Mandati i dytë i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, po formësohet nga ambiciet e tij në politikën e jashtme. Ai i ka përmbushur kërcënimet kundër Venezuelës duke arrestuar presidentin e saj dhe gruan e tij nga kompleksi i tyre i fortifikuar në Karakas, në një bastisje dramatike gjatë natës.
Kur pĂ«rshkroi operacionin, Trump hodhi poshtĂ« DoktrinĂ«n Monroe tĂ« vitit 1823 dhe premtimin e saj pĂ«r supremacinĂ« e SHBA-sĂ« nĂ« hemisferĂ«n perĂ«ndimore, duke e riemĂ«ruar atĂ« si âDoktrina Donroeâ.
Ja disa nga paralajmërimet që ai ka bërë kundër kombeve të tjera në orbitën e Uashingtonit ditët e fundit.
Groenlandë
SHBA-tĂ« tashmĂ« kanĂ« njĂ« bazĂ« ushtarake nĂ« GroenlandĂ« â BazĂ«n HapĂ«sinore Pituffik â por Trump dĂ«shiron tĂ« gjithĂ« ishullin.
âNe kemi nevojĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n nga pikĂ«pamja e sigurisĂ« kombĂ«tareâ, u tha ai gazetarĂ«ve, duke thĂ«nĂ« se rajoni ishte âi mbuluar me anije ruse dhe kineze kudoâ.
Ishulli i gjerë Arktik, pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, ndodhet afërsisht 3,200 km në verilindje të SHBA-së.
ĂshtĂ« i pasur me minerale tĂ« rralla tĂ« tokĂ«s, tĂ« cilat janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r prodhimin e telefonave inteligjentĂ«, automjeteve elektrike dhe pajisjeve ushtarake. Aktualisht, prodhimi i KinĂ«s i metaleve tĂ« rralla tĂ« tokĂ«s Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i madh se ai i SHBA-sĂ«.
Groenlanda zë gjithashtu një vendndodhje strategjike kyçe në Atlantikun e Veriut, duke i dhënë akses në Rrethin Arktik gjithnjë e më të rëndësishëm. Ndërsa akujt polarë shkrihen në vitet e ardhshme, pritet të hapen rrugë të reja transporti detar.
Kryeministri i GroenlandĂ«s, Jens Frederik Nielsen, iu pĂ«rgjigj Trumpit duke e pĂ«rshkruar idenĂ« e kontrollit tĂ« SHBA-sĂ« mbi ishullin si njĂ« â fantazi â.
âMjaft me presion. Mjaft me insinuata. Mjaft me fantazi aneksimi. Jemi tĂ« hapur pĂ«r dialog. Jemi tĂ« hapur pĂ«r diskutime. Por kjo duhet tĂ« ndodhĂ« pĂ«rmes kanaleve tĂ« duhura dhe me respekt pĂ«r tĂ« drejtĂ«n ndĂ«rkombĂ«tareâ, tha ai.
Ădo pĂ«rpjekje e SHBA-sĂ« pĂ«r tĂ« pushtuar GroenlandĂ«n do ta sillte atĂ« nĂ« konflikt me njĂ« anĂ«tar tjetĂ«r tĂ« NATO-s, duke e vĂ«nĂ« aleancĂ«n nĂ« rrezik.
Kolumbia
VetĂ«m disa orĂ« pas operacionit në VenezuelĂ«, Trump e paralajmĂ«roi presidentin kolumbian Gustavo Petro tĂ« âkishte kujdesâ.
Fqinji perĂ«ndimor i VenezuelĂ«s, Kolumbia, ka rezerva tĂ« konsiderueshme nafte dhe Ă«shtĂ« njĂ« prodhues i madh i arit, argjendit, smeraldeve, platinĂ«s dhe qymyrit. ĂshtĂ« gjithashtu njĂ« qendĂ«r kyçe pĂ«r tregtinĂ« e drogĂ«s nĂ« rajon â sidomos tĂ« kokainĂ«s.
QĂ« kur SHBA-tĂ« filluan tĂ« godisnin anijet nĂ« Karaibe dhe PaqĂ«sorin lindor nĂ« shtator â duke thĂ«nĂ«, pa prova, se ato po transportonin drogĂ« â Trump Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« njĂ« mosmarrĂ«veshje nĂ« spirale me presidentin e krahut tĂ« majtĂ« tĂ« vendit.
SHBA- tĂ« vendosĂ«n sanksione ndaj Petros nĂ« tetor, duke thĂ«nĂ« se ai po lejonte kartelet tĂ« âlulĂ«zoninâ.
Duke folur nĂ« bordin e Air Force One tĂ« dielĂ«n, Trump tha se Kolumbia po âdrejtohej nga njĂ« njeri i sĂ«murĂ« qĂ« i pĂ«lqen tĂ« prodhojĂ« kokainĂ« dhe ta shesĂ« atĂ« nĂ« Shtetet e Bashkuaraâ.
âAi nuk do ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ« pĂ«r shumĂ« gjatĂ«â, tha ai. I pyetur nĂ«se SHBA-tĂ« do tĂ« kryenin njĂ« operacion qĂ« synonte KolumbinĂ«, Trump u pĂ«rgjigj: âMĂ« duket mirĂ«â.
Historikisht, Kolumbia ka qenë një aleate e ngushtë në luftën e Uashingtonit kundër drogës, duke marrë qindra miliona dollarë çdo vit në ndihmë ushtarake për të luftuar kartelet.
Irani
Irani po pĂ«rballet aktualisht me protesta masive antiqeveritare dhe Trump paralajmĂ«roi gjatĂ« natĂ«s se autoritetet atje do tĂ« âgoditeshin shumĂ« rĂ«ndĂ«â nĂ«se vdisnin mĂ« shumĂ« protestues.
âPo e ndjekim nga afĂ«r. NĂ«se fillojnĂ« tĂ« vrasin njerĂ«z siç kanĂ« bĂ«rĂ« nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, mendoj se do tĂ« goditen shumĂ« rĂ«ndĂ« nga Shtetet e Bashkuaraâ, u tha ai gazetarĂ«ve nĂ« Air Force One.
Teorikisht, Irani bie jashtĂ« fushĂ«veprimit tĂ« pĂ«rcaktuar nĂ« âDoktrinĂ«n Donroeâ, por megjithatĂ« Trump e ka kĂ«rcĂ«nuar mĂ« parĂ« regjimin iranian me veprime tĂ« mĂ«tejshme, pasi goditi objektet e tij bĂ«rthamore vitin e kaluar.
Këto sulme erdhën pasi Izraeli nisi një operacion në shkallë të gjerë që synonte shkatërrimin e aftësisë së Iranit për të zhvilluar një armë bërthamore, i cili kulmoi me konfliktin 12-ditor Izrael-Iran.
Në një takim në Mar-a-Lago midis Trump dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu javën e kaluar, u tha se Irani ishte në krye të axhendës. Mediat amerikane raportuan se Netanyahu ngriti mundësinë e sulmeve të reja kundër Iranit në vitin 2026.
Meksikë
Ngritja e Trump nĂ« pushtet nĂ« vitin 2016 u pĂ«rcaktua nga thirrjet e tij pĂ«r tĂ« âNdĂ«rtuar Murinâ pĂ«rgjatĂ« kufirit jugor me MeksikĂ«n. NĂ« ditĂ«n e tij tĂ« parĂ« tĂ« rikthimit nĂ« detyrĂ« nĂ« vitin 2025, ai nĂ«nshkroi njĂ« urdhĂ«r ekzekutiv pĂ«r tĂ« riemĂ«ruar Gjirin e MeksikĂ«s nĂ« â Gjiri i AmerikĂ«s â.
Ai ka pretenduar shpesh se autoritetet meksikane nuk po bëjnë mjaftueshëm për të ndaluar fluksin e drogës ose të emigrantëve të paligjshëm në SHBA.
Duke folur tĂ« dielĂ«n, ai tha se droga po âvjen me shpejtĂ«siâ nĂ«pĂ«r MeksikĂ« dhe âdo tĂ« duhet tĂ« bĂ«jmĂ« diçkaâ, duke shtuar se kartelet atje ishin âshumĂ« tĂ« fortaâ.
Trump tha se ka ofruar të dërgojë trupa amerikane në Meksikë për të luftuar kartelet, por presidentja Claudia Sheinbaum ka hedhur poshtë publikisht çdo veprim ushtarak amerikan në tokën meksikane.
Kuba
Kombi ishullor, vetëm 145 km në jug të Floridës, ka qenë nën sanksione të SHBA-së që nga fillimi i viteve 1960. Ajo mbante marrëdhënie të ngushta me Venezuelën e Nicolås Maduro-s, e cila thuhet se furnizonte afërsisht 30% të naftës së Kubës në këmbim të mjekëve dhe personelit mjekësor që udhëtonin në drejtimin e kundërt.
Me largimin e Maduros, Havana mund tĂ« ekspozohet nĂ«se furnizimi me naftĂ« bie. Trump sugjeroi tĂ« dielĂ«n se ndĂ«rhyrja ushtarake amerikane atje nuk ishte e nevojshme, sepse Kuba Ă«shtĂ« âgati tĂ« bjerĂ«â.
âNuk mendoj se kemi nevojĂ« pĂ«r ndonjĂ« veprimâ, tha ai. âDuket sikur po pĂ«rkeqĂ«sohet.â
âNuk e di nĂ«se do tĂ« rezistojnĂ«, por Kuba tani nuk ka tĂ« ardhuraâ, shtoi ai. âAta i kanĂ« tĂ« gjitha tĂ« ardhurat nga Venezuela, nga nafta venezueliane.â
Sekretari i Shtetit i SHBA-sĂ«, Marco Rubio â i cili Ă«shtĂ« bir i emigrantĂ«ve kubanĂ« â ka bĂ«rĂ« thirrje prej kohĂ«sh pĂ«r ndryshim regjimi në KubĂ«, duke u thĂ«nĂ« gazetarĂ«ve tĂ« shtunĂ«n: âNĂ«se do tĂ« jetoja nĂ« Havana dhe do tĂ« isha nĂ« qeveri, do tĂ« isha i shqetĂ«suar â tĂ« paktĂ«n pakâ.
âKur flet presidenti, duhet ta merrni seriozisht,â tha ai./BBC