Një nga dramat më të vlerësuara bashkëkohore të dramaturgut Florian Zeller do të ngjitet në skenën e Etno Festit. Shfaqja “Pylli”, e sjellë nga Teatri “Bekim Fehmiu” i Prizrenit, do të prezantohet para publikut më 6 gusht në Kukaj.

Me regji të Erson Zymberit, “Pylli” trajton tema të thella psikologjike, duke eksploruar kufirin mes së vërtetës dhe iluzionit, kujtesës, fajit dhe identitetit. Përmes një rrëfimi të ndërtuar me tension dhe atmosferë të errët, shfaqja e fton publikun në një udhëtim ku çdo kujtim, zgjedhje dhe heshtje mund të ndryshojë rrjedhën e së vërtetës.

Organizatorët e Etno Festit kanë ftuar artdashësit që t’i bashkohen kësaj mbrëmjeje teatrore më 6 gusht në Kukaj, ku publiku do të ketë mundësinë të ndjekë një nga veprat më të fuqishme të teatrit bashkëkohor, të interpretuar nga trupa e Teatrit “Bekim Fehmiu” të Prizrenit./rtk/KultPlus.com

Papa Leone XIV u bëri thirrje dje të rinjve në mbarë botën, të përdorin me maturi dhe disiplinë rrjetet sociale dhe inteligjencën artificiale (IA), në një mesazh drejtuar festivalit të të rinjve të krishterë, në Brazil.

Papa i inkurajoi ata t’i përdorin këto teknologji në mënyrë të përgjegjshme, duke paralajmëruar se rrjetet sociale dhe inteligjenca artificiale mund t’i tërheqin njerëzit drejt një bote joreale, ku gjërat kalimtare, pamja e jashtme dhe mashtrimi zëvendësojnë vlerat e vërteta dhe atë që ka rëndësi në jetë.

Papa Leone, i cili është me origjinë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ndodhet aktualisht në rezidencën e tij verore në Castel Gandolfo, pranë Romës.

Në muajin maj, Papa Leone publikoi enciklikën e tij të parë, një dokument prej më shumë se 100 faqesh, kushtuar inteligjencës artificiale.

Dokumenti, me titull “Magnifica Humanitas” (Njerëzimi Madhështor), kërkon vendosjen e rregullave të rrepta për zhvillimin dhe përdorimin e inteligjencës artificiale.

Megjithatë, papa Leone theksoi se kjo teknologji ofron edhe mundësi të mëdha, për sa kohë që përdoret me përgjegjësi dhe në shërbim të njerëzimit./KultPlus.com

A do të kishim vepruar vërtet ndryshe? Kjo pyetje u ngrit të shtunën, më 25 korrik, nga fotografi Maximilien Lamy, autor i një fotografie të zjarrit në Gironde që u bë virale.

Vetëm në pak orë, fotografia e tij, e bërë me një celular të thjeshtë, u diskutua gjerësisht në mediat sociale.

Ajo u shfaq gjithashtu në faqen e parë të The Guardian dhe The Wall Street Journal të shtunën dhe u zgjodh nga The New York Times për të ilustruar shkallën e zjarreve që shkatërrojnë rajonet e Gironde dhe Landes.

Më shumë se 200,000 njerëz ishin evakuuar në Francën jugperëndimore deri të shtunën në mbrëmje.

Fotografia u bë të premten në plazhin Moutchic në Lacanau, një qytet i vendosur pranë zjarrit që shkatërron Gironde, por që ende nuk është evakuuar.

Ne shohim një burrë dhe një grua, të ulur në karriget e tyre të shezlongut, sandale, kapelë dhe një dërrasë bodysurf aty pranë, ndërsa retë e tymit zënë tre të katërtat e imazhit dhe qielli është bërë portokalli./ KultPlus.com

Më pak se 50,000 njerëz jetojnë në qendrën historike sot – shumë larg numrit të miliona turistëve që vizitojnë nga e gjithë bota çdo vit.

Venecia është një nga qytetet evropiane që fiton shumë para nga turizmi, por gjithashtu vuan shumë prej tij. Kjo është e dukshme në gjendjen e disa ndërtesave, si dhe në sasinë e madhe të mbeturinave. Tani në qytetin e vjetër ka dukshëm më shumë shtretër hotelesh sesa banorë, transmeton albinfo.ch. Më pak se 50,000 njerëz jetojnë në qendrën historike sot – shumë larg numrit të miliona turistëve që vizitojnë nga e gjithë bota çdo vit.

Kjo ka shtyrë autoritetet të vendosin një tarifë që do të kufizonte numrin e vizitorëve dhe të gjeneronte të ardhura për qytetin.

Tarifa turistike ditore deri më tani ka gjeneruar pesë milionë euro të ardhura për bashkinë e Venecias. 650,000 njerëz kanë paguar tarifën speciale prej pesë eurosh. Tarifa ditore duhet të paguhet nga të gjithë vizitorët që duan të hyjnë në qytetin lagunor midis orës 8:30 të mëngjesit dhe 16:00 të pasdites, njoftoi të dielën bashkia e Venecias.

Për ta bërë këtë, ata duhej të blinin një kod QR në internet paraprakisht, i cili kontrollohej në pikat e hyrjes së qytetit. Tarifa e hyrjes u mblodh në 60 ditë në vitin 2026, midis 3 prillit dhe 26 korrikut. Në vitin 2025, ajo ishte e pagueshme në 54 ditë, dhe në vitin 2024 vetëm në 29 ditë.

Tarifa e hyrjes synon të ndihmojë në menaxhimin më të mirë të fluksit të vizitorëve dhe të zvogëlojë ngarkesën në qendrën historike. Kushton pesë ose dhjetë euro, varësisht nga periudha e rezervimit. Qyteti i Venedikut tani do të vendosë për një zbatim të mundshëm të përhershëm bazuar në përvojën e fituar./Albinfo.ch KultPlus.com

Google ka prezantuar Gemini Spark, një asistent i ri me inteligjencë artificiale i krijuar për të mos u kufizuar vetëm në përgjigje ndaj pyetjeve, por për të kryer vetë detyra dhe procese komplekse për përdoruesit.

Gemini Spark funksionon si një agjent personal i inteligjencës artificiale, i cili mund të ndihmojë në organizimin e punëve të përditshme, menaxhimin e informacionit dhe automatizimin e proceseve. Përdoruesit mund t’i japin një qëllim dhe një afat kohor, ndërsa sistemi përpiqet ta realizojë detyrën në mënyrë autonome.

Ndër funksionet kryesore të Gemini Spark janë organizimi i postës elektronike, krijimi i përmbledhjeve të lajmeve të personalizuara, kërkimi i thelluar i informacionit dhe përgatitja e materialeve të strukturuara me burime të referuara.

Asistenti mund të lidhet me shërbime të Google si Gmail, Calendar, Drive, Docs, Sheets, Slides, YouTube dhe Google Maps, duke i lejuar përdoruesit të automatizojnë një pjesë të punëve të tyre digjitale.

Për momentin, Gemini Spark është i disponueshëm për abonentët e paketave Google AI Ultra dhe në disa raste Google AI Pro, në varësi të vendit dhe kushteve të përdorimit. Google ka vendosur disa kufizime në fazën fillestare, ndërsa zgjerimi në tregje të tjera pritet të bëhet gradualisht.

Me këtë teknologji, Google synon të kalojë nga një model ku inteligjenca artificiale vetëm përgjigjet, në një sistem që punon aktivisht për përdoruesin, duke menaxhuar detyra dhe procese të përditshme./ KultPlus.com

Meghan Markle bëri debutimin e saj si gjyqtare e ftuar në “MasterChef Australia”, ku kërkoi të mos përdorej titulli “Dukeshë”, por të thirrej thjesht Meghan.

Gjatë hyrjes së saj në kuzhinën e spektaklit, moderatorja Poh Ling Yeow e pyeti: “Të quaj Dukeshë?”, ndërsa Meghan u përgjigj: “Oh, më thërritni Meghan. Absolutisht, po”.

Dukesha e Sussex-it, 44 vjeçe, u shfaq në emision pas vizitës së saj në Australi me Princin Harry në prill, shkruan DailyMail.
Ajo foli me emocion për lidhjen e saj me vendin, duke kujtuar se gjatë vizitës së parë atje, tetë vite më parë, ajo dhe Harry njoftuan se prisnin fëmijën e tyre të parë, Archie.

Gjatë sfidës së gatimit, konkurrentët përgatitën pjata të frymëzuara nga përbërësit e zgjedhur prej Meghan, ndërsa ajo i këshilloi të gatuanin me zemër dhe të mos harronin të shijonin procesin.

Megjithëse Shqipëria nuk ka një industri të zhvilluar në përmasat e ekonomive të mëdha europiane, ajo renditet ndër vendet me pasojat më të rënda shëndetësore nga ndotja e ajrit.

Me 129 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë, vendi është i katërti në Europë për vdekshmërinë që i atribuohet ekspozimit ndaj grimcave të imëta PM2.5, sipas të dhënave të fundit të Eurostat për vitin 2023.

Nivele më të larta se Shqipëria regjistrohen vetëm në Maqedoninë e Veriut, me 146 vdekje për 100 mijë banorë, Bosnjë-Hercegovinë, me 139, dhe Serbia, me 132.

Treguesi i Shqipërisë është më shumë se tri herë më i lartë se mesatarja e Bashkimit Europian, e cila në vitin 2023 ishte 41 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë.

Çfarë mat treguesi

Treguesi i Eurostat mat numrin e vdekjeve të parakohshme që mund t’i atribuohen ekspozimit ndaj grimcave të imëta në ajër, të njohura si PM2.5.

Këto grimca kanë diametër më të vogël se 2.5 mikrometra. Për shkak të përmasave shumë të vogla, ato mund të depërtojnë thellë në mushkëri dhe të shkaktojnë inflamacion ose përkeqësim të gjendjes së personave që vuajnë nga sëmundjet e zemrës dhe mushkërive.

Vdekjet e parakohshme janë ato që ndodhin përpara moshës së pritshme të vdekjes, e llogaritur sipas jetëgjatësisë në secilin vend, gjinisë dhe grupmoshës. Vlerësimet mbështeten në metodologjinë e Agjencisë Europiane të Mjedisit.

PM2.5 krijohen kryesisht nga djegia e lëndëve të ngurta për ngrohjen e banesave, aktivitetet industriale dhe transporti.

Ekspozimi nuk lidhet vetëm me praninë e industrisë së rëndë, por edhe me mënyrën e ngrohjes, cilësinë e karburanteve, moshën e automjeteve, djegien e mbetjeve dhe kushtet gjeografike që pengojnë shpërndarjen e ndotjes.

Ballkani mban barrën më të rëndë

Të dhënat tregojnë një ndarje të fortë mes Ballkanit dhe pjesës veriore e perëndimore të Europës.

Pas Shqipërisë renditet Kosova, me 121 vdekje për 100 mijë banorë. Mali i Zi regjistron 89 vdekje, ndërsa Kroacia 75. Edhe vendet fqinje të Bashkimit Europian paraqiten me nivele të larta: Bullgaria ka 104 vdekje për 100 mijë banorë, Greqia 98 dhe Rumania 74.

Në skajin tjetër të renditjes janë vendet nordike. Finlanda regjistron vetëm një vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë, Suedia dy, Estonia tri dhe Norvegjia katër. Në Islandë treguesi është zero.

Shqipëria ka një normë rreth 129 herë më të lartë se Finlanda, mbi gjashtë herë më të lartë se Portugalia dhe pothuajse pesë herë më të lartë se Gjermania.

Pse Maqedonia e Veriut ka nivelin më të lartë

Maqedonia e Veriut kryeson renditjen europiane me 146 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë.

Sipas OECD-së, përqendrimi mesatar vjetor i PM2.5 në këtë vend arriti në 22.3 mikrogramë për metër kub në vitin 2021, niveli më i lartë në Ballkanin Perëndimor dhe më shumë se katër herë mbi udhëzimin e Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Burimet kryesore të ndotjes janë djegia e linjitit për prodhimin e energjisë, industria, automjetet e vjetra dhe të kontrolluara në mënyrë të pamjaftueshme, djegia e mbetjeve në mjedis të hapur dhe ngrohja e banesave.

Banka Botërore vlerëson se ngrohja e banesave është një nga burimet më të rëndësishme të ndotjes në Ballkanin Perëndimor, veçanërisht gjatë dimrit. Në Maqedoninë e Veriut dhe Kosovë, sektori rezidencial gjeneron pothuajse gjysmën e emetimeve të PM2.5.

Pozita gjeografike e qyteteve, sidomos e Shkupit, përkeqëson situatën, pasi kushtet atmosferike dhe terreni favorizojnë grumbullimin e ndotësve pranë sipërfaqes.

BE ka përgjysmuar vdekjet, por diferencat mbeten të mëdha

Në Bashkimin Europian, numri i vdekjeve të parakohshme që lidhen me PM2.5 ka rënë ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.

Në vitin 2005, ndotja nga grimcat e imëta i atribuohej rreth 423,600 vdekjeve të parakohshme në BE. Numri ra në rreth 346,400 në vitin 2007, 286,600 në vitin 2018 dhe 182,400 në vitin 2023.

Pavarësisht përmirësimit në nivel europian, hendeku mes vendeve mbetet i gjerë. Vendet e Europës Juglindore dhe Lindore vazhdojnë të kenë një barrë shumë më të lartë shëndetësore se vendet nordike dhe ato të Europës Perëndimore.

Objektivi për vitin 2030

Treguesi lidhet me Objektivin e Zhvillimit të Qëndrueshëm SDG 11, që synon qytete dhe komunitete më të qëndrueshme, dhe konkretisht me uljen e ndikimit negativ mjedisor të qyteteve, duke i kushtuar vëmendje të veçantë cilësisë së ajrit.

Objektivi europian është që deri në vitin 2030 të reduktohen me të paktën 55%, në krahasim me vitin 2005, ndikimet shëndetësore të ndotjes së ajrit të shprehura përmes vdekjeve të parakohshme nga PM2.5.

Pragu i përcaktuar për BE-në është rreth 190,600 vdekje në vitin 2030. Me rreth 182,400 vdekje të regjistruara në vitin 2023, Bashkimi Europian në tërësi ka zbritur tashmë nën nivelin e synuar, por situata ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin. /Monitor/ KultPlus.com

Ministria e Arsimit ka njoftuar se nga sot, më 27 korrik, është hapur aplikimi për subvencionimin e teksteve dhe materialeve shkollore për nxënësit e arsimit fillor të ulët dhe të mesëm të ulët (klasat 1–9).

Ministria ka njoftuar të gjithë prindërit dhe kujdestarët se aplikimi do të realizohet përmes platformës eKosova dhe do të jetë i hapur për një periudhë prej dy javësh: 27 korrik – 9 gusht 2026.
Subvencionimi përfshin blerjen e teksteve dhe materialeve shkollore për nxënësit e arsimit fillor të ulët dhe të mesëm të ulët (klasat 1–9).

Mjetet financiare do të transferohen drejtpërdrejt në xhirollogarinë bankare të prindit/aplikuesit.

“Para se të aplikoni, ju lutemi sigurohuni që: – xhirollogaria juaj bankare është aktive dhe e saktë; – të dhënat tuaja në eKosova janë të përditësuara”, thuhet në njoftimin e Ministrisë.

Aplikimi thuhet se do t’u mundësohet edhe shtetasve të huaj me leje qëndrimi të përkohshme ose të përhershme në Republikën e Kosovës, fëmijët e të cilëve vijojnë mësimin në institucionet arsimore të Republikës së Kosovës.

“Për shtetasit e huaj që ende nuk posedojnë leje qëndrimi, por kanë fëmijë të regjistruar në shkolla të Republikës së Kosovës, Ministria do t’ia dorëzojë Agjencisë për Shoqërinë e Informacionit, listën e këtyre rasteve me qëllim të krijimit të qasjes në eKosova për aplikim. 

Linku për aplikim

1.        https://rks-gov.net/469   –  APLIKIM – (Klasat 1 deri 5)

2.        https://rks-gov.net/471   –  APLIKIM – (Klasat 6 deri 9)

Ministria e Arsimit ka njoftuar se nga sot, më 27 korrik, është hapur aplikimi për subvencionimin e teksteve dhe materialeve shkollore për nxënësit e arsimit fillor të ulët dhe të mesëm të ulët (klasat 1–9).

Ministria ka njoftuar të gjithë prindërit dhe kujdestarët se aplikimi do të realizohet përmes platformës eKosova dhe do të jetë i hapur për një periudhë prej dy javësh: 27 korrik – 9 gusht 2026.
Subvencionimi përfshin blerjen e teksteve dhe materialeve shkollore për nxënësit e arsimit fillor të ulët dhe të mesëm të ulët (klasat 1–9).

Mjetet financiare do të transferohen drejtpërdrejt në xhirollogarinë bankare të prindit/aplikuesit.

“Para se të aplikoni, ju lutemi sigurohuni që: – xhirollogaria juaj bankare është aktive dhe e saktë; – të dhënat tuaja në eKosova janë të përditësuara”, thuhet në njoftimin e Ministrisë.

Aplikimi thuhet se do t’u mundësohet edhe shtetasve të huaj me leje qëndrimi të përkohshme ose të përhershme në Republikën e Kosovës, fëmijët e të cilëve vijojnë mësimin në institucionet arsimore të Republikës së Kosovës.Edhe

Arbëri 2 tet 2025Mbi 3 mijë prindër të nxënësve s’kanë marrë subvencione për tekstet shkollore

“Për shtetasit e huaj që ende nuk posedojnë leje qëndrimi, por kanë fëmijë të regjistruar në shkolla të Republikës së Kosovës, Ministria do t’ia dorëzojë Agjencisë për Shoqërinë e Informacionit, listën e këtyre rasteve me qëllim të krijimit të qasjes në eKosova për aplikim. 

Linku për aplikim: 

1.        https://rks-gov.net/469   –  APLIKIM – (Klasat 1 deri 5)

2.        https://rks-gov.net/471   –  APLIKIM – (Klasat 6 deri 9)

Ministria ka njoftuar se në përputhje me Udhëzimin Administrativ për pajisjen e nxënësve me tekste shkollore, përdorimin dhe ruajtjen e tyre, nxënësit dhe prindërit janë përgjegjës për ruajtjen e teksteve shkollore. 

Aty thuhet se në përfundim të vitit mësimor, tekstet duhet të kthehen në shkollë në gjendje të rregullt.

“Në rast se tekstet dëmtohen me dashje, nga pakujdesia ose humbin, prindi është i obliguar t’i zëvendësojë ose t’i kompensojë ato. Dorëzimi i teksteve bëhet te kujdestari i klasës në fund të vitit mësimor”, thuhet në njoftim. 

Të gjitha aplikimet thuhet se do të verifikohen nga shkollat përkatëse përmes koordinatorëve të autorizuar./ KultPlus.com

Këtë e ka bërë të ditur ministri i deleguar për Evropën nga Franca, Benjamin Haddad, pas takimit me ministrin në detyrë të Punëve të Jashtme të Kosovës, Glauk Konjufca, ku u diskutua për bashkëpunimin mes dy vendeve, zhvillimet në rajon dhe mbështetjen franceze për organizimin e Lojërave Mesdhetare.

Haddad bëri të ditur se tashmë është nënshkruar një kredi prej 60 milionë eurosh për rinovimin e kompleksit të banimit të studentëve, projekt i cili do të jetë një nga investimet kryesore për përgatitjet e Kosovës për ngjarjen e madhe sportive të vitit 2030.

“Sapo kemi nënshkruar edhe një kredi prej 60 milionë eurosh për rinovimin e kompleksit të banimit të studentëve, i cili do të shërbejë si Fshati Olimpik për Lojërat Mesdhetare. Projekti do të përfshijë gjithashtu investime në objektet sportive dhe në shkollat përreth qendrës studentore. Ky është një investim që do të sjellë përfitime shumë përtej Lojërave Mesdhetare të vitit 2030”, theksoi Haddad.

Ndërkaq, ministri në detyrë i Punëve të Jashtme të Kosovës, Glauk Konjufca, vlerësoi mbështetjen e Francës për vendin tonë, duke theksuar se kontributi francez për Lojërat Mesdhetare shkon përtej ndihmës praktike.

“Sot zhvilluam një takim të frytshëm ku diskutuam për forcimin e marrëdhënieve tona dypalëshe, bashkëpunimin ekonomik, çështjet e sigurisë dhe zhvillimet e tjera në rajonin tonë. E shpreha mirënjohjen tonë për mbështetjen e vazhdueshme të Francës ndaj Kosovës, përfshirë edhe ndihmën e Francës që është e gatshme ta japë për organizimin e Lojërave Mesdhetare 2030. Ky është një kontribut që shkon përtej mbështetjes praktike. Ajo është shprehje e angazhimit të dy vendeve tona dhe e besimit të Francës, si fuqi qendrore në Bashkimin Evropian, por edhe mesdhetare, në potencialin dhe në të ardhmen e Kosovës. Kjo ua jep Lojërave Mesdhetare 2030 një dimension të ri”, deklaroi Konjufca.

Lojërat mesdhetare “Prishtina 2030” pritet të jenë ngjarja më e madhe sportive ndërkombëtare e organizuar ndonjëherë në Kosovë, me pjesëmarrjen e mijëra sportistëve nga vendet e Mesdheut. Përgatitjet për këtë organizim përfshijnë ndërtimin dhe rinovimin e infrastrukturës sportive, si dhe projekte që synojnë të mbeten funksionale edhe pas përfundimit të garave./ KultPlus.com

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore.

Pjesë e kësaj liste u bënë gjithashtu kryeqytetet e lashta japoneze, Asuka dhe Fujiwara, Peizazhi Migrator Boma-Badingilo i Sudanit Jugor, si dhe plazhet e zbarkimit të Luftës së Dytë Botërore në Francën Veriore.

Përpjekjet e Greqisë për Olimpin që prej vitit 2014

Me një lartësi prej 2.918 metrash, Olimpi konsiderohet në mitologjinë greke si froni i Zeusit, mbretit të perëndive, teksa njëkohësisht është një nga zonat me biodiversitetin më të pasur në Evropë.

Prej vitesh, Greqia i ka kërkuar UNESCO-s përfshirjen e Malit të Olimpit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Aplikimi i parë u dorëzua në vitin 2014, duke u mbështetur si në rëndësinë e tij kulturore dhe mitologjike, ashtu edhe në vlerat e jashtëzakonshme natyrore.

Zona u shpall Parku i parë Kombëtar i Greqisë në vitin 1938, për shkak të peizazhit unik, që përfshin pyje të dendura, livadhe alpine, gryka, kanione dhe burime ujore, të gjitha shumë pranë bregdetit. Sipas Homerit, maja e Olimpit ishte “selia e të pavdekshmëve”, vendi ku Zeusi ushtronte pushtetin e tij.

Qyteti më i afërt me malin është Litochoro, vetëm pesë kilometra larg plazheve të Egjeut. Në vitin 1981, UNESCO e shpalli Olimpin Rezervë të Biosferës, ndërsa në vitin 2021 zona fitoi mbrojtje shtesë, duke u shpallur park kombëtar.

Vetëm vitin e kaluar, zona u vizitua nga rreth 500 mijë turistë, e tashmë autoritetet greke presin rritje të numrit të vizitorëve. Shkak për këtë rritje, nuk është vetëm futja e malit në Listën e Trashëgimisë Botërore, por dhe nga filmi “The Odyssey”, i regjisorit Christopher Nolan, një pjesë e së cilit u xhirua në shtetin fqinj.

Autoritetet greke kanë theksuar rëndësinë fetare të kësaj zone, për shkak të një shenjtëroreje në një nga majat më të ulëta të malit. Besohet se kjo është shenjtërorja e përshkruar nga Plutarku në shekullin II pas Krishtit, ku kryheshin flijime në nder të Zeusit.

Në malin Olimp ndodhet edhe kapela ortodokse e krishterë në lartësinë më të madhe në botë, ndërsa në shpatet e tij gjenden manastire bizantine dhe objekte të tjera kulti./ RTM/ KultPlus.com

Gruaja është krijuar për të dashuruar dhe për të qenë e dashuruar. Në këtë thirrje të natyrës qëndron një nga të vërtetat më të thella të qenies njerëzore. Ajo i jepet jetës me një përkushtim që ndryshon trajtë, por kurrë thelb: fillimisht si vajzë, pastaj si e dashur, si bashkëshorte dhe, në fund, si nënë. Në secilin prej këtyre shndërrimeve ajo mbetet burimi prej nga lind dhe ushqehet vazhdimësia e jetës, forca e butë që mban të bashkuar familjen, dashurinë dhe shpresën.

Gruaja është placenta e madhe e njerëzimit, porta nëpër të cilën kalojnë gjaku, instinkti, ëmbëlsia dhe dhembshuria. Prej saj marrim zjarrin që na ngroh shpirtin, mallin që na mëson të kërkojmë tjetrin dhe dashurinë që i jep kuptim ekzistencës sonë. Prandaj është një tragjedi e heshtur sa herë që një edukim i varfër, paragjykimet ose dhuna helmojnë këtë burim të shenjtë të jetës. Mjerë një shoqëri që i mohon Evës të drejtën më të madhe: të dashurojë dhe të jetë e dashuruar.

Për gruan dashuria nuk është një ndjenjë kalimtare, por një mënyrë të qenit. Ajo është nevoja e saj më e thellë, boshti rreth të cilit rrotullohen ndjeshmëria, psikologjia dhe vetë ritmi i jetës së saj. Mjeku dhe filozofi Van Helmont e shprehu këtë në mënyrë të ashpër kur tha: “Gruaja është e tëra mitër.” Një pohim që tingëllon mizor, por që shumë mendimtarë të kohës së tij e interpretuan si një metaforë për aftësinë e gruas për të mbartur, krijuar dhe ushqyer jetën.

Ajo është qenia që di të presë, të ruajë dhe të përjetësojë. Brenda saj rritet jo vetëm fëmija, por edhe vetë ideja e vazhdimësisë. Në barkun e saj përkundet një jetë e re, ndërsa në zemër mbetet gjithmonë vendi ku burri gjen strehë, ngrohtësi dhe falje. Çdo vit ajo mund të shohë trupin, gjakun dhe dashurinë e saj të shndërrohen në fëmijë, në ato “copëza zemre” që e thërrasin me emrin më të bukur që është shpikur ndonjëherë: nënë. Në atë çast, dashuria bashkëshortore nuk shuhet; ajo vetëm sa ndryshon formë, duke u shndërruar në përkujdesje, sakrificë dhe një përkushtim që nuk njeh lodhje.

Gruaja kalon natyrshëm nga pasioni i zjarrtë i dashurisë tek ledhatimi i fëmijëve. Tek ajo epshi nuk është konsumim, por vazhdimësi; nuk është djegie, por ngrohtësi. Dashuria qarkullon në të si gjaku nëpër vena, duke lagur çdo fibër të qenies së saj. Kur kjo dashuri i mungon, ajo i ngjan një peme të goditur nga stuhia, së cilës i bien lulet dhe i thahen gjethet, sepse i është prerë burimi që e mbante gjallë.

Dashuria e burrit shpesh është si rrufeja: shpërthen, ndriçon, trondit dhe përshkon. Dashuria e gruas, përkundrazi, është si një rreze dielli që zbret ngadalë mbi tokë, e ngroh, e fekondon dhe lë pas pjellorinë e saj edhe pasi dielli ka perënduar. Ajo nuk jeton vetëm në çastin e flakës; ajo vazhdon të ushqejë kujtimet, besimin dhe shpresën shumë kohë pasi pasioni është qetësuar.

Natyra i ka dhënë gruas një aftësi të rrallë: të pijë gjatë nga burimi i pashtershëm i dashurisë. Epshi për të është një shprehje e ndjenjës, por jo vetë thelbi i saj. Ai është vetëm një kapitull në librin e madh të dashurisë. Për shumë burra pasioni mund të jetë vetë dashuria; për gruan, edhe kur është më e zjarrta në ndjenja, ai mbetet vetëm një episod i ëmbël në një histori shumë më të gjatë, ku mbizotërojnë afërsia, besnikëria, përkujdesja dhe dëshira për të ndërtuar.

Nëse do t’u shtrohej njerëzve pyetja se çfarë do të zgjidhnin: një dashuri të përjetshme e besnike pa pasion, apo një pasion të zjarrtë pa dashuri, ndoshta shumica e grave do të zgjidhnin dashurinë, ndërsa jo pak burra do të tundoheshin nga e kundërta. Kjo nuk është një e vërtetë absolute, por një vëzhgim që flet për mënyra të ndryshme se si zemra njerëzore e përjeton afërsinë.

Sepse, në fund, gruaja nuk është vetëm qenia që lind jetën; ajo është edhe ajo që lind dashurinë, e ruan atë nga shuarja dhe e përcjell brez pas brezi si trashëgiminë më të çmuar të njerëzimit.

Përgatiti: Albert Vataj/ KultPlus.com

Filatelia e Postës së Kosovës ka përkujtuar figurën emblematike të historisë së Kosovës, Adem Demaçin, përmes një pulle postare kushtuar jetës, veprës dhe idealit të tij.

Në një postim, Filatelia e Postës së Kosovës ka theksuar se pulla postare nderon kontributin e Demaçit për lirinë, drejtësinë dhe dinjitetin kombëtar.

“Filatelia e Postës së Kosovës përkujdeset të përkujtojë figurat emblematike të historisë sonë. Pulla postare kushtuar Adem Demaçit nderon jetën, veprën dhe idealin e tij për liri, drejtësi dhe dinjitet kombëtar”, thuhet në njoftim.

Kujtojmë se sot në Kosovë është përkujtuar Adem Demaçi, në tetë vjetorin e ndarjes nga jeta.Adem Demaçi, me prejardhje nga fshati Lupq i Podujevës, u lind më 26 shkurt të vitit 1936 në Prishtinë. Ai ndërroi jetë më 26 korrik të vitit 2018, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme në historinë politike dhe kombëtare të shqiptarëve.

Gjatë periudhës së Jugosllavisë, Demaçi u angazhua për të drejtat dhe barazinë e Kosovës me republikat e tjera, duke u bërë një nga figurat më të njohura të rezistencës kombëtare. Për shkak të veprimtarisë së tij politike, ai kaloi 28 vjet në burgjet e ish-Jugosllavisë, por pas lirimit vazhdoi angazhimin e tij për çështjen kombëtare.

Për qëndresën dhe kontributin e tij, Adem Demaçi u cilësua edhe si “Nelson Mandela i Evropës”. Ai drejtoi Këshillin për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut (KMDLNJ) nga viti 1990 deri më 1995, ndërsa në vitin 1991 u nderua nga Parlamenti Evropian me Çmimin Saharov.

Gjatë viteve 1998-1999, në periudhën e takimeve të Rambouillet për të ardhmen e Kosovës, Demaçi ishte zëdhënës politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Po ashtu, ai shërbeu si kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës gjatë viteve 2005-2007./ KultPlus.com

“Të duash pa e bërë dashurinë pengesë”, është kjo filozofia që përcolli lidhjet emotive të Oriana Fallacit gjë të cilën ajo e vë në pah edhe në njërën nga letrat e dashurisë dërguar Alekos së saj.

“Unë di se ka dhe gjëra më të mëdha se dashuria e dikujt apo dashuria për një dikë”, thotë Fallaci tek i mëshon idesë se nuk dëshiron të bëhet hendikep, pengesë për ëndrrat e tjetrit.

Në vazhdim mund ta lexoni letrën e plotë:

“Aleko i dashur, po të shkruaj sërish për të të thënë se sa u lumturova që të dëgjova për së dyti në telefon.

Edhe pse shumë gjëra s’mund t’ia themi njëri-tjetrit, pasi ti nuk kupton asgjë nga ato që them unë dhe unë nuk kuptoj gjë nga ato që thua ti, prapë është kaq bukur të dëgjoj zërin tënd. Ndihem menjëherë më mirë.

Të falënderoj për përgjigjen ndaj pyetjes sime mbi ‘ç’do të thotë të jesh njeri’ (…) Është një përgjigje e shkëlqyer, më e mirë se poezia e Kipling-ut. Mbase do e përdor duke i shtuar fjalëve të tua këtë pyetje për veten:

‘Po për ty, ç’është një njeri?’. Në mënyrë që të mund t’ia kthej kësisoj: ‘Një njeri është… një krijesë si ti. Është ti’.

Gjithsesi, një pjesëz e përgjigjes tënde më turbulloi. Atë që Andrea përktheu “To love without permitting one love to become handicap”. Në italisht: “Të duash pa i lejuar një dashurie që të kthehet në pengesë”. M’u bë sikur kuptova se këtë ma thoshe mua, jo të tjerëve.

Mirë pra: unë nuk jam dhe s’do të jem një pengesë, një handikap. Unë di se ka dhe gjëra më të mëdha se dashuria e dikujt apo dashuria për një dikë.

Si përshembull, një ëndërr. Si përshembull, një luftë. Si përshembull, një ide.

Shihemi të shtunën. Në rastin më të keq, të dielën. Dhe nëse mundem, më parë (…). Sapo të mbyll punën në Bon, do ndalem në Itali për të përshëndetur nënën time që është e sëmurë.

Menjëherë pas, do fluturoj drejt e tek ti. As mos të të shkojë ndër mend ta braktisësh klinikën pa mbërritur unë. Nëse duhet që të qëndrosh në klinikë, do të qëndrosh në klinikë.

Kurse unë do të të mbaj shoqëri në klinikë me një bashkëbisedim të thellë në greqisht. Ose duke luajtur shah bashkë. Ok? Pritmë. Unë të kam pritur shumë.”/ KultPlus.com

Ashtu si edhe vitet e tjera, edhe edicioni i gjashtë i Porto Palermo Festival nisi përtej skenës artistike, me një mesazh të fortë në mbrojtje të mjedisit.

Mbi 150 vullnetarë dhe zhytës të përkushtuar iu bashkuan një aksioni për pastrimin e zonës përreth Kalasë së Porto Palermos dhe të detit, duke dhënë një shembull konkret të përgjegjësisë qytetare dhe kujdesit për natyrën.

I mbështetur si projekt edhe nga Bashkia e Himarës, aktiviteti sensibilizues, që i parapriu hapjes së festivalit, kishte në qendër edhe ndërgjegjësimin për ruajtjen e mjedisit dhe promovimin e turizmit të qëndrueshëm.

“Ne e titulluam aktivitetin le te shpëtojmë detin. Kështu që ta prezervojmë, te mirëkujdesemi për detin. Nga aty pastaj, nga deti kalon te toka, kodrat e plazhet. Ato mbrëmjet janë magneti që thithin njerëzit, populli”, tha violinisti dhe organizatori i Porto Palermo Festival, Olen Çesari.

“Ne me kënaqësi, që nga momenti parë, do të vazhdojmë të mbështesim Olenin, e jo vetëm aktivitetin e Porto Palermos”, tha kryetari i bashkisë Himarë, Vangjel Tavo.

“Janë festivale që ndiqen jo vetëm nga vendasit, nga pushuesit shqiptarë, por edhe nga të huajt kështu që janë aktraksione shumë të mira për të gjithë turistët që vijnë”, tha Zv.Ministrja e Turizmit dhe Mjedisit, Marinela Prifti.

Aksionit për pastrimin e detit iu bashkuan edhe zhytës profesionistë, që kontribuuan në largimin e mbetjeve nga fundi i detit, duke përcjellë një mesazh të qartë për mbrojtjen e ekosistemit detar.

“Një iniciativë për të sensibilizuar njerëzit për ndotjen që ndodhet poshtë detit”, tha zhytësi, Igli Pustina.

“Është viti i katërt që ne angazhohemi. Marrim pjesë çdo vit në bashkëpunim edhe me federatat që janë për pastrimin e zonës, gjithashtu forcat lokale dhe grupet e zhytjes”, tha komandanti i grupit në qendrën e zhytjes në Pashaliman, Edison Pelivanaj.

Organizatorët theksojnë se Porto Palermo Festival nuk synon vetëm të sjellë art dhe kulturë në një nga destinacionet më të veçanta të Rivierës Shqiptare, por edhe të promovojë turizmin kulturor të qëndrueshëm.

Edicioni i gjashtë hap siparin më 30 korrik me Ansamblin Folklorik Shqiptar, që do të sjellë një udhëtim në rrënjët e traditës shqiptare përmes këngës, valles dhe kostumeve popullore, në një skenë ku historia dhe muzika ndërthuren natyrshëm.

Për të dhuruar netë magjike të mbushura me muzikë, emocione dhe performanca artistike në skenën e Kalasë së Porto Palermos.

Më 2 gusht, violinisti me famë ndërkombëtare Olen Çesari rikthehet në Porto Palermo Festival me një koncert që bashkon elegancën e muzikës klasike me energjinë e improvizimit dhe tingujt bashkëkohorë.

Me ndërthurjen e kulturës, mbrojtjes së mjedisit dhe promovimit të trashëgimisë, Porto Palermo Festival synon të forcojë identitetin e kësaj zone, duke e kthyer atë në një pikë referimi për turizmin në Shqipëri.

Ndërkohë, numri i turistëve që vizitojnë Porto Palermon po vijon të rritet, duke e kthyer zonën në një prej destinacioneve më të frekuentuara të sezonit veror./TemA/ KultPlus.com

Franz Kafka e takoi Milena Jesenskà-n në vitin 1920, kur ajo ishte duke përkthyer tregimet e tij të hershme në gjuhën çeke, dhe shumë shpejt marrëdhënia e tyre kaloi në një fazë më të ngushtë. Ndjenjat e Kafkës ndaj Milenës qenë aq të forta, saqë i rrëfeu asaj ditarët e tij dhe, duke vepruar kësisoj, i hapi asaj zemrën dhe i rrëfeu ndërgjegjjen e vet. Ndërkohë që “dhuntia për të jetuar” e Milenës i dha njëfarë gjallërie Kafkës, kohëve të mbrame e lodhi së tepërmi dhe lidhja e tyre qe e parathënë të mos zgjaste më shumë se dy vjet. Në vitin 1924 Kafka ndërroi jetë në një sanatorium pranë Vjenës, ndërsa Milena ndërroi jetë në vitin 1944, në duart e Nazistëve, duke na lënë pas këto letra të tijat si shënjuese të marrëdhënies së tyre. Këto janë disa nga letrat.

(Meran, 31 Maj 1920)

E hënë

Atëherë, ja deklarata që ju premtova dje:

Nuk dua (Milena, më ndihmoni! Kuptoni më shumë nga sa them!) nuk dua (nuk është gagaçëri) të vij në Vjenë, sepse nuk do ta përballoja sforcimin mendor. Jam i sëmurë mendor, sëmundja e mushkërive është vetëm një hap larg sëmundjes mendore. Jam i sëmurë që prej katër, pesë viteve të dy fejesave të para. Nuk mund ta shpjegoja menjëherë gëzimin e letrës suaj të fundit,vetëm më vonë u kujtova për shpjegimin, vazhdimisht e harroj: Ju jeni aq e re, mbase as 25, apo 23 mbase. Unë jam 37, gati 38, pothuajse një brez më i vjetër, thuajse i thinjur nga netët e shkuara dhe kokëçarjet). Nuk dua të shpalos para jush historinë e gjatë me lumenj detajesh, prej të cilave frikësohem ende si fëmijë, por pa fuqinë e harresës së një fëmije. E përbashkëta e tri historive të fejesës ishte që unë isha fajtor për gjithçka, padyshim fajtor, të dyja vajzat i bëra fatkeqe sepse – e këtu po flas për të parën, për të dytën nuk flas dot, është e ndjeshme, çdo fjalë, madje edhe më miqësorja do të ishte fyerja më e egër për të, e kuptoj – vetëm sepse ajo (e cila, po të doja unë sakrifikonte dhe veten) nuk më bënte vazhdimisht të lumtur, të qetë, të vendosur, të aftë për t’u martuar, pavarësisht se ia kisha pohuar vazhdimisht këtë, pavarësisht se ndonjëherë e dashuroja dëshpërimisht, pavarësisht se nuk dija asgjë më të dëshirueshme se vetë martesa. E kam goditur për gati pesë vjet  (ose, po të doni, kam goditur veten), por, për fat të mirë, ishte e pathyeshme, përzierje prusiano-hebreje, një përzierje e fortë fitimtare. Unë nuk isha dhe aq i fuqishëm, por asaj iu desh vetëm të vuante, ndërsa unë godisja dhe vuaja.

Fund, nuk shkruaj dot më asgjë, nuk sqaroj dot më asgjë, megjithëse sapo kam filluar ta përshkruaj sëmundjen e shpirtit, të jepja arsyet e mosvizitës, mbërriti një telegram “Pika e takimit Karlovi Vari, ju lutemi bëni njoftimin me shkrim”. E pranoj, kur e hapa fytyra u shtrembërua, edhe pse pas saj qëndron qenia më vetëmohuese, më e qetë, më modeste dhe prapë e gjitha buron në fakt nga vullneti im. Nuk mund ta shpjegoj dot tani, sepse nuk mund t’i referohem një përshkrimi të sëmundjes. Kaq gjë është e sigurt, që, të hënën do të iki që këtu, ndonjëherë e shikoj telegramin dhe mezi e lexoj, duket si të ishte një shkrim sekret që e fshin shkrimin e sipërm dhe thotë: Udhëto përmes Vjenës! Një urdhër i qartë, por që nuk ka asgjë nga tmerri i urdhrave. Nuk e bëj, edhe e parë së jashtmi nuk ka kuptim, të mos marr rrugën e shkurtër nga Mynihu, por atë dyfish më të gjatën që kalon nga Linz ose akoma dhe më gjatë, nga Vjena. Po bëj një provë: në ballkon është një harabel dhe pret që t’i hedh bukë nga tryeza në ballkon, në vend që të bëj këtë, unë e hedh bukën pranë meje, në dysheme, në mes të dhomës. Ai rri jashtë dhe vështron aty në gjysmëerrësirë ushqimin jetik, e tundon pa masë, shkundet, ndodhet më shumë këtu sesa atje, por këtu është errësira dhe pranë bukës jam unë, fuqia e mistershme. Megjithatë, ai kërcen te pragu, dhe nja dy kërcime të tjera, por nuk guxon më tepër, papritur fluturon i tmerruar. Mirëpo, çfarë fuqish fshihen brenda këtij zogu të mjerë, pas një çasti kthehet sërish, kontrollon situatën. Unë hodha edhe ca thërrmija të tjera për t’ia bërë më të lehtë dhe, nëse nuk do ta kisha trembur me një lëvizje të lehtë, me apo pa dashje, – kështu ndikojnë forcat e mistershme, – ai do ta kishte marrë bukën.

Pragë, 18 Shtator 1920)

Ti, Milena, nuk mund ta kuptosh tamam se për çfarë bëhet fjalë, apo është bërë fjalë pjesërisht deri tani, as unë vetë nuk e kuptoj, unë dridhem nga shpërthimi, torturoj veten deri në çmenduri, por duke qenë në distancë, nuk e di se çfarë është dhe çfarë do. Di vetëm atë që dëshiron në këtë moment: qetësi, errësirë, të strukesh në vetvete, këtë e di dhe duhet t’i bindem kësaj, nuk kam ç’bëj tjetër.

Ky është një shpërthim e do të kalojë dhe ka kaluar pjesërisht, por forcat, që e provokojnë, dridhen vazhdimisht brenda meje, para dhe pas; por ndërkohë jeta ime, ekzistenca ime qëndron në këtë kërcënim nëntokësor, nëse ai ndalet, edhe unë ndalem, kjo është mënyra si marr pjesë në jetë, nëse ai ndalet, unë heq dorë nga jeta, aq lehtë dhe natyrshëm siç mbyll njeriu sytë. A nuk ka qenë gjithmonë aty, që kur jemi njohur dhe a do të më kishe hedhur një vështrim po të mos kishte qenë aty?

Sigurisht që nuk mund ta kthesh dhe të thuash: Tani ka mbaruar dhe jam i qetë,   i lumtur e mirënjohës në bashkëjetesën e re. Nuk mund ta thuash, megjithëse është pothuajse e vërtetë, (Mirënjohja është absolutisht e vërtetë  [… 11 fjalë të bëra të palexueshme …], lumturia është e vërtetë vetëm në një kuptim të caktuar, ndërsa heshtja nuk është kurrë e vërtetë), sepse unë gjithmonë do të trembem dhe do të tremb, veten më së shumti.

Ti përmend fejesën dhe gjëra të tilla, sigurisht që ishte shumë e thjeshtë, dhimbja nuk qe e thjeshtë, por efekti i saj. Ishte sikur të kishe jetuar jetën në mënyrë ordinere dhe tani, papritur të gjendesh përpara dënimit për të gjitha mëkatet, të të vinin kokën në morsë, nga një vidë në tëmtha, një në të djathtë, një në të majtë dhe, ndërsa vidhat shtrëngohen ngadalë, të duhej të thoshe: “Po, do të vazhdoj me jetën mëkatare”, ose “Jo, do të heq dorë”. Sigurisht që do të bërtisje “Jo”, sa të shpërthenin mushëritë.

Edhe ti ke të drejtë, kur e vendos atë, që kam bërë tani në një radhë me gjërat e shkuara; nuk mund të bëj ndryshe, vetëm të vazhdoj të jem gjithmonë i njëjti dhe të përjetoj të njëjtën gjë. I vetmi ndryshim është se unë tashmë kam përvojë; nuk pres të bërtas, kur të më vendosin vidhat për të më detyruar të rrëfej, por zë e bërtas sa m’i afrojnë ato; në fakt bërtas sapo lëviz diçka në distancë, kaq super-vigjilente është bërë ndërgjegja ime – jo super-vigjilente, është akoma larg të qenit vigjilente sa duhet. Por edhe diçka tjetër është ndryshe: për hir timin dhe tëndin, ty mund të të thuhet e vërteta si askujt tjetër, po kështu është, përmes teje, unë mund të mësoj të vërtetën time.

(Pragë, Nëntor 1920)

E shtunë në mbrëmje

Nuk e kam marrë ende letrën e verdhë, do ta kthej mbrapsht të pahapur. Do të gaboja shumë, nëse ideja, që ne të ndalojmë së shkruari me njëri-tjetrin, tani del se nuk është një gjë e mirë. Por nuk gaboj, Milena. Nuk dua të flas për ty, jo se nuk është punë e imja, është e imja, por thjesht nuk dua të flas për këtë.

Kështu që po flas vetëm për vete. Se çfarë je ti për mua Milena, përtej gjithë botës në të cilën jetojmë, nuk shkruhet në copat e letrës, që të kam shkruar çdo ditë. Këto letra, kështu siç janë, nuk kanë dobi përveçse të mundojnë dhe nëse nuk të mundojnë atëherë, është edhe më keq. Ato nuk të ndihmojnë për asgjë përveçse të rrëfejnë një ditë në Gmünd, të prodhojnë keqkuptime, turp, një ndjenjë turpi, që thuajse nuk kalon kurrë. Unë dua të të shoh po aq qartë si herën e parë në rrugë, por letrat janë më tërheqëse se e gjithë Lerchenfelderstrasse me zhurmën e saj.

Dhe tani, gjithçka që të përket është ende e pathënë, natyrisht që ndodhet kryesisht në letrat e tua – (ndoshta edhe me të verdhë ose më saktë, është në telegramin, me të cilin më kërkon letrën mbrapsht – me të drejtë natyrisht), shpesh në vendet, ku kam frikë, të cilat i shmang si djalli vendin e shenjtëruar.

Kështu kam qëndruar mbi këtë letër pa bërë asgjë tjetër deri në orën një e gjysmë të natës, e shihja dhe përmes saj të shihja ty. Ndonjëherë, jo në ëndërr, kam këtë përfytyrim: Fytyra jote është e mbuluar me flokë, unë arrij t’i ndaj flokët dhe t’i shtyj djathtas dhe majtas, fytyra jote shfaqet, unë prek ballin, tëmthat dhe e mbaj fytyrën tënde midis duarve të mia./ KultPlus.com

Kënga “Firework”, një nga hitet më të njohura të Katy Perry, është bërë shkak për një reagim të fortë të këngëtares ndaj Shtëpisë së Bardhë. Artistja akuzon administratën amerikane se e përdori këngën pa lejen e saj në një video në TikTok me pamje të operacioneve ushtarake amerikane.

Në një postim në X, Perry tha se ishte “thellësisht e tronditur dhe e zemëruar” nga përdorimi i paautorizuar i këngës.

“Nuk e kam miratuar këtë, nuk më është kërkuar leje dhe nuk e toleroj absolutisht”, shkroi ajo.

Perry kujtoi se “Firework”, e publikuar në vitin 2010, është shkruar si një himn shprese, shërimi dhe force të brendshme për njerëzit që kalojnë momente të vështira.

“Të përdoret një mesazh vetëvlerësimi dhe inkurajimi si sfond për shkatërrim dhe dhunë është një shkelje e plotë e gjithçkaje që përfaqëson kjo këngë”, tha këngëtarja.

Në fund të reagimit, ajo shtoi: “Muzika ime është krijuar për të bashkuar njerëzit, jo për të festuar luftën”.

Sipas TMZ, videoja e publikuar nga llogaria e Shtëpisë së Bardhë në TikTok shfaqte pamje nga operacione ushtarake amerikane, përfshirë një sulm ndaj një objekti të paidentifikuar dhe shpërthimet që pasuan, pa dhënë kontekst për ngjarjen./ shqiptarja.com/ KultPlus.com

Gazetari i Euronews Albania, Xhensil Shkëmbi ka udhëtuar drejt Thethit ku ka parë nga afër bukuritë e natyrës së veriut teksa ka zhvilluar intervista me turistë të huaj dhe punonjës të bujtinave të cilët tregojnë më shumë lidhur me turizmin në këtë zonë

Kamarieri 21-vjeçar nga Shkodra për emisionin “Njerëzit e Fshatit” tregon se paga bazë shkon mbi 800 mijë lekë, ndërsa bashkë me bakshishet fitimet arrijnë deri në 2 milionë lekë në muaj. Ai thekson se fjetja, ushqimi dhe akomodimi mbulohen plotësisht nga pronari.

Në Theth nuk punojnë vetëm nga Shkodra, por vijnë të rinj edhe nga zona të tjera të Shqipërisë, si për shembull nga Lushnja. Ndërsa turistët vijnë nga e gjithë bota, nga Europa, Izraeli, Kina, Uruguai, Brazili etj.

Ata preferojnë më shumë natyrën si dhe ushqimet tradicionale, si flija, mishi i qengjit dhe specat me gjizë. Një turiste nga Kanadaja në një intervistë për gazetarin Shkëmbi thekson se kishte dëgjuar për Thethin nga një mik nga Kosova si dhe kishte parë shumë pamje në rrjetet sociale

Për të, natyra është jashtëzakonisht e bukur dhe e pakrahasueshme, ndërsa theksoi se njerëzit janë shumë të sjellshëm

Për sa u përket çmimeve, ajo u shpreh se si kanadeze i duken shumë të arsyeshme dhe të leverdishme. Ajo shtoi se kur të kthehet në Kanada, ajo do t’u rekomandojë të gjithë miqve të saj që ta vizitojnë Thethin.

“Jam nga Kanadaja, po udhëtoj me bashkëshortin tim dhe një mikeshë. Është jashtëzakonisht e bukur, është po aq mahnitëse sa ç’dukej në rrjetet sociale. Kemi kaluar kohën duke bërë ngjitje në mal dhe është me të vërtetë e pakrahasueshme sa i përket bukurisë së natyrës, si dhe njerëzit janë aq të sjellshëm.

Si kanadeze, çmimet më duken shumë të arsyeshme. Tashmë kam shumë njerëz që më pyesin ‘Ku je?’ dhe mendoj se do t’u them: ‘Duhet të vini patjetër, ta shijoni, e rekomandoj”, tha ajo ndër të tjera./ euronews/ KultPlus.com

Një mbrëmje e veçantë me muzikë klasike ka mbledhur në Muzeun Etnografik të Durrësit dhjetëra dashamirës të artit, mes tyre edhe shumë turistë të huaj, të cilët kanë shijuar interpretimet e një repertori të pasur nga kompozitorët më të njohur botërorë.

Koncerti “Etera Sonore” i ofroi publikut vepra të Ëolfgang Amadeus Mozart, Johann Sebastian Bach, Luigi Boccherini, Dmitri Shostakovich, Astor Piazzolla dhe Carlos Gardel, duke krijuar një atmosferë të veçantë në një nga monumentet më të rëndësishme të qytetit.

Atmosferën e mbrëmjes e solli në skenë Kuinteti i Harqeve, i përbërë nga Laura Llozi, Fatos Bardulla, Arben Llozi, Dorina Laro dhe Artur Stafhasani, të cilët interpretuan me profesionalizëm vepra të repertorit klasik ndërkombëtar.

Koncerti “Etera Sonore” shënoi edhe mbylljen e kalendarit të aktiviteteve kulturore të muajit korrik në Durrës. Ndërkohë, gjatë muajit gusht, qyteti pritet të mirëpresë Festivalin Folklorik Ndërkombëtar, një tjetër aktivitet që synon të promovojë kulturën dhe traditën për banorët dhe vizitorët vendas e të huaj./ RTSH/ KultPlus.com

Rënia drastike e nivelit të ujit në lumin Danub ka nxjerrë në pah një anije mallrash të mbytur që prej vitit 1937, e cila ishte fshehur nën ujë për gati nëntë dekada.

Zbulimi është bërë në Kroaci, ndërsa thatësira e zgjatur dhe temperaturat e larta kanë bërë që niveli i lumit të bjerë në shifra rekord, duke ekspozuar edhe zona të mëdha ranore përgjatë brigjeve.

Situata ka sjellë probleme serioze për lundrimin, transportin lumor, turizmin dhe peshkimin në disa vende të Europës Juglindore. Në Serbi dhe Kroaci, shumë mjete lundruese kanë mbetur të bllokuara për shkak të ujërave të cekëta, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se anijet e vjetra të zbuluara mund të përbëjnë rrezik për navigimin.

Sipas Reuters ekspertët e lidhin fenomenin me valët e gjata të të nxehtit dhe mungesën e reshjeve, duke paralajmëruar se ndryshimet klimatike po ndikojnë gjithnjë e më shumë në rrjedhën e lumenjve europianë./ KultPlus.com

Poezi të Adem Demaçit shkëputur nga libri “Tung vargu im”

Tung vargu im

Para dyzet e sa vjetësh
kopshtari i palodhshëm i letrave tona
kithi sythin tënd o vargu im e më tha
tash kultivoje rreshtin tënd
e sa për vargun ende ka kohë

Nëse nëse
nëse do të vij lëng i vërtetë
ai do të shpërthej përsëri
dhe do të lulëzoj vetvetiu

Mos ki merak
Ashtu tha dhe ashtu u bë

Por tash vargu im
ti linde në kohë të pakohë
në territor pa kufij
dhe në hapësirë me përmbajtje
tulbuke

Pikërisht tash ti o vargu im

duke derdhur lotë për ata
për ata që vanë duke kënduar
duke derdhur djersë për këta për këta
për këta që po mundohen
duke u flijuar për ata për ata
për ata që do të vijnë
ti o vargu im me siguri me siguri
me siguri do t’ia dalësh që
me lot me djersë e me dije
duke e puthur e duke e ngjeshur

tulbukën ta shndërrosh në kristal
në kristal që s’e ha as lima
Tung, vargu im!

Mprehu vargu im

Tung vargu im
Por të lutem

të lutem mprehu
por pa patetikë

Të lutem mprehu
por pa retorikë

Mblidh energjitë vargu im

dhe me forcën e dhembjeve
bëhu raketë dhe shkëputu
nga forca tërheqëse e llumit

Të llumit të iluzioneve
të egoizmit e lakmisë

të padijes e jokompetencës

të korrupsionit e mitomanisë
të gjelozisë e smirës
të urrejtjes e indiferencës

Jepi me forcë vargu im
dhe shkëputu shkëputu
nga ky llum i mallkuar
mbuluar me pellgun e jargëve

Merr me vete vullnetin
vullnetin energjinë
hovin zellin e drejtësinë

Dëgjoje zemrën
se ajo s’të mashtron kurrë
Merr ajrin vargu im
merr qiellin e lirisë
se pa liri jeta s’ka kuptim

Tung vargu im

Balada

Kur foshnje isha,
mbështjellë n’lulak
dhe shtri në djep katundi –
njij karaferku mëngjezuer,
kur nana mejtun pat përkundjen time
(se edhe ajo në krah të gjumit
kotun sytë i kishte)
dhe kur vajit të pashtershëm
unë fillue ja pata –
me kcime t’lehta,
nji leproish i bukur
te unë u afrue,
me këmbët e para
preku thembrat e mija
dhe m’tha urueshëm:
ʺme të shpejt vrapofsh,
si unë
mos u frigofsh!ʺ
Por unë nuk mejta vajin.
Lepuroshi u zhduk
e n’vend të tij
drenusha brijkaqarreme
kryet e ngrehu –
me mjekërr të shkurtë
qime lëmuet
ma gjethletoi trupin
dhe gazmueshëm më tha:
ʺsi veshka në vjam
kalofsh jetën
vuejtjet në krye,
kurr mos rafshin,
si mue
brinat mos të dalshin!ʺ
Dhe unë prap
vajin s’pushova.
U zhbi drenusha
dhe n’vend të saj
ngrehu shtatin e madh
bullica e zezë;
m’i zgurdulloi singishëmsyt e kuq sa beti,
nji copë herë m’tuhati
dhe tha:
ʺi fuqishëm u bâfsh,
si unë
i randë mos qofsh!ʺ
Por unë dhe mâ të madhe
vajin e vazhdova
Bullica theu kryet,
kur nana syt i hapi
dhe me dorë të vrazhdë
nga bishti i shtatit
fytyrën ma lëmoi,
me buzë të plasaritura
nga pisha e diellit
dhe era e fushës
të mijat m’i fërkoi
e më tha sevdashëm:
ʺhesht ty të pastë nana,
he ti, iu bafsh nanës
qatip me dy kalema!ʺ
Dhe unë vajin këputa
e në gojën time,
të thatë sikur rrypi
gjiun e nanës futa./ KultPlus.com