Nga Gazeta âSIâ- Agjencia pĂ«r Zhvillim BujqĂ«sor dhe Rural ka reaguar pas njĂ« lajmi ku raportohej se i ka dhĂ«nĂ« fonde qĂ« i dedikohen bujqĂ«sisĂ«, njĂ« kontigjenti kriminal nĂ« qytetin e DurrĂ«sit.
Sipas lajmit të publikuar, drejtoresha e AZHBR Durrës ka firmosur dhënien e një granti 22.5 milionë lekë të vjetra për Xhevdet Troplinin.
Në një deklaratë për mediat, AZHBR thotë se proceset për dhënien e fondit janë kryer në përputhje me ligjin dhe se subjekti në fjalë ishte legjitim.
Por, AZHBR thekson se në fazën e pagesës, procedurat janë refuzuar nga autoriteti sepse subjekti, në këtë rast, Troplini, nuk i kishte përmbushur kushtet.
Reagimi i AZHBR:
Agjencia për Zhvillim Bujqësor dhe Rural dëshiron të sqarojë opinionin publik lidhur me një lajm të pasaktë që po qarkullon në disa portale, mbi një pagesë të supozuar të kryer nga AZHBR.
NĂ« zbatim tĂ« UdhĂ«zimit nr. 22, datĂ« 19.09.2024, âPĂ«r kriteret, procedurat dhe mĂ«nyrĂ«n e administrimit tĂ« fondit tĂ« programit pĂ«r bujqĂ«sinĂ« dhe zhvillimin ruralâ, subjekti nĂ« fjalĂ« Ă«shtĂ« kontraktuar nĂ« pĂ«rputhje tĂ« plotĂ« me kriteret dhe procedurat e parashikuara nĂ« kĂ«tĂ« akt.
MegjithatĂ«, nĂ« fazĂ«n e pagesĂ«s, subjekti i kontraktuar nĂ« fjalĂ«, Ă«shtĂ« đ«đđđźđłđźđđ« pasi nuk ka pĂ«rmbushur kushtet e pĂ«rcaktuara nĂ« kontratĂ«n e grantit.
AZHBR garanton fermerët dhe qytetarët se çdo proces zhvillohet në përputhje të plotë me legjislacionin në fuqi dhe me detyrimet që rrjedhin prej tij, duke zbatuar parimet e transparencës dhe përgjegjshmërisë.
Nga Gazeta âSIâ â Banka KombĂ«tare Tregtare (BKT) ka konfirmuar se disa klientĂ« tĂ« saj kanĂ« rĂ«nĂ« pre e njĂ« skeme mashtrimi, duke humbur para nga llogaritĂ« e tyre.
Në një njoftim publik, banka bëri me dije se ishte klonuar një numër kartash, nga të cilat janë tërhequr fondet. Të gjithë klientët e prekur janë kontaktuar dhe do të rimbursohen plotësisht, njofton BKT.
Lajmi u bë publik një ditë më parë, kur shumë qytetarë raportuan se fondet e tyre ishin vjedhur nga veprime të kryera në shtete të tjera të rajonit.
Bankat në Shqipëri përballen vazhdimisht me sulme kibernetike, por sipas tyre, deri tani janë prekur vetëm të dhënat dhe jo fondet financiare. Sipas vlerësimeve të Bankës së Shqipërisë, sulmet kibernetike mbeten risku më i madh për sistemin bankar, edhe pse shpesh flitet për nevojën e rritjes së masave të mbrojtjes në infrastrukturën digjitale.
Nga Gazeta âSIâ â Sipas parashikimeve tĂ« Oxford Economics, ShqipĂ«ria pritet tĂ« jetĂ« nĂ« Top 40 tĂ« destinacioneve mĂ« tĂ«rheqĂ«se pĂ«r turistĂ«t gjatĂ« vitit 2026. Studimi tregon se vendi ka shĂ«nuar rritjen mĂ« tĂ« madhe nĂ« rang global si destinacion turistik, duke kaluar nga vendi i 67-tĂ« nĂ« vitin 2010 nĂ« vendin e 36-tĂ« (tĂ« parashikuar) pĂ«r vitin 2026.
Shumica e kësaj rritjeje ka ardhur vitet e fundit falë çmimeve të përballueshme, zgjerimit të linjave ajrore me kosto të ulët, lehtësirave për hyrje pa viza dhe strategjive të efektshme marketingu, analizojnë ekspertët e Oxford.
Përveç Shqipërisë, edhe Mali i Zi dhe Malta pritet të jenë destinacione të preferuara për turistët. Lista e destinacioneve më tërheqëse kryesohet nga Franca, Spanja, Italia, Turqia dhe Greqia. Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara pritet të regjistrojnë një rënie të vizitorëve, e cila mund të kompensohet pjesërisht nga Kupa e Botës që do të zhvillohet atje.
Analiza e Oxford sugjeron gjithashtu monitorimin e vendeve të reja me rritje të shpejtë turistike. Një shembull është Maroku, i cili, ndonëse ndodhet më poshtë në renditjen globale, ka përjetuar një rritje të konsiderueshme falë pozicionimit si destinacion i përballueshëm dhe me oferta kulturore autentike. Ekspertët presin që Maroku të vazhdojë të rritet në turizmin ndërkombëtar gjatë vitit 2026 dhe në perspektivën afatmesme dhe afatgjatë, veçanërisht për shkak të investimeve të bëra përpara Kupës së Botës FIFA 2030, ku vendi do të jetë bashkëpritës.
Nga Gazeta âSIâ -Banka e ShqipĂ«risĂ« ka publikuar strategjinĂ« e saj pĂ«r katĂ«r vitet e ardhshme, me fokus tek shĂ«ndeti i tĂ« gjithĂ« sistemit bankar.
Një ndër masat kryesore që parashikon BSH është monitorimi i kujdesshëm i rrezikut të kredisë dhe cilësisë së tij, veçanërisht në rastet e ekspozimeve të ndjeshme apo në sektorët më vulnerabël.
Banka gjithashtu synon të vendosë kërkesa të diferencuara të kapitalit, në varësi të bankës dhe nivelit të rrezikut që ajo mbart. Strategjia parashikon edhe shkëmbimin e informacionit dhe realizimin e ekzaminimeve të përbashkëta me autoritete të ndryshme brenda vendit, si Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, Agjencia e Sigurimit të Depozitave dhe Agjencia e Inteligjencës Financiare, si dhe me autoritete të huaja.
Një objektiv tjetër është edhe integrimi i faktorëve ESG (mjedisorë, socialë dhe të qeverisjes) në procesin mbikëqyrës. Kjo përfshin edhe vlerësimin e ndikimit të rreziqeve financiare të lidhura me klimën dhe mjedisin në bilancet e bankave.
Përmirësimi i cilësisë së drejtimit, rritja e rolit dhe e pavarësisë së strukturave që menaxhojnë rreziqet dhe funksionet e kontrollit të brendshëm, mbetet një tjetër objektiv kryesor i Bankës.
Po ashtu, parashikohen kontrolle periodike për vlerësimin e ekspozimit ndaj rrezikut kibernetik dhe për adaptimin e teknologjive të reja, përfshirë Inteligjencën Artificiale, në funksion të përmirësimit të shërbimeve ndaj klientëve.
Nga Gazeta âSIâ â Presidenti i vendit ka dekretuar PaketĂ«n Fiskale 2026, e cila pĂ«rfshin edhe marrĂ«veshjen e njohur si âPaqja Fiskaleâ pĂ«r bizneset. Sipas afateve zyrtare, pritet qĂ« nĂ« muajin shkurt tĂ« nisĂ« procesi i faljes sĂ« gjobave dhe kamatĂ«vonesave pĂ«r bizneset qĂ« nuk kanĂ« shlyer detyrimet, si dhe tĂ« krijohet mundĂ«sia pĂ«r rikorrigjimin e deklaratave financiare tĂ« mĂ«parshme.
Një element kyç i kësaj pakete është ofrimi i mundësisë që bizneset të paguajnë një tatim më të lartë, por në këmbim të mos i nënshtrohen kontrolleve tatimore. Bizneset me të ardhura vjetore mbi 14 milionë lekë do të mund të përfshihen vullnetarisht në marrëveshjen e paqes me shtetin, duke parapaguar një tatim mbi fitimin me bazë më të gjerë dhe pa pasur vizita nga kontrollorët tatimorë gjatë periudhës së marrëveshjes.
Konkretisht, një biznes që kalon fashën e të ardhurave 14 milionë lekë do të paguajë tatim bazuar mbi deklarimet e mëhershme, të shoqëruara me një shtesë prej 18%. Në rast se fitimi real në fund të vitit tejkalon këtë nivel, diferenca do të tatohet me normën 5%. Kjo marrëveshje mund të rinovohet deri në dy herë, nga një vit secila, duke e çuar kohëzgjatjen totale deri në tre vite.
500 mln euro falje
Sipas draftit, qeveria parashikon tâu falĂ« bizneseve mĂ« shumĂ« se 500 milionĂ« euro detyrime tĂ« papaguara nĂ« kuadĂ«r tĂ« Paqes Fiskale. Projektligji i MinistrisĂ« sĂ« Financave parashikon fshirjen e plotĂ« tĂ« detyrimeve tatimore direkte dhe indirekte tĂ« papaguara qĂ« i pĂ«rkasin periudhave deri mĂ« 31 dhjetor 2014, me pĂ«rjashtim tĂ« kontributeve tĂ« sigurimeve shoqĂ«rore dhe shĂ«ndetĂ«sore.
Për debitorët e periudhës janar 2015 deri në dhjetor 2019 parashikohet fshirja e pjesshme e detyrimeve nëse tatimpaguesi zgjedh të paguajë 50% të detyrimit njëherësh brenda datës 30 qershor 2026, ndërsa pjesa tjetër shuhet, ose nëse zgjedh pagesën me këste mujore të barabarta deri më 31 dhjetor 2026 të 75% të detyrimit. Në të dyja rastet, gjobat dhe kamatëvonesat për periudhat përkatëse fshihen plotësisht.
Si do tĂ« kryhen procedurat e âPaqesâ dhe fshirjes sĂ« detyrimeve
Marrëveshja e Paqes Fiskale mes biznesit dhe administratës tatimore do të realizohet përmes një aplikimi elektronik nga tatimpaguesi në platformën e-filing, brenda afatit të dorëzimit të deklaratës vjetore të të ardhurave për vitin paraardhës. Për vitin e parë të zbatimit, afati i aplikimit do të përcaktohet me udhëzim të posaçëm nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve. Pas aplikimit, administrata tatimore harton propozimin e marrëveshjes dhe ia komunikon biznesit përmes e-filing, duke përcaktuar vlerën e fitimit të tatueshëm dhe detyrimin tatimor për periudhën përkatëse. Tatimpaguesi ka të drejtë ta pranojë ose ta refuzojë këtë propozim deri më 15 prill dhe, në rast pranimi dhe nënshkrimi elektronik, marrëveshja konsiderohet e lidhur dhe prodhon efekte ligjore për vitin tatimor përkatës. Biznesi është i detyruar të deklarojë dhe të paguajë tatimin sipas marrëveshjes, ndërsa mosrespektimi i saj trajtohet si shkelje tatimore.
Ndërkohë, ligji për fshirjen, shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore dhe doganore do të hyjë në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare dhe do të zbatohet për periudhën nga 1 janari deri më 31 dhjetor 2026. Brenda 15 ditëve nga hyrja në fuqi, ministri përgjegjës për financat do të nxjerrë udhëzimin përkatës për zbatimin e tij.
Debati
Ideja e qeverisë për një Paqe fiskale me bizneset nuk është mirëpritur nga askush, përveç mazhorancës.
Opozita e ka quajtuar nismĂ«n njĂ« âgoditjeâ ndaj biznesit tĂ« ndershĂ«m qĂ« favorizon pastrimin e parave. Edhe vetĂ« bizneset kanĂ« pasur rezerva pĂ«r ligjin e ri, tĂ« cilĂ«t po ashtu e quajnĂ« hapĂ«sirĂ« tĂ« larjes sĂ« parave tĂ« pista.
Fondi Monetar NdĂ«rkombĂ«tar, po ashtu e ka vlerĂ«suar me risk iniciativĂ«n e qeverisĂ« shqiptare duke theksuar se mund tĂ« âshtrembĂ«rojĂ« regjimin tatimorâ.
Nga Gazeta âSIâ â Grupi Teknik NdĂ«rsektorial, autoriteti pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r menaxhimin e rasteve tĂ« braktisjes sĂ« fĂ«mijĂ«ve, ka vendosur qĂ« tre fĂ«mijĂ«t e gjetur nĂ« kushte tĂ« rĂ«nda nĂ« DurrĂ«s tĂ« marrin trajtim tĂ« specializuar pĂ«r infeksionin e lĂ«kurĂ«s (zgjebe). Ata do tĂ« qĂ«ndrojnĂ« tĂ« shtruar nĂ« spital deri nĂ« pĂ«rfundimin e plotĂ« tĂ« kurimit.
Masat e marra përfshijnë sigurimin e të gjitha barnave të nevojshme, ndërhyrje mjekësore për nënën dhe fëmijët, si dhe veprime të menjëhershme higjieno-dizinfektuese në banesën ku ata jetonin. Po ashtu, është planifikuar pastrimi i plotë i apartamentit me qëllim eliminimin e çdo rreziku për përhapjen e infeksionit.
PĂ«r nĂ«nĂ«n e fĂ«mijĂ«ve, Blerina Basha, nĂ«pĂ«rmjet ZyrĂ«s sĂ« PunĂ«s do tĂ« shqyrtohet mundĂ«sia e sigurimit tĂ« njĂ« vendi pune me orar tĂ« rregullt 8-orĂ«sh. Kjo masĂ« synon tĂ« reduktojĂ« ngarkesĂ«n e saj aktuale tĂ« punĂ«s, e cila arrin deri nĂ« 16 orĂ« nĂ« ditĂ«, dhe tâi krijojĂ« mundĂ«si pĂ«r tâu kujdesur mĂ« mirĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«t. Ajo do tĂ« pĂ«rfitojĂ« gjithashtu mbĂ«shtetje psiko-sociale.
Drejtuesja e Shërbimit Social në Bashkinë e Durrësit, Diola Xhango, bëri me dije se në mbledhjen e Grupit Teknik morën pjesë përfaqësues nga Shërbimi Social, Policia, Shëndetësia dhe organizata joqeveritare. Sipas saj, u dakordësua një plan i koordinuar për mbështetjen, rikthimin dhe integrimin e familjes në komunitet.
Autoritetet do tĂ« ndjekin edhe procedurat administrative pĂ«r pajisjen e familjes me dokumentacionin e nevojshĂ«m dhe ndryshimin e regjistrimit civil, i cili aktualisht figuron nĂ« Vaun e DejĂ«s, ndĂ«rsa Blerina Basha Ă«shtĂ« me origjinĂ« nga Berati. Regjistrimi i ri nĂ« DurrĂ«s do tâu mundĂ«sojĂ« atyre akses nĂ« skemat e strehimit social tĂ« bashkisĂ«.
Nga ana e saj, 33-vjeçarja Blerina Basha ka deklaruar se nuk i ka braktisur fëmijët, por ka qenë e detyruar të punonte me orë të zgjatura për të siguruar mbijetesën. Ajo pretendon se e gjithë situata është një kurth i ngritur nga ish-vjehrra e saj.
Në dëshminë e dhënë, Basha tha se si një nënë e divorcuar me tre fëmijë, ishte e detyruar të punonte deri në 16 orë në ditë për një pagë prej 400 mijë lekësh të vjetra, nga të cilat 300 mijë shkonin për qira.
Ndërkohë, gjyshja e fëmijëve tregoi me detaje momentin kur u zbulua gjendja e tyre. Ajo tha se, pasi u kthye nga Italia, ku ka jetuar për 33 vite, shkoi për të takuar nipërit, por u përball me një situatë alarmante: fëmijët ishin të mbyllur brenda banesës, të mbuluar me batanije, ndërsa shtëpia ishte e paorganizuar dhe me erë të rëndë.
Nga Gazeta âSIâ â Duke ftuar qytetarĂ«t dhe opozitarĂ«t nĂ« protestĂ«n e 24 Janarit, kreu i PD-sĂ«, Sali Berisha, nĂ« âFoltorenâ te kryeministria, u shpreh se, ka ardhur koha qĂ« qeveria tĂ« pĂ«rballet me zemĂ«rimin e shqiptarĂ«ve.
Kryedemokrati tha se mesazhi i protestës duhet të jetë i qartë: të heqë dorë nga grushti i shtetit, referuar mbrojtjes që po i bën Rama Ballukut.
âU ftoj tĂ« bĂ«jmĂ« gjithçka pĂ«r njĂ« kryengritje paqĂ«sore, pĂ«r njĂ« revolucion tĂ« ri, i cili do tĂ« fshijĂ« nga harta e ShqipĂ«risĂ« narkodiktaturĂ«n e Enver HoxhĂ«s, do shndĂ«rrojĂ« nĂ« vendin e bekuar tĂ« qytetarĂ«ve tĂ« ndershĂ«m, punĂ«torĂ«, tĂ« aftĂ«â, tha kryetari i PD-sĂ«, Sali Berisha gjatĂ« fjalĂ«s sĂ« mbajtur nĂ« âFoltorenâ te kryeministria.
NĂ« fjalĂ«n e tij, Berisha tha se kreu i qeverisĂ« po i poshtĂ«ron pĂ«rditĂ« shqiptarĂ«t duke u nxjerrĂ« pĂ«rpara zĂ«vendĂ«s kryeministren e pandehur, Belinda Balluku, tĂ« cilĂ«n e cilĂ«soi si âmaskĂ«n e tijâ.
âEdi Rama ndĂ«rkohĂ« qĂ« shqiptarĂ«t janĂ« tĂ« vendosur tâi japin ndĂ«shkimin e merituar, po ecĂ«n drejt grushtit tĂ« shtetit. Po ecĂ«n drejt bllokimit tĂ« sistemit tĂ« drejtĂ«sisĂ«. Ai, njĂ« njĂ« akt tĂ« papĂ«rgjegjshĂ«m, sfidon dhe poshtĂ«ron shqiptarĂ«t çdo ditĂ«, duke u nxjerrĂ« maskĂ«n e tij, Lubi Ballukun, pĂ«r tâu thĂ«nĂ« atyre qĂ« ne as qĂ« pyesim pĂ«r ju. Po ja ku do i themi ne nĂ« emĂ«r tuaj, edhe ne nĂ« mĂ«nyrĂ« absolute nuk do pyesim pĂ«r ju, dhe do kesh fatin qĂ« meriton.
Opozita shqiptare ka vendosur tĂ« thĂ«rrasĂ« njĂ« protestĂ« me datĂ«n 24 janar, nĂ« tĂ« cilĂ«n tĂ« japim mesazhet e qarta, pĂ«rfundimtare Edi RamĂ«s. Hiq dorĂ« nga grushti i shtetit, prano ligji dhe KushtetutĂ«n, pĂ«rndryshe do tĂ« nxjerrim ne jashtĂ« ligjit, jashtĂ« KushtetutĂ«s.Ndaj dhe me 24, tĂ« gjithĂ« nĂ« kĂ«tĂ« shesh pĂ«r tĂ« treguar fuqinĂ« e bashkimit tĂ« shqiptarĂ«ve, fuqinĂ« e guximit tĂ« shqiptarĂ«ve, vizionin ne tyre, shpirtin e pamposhtur tĂ« popullit opozitarâ, u shpreh Berisha.Â
Nga Gazeta âSIâ â NjĂ« udhĂ«zim i ri i MinistrisĂ« sĂ« InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« sjell ndryshime rrĂ«njĂ«sore nĂ« procesin e kontrollit teknik tĂ« mjeteve rrugore nĂ« ShqipĂ«ri, duke synuar pĂ«rafrimin e plotĂ« me legjislacionin e Bashkimit Europian.
Sipas këtij dokumenti, i cili i shtrin efektet e tij nga data 1 dhjetor 2026, kontrolli teknik i mjetit bëhet i detyrueshëm në momentin që ndryshon titullari i certifikatës së regjistrimit, si dhe në rastet kur mjeti ka përshkuar 160.000 kilometra.
NjĂ« tjetĂ«r risi e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« shtimi i kritereve teknike qĂ« mund tĂ« penalizojnĂ« qytetarĂ«t, ku si mangĂ«si do tĂ« njihet mosfunksionimi i sistemit âeThirrjeâ (eCall), i cili mundĂ«son thirrjet e urgjencĂ«s nĂ« raste rreziku.
Përveç këtij sistemi, gjatë kontrollit do të verifikohet me imtësi edhe funksionimi i sinjalit GPS, gjendja e njësisë së kontrollit elektronik dhe lidhja e komponentëve të audios, duke i konsideruar defektet në këto elemente si arsye për dështimin e mjetit në testimin teknik.
UdhĂ«zimi zgjeron ndjeshĂ«m gamĂ«n e mjeteve qĂ« duhet tâi nĂ«nshtrohen kolaudimit, duke pĂ«rfshirĂ« mjetet me dy ose tri rrota tĂ« kategorive L3e, L4e, L5e dhe L7e me kapacitet motorik mbi 125cm3. Gjithashtu, nĂ« skanerin e kontrollit teknik do tĂ« kalojnĂ« edhe mjetet bujqĂ«sore dhe traktorĂ«t e kategorive T1b, T2b, T3b, T4.1b, T4.2b dhe T4.3b, qĂ« qarkullojnĂ« kryesisht nĂ« rrugĂ« publike me njĂ« shpejtĂ«si maksimale qĂ« tejkalon 40km/h.
Prokuroria amerikane ka nisur një hetim kriminal ndaj Jerome Powell, kreut të Bankës Federale në SHBA, lidhur me një projekt rinovimi të godinës prej 2.5 miliardë dollarësh, duke përshkallëzuar ndjeshëm përplasjen e administratës Trump me bankën qendrore.
Powell deklaroi të dielën se Rezerva Federale ka marrë të premten thirrje nga juria e madhe (grand jury), si dhe një kërcënim për padi penale nga Departamenti i Drejtësisë, në lidhje me dëshminë e tij para Kongresit verën e kaluar për projektin e rinovimit.
Ai tha se ky veprim ligjor Ă«shtĂ« njĂ« pretekst pĂ«r tĂ« frenuar pavarĂ«sinĂ« e RezervĂ«s Federale nĂ« pĂ«rcaktimin e normave tĂ« interesit. Kjo vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur Trump e ka sulmuar vazhdimisht Powell-in, duke e quajtur njĂ« âmushkĂ« kokĂ«fortĂ«â pĂ«r refuzimin e tij pĂ«r tĂ« ulur ndjeshĂ«m kostot e huamarrjes.
âKĂ«rcĂ«nimi i ri nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me dĂ«shminĂ« time tĂ« qershorit tĂ« kaluar apo me rinovimin e godinave tĂ« RezervĂ«s Federale,â tha Powell. âKĂ«rcĂ«nimi pĂ«r akuza kriminale Ă«shtĂ« pasojĂ« e faktit qĂ« Rezerva Federale po vendos normat e interesit bazuar nĂ« vlerĂ«simin tonĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r atĂ« qĂ« i shĂ«rben publikut, dhe jo sipas preferencave tĂ« presidentit,â shtoi ai.
Trump mohoi çdo përfshirje në hetimin e Departamentit të Drejtësisë.
âNuk di asgjĂ« pĂ«r kĂ«tĂ«, por ai sigurisht qĂ« ai nuk Ă«shtĂ« shumĂ« i mirĂ« nĂ« krye tĂ« Fed-it dhe nuk Ă«shtĂ« shumĂ« i mirĂ« as nĂ« ndĂ«rtimin e godinave,â tha presidenti amerikan pĂ«r NBC News tĂ« dielĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, duke pretenduar se hetimi nuk ka lidhje me refuzimin e Powell-it pĂ«r tĂ« ulur normat e interesit.
Megjithatë, hetimi pritet të përkeqësojë shqetësimet e investitorëve mbi pavarësinë e bankës qendrore më të rëndësishme në botë, një shtyllë themelore e politikës ekonomike amerikane, e konsideruar jetike për stabilitetin e tregjeve financiare.
Krishna Guha, ish-zyrtar i RezervĂ«s Federale tĂ« Nju Jorkut, e quajti kĂ«tĂ« zhvillim âthellĂ«sisht shqetĂ«suesâ.
âAdministrata Trump nuk po lĂ« asnjĂ« dyshim mbi vendosmĂ«rinĂ« e saj pĂ«r tĂ« ndikuar drejtpĂ«rdrejt dhe nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ashpĂ«r veprimet e politikĂ«s monetare tĂ« Fed-it, pĂ«rmes çdo rruge tĂ« mundshme, pĂ«rfshirĂ« kĂ«rcĂ«nimet ligjore,â tha Eswar Prasad, profesor nĂ« Universitetin Cornell.
Powell, pĂ«r tĂ« cilin Trump ka thĂ«nĂ« disa herĂ« se do tĂ« âdonteâ ta shkarkonte deklaroi tĂ« dielĂ«n se nuk do tĂ« largohet nga posti pĂ«r shkak tĂ« hetimit.
âShĂ«rbimi publik ndonjĂ«herĂ« kĂ«rkon qĂ« tĂ« qĂ«ndrosh i palĂ«kundur pĂ«rballĂ« kĂ«rcĂ«nimeve,â tha kreu i Fed-it. âDo tĂ« vazhdoj tĂ« bĂ«j punĂ«n pĂ«r tĂ« cilĂ«n jam konfirmuar nga Senati, me integritet dhe pĂ«rkushtim ndaj shĂ«rbimit tĂ« popullit amerikan.â
Pas deklaratës së Powell-it, dollari ra rreth 0.2% kundrejt një shporte valutash në tregtimin e hershëm në Azi të hënën, ndërsa kontratat futures për indeksin S&P 500 ranë rreth 0.4%.
Mendohet se thirrjet përmbajnë kërkesa për informacion mbi përgatitjet e Poëell-it për dëshminë, si edhe dokumente të brendshme që lidhen me rinovimin e selisë.
Administrata ka pĂ«rdorur projektin e rinovimit, i cili ka tejkaluar ndjeshĂ«m buxhetin, si njĂ« linjĂ« sulmi ndaj bankĂ«s qendrore dhe Powell-it, tĂ« cilin Trump e ka quajtur âbudallaâ pĂ«r refuzimin e tij pĂ«r tĂ« ulur normat e interesit nĂ« 1%.
Powell, i cili pritet të largohet nga posti i kryetarit në maj, i ka hedhur më parë poshtë pretendimet e Russell Vought, një aleat i ngushtë i Trump-it dhe drejtues i Zyrës së Menaxhimit dhe Buxhetit, se ai ka mashtruar Kongresin lidhur me rinovimin. Presidenti amerikan pritet të shpallë në javët në vijim kandidatin e tij për të zëvendësuar Powell-in. Ekonomisti i Shtëpisë së Bardhë dhe aleat i Trump-it, Kevin Hassett, shihet si një nga favoritët për këtë rol.
Elizabeth Warren, demokratja kryesore nĂ« komitetin bankar tĂ« Senatit, akuzoi Trump-in se po pĂ«rpiqet tĂ« âvendosĂ« njĂ« tjetĂ«r kukull pĂ«r tĂ« pĂ«rfunduar marrjen e korruptuar tĂ« bankĂ«s qendrore tĂ« AmerikĂ«sâ.
Trump ka tentuar tashmë të shkarkojë guvernatoren e Fed-it, Lisa Cook, për akuza për mashtrim hipotekor, të cilat janë nën hetim. Cook i ka mohuar akuzat dhe është përfshirë në një betejë ligjore kundër presidentit amerikan.
Gjykata e Lartë ka marrë në shqyrtim një çështje që pritet të jetë historike, lidhur me kompetencat e degës ekzekutive për të shkarkuar zyrtarë të lartë të bankës qendrore, dhe do të dëgjojë argumentet më vonë gjatë këtij muaji.
Departamenti i Drejtësisë nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment./FinancialTimes
Nga Gazeta âSIâ â NĂ« muajin nĂ«ntor tĂ« vitit 2025, stoku i kredive tĂ« kĂ«qija ra lehtĂ« nĂ« 4.2%, nga 4.3% qĂ« ishte nĂ« tetor.
Sipas Bankës së Shqipërisë, ky tregues nuk përbën gjithmonë një përkthim të saktë të vlerave absolute, pasi shpesh ndikohet nga efekte statistikore, si diferencat nga kursi i këmbimit apo ecuria e kredisë së re.
Gjatë vitit 2025, Banka e Shqipërisë raporton një zgjerim të stokut të huave me probleme në vlerë nominale, si rezultat i prurjeve të reja. Ky tregues do të ishte edhe më i lartë nëse nuk do të ishin fshirë rreth 6.3 miliardë lekë kredi të humbura.
Vlera e kredive të fshira në periudhën e fundit përfaqëson rreth 17.6% të tepricës së përgjithshme të kredive me probleme në portofolin e bankave, nga rreth 2.7% në gjashtëmujorin e kaluar.
Shifrat duket se pasqyrojnë shqetësimin e Bankës Qendrore, e cila ka bërë thirrje për moderim të kreditimit, veçanërisht në sektorin imobiliar. Për këtë segment, Banka e Shqipërisë ka vendosur kufizime në financim, duke përcaktuar që maksimumi i huasë të mos tejkalojë 80% të vlerës së pronës që blihet.
Nga Gazeta âSIâ â PĂ«r sa kohĂ« qĂ« EUR/USD tregtohet mbi nivelin 1.162, trendi nĂ« fillim tĂ« javĂ«s pritet tĂ« mbetet rritĂ«s, me target fillestar nĂ« 1.169. NjĂ« reagim pozitiv mbi kĂ«tĂ« nivel mund tĂ« pasohet nga njĂ« avancim i mĂ«tejshĂ«m drejt rezistencĂ«s 1.172. NĂ« rast se çmimi zbret nĂ«n 1.162, rĂ«nia thellohet drejt suportit 1.1565.
Për sa kohë që GBP/USD tregtohet nën nivelin 1.3415, trendi mbetet negativ, me target në 1.33. Tregtimi mbi nivelin 1.3415 hap rrugën për testimin e rezistencës 1.346.
Për sa kohë që USD/JPY tregtohet mbi nivelin 157.5, trendi mbetet pozitiv, me objektiv 158.9. Tregtimi nën 157.5 do ta vononte këtë tentativë, duke u paraprirë nga testimi i suportit 157.3.
Për sa kohë që indeksi Dow Jones tregtohet mbi nivelin 49,300, trendi mbetet bullish, me target 50,100. Tregtimi nën 49,300 do të shoqërohej me testimin e suportit 48,850.
Për sa kohë që Crude Oil tregtohet nën nivelin 59.1, trendi mbetet rënës, me target 58. Tregtimi mbi nivelin 59.1 rikthen tentativën për testimin e rezistencës 59.75.
Për sa kohë që BTC/USD tregtohet nën nivelin 90,750, trendi mbetet bearish, me target 83,800. Tregtimi mbi nivelin 90,750 do të pasohej nga testimi i rezistencës 93,600.
Nga Gazeta âSIâ â Kryeministri Edi Rama bashkĂ« me ministren e InfrastrukturĂ«s e EnergjisĂ«, Belinda Balluku, vizituan sot parkun eolik tĂ« TropojĂ«s, njĂ« nga investimet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« sektorin e energjisĂ« vendas.
Për kreun e qeverisë, parku me kapacitet 600 MW, me financim nga kompania amerikane CWP është dëshmi se Shqipëria po ecën drejt një të ardhmeje energjetike të fortë dhe të qëndrueshme.
Kryeministri Edi Rama gjatë fjalës së tij tha se tashmë Shqipëria do të jetë një vend sovran në prodhimin e energjisë.
âMĂ« vjen shumĂ« mirĂ« qĂ« ne sot finalizojmĂ« njĂ« pĂ«rpjekje 2-vjeçare. NjĂ« pĂ«rpjekje e pĂ«rbashkĂ«t me kompaninĂ« e mirĂ«njohur pĂ«r gjithĂ« procesin pĂ«rgatitor. Ne shpresojmĂ« qĂ« gjithçka tĂ« shkojĂ« ashtu siç duhet. Ky park i madh i energjisĂ« sĂ« erĂ«s nĂ« TropojĂ«, tĂ« hyjĂ« nĂ« rrjetin e prodhuesve tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshme nĂ« vendin tonĂ«. Edhe ky investim shkon nĂ« atĂ« drejtim strategjik dhe nĂ« rrugĂ«n e pĂ«rmbushjes sĂ« atij objektivi tĂ« madh strategjik pĂ«r ta bĂ«rĂ« ShqipĂ«rinĂ« vend sovran nĂ« prodhimin e energjisĂ«. Kur na ka munguar shiu na Ă«shtĂ« dashur tĂ« dalim nĂ« tregun ndĂ«rkombĂ«tar dhe tĂ« blejmĂ« energji me çmime tĂ« kripura, ndĂ«rsa kur shiu ka ardhur me shumicĂ« shumĂ« nga kjo vlerĂ« potenciale qĂ« Ă«shtĂ« uji tĂ« derdhet. Koha kur ShqipĂ«ria duhet tĂ« dalĂ« nĂ« treg pĂ«r tĂ« blerĂ« energji po shkon drejt fundit. Do tĂ« jemi nĂ« kategorinĂ« e atyre vendeve qĂ« gĂ«zojnĂ« pavarĂ«si tĂ« plotĂ« kur vjen puna tĂ« prodhimi i kĂ«saj lĂ«nde vitale pĂ«r organizmin e njĂ« shtetiâ, tha Rama.
Sipas kryeministrit, deri nĂ« fund tĂ« kĂ«saj dekade, 30% e energjisĂ« sĂ« prodhuar nĂ« vend do tĂ« jetĂ« nga era dhe dielli. âMe kĂ«tĂ« 30% do kemi tĂ« garantuar qĂ« sistemi ynĂ« do tĂ« jetĂ« i vetĂ«mjaftueshĂ«m dhe cdo gjĂ« e prodhuar pĂ«rtej nevojave tona do ta eksportojmĂ«. Kjo do tĂ« thotĂ« jo mĂ« para pĂ«r tĂ« blerĂ« energji, por energji e shitur pĂ«r tĂ« sjellĂ« mĂ« shumĂ« tĂ« ardhuraâ, tha kreu i qeverisĂ«.
Nga ana tjetër, për ministren Balluku, projekti i financuar nga amerikanët është një provë që tregon besimin e investitorëve të huaj në Shqipëri.
Parku eolik i TropojĂ«s nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« investime energjike, por Ă«shtĂ« dĂ«shmi i transformimit qĂ« po merr ShqipĂ«ria. DĂ«shmon sektori energjetikshqiptar po kalon nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« re. ShqipĂ«ria tashmĂ« nuk Ă«shtĂ« mĂ« e varur. Po shkojmĂ« drejt njĂ« ekonomie tĂ« qĂ«ndrueshme. Ku tranzicion nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« ide apo premtim, Ă«shtĂ« njĂ« realitet qĂ« po merr formĂ« çdo ditĂ«. ĂshtĂ« njĂ« skemĂ« e re energjetike qĂ« bazohet nĂ« krijimin e energjive alternative. ĂshtĂ« njĂ« realitet qĂ« po merr formĂ« çdo ditĂ«. Investimet e huaja janĂ« njĂ« tregues mbi besimin tonĂ« strategjik. Ky besim, sot Ă«shtĂ« i dukshĂ«m dhe i gatshĂ«m. 1.5 miliardĂ« euro investime private janĂ« nĂ« procesâ, tha ministrja Balluku.
Balluku theksoi se këto investime rrisin te ardhurat dhe fuqizojnë ekonominë lokale duke sjellë edhe vende të reja pune duke shtuar se sektori energjitik luan një rol kyç edhe në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian.
Mburrja e Donald Trump se do ta âdrejtojĂ«â VenezuelĂ«n dhe se paratĂ« nga shitja e miliona fuçive nafte âdo tĂ« kontrollohen nga unĂ«, si Presidentâ, e ka shtyrĂ« botĂ«n drejt njĂ« epoke tĂ« re gjeopolitike. MegjithatĂ«, pĂ«rdorimi i fuqisĂ« ushtarake amerikane pĂ«r tĂ« marrĂ« kontrollin e naftĂ«s venezueliane nuk ngjan shumĂ« me njĂ« hap drejt sĂ« ardhmes, por me njĂ« rikthim nĂ« tĂ« kaluarĂ«n.
Për qindra vjet, bota ka qenë e ndarë në sfera influence, ku konkurrenca për burime, nga erëzat dhe ari, te goma dhe nafta, çoi në kolonizimin e kombeve dhe përcaktimin e kufijve shtetërorë. Vetëm në periudhën pas Luftës së Dytë Botërore, e drejta ndërkombëtare dhe rregullat e tregtisë globale arritën të vendosin një rend relativisht të qëndrueshëm. Sot, ky rend duket se po shpërbëhet dhe po kthehet drejt një epoke të vjetër, të karakterizuar nga imperializmi i burimeve.
âPapritur, shekulli i 19-tĂ« dhe periudha para dy luftĂ«rave botĂ«rore po dĂ«gjohen gjithnjĂ« e mĂ« fort, ndĂ«rsa bota largohet nga besimi te globalizimi, kufijtĂ« e hapur dhe tregtia relativisht e lirĂ«,â thotĂ« Daniel Yergin, historian i energjisĂ« dhe nĂ«nkryetar i S&P Global. âKemi lĂ«nĂ« pas epokĂ«n ku kishte besim themelor se tregjet do tĂ« funksiononin mirĂ« dhe kemi hyrĂ« nĂ« njĂ« fazĂ« ku dora e dukshme e qeverive Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e pranishme.â
Natyra ekstreme e veprimit amerikan, përfshirë rrëmbimin e jashtëzakonshëm të udhëheqësit të Venezuelës, Nicolås Maduro, ka pak precedentë të afërt. Megjithatë, ajo ka përqendruar vëmendjen globale mbi dy ndryshime thelbësore, por të ndërlidhura, në politikën e jashtme amerikane.
Ndryshimi i parë lidhet kryesisht me kapitalizmin shtetëror të Kinës, veçanërisht suksesin e saj në ndërtimin e një monopoli pothuajse të plotë mbi mineralet e rralla, të domosdoshme për industrinë e gjysmëpërçuesve dhe mbrojtjes, si dhe me pozicionin dominues në minerale si kobalti dhe nikeli, të nevojshme për tranzicionin energjetik.
Si reagim, Trump po kërkon të zgjerojë politikën industriale amerikane përtej kufijve, me qëllim sigurimin e aksesit të SHBA-së në energjinë dhe mineralet që nevojiten për të fuqizuar ekonominë, industrinë e mbrojtjes dhe zhvillimin e inteligjencës artificiale.
NdĂ«rgjegjĂ«simi i ngadaltĂ« nĂ« Uashington pĂ«r ndjekjen e pamĂ«shirshme tĂ« KinĂ«s ndaj mineraleve strategjike mori, sipas Yergin, njĂ« âgoditje elektrikeâ nĂ« prill tĂ« vitit tĂ« kaluar, kur Pekini, si kundĂ«rpĂ«rgjigje ndaj tarifave tĂ« Trump, vendosi kufizime mbi eksportin e tokave tĂ« rralla.
âMendimi i vjetĂ«r pĂ«r atĂ« qĂ« unĂ« e quaj âglobalizim i lehtĂ«â po del gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« jashtĂ« loje,â thotĂ« Yergin. âShtetet dhe qeveritĂ«, pĂ«rfshirĂ« Shtetet e Bashkuara, po pĂ«rqendrohen shumĂ« mĂ« tepĂ«r te qĂ«ndrueshmĂ«ria, cĂ«nueshmĂ«ria dhe kontrolli.â
Ndryshimi i dytĂ« nĂ« politikĂ« Ă«shtĂ« riafirmimi nga Trump i DoktrinĂ«s Monroe tĂ« vitit 1823, tashmĂ« e quajtur me ironi âDoktrina Donroeâ, cila fillimisht paralajmĂ«ronte EuropĂ«n tĂ« qĂ«ndronte larg âoborritâ latino-amerikan tĂ« Uashingtonit. Strategjia amerikane e sigurisĂ« kombĂ«tare pĂ«r vitin 2025 e riktheu kĂ«tĂ« doktrinĂ«, qĂ« e lidh ndikimin e SHBA-sĂ« nĂ« hemisferĂ«n perĂ«ndimore me kontrollin e burimeve natyrore.
Sipas strategjisĂ«, hemisfera duhet tĂ« mbetet âe lirĂ« nga ndĂ«rhyrja ose pronĂ«sia armiqĂ«sore e aseteve kyçeâ. Duke iu referuar Alexander Hamilton-it, Sekretarit tĂ« parĂ« tĂ« Thesarit tĂ« SHBA-sĂ« dhe njĂ« proteksionist i fortĂ«, dokumenti thekson se âShtetet e Bashkuara nuk duhet tĂ« varen kurrĂ« nga ndonjĂ« fuqi e jashtme pĂ«r komponentĂ«t thelbĂ«sorĂ«, nga lĂ«ndĂ«t e para te pjesĂ«t dhe produktet e gatshme, tĂ« nevojshme pĂ«r mbrojtjen ose ekonominĂ« kombĂ«tareâ.
NjĂ« pikturĂ« e vitit 1912 nga Clyde Osmer DeLand me titullin âLindja e DoktrinĂ«s Monroeâ, tregon Presidentin James Monroe duke mbajtur njĂ« mbledhje kabineti nĂ« vitin 1823 pĂ«r tĂ« diskutuar politikĂ«n e shquar tĂ« jashtme.
Nuk është vetëm në Amerikën Latine ku ndihen efektet e ndjekjes agresive të burimeve nga Uashingtoni. Në prill të vitit të kaluar, administrata Trump nënshkroi një marrëveshje me Ukrainën për të krijuar një fond rindërtimi që do të merrte 50 për qind të të drejtave të fituara nga projektet e reja minerale dhe të naftës. Ideja është që, në mungesë të garancive të sigurisë, Uashingtoni të motivohet nga interesat tregtare për të mbrojtur Ukrainën nga agresioni i mundshëm rus në të ardhmen.
Republika Demokratike e Kongos gjithashtu ra dakord nĂ« dhjetor qĂ« tâu jepte kompanive amerikane akses preferencial nĂ« minerale, nĂ« kĂ«mbim tĂ« ndihmĂ«s sĂ« Uashingtonit pĂ«r tĂ« ndĂ«rmjetĂ«suar njĂ« marrĂ«veshje tĂ« brishtĂ« paqeje me RuandĂ«n. Si pjesĂ« e marrĂ«veshjes, qeveria amerikane dhe tregtari zviceran Mercuria angazhuan secili deri nĂ« 1 miliard dollarĂ« fonde tĂ« reja pĂ«r projekte minerale nĂ« vend, i cili zotĂ«ron tĂ« paktĂ«n gjysmĂ«n e rezervave botĂ«rore tĂ« kobaltit dhe Ă«shtĂ« prodhuesi mĂ« i madh i bakrit pas Kilit.
Peter Pham, i emĂ«ruar special i Trump pĂ«r rajonin e Liqeneve tĂ« MĂ«dha nĂ« AfrikĂ«, thotĂ« se ideja Ă«shtĂ« qĂ« njĂ« pjesĂ« e mineraleve kongoleze tĂ« shkĂ«putet nga zinxhiri i furnizimit kinez. Ai shton se kompanitĂ« private kanĂ« nevojĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« mbĂ«shtetje nga Uashingtoni kur konkurrojnĂ« drejtpĂ«rdrejt me rivalĂ« tĂ« fuqishĂ«m nga Kina ose shtetet e Gjirit, tĂ« cilĂ«t mund tĂ« mendojnĂ« afatgjatĂ« dhe tĂ« operojnĂ« me humbje nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme. âNe nuk jemi gjithmonĂ« nĂ« botĂ«n perfekte tĂ« Adam Smith-it,â thotĂ« ai.
Qindra punëtorë nxjerrin kobalt dhe bakër në minierën artizanale Shabara, në provincën Lualaba, Republika Demokratike e Kongos.
Komentet e fundit të Trump dhe këshilltarëve të tij sugjerojnë se përkufizimi i hemisferës perëndimore po zgjerohet. Trump ka kërcënuar se mund të marrë Groenlandën, një territor gjigant arktik nën kontrollin e Danimarkës, edhe me forcë nëse është e nevojshme. Përveç rëndësisë strategjike, veçanërisht me hapjen e rrugëve detare për shkak të ngrohjes globale, Groenlanda ka edhe rezerva premtuese mineralesh dhe tokash të rralla që SHBA-ja i konsideron jetike.
Daniel Drezner, profesor i politikĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare nĂ« Universitetin Tufts, thotĂ« se njĂ« normĂ« qĂ« u ruajt deri nĂ« aneksimin e KrimesĂ« nga Rusia nĂ« vitin 2014 ishte ideja se âkufijtĂ« nuk mund tĂ« ndryshohen me forcĂ«â. âKjo normĂ« shpesh u shkel, dhe kritikĂ«t theksonin hipokrizinĂ« e rendit liberal, si nĂ« rastin e pushtimit tĂ« Irakut nĂ« vitin 2003,â thotĂ« ai. âPor tani kemi arritur nĂ« njĂ« pikĂ« ku pĂ«rjashtimet po e pĂ«rmbytin rregullin.â
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, duke mbrojtur ndĂ«rhyrjen ushtarake nĂ« VenezuelĂ«, e lidhi hapur kontrollin territorial me dominimin mbi burimet. âAjo qĂ« nuk do tĂ« lejojmĂ« Ă«shtĂ« qĂ« industria e naftĂ«s nĂ« VenezuelĂ« tĂ« kontrollohet nga armiqtĂ« e Shteteve tĂ« Bashkuara,â tha ai. âPse i duhet KinĂ«s nafta e tyre? Pse i duhet RusiĂ«Ă«? Pse i duhet Iranit? Kjo Ă«shtĂ« hemisfera perĂ«ndimore. KĂ«tu jetojmĂ« ne.â
PavarĂ«sisht referencave ndaj shekullit tĂ« 19-tĂ«, paralelizmat mĂ« tĂ« afĂ«rta me veprimet e Trump nĂ« VenezuelĂ« janĂ« Irani i vitit 1953 dhe Guatemala e vitit 1954. NĂ« Iran, CIA, sĂ« bashku me shĂ«rbimin sekret britanik MI6, organizoi njĂ« grusht shteti pĂ«r tĂ« rrĂ«zuar kryeministrin Mohammad Mosaddegh, pasi ai guxoi tĂ« nacionalizonte interesat britanike tĂ« naftĂ«s. NĂ« GuatemalĂ«, CIA mbĂ«shteti njĂ« tjetĂ«r grusht shteti pĂ«r tĂ« rrĂ«zuar presidentin Jacobo Ărbenz, pasi qeveria e tij nacionalizoi tokat e kompanisĂ« amerikane United Fruit.
Paralelizmi më i afërt me veprimet e Trump në Venezuelë mund të shihet në Iranin e vitit 1953, ku CIA-ja, së bashku me shërbimin sekret britanik MI6, organizoi një grusht shteti për të rrëzuar kryeministrin Mohammad Mosaddegh, i cili kishte guxuar të nacionalizonte interesat britanike të naftës.
PĂ«rdorimi i forcĂ«s amerikane pĂ«r tĂ« mbrojtur interesat tregtare nĂ« VenezuelĂ« i ngjan kĂ«tyre ndĂ«rhyrjeve, edhe pse, ndryshe nga Mosaddegh dhe Ărbenz, Maduro nuk ishte zgjedhur nĂ« mĂ«nyrĂ« legjitime. Trump e paraqiti hapur ndĂ«rhyrjen si hakmarrje pĂ«r konfiskimin e interesave amerikane tĂ« naftĂ«s gjatĂ« presidencĂ«s sĂ« Hugo ChĂĄvez-it, i cili nĂ« vitin 2007 zgjeroi kontrollin shtetĂ«ror mbi fushat e naftĂ«s tĂ« operuara nga ConocoPhillips dhe ExxonMobil.
âNe do tĂ« nxjerrim njĂ« sasi tĂ« jashtĂ«zakonshme pasurie nga toka,â tha Trump nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp nĂ« Mar-a-Lago. âAta na morĂ«n tĂ« gjitha tĂ« drejtat tona energjetike; na morĂ«n gjithĂ« naftĂ«n⊠dhe ne e duam mbrapsht.â
Edhe pse SHBA ka fituar njëfarë kontrolli mbi naftën venezueliane, mbetet e paqartë se çfarë synon të bëjë konkretisht Trump me të. Ai ka inkurajuar kompanitë amerikane të naftës të investojnë miliarda dollarë në Venezuelë, e cila prodhon naftë të rëndë, të përshtatshme për disa rafineri amerikane.
MegjithatĂ«, sektori i naftĂ«s nĂ« VenezuelĂ«, i cili prodhonte gati 3.5 milionĂ« fuçi nĂ« ditĂ« nĂ« fund tĂ« viteve â90, sot Ă«shtĂ« njĂ« hije e vetvetes, me prodhim tĂ« rĂ«nĂ« nĂ« rreth 800 mijĂ« fuçi nĂ« ditĂ«. Infrastruktura Ă«shtĂ« nĂ« gjendje shokuese dhe analistĂ«t vlerĂ«sojnĂ« se do tĂ« duhen tĂ« paktĂ«n pesĂ« vite investimesh masive pĂ«r tĂ« rikthyer prodhimin nĂ« nivele domethĂ«nĂ«se. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, nafta venezueliane nuk Ă«shtĂ« aq e lirĂ« pĂ«r tâu nxjerrĂ« sa ajo e GuajanĂ«s fqinje.
âVlerĂ«simi im i drejtpĂ«rdrejtĂ« Ă«shtĂ« se Marco Rubio donte largimin e Maduros dhe pĂ«rdori naftĂ«n si pretekst,â thotĂ« Drezner. âTrump mund tĂ« mendojĂ« se gjithçka ka tĂ« bĂ«jĂ« me naftĂ«n, por ai gabon.â
Edhe Stephanie Junger-Moat, drejtuese e Karcsi Global, shpreh skepticizĂ«m: âNafta mund tĂ« ketĂ« qenĂ« njĂ« pĂ«rfitim dytĂ«sor, narkotrafiku justifikimi, por kjo kishte tĂ« bĂ«nte me fuqinĂ« amerikane dhe shumĂ« pak me gjithçka tjetĂ«r.â
Ajo paralajmĂ«ron se konkurrenca me KinĂ«n pĂ«r burime nĂ« âoborrinâ amerikan vetĂ«m do tĂ« ashpĂ«rsohet. KompanitĂ« kineze kanĂ« interesa tĂ« mĂ«dha nĂ« naftĂ« dhe minerale nĂ« AmerikĂ«n Latine, pĂ«rfshirĂ« âTrekĂ«ndĂ«shin e Litiumitâ dhe industrinĂ« e bakrit dhe hekurit.
Strategjia amerikane po shtrihet edhe në Ukrainë dhe Afrikë, ku SHBA ka lidhur mbështetjen politike dhe të sigurisë me aksesin në minerale kritike, përfshirë kobaltin, bakrin dhe litiumin, në përpjekje për të shkëputur zinxhirët e furnizimit nga Kina.
âZinxhirĂ«t e furnizimit nuk kanĂ« mĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« vetĂ«m me efikasitetin,â pĂ«rfundon Yergin. âTani ata kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« drejtpĂ«rdrejt me politikĂ«n dhe sigurinĂ«.â/FinancialTimes
Nga Gazeta âSIâ â Qeveria ka parashikuar njĂ« fond prej 50 mln eurosh pĂ«r situatĂ«n e pĂ«rmbytjeve nĂ« vend.
Ministri i Financave, Petrit Malaj, tha se 15 mln do të shkojnë për dëmshpërblimin e familjeve dhe bizneseve të prekura, ndërsa 10 mln euro për fondin e emergjencave civile.
Malaj tha se për këtë rast do të vihet në punë edhe Fondi Rezervë.
âNga ana tjetĂ«r, kemi edhe fondin rezervĂ« tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave nĂ« vlerĂ«n rreth 25 milionĂ« euro qĂ« do tĂ« vendoset nĂ« dispozicion nĂ« varĂ«si edhe tĂ« vlerĂ«simeve qĂ« do tĂ« bĂ«hen nga strukturat pĂ«rkatĂ«se pĂ«rsa i pĂ«rket dĂ«meve tĂ« shkaktuara. SikundĂ«r, kemi edhe fondin pĂ«r digat dhe rezervuarĂ«t, i cili Ă«shtĂ« njĂ« fond pĂ«r shpenzimet kapitale dhe lidhet me financimin e projekteve qĂ« lidhen me sigurimin e digave dhe tĂ« rezervuarĂ«ve. Ky fond Ă«shtĂ« rreth 5 milionĂ« euroâ, tha ministri.
Deklarata e Malajt erdhi pas fjalës së kryeministrit Edi Rama, i cili premtoi dëmshpërblim për çdo dëm të krijuar si pasojë e reshjeve.
Rama bëri një bilanc të përmbytjeve dhe raportoi se janë nën ujë 13.211 ha tokë bujqësore, 1.587 banesa dhe janë evakuuar 339 persona dhe 51 familje.
Kina ka hakuerar email-et e përdorura nga Kongresi Amerikan në komisione të fuqishme të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, si pjesë e një fushate masive spiunazhi kibernetik të njohur si Salt Typhoon.
Sipas personave të njohur me sulmin, inteligjenca kineze ka hyrë në sistemet e email-it të përdorura nga disa punonjës të komisionit të Dhomës, si dhe nga ndihmës të komisioneve për punët e jashtme, inteligjencën dhe shërbimet e armatosura. Ndërhyrjet u zbuluan në dhjetor.
Sulmet janë elementi më i fundit i një fushate të vazhdueshme kibernetike kundër rrjeteve të komunikimit amerikan nga Ministria e Sigurisë së Shtetit, shërbimi inteligjent i Kinës. Një person i njohur me sulmin tha se nuk ishte e qartë nëse MSS kishte pasur akses në email-et e ligjvënësve.
MSS ka operuar Salt Typhoon prej disa vitesh. Ajo i lejon Kinës të ketë akses në telefonatat, mesazhet dhe postat zanore të pakriptuara të pothuajse çdo amerikani dhe, në disa raste, mundëson edhe hyrjen në llogari email-i.
Salt Typhoon ka përgjuar gjithashtu thirrjet e zyrtarëve të lartë amerikanë gjatë dy viteve të fundit, thanë persona të njohur me fushatën.
Mark Warner, demokrati mĂ« i lartĂ« nĂ« komisionin e inteligjencĂ«s tĂ« Senatit, tha nĂ« dhjetor se ishte âe pakuptueshmeâ qĂ« Salt Typhoon nuk po merrte mĂ« shumĂ« vĂ«mendje. âNĂ«se nuk jeni nĂ« njĂ« pajisje tĂ« enkriptuar, ata mund tĂ« pĂ«rgjojnĂ« cilindo prej nesh,â i tha Warner grupit Defense Writers Group.
Jake Sullivan, kĂ«shilltari pĂ«r sigurinĂ« kombĂ«tare i ish-presidentit Joe Biden, i tha Financial Times vitin e kaluar, pasi u largua nga ShtĂ«pia e BardhĂ«, se kompanitĂ« amerikane tĂ« telekomunikacionit ishin âjashtĂ«zakonisht tĂ« cenueshmeâ ndaj Salt Typhoon.
Kjo fushatĂ« Ă«shtĂ« njĂ« nga shumĂ« pĂ«rpjekjet e spiunazhit kibernetik nga inteligjenca kineze dhe Ushtria Ălirimtare Popullore qĂ« synojnĂ« infrastrukturĂ«n amerikane.
NĂ« vitin 2024, FBI dhe agjenci tĂ« tjera amerikane thanĂ« se njĂ« grup hakerĂ«sh i sponsorizuar nga shteti kinez, i quajtur Volt Typhoon, kishte depĂ«rtuar nĂ« sistemet amerikane tĂ« energjisĂ«, transportit dhe komunikimit, nĂ« mĂ«nyra qĂ« do tâi shĂ«rbenin KinĂ«s nĂ« rast tĂ« njĂ« konflikti me SHBA-nĂ«.
Grupet amerikane tĂ« telekomunikacionit kanĂ« bĂ«rĂ« pak pĂ«r tâu mbrojtur nga Salt Typhoon pĂ«r shkak tĂ« kostos shumĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« forcimit tĂ« rrjeteve. Warner tha nĂ« dhjetor se rrjetet amerikane janĂ« veçanĂ«risht tĂ« cenueshme sepse u ndĂ«rtuan nĂ« njĂ« kohĂ« kur siguria kibernetike nuk konsiderohej njĂ« shqetĂ«sim serioz.
Thesari i SHBA-së planifikoi të vendoste sanksione ndaj entiteteve të MSS për Salt Typhoon në dhjetor, por u tërhoq nga ky vendim pas shqetësimeve se kjo do të dëmtonte afrimin diplomatik që presidentët Donald Trump dhe Xi Jinping arritën në tetor.
Katër komisionet që u shënjestruan nga MSS refuzuan të komentojnë.
Ambasada kineze nĂ« SHBA mohoi akuzat pĂ«r Salt Typhoon. Liu Pengyu, zĂ«dhĂ«nĂ«si i ambasadĂ«s, tha: âNe e kundĂ«rshtojmĂ« me vendosmĂ«ri qĂ« pala amerikane tĂ« bĂ«jĂ« spekulime dhe akuza tĂ« pabazuara, tĂ« pĂ«rdorĂ« sigurinĂ« kibernetike pĂ«r tĂ« njollosur KinĂ«n, dhe tĂ« pĂ«rhapĂ« lloje tĂ« ndryshme dezinformimi pĂ«r tĂ« ashtuquajturat kĂ«rcĂ«nime kineze nga hakerĂ«t.â/FinancialTimes
Aksionet europiane të mbrojtjes shënuan një nivel rekord, ndërsa çmimet e naftës dhe dollari u forcuan të enjten, teksa tensionet gjeopolitike që po ziejnë nga Venezuela deri në Groenlandë i mbajtën tregtarët në pasiguri.
Sekuestrimi i dy tankerëve të naftës të lidhur me Venezuelën në Atlantik u shoqërua me lajmin se Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të takohet javën e ardhshme me drejtuesit e Danimarkës për të diskutuar çështjen e Groenlandës. Në të njëjtën kohë, tregjet u përballën edhe me të dhëna ekonomike të përziera.
Indeksi europian STOXX i industrisë ajrore dhe të mbrojtjes (.SXPARO) arriti një nivel rekord, duke u rritur me gati 2% në orët e para të tregtimit dhe duke shënuar ditën e pestë radhazi të fitimeve. Që nga fillimi i vitit, ky indeks është rritur me 13%, ndërsa që prej pushtimit të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, fitimet kumulative tejkalojnë 260%.
Ndërkohë, euro ishte në rrugën e rënies së tetë radhazi kundrejt dollarit.
âInvestitorĂ«t po kuptojnĂ« se kĂ«rcĂ«nimi nga gjeopolitika nuk do tĂ« zhduket,â tha Peter McLean, drejtor i zgjidhjeve pĂ«r portofole shumĂ«-asetesh nĂ« Stonehage Fleming Investment Management. âEdhe pse Ă«shtĂ« pak e mundshme tĂ« shohim veprime ushtarake nĂ« GroenlandĂ«, Ă«shtĂ« e qartĂ« se ekziston njĂ« shtysĂ« pĂ«r rritjen e shpenzimeve tĂ« mbrojtjes nĂ« EuropĂ«.â
Ămimet e naftĂ«s kanĂ« rĂ«nĂ« kĂ«tĂ« javĂ« pĂ«r shkak tĂ« pritshmĂ«rive pĂ«r rritje tĂ« prodhimit tĂ« naftĂ«s nga Venezuela, por u rikuperuan tĂ« enjten. Kontratat e sĂ« ardhmes pĂ«r naftĂ«n Brent u rikthyen mbi nivelin 60 dollarĂ« pĂ«r fuçi, ndĂ«rsa nafta amerikane u rrit me 0.5% nĂ« 56.30 dollarĂ« pĂ«r fuçi.
Zyrtarë të lartë amerikanë deklaruan të mërkurën se SHBA duhet të kontrollojë për një kohë të pacaktuar shitjet dhe të ardhurat nga nafta e Venezuelës, me synim stabilizimin e ekonomisë së saj, rindërtimin e sektorit të naftës dhe sigurimin që vendi të veprojë në përputhje me interesat amerikane.
âReagimi negativ i tregut ndaj komenteve tĂ« Trump pĂ«r kontrollin e naftĂ«s venezueliane duket pak i tepruar,â tha Daniel Hynes, strateg i lartĂ« pĂ«r mallrat nĂ« ANZ. âKontrolli amerikan mbi shitjet e naftĂ«s mund tĂ« nĂ«nkuptojĂ« nĂ« fakt vazhdimin e sanksioneve ose kufizimeve nĂ« afatin e shkurtĂ«r, gjĂ« qĂ« do tĂ« ishte pozitive pĂ«r çmimet e naftĂ«s. Dyshoj se kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse çmimet po rikuperohen.â/Reuters
Nga Gazeta âSIâ â GjatĂ« periudhĂ«s sĂ« verĂ«s, Banka e ShqipĂ«risĂ« ka tĂ«rhequr nga tregu 595.3 milionĂ« euro, rreth 50% mĂ« shumĂ« krahasuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« njĂ« vit mĂ« parĂ«. Nga kjo sasi eurosh tĂ« blera, 108 milionĂ« euro janĂ« pĂ«rdorur pĂ«r rritjen e rezervĂ«s valutore, ndĂ«rsa pjesa tjetĂ«r ka pasur si qĂ«llim stabilizimin e kursit tĂ« kĂ«mbimit. Paralelisht me kĂ«to ndĂ«rhyrje, kursi euro/lek gjatĂ« kĂ«saj periudhe mbeti praktikisht i ângrirĂ«â nĂ« intervalin 97â98 lekĂ«.
Në total, nga janari deri në shtator 2025, Banka e Shqipërisë ka blerë mbi 825 milionë euro në tregun valutor.
Paralelisht, nĂ« periudhĂ«n korrikâshtator, Banka realizoi operacione injektimi tĂ« likuiditetit me njĂ« vlerĂ« mesatare ditore prej 38 miliardĂ« lekĂ«sh, njĂ« nivel pak mĂ« i ulĂ«t se nĂ« tremujorin paraardhĂ«s. MegjithatĂ«, nĂ« njĂ« krahasim qĂ« merr parasysh efektet sezonale, mungesa e likuiditetit rezulton tĂ« ketĂ« rĂ«nĂ« me rreth 64%, duke reflektuar ndikimin e drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« blerjeve valutore nĂ« rritjen e ofertĂ«s monetare nĂ« lekĂ«.
Sipas tĂ« dhĂ«nave, blerjet e BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« tregun valutor kanĂ« qenĂ« faktori kryesor qĂ« ka kontribuar nĂ« uljen e mungesĂ«s sĂ« likuiditetit me rreth 63.66 miliardĂ« lekĂ«. NĂ« tĂ« kundĂ«rt, rritja e parasĂ« nĂ« qarkullim me 20.26 miliardĂ« lekĂ«, e pĂ«rqendruar kryesisht gjatĂ« muajve korrikâgusht, ka vepruar nĂ« drejtim tĂ« kundĂ«rt, duke zbutur pjesĂ«risht efektin e ndĂ«rhyrjeve tĂ« BankĂ«s.
GjatĂ« gjithĂ« vitit 2025, euro ka shfaqur njĂ« lloj âimunitetiâ artificial, i ndĂ«rtuar mbi ndĂ«rhyrjet e shpeshta tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«. Sipas tĂ« dhĂ«nave zyrtare, gjatĂ« kĂ«tij viti banka qendrore ka tĂ«rhequr nga tregu rreth 800 milionĂ« euro, me qĂ«llim frenimin e zhvlerĂ«simit tĂ« mĂ«tejshĂ«m tĂ« monedhĂ«s europiane.
Megjithatë, kjo strategji nuk është parë me sy pozitiv nga institucionet ndërkombëtare. Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka theksuar vazhdimisht nevojën për një regjim të lirë këmbimi, pa ndërhyrje të vazhdueshme administrative, duke argumentuar se tregu duhet të reflektojë vetë balancat reale ekonomike.
Ămimi i arit ra gjatĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ«s pasi investitorĂ«t nisĂ«n njĂ« trend shitje, pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga çmimi mĂ« i lartĂ« i metalit. NdĂ«rkohĂ«, edhe forcimi i dollarit rĂ«ndoi mbi gjendjen e tregut tĂ« metaleve tĂ« çmuar.
Ari në tregun e menjëhershëm (spot) ra me 1.1%, duke shkuar në 4.449 dollarë për onz.Të hënën e kaluar, ari kishte arritur nivelin rekord prej 4.549 dollarësh.
Dollari qëndroi pranë nivelit më të lartë të më shumë se dy javëve, duke i bërë aktivet e çmuara në dollarë më të shtrenjta për mbajtësit e valutave të tjera.
Investitorët presin të paktën dy ulje të normave të interesit nga Rezerva Federale (Fed) këtë vit. Guvernatori i Fed-it, Stephen Miran, mandati i të cilit përfundon në fund të këtij muaji, tha të martën se nevojiten ulje agresive të normave në SHBA për të mbajtur ekonominë në lëvizje.
Aktivet pa interes (si ari) priren të ecin mirë në mjedise me norma të ulëta interesi dhe gjatë periudhave të pasigurisë gjeopolitike ose ekonomike.
Në frontin gjeopolitik, Karakasi dhe Uashingtoni arritën një marrëveshje për të eksportuar deri në 2 miliardë dollarë naftë bruto venezueliane drejt SHBA-së, një lëvizje që do të devijonte furnizimet nga Kina pas rrëmbimit të ish-presidentit Nicolås Maduro nga SHBA.
Në tregjet e tjera, argjendi humbi 2.5% duke rënë në 79.27 dollarë për onz, poshtë nivelit rekord prej 83.62 dollarësh të arritur më 29 dhjetor. Platini ra me 6.2% në 2,291.24 dollarë për onz, duke u tërhequr nga niveli rekord prej 2,478.50 dollarësh i arritur të hënën e kaluar./Reuters
Nga Gazeta âSIâ â Ministria e EkonomisĂ« dhe Inovacioni ka hedhur nĂ« konsultim njĂ« projektligj tĂ« ri, qĂ« njeh disenjot si krijime autentike dhe mbron pronĂ«sinĂ« e tyre.
Për të fituar mbrojtje, një disenjo duhet të jetë e re dhe të ketë karakter individual, thotë ligji i ri.
Aty theksohet se e drejta e pronnësimit një krijim, në drejtorinë e Pronësisë Intelektuale, i përket atij që bën kërkesën, pavarësisht krijuesit.
Regjistrimi mund të refuzohet nga Drejtoria, në rast se përman detaje në kundërshtim me moralin, rendin publik apo emblema kombëtare të palejueshme. Po ashtu, projektligji ndalo disenjot që ngjajnë me disenjo të tjera të famshme, për të përfituar,
Projektligji forcon të drejtat e mbajtësve të disenjove, duke u dhënë atyre mundësinë të ndjekin rrugë gjyqësore, të paraqesin dhe sigurojnë prova, si dhe të kërkojnë masa të përkohshme, përfshirë nxjerrjen nga qarkullimi dhe konfiskimin e produkteve që dyshohet se shkelin të drejtat e disenjove të regjistruara.
Aktualisht, tregu në Shqipëri po ndeshet çdo ditë e më shumë me konflikte midis objekteve të pronësisë industriale të regjistruara më parë dhe që kanë një reputacion dhe emër të mirë në treg dhe përpjekjeve të personave të ndryshëm për të përdorur në mënyrë të paautorizuar këto objekte, me qëllim që të përfitojnë falë të cilësisë së mirë, reklamimit dhe promovimit të vazhdueshëm që mbajtësit e të drejtave bëjnë për to. Këto përpjekje negative përveçse dëmtojnë interesat ekonomike të operatorëve ekonomikë që kanë investuar në mbrojtjen e të drejtave të pronësisë industriale, ato dëmtojnë dhe deformojnë gjithashtu tregun dhe interesat e konsumatorëve, argumenton Ministria.
Nga Gazeta âSIâ- NĂ« orĂ«t e fundit krahas ShkodrĂ«s, DurrĂ«sit dhe LezhĂ«s, edhe Gjirokastra po pĂ«rballet me pĂ«rmbytje masive, pĂ«rrenj dhe lumenj tĂ« rrĂ«mbyeshĂ«m qĂ« kanĂ« dalĂ« nga shtrati.Â
Si pasojĂ« e daljes nga shtrati tĂ« pĂ«rroit tĂ« Ficos, Ă«shtĂ« pĂ«rmbytur lagjja e poshtme tĂ« qytetit â18 shtatoriâ, ndĂ«rsa niveli i ujit Ă«shtĂ« rritur shumĂ« edhe nĂ« zonĂ«n e njohur si Ura e Lumit.
Uji ka vërshuar nëpër rrugët e qytetit, duke marrë përpara edhe makina, ndërsa janë përmbytur edhe biznese.
Login
