Planet për ndërtimin e një resorti luksoz nga familjarët e presidentit amerikan, Donald Trump, në zonën piktoreske të Zvërnecit po anashkalojnë banorët e zonës dhe të drejtat e tyre të pronësisë, ndërkohë që po përballen në një konflikt të gjatë gjyqësor me biznesmenin kontrovers, Artur Shehu.
Vladimir Karaj | BIRN
PĂ«rgjatĂ« dy ditĂ«ve tĂ« vrenjtura mĂ« 21 dhe 22 janar, zona piktoreske e ZvĂ«rnecit buzĂ« lagunĂ«s sĂ« NartĂ«s nĂ« VlorĂ« u kthye nĂ« tokĂ«n e Ivanka Trump â vajzĂ«s sĂ« presidentit tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s.
Fshati u rrethua nga forca të shumta policie, ndërkohë që Trump e shoqëruar nga një grup i madh arkitektësh dhe biznesmenësh, u filmuan teksa lëviznin me një eskortë makinash të larta nëpër zonë.
Ivanka Trump vizitoi dy herë gjatë qëndrimit manastirin e vjetër të Shën Mërisë në ishullin e Zvërnecit, ku bëri foto dhe ndezi qirinj.
Ajo u takua gjithashtu disa herë me kryeministrin Edi Rama, me të cilin u filmua edhe gjatë një darke.
Por stacioni kryesor ishte plazhi me rërë të bardhë i Porta Novës, ku grupi ngriti çadra dhe shpenzoi shumicën e kohës.
Megjithatë, banorët e fshatit të Zvërnecit i ndoqën ngjarjet nga televizori.
âNuk u thirr njeriâ, thotĂ« me zemĂ«rim Kostaq Konomi, kryeplaku i fshatit ZvĂ«rnec. âAta qĂ«ndruan dy-tre ditĂ« atje, por nuk tĂ« linin tĂ« afrohesheâ.
Komuniteti i vogĂ«l i ZvĂ«rnecit jeton prej vitesh nĂ«n tensionin e humbjes sĂ« pronave pĂ«r shkak tĂ« njĂ« konflikti tĂ« gjatĂ« gjyqĂ«sor me Artur Shehun â njĂ« biznesmen kontrovers i pasurive tĂ« patundshme nĂ« VlorĂ«, i cili jeton prej dy dekadash nĂ« Florida tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara.
Por planet e dhëndrit të presidentit Trump, Jared Kushner dhe bashkëshortes së tij, Ivanka Trump për ndërtimin e një resorti luksoz në Zvërnec, e kanë sjellë këtë rrezik më afër.
Banorët e fshatit të Zvërnecit, të cilët pretendojnë se janë pronarë të tokës mbi të cilën po planifikohet të bëhet investimi, ankohen se po përjashtohen nga çdo informacion dhe vendimmarrje.
âPse kjo heshtje kĂ«tu, nuk e di çfarĂ« bĂ«het? KĂ«tu lĂ« shumĂ« dyshim, lĂ« shumĂ« dyshimâ, tha Konomi, duke ironizuar edhe mediat qĂ« nĂ« orĂ« tĂ« tĂ«ra transmetimi televiziv, askush nuk i pĂ«rmendi banorĂ«t e zonĂ«s qĂ« e kanĂ« lidhur jetĂ«n me tokĂ«n.
I pyetur nga BIRN për projektin e Kushner dhe Ivanka Trump në Zvërnec, kryeministri Edi Rama, tha përmes një zëdhënësi se qeveria nuk ishte e përfshirë.
âZona nĂ« fjalĂ« Ă«shtĂ« pronĂ« private dhe qeveria sâĂ«shtĂ« palĂ« nĂ« asnjĂ« marrĂ«veshjeâ, tha kryeministri pĂ«rmes zyrĂ«s sĂ« shtypit.
âProjekti do tĂ« trajtohet si tĂ« gjithĂ« projektet e tjerĂ« qĂ« kalojnĂ« nĂ« rrugĂ«n institucionale deri nĂ« pajisjen me lejeâ, shtoi ai.
Edhe ministri i Turizmit, Blendi Gonxhe, tha se ministria e tij nuk ishte e përfshirë në planet e Kushner për të ndërtuar në Shqipëri.
Të pyetur nga BIRN mbi konfliktin e pronësisë, përfaqësuesit e kompanisë së Kushner nuk u përgjigjën deri në publikimin e këtij shkrimi.
Projekti mbi tokën e kontestuar
Projektet e Jared Kushner dhe Ivanka Trump në Shqipëri përfshijnë një resort ultra-luksoz në ishullin e Sazanit dhe një kompleks të dytë turistik në zonën e Zvërnecit.
Projekti i Sazanit u bë zyrtar në fund të vitit 2024, kur pak para se Donald Trump të inaugurohej për herë të dytë president i SHBA-së, qeveria e kryeministrit Edi Rama i dha atij statusin e investitorit strategjik.
Megjithatë, interesi kryesor duket se është devijuar drejt Zvërnecit, pavarësisht se projekti nuk ka kaluar ende nëpër hallkat burokratike të miratimit.
Sipas projektit të bërë publik, resorti parashikohet të shtrihet nga plazhi i Dajlanit drejt atij të Porta Novës, rreth një ligatine dhe një pylli të dendur në kufi me lagunën e mbrojtur të Nartës.
Pak ditë përpara vizitës së Ivanka Trump në Vlorë, banorët e Zvërnecit u alarmuan nga një njoftim i Kadastrës së Vlorës.
Sipas dokumenteve qĂ« BIRN i disponon, Artur Shehu kishte bĂ«rĂ« njĂ« kĂ«rkesĂ« tĂ« re nĂ« KadastĂ«r pĂ«r tâu pajisur me âdublikatĂ«â certifikate pronĂ«sie pĂ«r njĂ« pasuri pylli prej 51,944 mÂČ â tokĂ« e cila shtrihet sipas banorĂ«ve nĂ« gjurmĂ«t e projektit dhe qĂ« ndodhet nĂ« proces gjyqĂ«sor. NĂ« kĂ«rkesĂ«, Shehu pretendonte se dokumenti kishte humbur.
Sipas kryeplakut Konomi, kjo kërkesë nuk ishte thjesht një procedurë administrative, por sinjali i radhës se konflikti i vjetër me banorët e zonës po hynte në një fazë të re, për shkak të interesit për investimet luksoze në zonë.
Konomi dhe një tjetër banor iu drejtuan Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, duke kërkuar refuzimin e kërkesës së Shehut për shkak se prona ndodhej në një konflikt gjyqësor.
âPasuria e pretenduar nga shtetasi Artur Shehu Ă«shtĂ« pronĂ« e banorĂ«ve tĂ« fshatit ZvĂ«rnec, tĂ« cilĂ«n e kanĂ« pĂ«rfituar atĂ« nĂ«pĂ«rmjet ligjit nr. 7501, datĂ« 19.07.1991, âPĂ«r tokĂ«nâ,â shkruajnĂ« ata.
ĂĂ«shtja e tokave nĂ« ZvĂ«rnec, qĂ« pĂ«rfshijnĂ« kullota, ullishta, toka bujqĂ«sore dhe sipĂ«rfaqe djerrĂ« buzĂ« detit, Ă«shtĂ« njĂ« konflikt qĂ« ilustron amullinĂ« nĂ« tĂ« cilĂ«n ndodhet e drejta e pronĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri prej vitesh.
BanorĂ«t e kanĂ« pĂ«rfituar atĂ« nĂ« bazĂ« tĂ« ligjit 7501 dhe disponojnĂ« aktet e marrjes sĂ« tokĂ«s nĂ« pĂ«rdorim, AMTP, por Konomi thotĂ« se shumica u kujdes qĂ« ndarjet pas viteve â90 tĂ« shkonin sipas kufijve tĂ« vjetĂ«r.
âUnĂ« mora ullinjtĂ« e babait tim,â thotĂ« ai nĂ« oborrin e shtĂ«pisĂ« sĂ« tij nĂ« ZvĂ«rnec.
Në vitin 2012, banorët mësuan se e njëjta tokë u ishte njohur edhe trashëgimtarëve të familjes Shehu, me Artur Shehun si një nga përfituesit.
Të alarmuar, banorët e Zvërnecit u bënë bashkë dhe bënë padi në Gjykatë. Katërmbedhjetë vjet më vonë, ata janë ende në proces gjyqësor, pasi çështja është rikthyer disa herë për rigjykim.
Konflikti i stërzgjatur civil për pronësinë nuk është i vetmi.
Për tokat në Zvërnec ka një seri procesesh penale të nisura nga prokuroritë e Vlorës dhe Tiranës me të dyshuar ish-përfaqësuesin ligjor të Shehut, të cilat janë gjithashtu ende në shqyrtim nëpër gjykata. Sipas një vendimi të Gjykatës së Lartë, njëri prej dokumenteve të përdorura nga familja Shehu është provuar si i falsifikuar.
PĂ«r banorĂ«t, vizita e Trump dhe e arkitektĂ«ve nĂ« ZvĂ«rnec nuk do tĂ« ishte njĂ« lajm i zymtĂ« nĂ«se pronat do tâu njiheshin atyre.
âLe tĂ« vijnĂ« tĂ« investojnĂ«, do hapin punĂ« pĂ«r rininĂ«,â thotĂ« njĂ« burrĂ« rreth tĂ« 60-ave, i cili kĂ«mbĂ«ngul gjithashtu qĂ« investimi tĂ« mos jetĂ« zaptues.
Edhe Konomi shprehet i habitur se si banorët që jetojnë prej shekujsh në këtë zonë nuk llogariten.
âDiskutohet ZvĂ«rneci, ZvĂ«rneci, ZvĂ«rneci, ZvĂ«rneci dhe askush nuk e pĂ«rmend qĂ« ka ca njerĂ«z aty, qĂ« ka njĂ« konflikt prone qĂ« vijon prej vitit 2006,â tha ai.
Shqetësime mjedisore
PĂ«rtej konflikteve tĂ« pronĂ«sisĂ«, projekti i Kushner nĂ« ZvĂ«rnec pĂ«rballet me kundĂ«rshti dhe kritika nga aktivistĂ«t mjedisorĂ«, tĂ« cilĂ«t janĂ« tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r ndikimin qĂ« ai do tĂ« ketĂ« mbi zonĂ«n e mbrojtur dhe lagunĂ«n e NartĂ«s â njĂ« prej habitateve mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r jetĂ«n e shpendĂ«ve tĂ« egĂ«r nĂ« EuropĂ«.
Â
Â
Sipas Taulant Binos, drejtues i organizatës mjedisore AOS, projekti rrezikon të dëmtojë zonën më të brishtë të litoralit në Pishë Poro-Nartë si dhe Deltën e Vjosës.
âZvĂ«rneci Ă«shtĂ« njĂ« nga zonat mĂ« tĂ« ndjeshme bregdetare nĂ« vend. Gjeologji e brishtĂ«, lagunĂ«, dunĂ«, shkĂ«mbinj dhe plazhe tĂ« paprekuraâ, thuhet nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« AOS.
Bino ngre dyshime se ndryshimet nĂ« ligjin pĂ«r zonat e mbrojtura kishin pĂ«r qĂ«llim ngritjen e resorteve tĂ« tilla brenda tyre, tĂ« cilat me ligjin e mĂ«parshĂ«m e kishin tĂ« pamundur pĂ«r tâu realizuar.
âKy vendim tregon se pse u miratuan ndryshimet e ligjit pĂ«r zonat e mbrojtura. QĂ« tâi hapej rrugĂ« çfarĂ«do lloj investimi, nĂ« çfarĂ«do lloj territori tĂ« zonĂ«s sĂ« mbrojtur, dhe aq mĂ« tepĂ«r nĂ« zonat e peizazhit tĂ« mbrojtur, sikurse PishĂ« Poro-NartĂ«â, tha ai.
Për Binon, ky është një precedent që do të sjellë tjetërsimin e të gjithë bregdetit.
âInvestimi nĂ« ZvĂ«rnec Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« hap pĂ«r tĂ« urbanizuar gjithĂ« bregdetin shqiptar, sepse sikurse ndodh nĂ« ZvĂ«rnec, me tĂ« njĂ«jtĂ«n teori do tĂ« ndodhĂ« edhe nĂ« zona tĂ« tjera tĂ« mbrojtura tĂ« ShqipĂ«risĂ«, e nĂ« gjithĂ« bregdetin shqiptarâ, tha ai.
I pyetur nga BIRN për shqetësimet e ngritura nga organizatat mjedisore, kryeministri Rama tha përmes një zëdhënësi se i shihte ato si shprehje të lirisë.
âKryeministri vlerĂ«son çdo kundĂ«rshti si shprehje e lirisĂ« sĂ« gjithkujt pĂ«r tĂ« pasur opinionin e vetâ, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e zyrĂ«s sĂ« shtypit.
The post BIRN: Vizita e Ivanka Trump rindez konfliktin e pronësisë për Zvërnecin appeared first on Albeu.com.
Login
