UshtarĂ«t e parĂ« nga vendet evropiane mbĂ«rritĂ«n nĂ« GroenlandĂ« pas deklaratĂ«s sĂ« presidentit amerikan Donald Trump se synon tâia bashkojĂ« ishullin Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, raporton Bild gjermane.
Një aeroplan transporti ushtarak i ushtrisë daneze u ul mbrëmë në aeroportin e kryeqytetit të Groenlandës, Nuuk, dhe në bord nuk kishte vetëm ushtarë danezë, por edhe përfaqësues të Forcave të Armatosura Franceze.
Ministria e Mbrojtjes në Berlin njoftoi se sot po dërgon 13 ushtarë në Groenlandë në një mision zbulimi, i cili duhet të zgjasë deri më 17 janar.
Siç u njoftua, ushtarët gjermanë do të shkojnë në Groenlandë me ftesë të Danimarkës dhe do të transferohen në qytetin e Nuuk me një aeroplan transporti Airbus E400M.
Njoftimi thotĂ« se qĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ«Â âhetohet njĂ« kontribut i mundshĂ«m ushtarak qĂ« do tĂ« mbĂ«shteste DanimarkĂ«n nĂ« sigurimin e sigurisĂ« nĂ« rajonâ .
âMe ftesĂ« tĂ« DanimarkĂ«s, Gjermania do tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« kĂ«rkime nĂ« GroenlandĂ« nga 15 deri mĂ« 17 janar 2026, sĂ« bashku me vende tĂ« tjera evropiane. QĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ« shqyrtohet kuadri pĂ«r kontribute tĂ« mundshme ushtarake pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur DanimarkĂ«n nĂ« sigurimin e sigurisĂ« nĂ« rajon , pĂ«r shembull nĂ« aspektin e aftĂ«sive tĂ« mbikĂ«qyrjes detareâ, tha Ministria Gjermane e Mbrojtjes nĂ« njĂ« deklaratĂ«.
Sipas informacioneve të siguruara nga Bild, operacioni koordinohet nga Kopenhageni dhe jo përmes strukturave të NATO-s, sepse vendet nordike që janë anëtare të NATO-s , përfshirë Groenlandën, janë nën komandën e selisë së NATO-s në Norfolk, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, por operacioni zhvillohet pa pjesëmarrjen e Shteteve të Bashkuara.
Ushtarët gjermanë në Groenlandë janë nën komandën e Ministrisë Gjermane të Mbrojtjes, por me pjesëmarrjen e kabinetit të Kancelarit Friedrich Mertz.
Mediat raportojnë se ushtarë nga Holanda, Kanadaja, Suedia, Britania e Madhe dhe Norvegjia janë gjithashtu në rrugën e tyre për në Groenlandë .
Kryeministri suedez Ulf Kristerson njoftoi dje nĂ« njĂ« njoftim nĂ« platformĂ«n X se ushtarĂ«t e parĂ« suedezĂ« janĂ« nĂ« rrugĂ«n e tyre pĂ«r nĂ« GroenlandĂ« dhe se sĂ« bashku me ushtarĂ« nga njĂ« grup vendesh aleate, ata do tĂ« âpĂ«rgatitin sĂ« bashku hapat e ardhshĂ«m brenda stĂ«rvitjes daneze âOperacioni Arktik i QĂ«ndrueshmĂ«risĂ«ââ.
Ai theksoi se âSuedia po dĂ«rgon personel nga forcat e saj tĂ« armatosura me kĂ«rkesĂ« tĂ« DanimarkĂ«sâ.
Ambasadori francez pĂ«r çështjet polare dhe oqeanike, Olivier Poivre dâArvor, i tha mĂ« parĂ« Franceinfo se ârreth 15â ushtarĂ« francezĂ«, âspecialistĂ« pĂ«r malet e lartaâ janĂ« vendosur tashmĂ« nĂ« qytetin Nook, nĂ« GrenlandĂ«.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka njoftuar vazhdimisht javët e fundit se synon të marrë kontrollin e Groenlandës , për shkak të problemeve të sigurisë në Arktik, pra për shkak të kërcënimit të supozuar nga Rusia dhe Kina, dhe Qeveria e SHBA-së nuk e ka përjashtuar mundësinë e një marrjeje me forcë të ishullit./ET
Gazetarja Klodiana Lala ka komentuar në studion e News24 arratisjen e Altin Ndocit nga spitali rajonal i Durrësit, duke ngritur dyshime serioze se ngjarja nuk ka qenë e rastësishme, por e planifikuar prej kohësh.
Sipas saj, Ndoci e kishte menduar arratisjen qĂ« nĂ« momentin kur u vendos nĂ« paraburgimin e DurrĂ«sit, njĂ« strukturĂ« ku, sipas LalĂ«s, ai nuk duhej tĂ« ishte futur pĂ«r shkak tĂ« rrezikshmĂ«risĂ« sĂ« lartĂ«. âMendoj se ka pasur bashkĂ«punĂ«torĂ« jashtĂ« qĂ« e kanĂ« ndihmuar nĂ« lĂ«vizjen e tij dhe kam dyshime edhe pĂ«r bashkĂ«punĂ«torĂ« ose informatorĂ« brenda sistemit,â u shpreh ajo.
Gazetarja kritikoi ashpër mënyrën se si institucionet reaguan pas arratisjes, duke thënë se në një vend normal me polici funksionale do të ishin vënë në lëvizje menjëherë të gjitha kapacitetet e sigurisë.
Sipas saj, do të duhej të ishin nxjerrë në terren qentë e specializuar, të ngriheshin dronë dhe helikopterë për gjurmim ajror dhe të informohej komuniteti për personin e rrezikshëm që ishte në arrati./ET
BashkĂ«shortja e presidentit francez, Brigitte Macron, ka qenĂ« pjesĂ« e fushatĂ«s âPieces Jaunesâ prej vitesh dhe, pĂ«r tĂ« inkurajuar qytetarĂ«t tĂ« dhurojnĂ« fonde, ajo e gjeti veten nĂ« rolin e njĂ« DJ-je.
Konkretisht, Brigitte Macron vizitoi Disneyland me Didier Deschamps, dhe si pjesë e aktiviteteve për mbledhjen e fondeve për fëmijët, ajo e gjeti veten në rolin e një balerine dhe DJ.
Rreth 300 fĂ«mijĂ« u mblodhĂ«n nĂ« eventin special pĂ«r tĂ« takuar zonjĂ«n e parĂ« tĂ« FrancĂ«s. MĂ« pas, Macron kĂ«rceu me humor tĂ« mirĂ« dhe mori rolin e DJ-it, duke miksuar kĂ«ngĂ«n âForever Youngâ nga Alphaville.
Të pranishmit e shpërblyen atë me duartrokitje të zjarrta dhe reagime pozitive.
Fushata Pieces Yellows do të zgjasë deri më 7 shkurt dhe, nëpërmjet mbledhjes së fondeve, jeta e fëmijëve dhe adoleshentëve të shtruar në spital do të përmirësohet./et
Gjyqi i ish-ministrit Ilir Beqaj, i akuzuar nĂ« lidhje me koncesionin e sterilizimit, Ă«shtĂ« shtyrĂ« nĂ« datĂ«n 3 shkurt nĂ« orĂ«n 12:00, pas debatit mbi aksesin nĂ« provat hetimore dhe infrastrukturĂ«n e nevojshme pĂ«r tâi lexuar ato.
Drejtoria e Burgjeve ka kthyer përgjigje për kërkesën e mbrojtjes së Beqajt për të lexuar fashikujt hetimor përmes një kompjuteri të pa lidhur me internetin, duke theksuar se nuk disponon infrastrukturën e nevojshme për këtë procedurë.
NĂ« seancĂ«, Beqaj e ka cilĂ«suar mungesĂ«n e ekspertizĂ«s dhe marrjen e provave si njĂ« pĂ«rballje me presion politik. Ai u shpreh se gjatĂ« hetimeve paraprake kĂ«rkoi qĂ« SPAK tĂ« kryente ekspertizĂ«n e provave, por kjo nuk ndodhi, ndĂ«rsa sipas tij, SPAK ka aplikuar âmetodĂ«n e persekutimit publikâ.
Beqaj e krahasoi situatĂ«n me gjyqet e vitit 1946, duke treguar se atĂ«herĂ« si dhe tani, provat nuk janĂ« paraqitur siç duhet, ndĂ«rsa publiku shpesh ndĂ«rhyn nĂ« proces. âGjyqi im Ă«shtĂ« si nĂ« 1946: prokuroria çoi njĂ« person nĂ« gjyq, gjyqtarja pyeti ku janĂ« provat, prokurori tha hap penxheren, gjyqtarja e hapi dhe turmat thĂ«rrisnin âkriminel, kriminelâ â kĂ«shtu dhe SPAK-u,â deklaroi Beqaj.
Â
Gjykata ka vendosur të japë kohë mbrojtjes dhe të pandehurit për të dëgjuar audiot e seancës paraprake dhe ka shtyrë vendimin për në datën 3 shkurt, ora 12:00./et
Edmond Llabani është emëruar drejtor i ri i komanduar i Institucionit të Ekzekutimit të Vendimeve Penale (IEVP) Durrës, pas shkarkimit të drejtuesit të mëparshëm, Indrit Cërloj.
Shkarkimi i Cërlojt u firmos të mërkurën nga Ministri i Drejtësisë, Besfort Lamallari, një ditë pas arratisjes së të paraburgosurit Altin Ndoci, i cili u largua gjatë një shoqërimi për kontroll mjekësor në spitalin e qytetit.
Që të mërkurën është pezulluar nga detyra i gjithë zinxhiri komandues i IEVP Durrës. Verifikimet paraprake kanë zbuluar se institucioni nuk ka raportuar në Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve as planifikimin dhe as realizimin e vizitës mjekësore të të paraburgosurit, në kundërshtim me aktet nënligjore në fuqi. Po ashtu, rezulton se nuk janë respektuar procedurat standarde të shoqërimit të të paraburgosurve dhe të dënuarve./et
Kryeministri Edi Rama njoftoi se përveç kampusit universitar të Tiranës do të ndërtohet edhe një kampus në Durrës, ku siç u shpreh kryeministri do të strehohen edhe studentët e Tiranës.
Në një takim që kreu i qeverisë pati me rektorët e Universiteteve, ai tha se kjo do të zgjidhe edhe një nga problemet që kanë studentët, sic janë qiratë e shtrenjta në kryeqytet.
Kryeministri deklaroi se studentët do ta kenë edhe më të thjeshtë pasi shumë shpejt do të jetë në funksion edhe treni që lidh Tiranën me Durrësin.
âKemi dy kampuse, kampusi i TiranĂ«s, kemi hapur procesin pĂ«r kompusin e Universitetit AleksandĂ«r Moisiu. Ka njĂ« potencial pĂ«r tĂ« krijuar infrastrukturĂ« qĂ«ndrimi rezidence tĂ« studenteve, duke pasur parasysh trenin qĂ« dot Ă« jetĂ« nĂ« funksion sĂ« shpejti, do tĂ« jetĂ« e thjeshtĂ« qĂ« studentĂ« nĂ« TiranĂ« tĂ« kenĂ« mundĂ«si te strehohen nĂ« DurrĂ«s. Do tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« kompleks studentor shumĂ« tĂ« mirĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« ndihmojmĂ« zgjidhjen e njĂ« problemi tĂ« madh qĂ« kanĂ« studentĂ«t pĂ«r shkak tĂ« çmimeve tĂ« larta qĂ« kanĂ« qiratĂ« nĂ« TiranĂ«. Jemi tĂ« bindur qĂ« jemi nĂ« njĂ« moment tĂ« ri ndryshimi pĂ«r arsimin e lartĂ«, por ndryshe nga ndryshimi i parĂ« tani kemi njĂ« bazĂ«, eksperiencĂ«. Ka shumĂ« mĂ« tepĂ«r qartĂ«si brenda universitetitâ, theksoi ndĂ«r tĂ« tjera Rama./et
Kreu i PD Sali Berisha në një konferencë me gazetarët u shpreh se shteti figuron vetëm në drogë dhe në letër. Berisha u shpreh se kryeministri Edi Rama është një hajdut dhe se ka bërë vjedhje të tmerrshme.
I ndalur tek situata e përmbytjeve, Berisha tha se gjithçka ka ndodhur nga mungesa e përgjegjësisë, dhe vjedhja e taksave të qytetarëve.
âZjarret dogjĂ«n njerĂ«z tĂ« gjallĂ«, familje e shtĂ«pi si asnjĂ«herĂ« tjetĂ«r dhe satelitĂ«t i verboi korrupsioni. MĂ« dramatike Ă«shtĂ« situata e pĂ«rmbytjeve, e bĂ«rĂ« nga dora e njeriut. Jo shiu, shiun nuk e ka sjellĂ« njeriu. NĂ« UltĂ«rsirĂ«n e DurrĂ«sit dy hidrovorĂ« tĂ« fuqishĂ«m dhe dy kanale kryesore qĂ« e mbrojnĂ« territorin e kĂ«tij qarku oshin jashtĂ« funksioni. Hidrovori i HamallĂ«s, patronazhistĂ«t i kishin vjedhur tre pompa tĂ« fuqishme. Zhduku tĂ« tria, vjedh pompat e vjedh motorĂ«t dhe pafytyrĂ«sisht deri sot asnjĂ« njeri nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pĂ«rgjegjĂ«s. Por me qĂ«ndrimet e veta tĂ« kujton njerĂ«z primitiv dhe fajĂ«sonte qytetarĂ« se kanĂ« hedhur letra nĂ« kanale. NdĂ«rkohĂ« kanĂ« marra taksa miliona euro por, kanĂ« pĂ«rfunduar nĂ« xhebat e lubive tĂ« qeverisĂ« dhe banditĂ«ve tĂ« qeverisĂ«â, tha Berisha.
Më tej ai shtoi se Rama nuk shpalli gjendjen e emergjencës që të mos ketë detyrim ligjor për të kompensuar dëmet një për një për qytetarët./et
Në takimin me 40 rektorët e universiteteve në vend, kryeministri Edi Rama tha se është koha për të rishikuar ligjin për arsimin e lartë.
Sipas Ramës, duhen bërë korektime në këtë ligj dhe shtoi se rektorët do të kontrubojnë në këtë proces, për shkak të eksperiencës që ata kanë.
âNdĂ«rkohĂ«, duke vlerĂ«suar sinqerisht bashkĂ«punimin qĂ« kemi ndĂ«rtuar dhe vijimsinĂ« e komunikimit nĂ« njĂ« rrugĂ«, sa instituconale aq edhe tĂ« hapur informale, na ka dhĂ«nĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« jemi nĂ« kontakt me njĂ«ri-tjetrin dhe tĂ« dĂ«gjojmĂ«, tĂ« kuptojmĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« kohĂ« reale, Ă«shtĂ« koha pĂ«r tĂ« rivizituar ligjin e arsimit tĂ« lartĂ«, ka kaluar periudhĂ« e mjaftushme pĂ«r tĂ« reflektuar nĂ« atĂ« ligj, ndryshimet e kohĂ«s por dhe konstatimet e praktikĂ«s nĂ« kornizĂ«n e ligjit. Ligji aktual siç e dini Ă«shtĂ« shkruar nĂ« bashkĂ«punim me ju, me kontributin tuaj. Ky do jetĂ« rasti pĂ«rsĂ«ri, shpresoj dhe besoj qĂ« edhe pĂ«r shkak tĂ« eksperiencĂ«s, nuk bĂ«het fjalĂ« pĂ«r pĂ«rmbysje, si nĂ« rastin kur u shkruajt ligji, por bĂ«het fjalĂ« pĂ«r korrektime. Nuk do pĂ«sim sesionin tjetĂ«r tĂ« parlamentit, tĂ« organizohemi me grup pune tĂ« pĂ«rbashkĂ«t.â, theksoi kryeministri./e.t
Nga Fejzo Subashi.
Ne jemi një shoqëri e edukuar pa kulturë, një komb që ëndërron më shumë sesa punon, që kërkon të marrë më shumë sesa jep, që i mëshon pa limit të drejtës së tij, duke harruar për të drejtat e liritë e tjetërit dhe shoqërisë. Pra, ne nuk jemi të varfër në edukatë. Jemi të varfër në kulturë qytetare. Dhe kjo varfëri nuk shërohet me ëndrra, por me përgjegjësi, e cila duhet të jetë si qytetare dhe si shoqëri. Nuk ndërtohet jeta duke kthyer sytë nga qielli. Nuk ndërtohet as kombi, as dinjiteti, as e ardhmja, duke pritur vetëm nga shteti, vetëm se je shtetas. Nuk bëhesh amerikan apo europian as me asistencë, as me hile, as me punë të pista e të paligjshme. Me këtë mendësi nuk je thjesht barrë për vendin ku ke status emigranti; je problem edhe për kombin tënd, për bashkatdhetarët e tu dhe për brezat që vijnë pas teje.
Ndoshta nuk do tâu vijĂ« mirĂ« shumĂ«kujt, por vendimi i SHBA-sĂ« pĂ«r pezullimin e vizave Ă«shtĂ« i drejtĂ«, i vonuar dhe i domosdoshĂ«m. Dhe po, ky vendim do tĂ« ndiqet edhe nga vende tĂ« tjera europiane, sepse problemi nuk Ă«shtĂ« Amerika apo Europa , se problemi jemi ne.
Ne jemi njĂ« shoqĂ«ri qĂ« krenohet me âedukatĂ«nâ, por ka mungesĂ« serioze tĂ« kulturĂ«s sĂ« pĂ«rgjithshme. Dhe kĂ«tu Ă«shtĂ« nyja. Edukata Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« element i kulturĂ«s, jo vetĂ« kultura. Mund tĂ« flasĂ«sh bukur, tĂ« pĂ«rshĂ«ndesĂ«sh me mirĂ«sjellje, tĂ« ulesh drejt nĂ« karrige dhe prapĂ« tĂ« mos kesh kulturĂ« qytetare, ligjore, pune, pĂ«rgjegjĂ«sie dhe bashkĂ«jetese.
Ne jemi Ă«ndĂ«rrimtarĂ« tĂ« mĂ«dhenj. Ăndrrat tona shpesh i kalojnĂ« hapĂ«sirat, mundĂ«sitĂ« dhe kapacitetet reale qĂ« kemi. Nuk ka asgjĂ« tĂ« keqe tĂ« Ă«ndĂ«rrosh, por e keqe Ă«shtĂ« tĂ« mos pranosh kufijtĂ« e realitetit dhe tĂ« refuzosh rrugĂ«n e gjatĂ« tĂ« punĂ«s, disiplinĂ«s dhe sakrificĂ«s. Ne duam rezultatin, jo procesin. Duam suksesin, jo mundimin. Duam statusin, jo pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«.
MĂ« shpesh kopjojmĂ« sesa ndĂ«rtojmĂ«. KopjojmĂ« modele qĂ« nuk i kuptojmĂ«, stile jete qĂ« nuk i pĂ«rballojmĂ« dhe role qĂ« nuk i kemi fituar. NĂ« vend qĂ« tĂ« zgjedhim mundĂ«sinĂ« reale pĂ«r tĂ« arritur tĂ« tjerĂ«t, zgjedhim shkurtoren, mashtrimin, justifikimin. Dhe kur dĂ«shtojmĂ«, sepse kjo ndodh shpesh, pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« nuk e kĂ«rkojmĂ« te vetja, por gjithmonĂ« diku tjetĂ«r: te shteti, te qeveria, te Amerika, te Europa, te fati, te âtĂ« kĂ«qinjtĂ«â. Po, po, qeveritĂ« dhe klasa politike kanĂ« faj dhe pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« madhe. Por Ă«shtĂ« hipokrizi e pastĂ«r tĂ« flasim vetĂ«m pĂ«r ta, ndĂ«rkohĂ« qĂ« si individĂ« sillemi njĂ«soj: kĂ«rkojmĂ« pĂ«rfitim pa meritĂ«, rregulla pa respektuar rregullat dhe tĂ« drejta pa pranuar detyrime. Ne e mbajmĂ« veten pĂ«r patriotĂ«, por patriotizmin e kemi reduktuar nĂ« postime nĂ« Facebook, flamuj virtualĂ« dhe fjalĂ« tĂ« mĂ«dha boshe. NĂ« praktikĂ«, shumĂ« prej nesh e dĂ«mtojnĂ« imazhin e ShqipĂ«risĂ« çdo ditĂ«. Vendimi i pezullimit tĂ« vizave nga SHBA, nuk Ă«shtĂ« ndĂ«shkim ndaj shqiptarĂ«ve, apo ShqipĂ«risĂ«, por Ă«shtĂ« njĂ« pasqyr ku duhet tĂ« shikohet secili nga ne. Dhe ajo pasqyrĂ« nuk na pĂ«lqen, se na tregon ashtu si jemi, si dukemi nĂ« realitet dhe nuk na tregon ashtu si duam. Derisa tĂ« mĂ«sojmĂ« se nuk ka integrim pa disiplinĂ«, nuk ka liri pa pĂ«rgjegjĂ«si dhe nuk ka dinjitet pa punĂ«, çdo derĂ« e mbyllur do ta quajmĂ« padrejtĂ«si. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, ajo Ă«shtĂ« pasqyra jonĂ«. Dhe pasqyrat nuk kanĂ« faj, ato vetĂ«m tregojnĂ«. Jemi gati ta thyejmĂ« pasqyrĂ«n si fajtore qĂ« nuk na pĂ«lqen shĂ«mbĂ«lltyra, e megjithĂ«se ai Ă«shtĂ« realiteti.
ĂfarĂ« integrimi Ă«shtĂ« ai kur edhe pas dhjetĂ«ra vitesh jetese jashtĂ«, e quan veten ende âemigrantâ, jo qytetar? ĂfarĂ« integrimi Ă«shtĂ« ai kur vjen nĂ« ShqipĂ«ri dhe sillesh si zot i vendit, apo ti je zeusi, ndĂ«rsa kur ikĂ«n mbush thasĂ«t me mish tĂ« thatĂ«, gjizĂ«, djathĂ«, vaj, qepĂ« e domate, sikur po largohesh nga njĂ« zonĂ« lufte? A nuk ndjen turp kur kĂ«to thasĂ« hapen nĂ«pĂ«r doganat e EuropĂ«s?
A Ă«shtĂ« i padrejtĂ« vendimi i SHBA-sĂ«, kur ende pa mbĂ«rritur atje, madje pa u nisur, bĂ«hen premtime groteske, betime boshe dhe mburrje qesharake se âdo marr gjithĂ« fisin, me kuç e me maçâ, sikur Amerika Ă«shtĂ« pronĂ« jote private? Dhe kur mbĂ«rrin atje, synimi nuk Ă«shtĂ« integrimi, puna e ndershme dhe respekti pĂ«r ligjin, por dollari i shpejtĂ« dhe asistenca.
MĂ« keq akoma, disa duan tĂ« bĂ«hen brenda ditĂ«s âpadronĂ«â, âtĂ« fortĂ«â, âtĂ« parĂ«t e qytetitâ, duke u zhytur nĂ« punĂ«t mĂ« tĂ« pista tĂ« mundshme. Kjo sjellje ka minimizuar imazhin e ShqipĂ«risĂ« dhe ka zbehur punĂ«n, sakrificĂ«n dhe dinjitetin e atyre shqiptarĂ«ve qĂ« me meritĂ« kanĂ« bĂ«rĂ« emĂ«r dhe na kanĂ« bĂ«rĂ« krenarĂ« nĂ« botĂ«.
Prandaj, pezullimi i vizave nuk është problem. Problemi është kultura jonë e përgjegjësisë. Derisa të mësojmë se nuk bëhesh qytetar i botës pa qenë më parë qytetar i vetes dhe i vendit tënd, çdo derë që mbyllet do të na duket padrejtësi. Në fakt, është thjesht pasojë. Dhe pasojat, herët a vonë, gjithmonë vijnë, don apo nuk dëshiron ti.
Tiranë më 15.01.2026.
Anëtari i Kryesisë së PD-së, Grigels Muçollari, ka reaguar pas vendimit të SHBA-së për të pezulluar procesin e dhënies së vizave ndaj Shqipërisë.
Në reagimin e Muçollarit në rrjete sociale, shprehet se ky vendim lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si qeveriset vendi. Ai thekson se emigrimi masiv dhe shpopullimi janë pasojë direkte e keqqeverisjes dhe korrupsionit.
Reagimi i Grigels Muçollarit:
Kufizimi i vizave amerikane për shtetasit shqiptarë nuk është një veprim i rastësishëm dhe as një problem thjesht diplomatik. Ai lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si qeveriset vendi. Korrupsioni i përhapur, kapja e institucioneve dhe mungesa e sundimit të ligjit kanë cenuar seriozisht besueshmërinë e Shqipërisë në sytë e partnerëve ndërkombëtarë.
Ky realitet prodhon një zinxhir pasojash. Keqqeverisja sjell varfëri, mungesë perspektive dhe pasiguri sociale. Në këto kushte, largimi masiv i qytetarëve nuk është zgjedhje, por domosdoshmëri. Shpopullimi i vendit është reagimi më i qartë ndaj një shteti që nuk u ofron qytetarëve të ardhme.
Emigrimi masiv dhe shpopullimi janë kështu pasojë direkte e të njëjtit shkak: keqqeverisjes dhe korrupsionit sistemik.
Fatura, sĂ« shpejti do tâi jepet kryeministrit pĂ«r ta paguar sepse kur SHBA tĂ« heq vizĂ«n, nĂ« thelb nuk ka pĂ«r qĂ«llim tĂ« ndĂ«shkojĂ« ShqipĂ«rinĂ«, por vjen si njĂ« reflektim i dĂ«shtimit tĂ« njĂ« modeli qeverisĂ«s qĂ« po e zbraz vendin nga njerĂ«zit e tij./Kb
Banorët e fshatrave Taç i Sipërm dhe Prodan në Kolonjë kanë protestuar ditën e sotme kundër zaptimit të kullotave të tyre. Ata pretendojnë se sipërfaqet kullosore u përkasin prej vitesh dy fshatrave dhe janë zaptuar nga një person i vetëm, i cili ka përfituar mbi 300 hektarë tokë.
Sipas banorëve, këto sipërfaqe pritet të përdoren për vendosjen e paneleve fotovoltaike, ndërsa kjo do të sillte pasoja të rënda për komunitetin, pasi burimi i vetëm i të ardhurave për familjet e zonës është blegtoria.
Një nga banorët shprehet se ka mbivendosje të hartave të pronësisë, duke u marrë edhe kullotat e përbashkëta të dy fshatrave.
âZotĂ«ria qĂ« ka pronĂ«n ka bĂ«rĂ« njĂ« mbivendosje nĂ« hartĂ«n e kullotĂ«s sĂ« fshatit Taç i SipĂ«rm dhe Prodanit, duke marrĂ« komplet zallin e tĂ« dyja fshatrave. TĂ« dyja fshatrat merren vetĂ«m me blegtori. NĂ«se bĂ«hen kĂ«to panele, fshati ikĂ«n, sepse kullotat janĂ« tĂ« vetmet tĂ« ardhura pĂ«r familjetâ, u shpreh banori.
Sipas banorëve, bëhet fjalë për një sipërfaqe që shkon deri në 340 hektarë, ndërsa punimet kanë nisur pa pasur lejet përkatëse.
âNe jemi njohur me kĂ«tĂ« situatĂ« kur ata filluan punimet, duke bĂ«rĂ« fizibilitetin e tokĂ«s. TĂ« fillosh punimet pa pasur leje bashkie nuk e di si bĂ«het. A kanĂ« leje mjedisi kĂ«ta? Duhet tĂ« bĂ«het edhe studim arkeologjik, sepse nuk i dihet çfarĂ« ka zona poshtĂ«â,thanĂ« ata.
Rreth 100 blegtorë nga të dyja fshatrat preken drejtpërdrejt nga kjo situatë. Banorët paralajmërojnë se humbja e kullotave do të sillte shpopullimin e zonës.
âZona kĂ«tu merret vetĂ«m me blegtori, janĂ« tĂ« ardhurat kryesore. Do tâi shesim bagĂ«titĂ« dhe do tĂ« ikim. Ky Ă«shtĂ« shpopullim. AsnjĂ« njeri sâpo e vĂ« ujin nĂ« zjarrâ, shtoi njĂ« protestues.
Edhe kryeplaku i fshatit shprehet se prona është dhënë pa dëshmi ligjore dhe pa transparencë. Sipas tij, edhe juristë të institucioneve të kthimit të pronave kanë konstatuar parregullsi në dokumentacion.
âJam banues dhe kryeplak i fshatit. Ne i kemi ndjekur procedurat ligjore nĂ« atĂ« kohĂ« dhe zotĂ«risĂ« iu dha prona pa asnjĂ« dĂ«shmitar. Kemi kĂ«rkuar matjen e sipĂ«rfaqes sĂ« pronĂ«s dhe askush nuk na e thotĂ«. Juristi i kthimit tĂ« pronave na tha se prona Ă«shtĂ« e juaja dhe ky gjyq hidhet poshtĂ« sepse mungojnĂ« dĂ«shmitarĂ«t. NĂ«se merret toka, ne mbetemi nĂ« rrugĂ«. FĂ«mijĂ«t na i pĂ«rzunĂ«, edhe dy pleqtĂ« qĂ« mbetĂ«n do tĂ« na i pĂ«rzĂ«nĂ«. Ku do tĂ« shkojmĂ«?â, tha kryeplaku.
Banorët u bëjnë thirrje institucioneve shtetërore dhe organeve ligjzbatuese që të ndërhyjnë urgjentisht dhe të rishikojnë dokumentacionin e pronësisë, duke kërkuar ndalimin e çdo punimi deri në sqarimin e plotë të situatës./Kb
Ambasadori i Holandës në Shqipëri, Reinout Vos së bashku ka zhvilluar ditën e sotme një vizitë në Prokurorinë e Posaçme.
Sipas informacioneve, ambasadori ka zhvilluar një takim me kreun e SPAK, Klodjan Brahon. Ambasadori Vos shoqërohej edhe nga disa përfaqësues të tjerë të ambasadës holandeze.
Braho mori në dhjetor detyrën e re si kreu i Prokurorisë së Posaçme, duke pasuar Altin Dumanin./kb
Lajmi se Departamenti Amerikan i Shtetit ka pezulluar shyrtimin e vizave pĂ«r 75 vende, pĂ«rfshirĂ« ShqipĂ«rinĂ« e KosovĂ«n, ngjalli njĂ« kaos nĂ« rrjetet sociale e njĂ« mori spekulimesh. Konsulentja Juliana Sokoli shpjegon pĂ«r programin âAldo Morning Showâ nĂ« Tv Klan se kategoritĂ« e vizave qĂ« kanĂ« pĂ«suar pezullim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m janĂ« vizat e bashkimit familjar apo tĂ« punĂ«simit afatgjatĂ«. Vizat turistike nuk pĂ«rfshihen.
âBashkimet familjare hyjnĂ« te vizat emigruese prandaj Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« kuptohet cilat janĂ« ato viza, sipas medias ndĂ«rkombĂ«tare, jemi akoma nĂ« kuadĂ«r tĂ« spekulimeve sa i pĂ«rket kĂ«saj mase qĂ« Shtetet e Bashkuara kanĂ« marrĂ«. Vizat e bashkimit familjar, vizat e punĂ«simit afatgjatĂ«, ato qĂ« tĂ« çojnĂ« nĂ« marrjen e njĂ« lejeje tĂ« pĂ«rhershme qĂ«ndrimi apo âgreen cardâ siç jemi mĂ«suar ta themi, janĂ« kĂ«to lloj vizash tĂ« cilat mund tĂ« kenĂ« njĂ« pezullim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«r tâu parĂ« pastaj cilat do tĂ« jenĂ« teknikalitetet, do tĂ« ketĂ« shtyrje, vonesa.â
Konsulentja thotĂ« se intervistat nuk cenohen. Edhe sipas njĂ« publikimi nĂ« faqen zyrtare tĂ« ambasadĂ«s amerikane, thuhet: âAplikantĂ«t pĂ«r vizĂ« emigruese qĂ« janĂ« shtetas tĂ« vendeve tĂ« prekura mund tĂ« dorĂ«zojnĂ« aplikimet pĂ«r vizĂ« dhe tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« intervista, dhe Departamenti do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« caktojĂ« takime pĂ«r aplikantĂ«t, por asnjĂ« vizĂ« emigruese nuk do tĂ« lĂ«shohet pĂ«r kĂ«ta shtetas gjatĂ« kĂ«saj periudhe pezullimi.â
âTĂ« gjitĂ«h personat qĂ« kanĂ« aplikuar tĂ« mos ndĂ«rmarrin asnjĂ« veprim pĂ«rderisa nuk ka njĂ« njoftim zyrtar pĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llim. Ădo person qĂ« ka aplikuar pĂ«r njĂ« vizĂ« emigruese apo turistike, pavarĂ«sisht se vizat turistike nuk janĂ« tĂ« pĂ«rfshira nĂ« kĂ«tĂ« pezullim, duhet tĂ« presin njoftimin zyrtar nga autoritetet zyrtare pĂ«rkatĂ«se.â
Vendet e përfshira në listë janë: Afganistan, Shqipëri, Algjeri, Antigua dhe Barbuda, Armeni, Azerbajxhan, Bahamas, Bangladesh, Barbados, Bjellorusi, Belize, Butan, Bosnje dhe Hercegovinë, Brazil, Birmani, Kamboxhia, Kamerun, Kepi i Gjelbër, Kolumbi, Bregu i Fildishtë, Kubë, Republika Demokratike e Kongos, Dominikë, Egjipt, Eritre, Etiopi, Fixhi, Gambia, Gjeorgji, Ganë, Grenadë, Guatemalë, Guine, Haiti, Iran, Irak, Xhamajkë, Jordani, Kazakistan, Kosovë, Kuvajt, Republika e Kirgistanit, Laos, Liban, Liberi, Libi, Moldavi, Mongoli, Mali i Zi, Marok, Nepal, Nikaragua, Nigeri, Maqedoni e Veriut, Pakistan, Republika e Kongos, Rusi, Ruandë, Shën Kits dhe Nevis, Shën Luçia, Shën Vincent dhe Grenadinat, Senegal, Sierra Leone, Somali, Sudani i Jugut, Sudan, Siri, Tanzani, Tajlandë, Togo, Tunizi, Ugandë, Uruguai, Uzbekistan dhe Jemen.
âEmĂ«ruesi i pĂ«rbashkĂ«t i kĂ«tyre vendeve Ă«shtĂ« numri i lartĂ« i vizave emigruese, bashkimit familjar, viza punĂ«simi, viza tĂ« tjera se ka shumĂ« kategoriâ, thotĂ« Sokoli.
Veç vizave turistike, vizat studentore dhe afatshkurtra, sipas njoftimit, nuk preken nga ky pezullim./kb
Me 10 janar 1926, Yanagi SĆetsu dhe poçarĂ«t Hamada ShĆji dhe Kawai KanjirĆ po bisedonin me entuziazĂ«m deri natĂ«n vonĂ« nĂ« njĂ« tempull nĂ« malin KĆya, nĂ« prefekturĂ«n Wakayama tĂ« JaponisĂ«.
Ata po diskutonin se si tĂ« nderonin mĂ« mirĂ« bukurinĂ« e artizanateve tĂ« thjeshta, tĂ« pĂ«rditshme japoneze. Nga ajo bisedĂ« lindi njĂ« fjalĂ« e re, mingei, dhe njĂ« plan pĂ«r tĂ« themeluar Muzeun Japonez tĂ« Zanateve Popullore nĂ« Tokio. MĂ« vonĂ«, Yanagi do ta pĂ«rshkruante atĂ« qĂ« lindi atĂ« natĂ« si ânjĂ« standard tĂ« ri bukurieâ.
Një shekull më pas, idetë e Yanagit duken jashtëzakonisht aktuale. Mesazhi i tij ishte i thjeshtë: gjërat e bukura nuk kanë pse të jenë të rralla apo të shtrenjta, ato mund të jenë objekte të dizajnuara mirë që i përdorim çdo ditë.
Në një kohë mode të shpejtë, produktesh njëpërdorimshe dhe shqetësimesh në rritje për mbetjet, qasja e tij na kujton të mendojmë më me kujdes për objektet që zgjedhim të kemi rreth nesh.
Si lindi mingei
Yanagi (1889â1961) ishte kritik arti dhe koleksionist qĂ« besonte se bukuria nuk u pĂ«rket vetĂ«m artistĂ«ve tĂ« famshĂ«m apo veprave tĂ« rralla. Ai dhe miqtĂ« e tij tĂ«rhiqeshin nga objekte tĂ« punuara mirĂ« dhe funksionale: tasa, shporta, pĂ«lhura dhe vegla tĂ« krijuara pĂ«r pĂ«rdorim tĂ« pĂ«rditshĂ«m, jo pĂ«r ekspozim.
Për Yanagin, këto gjëra të thjeshta formësonin ritmin e jetës së përditshme, por po kalonin pa u vënë re në një botë që po nxitonte drejt prodhimit masiv modern.
TĂ«rheqja vinte nga vĂ«zhgimi i kujdesshĂ«m. Yanagi e pĂ«rshkruante kĂ«tĂ« si âtĂ« shohĂ«sh me sytĂ« e tu pĂ«rpara se ta analizosh me mendjeâ. Ai admironte punĂ«n e artizanĂ«ve anonimĂ« qĂ« pĂ«rsĂ«risnin forma tĂ« njohura, duke i pĂ«rsosur ato pĂ«rmes praktikĂ«s sĂ« gjatĂ«.
Këta krijues nuk kërkonin famë; qëllimi i tyre ishte të krijonin objekte ku bukuria dhe funksioni ishin aq të balancuara sa nuk mund të ndaheshin.
Japonia e viteve 1920 po ndryshonte me shpejtësi. Mallrat e prodhuara në masë po zëvendësonin ato të punuara me dorë dhe shumë tradita lokale po zhdukeshin. Yanagi shqetësohej se ky ndryshim do të fshinte aftësi të çmuara dhe do të dobësonte lidhjen mes bukurisë dhe jetës së përditshme. Mingei synonte ta rikthente këtë lidhje në vëmendje.
Yanagi, Hamada dhe Kawai ranĂ« dakord se u duhej njĂ« fjalĂ« e re pĂ«r objektet qĂ« donin tĂ« vlerĂ«sonin. Nga minshuteki kĆgei, qĂ« do tĂ« thotĂ« âzanat i popullitâ, ata krijuan termin mĂ« tĂ« shkurtĂ«r mingei. Ai pĂ«rshkruan objekte tĂ« bĂ«ra pĂ«r pĂ«rdorim, jo pĂ«r prestigj, dhe me dorĂ«, jo me makinĂ«. Sipas Yanagit, kĂ«to objekte ishin zemra e vĂ«rtetĂ« e artizanatit japonez.
NjĂ« vit pas bisedĂ«s nĂ« malin KĆya, grupi mbajti ekspozitĂ«n e parĂ« tĂ« artizanateve popullore nĂ« Ginza. AsnjĂ« vepĂ«r nuk kishte firmĂ«. QĂ«llimi ishte tĂ« nxitej njĂ« mĂ«nyrĂ« e re shikimi ndaj objekteve modeste, duke treguar se gjĂ«rat e pĂ«rditshme kanĂ« vlerĂ« artistike kur i vĂ«zhgojmĂ« me kujdes.
Si ndikoi mingei në dizajnin japonez
Idetë e Yanagit ndikuan fuqishëm në artizanatin dhe dizajnin japonez gjatë shekullit XX, jo vetëm te artizanët, por edhe te dizajnerët.
I biri, Yanagi SĆri, i zbatoi parimet e mingei-t nĂ« stolĂ«n e famshme Butterfly Stool tĂ« vitit 1954, e bĂ«rĂ« nga dy pjesĂ« tĂ« lakuara kompensate qĂ« takohen si krahĂ« fluture. E thjeshtĂ«, e balancuar dhe e lehtĂ«, kjo stolĂ« Ă«shtĂ« sot njĂ« ikonĂ« e dizajnit modern dhe tregon se si mingei mund tĂ« marrĂ« formĂ« nĂ« materiale dhe kontekste tĂ« reja.
LĂ«vizja ndikoi edhe nĂ« punĂ«n e HamadĂ«s dhe Kawait, si dhe tĂ« shumĂ« krijuesve tĂ« tjerĂ«, pĂ«rfshirĂ« Tomimoto Kenkichi, Serizawa Keisuke, Munakata ShikĆ dhe anglezin Bernard Leach. Ata treguan se zanati tradicional, i praktikuar me kujdes dhe pĂ«rulĂ«si, mund tĂ« mbetet i gjallĂ« edhe nĂ« njĂ« botĂ« qĂ« ndryshon shpejt.
NjĂ« tjetĂ«r degĂ« e trashĂ«gimisĂ« sĂ« Yanagit u shfaq nĂ« vitet 1990 me seikatsu kĆgei, ose âartizanatet e jetĂ«s sĂ« pĂ«rditshmeâ. KĂ«ta krijues u kthyen te objektet e thjeshta dhe funksionale pĂ«r tĂ« rishikuar mĂ«nyrĂ«n se si jetojmĂ«. Pas shpĂ«rthimit tĂ« flluskĂ«s ekonomike tĂ« JaponisĂ« nĂ« vitet 1980, shumĂ« njerĂ«z nisĂ«n tĂ« vinin nĂ« dyshim zakonin e blerjes dhe hedhjes sĂ« vazhdueshme.
Pse idetë e Yanagit kanë rëndësi sot
Ndikimi i mingei-t vazhdon edhe në dizajnin bashkëkohor. Fukasawa Naoto, një nga dizajnerët më me ndikim në Japoni dhe drejtori aktual i Muzeut Japonez të Artizanateve Popullore, synon të krijojë objekte që funksionojnë aq natyrshëm sa duket sikur zhduken në jetën e përditshme.
Ai e quan kĂ«tĂ« dizajn âpa mendimâ: gjĂ«ra qĂ« ndihen mirĂ« nĂ« dorĂ«, i shĂ«rbejnĂ« qĂ«llimit tĂ« tyre dhe nuk kĂ«rkojnĂ« vĂ«mendje. BashkĂ«punimi i tij i gjatĂ« me MUJI, i njohur pĂ«r produktet e thjeshta dhe minimale, tregon sa afĂ«r Ă«shtĂ« puna e tij me frymĂ«n e mingei-t.
Kjo mënyrë të menduari bie ndesh me mënyrën se si prodhohen shumë mallra sot. Kultura e blerjes së shpejtë dhe hedhjes së shpejtë i ka bërë njerëzit të ndihen të shkëputur nga procesi i krijimit, nga materialet dhe nga sendet që zotërojnë.
Mingei ofron një alternativë. Ajo na fton të shikojmë me kujdes objektet që përdorim çdo ditë, formën, ndjesinë dhe qëllimin e tyre. Sugjeron që bukuria duhet të jetë pjesë e jetës së përditshme, jo një arratisje prej saj.
Yanagi besonte se, nëse ndryshojmë mënyrën se si i shohim dhe i zgjedhim gjërat e zakonshme, mund të ndryshojmë edhe mënyrën se si jetojmë. Një shekull më vonë, thirrja e tij për të vlerësuar objekte të thjeshta dhe të punuara mirë mbetet një udhërrëfyes i qëndrueshëm në botën tonë të drejtuar nga fitimi dhe përdorimi i përkohshëm./KM
Kryetari i Kuvendit, Niko Peleshhi në kuadër të vizitës zyrtare në Itali, ka zhvilluar një takim me Presidentin e Senatit të Republikës Italiane, Ignazio La Russa. Peleshi shoqërohej nga deputetët e Grupit Parlamentar të Miqësisë me Italinë.
Gjatë takimit u riafirmuan lidhjet historike dhe aktuale miqësore mes dy popujve, të cilat përbëjnë bazën e bashkëpunimit të sotëm mes parlamenteve, qeverive dhe institucioneve të të dy vendeve.
Kryeparlamentari  Peleshi nënvizoi se Shqipëria po ecën me shpejtësi drejt Bashkimi Europian, duke vlerësuar mbështetjen e fuqishme të Italisë dhe lobimin e saj me vendet e tjera anëtare të BE-së. Në takim u theksua gjithashtu rëndësia e bashkëpunimit ekonomik e tregtar, si dhe potencialet e reja për zgjerim në sektorë si teknologjia e informacionit dhe inteligjenca artificiale.
Nga ana e tij, Presidenti i Senatit, Ignazio La Russa, rikonfirmoi mbështetjen e Italisë për avancimin e shpejtë dhe anëtarësimin sa më parë të Shqipërisë në Bashkimin Europian. Ai theksoi se dy vendet janë aleate të ngushta në NATO dhe vlerësoi politikën e jashtme dhe të sigurisë së Shqipërisë, në mbrojtje të vlerave të lirisë, demokracisë dhe paqes.
Presidenti La Russa garantoi se Senati Italian do të vijojë të mbështesë dhe të nxisë Partneritetin Strategjik dhe bashkëpunimin gjithëpërfshirës dypalësh mes dy vendeve. Në fund të takimit, Kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi, ftoi Presidentin e Senatit të Republikës Italiane, Ignazio La Russa, për një vizitë zyrtare në Shqipëri. /K.M
Ambasadori i Holandës në Shqipëri, Reinout Vos së bashku me përfaqësues të tjerë të ambasadës kanë mbërritur sot në Prokurorinë e Posaçme Antikorrupsion (SPAK).
Diplomatët do të zhvillojnë një takim me kreun e Strukturës së Posaçme Klodian Braho.
Braho u zgjodh në krye të SPAK më 11 dhjetor 2025 duke pasur në këtë detyrë Altin Dumanin./K.M
I dĂ«rguari amerikan, Steve Witkoff, ka njoftuar fillimin e fazĂ«s sĂ« dytĂ« tĂ« planit tĂ« Presidentit Donald Trump pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« Gaza, me njĂ« qeveri teknokratike palestineze tĂ« themeluar nĂ« territor. Sipas fazĂ«s sĂ« parĂ«, Hamasi dhe Izraeli ranĂ« dakord pĂ«r njĂ« armĂ«pushim nĂ« tetor, si dhe pĂ«r njĂ« shkĂ«mbim pengjesh-tĂ« burgosurish, njĂ« tĂ«rheqje tĂ« pjesshme tĂ« Izraelit dhe njĂ« rritje tĂ« ndihmave.
Witkoff tha se faza e dytë do të shihte gjithashtu rindërtimin dhe demilitarizimin e plotë të Gazës, duke përfshirë çarmatimin e Hamasit dhe grupeve të tjera palestineze.
âSHBA-ja pret qĂ« Hamasi tĂ« pĂ«rmbushĂ« plotĂ«sisht detyrimet e tij. Mosveprimi nĂ« kĂ«tĂ« drejtim do tĂ« sjellĂ« pasoja tĂ« rĂ«ndaâ, paralajmĂ«roi ai, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se kĂ«to pĂ«rfshijnĂ« kthimin e trupit tĂ« pengut tĂ« fundit tĂ« vdekur izraelit.
Megjithatë, dy pika kyçe të fazës së dytë mund të jenë problematike. Hamasi më parë ka refuzuar të heqë dorë nga armët e tij pa krijimin e një shteti të pavarur palestinez, dhe Izraeli nuk është zotuar të tërhiqet plotësisht nga Gaza.
Armëpushimi është gjithashtu i brishtë në rastin më të mirë, me të dyja palët që akuzojnë njëra-tjetrën për shkelje të përsëritura. Pothuajse 450 palestinezë janë vrarë në sulmet izraelite që kur ai hyri në fuqi, sipas Ministrisë së Shëndetësisë të Gazës, e drejtuar nga Hamasi. Dhe kushtet humanitare në territor mbeten të tmerrshme, sipas OKB-së, e cila ka theksuar nevojën për rrjedhën e pakufizuar të furnizimeve kritike.
Në deklaratën e tij, Witkoff deklaroi se me nisjen e fazës së dytë të planit të paqes prej 20 pikash të Trump të mërkurën, Gaza po lëvizte nga armëpushimi në demilitarizim, qeverisje teknokratike dhe rindërtim.
âFaza e DytĂ« krijon njĂ« administratĂ« palestineze teknokratike kalimtare nĂ« Gaza, Komitetin KombĂ«tar pĂ«r Administrimin e GazĂ«s (NCAG), dhe fillon demilitarizimin dhe rindĂ«rtimin e plotĂ« tĂ« GazĂ«s, kryesisht çarmatimin e tĂ« gjithĂ« personelit tĂ« paautorizuarâ, tha ai.
Pas njoftimit, ndĂ«rmjetĂ«sit rajonalĂ« Egjipti, Katari dhe Turqia mirĂ«pritĂ«n formimin e asaj qĂ« e quajtĂ«n âKomiteti Teknokratik Palestinez pĂ«r tĂ« Administruar Rripin e GazĂ«sâ, duke thĂ«nĂ« se kjo do tĂ« kontribuonte nĂ« pĂ«rpjekjet qĂ« synojnĂ« konsolidimin e stabilitetit dhe pĂ«rmirĂ«simin e situatĂ«s humanitare.
Ata zbuluan gjithashtu se komiteti prej 15 anĂ«tarĂ«sh do tĂ« drejtohej nga Ali Shaath, njĂ« ish-zĂ«vendĂ«sministĂ«r i planifikimit nĂ« Autoritetin Palestinez (PA), i cili qeveris pjesĂ« tĂ« Bregut PerĂ«ndimor tĂ« pushtuar qĂ« nuk janĂ« nĂ«n kontrollin izraelit. Administrata kalimtare e GazĂ«s do tĂ« veprojĂ« nĂ«n mbikĂ«qyrjen e njĂ« âBordi tĂ« Paqesâ, i cili do tĂ« kryesohet nga Trump, sipas planit 20-pikĂ«sh qĂ« ai zbuloi tre muaj mĂ« parĂ«.
Njoftimet në lidhje me bordin priten në ditët në vijim, përfshirë edhe vizitën e presidentit në Forumin Ekonomik Botëror në Davos javën e ardhshme. Nickolay Mladenov, një politikan bullgar dhe ish-i dërguari i OKB-së për Lindjen e Mesme, do të jetë përfaqësuesi i bordit në terren në Gaza. Plani i Trump-it thotë se një Forcë Ndërkombëtare e Stabilizimit (ISF) do të vendoset gjithashtu në Gaza për të trajnuar dhe mbështetur forcat policore palestineze të verifikuara.
Sipas planit të Trump-it, Palestina do të marrë përsipër qeverisjen e Gazës pasi të ketë përfunduar reformat dhe të jetë në gjendje ta bëjë këtë në mënyrë të sigurt dhe efektive. /K.M
Presidencat polake dhe daneze të Këshillit të BE-së, që vijnë në një kohë vendimtare për bllokun, mund ta përshpejtojnë këtë trend.
Piotr Buras*
QĂ« nga agresioni i RusisĂ« ndaj UkrainĂ«s nĂ« shkurt 2022, fokusi i politikĂ«s evropiane Ă«shtĂ« zhvendosur drejt lindjes. ĂĂ«shtje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r PoloninĂ«, shtetet baltike dhe EvropĂ«n Qendrore e Lindore â si siguria energjetike, kĂ«rcĂ«nimi rus dhe dezinformimi â kanĂ« marrĂ« vend qendror nĂ« axhendĂ«n politike tĂ« BE-sĂ«. Perspektivat dhe interesat e evropianĂ«ve lindorĂ« kanĂ« fituar mĂ« shumĂ« njohje dhe mbĂ«shtetje.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse kjo përbën zhvendosjen e shumëdiskutuar të pushtetit nga Perëndimi në Lindje. Pa dyshim, rëndësia në rritje e çështjeve që shqetësojnë evropianët lindorë ka ndikuar thelbësisht në dinamikën e brendshme të BE-së. Ky fenomen shoqërohet edhe me dy zhvillime kyçe:
SĂ« pari, BE-ja Ă«shtĂ« pĂ«rballur me njĂ« vakum lidershipi tĂ« paparĂ«. Trazirat politike nĂ« FrancĂ« kanĂ« dobĂ«suar Emmanuel Macronin, ndĂ«rsa problemi me koalicionin âsemaforâ e ka lĂ«nĂ« GjermaninĂ« praktikisht pasive. SĂ« dyti, procesi i ndĂ«rlikuar i hartimit tĂ« politikave tĂ« BE-sĂ«, i pĂ«rkeqĂ«suar nga fuqia e vetos sĂ« HungarisĂ«, ka bĂ«rĂ« qĂ« takimet ad hoc dhe koalicionet vullnetare tĂ« jenĂ« format e vetme funksionale pĂ«r tĂ« shmangur bllokimin.
Bashkëpunim i zgjeruar Shfaqja e bashkëpunimit të zgjeruar në Evropën Verilindore pasqyron këtë dinamikë të re. Koordinimi midis vendeve nordike dhe baltike nuk është i ri; ai ka filluar që në vitet e para të 1990-ës. Grupi i Tetë vendeve Nordike-Baltike (NB8) përfshin Danimarkën, Suedinë, Finlandën, Lituaninë, Letoninë, Estoninë, si dhe Norvegjinë dhe Islandën. Ky grup është një model bashkëpunimi të ngushtë, brenda dhe përtej BE-së.
Toomas Hendrik Ilves, ish-president i EstonisĂ«, dhe Gabrielius Landsbergis, ish-ministĂ«r i jashtĂ«m i LituanisĂ«, shkruan se ârajoni i Detit Baltik, duke pĂ«rjashtuar RusinĂ«, ka qenĂ« njĂ« nga zonat mĂ« dinamike dhe me rritje tĂ« shpejtĂ« nĂ« botĂ«. SĂ« bashku me konvergjencĂ«n ekonomike, shtetet nordike tĂ« mirĂ«qenies, fuqia ekonomike gjermane, Polonia dhe shtetet baltike kanĂ« kaluar njĂ« transformim dramatik gjatĂ« 35 viteve tĂ« fundit. AfĂ«rsia midis vendeve tĂ« rajonit ka rritur gjithashtu bashkĂ«punimin.â
Tre faktorĂ« tĂ« rinj i kanĂ« dhĂ«nĂ« kĂ«tij grupi rĂ«ndĂ«si mĂ« tĂ« madhe. Pranimi i SuedisĂ« dhe FinlandĂ«s nĂ« NATO vendosi tĂ« gjithĂ« anĂ«tarĂ«t nĂ« njĂ« pozitĂ« tĂ« barabartĂ« nĂ« politikĂ«n e sigurisĂ«, duke hapur mundĂ«si pĂ«r lidhje mĂ« tĂ« ngushta. Siguria dhe mbrojtja, sidomos nĂ« kontekstin e luftĂ«s sĂ« RusisĂ« dhe mbĂ«shtetjes pĂ«r UkrainĂ«n, janĂ« bĂ«rĂ« fusha kyçe bashkĂ«punimi. âRreshtimi i plotĂ«â ndaj RusisĂ« ka qenĂ« nxitĂ«si kryesor i forcimit tĂ« lidhjeve midis tyre.
Pas ndryshimit të qeverisë në Poloni në dhjetor 2023, Varshava u bë partner kyç për NB8, duke rritur ndjeshëm ndikimin politik të grupit. Shkeljet e sundimit të ligjit nën qeverinë populiste të Ligjit dhe Drejtësisë (PiS) kishin vënë një pengesë në marrëdhëniet me vendet nordike mes 2015 dhe 2023, por fitorja e Donald Tusk e hoqi atë pengesë dhe hapi derën për bashkëpunim strategjik. Pranimi joformal i Polonisë në grup ka shënuar një pikë kthese.
Kthehu në veri Historikisht, politika strategjike e Varshavës ishte e fokusuar kryesisht në Grupin e Vishegradit dhe format e bashkëudhëheqjes me Gjermaninë dhe Francën përmes Trekëndëshit të Vajmarit. Flirti i Orbån dhe Fico me Putinin dhe qasjet kontradiktore të vendeve të Vishegradit ndaj BE-së kanë bërë komunitetin e interesave të Evropës Qendrore e Lindore një ëndërr të parealizuar. Trekëndëshi i Vajmarit është rigjallëruar, por zhvendosja drejt veriut ka përcaktuar politikën e re të jashtme të Polonisë që nga 2023.
Pas formimit të qeverisë së Tusk në dhjetor 2023, Polonia iu bashkua konsultimeve joformale të NB8 para samiteve të BE-së, duke sinjalizuar një realitet të ri në politikën e jashtme. Interesat strategjike të sigurisë dhe ekonomike kanë luajtur rol të rëndësishëm. Danimarka, Suedia dhe Finlanda së bashku janë investitori i tretë më i madh në Poloni, pas Gjermanisë dhe Francës. Danimarka përbën 50% të investimeve të huaja direkte në Pomerani, rajonin verior të Polonisë. Transformimi i energjisë i Polonisë dhe investimet e planifikuara në energjinë e erës në det të hapur e bëjnë vendin shumë tërheqës për partnerët skandinavë. E njëjta gjë vlen edhe për blerjen e pajisjeve ushtarake, ku Suedia ka shumë për të ofruar, si p.sh. nëndetëse.
Diplomatët polakë raportojnë se në vitin 2024 Polonia u vizitua masivisht nga vendet nordike për të forcuar bashkëpunimin me vendin më të madh lindor të BE-së.
Mbrojtja e Detit Baltik Siguria e rrjetit të kabllove të telekomunikacionit nëndetësor në Detin Baltik është bërë përparësi për vendet nordike dhe baltike, përfshirë Poloninë. Samiti Nordik-Baltik në Harpsund, Suedi (nëntor 2024), bashkoi Kryeministrin Tusk me udhëheqës të tjerë, duke demonstruar nivel të ri bashkëpunimi. Pas samitit, Kryeministrat Ulf Kristersson (Suedi) dhe Donald Tusk (Poloni) nënshkruan një marrëveshje partneriteti strategjik. Suedia dhe Norvegjia kontribuojnë në mbrojtjen e qendrës logjistike për Ukrainën në Rzeszów, Poloni.
Tusk propozoi krijimin e âmbikĂ«qyrjes detareâ, misione tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta pĂ«r tĂ« monitoruar dhe mbrojtur infrastrukturĂ«n kritike nĂ« Baltik. Pas luftĂ«s sĂ« RusisĂ« me UkrainĂ«n, Baltiku ka marrĂ« rĂ«ndĂ«si strategjike pĂ«r tĂ« gjitha shtetet kufitare. Sanksionet energjetike ndaj RusisĂ« ndryshuan rrugĂ«t e transportit detar dhe forcuan rolin e energjisĂ« sĂ« erĂ«s nĂ« det tĂ« hapur, duke rritur fokusin mbi sigurinĂ« e infrastrukturĂ«s.
Polonia importoi rreth 6.5 miliardë metra kub gaz natyror në 2023 përmes terminalit LNG në Swinoujscie, duke zëvendësuar plotësisht importet nga Rusia. Terminalet dhe linjat e energjisë me tension të lartë (SwedLink, EstLink) janë thelbësore për transportin e energjisë. Mbrojtja e gjithë kësaj infrastrukture mbetet prioritet për vendet nordike dhe baltike.
Lidhjet me NATO-n Ideja e Tuskut pĂ«r âmbikĂ«qyrjen detareâ u mbĂ«shtet nga NB8 dhe u miratua nga NATO. Misioni Baltic Sentinel u nis nĂ« Helsinki nĂ« janar 2025 pĂ«r tĂ« penguar veprimet keqdashĂ«se tĂ« aktorĂ«ve shtetĂ«rorĂ« ose jo-shtetĂ«rorĂ« pranĂ« RusisĂ«. Projektet e koordinuara tĂ« mbrojtjes kufitare â Mburoja Lindore Polake dhe VijĂ«s sĂ« Mbrojtjes Baltike â u pĂ«rfshinĂ« nĂ« prioritetet e BE-sĂ«, me mbĂ«shtetje financiare prej 150 miliardĂ« eurosh nga iniciativa SAFE (maj 2025).
KĂ«rcĂ«nimet e sigurisĂ« kanĂ« afruar vendet e EvropĂ«s Verilindore drejt njĂ« axhende tĂ« pĂ«rbashkĂ«t. NjĂ« shqetĂ«sim tjetĂ«r Ă«shtĂ« âflota fantazmĂ«â qĂ« shmang sanksionet mbi dĂ«rgesat ruse tĂ« naftĂ«s. Incidenti i majit 2025, ku njĂ« anije ruse manovroi pranĂ« kabllove tĂ« PolonisĂ« dhe SuedisĂ«, u ndalua nga forcat polake. NĂ«n presidencĂ«n polake tĂ« BE-sĂ«, paketa e 17-tĂ« e sanksioneve u miratua, duke pĂ«rfshirĂ« 200 anije tĂ« flotĂ«s fantazmĂ«, tĂ« cilave u ndalohet ankorimi nĂ« portet evropiane.
Këshilli i Shteteve të Detit Baltik Ringjallja e Këshillit të Detit Baltik mund të jetë shenjë e ripërtëritjes së bashkëpunimit rajonal. Polonia mori presidencën në korrik dhe mund ta transformojë institucionin për fokus më të madh mbi sigurinë. Ilves dhe Landsbergis u bëjnë thirrje vendeve anëtare të e shndërrojnë Këshillin në forum strategjik për dialog mbi sigurinë, koordinimin taktik dhe avokimin politik brenda BE-së dhe NATO-s.
Megjithatë, ka kufizime. NB8 dhe Polonia janë të bashkuara në politikën ndaj Rusisë, siguri dhe migracion, por jo në fusha të tjera, si politika klimatike dhe konkurrueshmëria. Polonia ka bllokuar marrëveshje me Mercosur, shtyrë ETS2 dhe mbrojtur politikën e kohezionit me çdo kusht. Kjo nuk korrespondon me vizionin e vendeve nordike për BE-në.
Institucionalizimi i bashkëpunimit rajonal ka përfitime, por edhe rreziqe. Polonia dhe të tjerët frikësohen se mund të minojnë supremacinë dhe unitetin e NATO-s duke promovuar rajonalizimin e politikës së sigurisë. Rezultati i zgjedhjeve presidenciale polake dhe suksesi i kandidatëve të djathtë tregojnë se stabiliteti liberal-demokratik nuk mund të merret si i garantuar.
Megjithatë, kërcënimet e sigurisë kanë afruar vendet e Evropës Verilindore, duke krijuar vullnet politik dhe interes për një axhendë të përbashkët. BE-ja po bëhet gjithnjë e më e larmishme, me disa qendra gravitacionale që do të udhëheqin transformimin e saj. Kontributi i Evropës Verilindore mund të bëhet një nga më të rëndësishmit.
*Piotr Buras është bashkëpunëtor i lartë kërkimor dhe drejtor i Këshillit Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë (ECFR) në Varshavë.
Login
