Pushtetet janë ndërruar, ashtu edhe komandantët, por ideja e ushtrisë ka mbetur. Në një skenë politike shpesh të përçarë, ndërtimi i Ushtrisë së Kosovës është një nga proceset e rralla që ka vazhduar pa u ndalur.
Ky konsensus institucional ka siguruar vazhdimësi në tranzicion, investime të qëndrueshme dhe përafrim të pandërprerë me standardet e NATO-s.
Sipas gjeneralit nĂ« pension Naim Haziri, i cili ka ndjekur nga afĂ«r disa faza tĂ« zhvillimit tĂ« ForcĂ«s sĂ« SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s, kjo forcĂ« operon sot sipas doktrinave moderne tĂ« luftĂ«s, ka kapacitete funksionale pĂ«r rreziqet aktuale dhe pritet tĂ« pĂ«rmbyllĂ« tranzicionin nĂ« ushtri deri nĂ« vitin 2028 â nĂ« pĂ«rputhje me afatet e planit fillestar.
âJam shumĂ« optimist, edhe pse kjo Ă«shtĂ« faza mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme e ngritjes sĂ« ForcĂ«s. Aktualisht po zhvillohen kapacitetet ajrore dhe po forcohen regjimentet luftarake, me elemente mbĂ«shtetĂ«se tĂ« operacioneve. Jam i bindur se FSK-ja do tâi arrijĂ« kapacitetet e plota operacionale nĂ« kohĂ«n e parashikuar dhe do tĂ« jetĂ« njĂ« forcĂ« kredibile, e ndĂ«rveprueshme me tĂ« gjitha ushtritĂ« e NATO-sâ, thotĂ« Haziri pĂ«r programin Expose tĂ« Radios Evropa e LirĂ«.
Ky rrugëtim nisi në vitin 2018, kur Kuvendi i Kosovës miratoi ligjet që hapën procesin dhjetëvjeçar të transformimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës në një ushtri me kapacitete të plota.
NĂ« atĂ« kohĂ«, NATO-ja â e pranishme nĂ« KosovĂ« me mision paqeruajtĂ«s qĂ« nga paslufta â e cilĂ«soi kĂ«tĂ« vendim si âtĂ« papĂ«rshtatshĂ«m nĂ« kohĂ«â, pĂ«r shkak tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« tensionuara mes KosovĂ«s dhe SerbisĂ«.
Por, ndryshe prej saj, Shtetet e Bashkuara e mbĂ«shtetĂ«n kĂ«tĂ« hap, duke e cilĂ«suar tranzicionin e FSK-sĂ« si âhistorikâ dhe duke konfirmuar angazhimin e tyre pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur zhvillimin e saj profesional.
Hashim Thaçi, atëkohë president i Kosovës dhe komandant suprem i FSK-së, tha se krijimi i ushtrisë së Kosovës është rezultat i një shekulli sakrificash.
âI siguroj tĂ« gjitha komunitetet nĂ« KosovĂ«, e veçanĂ«risht komunitetin serb, se FSK-ja do tĂ« vazhdojĂ« tâu shĂ«rbejĂ« tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«ve, pa dallime etnikeâ, tha Thaçi nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2018.
Diskursi institucional â FSK-ja si forcĂ« nĂ« shĂ«rbim tĂ« tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«ve tĂ« KosovĂ«s â u ruajt i pandryshuar edhe nĂ«n presidencĂ«n e Vjosa Osmanit.
âDjemtĂ« dhe vajzat e ForcĂ«s sonĂ« janĂ« tĂ« gatshĂ«m pĂ«r ta mbrojtur integritetin territorial dhe sovranitetin e shtetit tonĂ« â RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s â nĂ« çdo pĂ«llĂ«mbĂ« tĂ« tijâ, tha Osmani nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2022.
FSK-ja, edhe sot, duhet të marrë leje nga misioni i NATO-s në Kosovë, KFOR, për të operuar në pjesën veriore të vendit, ku popullata shumicë është serbe.
Ky kufizim operacional u vendos nga ish-presidenti Hashim Thaçi në vitin 2013, përmes një letre të dërguar shefit të atëhershëm të NATO-s, Anders Fogh Rasmussen, dhe mbetet në fuqi.
Radio Evropa e Lirë pyeti Presidencën e Kosovës nëse po shqyrton rishikimin e obligimit për leje nga KFOR-i për operimet e FSK-së në veri, në prag të përmbylljes së transformimit të saj në ushtri, por deri tani nuk mori përgjigje.
I kontaktuar nga REL-i, njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i NATO-s tha vetĂ«m se âqĂ« nga viti 2016, Ekipi KĂ«shillues dhe NdĂ«rlidhĂ«s i NATO-s â i cili Ă«shtĂ« i ndarĂ« nga KFOR-i â ka ofruar mbĂ«shtetje tĂ« konsiderueshme pĂ«r zhvillimin e ForcĂ«s sĂ« SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s, nĂ« kuadĂ«r tĂ« mandatit tĂ« saj fillestar tĂ« mbrojtjes civile, pĂ«rmes ndĂ«rtimit tĂ« kapaciteteve, edukimit dhe koordinimit tĂ« trajnimeveâ.
Ndër vite, Forca e Sigurisë së Kosovës ka marrë pjesë në një sërë misionesh dhe aktivitetesh rajonale e ndërkombëtare, kryesisht në kuadër të operacioneve humanitare, trajnuese dhe paqeruajtëse.
Së fundmi, kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, bëri të ditur se FSK-ja do të marrë pjesë edhe në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën.
Aktualisht, sipas Ministrisë së Mbrojtjes, në proces është shqyrtimi i formës dhe kapacitetit, me të cilin do të mund të kontribuohet në këtë forcë paqeruajtëse.
ZĂ«vendĂ«sministri nĂ« detyrĂ« i Mbrojtjes, Shemsi Syla, konfirmon se FSK-ja ka pĂ«rmbushur tashmĂ« objektivin pĂ«r 5.000 trupa tĂ« rregullta, ndĂ«rsa mbetet ende pĂ«r tâu plotĂ«suar komponenti rezervĂ« prej 3.000 pjesĂ«tarĂ«sh.
Megjithëse përbërja e plotë e armatimit të FSK-së nuk është bërë publike, pajisjet e konfirmuara zyrtarisht variojnë nga automjetet e blinduara deri te dronët.
Sipas Sylës, kapacitetet janë ndërtuar në bashkëpunim të ngushtë me partnerët ndërkombëtarë dhe armatimi e pajisjet janë në përputhje me standardet e NATO-s.
âAleatĂ«t nga tĂ« cilĂ«t kemi blerĂ« armatim, pĂ«rfshijnĂ«: Shtetet e Bashkuara, TurqinĂ«, KroacinĂ«, BritaninĂ« e Madhe, GjermaninĂ«, ItalinĂ« e tĂ« tjera. Sot, nĂ« kĂ«tĂ« stad tĂ« ngritjes, por edhe nesĂ«r kur tâi kemi kapacitetet e plota, ne do tĂ« jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« ofrojmĂ« siguriâ, thotĂ« Syla pĂ«r ExposenĂ«.
Buxheti i Ministrisë së Mbrojtjes ka shënuar rritje të ndjeshme viteve të fundit, duke u trefishuar nga 67.3 milionë euro në vitin 2021 në 207.8 milionë euro vitin e kaluar.
Strategjia e Sigurisë së Republikës së Kosovës për periudhën 2022-2027 e identifikon qartë Serbinë dhe pretendimet e saj territoriale si kërcënimin kryesor për sigurinë kombëtare.
QĂ« nga fillimi, krijimi i ushtrisĂ« sĂ« KosovĂ«s ka hasur nĂ« kundĂ«rshtime tĂ« forta nga Serbia â vendi qĂ«, gjatĂ« pesĂ« vjetĂ«ve tĂ« fundit, ka shpenzuar mĂ« sĂ« shumti pĂ«r ushtrinĂ« nĂ« gjithĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor. Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, ka akuzuar PrishtinĂ«n se âpo u bie daulleve tĂ« luftĂ«sâ dhe po rrezikon komunitetin serb.
Ky diskurs ka ushqyer rezistencë të vazhdueshme në mesin e komunitetit serb ndaj vendimeve të Qeverisë së Kosovës, veprimeve të forcave të sigurisë dhe shtrirjes së autoritetit shtetëror, sidomos në veri. Kulmi i kësaj përplasjeje ka qenë sulmi i armatosur ndaj Policisë së Kosovës në Banjskë, në vitin 2023.
NjĂ« ushtare e ForcĂ«s sĂ« SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s sĂ« bashku me djalin e saj nĂ« kazermĂ«n âAdem Jashariâ.
Sipas gjeneralit nĂ« pension, Naim Haziri, Serbia mbetet kĂ«rcĂ«nimi kryesor si ushtarak, ashtu edhe joushtarak, pĂ«r KosovĂ«n. Ai pĂ«rmend nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« veçantĂ« edhe kĂ«rcĂ«nimet hibride, pĂ«rfshirĂ« sulmet kibernetike, por thekson se FSK-ja, edhe tash, ka kapacitete tĂ« mjaftueshme pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur çdo kĂ«rcĂ«nimi.
âKur njĂ« ushtri mbrohet dhe njĂ« ushtri sulmon, atĂ«herĂ« proporcioni i forcave Ă«shtĂ« varĂ«sisht inxhinierisĂ« qĂ« pĂ«rgatitet, tre me njĂ«, pesĂ« me njĂ«, tetĂ« me një⊠Dhe FSK-ja, me kapacitetet qĂ« sot i ka, Ă«shtĂ« e gatshme qĂ« nĂ« çdo kohĂ« ta mbrojĂ« integritetin territorial tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«sâ, thotĂ« Haziri.
Megjithatë, ai thekson nevojën për investime më të mëdha në personelin e FSK-së, duke nënvizuar se mirëqenia e tij është faktor kyç për efektivitetin dhe gatishmërinë e forcës.
âMendoj se ka hapĂ«sirĂ« tĂ« bĂ«het mĂ« shumĂ« pĂ«r personelin. NĂ« fazĂ«n e dytĂ«, investimet kanĂ« qenĂ« tĂ« fokusuara nĂ« blerje tĂ« armatimit, por nuk duhet pĂ«rjashtuar as investimi nĂ« personel, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« pjesĂ«tarĂ«t tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« motivuar pĂ«r pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« qĂ« i ushtrojnĂ«â, thotĂ« ai.
Pagat nĂ« FSK ndryshojnĂ« sipas gradave â me mĂ« tĂ« ulĂ«tat pĂ«r rekrutĂ«t e rinj dhe mĂ« tĂ« lartat pĂ«r nĂ«nkolonelĂ«t dhe gjeneralĂ«t. Ligji e lejon largimin vullnetar tĂ« pjesĂ«tarĂ«ve, dhe tĂ« dhĂ«nat e MinistrisĂ« sĂ« Mbrojtjes tregojnĂ« se braktisjet ndodhin çdo vit â me njĂ« rritje tĂ« ndjeshme midis viteve 2021, kur u larguan 50 ushtarĂ«, dhe 2023, kur numri i tyre arriti nĂ« 134.
ZĂ«vendĂ«sministri nĂ« detyrĂ«, Shemsi Syla, thekson rĂ«ndĂ«sinĂ« e vazhdimit tĂ« mbĂ«shtetjes nga partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ« pĂ«r tĂ« siguruar trajnimin dhe pajisjet pĂ«r ushtarĂ«t. Ai shton se FSK-ja ka arritur tâi integrojĂ« tĂ« gjitha komunitetet nĂ« radhĂ«t e veta, ndonĂ«se sfiduese mbetet pjesĂ«marrja e komunitetit serb.
âProblemin mĂ« tĂ« madh na e kanĂ« shkaktuar serbĂ«t. Me kĂ«rcĂ«nime e me shantazhe, kanĂ« arritur tâi largojnĂ« disa pjesĂ«tarĂ«. NĂ« konkurset qĂ« kemi shpallur, ka pasur vazhdimisht tĂ« interesuar, por vazhdon tĂ« ketĂ« frikĂ«â, thotĂ« Syla.
FalĂ« bashkĂ«punimeve me partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ« dhe standardeve tĂ« NATO-s, Syla thotĂ« se FSK-ja Ă«shtĂ« qysh tash e pĂ«rgatitur tĂ« bashkohet me AleancĂ«n â njĂ« synim i shprehur qĂ« nga fillimi i transformimit. TĂ« njĂ«jtin qĂ«ndrim e mbĂ«shtet edhe gjenerali nĂ« pension, Naim Haziri.
âKosova Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e fuqishme saqĂ« mendohet dhe shihet nga dikush â nĂ« tĂ« gjitha aspektetâ, sipas tij.
E, nga NATO-ja konfirmojnĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se aleanca âofron kontribute tĂ« rĂ«ndĂ«sishme ushtarake pĂ«r KosovĂ«nâ, por se ârruga drejt paqes sĂ« qĂ«ndrueshme Ă«shtĂ« politikeâ. Ndaj, âNATO-ja vazhdon ta mbĂ«shtesĂ« fuqishĂ«m dialogun e lehtĂ«suar nga BE-jaâ pĂ«r normalizimin e marrĂ«dhĂ«nieve mes KosovĂ«s dhe Serbisë⊠edhe pse ky proces mbetet i bllokuar prej kohĂ«sh, pa pĂ«rparime qĂ« do ta nxirrnin nga vendnumĂ«rimi disavjeçar./ REL
The post Ushtria e Kosovës në provën finale appeared first on Sinjali.
Login
