NdĂ«rsa Irani po pĂ«rjeton njĂ« nga shtypjet mĂ« tĂ« pĂ«rgjakshme tĂ« protestave anti-regjim, bijtĂ« dhe bijat e elitĂ«s sunduese vazhdojnĂ« tĂ« ekspozojnĂ« jetĂ«n e tyre luksoze nĂ« rrjetet sociale, duke nxitur zemĂ«rim tĂ« madh publik.Â
FĂ«mijĂ«t e klerikĂ«ve tĂ« lartĂ«, ministrave dhe shefave tĂ« sigurisĂ«, tĂ« njohur nĂ« Iran si aghazadeh, shfaqen duke pozuar me çanta firmato, supermakina, jahte dhe avionĂ« privatĂ«, ndĂ«rsa mijĂ«ra iranianĂ« tĂ« zakonshĂ«m pĂ«rballen me dhunĂ«, arrestime masive dhe vdekje.Â
Sipas grupeve të të drejtave tĂ« njeriut, dhjetĂ«ra mijĂ«ra persona janĂ« arrestuar dhe mijĂ«ra tĂ« tjerĂ« janĂ« vrarĂ« gjatĂ« shtypjes sĂ« protestave. Autoritetet iraniane pranojnĂ« tĂ« paktĂ«n 5,000 viktima, ndĂ«rsa burime tĂ« pavarura e çojnĂ« shifrĂ«n deri nĂ« mbi 16,000 tĂ« vdekur.Â
NjĂ« nga figurat qĂ« ka shkaktuar reagime tĂ« forta Ă«shtë modelja dhe stilistja Anashid Hoseini, e martuar me djalin e ish-ambasadorit iranian nĂ« DanimarkĂ«. Ajo u bĂ« simbol i elitĂ«s pasi publikoi foto luksoze pak para shpĂ«rthimit tĂ« trazirave, me veshje dhe aksesorĂ« qĂ« kritikĂ«t thanĂ« se kushtojnĂ« mĂ« shumĂ« se paga vjetore e shumĂ« iranianĂ«ve.Â
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, figura tĂ« tjera si Sasha Sobhani, djali i njĂ« ish-ambasadori iranian, kanĂ« ndĂ«rtuar profile me miliona ndjekĂ«s duke shfaqur festa luksoze, makina tĂ« shtrenjta dhe jetĂ« ekstravagante jashtĂ« Iranit, kryesisht nĂ« EvropĂ« dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.Â
EkspertĂ«t thonĂ« se kjo pabarazi ekstreme ka revoltuar veçanĂ«risht tĂ« rinjtĂ« iranianĂ«. âKĂ«ta fĂ«mijĂ« tĂ« elitĂ«s jetojnĂ« pa asnjĂ« pĂ«rgjegjĂ«si, ndĂ«rsa bashkĂ«moshatarĂ«t e tyre pĂ«rballen me plumba dhe burg,â deklaroi Ella Rosenberg, studiuese e çështjeve iraniane.Â
PavarĂ«sisht sanksioneve tĂ« rĂ«nda perĂ«ndimore dhe krizĂ«s ekonomike nĂ« vend, stili i jetesĂ«s sĂ« elitĂ«s mbetet i paprekur. NĂ« lagjet e pasura tĂ« Teheranit verior, makinat luksoze, butikĂ«t e shtrenjtĂ« dhe kafenetĂ« elitare vazhdojnĂ« tĂ« funksionojnĂ« normalisht, nĂ« kontrast tĂ« fortĂ« me varfĂ«rinĂ« dhe represionin qĂ« pĂ«rjeton shumica e popullsisĂ«.Â
NdĂ«rsa protestuesit pĂ«rballen me dhunĂ«, arrestime dhe vdekje, hendeku mes elitĂ«s sunduese dhe qytetarĂ«ve tĂ« zakonshĂ«m nĂ« Iran vazhdon tĂ« thellohet.Â
Turqia Ă«shtĂ« një destinacion popullorÂ
GjatĂ« trazirave, iranianĂ« tĂ« pasur u panĂ« duke u zhvendosur nĂ« TurqinĂ« fqinje pĂ«r tĂ« festuar dhe pĂ«r tâu shoqĂ«ruar larg dhunĂ«s. Kjo pĂ«r shkak se kishte frikĂ« se gjatĂ« protestave, ata vetĂ« mund tĂ« izoloheshin. Provinca lindore e Vanit, e cila ndan njĂ« kufi malor me Iranin, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« një destinacion popullor, me anĂ«tarĂ« tĂ« elitĂ«s iraniane qĂ« mblidhen nĂ« bare dhe klube nate, ndĂ«rsa protestat u shtypĂ«n me dhunĂ« nĂ« atdheun e tyre.Â
Kontraste tĂ« forta nĂ« lagjeÂ
PavarĂ«sisht sanksioneve perĂ«ndimore mbi regjimin, stili i jetesĂ«s sĂ« elitĂ«s sĂ« Iranit duket se mbetet kryesisht i paprekur, si brenda ashtu edhe jashtĂ« vendit. NĂ« lagjet e pasura tĂ« Teheranit verior, tĂ« tilla si Elahiyeh, e cila shpesh krahasohet me Beverly Hills, makinat luksoze vazhdojnĂ« tĂ« kalojnĂ« pranĂ« kafeneve tĂ« shtrenjta, butikĂ«ve tĂ« stilistĂ«ve dhe kullave moderne tĂ« apartamenteve, duke ofruar njĂ« kontrast tĂ« fortĂ« me vĂ«shtirĂ«sitĂ« ekonomike me tĂ« cilat pĂ«rballet shumica e iranianĂ«ve.Â
Sanksionet e kanĂ« goditur rĂ«ndĂ« ekonominĂ« nĂ« pĂ«rgjithĂ«si. Ămimet janĂ« rritur ndjeshĂ«m dhe pagat kanĂ« rĂ«nĂ« ndjeshĂ«m. Por kritikĂ«t e regjimit argumentojnĂ« se efektet negative nuk i kanĂ« goditur ata nĂ« krye tĂ« sistemit.Â

