Një auditim i fundit i Kontrolli i Lartë i Shtetit hedh dritë mbi gjendjen reale të shërbimit psiko-social në arsimin parauniversitar, duke evidentuar një kontrast të fortë mes rritjes së stafit dhe pabarazive të thella territoriale e strukturore në aksesin e nxënësve ndaj këtij shërbimi thelbësor.
Sipas gjetjeve tĂ« auditimit, nĂ« vitin shkollor 2023â2024 numri i punonjĂ«sve tĂ« shĂ«rbimit psiko-social ka arritur nĂ« 824, njĂ« rritje prej 558 punonjĂ«sish krahasuar me vitin shkollor 2014â2015. Rritja mĂ« e ndjeshme Ă«shtĂ« shĂ«nuar gjatĂ« pesĂ«vjeçarit tĂ« fundit 2019â2024, periudhĂ« gjatĂ« sĂ« cilĂ«s Ă«shtĂ« zgjeruar ndjeshĂ«m stafi mbĂ«shtetĂ«s nĂ« shkolla. MegjithatĂ«, ky progres numerik nuk Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar me njĂ« shpĂ«rndarje tĂ« barabartĂ« nĂ« territor.
NĂ« disa zyra vendore arsimore parauniversitare, si FiniqâDropull, shĂ«rbimi psiko-social mungon plotĂ«sisht, ndĂ«rsa nĂ« zona tĂ« tjera si SelenicĂ« dhe TepelenĂ«âMemaliaj, njĂ« punonjĂ«s i vetĂ«m mbulon pĂ«rkatĂ«sisht 18 dhe 14 shkolla. NĂ« ZVAP BulqizĂ« dhe DibĂ«r, njĂ« punonjĂ«s mbulon deri nĂ« 3.2 shkolla, duke tejkaluar ndjeshĂ«m mesataren kombĂ«tare prej 1.7 shkolla pĂ«r punonjĂ«s.
Auditimi evidenton gjithashtu se, gjatĂ« vitit shkollor 2023â2024, rreth njĂ« e katĂ«rta e shkollave nĂ« rang vendi nuk kanĂ« pasur fare shĂ«rbim psiko-social. Si pasojĂ«, rreth 92,991 nxĂ«nĂ«s nuk kanĂ« marrĂ« mbĂ«shtetjen e nevojshme psiko-sociale. Ky fenomen Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« i pĂ«rhapur nĂ« zonat rurale krahasuar me ato urbane, ku ekziston njĂ« disponueshmĂ«ri mĂ« e lartĂ« e profesionistĂ«ve tĂ« fushĂ«s, infrastrukturĂ« mĂ« e zhvilluar dhe kushte mĂ« tĂ« favorshme pĂ«r ushtrimin e praktikave psiko-sociale.
Një tjetër problematikë e theksuar lidhet me mbështetjen e nxënësve me aftësi të kufizuara. Institucionet arsimore parauniversitare nuk ofrojnë mbulim të plotë dhe të përshtatshëm psiko-social për këtë kategori, pavarësisht kërkesave të përcaktuara në Urdhrin nr. 313, datë 20.10.2020, i ndryshuar, i cili parashikon shtimin e një punonjësi shtesë për çdo 10 nxënës me aftësi të kufizuara. Në praktikë, ky standard nuk është respektuar.
Auditimi konstaton se 50 ZVAP me mbi 10 nxënës me aftësi të kufizuara nuk kanë të punësuar asnjë punonjës shtesë të shërbimit psiko-social sipas këtij urdhri. Si rezultat, në mungesë të burimeve njerëzore, mbështetja për këta nxënës mbetet e pjesshme dhe shpesh realizohet nga mësues ndihmës apo stafi mësimor.
Në rang vendi, rreth 4,686 nxënës me aftësi të kufizuara nuk marrin asnjë formë mbështetjeje psiko-sociale të strukturuar, duke krijuar një mospërputhje të drejtpërdrejtë me kuadrin ligjor dhe duke cenuar qasjen gjithëpërfshirëse në sistemin arsimor.
Probleme serioze evidentohen edhe në aspektin infrastrukturor. Të dhënat nga drejtoritë rajonale dhe zyrat vendore arsimore tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e kabineteve që figurojnë si funksionale për shërbimin psiko-social nuk janë të dedikuara ekskluzivisht për këtë qëllim. Ambientet shpesh ndahen me mjekët e shkollës, oficerët e sigurisë apo stafin administrativ, duke ndikuar negativisht në cilësinë e shërbimit, garantimin e konfidencialitetit dhe krijimin e një mjedisi të qetë e të përshtatshëm për ndërhyrje profesionale.
Mungesa e standardizimit të hapësirave është e pranishme në të gjithë vendin, me diferenca të theksuara ndërmjet qarqeve. Ndërsa DRAP Fier dhe DRAP Tiranë raportojnë përqindje relativisht të larta të ambienteve të dedikuara, përkatësisht 89% dhe 74%, rajone të tjera si Lezha dhe Korça përballen me mungesa të theksuara si në numër ashtu edhe në cilësi, duke kufizuar ndjeshëm aksesin dhe efektivitetin e shërbimit psiko-social.
Auditimi analizon edhe procesin e rekrutimit, duke konstatuar se gjatĂ« viteve 2021â2023 procedurat e ndjekura pĂ«r punĂ«simin e psikologĂ«ve dhe punonjĂ«sve socialĂ« nuk kanĂ« siguruar mbulimin e vendeve vakante. NĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ« janĂ« evidentuar 92 vende vakante qĂ« nuk janĂ« plotĂ«suar pĂ«rmes konkursit tĂ« rregullt, duke lĂ«nĂ« pa shĂ«rbim rreth 15,000 nxĂ«nĂ«s nĂ« shkallĂ« vendi.
Sipas kuadrit rregullator, për pozicionet e përhershme kërkohet profil psikolog shkollor dhe diplomë master, ndërsa për kontratat e përkohshme lejohet edhe diplomë bachelor në psikologji apo punë sociale. Kjo ndarje krijon standarde të dyfishta dhe cenon qëndrueshmërinë e shërbimit. Ndërkohë që kriteret e larta synojnë garantimin e cilësisë, ato kanë ndikuar negativisht në zonat rurale, ku numri i kandidatëve është i kufizuar dhe pozicionet janë më pak tërheqëse, duke thelluar pabarazitë territoriale në ofrimin e shërbimit./ekofin.al
The post Shërbimi psiko-social në shkolla: Mbi 92 mijë nxënës ende pa mbështetje! appeared first on iconstyle.al.
Login
