❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Po sikur të përdoren kabllo nën det për të zbuluar tërmetet?

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – MĂ« 30 korrik 2025, njĂ« tĂ«rmet me magnitudĂ« 8.8 ballĂ« goditi Gadishullin Kamchatka nĂ« Lindjen e LargĂ«t tĂ« RusisĂ«.

Ishte një nga ngjarjet sizmike më të forta në dekadat e fundit, e regjistruar nga sizmografët në të gjithë botën.

Megjithatë, atë herë ndodhi diçka tjetër: tërmeti u kap disi nga një rrjet që nuk ishte projektuar për qëllime sizmologjike.

Nëntë mijë kilometra larg, sinjale anormale u shfaqën në disa kabllo nënujore me fibra optike të vendosura në Mesdhe, siç kishte ndodhur gjatë njëzet ditëve të mëparshme.

Sipas disa studiuesve, anomalitĂ« i atribuohen proceseve tĂ« pĂ«rgatitjes sĂ« tĂ«rmetit dhe vetĂ« lĂ«kundjeve. NĂ«se kjo hipotezĂ« do tĂ« konfirmohej nga komuniteti shkencor – i cili aktualisht po verifikohet – do tĂ« hapte njĂ« kufi tĂ« ri nĂ« kĂ«rkimin sizmologjik.

Kabllot nĂ« fjalĂ« janĂ« nĂ« pronĂ«si tĂ« “Sparkle”, njĂ« kompani e grupit TIM qĂ« menaxhon dhe monitoron mbi njĂ« tĂ« tretĂ«n e kabllove me fibra optike qĂ« kalojnĂ« nĂ«pĂ«r Mesdhe.

Rrjeti lidh AfrikĂ«n, Lindjen e Mesme dhe EvropĂ«n, duke e bĂ«rĂ« atĂ« njĂ« infrastrukturĂ« thelbĂ«sore: sot, kabllot me fibra optike mbajnĂ« shumicĂ«n dĂ«rrmuese tĂ« komunikimeve – internetin, thirrjet telefonike, transaksionet financiare dhe komunikimet e qendrave tĂ« tĂ« dhĂ«nave – jo vetĂ«m nĂ« Mesdhe, por nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n.

KlientĂ«t e “Sparkle”, ata qĂ« marrin me qira njĂ« pjesĂ« tĂ« trafikut tĂ« disponueshĂ«m nĂ« kabllo, pĂ«rfshijnĂ« kompani telefonike dhe telekomunikacioni, por edhe kompani teknologjike si Google dhe institucione publike, si Marina Italiane.

Në një kabllo me fibra optike, e cila ka një diametër prej 1.7 centimetrash, të dhënat udhëtojnë nëpërmjet një sinjali drite.

Polarizimi i dritës, ose drejtimi i lëkundjeve të saj, është i ndjeshëm ndaj dridhjeve, ndryshimeve të presionit dhe deformimeve mekanike.

Operatorët e kabllove zakonisht i matin këto ndryshime për të siguruar që të dhënat të mbërrijnë të paprekura.

NĂ« rastin e tĂ«rmetit tĂ« Kamchatka-s, pesĂ« kabllo tĂ« ndryshme nĂ«ndetĂ«sesh qĂ« i pĂ«rkisnin rrjetit “Sparkle” nĂ« vende shumĂ« tĂ« largĂ«ta nĂ« Mesdhe, regjistruan ndryshime tĂ« ngjashme nĂ« polarizimin e dritĂ«s.

Kjo nuk Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« njĂ« kabllo me fibra optike Ă«shtĂ« pĂ«rdorur si sensor sizmik. NĂ« vitin 2021, kur Google e testoi kĂ«tĂ« mundĂ«si nĂ« kabllon “Curie”, i cili Ă«shtĂ« afĂ«rsisht 10,000 kilometra i gjatĂ« dhe lidh Los Angeles me ValparaĂ­so, Kili, studiuesit zbuluan tĂ«rmete dhe valĂ« oqeanike pĂ«rgjatĂ« kufirit tĂ« PaqĂ«sorit tĂ« Amerikave.

Rezultatet u shfaqĂ«n nĂ« njĂ« artikull nĂ« “Science”, njĂ« nga revistat shkencore ndĂ«rkombĂ«tare mĂ« tĂ« respektuara dhe tĂ« besueshme.

NĂ« atĂ« rast, iniciativa u drejtua nga njĂ« kompani private. Sot, njĂ« konsorcium kĂ«rkimor i financuar nga Bashkimi Evropian, Estatic, po monitoron sinjalet e rrjetit “Sparkle”.

Ai pĂ«rfshin Universitetin e L’Aquila, tĂ« udhĂ«hequr nga Antonio Mecozzi, i cili jep mĂ«sim FizikĂ«n e Materies sĂ« Kondensuar dhe bashkĂ«punoi me Google nĂ« kabllon “Curie”.

Sipas Mecozzi-t, fibrat optike të kabllove nënujore ofrojnë një avantazh të madh: në një thellësi prej 3,000 metrash, aq thellë sa Mesdheu, nuk ka zhurmë të shkaktuar nga njeriu.

“Jemi nĂ« njĂ« mjedis jashtĂ«zakonisht tĂ« heshtur”, thotĂ« ai. “Dhe kjo na lejon tĂ« vĂ«zhgojmĂ« variacione minimale nĂ« mjedisin pĂ«rreth. Nuk po flasim pĂ«r dhjetĂ«ra lĂ«kundje nĂ« sekondĂ«, si frekuencat mĂ« tĂ« ulĂ«ta tĂ« zĂ«rit qĂ« dĂ«gjojmĂ«, por njĂ« lĂ«kundje çdo njĂ« mijĂ« sekonda”.

Disa ekspertĂ« tĂ« sizmotektonikĂ«s pohojnĂ« se po hapin “mundĂ«si hetimi tĂ« papara mĂ« parĂ«â€. Gjeologu Carlo Doglioni, ish-drejtor i Institutit KombĂ«tar tĂ« GjeofizikĂ«s dhe VullkanologjisĂ« (INGV) dhe nĂ«nkryetar i Accademia dei Lincei, thotĂ« se ndjeshmĂ«ria e fibrave optike nĂ«nujore lejon “regjistrimin e lĂ«kundjeve me frekuencĂ« shumĂ« tĂ« ulĂ«t qĂ« i shpĂ«tojnĂ« sizmografĂ«ve tradicionalĂ«â€ dhe se kjo do tĂ« zgjerojĂ« shumĂ« njohuritĂ« tona pĂ«r gjeofizikĂ«n.

Përveç baticave të lëngshme që të gjithë i njohim, ekzistojnë edhe baticat e ngurta, të shkaktuara nga tërheqja gravitacionale e Hënës dhe Diellit, të cilat shkaktojnë lëvizje jashtëzakonisht të ngadalta të litosferës, shtresës së jashtme të Tokës së ngurtë që është rreth 100 kilometra e thellë.

Litosfera lĂ«viz si horizontalisht, ashtu edhe vertikalisht. “NĂ«n kĂ«to forca, ajo lĂ«viz me shpejtĂ«si tĂ« ndryshme, duke e thyer guaskĂ«n e TokĂ«s nĂ« pllaka tektonike”, shton Doglioni.

“Sasi tĂ« mĂ«dha energjie grumbullohen nĂ« skajet e pllakave, dhe pĂ«rbĂ«rĂ«sit vertikalĂ« tĂ« baticave mund ta lĂ«shojnĂ« kĂ«tĂ« energji, duke gjeneruar tĂ«rmete”.

Sa i pĂ«rket mundĂ«sisĂ« sĂ« parashikimit tĂ« ngjarjeve sizmike, Ă«shtĂ« mirĂ« tĂ« jemi tĂ« kujdesshĂ«m. “Ne nuk po parashikojmĂ« tĂ«rmete”, shpjegon Mecozzi.

“Ne vĂ«zhgojmĂ« sinjale potencialisht pararendĂ«se nĂ« fibĂ«r, por nuk e dimĂ« origjinĂ«n e tyre tĂ« saktĂ«, dhe aktualisht nuk kemi njĂ« metodologji qĂ« na ndihmon tĂ« hipotetizojmĂ« se ku, kur dhe me çfarĂ« magnitude do tĂ« fillojĂ« tĂ«rmeti. MegjithatĂ«, ne vĂ«zhgojmĂ« njĂ« korrelacion tĂ« qartĂ« midis ngjarjes sizmike korrikun e kaluar dhe tĂ« dhĂ«nave tĂ« polarizimit tĂ« dritĂ«s nga ditĂ«t e mĂ«parshme”.

Por sipas Mecozzi-t dhe Doglioni-t, autorë të një dokumenti që pret shqyrtim nga kolegët, kjo intuitë duhet të vërtetohet me prova të mëtejshme.

Alessandro Amato, drejtor i QendrĂ«s sĂ« Monitorimit tĂ« Cunamit tĂ« UNESCO-s pĂ«r Mesdheun dhe Atlantikun, Ă«shtĂ« dakord: “ËshtĂ« zbuluar njĂ« korrelacion, por nuk mund tĂ« flasim pĂ«r njĂ« marrĂ«dhĂ«nie shkak-pasojĂ«: nevojitet verifikim i mĂ«tejshĂ«m”.

PĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar saktĂ«sinĂ« e zbulimeve sizmike, tĂ« cilat do t’i shtonin vlerĂ« tĂ« madhe biznesit tĂ« tyre, operatorĂ«t e fibrave optike kohĂ«t e fundit kanĂ« eksploruar njĂ« alternativĂ« ndaj polarizimit tĂ« dritĂ«s: futjen e sensorĂ«ve specifikĂ« nĂ« kabllot e reja me fibra optike tĂ« afta pĂ«r tĂ« matur temperaturĂ«n, presionin dhe lĂ«vizjet e masave tĂ« ujit dhe shtratit tĂ« detit.

KĂ«to kabllo quhen “kabllo SMART” (SMART Ă«shtĂ« njĂ« akronim pĂ«r Monitorimin e ShkencĂ«s dhe Telekomunikacionin e BesueshĂ«m) dhe u testuan pas tĂ«rmetit dhe cunamit tĂ« FukushimĂ«s nĂ« vitin 2011.

Që atëherë, qeveria japoneze ka zhvilluar një rrjet të pajisur me sensorë sizmikë që gjithashtu shkurtuan kohën e paralajmërimit të cunamit gjatë tërmetit me magnitudë 6.7 të 12 dhjetorit.

Sipas disa studimeve, kabllot SMART mund të zvogëlojnë kohën mesatare për të përcaktuar epiqendrat e tërmeteve në pellgun e Paqësorit me 42 përqind dhe kohën e zbulimit të cunamit me 57 përqind.

Mundësia e përdorimit të kabllove me fibra optike si sensorë sizmikë ka ndezur një konkurrencë që përfshin kompani private dhe agjenci qeveritare, shpesh në bashkëpunim.

Dy projekte të mëdha janë duke u zhvilluar në Evropë, dhe qeveritë luajnë një rol të rëndësishëm në të dyja. I pari është  MISTS (Sistemi i Integruar i Shkencës dhe Telekomunikacionit Mesdhetar), me pjesëmarrjen e Alcatel Submarine Networks (ASN), një nga ndërtuesit kryesorë të kabllove nëndetëse në botë dhe aktualisht i kontrolluar nga shteti francez.

Qëllimi është të ndërtohet një rrjet në pellgun e Mesdheut që integron sensorë mjedisorë në vetë kabllot. Projekti Atlantic CAM (Kontinenti Azor Madeira), i promovuar nga qeveria portugeze dhe i dhënë 40 milionë euro nga Bashkimi Evropian, përfshin shtrimin e kabllove SMART midis kontinentit dhe Azoreve për të monitoruar tërmetet dhe cunamet në një nga zonat më aktive të Atlantikut. CAM do të përfundojë në maj 2027.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Po sikur të përdoren kabllo nën det për të zbuluar tërmetet? appeared first on Gazeta Si.

↗

Babë e bir dhunojnë me sende të forta një 34-vjeçar në Gramsh

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« 34-vjeçar Ă«shtĂ« plagosur rĂ«ndĂ« me sende tĂ« forta nĂ« Gramsh, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« konflikti pĂ«r motive tĂ« dobĂ«ta.

Policia thotë se babë e bir, respektivisht 51 dhe 27 vjeç, të përfshirë në ngjarje, janë arrestuar në flagrancë, ndërsa i lënduari ndodhet jashtë rrezikut për jetën.

Incidenti ndodhi nĂ« zonĂ«n e quajtur “Departamenti i BujqĂ«sisĂ«â€, ku gjatĂ« pĂ«rleshjes u pĂ«rdorĂ«n sende tĂ« forta dhe njĂ« thikĂ«.

PĂ«rveç arrestimit tĂ« babĂ« e bir, qĂ« sulmuan 34-vjeçarin, u arrestua edhe vetĂ« ky i fundit pĂ«r dyshimin e kanosjes ndaj njĂ«rit prej tyre. Materialet procedurale do t’i referohen mĂ« tej ProkurorisĂ« pĂ«r veprime tĂ« mĂ«tejshme.

“R. D., 51 vjeç, banues nĂ« Gramsh, pĂ«r veprat penale “Plagosja e rĂ«ndĂ« me dashje”, kryer nĂ« bashkĂ«punim dhe “Prodhimi, mbajtja, blerja apo shitja pa leje e armĂ«ve tĂ« ftohta”; R. D., 27 vjeç, banues nĂ« Gramsh, pĂ«r veprĂ«n penale “Plagosja e rĂ«ndĂ« me dashje”, kryer nĂ« bashkĂ«punim. Gjithashtu, u arrestua nĂ« flagrancĂ« edhe K. T., 34 vjeç, banues nĂ« Gramsh, pĂ«r veprat penale “Kanosja” dhe “Prodhimi, mbajtja, blerja apo shitja pa leje e armĂ«ve tĂ« ftohta”, – njofton policia.

The post Babë e bir dhunojnë me sende të forta një 34-vjeçar në Gramsh appeared first on Gazeta Si.

↗

Në Venezuelë ka ndryshuar presidenti, por jo represioni

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« gjĂ« qĂ« nuk ka ndryshuar nĂ« VenezuelĂ«, nĂ« ditĂ«t e pasigurisĂ« sĂ« madhe pas operacionit ushtarak qĂ« kapi presidentin NicolĂĄs Maduro, Ă«shtĂ« represioni i regjimit.

Kjo, në fakt, shpjegon situatën relativisht të qetë në vend, ku mosdakordësia është ende e pamundur. Të vetmet demonstrata të lejuara janë ato, deri më tani mjaft të rralla, në favor të qeverisë, e cila i organizon ato drejtpërdrejt.

QĂ« nga 3 janari, dita e sulmit, nĂ« vend ka qenĂ« nĂ« fuqi njĂ« gjendje e jashtĂ«zakonshme. Teksti i masĂ«s, i publikuar vetĂ«m tĂ« hĂ«nĂ«n, mĂ« 5 janar, autorizon qeverinĂ« tĂ« kĂ«rkojĂ« dhe arrestojĂ« “çdo person tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« promovimin ose mbĂ«shtetjen e sulmit tĂ« armatosur tĂ« SHBA-ve”.

NĂ« rrugĂ«, pĂ«rveç ushtarĂ«ve dhe policisĂ« sĂ« rregullt, ka banda paraushtarake tĂ« njohura si “Colectivos”. Ata shpesh ngasin motoçikleta dhe janĂ« tĂ« armatosur nga regjimi, i cili i ka pĂ«rdorur ato nĂ« tĂ« kaluarĂ«n pĂ«r tĂ« shtypur me dhunĂ« protestat dhe pĂ«r tĂ« zbatuar kontroll mĂ« tĂ« gjerĂ« territorial.

Të hënën, 14 gazetarë, 11 prej të cilëve të huaj, u arrestuan dhe u liruan pas disa orësh. Shumica e tyre ndodhen pranë Asamblesë Kombëtare (parlamenti njëdhomësh), ku po bënte betimin qeveria e re e Delcy Rodríguez, nënkryetares së Maduros që mori detyrën si presidente e përkohshme.

Një rrugë e shkretë në Maracaibo, 5 janar

Medias fillimisht iu lejua të hynte në parlament, megjithëse fotografimi dhe videot live ishin të ndaluara, por qasja më vonë u bllokua plotësisht.

UdhĂ«heqĂ«sja e opozitĂ«s, MarĂ­a Corina Machado, tha nĂ« njĂ« intervistĂ« me “Fox News“ se situata Ă«shtĂ« “shumĂ« alarmante”.

Machado aktualisht Ă«shtĂ« pĂ«rjashtuar nga planet e paqarta tĂ« Donald Trump pĂ«r tĂ« ardhmen e VenezuelĂ«s dhe nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n intervistĂ«, ajo tha se nuk ka folur me presidentin qĂ« nga tetori, kur fitoi Çmimin Nobel pĂ«r Paqen qĂ« ai lakmoi, duke ia dedikuar asaj.

Sipas Machados, RodrĂ­guez â€œĂ«shtĂ« njĂ« nga arkitektet kryesore tĂ« torturĂ«s, persekutimit dhe korrupsionit tĂ« regjimit”.

PĂ«r mĂ« tepĂ«r, udhĂ«heqja e vjetĂ«r Ă«shtĂ« ende nĂ« vend, me pĂ«rjashtim tĂ« Maduros. NĂ« ditĂ«t e fundit, misioni nĂ« terren i Kombeve tĂ« Bashkuara ka kujtuar gjithashtu se figura tĂ« tjera tĂ« larta tĂ« regjimit, pĂ«rveç Maduros, janĂ« tĂ« implikuara nĂ« shkeljet e rĂ«nda tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut – vrasje jashtĂ«gjyqĂ«sore, zhdukje dhe burgosje arbitrare.

Delcy Rodríguez me djalin e Maduros gjatë ceremonisë së inaugurimit të saj më 5 janar

“Colectivos”, pĂ«r shembull, janĂ« nĂ«n kontrollin e ministrit tĂ« BrendshĂ«m tĂ« fuqishĂ«m, Diosdado Cabello. NjĂ« figurĂ« tjetĂ«r jashtĂ«zakonisht me ndikim Ă«shtĂ« ministri i Mbrojtjes, Vladimir Padrino LĂłpez, tĂ« cilit i raportojnĂ« forcat e armatosura dhe qĂ« janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r ruajtjen e pushtetit.

Nuk është rastësi që Rodríguez u shoqërua nga Cabello dhe Padrino në daljet e saj të para publike si presidente.

Ajo gjithashtu mund të gëzojë mbështetjen e djalit të vetëm të Maduros, Nicolås Maduro Guerra, i cili është anëtar i Parlamentit.

E gjithë kjo shërben për të projektuar një imazh të vazhdimësisë së regjimit, ashtu si edhe shtypja e demonstratave antiqeveritare në zhvillim e sipër.

Ushtarë në autostradën për në aeroportin e Karakasit, 4 janar

Personeli dhe kolektivat ushtarakë kanë ngritur pika kontrolli në qytetet kryesore: media ka raportuar se në disa raste ata kanë kontrolluar telefonat e njerëzve, duke kërkuar përmbajtje që mbështeste sulmin amerikan ose kritikonte regjimin.

Situata mbetet e pasigurt. Rodríguez e denoncoi kapjen e Maduros dhe gruas së tij Cilia Flores, të cilët janë në gjyq në New York që nga e hëna, si një rrëmbim, por tha se ajo ishte e gatshme të bashkëpunonte me Shtetet e Bashkuara.

Trump e ka kërcënuar atë, duke paralajmëruar me sulme të mëtejshme nëse nuk merr atë që dëshiron (naftë).

Të hënën, u dëgjuan të shtëna jashtë pallatit presidencial dhe policia pretendoi se kishte rrëzuar dronë që fluturonin pa autorizim. Sipas OJQ-së Foro Penal, 806 të burgosur politikë mbahen në Venezuelë.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Në Venezuelë ka ndryshuar presidenti, por jo represioni appeared first on Gazeta Si.

↗

Ish-zv/kryeministrja kanadeze do të punojë si këshilltare e Zelenskit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Ish-zĂ«vendĂ«skryeministrja kanadeze, Chrystia Freeland ka njoftuar se do tĂ« japĂ« dorĂ«heqjen nga posti i saj parlamentar pĂ«r t’u bĂ«rĂ« kĂ«shilltare pĂ«r zhvillimin ekonomik tĂ« UkrainĂ«s.

Emërimi i saj u njoftua të hënën nga presidenti Volodymyr Zelenski. Freeland tha se nuk do të marrë asnjë kompensim për rolin e saj të ri.

Freeland, 57 vjeçe, është një ish-gazetare me prejardhje ukrainase. Në dhjetor 2024, ajo dha dorëheqjen si ministre e Financave në qeverinë e qendrës së majtë të Justin Trudeau, duke përmendur mosmarrëveshjet mbi masat ekonomike dhe tregtare të miratuara nga Kanadaja në përgjigje të tarifave të shpallura nga presidenti i zgjedhur i SHBA-ve, Donald Trump.

Dorëheqja e saj përkeqësoi një krizë politike që kishte vazhduar prej disa muajsh, duke kulmuar me dorëheqjen e Trudeau-s.

NĂ« mars, ajo u emĂ«rua ministre e Transportit nĂ« qeverinĂ« e kryeministrit tĂ« ri Mark Carney, por mĂ« pas dha dorĂ«heqjen nĂ« shtator pĂ«r t’u bĂ«rĂ« e dĂ«rguara e KanadasĂ« pĂ«r rindĂ«rtimin e UkrainĂ«s.

Tani ajo do tĂ« largohet edhe nga ky post. NĂ« vitin 2014, regjimi rus e vendosi atĂ« nĂ« njĂ« listĂ« tĂ« perĂ«ndimorĂ«ve tĂ« cilĂ«ve u ndalohet hyrja nĂ« Rusi, nĂ« hakmarrje pĂ«r sanksionet kanadeze dhe pĂ«r mbĂ«shtetjen e saj ndaj protestave pro-evropiane nĂ« UkrainĂ« tĂ« njohura si “Euromaidan”, tĂ« cilat çuan nĂ« arratisjen e presidentit pro-rus Viktor Janukoviç.

The post Ish-zv/kryeministrja kanadeze do të punojë si këshilltare e Zelenskit appeared first on Gazeta Si.

↗

Pse Trump e do Grenlandën? Burimet, një zonë strategjike mbrojtëse, siguria kombëtare

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Rajoni i mbuluar me akull po merr gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« rĂ«ndĂ«si gjeostrategjike. NjĂ« ditĂ« pas operacionit qĂ« çoi nĂ« arrestimin e presidentit tĂ« VenezuelĂ«s, NicolĂĄs Maduro dhe pas njoftimit tronditĂ«s pĂ«r dĂ«shirĂ«n pĂ«r tĂ« “marrĂ« kontrollin” e VenezuelĂ«s, derisa tĂ« ketĂ« njĂ« tranzicion tĂ« rregullt, presidenti i Shteteve tĂ« Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se vendi i tij ka nevojĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n, njĂ« deklaratĂ« qĂ« ka shkaktuar reagimin e kryeministres daneze, Mette Frederiksen.

1) Kur shprehu Trump interes për herë të parë për Groenlandën?

Gjatë mandatit të tij të parë në detyrë në verën e vitit 2019, Presidenti i SHBA-ve, Trump, deklaroi dëshirën e tij për të blerë Groenlandën nga Danimarka, duke specifikuar se nuk ishte një përparësi, por një ide që ai po e shqyrtonte.

Kopenhageni dhe Nuuk u pĂ«rgjigjĂ«n me zemĂ«rim se ishulli nuk ishte nĂ« shitje. Kryeministrja Mette Frederiksen e quajti atĂ« “njĂ« diskutim absurd”.

Trump nuk e vlerĂ«soi kĂ«tĂ« koment dhe anuloi vizitĂ«n e tij shtetĂ«rore tĂ« planifikuar nĂ« Kopenhagen nĂ« shtator. “Bazuar nĂ« deklaratĂ«n e Kryeministres Mette Frederiksen se ajo nuk ka interes tĂ« diskutojĂ« blerjen e GroenlandĂ«s, unĂ« do ta shtyj takimin tonĂ« tĂ« planifikuar pĂ«r dy javĂ«â€, shkroi Trump nĂ« Twitter (ai nuk ishte ende X nĂ« atĂ« kohĂ«).

2) Pse Trump e donte Groenlandën në vitin 2019?

NĂ« atĂ« kohĂ«, Trump u pĂ«rpoq ta lidhte idenĂ« e blerjes sĂ« ishullit Arktik nga SHBA-tĂ« me ekspertizĂ«n e tij profesionale, duke deklaruar – siç kujton “The Guardian” – se do tĂ« ishte “nĂ« thelb njĂ« marrĂ«veshje e madhe pasurish tĂ« patundshme”.

MegjithatĂ«, ai theksoi gjithashtu se Groenlanda Ă«shtĂ« “strategjikisht interesante”. Ai theksoi gjithashtu se SHBA-tĂ« “janĂ« njĂ« aleat i shkĂ«lqyer me DanimarkĂ«n; ne e mbrojmĂ« atĂ« siç mbrojmĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« botĂ«s”.

3) Kur e përmendi përsëri Trump ishullin?

Interesi për ishullin Arktik është rritur ndjeshëm në mandatin e tij të dytë. Më 22 dhjetor, Trump emëroi Guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry, si të dërguar special për Groenlandën.

Këtë herë, qëndrimi i administratës amerikane ndaj ishullit ka qenë shumë më i vendosur që nga fillimi. Në fund të vitit 2024, ndërsa presidenti i zgjedhur Trump rinovoi pretendimet e tij për Groenlandën dhe, sapo erdhi në Shtëpinë e Bardhë, nuk e përjashtoi përdorimin e forcës për të pushtuar ishullin, pavarësisht se Danimarka, dhe për këtë arsye Groenlanda, janë anëtare të NATO-s.

Ishulli Arktik, me nëntokën e tij të pasur me metale të rralla, mban një zonë strategjike tampon midis Shteteve të Bashkuara dhe asaj që Uashingtoni i sheh si kundërshtarët e tij kryesorë në zonë: Kinën dhe Rusinë.

Për vite me radhë, fuqitë e mëdha kanë garuar për të pushtuar burimet e Arktikut dhe për të kontrolluar korridoret e reja veriore të transportit detar që hapen me shkrirjen e akullit.

4) Pse Trump këmbëngul për Groenlandën?

Pas bastisjes nĂ« VenezuelĂ«, presidenti amerikan, duke folur pĂ«r The Atlantic gjatĂ« fundjavĂ«s, shpjegoi se Shtetet e Bashkuara “kanĂ« absolutisht nevojĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n”.

MĂ« pas ai u tha gazetarĂ«ve nĂ« Air Force One se “Groenlanda Ă«shtĂ« e mbushur me anije ruse dhe kineze kudo. Ne kemi nevojĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n, nga njĂ« perspektivĂ« e sigurisĂ« kombĂ«tare, dhe Danimarka nuk do tĂ« jetĂ« nĂ« gjendje ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ«, ju siguroj”.

5) Cila është prania amerikane në ishullin danez?

Që nga viti 1951, ka pasur një marrëveshje të përhershme mbrojtjeje midis Shteteve të Bashkuara dhe Danimarkës, e cila u ka lejuar amerikanëve të mbajnë një prani në ishull gjatë gjithë Luftës së Ftohtë dhe vazhdon edhe sot e kësaj dite.

Aktualisht, ka afërsisht 200 ushtarë në bazën e fundit të mbetur, të mbuluar nga marrëveshja e vitit 1951, e cila është përditësuar disa herë.

Burimi: “Corriere della Sera”; PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Pse Trump e do Grenlandën? Burimet, një zonë strategjike mbrojtëse, siguria kombëtare appeared first on Gazeta Si.

↗

ShĂ«nimet, mavijosja e Cilias, shĂ«ndeti: ç’ndodhi nĂ« sallĂ«n e gjyqit me Maduron dhe gruan e tij

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – “A jeni NicolĂĄs Maduro Moros?” pyet gjykatĂ«si 92-vjeçar Alvin Hellerstein. “UnĂ« jam NicolĂĄs Maduro Moros. UnĂ« jam presidenti i VenezuelĂ«s. Kam qenĂ« kĂ«tu, i rrĂ«mbyer, qĂ« nga 3 janari, i kapur nĂ« shtĂ«pinĂ« time nĂ« Karakas. Jam rob lufte
”.

Maduro, duke qëndruar në qilimin blu me zbukurime të arta në Sallën e Gjyqit 26A të Gjykatës Federale të Distriktit Jugor të Nju Jorkut, qartësisht dëshiron të bëjë një deklaratë politike.

Por ai duhet të respektojë rregullat e gjykatës, ku gjykatësi është autoriteti më i lartë.

“MĂ« lejoni t’ju ndĂ«rpres”, ndĂ«rhyn Hellerstein. “Do tĂ« ketĂ« njĂ« kohĂ« dhe njĂ« vend pĂ«r tĂ« diskutuar tĂ« gjitha kĂ«to. Tani pĂ«r tani, dua tĂ« di vetĂ«m njĂ« gjĂ«: a jeni NicolĂĄs Maduro Moros?”.

GjykatĂ«si siguron se “puna dhe qĂ«llimi i tij” Ă«shtĂ« tĂ« sigurojĂ« njĂ« gjykim tĂ« drejtĂ«. Pastaj ai pyet: “Si deklaroheni?” “Soy innocente,” pĂ«rgjigjet Maduro. “UnĂ« nuk jam fajtor. UnĂ« jam njĂ« njeri i mirĂ«. UnĂ« jam ende presidenti i vendit tim”.

Katër akuza

Presidenti 63-vjeçar i Venezuelës u paraqit në gjykatë dje në mesditë në Manhattan, për herë të parë që nga kapja e tij në një bastisje ushtarake amerikane në Karakas.

Ai përballet me katër akuza, duke përfshirë komplot për të kryer narkoterrorizëm, posedim të paligjshëm të armëve dhe komplot për të importuar kokainë në Shtetet e Bashkuara, nga viti 1999 deri në vitin 2025.

Një seancë dëgjimore rutinë, që zgjati vetëm gjysmë ore, por në të njëjtën kohë një ngjarje e jashtëzakonshme që pikturon një pamje të një udhëheqësi që e mendonte veten të plotfuqishëm duke u zgjuar në një realitet të ri.

Gruaja e tij: Jam e pafajshme

Maduro hyn në sallën e gjyqit i shoqëruar nga policia federale dhe agjentët e zbatimit të ligjit kundër drogës, i veshur me këpucë portokalli dhe këmbë të prangosura, pantallona ngjyrë bezhë dhe një bluzë blu me jakë V mbi një portokalli.

Ai ndiqet nga gruaja e tij, Cilia Flores, me rroba tĂ« njĂ«jta. Ajo e shpall veten “Zonja e ParĂ« e VenezuelĂ«s” dhe “plotĂ«sisht e pafajshme”.

Prangat u hiqen nga të dy duart dhe ulen në rreshtin e tretë në një tavolinë prej druri midis tre avokatëve të tyre, përfshirë Barry Pollock, i cili më parë përfaqësoi themeluesin e WikiLeaks, Julian Assange.

Burri dhe gruaja flasin në spanjisht, duke dëgjuar përkthimin përmes kufjeve. Ai mban shënime të shpeshta, ndonjëherë ndalet për të dëgjuar me dorën nën mjekër, ndonjëherë ul kokën me duart në prehër.

Prova të mbledhura gjatë 10 viteve

Aktakuza pĂ«rfshin akuza tĂ« formuluara falĂ« bashkĂ«punimit tĂ« dy figurave venezueliane tĂ« gjykuara sĂ« fundmi nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n gjykatĂ« pĂ«r tĂ« njĂ«jtat akuza pĂ«r trafik droge: ish-gjenerali Cliver AlcalĂĄ dhe ish-kreu i inteligjencĂ«s ushtarake Hugo Carvajal, i njohur si “El Pollo”, tĂ« dy tĂ« cilĂ«t shĂ«rbyen nĂ« pozicione tĂ« larta si me ChĂĄvezin, ashtu edhe me Maduron.

Sipas disa ekspertĂ«ve, vetĂ« aktakuza mund tĂ« mos jetĂ« “e pagabueshme” siç pretendoi Trump, por provat e mbledhura gjatĂ« njĂ« dekade, nĂ«n drejtimin e presidentĂ«ve tĂ« dy partive, janĂ« tĂ« forta.

Seanca e ardhshme dëgjimore në mars

Pollock nuk ka kërkuar lirim me kusht ose një gjyq të përshpejtuar. Seanca e ardhshme dëgjimore është më 17 mars.

Pollock kĂ«rkoi kujdes mjekĂ«sor pĂ«r “problemet shĂ«ndetĂ«sore” tĂ« Maduros. Avokati i Cilias, e cila hyri me njĂ« fashĂ« nĂ« ballĂ« dhe dukej se kishte njĂ« mavijosje pranĂ« syrit tĂ« djathtĂ«, deklaroi se ajo kishte pĂ«suar “lĂ«ndime tĂ« rĂ«nda”, ndoshta njĂ« frakturĂ« ose lĂ«ndime nĂ« brinjĂ« gjatĂ« “rrĂ«mbimit tĂ« saj” nga forcat amerikane.

GjykatĂ«si urdhĂ«roi qĂ« ata tĂ« merrnin kujdesin e kĂ«rkuar mjekĂ«sor. Pastaj, kur gjykatĂ«si pyeti rregullisht pĂ«r datĂ«n dhe orĂ«n e arrestimit, prokurori u pĂ«rgjigj “11:30 e mĂ«ngjesit, 3 janar”, pa pĂ«rmendur ndĂ«rhyrjen ushtarake amerikane. Pollock la tĂ« kuptohej pĂ«r mocione tĂ« ardhshme nĂ« lidhje me rolin e Maduros si kreu i shtetit: “Ka pyetje nĂ« lidhje me ligjshmĂ«rinĂ« e rrĂ«mbimit tĂ« tij ushtarak”.

Shënimet e tij

NjĂ« udhĂ«heqĂ«s qĂ« burgosi ​​sistematikisht protestuesit dhe kundĂ«rshtarĂ«t pa garantuar tĂ« drejtat e tyre nĂ« gjykatĂ«, po gjykohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« drejtĂ«: kjo Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme nĂ« sytĂ« e shumĂ« njerĂ«zve, pĂ«rfshirĂ« viktimat e tij.

Gjykatësi vazhdimisht pyeste nëse Maduro dhe gruaja e tij i dinin të drejtat e tyre, nëse i kishin lexuar akuzat dhe nëse e dinin se kishin të drejtë për një vizitë konsullore.

Maduro u pĂ«rgjigj se nuk i kishte ditur kĂ«to tĂ« drejta para se gjykatĂ«si t’i rendiste ato.

Ai kĂ«rkoi qĂ« shĂ«nimet qĂ« mbante “tĂ« respektoheshin dhe qĂ« unĂ« tĂ« jem nĂ« gjendje t’i mbaj”.

 Dhe gjykatĂ«si, me njĂ« ton tĂ« habitur, it ha: “UnĂ« besoj se keni tĂ« drejtĂ« t’i mbani ato”.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post ShĂ«nimet, mavijosja e Cilias, shĂ«ndeti: ç’ndodhi nĂ« sallĂ«n e gjyqit me Maduron dhe gruan e tij appeared first on Gazeta Si.

↗

Francë, 10 dënime për bullizëm kibernetik kundër Brigitte Macron

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« gjykatĂ« nĂ« Paris ka dĂ«nuar 10 persona me akuzĂ«n e bullizmit kibernetik ndaj ZonjĂ«s sĂ« ParĂ« sranceze, Brigitte Macron, duke vendosur dĂ«nime qĂ« variojnĂ« nga njĂ« kurs ndĂ«rgjegjĂ«simi pĂ«r ngacmimin kibernetik, deri nĂ« tetĂ« muaj burg me kusht.

Gjykata vuri nĂ« dukje se tĂ« pandehurit bĂ«nĂ« komente “veçanĂ«risht degraduese, ofenduese dhe keqdashĂ«se” qĂ« i referoheshin pretendimeve tĂ« rreme drejtuar Brigitte Macron nĂ« lidhje me identitetin e saj tĂ« supozuar transgjinor dhe veprat e dyshuara pedofilike.

TĂ« pandehurit, tetĂ« burra dhe dy gra tĂ« moshĂ«s midis 41 dhe 65 vjeç, akuzohen pĂ«r postimin e “komente tĂ« shumta keqdashĂ«se” duke pretenduar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« rreme se gruaja e presidentit Emmanuel Macron, ka lindur burrĂ« dhe duke lidhur diferencĂ«n prej 24 vitesh nĂ« moshĂ« midis tyre dhe burrit tĂ« saj me pedofilinĂ«. Disa nga postimet janĂ« parĂ« dhjetĂ«ra mijĂ«ra herĂ«.

Zonja e parĂ« franceze nuk mori pjesĂ« nĂ« gjyqin dy-ditor, i cili u mbajt nĂ« tetor. Duke folur nĂ« televizionin kombĂ«tar TF1 tĂ« dielĂ«n, ajo tha se kishte nisur procedurat ligjore pĂ«r tĂ« “dhĂ«nĂ« njĂ« shembull” nĂ« luftĂ«n kundĂ«r bullizimit.

Vajza e saj, Tiphaine AuziĂšre, dĂ«shmoi pĂ«r atĂ« qĂ« e pĂ«rshkroi si “pĂ«rkeqĂ«sim” tĂ« jetĂ«s sĂ« nĂ«nĂ«s sĂ« saj qĂ« kur bullizmi online u pĂ«rshkallĂ«zua.

“Ajo nuk mund t’i injorojĂ« gjĂ«rat e tmerrshme qĂ« thuhen pĂ«r tĂ«â€, i tha AuziĂšre gjykatĂ«s, duke shtuar se ndikimi Ă«shtĂ« shtrirĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« familjen, pĂ«rfshirĂ« nipĂ«rit e mbesat e Macron.

Rasti vjen pas viteve të tëra teorish konspirative që pretendonin në mënyrë të rreme, se Brigitte Macron lindi si Jean-Michel Trogneux, që në fakt është emri i vëllait të saj.

Çifti presidencial francez, ngriti gjithashtu njĂ« padi pĂ«r shpifje nĂ« Shtetet e Bashkuara kundĂ«r influencueses konservatore, Candace Owens.

Macronët, të martuar që nga viti 2007, u takuan në shkollën e mesme, ku ai ishte nxënës dhe ajo ishte mësuese.

Brigitte Macron, 24 vjet më e madhe se burri i saj, atëherë quhej Brigitte AuziÚre, e martuar dhe nënë e tre fëmijëve. Emmanuel Macron, 48 vjeç, është President i Francës që nga viti 2017.

The post Francë, 10 dënime për bullizëm kibernetik kundër Brigitte Macron appeared first on Gazeta Si.

↗

GJKKO rrëzon kërkesën, Ilir Meta mbetet në burg

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Gjykata e Posaçme ka rrĂ«zuar kĂ«rkesĂ«n e ish-presidentit Ilir Meta pĂ«r lirimin nga qelia, i akuzuar pĂ«r korrupsion, pastrim parash dhe fshehje pasurie bashkĂ« me disa persona tĂ« tjerĂ«.

Vetë Meta nuk mori pjesë në seancë, por u pëfaqësua nga avokati i tij, Kujtim Cakrani, i cili tha se SPAK dhe gjykata po zvarritin procesin gjyqësor.

“Nuk mund tĂ« mbahet Meta nĂ« paraburgim. Ai paraqitet nĂ« çdo seancĂ« dhe shkaqet pĂ«r zvarritje janĂ« tĂ« gjykatĂ«s. Zvarritja e procesit gjyqĂ«sor duhet tĂ« shikohet nga prokuroria dhe gjykata. Besoj te gjykata, menduam qĂ« do nisej viti mbarĂ«, duke dhĂ«nĂ« njĂ« tĂ« drejtĂ« ligjore tĂ« vijonte gjykimi nĂ« gjendje tĂ« lirĂ«. Meta nuk i beson kĂ«to zĂ«vĂ«ndĂ«simet. Nuk kishte asnjĂ« bazĂ« ligjore se pĂ«rse duhej rrĂ«zuar kĂ«rkesa. Kemi bĂ«rĂ« kallĂ«zim penal ndaj drejtorit tĂ« burgjeve. Jemi nĂ« betejĂ« dhe kĂ«tĂ« betejĂ« do e fitojmĂ«â€, – tha Cakrani.

Në fillim të muajit dhjetor, një inspektim i Avokatit të Popullit mbi kushtet e paraburgimit të Ilir Metës, pas ankesës së tij, evidentoi një sërë problematikash që lidhen me trajtimin e ish-presidentit në qeli. Sipas raportit zyrtar, Meta nuk po trajtohet në përputhje me standardet e parashikuara nga ligji.

Ish-presidenti Ilir Meta ndodhet nĂ« paraburgim qĂ« prej tetorit tĂ« vitit 2024, ndĂ«rsa ish-bashkĂ«shortja e tij, Monika Kryemadhi Ă«shtĂ« nĂ«n masĂ«n e detyrimit pĂ«r paraqitje. Dosja “Meta” pĂ«rfshin gjithashtu hetime ndaj nĂ«nĂ«s sĂ« Kryemadhit, Pirro Xhixhos dhe Ema Çokut.

Të pandehurit akuzohen për disa vepra penale, përfshirë korrupsionin pasiv, pastrimin e parave dhe mosdeklarimin e pasurive.

The post GJKKO rrëzon kërkesën, Ilir Meta mbetet në burg appeared first on Gazeta Si.

↗

Minj, abuzim dhe baronĂ« droge: burgu i Maduros, si ‘Guantanamo i Nju Jorkut’

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Ai mbĂ«rriti i veshur me njĂ« kapelĂ« leshi dhe pantofla, çorape tĂ« bardha dhe pranga, i lidhur pas njĂ« agjenti tĂ« AdministratĂ«s KundĂ«r DrogĂ«s (DEA) dhe i ndjekur nga gruaja e tij, Cilia Flores, e cila nuk i pĂ«lqente ta quante veten ZonjĂ« e ParĂ«, por “primera combatiente” (LuftĂ«tarja e ParĂ«).

Qendra e Paraburgimit Metropolitan (MDC), burgu i vetĂ«m federal i Nju Jorkut qĂ« nga mbyllja e degĂ«s sĂ« Manhattanit (ku financieri pedofil Jeffrey Epstein u gjet i vdekur nĂ« qelinĂ« e tij), ndodhet nĂ« lagjen “Sunset Park” tĂ« Brooklyn, nĂ« RrugĂ«n e 29-tĂ«, midis portit dhe autostradĂ«s.

Një kazermë masive me 1,336 të burgosur (pa llogaritur minjtë), burra dhe gra, shumica e të cilëve presin gjyqin.

“Kushte tĂ« rrezikshme dhe barbare”

Ka njĂ« arsye pse disa e quajnĂ« “Gjiri i Guantanamos i Nju Jorkut”. NĂ« vitin 2019, kur MDC mbeti pa energji elektrike ose ngrohje pĂ«r njĂ« javĂ« nĂ« temperatura nĂ«n zero gradĂ«, ish-gardiani, Cameron Lindsay, tha se ishte “objekti mĂ« i keq” i drejtuar nga Byroja e Burgjeve nĂ« vend.

NĂ« shtator 2024, u vendos qĂ« tĂ« mos dĂ«rgoheshin mĂ« tĂ« burgosur atje pĂ«r tĂ« vuajtur dĂ«nimet e tyre, pasi njĂ« gjyqtar federal kĂ«rcĂ«noi tĂ« pĂ«rmbyste njĂ« dĂ«nim pĂ«r shkak tĂ« “kushteve tĂ« rrezikshme dhe barbare” nĂ« burg.

Po atĂ« muaj, reperi Sean “Diddy” Combs u burgos nĂ« NjĂ«sinĂ« Speciale tĂ« Strehimit pranĂ« “Sunset Park”.

Qeli tranzicioni

Ndoshta kjo Ă«shtĂ« NjĂ«sia Speciale, ku “Gjeli i Karakasit” (Maduro), kaloi natĂ«n e tij tĂ« parĂ« nĂ« burg.

KĂ«tĂ« mĂ«ngjes (Sekretari i Shtetit, Marco Rubio njoftoi) se ai dhe gruaja e tij do tĂ« çohen nĂ« gjykatĂ« pĂ«r t’u akuzuar pĂ«r akuzat kundĂ«r tyre. MDC paraqitet nĂ« lajme si njĂ« burg “tranziti” pĂ«r tĂ« burgosur “tĂ« shkĂ«lqyer”.

Gjatë 30 viteve të fundit, shumë kanë kaluar nëpër të: Sam Bankman-Fried, i cili vuan një dënim me 25 vjet burg në Kaliforni për mashtrim (rënia e FTX); Vincent Basciano, shefi i familjes Bonanno; këngëtari R. Kelly; dhe ish-avokati i Donald Trump, Michael Cohen (i cili u transferua atje në vitin 2021 për shkak të emergjencës së Covid).

Luigi Mangione, i akuzuar për vrasjen e Brian Thomson, CEO i një kompanie sigurimi shëndetësor, ka jetuar në një qeli në MDC për më shumë se një vit.

LordĂ«t famĂ«keq tĂ« drogĂ«s si El Chapo Guzman (i cili vuajti njĂ« dĂ«nim me 30 vjet burg nĂ« Kolorado) dhe ish-ministri, Genaro Garcia Luna, i ekstraduar nga Meksika dhe i dĂ«nuar pĂ«r ryshfete miliona dollarĂ«she nga Karteli Sinaloa, janĂ« burgosur nĂ« “Sunset Park”. Kush hyn dhe kush del?

Ironikisht për Maduron e sapoardhur, Juan Orlando Hernåndez, ish-presidenti i Hondurasit, jetonte në MDC gjatë gjithë gjyqit të tij.

Hernåndez u dënua nga një gjykatë e Nju Jorkut me 45 vjet për trafik kokaine dhe armësh në Shtetet e Bashkuara, në thelb të njëjtat akuza me të cilat përballet ish-shoferi i autobusit, Maduro, që sundoi Venezuelën nga viti 2013 deri para dy ditësh.

Pak më shumë se një muaj më parë, Donald Trump fali Hernåndez, i cili po vuante dënimin e tij në një burg të largët të Virxhinias Perëndimore dhe ishte planifikuar të lirohej në vitin 2060.

Pas 11 shtatorit

Ku do të jetë Maduro pas 35 vitesh, kur Donald Trump me sa duket do të ketë ndaluar së kaluari dimrin në Mar-a-Lago?

Sigurisht, “Gjeli LuftĂ«tar”, pasardhĂ«si i Hugo Chavez, do tĂ« jetĂ« larguar nga “Gjiri i Guantanamos” nĂ« Nju Jork deri atĂ«herĂ«, i quajtur kĂ«shtu pĂ«r shkak tĂ« historive tĂ« abuzimit ndaj tĂ« burgosurve myslimanĂ« pas sulmeve tĂ« 11 shtatorit 2001.

Në vitet e fundit, disa gjyqtarë kanë ulur dënimet e të burgosurve për të kompensuar kushtet e përjetuara para dhe gjatë gjyqeve të tyre në burgun e Bruklinit, një nga burgjet federale më të mbipopulluara në Amerikë. Në verën e vitit 2024, dy të burgosur u goditën me thikë për vdekje.

Nga Ghislaine te Cilia

Po Zonja e ParĂ« e arrestuar, avokatja Cilia, truri i vĂ«rtetĂ« i presidencĂ«s sĂ« Maduros? PĂ«r tĂ«, nuk kishte “paradĂ« me pranga” me tĂ« mbĂ«rritur nĂ« Nju Jork. “LuftĂ«tarja e ParĂ«â€, po mbahet nĂ« burgun e burrit tĂ« saj, nĂ« njĂ« strukturĂ« tĂ« veçantĂ« qĂ« Ă«shtĂ« kritikuar shumĂ« vitet e fundit pĂ«r mungesĂ«n e dritĂ«s sĂ« diellit.

Ghislaine Maxwell, e dënuar me 20 vjet për bashkëpunim në trafikimin e fëmijëve, jetonte gjithashtu në seksionin e grave të MDC.

Por partnerja e Epstein u transferua (pjesërisht falë ndërhyrjes së miqve të Trump) me sekretet e saj në Florida, një paraburgim i lehtësuar.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Minj, abuzim dhe baronĂ« droge: burgu i Maduros, si ‘Guantanamo i Nju Jorkut’ appeared first on Gazeta Si.

↗

Vrasja me tritol në Shkodër, një prej 4 të arrestuarve: Mendoja se do e trembnim!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – KatĂ«r tĂ« arrestuarit tĂ« dyshuar pĂ«r vrasjen e Hysni Ymerit me tritol mĂ« 29 dhjetor, janĂ« lĂ«nĂ« nĂ« burg nga Gjykata e ShkodrĂ«s.

Njëri prej të arrestuarve, Gert Bushati ka pranuar se ka qenë ai që ka vendosur sasinë e tritolit më datë 27 dhjetor në panelin e matësve elektrikë në hyrjen e pallatit ku banonte 69-vjeçari.

Në deklaratën e tij, Bushati ka thënë se tre të arrestuarit e tjerë Edison Hasaj, Gjergj Zefi dhe Ergys Ibrahimi janë personat që e kanë kontaktuar për të vendosur sasinë e tritolit.

Këta të fundit e mohuan të jenë të përfshirë në këtë ngjarje, duke rrëzuar pretendimet që të kenë porositur Bushatin për vendosjen e tritolit.

Autori i dyshuar që vendosi tritolin, Gert Bushati, ka deklaruar se nuk ka patur dijeni se sasinë e eksplozivit do ta vendoste për të vrarë ndonjë person. Ai pretendoi se i është thënë nga porositësit se do të jetë vetëm për të trembur dikë dhe jo për të vrarë.

“Kur kam mĂ«suar se ka vdekur shtetasi Hysni Ymeri jam tmerruar. Nuk kam patur dijeni pĂ«r vrasje vetĂ«m pĂ«r tĂ« trembur dikĂ«. Shtetasit Gjergj Zefi, Edison Hasaj dhe Ergys Ibrahimi mĂ« kanĂ« kontaktuar pĂ«r kĂ«tĂ« punĂ« dhe e kam pranuar. Tritolin e kam vĂ«nĂ« me datĂ« 27 dhjetor, por pa e ditur se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r vrasje”- mĂ«sohet tĂ« ketĂ« thĂ«nĂ« Bushati nĂ« gjykatĂ«, i cili shtoi se nuk i kishin treguar arsyen pĂ«rse po e vendosnin lĂ«ndĂ«n plasĂ«se.

Fillimisht është zhvilluar seanca për tre të dyshuarit e tjera, ndërkohë për 27-vjeçarin që ka pranuar autorësinë e vendosjes së eksplozivit, masa e sigurisë u zhvillua veçmas.

Për sa kohë tre të dyshuarit nuk e kanë pranuar dhe nuk kanë dhënë asnjë detaj, ende mbetet e paqartë cila është arsyeja e vrasjes së Hysni Ymerit.

Më herët, policia ka sekuestruar telefona dhe ka përgjime ambientale, si dhe një sërë provash të tjera që mund të përfshijnë këta tre persona.

VĂ«llai i viktimĂ«s vite mĂ« parĂ«, nĂ« 1995-Ă«n Ă«shtĂ« dyshuar vrasjen e shtetasit Shefqet Çekorja. NdĂ«rkohĂ« nĂ« 2017-Ă«n njĂ« kushĂ«ri i tij Ă«shtĂ« i dyshuar si autor i vrasjes sĂ« mjekut Ilir Aliaj, por u arratis jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« pas ngjarjes.

Policia dhe prokuroria janë duke hetuar këto dy pista, por edhe çdo pistë tjetër të mundshme, sepse është ende e paqartë nëse vrasja e Hysni Ymerit lidhet me dy ngjarjet e sipërmendura apo me ndonjë konflikt tjetër.

Ndaj katĂ«r tĂ« arrestuarve tĂ« dyshuar, rĂ«ndojnĂ« akuzat “vrasje me paramendime  e kryer nĂ« bashkĂ«punim”, “shkatĂ«rrim i pronĂ«s me eksploziv”, “mbajta pa leje dhe prodhimi i armeve shpĂ«rthyese dhe i municionit”. Gjithashtu ndaj tyre rĂ«ndojnĂ« akuzat pĂ«r “prodhim dhe shitje e narkotikĂ«ve nĂ« bashkĂ«punim” si dhe “prishje e qetĂ«sisĂ« publike”.

The post Vrasja me tritol në Shkodër, një prej 4 të arrestuarve: Mendoja se do e trembnim! appeared first on Gazeta Si.

↗

SPAK i ngre akuzë të re, Berisha: Argita ka përfituar një apartament 77 m2

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Nga SPAK, ku zbatoi masĂ«n e sigurisĂ« “detyrim paraqitje” pĂ«r aferĂ«n “Partizani”, Sali Berisha pohoi se prokurorĂ«t i kishin shtuar njĂ« tjetĂ«r akuzĂ« qĂ« lidhej me investimet e fĂ«mijĂ«ve tĂ« tij nĂ« pasuritĂ« e paluajtshme.

Kryedemokrati argumentoi para mediave se bëhet fjalë për apartamentin 3 plus 1 në pronësinë e tij, për të cilin përfitonin 1/3 e pronësisë dhe fëmijët e tij, pasi ishin mbi 18 vjeç.

Sipas tij fëmijët e tij kishin përfituar nga ligji për privatizimin njëjtë si 1 milionë shqiptarë të tjerë.

“Vajza ime dhe djali im, nĂ« pĂ«rputhje me ligjin, vajza ime ka zotĂ«ruar njĂ« tĂ« tretĂ«n e apartamentit siç i takonte nĂ« atĂ« kohĂ«, sepse ishte mbi 18 vjeçe dhe ligji i privatizimit tĂ« banesave parashikonte qĂ« fĂ«mijĂ«t mbi 18 vjeç tĂ« pĂ«rfitojnĂ«. Kjo Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« si njĂ« akuzĂ« pĂ«r korrupsion nga prokuroria politike. Edhe njĂ«herĂ«, prokuroria jep konkluzione qĂ« jo vetĂ«m nuk kanĂ« lidhje me faktet, por janĂ« alogjike”, tha Berisha.

Kreu i PD lexoi para mediave edhe pasuritë që zotëron, referuar, sipas tij, deklaratave të dorëzuara në ILDKP.

“Konstatohet se shtetasja Argita Malltezi ka evidentuar nĂ« deklaratĂ«n e saj pĂ«r vitin 1993 pronĂ«sinĂ« vetĂ«m tĂ« njĂ« apartamenti banimi me sipĂ«rfaqe 77 metĂ«r katrorĂ« nĂ« rrugĂ«n ‘Myzeqari’, pĂ«rfituar nga privatizimi, pjesa qĂ« zotĂ«ron njĂ« e treta e apartamentit”.

Sipas BerishĂ«s, kjo Ă«shtĂ« “akuza e re e Altin Troplinit (Dumani) dhe ish-xhelatit tĂ« Sigurimit tĂ« Shtetit”, duke iu referuar ish-kreut tĂ« parĂ« tĂ« SPAK, Arben Kraja.

Duke folur për Gjykatën Kushtetuese, Berisha hodhi akuza ndaj anëtarëve të saj, teksa tha se sillen si organizatë e Partisë Socialiste.

Kryedemokrati shtoi se tij anĂ«tarĂ«t e GJK, “u mblodhĂ«n nĂ« seancĂ« plenare pĂ«r masĂ«n time, por nuk shpallĂ«n vendimin”.

The post SPAK i ngre akuzë të re, Berisha: Argita ka përfituar një apartament 77 m2 appeared first on Gazeta Si.

↗

Nga Monroe te ‘Donroe’, rikthehet doktrina 200-vjeçare amerikane!

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – GjatĂ« konferencĂ«s pĂ«r shtyp qĂ« festoi sulmin nĂ« VenezuelĂ«, Donald Trump pĂ«rmendi njĂ« parim tĂ« shekullit tĂ« 19-tĂ« tĂ« njohur si “Doktrina Monroe”, duke pretenduar se administrata e tij e ka tejkaluar dhe pĂ«rditĂ«suar atĂ«.

“Doktrina Monroe” daton qĂ« nga viti 1823 dhe Ă«shtĂ« emĂ«ruar sipas presidentit James Monroe, duke dĂ«shmuar se Amerika duhet tĂ« kenĂ« supremaci tĂ« pakontestueshme mbi HemisferĂ«n PerĂ«ndimore, qĂ« do tĂ« thotĂ«, nĂ« fakt, mbi Kontinentin Amerikan. PikĂ«risht, Trump ka argumentuar se Shtetet e Bashkuara po e rivendosin kĂ«tĂ« supremaci.

Kjo nuk Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« Trump e ka pĂ«rmendur kĂ«tĂ« doktrinĂ«, e njohur kryesisht pĂ«r historianĂ«t. Administrata e tij frymĂ«zohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qartĂ« prej saj dhe thotĂ« se po zbaton njĂ« version tĂ« pĂ«rditĂ«suar, tĂ« cilin tĂ« shtunĂ«n Trump e quajti me tĂ« njĂ«jtin emĂ«r tĂ« pĂ«rdorur nga analistĂ«t dhe komentuesit: “Donroe”, njĂ« portretizim i emrit tĂ« tij dhe Monroe.

Termi u frymĂ«zua nga tabloidi “New York Post” nĂ« njĂ« artikull kryesor njĂ« vit mĂ« parĂ« dhe ka marrĂ« vĂ«mendje mediatike. Trump dhe aleatĂ«t e tij duket se e kanĂ« vlerĂ«suar atĂ«.

NjĂ« rikthim te “Doktrina Monroe”, ose “Donroe” nĂ« kĂ«tĂ« version tĂ« ripĂ«rpunuar, Ă«shtĂ« diskutuar pĂ«r muaj tĂ« tĂ«rĂ«, duke pasur parasysh ambiciet ekspansioniste tĂ« Trump dhe operacionet e tjera ushtarake amerikane.

Trump: "All the way back it dated to the Monroe Doctrines. And the Monroe Doctrine is a big deal. But we've superseded it by a lot. By a real lot. They now call it the Donroe Document. I don't know. It's Monroe Doctrine. We sort of forgot about it." pic.twitter.com/5YdM2iAS6W

— Aaron Rupar (@atrupar) January 3, 2026

Trump e kujtoi atë edhe më 2 dhjetor, duke shënuar 252-vjetorin e deklaratës origjinale. Por doktrina u përmend edhe në Strategjinë e re të Sigurisë Kombëtare, dokumentin politik që shërben për të komunikuar prioritetet e politikës së jashtme dhe sigurisë së Shteteve të Bashkuara, të cilat kishin qenë në qendër të vëmendjes kryesisht për shkak të kritikave ndaj Evropës.

Dokumenti teorizon shtimin e njĂ« “korolari Trump” nĂ« doktrinĂ«, duke deklaruar se Shtetet e Bashkuara kanĂ« ndĂ«rmend ta rivendosin atĂ«.

Gazeta “Wall Street Journal” shpjegoi se “Doktrina Monroe” ishte e orientuar nga jashtĂ«, duke iu drejtuar fuqive evropiane dhe duke hedhur poshtĂ« ndĂ«rhyrjen e tyre nĂ« AmerikĂ«, ndĂ«rsa “Doktrina Trump” ishte e orientuar nga brenda, duke e parĂ« tĂ« gjithĂ« rajonin si njĂ« zgjatim tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara, qeveria e tĂ« cilave beson se ka autoritetin pĂ«r tĂ« goditur armiqtĂ« e saj.

Analistët amerikanë e konsideruan sulmin e së shtunës në Venezuelë dhe kapjen e presidentit Nicolås Maduro, dhe para kësaj vendosjen e jashtëzakonshme ushtarake në të gjithë vendin, shembullin më të habitshëm të kësaj doktrine të re.

Megjithatë, në muajt e fundit dhe në fakt gjatë gjithë vitit të kaluar, ka pasur disa shembuj të tjerë të kësaj qasjeje, e cila shënon një kthim në të kaluarën pas dekadash të mosangazhimit progresiv të SHBA-ve në Amerikën Latine.

Një portret i Presidentit James Monroe në Zyrën Ovale të Shtëpisë së Bardhë, në një foto të prillit

Sa i përket Amerikave, 2025-sa ishte viti i ambicieve ekspansioniste të Trump në Groenlandë, të cilat çuan në tensione me Danimarkën, mbretëria e së cilës kontrollon ishullin gjigant Arktik.

Trump nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta pushtuar atë, si dhe Kanalin e Panamasë, të cilin ai do të donte ta rifitonte kontrollin.

Trump ka diskutuar gjithashtu mundĂ«sinĂ« e aneksimit tĂ« KanadasĂ«, duke e cilĂ«suar atĂ« si “shteti i 51-tĂ« i SHBA-ve” dhe, simbolikisht, Ă«shtĂ« pĂ«rqendruar nĂ« riemĂ«rtimin e Gjirit tĂ« MeksikĂ«s, nĂ« “Gjiri i AmerikĂ«s”.

Për më tepër, Trump ka ndërhyrë politikisht në disa zgjedhje të Amerikës Latine, duke mbështetur në mënyrë të qartë kandidatët e krahut të djathtë dhe duke kërcënuar me hakmarrje të ashpër nëse fitojnë politikanë që nuk i pëlqen.

Rasti më i fundit ishin zgjedhjet presidenciale në Honduras në fund të nëntorit, ku kandidati konservator i Trump fitoi në fund.

It’s worth revisiting this NY Post cover from January 8, 2025 (a year ago), now that Trump is invoking the name “The Donroe Doctrine” to describe his plans. pic.twitter.com/QkiCBiKpFh

— MeidasTouch (@MeidasTouch) January 3, 2026

Në vjeshtë, Trump ndërhyri në fushatën zgjedhore të Argjentinës në mes të mandatit, duke mbështetur presidentin Javier Milei, përfshirë edhe me një plan prej 20 miliardë dollarësh për të mbështetur monedhën vendase.

Trump kërcënoi se do ta përfundonte planin nëse Milei do të humbiste (gjë që nuk ndodhi). Trump i përdori gjithashtu tarifat si një mjet politik kundër qeverisë braziliane, duke u përpjekur të mbështeste ish-presidentin Jair Bolsonaro gjatë gjyqit që përfundoi me dënimin e tij.

Shtetet e Bashkuara madje sanksionuan një nga gjyqtarët kryesorë të gjyqit, megjithëse kundërshtimi kokëfortë i Brazilit ndaj presionit të Trump në fund të fundit dha fryte.

JashtĂ« kontinentit amerikan, Shtetet e Bashkuara kanĂ« kryer njĂ« sĂ«rĂ« sulmesh ajrore dhe operacionesh qĂ« bien ndesh me qasjen izolacioniste qĂ« ai e ka mbĂ«shtetur prej kohĂ«sh, veçanĂ«risht gjatĂ« mandatit tĂ« tij tĂ« parĂ«, e njohur si “Amerika e Para”.

Trump gjatë një takimi me presidentin autoritar të El Salvadorit, Nayib Bukele, një nga aleatët e tij në Amerikën Latine

Shembulli mĂ« i habitshĂ«m ishte bombardimi i programit bĂ«rthamor tĂ« Iranit, i cili verĂ«n e kaluar pa Shtetet e Bashkuara t’u bashkoheshin luftĂ«s 12-ditore tĂ« Izraelit kundĂ«r Iranit.

Gjatë vitit të kaluar, Shtetet e Bashkuara kanë kryer disa herë sulme ajrore në Jemen dhe së fundmi kundër Shtetit Islamik në Siri dhe Nigeri.

GjatĂ« konferencĂ«s pĂ«r shtyp tĂ« sĂ« shtunĂ«s, Trump tha gjithashtu: “Ne nuk kemi frikĂ« tĂ« kemi forca nĂ« terren”, njĂ« tjetĂ«r kundĂ«rshtim me premtimin e tij pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund misioneve ushtarake amerikane jashtĂ« vendit.

Kur gazetarĂ«t e pyetĂ«n se si pĂ«rputhej bombardimi i VenezuelĂ«s me qasjen “Amerika e Para”, Trump dha njĂ« pĂ«rgjigje mjaft tĂ« paqartĂ«, duke argumentuar se kjo shĂ«rbeu pĂ«r tĂ« rrethuar Shtetet e Bashkuara “me fqinj tĂ« mirĂ«â€.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Nga Monroe te ‘Donroe’, rikthehet doktrina 200-vjeçare amerikane! appeared first on Gazeta Si.

↗

‘El Pollo’, super-dĂ«shmitari qĂ« mund tĂ« fundosĂ« Maduron nĂ« gjyq

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NjĂ« ish-gjeneral dhe ish-drejtor i shĂ«rbimeve sekrete 007 tĂ« VenezuelĂ«s, ai e vendosi veten si njĂ« besnik i ish-presidentit, Hugo Chavez dhe sĂ« fundmi u deklarua fajtor nĂ« SHBA pĂ«r trafik droge dhe narko-terrorizĂ«m.

Ky Ă«shtĂ« profili i Hugo Armando Carvajal Barrios, i njohur si “El Pollo”, i cili, sipas gazetĂ«s amerikane, “Newsweek”, Ă«shtĂ« dĂ«shmitari kyç i gatshĂ«m tĂ« japĂ« dĂ«shmi vendimtare nĂ« gjyqin kundĂ«r Nicolas Maduros dhe gruas sĂ« tij.

“Pendimi” i “El Pollo”-s – Nga krahu i djathtĂ« i besuar i Chavez-it dhe trashĂ«gimtarit tĂ« tij Maduro, te akuzuesi kryesor i njĂ« sistemi qĂ« ai – sipas pranimit tĂ« tij – ndihmoi nĂ« ndĂ«rtimin e saj. Jo pĂ«r njĂ« pendim tĂ« sinqertĂ«, por shumĂ« mĂ« thjesht pĂ«r tĂ« marrĂ« ulje dĂ«nimi dhe pĂ«rfitim personal.

Kjo duket se Ă«shtĂ« historia e “El Pollo”-s, i lindur nĂ« vitin 1960 nĂ« Puerto La Cruz, VenezuelĂ« dhe i ngritur nĂ« radhĂ«t ushtarake nĂ« kulmin e tij.

Lidhja me Chavez-in dhe trafiku me kartelet – NĂ« vitin 1992, Carvajal Barrios ishte ndĂ«r mbĂ«shtetĂ«sit kryesorĂ« tĂ« Hugo Chavez-it nĂ« pĂ«rpjekjen e tij (tĂ« dĂ«shtuar) pĂ«r grusht shteti.

Ky veprim i kushtoi tĂ« dyve burg, por e lidhi nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pazgjidhshme “El Pollo”-n me udhĂ«heqĂ«sin bolivarian.

Në të vërtetë, ishte vetë Chavez, pasi triumfoi në zgjedhjet e vitit 1998, ai që emëroi Carvajal Barrios si kreun e shërbimit sekret venezuelian.

Nga atje, sipas akuzave tĂ« ngritura nga Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« tĂ« SHBA-ve, “El Pollo” dyshohet se drejtoi njĂ« operacion masiv tĂ« trafikut tĂ« armĂ«ve dhe drogĂ«s, duke bashkĂ«punuar me kartelet kryesore tĂ« kontinentit, tĂ« tilla si Cartel de Los Soles dhe FARC-u kolumbian.

Ishte në këtë rol, sipas hetuesve amerikanë, që ai mori pjesë në dërgesën e 5.5 tonëve kokainë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Tradhtia ndaj Maduros dhe arratisja – NĂ« vitin 2013, pas vdekjes sĂ« Chavez, roli qendror i Carvajal Barrios nĂ« VenezuelĂ« mbeti i pandryshuar.

Agjenti numĂ«r njĂ« vendosi tĂ« hynte nĂ« politikĂ«, duke u bĂ«rĂ« njĂ« kongresmen pro-Maduros. Pika e kthesĂ«s erdhi nĂ« vitin 2019, kur ekonomia venezueliane ishte nĂ« gjunjĂ« dhe opozita ndaj qeverisĂ« po fitonte vrull, dhe “El Pollo” ndryshon qĂ«ndrim.

Nicolas Maduro reagoi keq, duke e akuzuar atë për tradhti dhe duke e detyruar të arratisej. Ndërkohë, megjithatë, Carvajal Barrios kishte marrë një urdhër arresti nga Departamenti i Drejtësisë të SHBA-ve.

DĂ«nimi pezull – “El Pollo” u kap nĂ« SpanjĂ« dhe u ekstradua nĂ« Shtetet e Bashkuara nĂ« vitin 2023, ku ai pĂ«rballet me tĂ« njĂ«jtat akuza me tĂ« cilat pĂ«rballen tani Nicolas Maduro dhe gruaja e tij: narko-terrorizĂ«m, trafik droge dhe trafik armĂ«sh.

Më 25 qershor 2025, Carvajal Barrios u deklarua fajtor për të gjitha akuzat dhe arriti një marrëveshje pranimi fajësie me Departamentin amerikan të Drejtësisë.

MegjithatĂ«, dĂ«nimi nuk u ratifikua, ndoshta, sepse “El Pollo” ndĂ«rkohĂ« kishte filluar negociatat pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje tĂ« re.

Një marrëveshje që mund të përfshinte dëshminë e tij kundër ish-udhëheqësit dhe presidentit të tij.

The post ‘El Pollo’, super-dĂ«shmitari qĂ« mund tĂ« fundosĂ« Maduron nĂ« gjyq appeared first on Gazeta Si.

↗

Berisha në SPAK: Ramën do ta rrëzojë populli, nuk pres ta arrestojnë Forcat Delta

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Kryetari i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha, zbatoi kĂ«tĂ« tĂ« hĂ«nĂ« nĂ« SPAK masĂ«n e sigurisĂ« “detyrim parqitje” ndaj tij pĂ«r dosjen “Partizani”.

Pasi doli nga godina, Berisha tha se ka lënë një letër, ku në fokus kishte Altin Dumanin, edhe pse ai nuk është më kreu i SPAK.

“KĂ«tu nĂ« Skap lashĂ« kĂ«tĂ« shĂ«nim: Altin Troplinit, PojĂ«s sĂ« Skapit (i mbeti atij, nuk ia vura unĂ«, qĂ« kur e fali atĂ« Elvis Doçin, ai mbeti Poja i Skapit), armikut tĂ« pluralizmit politik dhe avokatit tĂ« McGonigalit, me garanci se krimet e tij nuk do mbeten pa ndĂ«shkimin e merituar ligjor. Sali Berisha“, tha kryedemokrati.

Duke marrë shkas nga arrestimi i presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga forcat speciale amerikane për akuzat e narkoterrorizimit, Berisha tha se ndryshe nga rasti i tij, Edi Ramën do ta rrëzojë populli shqiptar.

“Edi Rama zhvillon farsĂ« elektorale, njĂ«soj si Maduro. NjĂ« nga shkaqet qĂ« u arrestua ishte edhe fakti qĂ« nuk zhvillon zgjedhje. Edi Rama zhvillon farsĂ« elektorale. KĂ«shilli i EuropĂ«s, gardiani i zgjedhjeve tĂ« lira, thotĂ« qĂ« duhet tĂ« ndahet partia nga shteti”, tha Berisha pas daljes nga SPAK.

Berisha theksoi se zgjedhje me Edi RamĂ«n nuk ka. “ËshtĂ« populli shqiptar, opozita shqiptare, qĂ« do t’i japĂ« Edi RamĂ«s ndĂ«shkimin e merituar. UnĂ« e kam pĂ«rshĂ«ndetur arrestimin e Maduros dhe ndĂ«shkimin e tij, si njĂ« fitore pĂ«r njerĂ«zit e lirĂ«, por nuk kam deklaruar ndonjĂ«herĂ« se Forcat Delta do tĂ« vijnĂ« ta arrestojnĂ«. Po, kam deklaruar, se nĂ« aferĂ«n McGonigal, Edi Rama Ă«shtĂ« po aq kriminel sa McGonigal”, shtoi ai.

The post Berisha në SPAK: Ramën do ta rrëzojë populli, nuk pres ta arrestojnë Forcat Delta appeared first on Gazeta Si.

↗

Protesta e ‘ShqipĂ«ria BĂ«het’ para kryeministrisĂ«, 4 tĂ« arrestuar, Lapaj nĂ«n hetim

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Pas protestĂ«s sĂ« mbajtur njĂ« ditĂ« mĂ« parĂ« nga “ShqipĂ«ria BĂ«het” para kryeministrisĂ«, janĂ« arrestuar 4 persona, pasi kanĂ« hedhur sende tĂ« forta nĂ« drejtim tĂ« punonjĂ«sve tĂ« policisĂ«.

Ata janë indentifikuar si Edison Haklaj, Alfred Matoshi, Eligert Hima dhe Ergys Llanaj.

“U arrestuan shtetasit E. H., 30 vjeç, A. M., 40 vjeç, E. H., 39 vjeç dhe E. Ll., 41 vjeç, si dhe referuan materialet nĂ« Prokurori ku nisi procedimi penal pĂ«r shtetasit V. H., A. Sh., E. L., A. B., A. Sh. dhe M. Xh., pasi dje, nĂ« bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, gjatĂ« zhvillimit tĂ« protestĂ«s, kanĂ« hedhur sende tĂ« forta nĂ« drejtim tĂ« punonjĂ«sve tĂ« PolicisĂ«. Si pasojĂ«, u dĂ«mtuan 2 punonjĂ«s policie, njĂ«ri prej tĂ« cilĂ«ve vijon ende nĂ« spital”, njoftoi sot policia.

Më tej, në një njoftim tjetër theksohet se në gjendje të lirë do të hetohen edhe 9-të persona mes tyre edhe Adriatik Lapaj, pasi kanë pushtuar hapësirën publike përpara kryeministrisë, duke vendosur një çadër dhe objekte të tjera, pa leje dhe në kundërshtim me urdhrin e policisë.

The post Protesta e ‘ShqipĂ«ria BĂ«het’ para kryeministrisĂ«, 4 tĂ« arrestuar, Lapaj nĂ«n hetim appeared first on Gazeta Si.

↗

Shtyhet seanca paraprake ndaj Veliajt, ‘Burgjet’: Refuzoi tĂ« dilte nga qelia pĂ«r nĂ« gjyq

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Gjykata e Posaçme shtyu pĂ«r mĂ« 19 janar seancĂ«n e radhĂ«s tĂ« shqyrtimit paraprak ndaj kryebashkiakut Erion Veliaj dhe tĂ« bashkĂ«pandehurve.

Mbrojtja e Veliajt, pretendoi se që prej orës 07:00 të kësaj të hëne, kryebashkiaku ishte në pritje të furgonit të policisë për shoqërimin në Tiranë, por mbërriti në orën 09:00, në të njëjtën kohë që mbahej dhe seanca.

Sipas tyre, kjo ishte njĂ« nga arsyet e shtyrjes sĂ« seancĂ«s paraprake nga ana e GJKKO-sĂ«. Nisur nga ky pretendim, Drejtoria e Burgjeve ka reaguar, teksa rrĂ«zon pretendimet e tĂ« paraburgosurit pĂ«r “korrupsion, fshehje dhe mosdeklarim pasurie, pastrim parash”, pĂ«r orarin e transferimit tĂ« tij nĂ« GJKKO.

NĂ« njĂ« njoftim zyrtar, IEVP DurrĂ«s, thotĂ« se “mjetet e PolicisĂ« sĂ« Burgjeve kanĂ« qenĂ« tĂ« pranishme nĂ« ambientet e IEVP-sĂ« nĂ« kohĂ«n e parashikuar. NĂ« momentin e njoftimit, shtetasi E.V., ka refuzuar tĂ« dalĂ«, duke pretenduar se mjeti i PolicisĂ« sĂ« Burgjeve ishte vonuar”.

MĂ« herĂ«t, GJKKO, i refuzoi Veliajt kĂ«rkesĂ«n qĂ« tĂ« revoktonte njĂ« vendim tĂ« mĂ«parshĂ«m tĂ« gjykatĂ«s pĂ«r ta lejuar qĂ« tĂ« dilte nga kafazi i qelqtĂ« pĂ«r t’i vĂ«nĂ« nĂ« dispozicion aktet e dosjes dhe njĂ« formĂ« qĂ« tĂ« njihej me to.

Veliaj ndodhet në paraburgim që prej 10 shkurtit të këtij viti, i akuzuar për pastrim parash, mosdeklarim pasurie, korrupsion pasiv në 9 raste, shpërdorim detyre dhe futje të sendeve të ndaluara në qeli.

Bashkëshortja e tij, Ajola Xoxa, akuzohet për mosdeklarim pasurie, fshehje të të ardhurave dhe pastrim parash, ndërsa në dosje është e përfshirë edhe ish-deputetja Klotilda Bushka për veprime që pengojnë zbulimin e së vërtetës. Kjo e fundit kërkoi pushim të çështjes.

Kryebashkiaku e ka ankimuar disa herĂ« masĂ«n e sigurisĂ« “arrest me burg”. SĂ« fundmi, edhe nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese, sĂ« cilĂ«s i kĂ«rkon shfuqizimin si tĂ« papajtueshĂ«m me KushtetutĂ«n tĂ« tre vendimeve tĂ« GJKKO-sĂ« dhe GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«, dhe kthimin e çështjes pĂ«r rigjykim nĂ« GjykatĂ«n e Posaçme tĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« pĂ«r Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar pĂ«r shkak tĂ« shkeljes sĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« procesit tĂ« rregullt, proporcionalitetit dhe prezumimit tĂ« pafajĂ«sisĂ«.

Në korrik të këtij viti, Gjykata e Lartë vendosi të mos ndryshojë masën ndaj tij, duke lënë në fuqi vendimin e Apelit.

Ndërsa, më 3 nëntor, Kushtetuesja vendosi me shumicë votash në favor të tij, duke e kthyer në detyrën e kryebashkiakut të bashkisë më të madhe në vend pasi u shkarkua nga Këshilli Bashkiak.

The post Shtyhet seanca paraprake ndaj Veliajt, ‘Burgjet’: Refuzoi tĂ« dilte nga qelia pĂ«r nĂ« gjyq appeared first on Gazeta Si.

↗

Ç’ndodhi nĂ« Crans-Montana? Zjarri nĂ« bodrum, ‘shpĂ«rthimi i shpejtë’, dalja e vetme! (dinamika)

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Besohet se njĂ« zjarr Ă«shtĂ« pĂ«rhapur me shpejtĂ«si nĂ« bodrum, duke shkaktuar shpĂ«rthime dhe zjarre tĂ« tjera qĂ« e transformuan tĂ« gjithĂ« dhomĂ«n e barit “Le Constellation” nĂ« njĂ« mangall tĂ« ndezur.

Kjo i la dhjetëra të rinj që festonin natën e Vitit të Ri pa asnjë shans dhe dyshohet të jetë dinamika e tragjedisë së Crans-Montanas në Zvicër, e cila në orën 1:30 të mëngjesit më 1 janar 2026, la 47 persona të vdekur dhe 100 të plagosur.

Kështu e përshkroi dinamikën e dyshuar të tragjedisë, Këshilltari i Shtetit, Stéphane Ganzer për televizionin zviceran.

Hetuesit po punojnë për të përcaktuar shkakun e saktë të ngjarjes së rëndë, duke mbledhur dëshmi nga ata që ishin në vendngjarje.

Sigurisht qĂ« nuk ishte njĂ« sulm: Prokurorja e PĂ«rgjithshme, Beatrice Pilloud e pĂ«rjashtoi “absolutisht” kĂ«tĂ« mundĂ«si gjatĂ« konferencĂ«s sĂ« parĂ« pĂ«r shtyp.

đŸ‡šđŸ‡­đŸ”„đŸŽ‰ EN IMAGES – Une vidĂ©o montre le tout dĂ©but de l’incendie au bar « Le Constellation » Ă  Crans-Montana (VS), au moment oĂč le plafond s’enflamme. 20 Minuten) pic.twitter.com/ZfcoZt73WL

— SuisseAlert (@SuisseAlert) January 1, 2026

Pra, çfarë e shkaktoi zjarrin shkatërrues? Dhe si u përhapën flakët kaq shpejt nga bodrumi në katin përdhes të restorantit, duke i zënë në kurth kilentët?

Teoritë fillestare përfshinin fishekzjarre ose kapsolla që shpërthyen brenda, siç deklaroi ambasadori italian në Zvicër, Gian Lorenzo Cornado, dhe madje edhe qirinj të shndritshëm të ndezur nga kamerierët në shishe shampanje, por autoritetet hetuese nuk i konfirmojnë këto të dhëna.

Një tjetër pistë që po hetohet për të kuptuar ashpërsinë e tragjedisë dhe numrin e viktimave, janë masat e sigurisë në bodrum dhe materialet e përdorura pas rinovimit të fundit: pse nuk u aktivizuan sistemet e parandalimit të zjarrit në kohë?

Dhe pse tĂ« rinjtĂ« mbetĂ«n tĂ« bllokuar? A kishte vĂ«rtet vetĂ«m njĂ« dalje dhe madje njĂ« tĂ« ngushtĂ«, siç sugjerojnĂ« disa dĂ«shmitarĂ«? Çdo hipotezĂ« po vlerĂ«sohet me kujdes.

Deklaratat nga tĂ« pranishmit ndihmojnĂ« nĂ« sqarimin e rrethanave. NjĂ« dĂ«shmitar, Jeoffroy D’Amecourt, me sa duket e mohoi teorinĂ« e fishekzjarrĂ«ve: ai i tha Radios dhe Televizionit Zviceran se dĂ«gjoi “njĂ« shpĂ«rthim shumĂ« tĂ« fortĂ«, rreth orĂ«s 1:30 tĂ« mĂ«ngjesit, dhe nuk dukej tĂ« ishte shkaktuar fare nga fishekzjarrĂ«t; zhurma ishte vĂ«rtet ndryshe”.

Por është gjithashtu e vërtetë se shpërthimi, ose më saktë, shpërthimet e shumta, ndodhën pasi zjarri kishte filluar tashmë.

Ajo që duket e sigurt, është se flakët përfshinë menjëherë skenën e mbushur me njerëz që festonin: të paktën 200 persona në një vend relativisht të vogël.

ZĂ«vendĂ«skryetarja e BashkisĂ« sĂ« AsconĂ«s, Michela Ris, e cituar nga mediat zvicerane, deklaroi: “TĂ« njohurit mĂ« thanĂ« se disa tĂ« rinj u larguan nga vendi tĂ« gjakosur, disa pa rroba; ishte njĂ« tragjedi e vĂ«rtetĂ«â€.

Ndër dëshmitë që kontribuojnë në rindërtimin e ngjarjes, është ajo e dy të rinjve francezë të përfshirë në zjarr: ata i thanë BfmTv se flakët filluan me disa qirinj ditëlindjeje të ndezur nga kamerierët në shishe shampanje pak para mesnatës.

“NjĂ«ri u mbajt shumĂ« afĂ«r tavanit, i cili mori flakĂ«. Brenda pak sekondash, gjithçka u ndez, tavani ishte bĂ«rĂ« prej druri”.

NjĂ« tjetĂ«r dĂ«shmi nga njĂ« turist, konfirmoi praninĂ« e yjeve tĂ« shndritshĂ«m tĂ« ndezur nĂ« shishe: njĂ«ri prej tyre, tha ai, u mbajt nĂ« dorĂ«n e njĂ« vajze tĂ« ulur mbi supet e njĂ« tĂ« riu dhe shkĂ«ndijat ndezĂ«n menjĂ«herĂ« njĂ« copĂ« ose tra nĂ« tavanin e varur – me shumĂ« mundĂ«si tĂ« bĂ«rĂ« prej druri ose njĂ« materiali tjetĂ«r tĂ« ndezshĂ«m – dhe u pĂ«rhapĂ«n shpejt nĂ« tĂ« gjithĂ« dhomĂ«n.

Dhe pastaj Ă«shtĂ« çështja e hapĂ«sirĂ«s sĂ« ngushtĂ«: “Dera e daljes ishte shumĂ« e vogĂ«l pĂ«r tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit e pranishĂ«m. Dikush theu njĂ« dritare qĂ« njerĂ«zit tĂ« shpĂ«tonin”, rrĂ«fyen mĂ« vonĂ« dy gratĂ« nĂ« njĂ« intervistĂ« me televizionin francez, duke shpjeguar se ndihma mbĂ«rriti “brenda pak minutash”.

Dëshmitarë të tjerë konfirmuan ikjen kaotike nga ambientet që po digjeshin, me dritare të thyera për të hapur një rrugë përmes një daljeje të vetme të ngushtë.

Në konferencën për shtyp të mbajtur nga Prokurorja Pilloud, ajo nuk u dha detaje, por konfirmoi se shkallët e daljes ishin të ngushta.

PĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar dinamikĂ«n e zjarrit, autoritetet kantonale zviceriane, u thanĂ« mediave lokale se brenda vendit tĂ« Crans-Montanas ndodhi njĂ« “shpĂ«rthim i shpejtĂ«â€, njĂ« “fenomen shumĂ« i rrezikshĂ«m nĂ« tĂ« cilin zjarri pĂ«rhapet papritur dhe dhunshĂ«m nĂ«pĂ«r hapĂ«sira tĂ« mbyllura, duke shkaktuar njĂ« ose mĂ« shumĂ« shpĂ«rthime”.

Ky term i referohet kalimit të papritur nga një zjarr i lokalizuar, në një vatër të përhapur gjerësisht. Një zjarr mund të fillojë, për shembull, në një pajisje në një dhomë dhe nëse nxehtësia grumbullohet nën tavan, gazrat e djegies përhapen në të gjithë hapësirën, duke e rritur me shpejtësi temperaturën në disa qindra gradë.

Ky efekt mund të shkaktojë ndezjen e papritur dhe të njëkohshme të materialeve të tjera të djegshme, siç janë ato në një tavan të varur, duke bërë që flakët të përhapen me shpejtësi. Në atë pikë, mbijetesa është praktikisht e pamundur.

PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Ç’ndodhi nĂ« Crans-Montana? Zjarri nĂ« bodrum, ‘shpĂ«rthimi i shpejtë’, dalja e vetme! (dinamika) appeared first on Gazeta Si.

↗

Sekreti i jetĂ«gjatĂ«sisĂ«! Rregullat e atyre qĂ« plaken ‘pa u plakur’ (vĂ«rtet)

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – QĂ« nga fillimi i historisĂ« njerĂ«zore, njerĂ«zimi ka ndjekur njĂ« ide sa interesante aq edhe tĂ« paarritshme: t’i ikĂ« kohĂ«s.

Nga ujërat e mrekullueshme të rinisë së përjetshme të rrëfyera në mitet e lashta, te alkimistët mesjetarë që kërkojnë eliksirin e jetës së gjatë, te letërsia moderne, obsesioni për të mos u plakur ka përshkuar shekujt si një konstante.

NĂ« “Portreti i Dorian Gray”, Oscar Wilde i beson trillimit tĂ« njĂ« vĂ«rtet tĂ« pakĂ«ndshme: dĂ«shira pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar i ri gjithmonĂ«, vjen me njĂ« çmim, shpesh tĂ« paguar diku tjetĂ«r – nĂ« trup, nĂ« vetĂ«dije, nĂ« realitet.

Studimi modern

Sot, ajo ëndërr e lashtë nuk shprehet më përmes magjisë apo portreteve të mallkuara, por përmes laboratorëve, algoritmeve, suplementeve, testeve gjenetike dhe premtimeve teknologjike.

Rinia e përjetshme nuk është më një mit, por një fjalë kyçe. Dhe nuk ka të bëjë vetëm me sipërmarrësit vizionarë apo gurutë e Silicon Valley.

Edhe figura tĂ« fuqisĂ« globale kanĂ« lĂ«nĂ« tĂ« kuptohet, vitet e fundit, se tĂ« jetosh deri nĂ« 150 vjeç nuk Ă«shtĂ« mĂ« fanta-shkencĂ«, por njĂ« qĂ«llim i besueshĂ«m: udhĂ«heqĂ«sit e Shteteve tĂ« Bashkuara, RusisĂ« dhe KinĂ«s – Donald Trump, Vladimir Putin dhe Xi Jinping – e kanĂ« bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, nĂ« forma tĂ« ndryshme, duke ushqyer njĂ« imagjinatĂ«, nĂ« tĂ« cilĂ«n jetĂ«gjatĂ«sia ekstreme bĂ«het njĂ« kufi i ri prestigji dhe kontrolli.

Si plakemi

Megjithatë, ndërsa debati publik nxehet rreth idesë së të jetuarit përgjithmonë, shkenca e shëndoshë po e zhvendos vëmendjen në një pyetje tjetër, ndoshta më të pakëndshme, por më realiste: si plakemi?

NĂ« kĂ«rkim tĂ« pĂ«rgjigjeve tĂ« bazuara nĂ« prova, vitet e fundit janĂ« studiuar tĂ« ashtuquajturit super-moshĂ«, njerĂ«z tĂ« moshuar – zakonisht mbi 80 vjeç – tĂ« cilĂ«t dallohen, jo vetĂ«m pĂ«r jetĂ«gjatĂ«sinĂ« e tyre, por edhe pĂ«r ruajtjen e funksionit tĂ« konsiderueshĂ«m mendor dhe fizik krahasuar me bashkĂ«moshatarĂ«t e tyre.

“The Washington Post” raporton disa nga shembujt qĂ« kanĂ« pushtuar titujt e gazetave. NĂ« vitet e fundit, kardiologĂ«, gerontologĂ« dhe studiues nĂ« institucione tĂ« tilla, si Instituti i KĂ«rkimeve “Scripps”, i kanĂ« studiuar kĂ«ta individĂ« pikĂ«risht pĂ«r tĂ« kuptuar se sa shumĂ« peshon gjenetika kundrejt mjedisit dhe sjelljeve gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«s.

Gjetjet paraprake sugjerojnë se, ndërsa disa njerëz mund të kenë predispozita të favorshme, stili i jetës mbetet faktori më përcaktues.

“Sirenat” e mediave sociale

Mitet rreth jetĂ«gjatĂ«sisĂ« po rriten dhe po pĂ«rhapen nĂ« mediat sociale. Sipas Eric Topol, kardiolog dhe studiues nĂ« Institutin e KĂ«rkimeve “Scripps”, dezinformimi rreth jetĂ«gjatĂ«sisĂ«, inteligjencĂ«s artificiale dhe gjenetikĂ«s, pengon kuptimin e vĂ«rtetĂ« shkencor dhe mund tĂ« gjenerojĂ« iluzione tĂ« rreme tek publiku.

Topol thekson rëndësinë e informacionit të besueshëm dhe të kontekstualizuar bazuar në të dhëna klinike të forta, sepse vetëm në këtë mënyrë publiku mund të edukohet rreth strategjive realiste për plakjen e mirë.

Kjo lidhet me nevojën për të dalluar midis provave të forta dhe premtimeve të pabazuara, një parim që gjithashtu udhëheq kërkimin mbi super-plakësit.

Ushqyerja dhe dieta mesdhetare

NjĂ« nga shtyllat e stilit tĂ« jetesĂ«s sĂ« supermoshave Ă«shtĂ« ushqyerja. NdĂ«r shembujt e raportuar nga “Washington Post” Ă«shtĂ« Marion Nestle, 89 vjeçe, njĂ« eksperte e njohur e tĂ« ushqyerit, e cila pĂ«r vite me radhĂ« ka pĂ«rsĂ«ritur parimin e thjeshtĂ«, por themelor tĂ« tĂ« ngrĂ«nit ushqim tĂ« vĂ«rtetĂ«, tĂ« pĂ«rpunuar minimalisht dhe kryesisht me bazĂ« bimore.

Në mënyrë të ngjashme, jeta e Maria Branyas Morera, e cila vdiq në moshën 117 vjeçe në shëndet të mirë, ofron dëshmi të rëndësishme: në vitet e fundit të jetës së saj, ajo hëngri një dietë tipike mesdhetare, duke përfshirë kos natyral, peshk, vaj ulliri dhe fruta.

Sipas ekspertëve, nuk ishte vetëm lloji i dietës që bëri ndryshimin, por edhe qëndrueshmëria dhe thjeshtësia e këtyre zgjedhjeve të përditshme.

Stili i tyre i jetesĂ«s konfirmon vlefshmĂ«rinĂ« e koncepteve ushqyese tĂ« konsoliduara shkencĂ«risht: dietat e ekuilibruara, tĂ« pasura me perime, fibra dhe yndyrna “tĂ« mira”, me njĂ« reduktim tĂ« ushqimeve ultra tĂ« pĂ«rpunuara, shoqĂ«rohen me performancĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« metabolike dhe njĂ« rrezik mĂ« tĂ« ulĂ«t tĂ« sĂ«mundjeve kronike.

Gjithmonë në lëvizje

NĂ«se ushqyerja Ă«shtĂ« karburant, ushtrimet janĂ« motori i shĂ«ndetit tĂ« mirĂ«. PĂ«r “super-pleqtĂ«â€, si Emma Maria Mazzenga, 92 vjeçe, vrapimi i rregullt – dy ose tre herĂ« nĂ« javĂ« – Ă«shtĂ« njĂ« rutinĂ« qĂ« jo vetĂ«m e mban trupin aktiv, por edhe forcon rezistencĂ«n psikologjike.

Dhe pastaj është Jeannie Rice, 77 vjeçe, një atlete amatore që vrapon deri në 70-75 milje në javë (100-120 kilometra), me një kapacitet aerobik të krahasueshëm me atë të një 25-vjeçari.

Shembulli i saj tregon se nuk Ă«shtĂ« kurrĂ« vonĂ« pĂ«r tĂ« filluar. Hulumtimet kanĂ« treguar gjithashtu se ushtrimet – veçanĂ«risht qĂ«ndrueshmĂ«ria muskulore dhe aktiviteti i rregullt aerobik – mund tĂ« jenĂ« njĂ« nga ndĂ«rhyrjet e pakta me prova konkrete pĂ«r ngadalĂ«simin e plakjes biologjike.

Rëndësia e lidhjeve shoqërore

TĂ« gjithĂ« personat “super tĂ« moshuar”, tĂ« cituar theksojnĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e lidhjeve shoqĂ«rore. TĂ« qĂ«ndrosh i lidhur me miqtĂ«, familjen dhe komunitetin nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« kĂ«naqĂ«si personale: disa studime tregojnĂ« se izolimi shoqĂ«ror Ă«shtĂ« njĂ« nga faktorĂ«t kryesorĂ« tĂ« rrezikut pĂ«r rĂ«nien njohĂ«se dhe sĂ«mundjet neurodegjenerative.

Maria Branyas Morera, për shembull, mbante kontakte të shpeshta shoqërore dhe ndërveprime të përditshme me ata përreth saj.

Jeannie Rice jo vetëm vraponte, por edhe dilte rregullisht me miqtë dhe merrte pjesë në aktivitete në grup.

NdĂ«rveprimi shoqĂ«ror bĂ«het kĂ«shtu njĂ« “vaksinĂ« natyrale” kundĂ«r vetmisĂ« dhe apatisĂ«, gjendje qĂ« shpesh pĂ«rshpejtojnĂ« rĂ«nien e moshĂ«s sĂ« vjetĂ«r.

Kapërcimi i pengesave

NjĂ« tjetĂ«r karakteristikĂ« e pĂ«rsĂ«ritur e “super tĂ« moshuarve”, Ă«shtĂ« aftĂ«sia e tyre pĂ«r t’u rikuperuar pas sfidave.

Në kundërshtim me pikëpamjen e zakonshme se plakja është një rënie e ngadaltë, shumë të moshuar raportojnë se gjejnë energji të ripërtërirë pas ngjarjeve negative, të tilla si sëmundjet ose kufizimet fizike.

Kjo qĂ«ndrueshmĂ«ri Ă«shtĂ« dokumentuar gjithashtu nga studimet qĂ« tregojnĂ« se, me kushtet e duhura – gjumĂ« tĂ« mjaftueshĂ«m, mbĂ«shtetje sociale dhe aktivitet fizik – shumĂ« njerĂ«z mbi 60 vjeç janĂ« nĂ« gjendje tĂ« kthehen nĂ« nivele tĂ« habitshme tĂ« mirĂ«qenies, duke u pĂ«rmirĂ«suar edhe pas periudhave tĂ« shĂ«ndetit tĂ« dobĂ«t.

Pikëpamja mendore, aq e rëndësishme sa ajo fizike

SĂ« fundmi, qĂ«ndrimi mendor, del si njĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«s thelbĂ«sor. Si Liberman, 101 vjeçe, njĂ« tjetĂ«r shembull i raportuar nga “Washington Post”, shpjegon se optimizmi i saj nuk ishte vetĂ«m njĂ« çudi emocionale, por njĂ« strategji jetĂ«sore.

Duke u pĂ«rballur me njĂ« fĂ«mijĂ«ri tĂ« vĂ«shtirĂ«, aksidente serioze dhe probleme shĂ«ndetĂ«sore, ajo gjithmonĂ« mbante njĂ« pikĂ«pamje pozitive pĂ«r tĂ« ardhmen: “NĂ«se kam njĂ« ftohje, mendoj se do tĂ« pĂ«rmirĂ«sohet. NĂ«se po kaloj njĂ« kohĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«, mendoj se do tĂ« kalojĂ«â€.

Kjo prirje nuk duhet tĂ« ngatĂ«rrohet me mendimin pozitiv tĂ« thjeshtĂ« dhe sipĂ«rfaqĂ«sor. PĂ«rkundrazi, Ă«shtĂ« njĂ« aftĂ«si e njohur nĂ« psikologjinĂ« pozitive pĂ«r tĂ« menaxhuar stresin, pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur pĂ«rshtatjen dhe pĂ«r tĂ« forcuar shĂ«ndetin mendor, tĂ« gjithĂ« faktorĂ« qĂ« – tĂ« kombinuar me tĂ« ushqyerit e shĂ«ndetshĂ«m, ushtrimet dhe marrĂ«dhĂ«niet – kontribuojnĂ« nĂ« njĂ« jetĂ« tĂ« plotĂ« edhe nĂ« pleqĂ«ri.

PĂ«rshtati: “Gazeta “Si”

The post Sekreti i jetĂ«gjatĂ«sisĂ«! Rregullat e atyre qĂ« plaken ‘pa u plakur’ (vĂ«rtet) appeared first on Gazeta Si.

↗

Vijnë në jetë bebet e para të 2026-ës, janë dy vajza

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Dy vogĂ«lushe vajza janĂ« bebet e para qĂ« kanĂ« ardhur nĂ« jetĂ« nĂ« minutat e para tĂ« 1 janarit pĂ«r vitin 2026 nĂ« ShqipĂ«ri.

Ka qenë kryeministri Edi Rama ai që ka ndarë në profilin e tij në Fb fotografi të dy bebeve të porsalindura.

NjĂ«ra ka lindur nĂ« maternitetin “MbretĂ«resha GeraldinĂ«â€, ndĂ«rsa tjetra nĂ« maternitetin “Koço Gliozheni” nĂ« kryeqytet.

“MirĂ« se erdhĂ«t. Dy vajza janĂ« bebet e para tĂ« lindura nĂ« 2026, njĂ«ra nĂ« maternitetin “MbretĂ«resha GeraldinĂ«â€ dhe tjetra nĂ« “Koço Gliozheni”, shkruan Rama nĂ« postimin e tij.

The post Vijnë në jetë bebet e para të 2026-ës, janë dy vajza appeared first on Gazeta Si.

↗

Mbërrin Viti i Ri 2026, shqiptarët e presin me festë e fishekzjarre në çdo qytet

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Me njĂ« atmosferĂ« festive dhe spektakolare, shqiptarĂ«t kanĂ« pritur mbĂ«rritjen e Vitit tĂ« Ri 2026. Festimet nĂ« TiranĂ« kulmuan nĂ« sheshin “SkĂ«nderbej” me njĂ« koncert dhe mĂ« pas vazhduan me njĂ« shfaqje tĂ« veçantĂ« fishekzjarrĂ«sh dhe njĂ« spektakĂ«l dronĂ«sh.

TĂ« gjithĂ« ata preferuan t’i kalonim orĂ«t e para tĂ« 2026-Ă«s nĂ« shesh, duke sfiduar edhe temperaturat tejet tĂ« ulĂ«ta qĂ« kanĂ« “pushtuar” vendin.

Në momentin e ndërrimit të viteve, qielli mbi Tiranë u ndriçua nga fishekzjarrë shumëngjyrëshe, të cilat krijuan një pamje mbresëlënëse.

Në Durrës, reflektimi i fishekzjarrëve shumëngjyrësh dhuroi pamje mahnitëse për qytetarët e pranishëm. Në të njëjtën mënyrë u prit 2025 edhe në Shkodër, Elbasani, Fier, Vlorë, Korçë e qytetet e tjera, teksa qytetarët trokasin gotat me urimin për një vit të mbarë.

Gazetasi.al i uron të gjithë shqiptarëve Gëzuar Vitin e Ri 2026!

The post Mbërrin Viti i Ri 2026, shqiptarët e presin me festë e fishekzjarre në çdo qytet appeared first on Gazeta Si.

❌