Europa tregon âmuskujtâ: Trupa pĂ«r UkrainĂ«n, veto GroenlandĂ«n
Europa përpiqet të shfaqë muskujt e diplomacisë në një kontekst të dominuar nga gjeopolitika grabitqare e Donald Trump.
Nga samiti i âtĂ« GatshmĂ«veâ i mbajtur dje nĂ« Paris, dalin pĂ«rparime tĂ« dukshme nĂ« frontin e garancive pĂ«r sigurinĂ« e UkrainĂ«s si nga ana amerikane ashtu edhe nga ajo evropiane. NjĂ« skizofreni negociuese, ajo e evropianĂ«ve tĂ« pĂ«rballur me kĂ«rcĂ«nimet amerikane pĂ«r pushtimin e GroenlandĂ«s, mbi tĂ« cilĂ«n presidenti francez Emmanuel Macron i bie shkurt nĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp: âNuk kam arsye tĂ« dyshojâ  tek amerikanĂ«t.
Siç thekson kancelari gjerman Friedrich Merz, marrĂ«veshja synon tĂ« shmangĂ« gabimet e marrĂ«veshjeve tĂ« Minskut mes rusĂ«ve dhe ukrainasve tĂ« nĂ«nshkruara pas aneksimit tĂ« KrimesĂ« dhe tĂ« shkelura vazhdimisht nga tĂ« dyja palĂ«t: âsynojmĂ« njĂ« armĂ«pushim qĂ«, ndryshe nga Minsku, tĂ« bazohet mbi garanci tĂ« fortaâ.
PĂ«r Volodymyr Zelenskyn Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« Uashingtoni âĂ«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« na ndihmojĂ« nĂ« monitorim dhe parandalimâ, fjalĂ« kyçe pĂ«r tĂ« siguruar njĂ« paslufte paqĂ«sore pĂ«r UkrainĂ«n. Nga presidenti ukrainas erdhi njĂ« koment i lehtĂ«suar mbi karakterin âdetyruesâ tĂ« angazhimeve tĂ« marra dje, tĂ« cilat duhet tĂ« vulosen nga Kongresi amerikan por edhe nga parlamentet evropiane. PĂ«r tĂ« konfirmuar soliditetin e rezultateve, njĂ« nga pikat kryesore Ă«shtĂ« një âsistem monitorimi i armĂ«pushimit i vazhdueshĂ«m dhe i besueshĂ«m qĂ« do tĂ« koordinohet nga SHBA-tĂ« me pjesĂ«marrje ndĂ«rkombĂ«tareâ, thuhet nĂ« deklaratĂ«n pĂ«rfundimtare.
Sa i pĂ«rket kontingjentit ushtarak ndĂ«rkombĂ«tar, i udhĂ«hequr nga evropianĂ«t dhe i premtuar tashmĂ« nĂ« samitin e Berlinit, kanĂ« dalĂ« sĂ«rish dallimet mes tĂ« GatshmĂ«ve. Sigurisht amerikanĂ«t do tĂ« garantojnĂ« mbĂ«shtetje thelbĂ«sore nĂ« frontin logjistik dhe tĂ« inteligjencĂ«s qĂ« pjesĂ«risht âmungonâ tek evropianĂ«t, siç ka pranuar Macron. NdĂ«rkohĂ« ushtarĂ«t âdo tĂ« mbrojnĂ« ajrin, tokĂ«n dhe ujinâ (njĂ«zet e gjashtĂ« vende kishin dhĂ«nĂ« miratimin pĂ«r dĂ«rgimin e trupave nĂ« tetor) dhe do tĂ« sigurojnĂ« gjithashtu ârigjenerimin e forcave tĂ« armatosura ukrainaseâ.
NĂ« bazĂ« tĂ« njĂ« angazhimi tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« njĂ« deklaratĂ« trepalĂ«she me UkrainĂ«n, âFranca dhe MbretĂ«ria e Bashkuar do tĂ« krijojnĂ« qendra ushtarake nĂ« UkrainĂ« pĂ«r tĂ« trajnuar dhe zĂ«vendĂ«suar ushtarĂ«t ukrainasâ, ka sqaruar kryeministri britanik Keir Starmer.
Edhe Spanja nuk e ka pĂ«rjashtuar dĂ«rgimin e trupave. Kancelari Friedrich Merz, i udhĂ«hequr dukshĂ«m nga Parisi dhe Londra, ka zbuluar se trupa tĂ« mundshme gjermane do tĂ« stacionohen ânĂ« njĂ« vend kufitar tĂ« NATO-sâ. Sigurisht, nĂ« çdo rast kjo do tĂ« diskutohet âpas njĂ« armĂ«pushimiâ. Por nĂ« atĂ« pikĂ«, ka theksuar ai, ânuk pĂ«rjashtoj asgjĂ«â. Giorgia Meloni, pĂ«rkundrazi, e pĂ«rjashton qĂ« tani.
Merz ka kujtuar se Gjermania mbetet kontribuesi financiar më bujar i Ukrainës dhe se parimi që ka dominuar edhe bisedimet e djeshme ka qenë ai i forcimit të ushtrisë ukrainase. E cila do të mund të vazhdojë të mbështetet në 800 mijë burra, siç kishte dalë tashmë nga samiti i Berlinit dhe në kontrast me planin famëkeq të Witkoff-it me 28 pika, që kërkonte nga Kievi ta reduktonte në 600 mijë.
NdĂ«rkohĂ«, ndĂ«rsa tĂ« Gatshmit mblidheshin pĂ«r samitin gjigant, mĂ« nĂ« fund njĂ« komunikatĂ« e nxori nga izolimi DanimarkĂ«n. NĂ«se SHBA-tĂ« do tĂ« pushtonin GroenlandĂ«n, do tĂ« pĂ«rfundonte âgjithçka, edhe NATOâ, kishte thĂ«nĂ« kryeministrja daneze Frederiksen, dhe pĂ«r dy ditĂ« tĂ« gjata ishte dalluar mbi hezitimet evropiane duke iu kundĂ«rvĂ«nĂ« Trumpit me fjalĂ« tĂ« qarta.
Dje shtatĂ« liderĂ« evropianĂ«, mes tyre Meloni, Merz, Starmer dhe Macron, arritĂ«n tĂ« shkruajnĂ« e bardha mbi tĂ« zezĂ«n se âGroenlanda i pĂ«rket popullit tĂ« saj. I takon DanimarkĂ«s dhe GroenlandĂ«s, dhe vetĂ«m atyre, tĂ« vendosin mbi çështjet qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me DanimarkĂ«n dhe GroenlandĂ«nâ. MĂ« mirĂ« vonĂ« se kurrĂ«.

