Banka e Vatikanit ka lançuar dy indekse aksionesh që përzgjedhin aksionet bazuar në parimet katolike, ku besimtarët mund të investojnë.
Indekset Morningstar IOR Eurozone Catholic Principles Index dhe Morningstar IOR US Catholic Principles Index âjanĂ« krijuar pĂ«r tĂ« shĂ«rbyer si njĂ« pikĂ« reference pĂ«r investimet katolike nĂ« mbarĂ« botĂ«n,â tha Instituti pĂ«r Veprat e FesĂ«, siç njihet zyrtarisht banka, nĂ« njĂ« deklarat. TĂ« dy pĂ«rbĂ«hen nga 50 kompani me kapital mesatar dhe tĂ« madh, pĂ«rfshirĂ« aksione tĂ« teknologjisĂ« sĂ« madhe dhe sektorit financiar.
Lançimi i indekseve të para të IOR-së vjen në një periudhë të vështirë për produktet e investimeve që marrin parasysh faktorë mjedisorë, socialë dhe të qeverisjes (ESG). Fondet me qëllime investimi ESG panë dalje prej 84 miliardë dollarësh vitin e kaluar, hera e parë që tregu global për këto produkte pësoi tërheqje neto, sipas një raporti të Morningstar Inc. javën e kaluar.
Indekset e IOR-së përballen me konkurrencë të fortë për investitorët katolikë. Një fond i tregtuar në bursë (ETF) i Global X me mbi 1 miliard dollarë asete ndjek S&P 500 Catholic Values Index, i cili u lançua në 2015 dhe përjashton aksionet që nuk janë në përputhje me udhëzimet e Konferencës Amerikane të Ipeshkvijve Katolikë. Kompanitë kryesore përfshijnë Nvidia Corp. dhe Apple Inc. ETF-ja u rrit 16% vitin e kaluar, përafërsisht në linjë me S&P 500.
Sipas burimeve, kompanitë kryesore në indeksin e ri për Amerikën janë Meta Platforms Inc. dhe Amazon.com Inc., ndërsa pesha më e madhe në treguesin e Europës i takon ASML Holding NV dhe Deutsche Telekom AG.
IOR, që ofron shërbime bankare tradicionale dhe mbikëqyr investimet për institucionet e lidhura me kishën, ka punuar prej vitesh për të larguar reputacionin e menaxhimit të dobët që erdhi nga një seri skandalesh financiare. Papa Leo XIV ka ndërmarrë hapa për të kufizuar rolin e IOR-së, përfshirë miratimin e rregullave në tetor të kaluar që shpërndajnë përgjegjësinë për investimin e fondeve të Vatikanit mes institucioneve të ndryshme./Bloomberg
Nga Gazeta âSiâ- Europa duhet tĂ« pĂ«rgatitet pĂ«r momente tĂ« tjera armiqĂ«sore me Shtetet e Bashkuara, tĂ« cilat janĂ« hapur antieuropiane.
Kjo ishte deklarata e presidentit francez Emmanuel Macron për disa media europiane, i cili theksoi se administrata e Donald Trump kërkon shpërbërjen e Bashkimit europian.
âAdministrata Trump Ă«shtĂ« hapur anti-evropiane dhe po kĂ«rkon shpĂ«rbĂ«rjen e Bashkimit Europian. ĂshtĂ« koha pĂ«r tâu zgjuar, Ă«shtĂ« koha pĂ«r tĂ« dalĂ« nga njĂ« gjendje papjekurieâ tha Macron.
Macron parashikoi tensione të mëtejshme në një kohë kur marrëdhëniet mes bllokut dhe aleatit përtej oqeanit, kanë rënë në një moment qetësie.
Lideri francez theksoi se Bashkimi Europian nuk duhet ta ngatërrojë këtë qetësi, me një ndryshim të qëndrueshëm pavarësisht një pauze në kërcënimet e amerikane ndaj Groenlandës, tregtisë dhe teknologjisë.
Macron theksoi se kërcënimet ndaj ishullit gjysmë autonom danez duhet të shërbejnë si një thirrje zgjimi për të çuar përpara reformat e vonuara prej kohësh për të forcuar fuqinë globale të bllokut.
âKur ka njĂ« akt tĂ« qartĂ« agresioni, mendoj se ajo qĂ« duhet tĂ« bĂ«jmĂ« Ă«shtĂ« tĂ« mos pĂ«rulemi ose tĂ« pĂ«rpiqemi tĂ« arrijmĂ« njĂ« zgjidhje. E kemi provuar kĂ«tĂ« strategji pĂ«r muaj tĂ« tĂ«rĂ«. Nuk po funksionon.âtha Macron.
Macron u kĂ«rkoi udhĂ«heqĂ«sve tĂ« unionit tĂ« pĂ«rdorin njĂ« samit nĂ« njĂ« kĂ«shtjellĂ« belge kĂ«tĂ« javĂ« pĂ«r tĂ« injektuar energji tĂ« re nĂ« reformat ekonomike pĂ«r tĂ« forcuar aftĂ«sinĂ« e bllokut pĂ«r tâu pĂ«rballur me KinĂ«n dhe Shtetet e Bashkuara nĂ« skenĂ«n botĂ«rore.
Nga Gazeta âSIâ â Deputetja demokrate Jorida Tabaku paraqiti nĂ« Komisionin e EkonomisĂ« propozimin e saj pĂ«r tĂ« rikthyer skemĂ«n e akcizĂ«s sĂ« diferencuar pĂ«r prodhuesit e vegjĂ«l tĂ« birrĂ«s dhe argumentoi se njĂ« skemĂ« e tillĂ« tatimi mbron prodhimin vendas âMade in Albania.
Ajo u shpreh se shpesh taksat përdoren si gjoba ndaj bizneseve, për shkak të efektit negativ që japin.
Eksportet shqiptare praktikisht po vdesin, mes tyre edhe produktet âMade in Albaniaâ, duke pĂ«rfshirĂ« edhe produktin e birrarive tĂ« vogla. Kjo vjen si rezultat i dy elementĂ«ve kryesorĂ«. I pari lidhet me zhvlerĂ«simin e Euros, çka Ă«shtĂ« diskutuar gjerĂ«sisht nĂ« kĂ«tĂ« komision. ZhvlerĂ«simi i Euros Ă«shtĂ« duke nxjerrĂ« sot nga tregu biznese tĂ« tĂ«ra qĂ« tradicionalisht kanĂ« operuar nĂ« ShqipĂ«ri. Po lidhet me politikĂ«n e gabuar tĂ« taksave. Taksa tĂ« cilat shpesh herĂ« vendosen si gjobĂ« ndaj bizneseve tĂ« vogla. NdĂ«rkohĂ« pĂ«r oligarkĂ«t, kanĂ« favore fiskale. KĂ«to janĂ« gjoba pĂ«r bizneset qĂ« prodhojnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri
Janë gjithsej 9 birrari artizanale që prodhojnë 3985 hekto litra. Duhet që kjo të ishte bazë për turizmin vendas.
Ndryshimet e akcizĂ«s pĂ«r prodhuesit e vegjĂ«l, nuk Ă«shtĂ« privilegj, por standard europian. PĂ«r mua kjo Ă«shtĂ« taksĂ« fiskale qĂ« u vihet bizneseveâ, tha ajo.
Deputeti socialistr Erion Braçe, mbështeti propozimin e Tabakut, duke thënë se skema aktuale ka favoizuar klientelizmin në prodhimin e birrës në vend.
âKjo historia e birrĂ«s Ă«shtĂ« edhe histori korrupsioni, edhe histori klientelizmi. Niveli ndryshoj nĂ«n 200.000 hektolitra dhe mbi 200.000 hektolitra nĂ« varĂ«si tĂ« korrupsionit dhe klientelizmit me prodhues birrĂ«s. Kur sâkemi me vete e mbajmĂ« regjimin. Kur sâkemi me vete e prishim regjimin. Ndodhi qĂ« ua abuzuan me vendin, qĂ« ishte vlerĂ«suar 200,000 hektolitrave, pĂ«r shkak tĂ« korrupsionit. Sepse ishte agjenci kryesore zbatuese qĂ« merrte atĂ« inspektimin e akcizĂ«s, se bĂ«ni sikur nuk shikoni qĂ« prodhimi ishte mbi 200,000 hektolitra. Propozimi Ă«shtĂ« komplet i arsyeshĂ«m, nĂ« qoftĂ« se nuk pĂ«rton tĂ« mendosh. E dyta gjĂ«, kjo sâka lidhje fare me Bashkimin Europian. Ne nuk jemi vend anĂ«tar i Bashkimit Europian. Ne vazhdojmĂ« tâi shesim turizmit, birrĂ« nĂ« italiane, birrĂ« nĂ« greke, birrĂ« nĂ« serbe, birrĂ« nĂ« maqedonase, birrĂ«n malazezeâ, thotĂ« Braçe.
Nga ana tjetër, Ministria e Financave argumentoi kundër projektligjit dhe komisioni e hodhi poshtë propozimin e demokratëve.
 âAplikimi i akcizĂ«s me dy nivele ka shfaqur probleme tĂ« jashtĂ«zakonshme mĂ« parĂ«, pĂ«r kĂ«tĂ« arsye ne nuk e mbĂ«shtesimâ, tha zĂ«vendĂ«sministri i Financave Endrit Yzeiraj.
Më tej, Yzeiraj deklaroi se brenda vitit, qeveria do të rishikojë edhe TVSH-në edhe akcizë, për të parë cilës sektorë mund të përfitojnë reduktim dhe cilat përjshatime tatimore do të hiqen.
Koncerti i Taunton Madrigal Society nĂ« nĂ«ntor tĂ« vitit 1926 ishte njĂ« triumf. Salloni nĂ« jugperĂ«ndim tĂ« AnglisĂ« ishte âi mbushur deri nĂ« mbipopullimâ, shkruante njĂ« gazetĂ« lokale. Duartrokitjet ishin tĂ« shumta. MegjithatĂ«, ngjarja pĂ«rfundoi me njĂ« nuancĂ« tĂ« vogĂ«l negative. Kori kishte nevojĂ« urgjente pĂ«r tenorĂ«, shpjegoi njĂ« nga anĂ«tarĂ«t e tij. Ndoshta disa nga pjesĂ«marrĂ«sit nĂ« audiencĂ« do tĂ« donin tĂ« bashkoheshin?
âGjithĂ« jetĂ«n time, tenorĂ«t kanĂ« qenĂ« grupi mĂ« i vogĂ«l,â thotĂ« Will Todd, njĂ« kompozitor britanik. Por mungesa e tenoreve po bĂ«het gjithnjĂ« e mĂ« shqetĂ«suese. Mungesa e zĂ«rave tĂ« lartĂ« meshkuj, qĂ« shtojnĂ« ngjyrĂ« dhe harmoni nĂ« shumĂ« vepra korale, Ă«shtĂ« njĂ« problem nĂ« rritje pĂ«r koret amatore dhe ato kishtare. Duke qenĂ« se kori Ă«shtĂ« kaq i pĂ«rhapur, kjo Ă«shtĂ« njĂ« problem pĂ«r muzikĂ«n nĂ« pĂ«rgjithĂ«si.
Gjermania ka të paktën 45,000 kore, rreth 60% e të cilave janë të lidhura me kishat. Një sondazh për Këshillin Muzikor Gjerman zbuloi se 8% e të rriturve këndojnë në një grup ose publikisht, më shumë se sa luajnë në banda ose orkestre. Gratë janë dy herë më shumë se burrat. Rreth i njëjti raport gjinor mbizotëron në Europë, Amerikë dhe madje edhe në Nigeri.
Kur burrat bashkohen me grupe kĂ«ngĂ«sh, shpesh shmangin seksionin e tenorĂ«ve. ZĂ«ri i tenorĂ«ve Ă«shtĂ« ânjĂ« tingull i kultivuar,â thotĂ« John Potter, autor i njĂ« libri mbi kĂ«tĂ« temĂ«. NjĂ« burrĂ« pa trajnim vokal ka mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« ketĂ« diapazon baritoni (njĂ« bas i lartĂ«). Nuk ndihmon as fakti qĂ« zĂ«ri i tenorĂ«ve lidhet me yje operistikĂ« si Luciano Pavarotti, qĂ« mund tĂ« kĂ«ndonte nota tĂ« larta fuqishĂ«m, tĂ« cilat njĂ« amator nuk mund tâi arrijĂ« lehtĂ«. Dhe linja e tenorĂ«ve nĂ« muzikĂ«n klasike korale mund tĂ« jetĂ« e vĂ«shtirĂ«, me shumĂ« nota tĂ« papritura dhe kĂ«rcime tĂ« befasishme.
Sonja Greiner, drejtoreshë e Përgjithshme e European Choral Association, këndon në një kor gjerman që ka katër ose pesë tenorë nga rreth 45 këngëtarë, gjysma e sa do të ishte ideale. Edhe korët amatorë më prestigjiozë, që mund të zgjedhin këngëtarët e tyre, janë bërë të pabalancuar. Orpheus Choir, i themeluar në Glasgë në vitin 1906 me 66 këngëtarë, përfshirë 15 tenorë, sot ka 79 këngëtarë duke përfshirë 14 tenorë. Të gjithë përveç njërit janë mbi 60 vjeç.
âTubimiâ i ri i tenorĂ«ve Ă«shtĂ« shqetĂ«sues. ShumĂ« tĂ« rritur mĂ«suan tĂ« kĂ«ndojnĂ« nĂ« shkollĂ« ose nĂ« kishĂ«. Por korĂ«t shkollorĂ« janĂ« po aq tĂ« pabalancuar sa ata tĂ« tĂ« rriturve: njĂ« studim i madh i shkollave amerikane nga Kenneth Elpus i Universitetit tĂ« Maryland-it gjeti njĂ« raport gjinor prej shtatĂ« vajza ndaj tre djemve. Matt Hill nga Universiteti Creighton, qĂ« drejton disa kore nĂ« Nebraska, thekson se shumĂ« kisha kanĂ« hequr korĂ«t dhe i kanĂ« zĂ«vendĂ«suar me âgrupe lavdĂ«rimiâ me instrumente elektrike dhe mikrofonĂ«.
Në shumë kore, disa gra këndojnë pjesën e tenorëve. Kjo nuk ngjall më habi apo revoltën që dikur shkaktonte. Por dirigjentët rrallë e shohin këtë si zëvendësim të përsosur. Kur këndohet nga gratë, notat e ulëta të tenorëve mund të duken të errëta dhe të dobëta. Disa dirigjentë, përfshirë Hill-in, kërkojnë që alto gratë të ndihmojnë tenorët me notat e larta dhe basët meshkuj të ndihmojnë me ato të ulëta. Ai mund të kërkojë gjithashtu nga sopranot, shpesh seksioni më i madh në një kor,  të zvogëlojnë volumet e tyre.
Një zgjidhje më drastike është të rishkruhet muzika ose të shkruhet ndryshe. Formati standard i muzikës korale është SATB (soprano, alto, tenor, bas). Botuesit kanë rregulluar edhe vepra të respektuara si Requiem-i i Mozart-it për zëra SAB (soprano, alto, bas) ose SAM (soprano, alto, meshkuj). Todd, që pyet korët që i porosisin vepra për balancën e zërave, përpiqet të shmangë ndarjen e linjës së tenorëve në një pjesë më të lartë dhe një më të ulët, siç bënin kompozitorët e mëparshëm.
Kjo Ă«shtĂ« e mençur, duke marrĂ« parasysh vĂ«shtirĂ«sitĂ« demografike tĂ« korĂ«ve. Por mungesa e njĂ« zĂ«ri ndihet gjithsesi. NĂ« njĂ« moment, kori i Greiner-it nĂ« Gjermani kishte vetĂ«m tre tenorĂ«,  shumĂ« pak pĂ«r tâu pĂ«rballur me njĂ« grip tĂ« zakonshĂ«m. Kori provonte tĂ« pĂ«rdorte rregullimet SAB, por i gjeti tĂ« pakĂ«naqshme. PjesĂ«t dukeshin shumĂ« tĂ« ulĂ«ta pĂ«r tenorĂ«t e mbetur, por shumĂ« tĂ« larta pĂ«r basĂ«t. Pasi situata u pĂ«rmirĂ«sua pak, u kthyen me gĂ«zim te rregullimet tradicionale. KatĂ«r ose pesĂ« tenorĂ« janĂ« minimalisht tĂ« mjaftueshĂ«m./TheEconomist
Nga Gazeta âSiâ- Pak orĂ« para nisjes sĂ« protestĂ«s kombĂ«tare tĂ« PartisĂ« Demokratike para kryeministrisĂ«, Sali Berisha nĂ« njĂ« deklaratĂ« pĂ«r mediat nga selia blu ka zbuluar skenarĂ«t e tubimit nga demokratĂ«t.
Berisha tha se skenari i protestës është skenari i një kryengritjeje të fuqishme paqësore.
Ai theksoi se protesta sipas tij do të dëshmojë se demokratët dhe shqiptarët nuk mposhten kurrë nga një narkokraci.
Skenari i protestĂ«s Ă«shtĂ« skenari i njĂ« kryengritjeje tĂ« fuqishme paqĂ«sore, qĂ« do tĂ« pĂ«rcillet sot mĂ« shumĂ« se kurrĂ« nĂ« vatrat e tĂ« gjithĂ« shqiptarĂ«ve, por edhe nĂ« Bruksel, SHBA dhe qendra tĂ« tjera kryesore, pĂ«r tĂ« dĂ«shmuar se ne nuk mposhtemi kurrĂ« nga njĂ« narkokraci dhe se jemi tĂ« vendosur tĂ« mbrojmĂ« me çdo çmim vlerat e pĂ«rbashkĂ«ta qĂ« njerĂ«zit e lirĂ« ndajnĂ« nĂ« ShqipĂ«ri dhe nĂ« botĂ«â, tha ai.
Ndërkohë ai njoftoi se shumë shpejt do të ketë protesta para selive diplomatike shqiptare nëpër borë.
âFtojmĂ« qytetarĂ«t qĂ« tĂ« organizohen pĂ«r protestat mĂ« tĂ« fuqishme qĂ« janĂ« organizuar ndonjĂ«herĂ« para pĂ«rfaqĂ«sive ndĂ«rkombĂ«tare, KĂ«to protesta do tĂ« japin kontributin e saj me anĂ«tarĂ« dhe mbĂ«shtetĂ«s dhe janĂ« jetike.
NĂ« kĂ«to çaste dhe nĂ« kĂ«to momente, Rama ka tejkaluar çdo lloj ligji dhe morali ndaj shqiptarĂ«ve. Pra kjo protestĂ« shĂ«non dhe hap siparin e fillimit tĂ« protestave pranĂ« pĂ«rfaqĂ«sive tĂ« narko-shtetit qĂ« tâu thonĂ« tĂ« tjerĂ«ve se ne pĂ«rfaqĂ«sojmĂ« popullin shqiptarâ, tha ai.
Nga Gazeta âSiâ- Kryetari i PD-sĂ« Sali Berisha iu bĂ«ri thirrje qytetarĂ«ve qĂ« tĂ« dalin tĂ« gjithĂ« nĂ« shesh nĂ« protestĂ«n qĂ« PD do tĂ« organuzizojĂ« duke shtuar se regjimi i RamĂ«s duhet rrĂ«zuar.
âKupa e Edi RamĂ«s Ă«shtĂ« derdhur prej kohĂ«sh. Ndaj dhe sot mĂ« shumĂ« se kurrĂ« duhet tĂ« jemi nĂ« atĂ« bulevard, nĂ« ato rrugĂ«, nĂ« ato sheshe pĂ«r tĂ« pĂ«rcjellĂ« mesazhin tonĂ« se ne nuk pajtohemi kurrĂ« me njĂ« organizatĂ« hajdutĂ«sh, qĂ« u ka vjedhur shqiptarĂ«ve shuma pĂ«rrallore tĂ« buxhetit, pasuri tĂ« pafundme publike, ka vendosur ligjin e mafies dhe tani do me çdo kusht tâu vjedhĂ« tĂ« ardhmen evropiane.
Prania jonĂ« sot Ă«shtĂ« mesazhi mĂ« i shkĂ«lqyer, Ă«shtĂ« mesazhi mĂ« dinjitoz qĂ« ne u pĂ«rcjellim shqiptarĂ«ve nĂ« ShqipĂ«ri dhe tĂ« katĂ«r anĂ«t e dheut, por qĂ« ne u pĂ«rcjellim edhe miqve tanĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nĂ« BE, SHBA dhe kudo qĂ« janĂ«â, tha Berisha.
Sipas tij, vizita e Ramës në Bruksel është kthyer si ajo e një narkodiktatori që mori kartonin e zi nga ndërkombëtarët, për shkak të situatës ku e ka futur vendin me skandalet e korrupsionit dhe vjedhjes së parave të shqiptarëve.
âSot nĂ« Bruksel pĂ«rfaqĂ«suesit e vendeve mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« EuropĂ«s patĂ«n para tyre narko-diktatorin e parĂ« tĂ« kontinentit, Edi RamĂ«n.
PatĂ«n para tyre njeriun qĂ« pĂ«r vjedhjet e tij dhe organizatĂ«s kriminale, Ă«shtĂ« i aftĂ« dhe i gatshĂ«m nĂ« papĂ«rgjegjshmĂ«ri tĂ« plotĂ«, tĂ« shkelmojĂ« dhe interesat mĂ« jetike tĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe shqiptarĂ«ve. PatĂ«n para tyre njeriun, i cili i detyroi pĂ«rfaqĂ«suesit e vendeve kryesore tĂ« BE tâi nxjerrin jo kartonin e kuq, por kartonin e zi.
MundĂ«sinĂ« e shpĂ«rbĂ«rjes sĂ« plotĂ« tĂ« udhĂ«timit tonĂ« 32-vjeçar drejt BEâ, deklaroi ai.
Nga Gazeta âSiâ- Djathi parmigiano po jeton âepokĂ«nâ e tij duke u shndĂ«rruar nĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« shtesĂ« pĂ«r makaronat tuaja.
Në të vërtetë, djathi po përdoret si snack i lartë proteinash nga përdorues të Instagramit dhe TikTok-ut, të cilët e krahasojnë me një shufër proteine luksoze.
Por, a është me të vertetë një burim aq i pasur proteinash që nuk e dinim se na duhej?
Sipas Departamentit të Bujqësisë së Shteteve të Bashkuara (USDA), djathi parmigiano ofron mbi 35 gram proteinë për 100 gram.
Kjo është një fitore e madhe vetëm për sa i përket proteinave, duke kaluar shumë burime të famshme të proteinave si mishi i viçit dhe gjoksi i pulës, të cilat për 100 gram përmbajnë përkatësisht 18.2 dhe 22.5 gram.
Ky djath është gjithashtu një burim i mirë i kalciumit për ndërtimin e kockave. Ai ofron 1.180 miligram për një bllok 100-gramësh, duke tejkaluar marrjen e rekomanduar ditore prej 1.000 miligram për të rriturit deri në moshën 50 vjeç (dhe pak nën 1.200 miligramët e rekomanduar për të rriturit më të moshuar).
Një tjetër avantazh i tij është sasia minimale e laktozës, thotë Maddie Pasquariello, dietologe në Brooklyn, gjë që e bën tërheqës për këdo që është intolerant ndaj laktozës ose i ndjeshëm ndaj produkteve të qumështit.
A duhet të hani parmigiano si një snack i pasur me proteinë?
Siç ndodh me shumicën e trendeve në rrjetet sociale që premtojnë zgjidhje të shpejta për shëndetin dhe mirëqenien tuaj, edhe ky duhet të merret me kujdes. Pasquariello thotë:
âParmigiano Ă«shtĂ« shumĂ« i shijshĂ«m dhe i gjithanshĂ«m kur pĂ«rdoret nĂ« receta, por nuk do ta quaja asnjĂ«herĂ« njĂ« burim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m proteinash ose lĂ«ndĂ«sh ushqyese, dhe nuk do ta konsumonja si njĂ« shufĂ«r proteinash.â
Këtu fillon të zbehet iluzioni i tij si një ushqim revolucionar për shëndetin. Edhe pse është i pasur me proteina dhe një burim i mirë i kalciumit, nuk duhet të harrojmë se përmban edhe sasi të konsiderueshme yndyre të ngopur dhe kripë.
âPĂ«r tĂ« konsumuar sasinĂ« e proteinave qĂ« gjendet nĂ« njĂ« shufĂ«r standarde proteinash (10 deri 25 gram), do tĂ« konsumonit parmigiano qĂ« pĂ«rmban 8 deri 20 gram yndyrĂ« totale (5 deri 12.5 gram yndyrĂ« tĂ« ngopur) dhe 500 deri 750 miligram kripĂ«,â ndan Pasquariello.
Sipas Udhëzimeve Dietike për Amerikanët që gjithashtu u përditësuan si pjesë e ribrandimit të piramidës ushqimore yndyra e ngopur nuk duhet të tejkalojë 10% të kalorive totale ditore (p.sh., 20 gram në një dietë 2.000 kalorish).
Sa i përket kripës, na këshillohet të konsumojmë më pak se 2.300 miligram në ditë.
Me fjalë të tjera, duhet të shikojmë parmigianon si më shumë sesa një burim i rëndësishëm proteinash dhe të vlerësojmë të gjithë përbërësit e tij. Pak këtu e pak atje do të jetë e mjaftueshme për shumicën e njerëzve, thotë Pasquariello, por ajo padyshim nuk këshillon të hani një shufëer të tërë djathi pas palestreës.
âDuke pasur parasysh se sĂ«mundjet e zemrĂ«s janĂ« shkaku kryesor i vdekjes, dhe se marrja e lartĂ« e kripĂ«s dhe yndyrĂ«s sĂ« ngopur rrit rrezikun e sĂ«mundjeve tĂ« zemrĂ«s dhe goditjes nĂ« tru, Ă«shtĂ« njĂ« snack qĂ« unĂ« do ta shmang,â pĂ«rfundon ajo.
âĂshtĂ« historia e njĂ« burri qĂ« po bie nga njĂ« ndĂ«rtesĂ« 50-katĂ«she. NĂ« çdo kat, ndĂ«rsa bie, ai qetĂ«sohet duke pĂ«rsĂ«ritur: jusquâici tout va bien (deri kĂ«tu gjithçka mirĂ«), jusquâici tout va bien, jusquâici tout va bien.â
Kështu nis filmi kult francez i vitit 1995, La Haine. Këto fjalë, ky  imazh, janë ngulitur në mendjen time përgjithmonë. Ato më qetësojnë kur ndihem e shqetësuar ose kam dyshime për aftësitë e mia. Sugjerojnë që, duke parë që deri tani më ka shkuar mirë, ndoshta do të vazhdoj kështu.
Deri tani, edhe në botën e Bitcoin, entuziastët e saj kanë arritur të dalin pa pasoja. Sigurisht, Bitcoin ka pasur disa rënie të mëdha, qindra kompani kripto kanë falimentuar, shumë njerëz kanë humbur kursimet e jetës së tyre, por sa herë që bie, gjithmonë është rikuperuar. Ata që mund ta përballojnë, mbajnë pozicionet (ata që nuk mund, humbasin gjithçka), dhe përvoja e fituar nga rikthimi i çon të besojnë se monedha e tyre e shenjtë kripto do të jetojë përgjithmonë.
Le të jem e sinqertë: nuk do të ndodhë. Vetëbesimi i tepruar i Bitcoin-erëve, ose më saktë, besimi që ata projektojnë, i domosdoshëm për funksionimin e gjithë skemës, ka qenë gjithmonë i pabazë, i papërgjegjshëm dhe i rrezikshëm. Që nga krijimi i saj, Bitcoin ka qenë në një udhëtim që do të përfundojë, të shkatërruar në tokë.
Këtë javë, ajo tokë u duk për herë të parë, dhe shpejt. Bitcoin pësoi rënien më të madhe që nga viti 2022, duke rënë deri rreth 60.000 dollarë një moment të premten, duke fshirë të gjitha fitimet që kishte bërë që nga rizgjedhja e Donald Trump në 2024 dhe duke shënuar një rënie mbi gjysmën nga rekordi mbi 127.000 dollarë në tetor të kaluar. Rreth 1.25 miliardë dollarë pozicione bitcoin u likuiduan brenda vetëm 24 orëve, nga e enjtja në të premten, sipas të dhënave të Coinglass.
DĂ«shpĂ«rimi dhe pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« mbajtur moralin, siç do tĂ« thoshte njĂ« âbroâ, qĂ« nĂ«nkupton dikĂ« qĂ« Ă«shtĂ« i zhytur nĂ« deluzion dhe i vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« pranuar njĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« dhimbshme, janĂ« tĂ« dukshme. âNuk kam qenĂ« kurrĂ« mĂ« i optimist pĂ«r kripto-n,â shkruante Balaji Srinivasan, njĂ« evangjelist i njohur i kriptos dhe ish-shef teknologjie nĂ« Coinbase, tĂ« enjten. âSepse rendi i bazuar nĂ« rregulla po shembet dhe rendi i bazuar nĂ« kod po ngrihet. Pra, çmimi afatshkurtĂ«r nuk ka rĂ«ndĂ«si.â
Disa e morĂ«n me humor ose ironi. âNĂ«se doni tĂ« mĂ« blini njĂ« dhuratĂ« pĂ«r ditĂ«lindje, blini pak Bitcoin pĂ«r veten,â postoi Michael Saylor, njeriu qĂ« e ktheu kompaninĂ« e tij, Strategy, nĂ« njĂ« bast tĂ« madh mbi Bitcoin (mban mbi 713,000 BTC, rreth 3.4% tĂ« qarkullimit total), tĂ« mĂ«rkurĂ«n. Miliarderi i vogĂ«l i ditĂ«lindjes.
Dita tjetĂ«r, gjatĂ« njĂ« thirrjeje pĂ«r raportin e fitimeve pĂ«r tremujorin e katĂ«rt tĂ« 2025, para rĂ«nies mĂ« tĂ« madhe, por ku Strategy pĂ«soi humbje 12.4 miliardĂ« dollarĂ« , Saylor pĂ«rdori taktika tĂ« tjera bindjeje. âNuk mendoj se mund tĂ« nĂ«nvlerĂ«sohet rĂ«ndĂ«sia e mbĂ«shtetjes pĂ«r industrinĂ« dhe kapitalin digjital nga nivelet mĂ« tĂ« larta tĂ« strukturĂ«s politike,â insistoi ai, duke theksuar se Amerika ka njĂ« âpresident Bitcoinâ qĂ« synon ta bĂ«jĂ« vendin âkryeqytetin kripto tĂ« botĂ«sâ.
Por kĂ«tu nis problemi pĂ«r planetin e kriptove. Sepse Saylor ka tĂ« drejtĂ«, Amerika ka mĂ« afĂ«r se kurrĂ« njĂ« âpresident Bitcoinâ, me interesa familjare nĂ« kripto. Dhe megjithatĂ«, pavarĂ«sisht krijimit tĂ« njĂ« ârezervĂ« strategjike Bitcoinâ, faljes sĂ« kripto-kriminelĂ«ve tĂ« dĂ«nuar, lejes pĂ«r amerikanĂ«t tĂ« investojnĂ« kripto nĂ« llogaritĂ« pensionale 401(k) dhe pretendimit pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund âluftĂ«s sĂ« Biden-it ndaj kriptosâ nĂ« 200 ditĂ«t e para, prania e Trump nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ« nuk ka arritur tĂ« ndalĂ« shitjet. NĂ«se Bitcoin nuk mund tĂ« lulĂ«zojĂ« kĂ«tu, kur mundet?
Nuk mund të themi saktësisht se kur do të ndodhë spirala e fundit e vdekjes së bitcoin-it. Të parashikosh fundin e një manie spekulative bazuar vetëm mbi besimin, ose më saktë mbi besimin e të tjerëve, është e vështirë. Bitcoin mund të ketë edhe disa rikthime të tjera (në kohën e shkrimit ishte rritur rreth 70,000 dollarë).
Por besimi po fillon tĂ« shterojĂ«. Kjo javĂ« tregoi se burimi i âbudallenjve mĂ« tĂ« mĂ«dhenjâ mbi tĂ« cilĂ«t mbĂ«shtetet Bitcoin po pakĂ«sohet. Tregimet fantastike qĂ« e mbajnĂ« kripton nĂ« ajĂ«r po shfaqen si tĂ« rreme. NjerĂ«zit po kuptojnĂ« se nuk ka asnjĂ« bazĂ« reale pĂ«r njĂ« vlerĂ« qĂ« mbĂ«shtetet vetĂ«m nĂ« ajĂ«r tĂ« pastĂ«r. Pyesni veten: a do tĂ« ekzistojĂ« kjo gjĂ« pas 100 vitesh? Dhe mos harroni: âçfarĂ« vĂ«rtet ka rĂ«ndĂ«si nuk Ă«shtĂ« si bie, por si pĂ«rfundon.â Jusquâici tout va bien, jusquâici tout va bienâŠ
Shkruar nga Jemimma Kelly, kolumniste e âFinancial Timesâ
Gazeta Si â Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenski, ka njoftuarse Ukraina do tĂ« hapĂ« dhjetĂ« âqendra tĂ« reja eksportiâ nĂ« disa vende europiane pĂ«r tĂ« prodhuar dhe shitur armĂ«, veçanĂ«risht dronĂ«.
Megjithatë, këto qendra të reja eksporti do të jenë në fakt fabrika armësh ukrainase në tokën europiane, të cilat ka të ngjarë të operohen në partneritet me kompanitë lokale.
ArmĂ«t ukrainase tĂ« prodhuara nĂ« EuropĂ« mund tĂ« kontribuojnĂ« nĂ« pĂ«rpjekjet luftarake tĂ« UkrainĂ«s kundĂ«r RusisĂ«, por kryesisht do tâu shiten vetĂ« vendeve europiane.
Fabrikat e armëve ukrainase janë tashmë të hapura në Mbretërinë e Bashkuar, Danimarkë dhe Gjermani. Zelenski tha se fabrika gjermane do të prodhojë dronin e saj të parë luftarak deri në mesin e shkurtit. Të tjera do të hapen në vendet baltike.
Ngritja e kĂ«tyre qendrave Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« programi pĂ«r âeksporte tĂ« kontrolluaraâ tĂ« armĂ«ve ukrainase qĂ« ka qenĂ« nĂ« proces qĂ« nga mesi i vitit tĂ« kaluar.
Deri në tetorin e kaluar, për shkak të luftës, kompanitë ukrainase të armëve ishin të ndaluara të eksportonin, pasi të gjitha armët e disponueshme ishin të nevojshme për përpjekjet e luftës ndaj Rusisë.
Gjatë këtyre viteve të luftës, falë veprimeve urgjente dhe investimeve të konsiderueshme, kompanitë ukrainase të armëve janë rritur jashtëzakonisht shumë dhe kanë përmirësuar cilësinë e produkteve të tyre deri në atë pikë sa janë bërë tërheqëse për tregun europian.
Mbi të gjitha, ato kanë zgjeruar kapacitetin e tyre të prodhimit deri në atë pikë sa kanë gjeneruar një tepricë.
Kjo do të thotë që kompanitë ukrainase kanë kapacitetin për të prodhuar shumë më tepër armë sesa prodhojnë aktualisht, por nuk mund të vijojnë ta bëjnë këtë, sepse u mungojnë investime të mjaftueshme, punëtorë ose ambiente të përshtatshme prodhimi.
Një shembull i mirë janë dronët: Ukraina aktualisht prodhon rreth katër milionë prej tyre në vit, por vlerësohet se kompanitë e saj kanë kapacitetin për të prodhuar tetë milionë. (Shënim: Kjo nuk do të thotë që Ukraina nuk ka më nevojë për armë perëndimore. Vendi ka zhvilluar ekspertizë në prodhimin e disa armëve, por ende varet nga furnizuesit e huaj për shumë sisteme komplekse dhe thelbësore armësh, siç janë sistemet e mbrojtjes ajrore).
Duke pasur parasysh këtë kapacitet të tepërt prodhimi, zgjerimi i konsiderueshëm i kompanive ukrainase të armëve brenda vendit është i ndërlikuar.
Nga njëra anë, ka mungesë investimesh: Investitorët privatë perëndimorë ngurrojnë të investojnë në Ukrainë për shkak të luftës dhe paqëndrueshmërisë politike.
Nga ana tjetĂ«r, krijimi i objekteve tepĂ«r tĂ« mĂ«dha tĂ« prodhimit mund tâi bĂ«jĂ« ato njĂ« objektiv pĂ«r bombardimet ruse.
Për më tepër, Ukraina ka mungesë punëtorësh të kualifikuar, shumë prej të cilëve kanë përfunduar duke luftuar në vijën e parë.
PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« tetor, qeveria e Zelenskit, pranoi tĂ« heqĂ« ndalimin e eksportit tĂ« armĂ«ve, por nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« âtĂ« kontrolluarâ, pĂ«rmes marrĂ«veshjeve me vendet europiane dhe hapjes sĂ« qendrave tĂ« eksportit.
Kjo do tâu lejojĂ« kompanive ukrainase tĂ« zhvillojnĂ« plotĂ«sisht kapacitetin e tyre tĂ« prodhimit, duke pĂ«rfituar nga kĂ«rkesa e fortĂ« pĂ«r armĂ« nĂ« tregun europian.
Të gjitha të ardhurat nga eksporti do të ridrejtohen më pas në blerjen e armëve të tjera të nevojshme për të zhvilluar luftën kundër Rusisë.
Një listë me modelet e makinave më premtuese që pritet të dalin në treg në periudhën 2026-2030.
Alfa Romeo Stelvio (gjenerata e dytë, 2027) Alfa Romeo Stelvio po rishikohet tërësisht për të krijuar gjeneratën e dytë. Fillimisht pritej në 2026, por debutimi është shtyrë të paktën deri në 2027. SUV-i do të ruajë stilin sensual tipik të markës dhe do të ofrohet me motor hibrid ose elektrik. Stelvio do të kalojë në platformën STLA Large, duke e bërë më të madh dhe më afër kategorisë mesatare. Një variant i performancës, Quadrifoglio, mund të përdorë motorin Hurricane twin-turbo me gjashtë cilindra në linjë, të njëjtin që do të përdorë Dodge Charger në të njëjtën platformë.
Audi TT EV (2028) Audi po zhvillon një sportiv elektrik bazuar në konceptin Concept C, midis modeleve TT dhe R8. Do të ketë një dizajn të ri me drita të guximshme, sipërfaqe të pastra dhe kabinë luksoze. Do të ndajë platformën me Porsche 718 EV dhe do të ofrohet me një motor dhe tërheqje pasme ose dy motorë dhe tërheqje në të katër rrotat. Pritet të mbërrijë në 2027 me çmim rreth 100.000 dollarë.
BMW 3-Series dhe M3 (2026) Modeli i ri i 3-Series do të vijë me variante motor me djegie të brendshme dhe elektrik. Versioni elektrik, i3, do të përdorë një platformë EV me 800 volt. Nga ky do të lindë edhe M3 elektrik me katër motorë. i3 pritet në 2026 dhe iM3 në 2027.
Chevy Corvette SUV (2026) Corvette do të zgjerohet me një SUV performancë. Ai do të përdorë platformën Alpha të GM dhe motorët do të jenë nga katërcilindër turbo tek V8 supercharged 6.2 litër në variantin më të fuqishëm. Data e debutimit nuk është konfirmuar.
Dodge Charger Hellcat V-8 (2027) Motorët Hemi V8 rikthehen te Dodge Charger, pas dështimit të modelit elektrik Daytona. Motorët do të jenë 5.7 litër, 6.4 litër dhe Hellcat supercharged 6.2 litër, me fuqinë mbi 700 kuaj fuqi. Debutim i pritur në 2026.
Ferrari EV SUV (2026) Ferrari do tĂ« prezantojĂ« njĂ« SUV elektrik performancĂ«, duke ruajtur motorĂ«t e famshĂ«m V12 pĂ«r ata qĂ« duan traditĂ«n. SUV-i do tĂ« ketĂ« 4 vende, dhe tĂ« gjithĂ« motorĂ«t dhe baterinĂ« do tâi zhvillojĂ« vetĂ« Ferrari. Ămimi fillestar mbi 500,000 dollarĂ«, prezantimi nĂ« fillim tĂ« 2026.
Ford Mustang Dark Horse SC (2026) Ky model Ă«shtĂ« pasardhĂ«s i Shelby GT500 dhe ka motor V8 supercharged 5.2 litĂ«r, me rreth 800 kuaj fuqi. ĂshtĂ« optimizuar pĂ«r pistĂ« me aerodinamikĂ« tĂ« pĂ«rmirĂ«suar. DorĂ«zimet fillojnĂ« kĂ«tĂ« verĂ«.
Ford Mustang Raptor (2026) Version off-road me motor V8 natyralisht aspiruar, tĂ«rheqje nĂ« tĂ« katĂ«r rrotat dhe pezullim tĂ« ngritur me amortizatorĂ« Fox Live Valve. Ămim fillestar rreth 90.000 dollarĂ«.
Genesis GV90 (2026) SUV elektrik i madh me 3 rreshta ulĂ«sesh, tĂ«rheqje nĂ« tĂ« katĂ«r rrotat, autonomi rreth 250 milje dhe interier luksoz si sedan G90. Ămimi nĂ« gjashtĂ« shifra.
Genesis GV60 Magma (2027) SUV elektrik performancë me 601 kuaj fuqi, me funksion boost deri në 641 kuaj fuqi dhe çift rrotullimi 583 lb-ft. Shitjet fillojnë në SHBA në 2026.
Genesis Magma GT (2028) Coupe me motor V8 twin-turbo mes motorëve me mbi 600 kuaj fuqi, opsional V6 hibrid, variant cabrio dhe për pistë. Prodhimi fillon në fund të 2027.
Toyota GR GT (2027) Model i parĂ« i pavarur nĂ«n markĂ«n GR, motor twin-turbo V8 4.0 litĂ«r me sistem hibrid, fuqia 641 kuaj fuqi, 627 lb-ft, shpejtĂ«si maksimale 199 mph. Ămimi fillestar rreth 300.000 dollarĂ«.
Infiniti Q50 (2028) Sedan sportiv me motor twin-turbo V6 mbi 400 kuaj fuqi dhe opsion pĂ«r kutinĂ« manuale. Ămimi fillestar rreth 60.000 dollarĂ«, debutim nĂ« 2027.
Jaguar I-Type (2027) Grand tourer katër-dyer EV me autonomi 430 milje, dizajn i bazuar te koncepti Type 00, çmim fillestar afërsisht 200.000 dollarë, debutim në fund të 2026.
Kia Telluride (2027) SUV me motor hibrid: katërcilindër turbo 2.5 litër + dy motorë elektrikë, 329 kuaj fuqi dhe afërsisht 35 mpg. Debutim në tremujorin e parë të 2026.
Lexus LFA (2029) EV performancë i lartë me autonomi mbi 430 milje, mundësi transmetimi manual, debutim në disa vite.
Mazda CX-5 (2027) SUV me motor hibrid, katërcilindër 2.5 litër, mbi 30 mpg.
Mitsubishi Montero (2028) SUV off-road me motor V6 twin-turbo ose hibrid plug-in. Ămimi fillestar rreth 60,000 dollarĂ«, debutim nĂ« 2027.
Nissan Xterra (2028) SUV off-road me motor V6 hibrid dhe tĂ«rheqje nĂ« tĂ« katĂ«r rrotat. Ămimi rreth 40,000 dollarĂ«. Polestar 6 (2030) Cabrio elektrik me 884 kuaj fuqi, 0-60 mph nĂ« 3.2 sekonda dhe shpejtĂ«si maksimale 155 mph, platformĂ« e pĂ«rbashkĂ«t me Polestar 5, debutim 2030.
Porsche 718 Boxster dhe Cayman EV (2027) Modele mid-engine elektrike me performancë të lartë dhe tingull dinamik, debutim në 2027.
Nga Gazeta âSiâ- Pasi hoqi dorĂ« nga kĂ«rcĂ«nimi pĂ«r tĂ« marrĂ« GroenlandĂ«n me forcĂ«, Trump nuk ka bĂ«rĂ« shumĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar marrĂ«dhĂ«niet transatlantike, tĂ« cilat tashmĂ« po dĂ«mtohen.
Në fakt, ndjenjat negative nëpër Europë janë thelluar pasi presidenti dhe zyrtarë të tjerë të administratës, në mënyra të mëdha dhe të vogla, vazhdojnë të provokojnë politikanët dhe popullatat e tëra.
KĂ«to provokime ndodhin ndĂ«rsa zyrtarĂ«t europianĂ« pĂ«rgatiten pĂ«r KonferencĂ«n e SigurisĂ« nĂ« Mynih kĂ«tĂ« fundjavĂ«, ku temat kryesore do tĂ« pĂ«rfshijnĂ« marrĂ«dhĂ«niet transatlantike dhe nĂ«se kontinenti mund tâi mbijetojĂ« pa ndihmĂ«n e Uashingtonit.
NjĂ« zyrtar i lartĂ« europian pĂ«rshkroi gjithashtu njĂ« ândryshim mendĂ«sieâ qĂ« po ndodh.
âJemi tĂ« detyruar tĂ« adoptojmĂ« njĂ« qasje tĂ« ashpĂ«r nĂ« marrĂ«dhĂ«niet me administratĂ«n amerikane,â tha zyrtari pĂ«r POLITICO, duke shpjeguar se europianĂ«t po kuptojnĂ« se amerikanĂ«t duket se e shohin EuropĂ«n mĂ« shumĂ« si rivalĂ« sesa aleatĂ«.
âKa ndryshuar plotĂ«sisht nga koha kur kishte bashkĂ«punim mes nesh, tani jemi nĂ« njĂ« luftĂ« pĂ«r pushtet.â
GjatĂ« pĂ«rplasjes mbi GroenlandĂ«n muajin e kaluar, Trump hodhi poshtĂ« sakrificat e trupave tĂ« NATO-s qĂ« luftuan pranĂ« forcave amerikane nĂ« Afganistan, duke i lĂ«nĂ« aleatĂ«t e NATO-s âtĂ« neveriturâ.
Kryeqyteti i Groenlandës, Nuuk
Më pas, ambasada amerikane në Danimarkë hoqi 44 flamuj të vegjël danezë që nderonin danezët që vdiqën në Afganistan, të vendosur si përgjigje ndaj komenteve të Trump, duke nxitur protesta anti-amerikane në Kopenhagen.
Lajmi se agjentë federalë amerikanë do të siguronin rendin gjatë Lojërave Olimpike Dimërore në Milano shkaktoi zemërim të gjerë në Itali, dhe Vëllai Zëvendës-President JD Vance u prit me buçima gjatë ceremonive hapëse.
âMesazhi, mungesa e respektit ndaj EuropĂ«s, Ă«shtĂ« pĂ«rcjellĂ«,â tha njĂ« zyrtar tjetĂ«r i lartĂ« europian, i cili u lejuan tĂ« fliste anonimisht pĂ«r njĂ« situatĂ« diplomatike tĂ« ndjeshme. âPor ata nuk mund ta ndalojnĂ« veten nga pĂ«rsĂ«ritja e tij gjithnjĂ« e pĂ«rsĂ«ri.â
Dhe javĂ«n e kaluar, ambasadori amerikan nĂ« Poloni u bĂ« publikisht armiqĂ«sor ndaj njĂ« ligjvĂ«nĂ«si polak qĂ« nuk pranoi tĂ« nĂ«nshkruante njĂ« peticion pĂ«r nominimin e Trump pĂ«r Ămimin Nobel pĂ«r Paqen, duke shkaktuar njĂ« kundĂ«rshtim nga kryeministri polak Donald Tusk.
âTĂ« gjithĂ« aleatĂ«t duhet tĂ« respektojnĂ« njĂ«ri-tjetrin, jo tĂ« ligjĂ«rojnĂ« njĂ«ri-tjetrin,â shkroi Tusk nĂ« njĂ« postim nĂ« X drejtuar ambasadorit amerikan, Tom Rose.
Brenda Shtëpisë së Bardhë, ndihmësit kanë lënë pas obsesionin e presidentit për Groenlandën, i cili mori shumë vëmendje në janar.
Pyetur pĂ«r marrĂ«veshjen e supozuar âkornizĂ«â qĂ« Trump pretendoi se kishte siguruar nĂ« Davos pĂ«r tĂ« rritur prezencĂ«n ushtarake amerikane nĂ« GroenlandĂ«, njĂ« zyrtar i lartĂ« i ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ« tha vetĂ«m se nuk kishin dĂ«gjuar asnjĂ« pĂ«rditĂ«sim mbi tĂ«.
Dhe ka pak prova se ekziston shqetĂ«sim pĂ«r ndjenjat e lĂ«nduara tĂ« europianĂ«ve apo pĂ«r rritjen e sentimentit anti-amerikan nĂ« EuropĂ«n PerĂ«ndimore. Protestat nĂ« DanimarkĂ«, tha zyrtari, ishin ânjĂ« jo-çështje. Nuk Ă«shtĂ« mĂ« nĂ« mendjen tonĂ«.â
Por për Europën, mungesa e respektit e Trump ndaj Groenlandës dhe Danimarkës dhe kërcënimet për të shkelur sovranitetin e një aleati të NATO-s përbëjnë një prishje të afërt të marrëdhënieve transatlantike.
Goditjet dhe shenjat e reja nga këto përplasje diplomatike gjatë javëve të fundit kanë thelluar vendosmërinë për të rishikuar përfundimisht dekada të bashkëpunimit të ngushtë me Uashingtonin.
âEuropianĂ«t po kalojnĂ« fazĂ«n e pestĂ« tĂ« dhimbjes,â tha njĂ« diplomat francez, duke shtuar se tashmĂ« pranimi ka vendosur.
âNe kuptojmĂ« se administrata amerikane do tĂ« jetĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« ardhmen e afĂ«rt.â
Deklaratat e shpeshta tĂ« presidentit se âE dua EuropĂ«nâ kanĂ« tingĂ«lluar bosh duke ardhur nga njĂ« administratĂ« qĂ« ka treguar qartĂ« pĂ«rbuzjen e saj ndaj kontinentit â nĂ« fjalime nga Trump dhe Vance, nĂ« njĂ« strategji tĂ« qartĂ« kombĂ«tare sigurie dhe duke vendosur politika tĂ« reja tĂ« ashpra tregtare dhe mbrojtĂ«se.
Sa i pĂ«rket ofendimeve tĂ« fundit, pĂ«rbuzja e Trump ndaj sakrificave tĂ« trupave tĂ« NATO-s nĂ« Afganistan âka zemĂ«ruar njĂ« grup tĂ« ndryshĂ«m nga ata qĂ« u shqetĂ«suan pĂ«r vendosjen e ICE nĂ« Itali gjatĂ« OlimpiadĂ«s,â tha njĂ« zyrtar tjetĂ«r i lartĂ« europian.
âUdhĂ«heqĂ«sit europianĂ« po pranojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« se pavarĂ«simi nga SHBA-tĂ« Ă«shtĂ« i pashmangshĂ«m.â
MegjithatĂ«, ka mĂ« shumĂ« dhimbje tĂ« pĂ«rbashkĂ«t sesa marrĂ«veshje midis udhĂ«heqĂ«sve europianĂ« pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e de-riskimit â pĂ«r tĂ« diversifikuar dhe thelluar marrĂ«dhĂ«niet ekonomike, tĂ« sigurisĂ« dhe diplomatike me vende tĂ« tjera pĂ«r tĂ« reduktuar ndjeshmĂ«rinĂ« ndaj veprimeve tĂ« njĂ«anshme amerikane nĂ« tĂ« ardhmen.
Konferenca e Sigurisë në Mynih që vjen do të japë një pamje fillestare për qëndrimin e europianëve.
Kreu i shteteve po ndryshon shpejt strategjinë, duke shpresuar të reduktojë varësinë nga SHBA për të kufizuar ndjeshmërinë ndaj veprimeve të një presidenti të paparashikueshëm dhe herë pas here armiqësor.
Të kërcënuar me tarifa më të larta, udhëheqësit europianë po kërkojnë të bëjnë më shumë biznes me vendet e Amerikës së Jugut dhe Kinën. Ata po rishikojnë marrëveshjet me kontraktorët amerikanë të mbrojtjes dhe diskutojnë hapur rreth qëndrueshmërisë së NATO-s, duke marrë parasysh angazhimin papritur të diskutueshëm të Amerikës për mbrojtjen e Europës.
Shefi i NATO-s, Mark Rutte dhe presidenti amerikan, Donald Trump në Davos
Sentimenti anti-amerikan midis europianëve është rritur ndjeshëm javët e fundit. Sipas sondazheve të YouGov, shumica e madhe e njerëzve në Danimarkë, Francë, Gjermani, Itali, Spanjë dhe Britani të Madhe tani kanë një mëndim negativ për SHBA.
Më shumë se 60% e publikut në të gjashtë vendet e shohin SHBA negativisht, përfshirë 72% të gjermanëve dhe 84% të danezëve, një rritje e ndjeshme vetëm gjatë tre muajve të fundit.
Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka parë rritje të mbështetjes së saj për shkak të përgjigjes së vendosur ndaj kërcënimeve të Trump për Grenlandën.
Por disa udhëheqës evropianë, edhe duke marrë masa për të reduktuar varësinë nga SHBA, ende synojnë të mbajnë marrëdhënie të forta me Trump dhe shpresojnë të bashkëpunojnë me administratën mbi çështje të ndryshme, përfshirë përpjekjet për të përfunduar luftën në Ukrainë ose, të paktën, për të ndihmuar ukrainasit të mbrojnë veten.
Kancelari gjerman Friedrich Merz, që ka qenë më kritik ndaj Trump, po planifikon një vizitë në Uashington muajin e ardhshëm.
âKa anĂ«tarĂ« tĂ« medias qĂ« pyesin çdo ditĂ« udhĂ«heqĂ«sit dhe zyrtarĂ«t e lartĂ« pse nuk janĂ« mĂ« tĂ« ashpĂ«r ndaj Trump,â tha njĂ« zyrtar tjetĂ«r europian.
âKjo tregon pĂ«r rritjen e opozitĂ«s ndaj SHBA dhe ka pĂ«rfitim politik pĂ«r politikanĂ«t qĂ« mund ta adresojnĂ«. Por realiteti Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« gjithĂ« ende kemi nevojĂ« pĂ«r atĂ« marrĂ«dhĂ«nie, tĂ« paktĂ«n afatshkurtĂ«r, kĂ«shtu qĂ« shumica e kryetarĂ«ve tĂ« shteteve do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« bashkĂ«punojnĂ« me kĂ«tĂ« ShtĂ«pi tĂ« BardhĂ«.â/
Gazeta Si â Henrik Hoxhaj, i pandehur nĂ« dosjen âPlumbi i artĂ«â, zbĂ«rtheu edhe njĂ« herĂ« kĂ«tĂ« tĂ« martĂ« skemĂ«n pĂ«r organizimin e atentatit tĂ« dĂ«shtuar ndaj biznesmenit Lulzim Masha nĂ« zonĂ«n e Liqenit Artificial nĂ« TiranĂ« nĂ« janar tĂ« vitit 2022.
Sipas të pandehurit, i cili gjatë hetimeve iu hoq nga SPAK statusi i bashkëpunëtorit të drejtësisë, shënjestra e vërtetë kishte qenë djali i Mashës.
Por, sipas tij, meqĂ« nuk e gjenin dot, vendosĂ«n tâi vrasin tĂ« atin, qĂ« ai tĂ« shfaqej nĂ« ceremoninĂ« mortore e mĂ« pas ta ekzekutonin.
Hoxhaj deklaroi se Nuredin Dumani i kishte ofruar 100 mijë euro për vrasjen e Lulzim Mashës dhe 150 mijë euro për vrasjen e të birit. Porosia ishte për vrasjen e djalit, por nuk e gjetën.
I pandehuri theksoi se kishte radio policie me vete dhe dëgjonte në kohë reale komunikimet e efektivëve, të cilët po përshkruanin autorin sipas tipareve të bashkëpunëtorit të tij.
Ai përsëriti se atentati ishte porositur nga i shumëkërkuari i drejtësisë që dyshohet se fshihet në Dubai, Eldi Dizdari, i cili i cili njihet si një nga trafikantët e mëdhenj të trafikut të kokainës nga Amerika Latine në Europë.
âPĂ«r Lulzim MashĂ«n, porosinĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« rast, Nuredini ma ka dhĂ«nĂ« nĂ« KosovĂ«, nĂ« Gjilan atje rrinte. Porosia fillimisht ishte pĂ«r djalin e Lulzim MashĂ«s, por nuk e gjetĂ«m. Nuredini mĂ« tha se vajza e Lulzim MashĂ«s kishte qenĂ« e fejuar me njĂ« nga vĂ«llezĂ«rit Dizdari dhe pas ndarjes, kĂ«ta Mashat nuk i kishin kthyer disa para apo prona qĂ« DizdarĂ«t kishin kaluar nĂ« emĂ«r tĂ« tyreâ, tha ai.
NĂ« seancĂ«, Hoxhaj theksoi se armĂ«n pĂ«r tĂ« vrarĂ« Lulzim MashĂ«n, ia dha âsakatiâ. Ai shtoi se vrasja dĂ«shtoi, pasi arma e zjarrit iu bllokua Skerdi Tases, nĂ« momentin qĂ« do qĂ«llonte Lulzim MashĂ«n.
Hoxhaj deklaroi se përdori një person në një lokal në Tiranë për të marrë informacion mbi lëvizjet e Mashës
Ai shtoi se mbikĂ«qyrja e objektivit zgjati rreth 1 vit dhe se pĂ«r atentatin u pĂ«rdor njĂ« automjet âGolf 4â, pĂ«r tĂ« mos rĂ«nĂ« nĂ« sy.
âArmĂ«n pĂ«r ngjarjen na e dha âsakatiâ, Nuredini na lidhi me tĂ«, kjo armĂ« u pĂ«rdor, por i ngeci pĂ«r dreq Skerdit atĂ« ditĂ«, unĂ« kisha bĂ«rĂ« dhe prova, 2 ditĂ« para kisha qĂ«lluar. Nuk po gjenim tĂ« birin dhe menduam tĂ« godisnim tĂ« atin qĂ« tĂ« vinte ky nga jashtĂ«, kĂ«shtu i bĂ«nim ne kĂ«to punĂ«. Kur bĂ«mĂ« ngjarjen ndaj Lulzim MashĂ«s, unĂ« dĂ«gjoja çdo gjĂ« nĂ« radio, se kisha radio policie. Skerdi doli huq dhe i ngeci arma, nĂ« radio jepeshin pĂ«rshkrimet e tij, me kĂ«tĂ« bluzĂ« kaq i gjatĂ« etjâ, rrĂ«feu Hoxhaj gjatĂ« seancĂ«s gjyqĂ«sore.
Atentati ndodhi më 18 janar 2022, te Liqeni i Thatë, teksa Masha po lëvizte me makinë.
Nga Gazeta âSiâ- Gjykata Kushtetuese mbajti seancĂ«n mbi kĂ«rkesĂ«n e opozitĂ«s, ku grupi i PD kĂ«rkon shfuqizimin e ndryshimeve nĂ« Rregulloren e Kuvendit, qĂ« mazhoranca bĂ«ri me votim tĂ« njĂ«anshĂ«m nĂ« Parlament.
Kreu i Grupit Parlamentar të PD, Gazment Bardhi, ka përfaqësuar palën paditëse dhe në emër të opozitës mbajti relacionin, ndërsa shoqërohej nga avokati Marash Logu.
Bardhi deklaroi se ndryshimet në Rregullore u bënë sipas tij me qëllim që opozita e vendit të përjashtohej tërësisht nga procesi i integrimit në Bashkimin Europian.
Në fjalën e tij në seancë, Bardhi shtoi se Rregullorja është njëlloj dhe ka të njëjtën fuqi për Kuvendin, siç ka për Gjykatën Kushtetuese ligji organik që organizon punën e kësaj gjykate.
âAshtu siç GJK rregullohet nga ligji organik qĂ« detyrohet ta zbatojĂ«, edhe Kuvendi nuk rregullohet me ligj normal por me rregullore qĂ« detyrohet ta zbatojnĂ« me pĂ«rpikmĂ«ri. ShumĂ« nga tĂ« drejtat e deputetĂ«ve qĂ« i kanĂ« tĂ« sanksionuara nĂ« KushtetutĂ«, nuk janĂ« tĂ« ekzekutueshme pa rregullat e Rregullores sĂ« Kuvendit. QĂ«llimi ka qenĂ« qĂ« opozita tĂ« pĂ«rjashtohet tĂ«rĂ«sisht nga procesi nĂ« Kuvend i procesit tĂ« integrimitâ, tha Bardhi mes tĂ« tjerash.
Bardhi tha se me ndryshimet kufizohet edhe koha e fjalës së deputetëve, që është e parashikuar me 10 minuta dhe nuk lejohet liria e shprehjes.
Si një tjetër precedent ai përmendi edhe reduktimin e numrit të anëtarëve në Komisione, kufizimin e opozitës apo heqjen e drejtimit nga disa Komisione, si ai i Integrimit, debate që janë bërë edhe më herët në Kuvend dhe mbledhjet e komisioneve.
âNa janĂ« refuzuar edhe kĂ«rkesat pĂ«r komisione hetimore. Kurse shqyrtimi i projektligjeve nĂ« njĂ« ditĂ« i pamundĂ«son amendamentetâ, tha ai mes tĂ« tjerash.
I pyetur nga relatori i çështjes, Sandër Beci, se a ka pasur diskutim për këto ndryshime, Bardhi e theksoi se i gjithë shqyrtimi ka zgjatur vetëm 1 orë, duke shënuar një rast të paprecedentë.
Më tej, demokrati tha se nuk pengohet funksionimi demokratik i Kuvendit, në rast se këto ndryshime shfuqizohen.
Më tej gjyqtarja Marjana Semini e pyeti nëse ndarja e vjetër është më e mira apo duhet një model tjetër për komisionet.
âPadyshim, nuk mund tĂ« vendosĂ« vetĂ«m njĂ«ra palĂ« se si do tĂ« organizohet puna. NĂ« fazĂ«n ku ka hyrĂ« sot ShqipĂ«ria nĂ« procesin e integrimit, ne mblidhemi nĂ« seancĂ« plenare, miratojmĂ« deri nĂ« 3 tĂ« mĂ«ngjesit nga 30 ligje sepse na thonĂ« qĂ« na pĂ«rafron me legjislacion europian. Duhet njĂ« process qĂ« nuk bazohet nĂ« intrigĂ«n politikeâ, u pĂ«rgjigj Bardhi.
Pjesë nga diskutimi në GJK:
Relatori: Siç shihet ka një ndërhyrje gati të plotë mbi përbërjen dhe strukturën e komisioneve, fushën që mbulojnë, duke u shtuar nga tre komisione nga ato që kanë qenë më përpara. A keni pasur ndonjëherë diskutime, projekte për të riformatuar fushën e mbulimit të komisioneve, për të ndryshuar numrin e tyre? Në rast se ky vendim shfuqizohet si antikushtetues, çfarë pasojash sjell në funksionimin normal të komisioneve dhe cila sipas jush mund të ishte pika që mund të gjejë dakordësi duke u nisur nga eksperienca 7-mujore?
Bardhi: Besoj nĂ« 1 orĂ« nuk ke kohĂ« tĂ« hapĂ«sh letrat, jo mĂ« tĂ« diskutosh. ĂshtĂ« rasti i dytĂ« nĂ« historinĂ« parlamentare, ndryshimet pĂ«r shkak se pĂ«rcaktojnĂ« bashkĂ«jetesĂ«n demokratike mes palĂ«ve, ka pasur gjithmonĂ« diskutime me rregulla me konsensus. Ky Ă«shtĂ« rasti i parĂ« nĂ« histori nĂ« fakt qĂ« shqyrtohet pĂ«r 1 orĂ«. UnĂ« kam ngritur shqetĂ«sime sepse ka mospĂ«rputhje mes dispozitave ligjore.
Gazeta Si â Skiatorja amerikane Breezy Johnson, e cila fitoi medaljen e artĂ« nĂ« zbritje pĂ«r femra, tha se medalja e saj e artĂ« ishte shkĂ«putur nga shiriti, ndĂ«rsa po hidhej nga gĂ«zimi.
Gjatë një konference për shtyp, Johnson tregoi medaljen dhe kordonin e saj dhe tha se dëmtimi ishte i riparueshëm, por i këshilloi sportistet e tjera të mos hidheshin me medaljen rreth qafës.
Johnson nuk është e vetme në Lojërat Olimpike në Milano-Cortina, medalja e së cilës ra. E njëjta gjë i ndodhi edhe amerikanes Alysa Liu, e cila fitoi medaljen e artë në garën e patinazhit artistik në ekip.
Ndërsa festonte fitoren e saj, medalja e saj u shkëput nga shiriti. Një nga shoqet e saj të ekipit tha se nuk mundën ta gjenin grepin që mbante shiritin dhe medaljen së bashku për disa minuta dhe vetëm pas disa kërkimesh arritën ta rimerrnin atë.
Edhe medaljet e bronzta ranë, si ajo e snowboard-istit bullgar Tervel Zamfirov, i cili përfundoi i treti në slalomin gjigant paralel dhe ajo e Ebba Andersson, një sportiste suedeze që fitoi medaljen e bronztë në skiatlon. E njëjta gjë i ndodhi biatlonistit gjerman Justus Strelow, i cili, megjithatë, arriti ta rregullonte menjëherë.
Modeli, megjithatë, është gjithmonë i njëjtë: medalja bie ndërsa është rreth qafës së dikujt që kërcen ose lëviz shpejt.
OrganizatorĂ«t e LojĂ«rave Olimpike Milano Cortina 2026 po punojnĂ« pĂ«r tĂ« zgjidhur problemin. Andrea Francisi, drejtor operativ i LojĂ«rave, tha se zyrtarĂ«t po e hetojnĂ« çështjen âme kujdesin mĂ« tĂ« madhâ.
Sipas njĂ« personi tĂ« intervistuar nga âReutersâ, mosfunksionimi mund tĂ« lidhet me kordonin e medaljes, i cili pĂ«rmban njĂ« mekanizĂ«m tĂ« shpejtĂ« tĂ« çlirimit tĂ« kĂ«rkuar me ligj.
âSistemi Ă«shtĂ« projektuar pĂ«r tâu çliruar automatikisht nĂ«se tĂ«rhiqet me forcĂ«, pĂ«r tĂ« parandaluar mbytjen e personit qĂ« e mbanâ.
Kjo nuk është hera e parë që medaljet olimpike kanë qenë në qendër të polemikave. Ka ndodhur në Lojërat e Parisit 2024, kur disa sportistë raportuan se medaljet e tyre ishin errësuar vetëm disa ditë para ceremonisë së ndarjes së çmimeve.
Raportet u rritën shpejt dhe disa muaj pas Lojërave, Ministria Franceze e Monedhave ndërhyri, duke zëvendësuar mbi njëqind medalje me defekt.
Gazeta Si â QĂ« kur u rikthye nĂ« presidencĂ«n e SHBA-ve, pak mĂ« shumĂ« se njĂ« vit mĂ« parĂ«, Donald Trump ka falur kaq shumĂ« njerĂ«z dhe nĂ« mĂ«nyrĂ« kaq arbitrare, sa Ă«shtĂ« zhvilluar njĂ« lloj tregu.
Firmat ligjore dhe firmat e lobimit kanĂ« filluar tĂ« kĂ«rkojnĂ« qindra mijĂ«ra dollarĂ«, nĂ«se jo miliona, pĂ«r tĂ« kontaktuar njerĂ«z tĂ« afĂ«rt me presidentin dhe pĂ«r tĂ« provuar ta bindin atĂ« tĂ« falĂ« klientĂ«t e tyre: Ă«shtĂ« ânjĂ« biznes faljeje nĂ« shkallĂ« industrialeâ, tha njĂ« avokat pĂ«r âFinancial Timesâ.
Në vitin e parë të mandatit të tij të dytë, Trump fali mbi 1,500 persona: një numër shumë më i lartë se paraardhësit e tij më të fundit.
Ditën që u rikthye në detyrë, ai fali më shumë se 1,500 persona, pra të gjithë të pandehurit në gjyqet për sulmin e 6 janarit 2021 ndaj Kongresit, të kryer nga disa prej mbështetësve të tij për të përmbysur zgjedhjet presidenciale të fituara nga Joe Biden. Më pas ai fali edhe 87 persona të tjerë.
Pushteti i faljes i presidentit të SHBA-ve është shumë më i gjerë dhe më absolut sesa ai që ushtrohet. për shembull, nga Presidenti i Republikës në Itali.
Në Shtetet e Bashkuara, presidenti mund të falë këdo pa dhënë justifikim dhe pa shqyrtimin e Kongresit ose gjyqësorit.
Ai madje mund të japë një falje paraprake, siç bëri Joe Biden në fund të mandatit të tij për të mbrojtur individët që ai mendonte se ishin në rrezik të vendimeve të padrejta gjyqësore pas kthimit të Trump.
Tradicionalisht, faljet përdoren si një mjet mëshire për raste specifike dhe vendimi për të falur dikë i nënshtrohet shqyrtimit nga Departamenti i Drejtësisë dhe ekipi ligjor i Shtëpisë së Bardhë.
Megjithatë, Trump ka filluar të përdorë faljet si një mjet pushteti, për të fituar përfitime personale dhe favore dhe për të kërkuar besnikëri nga aleatët e tij.
Sipas raportimeve të ndryshme, ai ka eliminuar pothuajse plotësisht kontrollet paraprake dhe ka marrë shumë vendime të shpejta dhe impulsive bazuar në perceptimet e tij personale në vend të kërkimeve të kujdesshme.
ShumĂ« biznesmenĂ« tĂ« pasur dhe politikanĂ« tĂ« dĂ«nuar e kuptuan shpejt se pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« falje, duhej tĂ« gjenin njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tâiu afruar Trumpit ose anĂ«tarĂ«ve tĂ« familjes sĂ« tij, nĂ« vend qĂ« tĂ« pĂ«rdornin kanalet tradicionale. KĂ«shtu qĂ« ata kĂ«rkuan ndĂ«rmjetĂ«s.
Changpeng Zhao, bashkĂ«themelues i firmĂ«s sĂ« kriptomonedhave âBinanceâ dhe i dĂ«nuar nĂ« vitin 2023 pĂ«r pastrim parash, punĂ«soi Ches McDowell, njĂ« lobist dhe mik tĂ« Donald Trump Jr., djalit tĂ« presidentit.
McDowell pĂ«rdori lidhjen e tij me Trump Jr. pĂ«r tĂ« siguruar njĂ« intervistĂ« me presidentin dhe pĂ«r tĂ« mbrojtur çështjen e Zhaos. Sipas njĂ« rindĂ«rtimi nga âWall Street Journalâ, vetĂ«m disa orĂ« pas takimit, Trump nĂ«nshkroi faljen e Zhaos.
Nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se sa i paguan Zhao dhe âBinanceâ McDowell. Dokumentet federale tĂ« para nga Wall Street Journal, tregojnĂ« se kompania u pagoi lobistĂ«ve afĂ«rsisht 800,000 dollarĂ« dhe disa burime anonime thanĂ« se premtoi 5 milionĂ« dollarĂ« kujtdo qĂ« ndihmoi nĂ« sigurimin e faljes.
PĂ«rpjekjet e ndĂ«rmjetĂ«simit tĂ« McDowell u forcuan nga marrĂ«dhĂ«nia biznesore e âBinanceâ me âWorld Liberty Financialâ, kompaninĂ« e kriptomonedhave tĂ« familjes Trump.
Kur u pyet pse e fali Zhaon, Trump tha se nuk dinte shumĂ« pĂ«r sipĂ«rmarrĂ«sin, por kishte dĂ«gjuar se ishte njĂ« âgjueti shtrigash nga Bidenâ, qĂ« do tĂ« thotĂ« njĂ« goditje gjyqĂ«sore nga paraardhĂ«si i tij. Nuk ka prova pĂ«r ta mbĂ«shtetur kĂ«tĂ«.
Një tjetër rast i profilit të lartë, është ai i Orlando Hernåndez, ish-presidentit të Hondurasit i dënuar me 45 vjet burg në Shtetet e Bashkuara për trafik kokaine.
Roger Stone, ish-këshilltar politik i Trump dhe ende afër presidentit, mbështeti Hernåndez. Trump e fali Hernåndez aq shpejt, sa as ndihmësit e tij më të ngushtë nuk u njoftuan.
Stone pretendoi se nuk ishte paguar pĂ«r ndĂ«rmjetĂ«simin e tij dhe pĂ«rsĂ«ri, Trump tha se ânuk dinte pothuajse asgjĂ«â pĂ«r HernĂĄndez, por ishte i bindur se âai ishte trajtuar shumĂ« keqâ.
Ekzistojnë disa raste të tjera të ngjashme, të rindërtuara nga hetimet e gazetave të huaja. Për shembull, Joseph Schwartz, një biznesmen që kishte përvetësuar dhjetëra miliona dollarë nga qeveria, u fal në nëntor pasi pagoi 960.000 dollarë lobistëve pranë Trump.
Në raste të tjera, duket se donacionet e mëdha lehtësuan procesin e faljes. Biznesmeni Paul Walczak, u falnë maj, pasi nëna e tij mori pjesë në një darkë me Trump, ku u pagua tarifa prej 1 milion dollarësh.
ShtĂ«pia e BardhĂ« u ka pohuar gazetarĂ«ve se nuk ka parregullsi nĂ« vendimet e faljes sĂ« Trump, tĂ« cilat shqyrtohen ânga njĂ« ekip avokatĂ«sh tĂ« kualifikuarâ.
Shumë individë të tjerë të pasur të dënuar ose në pritje të gjyqit, po përpiqen të tërheqin vëmendjen e Trump, duke shpresuar të sigurojnë një falje.
Pasi kĂ«ngĂ«tari Sean âDiddyâ Combs u dĂ«nua pĂ«r krime tĂ« lidhura me prostitucionin, avokatĂ«t e tij u pĂ«rpoqĂ«n tĂ« punĂ«sonin lobistĂ« tĂ« afĂ«rt me Trump pĂ«r tĂ« siguruar njĂ« falje.
Në fillim të janarit, Trump tha se kishte marrë një letër nga Combs që kërkonte një falje, por se nuk kishte ndërmend ta jepte atë.
Elizabeth Holmes, njĂ« biznesmene e njohur e dĂ«nuar me 11 vjet burg pĂ«r mashtrim, gjithashtu kohĂ«t e fundit filloi tĂ« postonte mesazhe nĂ« favor tĂ« politikave tĂ« administratĂ«s Trump nĂ« âXâ dhe mĂ« pas kĂ«rkoi qĂ« dĂ«nimi i saj tĂ« ndryshohej pĂ«r ta nxjerrĂ« nga burgu mĂ« shpejt.
Sam Bankman-Fried, një biznesmen tjetër i dënuar për mashtrim dhe i njohur për donacionet e tij të mëdha për Partinë Demokratike, po bën të njëjtën gjë: ai ka filluar të sulmojë publikisht Bidenin dhe të lavdërojë Trumpin, ndërsa avokatët e tij po përpiqen të punësojnë një lobist të afërt me presidentin.
Nga Gazeta âSiâ- Nuk ke nevojĂ« tĂ« heqĂ«sh dorĂ« nga doza e pĂ«rditshme e kafeinĂ«s nĂ« mĂ«ngjes pĂ«r tĂ« mbrojtur trurin nga demenca nĂ« tĂ« ardhmen.
Hulumtimet e reja tregojnĂ« se konsumi ditor i kafesĂ« ose çajit â po, edhe atyre me kafeinĂ« â lidhet me shĂ«ndet mĂ« tĂ« mirĂ« njohĂ«s nĂ« afat tĂ« gjatĂ«.
Sipas studimit të publikuar në JAMA, ndikimin më të madh e panë ata që konsumonin dy deri në tre filxhanë kafe në ditë ose një deri në dy filxhanë çaji.
Personat që pinin kafe në moshën e mesme kishin rreth 18% më pak gjasa të zhvillonin demencë më vonë, ndërsa ata që pinin çaj kishin një rrezik 14% më të ulët, tha autori kryesor i studimit, Dr. Daniel Wang, profesor asistent në departamentin e nutricionit në Harvard T.H. Chan School of Public Health në Boston.
Wang dhe ekipi i tij nuk vunĂ« re tĂ« njĂ«jtat pĂ«rfitime te pijet pa kafeinĂ«, bazuar nĂ« tĂ« dhĂ«nat e mĂ« shumĂ« se 130 mijĂ« pjesĂ«marrĂ«sve nĂ« Nursesâ Health Study dhe Health Professionals Follow-up Study.
Studime të tjera kanë mbështetur idenë se kafeja me kafeinë mund të lidhet me plakje më të shëndetshme dhe se kafeja dhe çaji me kafeinë mund të ulin rrezikun për sëmundje si ato të zemrës.
Mesazhi kryesor është se provat nuk tregojnë se duhet të heqësh dorë nga kafeja e mëngjesit për të qenë i shëndetshëm, tha Dr. David Kao, profesor i asociuar i mjekësisë në Universitetin e Kolorados Anschutz Medical School. Ai nuk ishte i përfshirë në studimin e fundit.
Forca e kĂ«tij studimi qĂ«ndron pjesĂ«risht te pĂ«rdorimi i tĂ« dhĂ«nave afatgjata nga Nursesâ Health Study dhe Health Professionals Follow-up Study, tĂ« cilat pĂ«rfshijnĂ« vlerĂ«sime tĂ« pĂ«rsĂ«ritura tĂ« dietĂ«s.
Megjithatë, studimi ishte vëzhgues, që do të thotë se studiuesit shohin lidhje, por nuk mund të thonë me siguri se kafeina shkaktoi plakje më të shëndetshme.
Lidhja mes tyre mund tĂ« shpjegohet edhe nga faktorĂ« tĂ« tjerĂ«, thonĂ« ekspertĂ«t. PĂ«r shembull, mund tĂ« ketĂ« njĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«s tjetĂ«r tĂ« shĂ«ndetshĂ«m pĂ«rveç kafeinĂ«s, por procesi i heqjes sĂ« kafeinĂ«s e largon edhe atĂ«. Ose, konsumuesit e kafesĂ« mund tĂ« kenĂ« dieta mĂ« tĂ« mira, status socioekonomik mĂ« tĂ« lartĂ« ose zakone tĂ« tjera tĂ« shĂ«ndetshme â si pĂ«r shembull zgjidhja e fjalĂ«kryqeve nĂ« mĂ«ngjes gjatĂ« kafesĂ« â tha Kao.
Edhe pse mund të duket logjike të rritet konsumi i kafeinës bazuar në studime të tilla, provat nuk janë aq të forta sa për të rekomanduar ndryshim sjelljeje, shtoi Kao.
âMĂ« shumĂ« nuk do tĂ« thotĂ« domosdoshmĂ«risht mĂ« mirĂ«,â tha Dr. Sara Mahdavi, profesoreshĂ« e asociuar nĂ« shkencat e ushqimit nĂ« Universitetin e Torontos.
âAskush nuk duhet tĂ« fillojĂ« tĂ« pijĂ« kafe vetĂ«m pĂ«r mbrojtjen e trurit.â
Personat që vuajnë nga ankthi, pagjumësia, çrregullimet e ritmit të zemrës ose që kanë pasur reagime të këqija ndaj kafeinës duhet të tregojnë kujdes të veçantë, shtoi ajo.
Pse kafeja dhe çaji?
Kafeina mund të mos jetë i vetmi përfitim nga konsumimi i kafesë dhe çajit.
Kafeja, pĂ«r shembull, âpĂ«rmban kafeinĂ« sĂ« bashku me qindra pĂ«rbĂ«rĂ«s bioaktivĂ« qĂ« ndikojnĂ« inflamacionin, metabolizmin e glukozĂ«s, funksionin vaskular dhe stresin oksidativ,â tha Mahdavi.
Sipas Kao-s, kafeja mund të ulë inflamacionin, presionin e gjakut dhe stresin oksidativ (i cili mund të çojë në dëmtime të qelizave dhe indeve), duke ndikuar pozitivisht në shumë shenja fizike të plakjes.
Energjia që vjen nga filxhani i mëngjesit mund të ndihmojë gjithashtu në ruajtjen e zakoneve të tjera të shëndetshme, si ushqyerja e mirë ose aktiviteti fizik, shtoi ai. Megjithatë, është e rëndësishme që kafeja ose çaji të mos jenë i vetmi fokus.
âAktiviteti i rregullt fizik, gjumi i mirĂ«, mos-pirja e duhanit, menaxhimi i presionit tĂ« gjakut dhe diabetit, angazhimi social dhe njĂ« dietĂ« cilĂ«sore â kryesisht me ushqime bimore â janĂ« shumĂ« mĂ« ndikues sesa çdo pije e vetme,â tha Mahdavi.
âKafeja nuk Ă«shtĂ« zĂ«vendĂ«sim pĂ«r zakonet e provuara qĂ« mbrojnĂ« shĂ«ndetin e trurit,â pĂ«rfundoi ajo.// CNN
Nga Gazeta âSiâ- BE-ja po harton njĂ« plan tĂ« paprecedentĂ« qĂ« mund tâi japĂ« UkrainĂ«s njĂ« anĂ«tarĂ«sim tĂ« pjesshĂ«m nĂ« bllok qĂ« nĂ« vitin e ardhshĂ«m, ndĂ«rsa Brukseli pĂ«rpiqet tĂ« forcojĂ« pozicionin e vendit nĂ« EuropĂ« dhe ta largojĂ« atĂ« nga Moska, sipas 10 zyrtarĂ«ve dhe diplomatĂ«ve.
KatĂ«r vjet pas pushtimit tĂ« plotĂ« tĂ« RusisĂ«, dhe me Kievin qĂ« shtyn pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« BE nĂ« vitin 2027 pĂ«r tâu pĂ«rfshirĂ« nĂ« njĂ« marrĂ«veshje paqeje me Kremlinin, ideja nĂ« fazĂ« tĂ« hershme do tĂ« pĂ«rfaqĂ«sonte njĂ« ndryshim dramatik nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si blloku pranon vende tĂ« reja.
Plani do ta shihte Ukrainën të ulej në tryezën e BE-së përpara se të kryente reformat e nevojshme për privilegjet e anëtarësimit të plotë.
ZyrtarĂ« europianĂ« dhe qeveria ukrainase thonĂ« se kandidatura e Kievit pĂ«r anĂ«tarĂ«sim Ă«shtĂ« urgjente. Rusia ka gjasa tĂ« pĂ«rpiqet tĂ« ândalojĂ« lĂ«vizjen tonĂ« drejt BE-sĂ«â, u tha gazetarĂ«ve nĂ« Kiev tĂ« premten presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, kur u pyet pĂ«r rĂ«ndĂ«sinĂ« e formalizimit tĂ« njĂ« date pranimi nĂ« 2027.
âKjo Ă«shtĂ« arsyeja pse ne themi: caktoni njĂ« datĂ«. Pse njĂ« datĂ« specifike? Sepse data do tĂ« nĂ«nshkruhet nga Ukraina, Europa, SHBA-ja dhe Rusia.â
Ideja e BE-sĂ« pasqyron vizionin e Emmanuel Macron pĂ«r njĂ« Bashkim me shumĂ« shpejtĂ«si, tĂ« cilin ai e ka paraqitur disa herĂ« qĂ« kur u bĂ« president i FrancĂ«s nĂ« vitin 2017. Versioni mĂ« i fundit Ă«shtĂ« quajtur nĂ« mĂ«nyrĂ« joformale âzgjerim i pĂ«rmbysurâ, sipas njĂ« zyrtari tĂ« BE-sĂ« dhe dy diplomatĂ«ve europianĂ«, sepse nĂ« thelb i fut vendet nĂ« bllok nĂ« fillim tĂ« procesit tĂ« pĂ«rmbushjes sĂ« kritereve tĂ« anĂ«tarĂ«simit, dhe jo nĂ« fund.
ZyrtarĂ«t e BE-sĂ« thonĂ« se ideja Ă«shtĂ« tĂ«rheqĂ«se sepse do tâi jepte Kievit kohĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rfunduar reformat nĂ« institucionet demokratike, gjyqĂ«sor dhe sistemin politik, duke ulur njĂ«kohĂ«sisht gjasat qĂ« vendi tĂ« humbasĂ« shpresĂ«n pĂ«r anĂ«tarĂ«sim dhe tâi kthejĂ« shpinĂ«n PerĂ«ndimit. MegjithatĂ«, ka pengesa pĂ«rpara, jo mĂ« pak kundĂ«rshtimi i kryeministrit hungarez Viktor OrbĂĄn, i cili Ă«shtĂ« kundĂ«r anĂ«tarĂ«simit tĂ« UkrainĂ«s.
Bazuar nĂ« biseda me pesĂ« diplomatĂ« qĂ« pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« vende tĂ« ndryshme, si dhe tre zyrtarĂ« tĂ« BE-sĂ« dhe dy ukrainas â tĂ« cilĂ«ve u Ă«shtĂ« garantuar anonimiteti pĂ«r tĂ« diskutuar negociata konfidenciale â POLITICO ka identifikuar pesĂ« hapa.
Hapi 1: Përgatitja e Ukrainës
BE-ja po e âparangarkonâ kandidaturĂ«n e UkrainĂ«s pĂ«r anĂ«tarĂ«sim. Kjo pĂ«rfshin dhĂ«nien e udhĂ«zimeve joformale pĂ«r negociimin e âklasterĂ«veâ â hapat ligjorĂ« nĂ« rrugĂ«n drejt anĂ«tarĂ«simit.
Blloku i ka dhĂ«nĂ« tashmĂ« UkrainĂ«s detaje pĂ«r tre nga gjashtĂ« klasterĂ«t negociues. NĂ« njĂ« takim informal tĂ« ministrave tĂ« çështjeve europiane nĂ« Qipro nĂ« mars, BE-ja synon tâi japĂ« njĂ« delegacioni ukrainas detaje pĂ«r klasterĂ« tĂ« tjerĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« puna tĂ« nisĂ« edhe pĂ«r ta.
âPavarĂ«sisht rrethanave jashtĂ«zakonisht sfiduese, nĂ« mes tĂ« agresionit tĂ« vazhdueshĂ«m rus, Ukraina po pĂ«rshpejton pĂ«rpjekjet pĂ«r reforma,â i tha POLITICO-s Marilena Raouna, zĂ«vendĂ«sministre pĂ«r EuropĂ«n e Qipros, qĂ« mban presidencĂ«n e KĂ«shillit tĂ« BE-sĂ«. Takimi i 3 marsit synon tĂ« rikonfirmojĂ« kĂ«tĂ« mbĂ«shtetje, tha ajo.
Por ânuk do tĂ« ketĂ« rrugĂ« tĂ« shkurtraâ nĂ« reforma, tha njĂ« zyrtar i BE-sĂ« â mesazh qĂ« u pĂ«rsĂ«rit nga dy diplomatĂ« tĂ« lartĂ« nga vende mbĂ«shtetĂ«se tĂ« forta tĂ« UkrainĂ«s dhe nga tĂ« gjithĂ« zyrtarĂ«t e BE-sĂ« me tĂ« cilĂ«t foli POLITICO.
âAnĂ«tarĂ«simi nĂ« BE sjell pĂ«rfitime vetĂ«m nĂ«se kalon pĂ«rmes transformimit qĂ« ofron procesi i zgjerimit â kjo Ă«shtĂ« superfuqia e vĂ«rtetĂ« e anĂ«tarĂ«simit,â tha njĂ« zyrtar. âKomisioni Europian duhet tâi pajtojĂ« kĂ«to dy gjĂ«ra: nevojĂ«n pĂ«r tĂ« lĂ«vizur shpejt dhe domosdoshmĂ«rinĂ« e reformave nĂ« UkrainĂ«.â
Nga ana e saj, Kievi thotë se është gati të bëjë punën e nevojshme.
âDo tĂ« jemi teknikisht gati deri nĂ« 2027,â tha Zelenskyy tĂ« premten. âPo flisni pĂ«r fundin e luftĂ«s dhe garanci sigurie njĂ«kohĂ«sisht. Dhe BE-ja pĂ«r ne Ă«shtĂ« garanci sigurie.â
Hapi 2: Krijimi i njĂ« anĂ«tarĂ«simi âlightâ nĂ« BE
Qeveritë e BE-së e pyetën presidenten e Komisionit, Ursula von der Leyen, për përpjekjet për të thyer ngërçin e zgjerimit në një takim në Bruksel të premten, sipas diplomatëve të pranishëm ose të informuar mbi diskutimin.
Ajo paraqiti disa opsione dhe modele qĂ« BE-ja po shqyrton. Mes tyre ishte edhe ideja e âzgjerimit tĂ« pĂ«rmbysurâ.
âDo tĂ« ishte njĂ« lloj rikalibrimi i procesit â hyn dhe mĂ« pas tĂ« jepen gradualisht tĂ« drejta dhe detyrime,â tha njĂ« zyrtar i BE-sĂ« i njohur me diskutimin. âPra, do tĂ« kishte njĂ« rishikim tĂ« mĂ«nyrĂ«s sĂ« anĂ«tarĂ«simit, bazuar nĂ« situatĂ«n shumĂ« tĂ« ndryshme qĂ« kemi sot krahasuar me kohĂ«n kur u vendosĂ«n kriteret.â
Ideja nuk Ă«shtĂ« tĂ« ulet standardi, por tĂ« dĂ«rgohet njĂ« mesazh politik i fuqishĂ«m vendeve, anĂ«tarĂ«simi i tĂ« cilave Ă«shtĂ« bllokuar nga lufta ose kundĂ«rshtimi i disa kryeqyteteve si Budapesti â jo vetĂ«m UkrainĂ«s, por edhe MoldavisĂ« dhe ShqipĂ«risĂ«, ndĂ«r tĂ« tjera.
âĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« dĂ«rgohet njĂ« mesazh politik,â tha njĂ« diplomat i BE-sĂ«. âLufta e agresionit po vazhdon prej katĂ«r vitesh. Ukrainasit kanĂ« nevojĂ« pĂ«r mbĂ«shtetje. BE-ja duhet ta ofrojĂ« kĂ«tĂ« mbĂ«shtetje, politikisht dhe psikologjikisht.â
Ndërsa Zelenskyy ka thënë më parë se Ukraina nuk do të pranojë status të dorës së dytë në BE, ajo mund të jetë e hapur ndaj diçkaje që e kodifikon rrugën drejt BE-së përpara anëtarësimit të plotë, tha një zyrtar i njohur me mendimin e Kievit.
NjĂ« zyrtar moldav i tha POLITICO-s se vendi âdĂ«shiron tĂ« anĂ«tarĂ«sohet nĂ« njĂ« Bashkim Europian qĂ« funksionon efektivisht pĂ«rtej 27 shteteve anĂ«tare dhe mirĂ«pret diskutimet pĂ«r reformat e brendshme tĂ« nevojshme pĂ«r kĂ«tĂ«.â
MegjithatĂ«, âanĂ«tarĂ«simi i plotĂ« â me tĂ« drejta tĂ« barabarta dhe pjesĂ«marrje tĂ« plotĂ« nĂ« vendimmarrjen e BE-sĂ« â duhet tĂ« mbetet destinacioni i qartĂ« dhe pĂ«rfundimtar.â
Kryeministri i ShqipĂ«risĂ«, Edi Rama, i tha POLITICO-s muajin e kaluar se njĂ« qasje kreative ndaj anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE ishte njĂ« âide e mirĂ«â dhe se vendi i tij do tĂ« pranonte edhe pĂ«rkohĂ«sisht tĂ« mos kishte komisionerin e vet.
Ideja ka edhe kundërshtarë brenda BE-së.
âNĂ« parim, nuk mund tĂ« diskutohen dy kategori shtetesh anĂ«tare,â tha njĂ« zyrtar i BE-sĂ«. âKjo nuk do tĂ« ishte e drejtĂ« as pĂ«r UkrainĂ«n dhe as pĂ«r projektin evropian. Mesazhi duhet tĂ« jetĂ« pĂ«rshpejtimi i reformave.â
Gjermania, nĂ« veçanti, Ă«shtĂ« kundĂ«r krijimit tĂ« niveleve tĂ« shumta tĂ« anĂ«tarĂ«simit dhe e shqetĂ«suar se vendet qĂ« hyjnĂ« para se tĂ« jenĂ« gati do tĂ« marrin premtime qĂ« Brukseli nuk mund tâi pĂ«rmbushĂ«, sipas njĂ« diplomati tĂ« lartĂ«. MegjithatĂ«, shpresa Ă«shtĂ« qĂ« nĂ«se fuqitĂ« e tjera tĂ« mĂ«dha si Parisi, Roma dhe Varshava e mbĂ«shtesin shtytjen, Berlini mund tĂ« bindet.
Hapi 3: Pritja e largimit të Orbånit
Sfida për perspektivën e anëtarësimit të Ukrainës është sigurimi i mbështetjes së të 27 vendeve anëtare, pasi çdo vendim për zgjerim kërkon unanimitet. Orbån, aleati më i afërt i Putinit në BE, është i palëkundur në kundërshtimin e tij.
Komisioni dhe kryeqytetet e BE-së po shohin zgjedhjet hungareze në prill dhe po punojnë edhe për mënyra për të anashkaluar veton e Orbånit.
OrbĂĄn pĂ«rballet me njĂ« garĂ« tĂ« ngushtĂ« dhe Ă«shtĂ« pas nĂ« sondazhe. Ai e ka pĂ«rdorur çështjen e anĂ«tarĂ«simit tĂ« UkrainĂ«s nĂ« BE nĂ« fushatĂ«n e tij, duke thĂ«nĂ« fundjavĂ«n e kaluar se âUkraina Ă«shtĂ« armiku ynĂ«â pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rpjekjeve pĂ«r tĂ« ndaluar importet e energjisĂ« ruse dhe se ajo âkurrĂ«â nuk duhet tĂ« anĂ«tarĂ«sohet nĂ« BE.
Kryeministri hungarez Viktor Orban
Asnjë nga zyrtarët me të cilët foli POLITICO nuk beson se Orbån do të ndryshojë mendje para zgjedhjeve.
Antipatia e kryeministrit hungarez ndaj Kievit âĂ«shtĂ« e thellĂ«â, tha njĂ« diplomat i lartĂ« i BE-sĂ«. âĂshtĂ« personale mes OrbĂĄnit dhe Zelenskyyt. MĂ« shumĂ« se njĂ« lojĂ« strategjike apo taktike.â
OrbĂĄn dhe Zelenskyy kanĂ« shkĂ«mbyer shpesh sulme publike. Zelenskyy e ka akuzuar OrbĂĄnin pĂ«r âveprime shumĂ« tĂ« rrezikshmeâ duke bllokuar rrugĂ«n e UkrainĂ«s drejt BE-sĂ« dhe e ka quajtur Budapestin ânjĂ« MoskĂ« tĂ« vogĂ«lâ. OrbĂĄn e ka quajtur UkrainĂ«n ânjĂ« nga vendet mĂ« tĂ« korruptuara nĂ« botĂ«â dhe ka akuzuar Zelenskyyn pĂ«r kĂ«rcĂ«nime ndaj sovranitetit hungarez.
Por nëse Orbån rizgjidhet, kalohet në hapin e katërt.
Hapi 4: Luajtja e kartës Trump
NdĂ«rsa kundĂ«rshtimi i OrbĂĄnit duket i palĂ«kundur, ekziston njĂ« njeri qĂ« liderĂ«t europianĂ« besojnĂ« se mund tâia ndryshojĂ« mendjen: Donald Trump.
Presidenti amerikan, i afĂ«rt me OrbĂĄnin dhe qĂ« e ka mbĂ«shtetur atĂ« para zgjedhjeve hungareze, nuk e ka fshehur dĂ«shirĂ«n pĂ«r tĂ« qenĂ« ai qĂ« shtyn UkrainĂ«n dhe RusinĂ« drejt njĂ« marrĂ«veshjeje paqeje. Me anĂ«tarĂ«simin e UkrainĂ«s nĂ« BE deri nĂ« 2027 tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« njĂ« draft-propozim me 20 pika pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s, shpresa Ă«shtĂ« qĂ« Trump tĂ« telefonojĂ« Budapestin pĂ«r tĂ« arritur njĂ« marrĂ«veshje.
Zelenskyy e la të kuptohej këtë shpresë të premten.
Sipas propozimit tĂ« paqes, SHBA-ja âmerr pĂ«rsipĂ«r detyrimin tĂ« jetĂ« garant qĂ« askush tĂ« mos bllokojĂ«â elemente tĂ« marrĂ«veshjes, tha ai. âNe flasim pĂ«r faktin nĂ«se Shtetet e Bashkuara do tĂ« punojnĂ« politikisht me disa entitete europiane qĂ« tĂ« mos bllokojnĂ«.â
Administrata Trump më parë e ka ushtruar presionin ndaj Orbånit gjatë negociatave për paketat e sanksioneve të BE-së ndaj Moskës, tha një diplomat i BE-së.
NĂ«se âarti i marrĂ«veshjesâ i Trumpit dĂ«shton, BE-ja ka edhe njĂ« kartĂ« tjetĂ«r: rikthimin nĂ« tryezĂ« tĂ« Nenit 7 tĂ« traktatit tĂ« BE-sĂ« kundĂ«r HungarisĂ«, sipas dy diplomatĂ«ve tĂ« BE-sĂ«.
Neni 7, i përdorur kur një vend konsiderohet se rrezikon të shkelë vlerat themelore të bllokut, është sanksioni politik më i rëndë që BE-ja mund të vendosë, sepse pezullon të drejtat e një shteti anëtar, përfshirë edhe të drejtën për të vendosur mbi pranimin e vendeve të reja.
BE-ja nuk ka ndĂ«rmend ta ndĂ«rmarrĂ« kĂ«tĂ« hap tani, duke supozuar se do tâi shĂ«rbente OrbĂĄnit nĂ« prag tĂ« zgjedhjeve tĂ« prillit. Por kryeqytetet po matin mbĂ«shtetjen pĂ«r pĂ«rdorimin e kĂ«tij instrumenti nĂ«se OrbĂĄn rizgjidhet dhe vazhdon tĂ« bllokojĂ« vendimmarrjen e BE-sĂ«. NjĂ« veprim i tillĂ« Ă«shtĂ« âabsolutisht i mundurâ, tha njĂ« diplomat i tretĂ«.//Politico
Nga Gazeta âSIâ â NĂ« fund tĂ« vitit 2025, stoku i kredive tĂ« kĂ«qija preku nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t historik, 3.8%, duke reflektuar njĂ« pĂ«rmirĂ«sim tĂ« dukshĂ«m tĂ« shĂ«ndetit financiar tĂ« sistemit bankar.
Normat relativisht të ulëta të interesit kanë kontribuar në uljen e kredive me probleme, ndërsa Banka e Shqipërisë raporton një përmirësim të aftësisë paguese të huamarrësve, si për individët ashtu edhe për bizneset. Ky zhvillim tregon se presionet mbi bilancet familjare dhe ato të kompanive janë zbutur krahasuar me vitet e mëparshme.
Gjatë vitit, Banka e Shqipërisë fshiu nga bilancet bankare një vlerë të konsiderueshme kredish me probleme, përmes proceseve të ristrukturimit dhe pastrimit të portofolit, duke ndikuar drejtpërdrejt në uljen e stokut total të këtij treguesi.
Nga ana tjetër, bankat kanë shtrënguar kriteret e kreditimit, veçanërisht për kreditë për blerjen e banesave. Ky segment ka qenë prej kohësh në fokus të Bankës Qendrore, e cila vendosi kufizime në financim, duke përcaktuar që vlera maksimale e kredisë të mos tejkalojë 80% të çmimit të pronës. Masa synon të kufizojë rrezikun e mbinxehjes së tregut të pasurive të paluajtshme dhe të ruajë stabilitetin financiar në afat të gjatë.
Gazeta Si â Mbreti Charles III dhe Pallati Buckingham kanĂ« njoftuar gatishmĂ«rinĂ« e tyre pĂ«r tĂ« bashkĂ«punuar me policinĂ« nĂ« rastin e ish-financierit Jeffrey Epstein.
Konkretisht, hetuesit po hetojnë raportet se ish-Princi Andrew ka ndarë informacione konfidenciale me manjatin amerikan.
NdĂ«rkohĂ«, rasti âEpsteinâ vazhdon tĂ« shkaktojĂ« polemika dhe nĂ« Britani, Sekretari i Kabinetit thuhet se Ă«shtĂ« gati tĂ« njoftojĂ« dorĂ«heqjen e tij.
Mbreti Charles i gatshĂ«m tĂ« bashkĂ«punojĂ« â Mbreti Charles III dhe Pallati Buckingham janĂ« gati tĂ« âmbĂ«shtesinâ policinĂ« nĂ« hetimin e tyre pĂ«r akuzat kundĂ«r ish-Princit Andrew nĂ« lidhje me zbulimet nĂ« rastin âEpsteinâ.
Pallati Buckingham e bëri këtë deklaratë pasi policia njoftoi se po hetonte raportet se ish-Princi Andrew, i njohur tani si Andrew Mountbatten-Windsor, kishte ndarë informacione konfidenciale me Epstein.
âNdĂ«rsa i takon Z. Mountbatten-Windsor tĂ« pĂ«rgjigjet ndaj akuzave specifike nĂ« fjalĂ«, nĂ«se Policia e LuginĂ«s sĂ« Thames na kontakton, ne jemi tĂ« gatshĂ«m tâi mbĂ«shtesim ata siç do tĂ« prisnitâ, thuhej nĂ« deklaratĂ«n e pallatit.
Emra tĂ« redaktuar nĂ« dosje â Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« thuhet se ka shkelur ligjin duke redaktuar emrat e tĂ« paktĂ«n gjashtĂ« burrave qĂ« ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« rastin Jeffrey Epstein.
Kjo u zbulua pasi përfaqësuesit amerikanë, Ro Khanna dhe Thomas Massie, aksesuan dokumentet e paredaktuara të financierit pedofil dhe, duke kuptuar mospërputhjet, raportuan incidentin.
Demokrati dhe republikani synojnĂ« tâi japin departamentit, tĂ« udhĂ«hequr nga Pam Bondi, kohĂ«n qĂ« i duhet pĂ«r tĂ« hequr redaktimet nga dokumentet, por nuk e kanĂ« pĂ«rjashtuar mundĂ«sinĂ« e bĂ«rjes publike tĂ« gjashtĂ« emrave gjatĂ« njĂ« seance tĂ« DhomĂ«s sĂ« PĂ«rfaqĂ«suesve, duke pĂ«rfituar kĂ«shtu nga imuniteti.
Një nga njerëzit e tij, deklaroi Massie, mban një pozicion të lartë në një qeveri të huaj, ndërsa një tjetër është një figurë e shquar.
Sekretari i Kabinetit â Sekretari i Kabinetit Britanik dhe kreu i ShĂ«rbimit Civil, Chris Wormald, mund tĂ« japĂ« dorĂ«heqjen nĂ« ditĂ«t nĂ« vijim pĂ«r shkak tĂ« skandalit rreth ish-ambasadorit tĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar nĂ« Shtetet e Bashkuara, Peter Mandelson dhe financierit.
Sipas burimeve, ish-ambasadori, kur shërbeu si Sekretar Biznesi në qeverinë e Gordon Brown në vitin 2009, i kaloi një dokument të brendshëm qeveritar Epsteinit.
Lajmi u raportua nga gazeta âGuardianâ, e cila raporton se Wormald po negocion kushtet e largimit tĂ« tij nga Downing Street dhe njĂ« njoftim mund tĂ« vijĂ« sĂ« shpejti.
Në dritën e polemikave, kryeministri Starmer po përpiqet të forcojë kontrollin e tij mbi Partinë Laburiste dhe kabinetin.
Nga Gazeta âSiââ NĂ« HagĂ« po mbahet dita e dytĂ« e shpalosjes sĂ« deklaratave pĂ«rmbyllĂ«se nĂ« rastin gjyqĂ«sor kundĂ«r ish-presidentit tĂ« KosovĂ«s, Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarĂ«ve, Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, dhe ish-deputetit, Rexhep Selimi.
Ata akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, për të cilat të katërtit janë deklaruar të pafajshëm.
Në fjalën e saj, Prokuroria pretendon se Hashim Thaçi ka qenë përkrahës i drejtpërdrejtë i qëllimit të përbashkët kriminal, dhe që kjo gjë sipas tyre mund të vërtetohet bazuar në mënyrën se si ai ka folur për Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK).
Lidhja Demokratike e Kosovës është një nga partitë më të vjetra në Kosovë, e themeluar në vitin 1989 nga Ibrahim Rugova. Ajo ka luajtur rol kyç në periudhën e rezistencës paqësore dhe në ndërtimin e institucioneve demokratike të vendit.
ProkurorĂ«t, mĂ« pas, u janĂ« referuar disa deklaratave nĂ« KomunikatĂ«n 53 tĂ« UĂK-sĂ«, tĂ« 18 shtatorit 1998, nĂ« tĂ« cilĂ«n Shtabi i PĂ«rgjithshĂ«m ka deklaruar se âvetĂ«m nĂ« SferkĂ«, Prapaqan dhe Baran, ku dezertorĂ«t, ish-anĂ«tarĂ« tĂ« UDB-sĂ«, aktualisht institucionalistĂ«t sikurse Tahir Zemaj kanĂ« influencĂ«, armiku nuk gjeti rezistencĂ«, pavarĂ«sisht se kĂ«to fshatra u dogjĂ«n, u pĂ«rvĂ«luan dhe u shkatĂ«rruan. NjĂ« ditĂ« kĂ«ta persona do tĂ« mbajnĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r dĂ«met qĂ« po u shkaktojnĂ« popullit dhe mĂ«mĂ«dheutâ.
Sipas ProkurorisĂ«, ky ishte mesazh i qartĂ« pĂ«r ata qĂ« pengonin kontrollin e UĂK-sĂ«.
âTĂ« pĂ«rshkruhen kontributet e Thaçit si neutrale, Ă«shtĂ« absurde, sepse ka prova pĂ«r tĂ« vĂ«rtetuar tĂ« kundĂ«rtĂ«n. Nuk Ă«shtĂ« kontribut neutral tĂ« thuash kĂ«to fjalĂ« nga njĂ« pozicion siç kishte Thaçi dhe nuk Ă«shtĂ« kontribut neutral tĂ« marrĂ«sh nĂ« pyetje, tĂ« kĂ«rcĂ«nosh, tĂ« rrahĂ«sh persona nĂ« Qirezâ.
Gjithashtu Prokuroria po pretendon se Thaçi i ka gĂ«njyer disa herĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ«t, andaj deklaratat e kĂ«tyre tĂ« fundit duhet tĂ« merren me rezervĂ« lidhur me UĂK-nĂ«, komandĂ«n e organizatĂ«s dhe rolin e ish-eprorĂ«ve nĂ« tĂ«.
âAta nuk e dinin se ai Thaçi mund tĂ« bĂ«nte emĂ«rime ushtarakeâŠAjo qĂ« nuk kuptojnĂ« James Rubin, Wesley Clark dhe ndĂ«rkombĂ«tarĂ« tĂ« tjerĂ« Ă«shtĂ« qĂ« Thaçi ishte i aftĂ« tĂ« maskonte atĂ« qĂ« po ndodhte nĂ« realitet dhe kjo ndikoi nĂ« botĂ«kuptimin e tyre pĂ«r tĂ« kuptuar vĂ«rtet se si funksiononte UĂK-ja. VeçanĂ«risht Rubin dhe Clark treguan se nuk kishin asnjĂ« interes pĂ«r tĂ« kuptuar çfarĂ« ndodhte nĂ« realitet dhe besonin se puna e tyre ishte nĂ« anĂ«n e duhur tĂ« historisĂ« dhe nuk u pĂ«rballĂ«n me atĂ« çka po dĂ«gjon tashmĂ« ky trup gjykuesâ.
PĂ«r rolin e tyre si ish-eprorĂ« tĂ« UshtrisĂ« Ălirimtare tĂ« KosovĂ«s (UĂK) nĂ« kohĂ«n e luftĂ«s nĂ« KosovĂ«, Prokuroria ka kĂ«rkuar pĂ«r katĂ«r tĂ« akuzuarit nga 45 vjet burgim pĂ«r secilin.
Login
