Një zgjedhje e gabuar mund të shkaktojë irritim – ja si ta gjeni formulën e duhur për ju

Zgjedhja e pilingut të duhur nuk është as universale, as e lehtë. Ajo varet nga tipi i lëkurës, nevojat e saj dhe problemet që dëshironi të trajtoni. Në dimër është veçanërisht e rëndësishme që lëkura të ushqehet dhe të pastrohet në këtë mënyrë.

Pse acidet e caktuara të rekomanduara për piling janë më të mirat?

Kur bëhet fjalë për pilingun kimik, në dispozicion janë substanca të ndryshme aktive: enzima nga frutat, retinoide, acide të ndryshme organike, por në praktikë më së shpeshti përdoren acidet AHA dhe BHA. Kuptimi i dallimit mes tyre është thelbësor për një zgjedhje të mirë, ashtu si edhe informimi i saktë dhe njohja e karakteristikave të lëkurës suaj dhe nevojave të saj.

Acidet AHA: Piling për hidratim, shkëlqim dhe ton të njëtrajtshëm

Acidet alfa-hidroksi janë të tretshme në ujë dhe veprojnë kryesisht në sipërfaqen e lëkurës. Roli i tyre kryesor është largimi i qelizave të vdekura, përmirësimi i strukturës së lëkurës, ndriçimi i tenit dhe zbutja e shenjave të plakjes. Përparësia e madhe e acideve AHA është se, përveç eksfolimit, ndihmojnë lëkurën të ruajë lagështinë, prandaj janë zgjedhje e shkëlqyer për lëkurë normale, të thatë dhe më të ndjeshme.

Më të përdorurat janë acidi laktik dhe acidi glikolik. Ato nxisin rinovimin e qelizave, rrisin nivelin e hidratimit dhe vizualisht zvogëlojnë rrudhat dhe vijat e holla. Acidi laktik është më i butë dhe i përshtatshëm për lëkurë të prirur ndaj irritimeve, ndërsa acidi glikolik, falë molekulave më të vogla, depërton më thellë dhe jep efekt më të theksuar të rinimit dhe njëtrajtësimit të tenit.

Acidet e tjera AHA, si acidi citrik ose ai i mollës, mund të jenë më të forta dhe nuk i përshtaten domosdoshmërisht të gjithëve, transmeton Telegrafi.

Acidet BHA: Për lëkurë të yndyrshme dhe problematike

Acidet beta-hidroksi janë të tretshme në yndyrë, gjë që u mundëson të depërtojnë në pore dhe të shpërbëjnë tepricën e sebumit. Për këtë arsye janë veçanërisht të dobishme te lëkura e yndyrshme, poret e zgjeruara, pikat e zeza dhe aknet. Përveçse e pastrojnë lëkurën nga brenda, kanë edhe veprim qetësues, ndihmojnë në shërim dhe zvogëlojnë shenjat pas puçrrave.

Përfaqësuesi më i njohur i kësaj grupi është acidi salicilik. Në përqendrimin e duhur (zakonisht deri në 2 për qind), ai ndihmon në përmirësimin e strukturës së lëkurës dhe në parandalimin e shenjave të hershme të plakjes. Edhe pse konsiderohet më i butë sa i përket irritimeve, personat me lëkurë shumë reaktive duhet ta fusin në rutinë me kujdes.

Si ta dini çfarë është më e mira për lëkurën tuaj?

Nëse lëkura juaj është e thatë, e dehidruar ose reagon lehtë, jepini përparësi acideve AHA, sidomos acidit laktik. Nëse synimi juaj është një lëkurë më e fortë, më e re dhe me ton më të njëtrajtshëm, acidi glikolik është zgjedhje e mirë. Për lëkurë të yndyrshme, akne të shpeshta dhe pore të bllokuara, acidet BHA do të japin rezultatet më të mira.

Është e mundur të përdoren edhe AHA edhe BHA në rutinën e kujdesit, por jo njëkohësisht dhe jo shumë shpesh. Lëkurës i duhet ekuilibër: tepër shumë përbërës aktivë mund të shkaktojnë efekt të kundërt, edhe te tipat më rezistentë të lëkurës. /Telegrafi/

Dhimbja në fytyrë shpesh “vjen nga diku tjetër” – ja cilat probleme shëndetësore fshihen pas saj

Kockat e fytyrës mund të na dhembin, por dhimbja në këtë zonë zakonisht është pasojë e një shkaku të caktuar bazë, si lëndimi, infeksioni apo problemet me nervat, dhe jo sepse vetë kocka “dhemb” spontanisht. Mjekët shpjegojnë se dhimbja në fytyrë shpesh “reflektohet” nga strukturat përreth, si sinuset, dhëmbët apo nyjat e nofullës.

Dhimbja në kockat e fytyrës ka shumë shkaqe

Dhimbja në kockat e fytyrës shpesh sinjalizon probleme me sinuset (sinusiti), nervat (si neuralgjia trigeminale), dhëmbët (absces/karies), nyjën e nofullës ose edhe dhimbje të forta koke, të cilat mund të manifestohen si dhimbje të shurdhëra ose si goditje elektrike, shpesh të shoqëruara me ënjtje, bllokim të hundës ose ndjeshmëri të dhëmbëve. Kjo kërkon nga mjeku të përcaktojë nëse bëhet fjalë për infeksion, çrregullim nervor, lëndim apo stres.

Kjo dhimbje njihet edhe si dhimbje orofaciale dhe është simptomë e disa gjendjeve shëndetësore. Mund të shfaqet kudo në fytyrë, përfshirë zonën rreth syve dhe gojës. Ka shumë shkaqe të mundshme, duke përfshirë lëndimet, infeksionet dhe çrregullimet nervore.

Dhimbja në kockat e fytyrës mund të jetë afatshkurtër (akute) ose afatgjatë (kronike). Mund të prekë njërën anë të fytyrës ose të dyja. Mund të përshkruhet si djegie, shpim, therje, dhimbje e shurdhër, dhimbje e fortë ose ndjesi pulsimi. Në shumicën e rasteve nuk është urgjencë, por mund të tregojë se diçka tjetër po ndodh. Është e rëndësishme të shkoni te mjeku nëse keni dhimbje të pashpjegueshme ose të vazhdueshme në fytyrë që nuk kalon, transmeton Telegrafi.

Cilat lloje dhimbjesh në fytyrë ekzistojnë?

Dhimbja në fytyrë apo në kockat e fytyrës është një term i gjerë që përdoret për të përshkruar dhimbjen që shfaqet kudo në fytyrë. Ekzistojnë lloje të ndryshme dhimbjesh, varësisht nga burimi i tyre:

– Dhimbje dhëmbi për shkak të kariesit ose abscesit
– Dhimbje e nofullës për shkak të çrregullimeve të nyjës temporomandibulare (TMJ) ose frakturës së nofullës
– Dhimbje nervore për shkak të çrregullimeve si neuralgjia trigeminale
– Dhimbje vaskulare për shkak të migrenës ose vaskulitit
– Dhimbje atipike e fytyrës, që shfaqet pa shkak të qartë

shutterstock

Si duket dhimbja atipike e fytyrës?

Personat me dhimbje atipike të fytyrës ndiejnë dhimbje çdo ditë për të paktën 3 muaj. Nxehtësia, të ftohtit ose prekja mund ta nxisin dhimbjen, ndërsa disa njerëz thonë se ajo përkeqësohet kur janë të lodhur ose nën stres. Dhimbja në kockat e fytyrës mund të shfaqet në anën e majtë ose të djathtë, shpesh pranë nofullës ose veshit. Mund të kufizohet në një zonë të vogël ose të përhapet në gjithë fytyrën dhe nuk ndjek domosdoshmërisht rrugën e një nervi.

Një person me dhimbje atipike të fytyrës mund ta përshkruajë dhimbjen si:

– Djegie
– Dhimbje e thellë
– Dhimbje e shurdhër ose e fortë, me periudha shpimi të mprehtë
– Rrahje ose pulsime
– Mpirje ose ndjesi shpimi

Cilët janë shkaktarët më të shpeshtë të dhimbjes në fytyrë?

Ka shumë arsye që mund të shkaktojnë dhimbje në fytyrë, dhe më të shpeshtat janë:

– Dhimbjet e kokës dhe migrena
– Herpes simplex (plagë të ftohta) ose herpes zoster
– Sindroma miofasciale e dhimbjes
– Infeksionet e sinuseve
– Sialadeniti (ënjtja e gjëndrave të pështymës)
– Çrregullimet e nyjës temporomandibulare (TMJ)
– Absceset e dhëmbëve
– Neuralgjia trigeminale

/Telegrafi/

Ata nuk ecin gjithmonë në tapetin e kuq, por gjithmonë ecin në të njëjtin drejtim

Po bëhet gjithnjë e më e qartë: Kylie Jenner nuk është më thjesht një influencuese në tapetin e kuq. Ajo është shndërruar në një figurë të pashmangshme të çdo ceremonie të madhe çmimesh, madje edhe atëherë kur… fizikisht nuk shfaqet në tapet. Sepse Kylie nuk ka nevojë të kalojë para fotografëve për të qenë tema kryesore e mbrëmjes.

Në ndarjen e Golden Globe më 11 janar, ku Timothée Chalamet ishte i nominuar për aktorin më të mirë në mjuzikal ose komedi për filmin Marty Supreme, Kylie dëshmoi edhe një herë se e kupton perfekt fuqinë e momentit, estetikën dhe dominimin e heshtur. Ajo nuk eci në tapetin e kuq, por në Instagram tregoi një paraqitje për të cilën u fol më shumë sesa për shumë dalje zyrtare.

Ajo kishte veshur një fustan i punuar enkas për të nga Ashi Studio, të mbuluar me temina, të ngushtë pas trupit, me dekolte të thellë në formë “sweetheart” dhe me rripa që zbrisnin lehtë mbi supe dhe gjok, sensuale, por njëkohësisht e rafinuar. Një lloj glamuri që nuk bërtet, por mbetet në kujtesë, transmeton Telegrafi.

Pamjen e kompletoi me një çantë vintage Gucci, taka Christian Louboutin dhe, sigurisht, me diamante Lorraine Schwartz – plot 75 karatë në unaza dhe vathë. Sinqerisht? Ky nuk është më thjesht bizhuteri, por manifest i pushtetit dhe statusit.

Flokët i mbante në një bisht të gjatë, ndërsa grimi ishte romantik, me kombinim highlighter-blush dhe buzë nude. Gjithçka dukej sikur përcillte një mesazh të qartë: e di kush jam dhe nuk kam nevojë të provoj asgjë.

Nga ana tjetër, Timothée Chalamet mbeti besnik stilit të tij minimalist: kostum krejtësisht i zi, jelek, xhaketë, pantallona të futura në çizme dhe një varëse argjendi. Pamja e tij ishte e përmbajtur, por e saktë, një reflektim i drejtpërdrejtë i mënyrës së tij të aktrimit.

Ajo që e bën këtë çift veçanërisht interesant është fakti se kurrë nuk duken sikur përpiqen të jenë “çifti më i përfolur i momentit”. E megjithatë, çdo herë bëhen të tillë. Pa teatralitet, pa poza të tepruara, pa nevojë për të provuar vlerën e tyre. Dinamika mes tyre është e qetë, por e qëndrueshme dhe ndoshta pikërisht për këtë arsye duket e sinqertë.

Në Critics Choice Awards, disa ditë më parë, Timothée madje e përmendi butë Kylie-n në fjalimin e tij të fitores, një gjest i vogël, por mjaftueshëm domethënës për të treguar se ajo është pjesë e historisë së tij, jo vetëm e imazhit publik.

Gjatë viteve të fundit, Kylie ka befasuar shpesh me zgjedhjet e saj të modës: nga fustani Versace i vitit 1999 me shpinë dramatikisht të hapur, te krijimi transparent prej dantelle i Hanae Mori. Por tani duket sikur nuk synon më të shokojë, por të konfirmojë statusin e saj.

Marrëdhënia e tyre zhvillohet larg skandaleve, por afër emocioneve. Nga puthjet nën yje, te paraqitjet e përbashkëta publike, e deri te momentet e qeta familjare, si shtëpiza e Krishtlindjeve prej xhenxhefili, ku Kylie kishte shkruar edhe emrin e Timothée-s. Ky detaj, ndoshta, është më i bukuri nga të gjithë.

Sepse glamuri mund të blihet. Diamantet mund të vishen. Fustanet mund të huazohen. Por vendi në familjen e dikujt – ai fitohet.

Ndoshta Kylie Jenner dhe Timothée Chalamet nuk ecin gjithmonë bashkë në tapetin e kuq. Por ecin në të njëjtin drejtim. Dhe në një botë ku gjithçka matet me tituj, ky është, në fakt – luksi më i madh. /Telegrafi/

Ndërsa te ne çdo dimër përsëritet e njëjta betejë me dyshemetë e akullta, radiatorët e ndezur në maksimum dhe ngrohëset që punojnë pa ndërprerje, në Norvegji ky problem është zgjidhur që para rreth dhjetë vitesh

Dhe jo, nuk bëhet fjalë për ndonjë mrekulli teknologjike apo sisteme jashtëzakonisht të shtrenjta. Zgjidhja e tyre bazohet në një ide të thjeshtë që ndryshon krejtësisht mënyrën e të menduarit. Dysheme e ngrohtë pa ngrohje të shtrenjtë nuk është mit, sepse parimi skandinav i izolimit e mban shtëpinë të ngrohtë edhe në temperatura ekstreme nën zero dhe sjell kursime të mëdha energjie. Ata nuk e rrisin ngrohjen, por ruajnë me mençuri nxehtësinë që tashmë e kanë. Dhe kjo funksionon edhe kur temperaturat bien thellë nën zero.

Gabimi për shkak të të cilit dyshemeja është gjithmonë e ftohtë

Në shumicën e shtëpive dhe banesave tona, dyshemeja është në kontakt të drejtpërdrejtë me tokën e ftohtë. Toka gjatë dimrit shndërrohet në një “pllakatë gjigante akulli” që vazhdimisht thith nxehtësinë nga ambienti. Ngrohja atëherë punon me kapacitet maksimal vetëm për të kompensuar humbjet, ndërsa faturat rriten ndjeshëm.

Qasja skandinave është krejt e kundërta. Hapi i parë dhe më i rëndësishëm është izolimi i plotë termik i dyshemesë nga toka. Në vend të një shtrese të hollë simbolike, nën themele vendoset një shtresë e trashë dhe serioze izolimi që nuk lejon depërtimin e të ftohtit. Dyshemeja pushon së qeni pika më e dobët e shtëpisë dhe bëhet pjesë e një sistemi të mbyllur dhe të ngrohtë, transmeton Telegrafi.

Sekreti i dyshemesë gjithmonë të ngrohtë

Një dysheme që nuk e ftoh shtëpinë përbëhet nga disa shtresa, dhe secila ka rolin e vet. Nën pllakën e betonit ndodhet një shtresë e fuqishme izolimi, rezistente ndaj lagështisë dhe presionit, e cila nuk i humb vetitë e saj për shumë vite. Ajo vepron si një mburojë midis shtëpisë dhe tokës së ngrirë.

Mbi këtë bazë të qëndrueshme, nxehtësia shpërndahet në mënyrë të barabartë, ndërsa shtresat reflektuese shtesë e drejtojnë atë drejt brendësisë së dhomës, në vend që të humbasë në tokë. Veshjet përfundimtare të dyshemesë zgjidhen ashtu që të përçojnë mirë nxehtësinë, kështu që ndjesia e ngrohtësisë së këndshme nën këmbë është e pranishme gjatë gjithë dimrit.

Falë kësaj ndërtese, për komoditet mjafton një temperaturë shumë më e ulët ngrohjeje sesa në sistemet klasike. Kjo do të thotë më pak konsum energjie dhe më pak ngarkesë për sistemin.

Pse ky investim ia vlen

Në shikim të parë, investimi në izolim cilësor duket i shtrenjtë. Por llogaritja afatgjatë tregon krejt të kundërtën. Shtëpitë me dysheme të izoluar mirë shpenzojnë dukshëm më pak energji për ngrohje, dhe diferenca në fatura vërehet që pas dimrit të parë.

Me kalimin e kohës, investimi fillestar kthehet përmes kursimeve, ndërsa komoditeti mbetet për vite me radhë. Një përparësi tjetër e madhe është siguria: në rast ndërprerjeje të ngrohjes, një shtëpi e tillë ftohet shumë ngadalë dhe ruan temperaturë të këndshme shumë më gjatë se shtëpitë klasike.

Çfarë na pengon në të vërtetë?

Pengesa më e madhe nuk është teknologjia, por mënyra e të menduarit. Shpesh kursehet në fazën e ndërtimit, ndërsa më pas për dekada paguhet çmimi i lartë për ngrohje. Në vendet veriore, përkundrazi, mendohet afatgjatë dhe llogaritet kostoja totale e jetesës në shtëpi gjatë shumë dekadave.

Frika nga ndryshimet dhe mbështetja në metodat “e provuara” e ngadalësojnë edhe më shumë pranimin e këtyre zgjidhjeve. Nxehtësia gjithmonë gjen rrugën më të lehtë për të dalë – dhe kur ajo rrugë mbyllet me izolim cilësor, ngrohtësia mbetet aty ku duhet: brenda shtëpisë.

Përfundim

Përvoja e vendeve të ftohta tregon se dysheme e ngrohtë pa ngrohje të fortë nuk është luks, por zgjedhje e mençur. Në vend të luftës së përhershme me të ftohtin, është e mundur të keni një ngrohtësi të qëndrueshme, komoditet dhe konsum më të ulët energjie. Gjithçka fillon nga një vendim i thjeshtë: të mos e shpërdorojmë nxehtësinë, por ta ruajmë atë. /Telegrafi/

Armët, shëndeti mendor dhe siguria familjare – një thirrje për kujdes

Mbajtja e armës së zjarrit, përfshirë revolen, armët e gjuetisë dhe armët sportive, nuk është thjesht çështje lejeje, profesioni apo statusi. Ajo përfaqëson një përgjegjësi të jashtëzakonshme morale, ligjore dhe njerëzore, sepse një gabim i vetëm mund të ketë pasoja të pakthyeshme. Armët e zjarrit i mbajnë kryesisht pjesëtarë të Policisë së Kosovës, Forcës së Sigurisë së Kosovës, roje sigurie, ushtarakë, gjuetarë të licencuar dhe persona të autorizuar për arsye të veçanta. Megjithatë, edhe në këto raste, ekziston një parim i panegociueshëm: arma nuk fal pakujdesi.

Statistikat dhe përvojat ndërkombëtare tregojnë se shumica e tragjedive me armë zjarri nuk ndodhin si pasojë e krimit të qëllimshëm, por për shkak të ruajtjes së gabuar, aksesit të fëmijëve, pastrimit jo profesional, stresit emocional, konflikteve familjare apo konsumimit të alkoolit. Pikërisht për këtë arsye, kultura e sigurisë me armë është po aq e rëndësishme sa vetë ligji, transmeton Telegrafi.

Ku dhe si duhet të ruhet arma e zjarrit (revolja, arma e gjuetisë, arma sportive)

• Vetëm në kasafortë metalike të certifikuar, të fiksuar në mur ose dysheme
• Me kod personal ose çelës, jo të arritshëm nga persona të tjerë
• E ndarë rreptësishtë nga municioni
• Në vend jo të dukshëm dhe jo të parashikueshëm
• Asnjëherë e lënë jashtë kasafortës, as “për pak minuta”

Rregull absolut: nëse një fëmijë mund ta gjejë, arma nuk është e ruajtur siç duhet.

Pajisje shtesë sigurie (të domosdoshme)

• Bravë për këmbëz
• Bllokues mekanikë shtesë

Edhe kasaforta më e mirë nuk e zëvendëson sigurinë e shumëfishtë. Sa më shumë barriera, aq më pak rrezik.

Edhe armët e gjuetisë kërkojnë të njëjtin nivel përgjegjësie

Të njëjtat parime sigurie vlejnë plotësisht edhe për armët e gjuetisë, si pushkët e gjahut dhe armët sportive. Këto armë shpesh perceptohen gabimisht si “më pak të rrezikshme”, por në realitet janë po aq potencialisht fatale nëse ruhen apo përdoren pa kujdes. Edhe armët e gjuetisë duhet të mbahen të zbrazura, të ndara nga municioni, të mbyllura në kasafortë ose dollap sigurie dhe kurrë të arritshme për fëmijët. Rreziku shtohet veçanërisht kur ruhen në ambiente familjare pa masa mbrojtëse, kur pastrohen pa njohuri profesionale ose kur përdoren nga persona nën stres emocional, alkool apo tension familjar. Siguria me armë nuk varet nga lloji i armës, por nga sjellja e njeriut që e zotëron.

Vendet që NUK janë të sigurta (gabime të shpeshta dhe fatale)

• Sirtarë pa bravë
• Komodina pranë shtratit
• Nën jastëk apo dyshek
• Dollapë rrobash
• Çanta personale
• Automjeti (ndarja e dorezave, nën ulëse)

Shumë aksidente ndodhin pikërisht sepse arma lihet “vetëm për pak”.

Përdorimi i armëve në ahengje, festa dhe dasma – një rrezik real dhe i ndaluar

Një fenomen i rrezikshëm që vazhdon të jetë i pranishëm në shoqëri është përdorimi i armëve të zjarrit në ahengje, festa familjare dhe dasma, shpesh me arsyetimin e gabuar të “gëzimit” apo “traditës”. Duhet theksuar qartë se çdo shkrepje në ajër është e rrezikshme dhe e ndaluar me ligj, sepse plumbat e shkrepur nuk zhduken, por bien përsëri në tokë, duke rrezikuar jetën e të tjerëve, shpesh edhe në zona të largëta nga vendi i festës. Çdo vit, raste të tilla përfundojnë me plagosje apo humbje jete, pa asnjë qëllim kriminal, por si pasojë e pakujdesisë dhe mosvetëdijes.

Festa nuk justifikon rrezikun dhe gëzimi nuk matet me armë. Në këto raste, përgjegjësia nuk bie vetëm mbi personin që qëllon, por edhe mbi organizatorët dhe të gjithë ata që e tolerojnë një sjellje të tillë. Siguria publike duhet të jetë gjithmonë mbi çdo zakon apo perceptim të gabuar kulturor.

Poligonet e gjuajtjes – ku mësohen armët e zjarrit, jo në shtëpi

Në Kosovë ekzistojnë poligone të licencuara për gjuajtje, të cilat funksionojnë sipas rregullave ligjore dhe standardeve të sigurisë. Këto hapësira janë krijuar për ata që kanë interes të mësojnë rreth armëve të zjarrit në mënyrë të kontrolluar, profesionale dhe të mbikëqyrur, pa rrezikuar familjen apo komunitetin. Trajnimi zhvillohet nga persona të trajnuar, në ambiente të dedikuara dhe larg shtëpive, fëmijëve dhe jetës familjare.

Mesazhi është i qartë: kush ka interes të mësojë për armët e zjarrit, duhet ta bëjë këtë në poligon, jo në ambiente shtëpiake dhe kurrë pa trajnim. Edukimi për armët nuk nënkupton domosdoshmërisht mbajtjen e armës në shtëpi, por respektimin e rreptë të sigurisë dhe përgjegjësisë.

Kush NUK duhet të mbajë armë zjarri

Mbajtja e armëve të zjarrit është veçanërisht e rrezikshme dhe shpesh e papranueshme për persona që vuajnë nga çrregullime psikike, ankth i rëndë, depresion apo impulsivitet, që gjenden në konflikte familjare, ndarje, xhelozi ose situata dhune, që konsumojnë alkool apo substanca të tjera, si dhe për ata që janë nën stres të madh emocional për shkak të humbjes, krizave personale apo ngarkesës së vazhdueshme psikologjike. Në këto rrethana, arma nuk mbron, por rrit ndjeshëm rrezikun e vetëlëndimit, dhunës aksidentale dhe tragjedive familjare.

Pastrimi dhe mirëmbajtja e armës

• Vetëm nga persona të trajnuar
• Gjithmonë me armën tërësisht të zbrazur dhe të kontrolluar dy herë
• Në ambient të izoluar, pa fëmijë
• Pa improvizime shtëpiake
• Në mungesë njohurish → servis i autorizuar

Pastrimi jo profesional është një nga shkaqet më të shpeshta të aksidenteve.

Transportimi i armës

• Gjithmonë e zbrazur
• E mbyllur, e padukshme
• Sipas rregullave ligjore
• Asnjëherë e lënë në veturë pa mbikëqyrje

Humbja ose vjedhja e armës

Çdo humbje apo vjedhje duhet të raportohet menjëherë. Çdo vonesë rrit rrezikun që arma të përdoret për krim apo aksident, transmeton Telegrafi.

Si të flasim me fëmijët për armët – pa frikë

Fëmijët dëgjojnë për armët nga media, lojërat, rrjetet sociale. Heshtja nuk i mbron.

• Flisni qetë, me gjuhë të thjeshtë
• Shpjegoni se arma nuk është lodër
• Vendosni rregull të qartë: nëse shohin armë, largohen dhe njoftojnë një të rritur
• Mos i trembni, por mos e banalizoni rrezikun

Armët nuk janë temë tabu, por as objekt kureshtjeje për fëmijët. Ato përmenden vetëm në kontekst sigurie dhe përgjegjësie. Kur fëmijët ndiejnë se prindërit flasin hapur dhe me maturi, frika zëvendësohet me besim. Në familjet ku arma ruhet siç duhet dhe diskutohet me qetësi, rreziku zvogëlohet ndjeshëm. Heshtja, fshehja apo neglizhenca janë shumë më të rrezikshme sesa një bisedë e thjeshtë, e përsëritur sipas moshës së fëmijës. Siguria nuk fillon me metalin e armës, por me kulturën familjare të përgjegjësisë.

Çfarë të bëhet në rast rreziku

Nëse:

• dyshoni se arma nuk është e ruajtur sigurt
• një fëmijë ka pasur qasje
• një anëtar i familjes është emocionalisht i paqëndrueshëm

➡️ arma duhet të largohet menjëherë nga ambienti dhe të kërkohet ndihmë institucionale. Reagimi i hershëm shpëton jetë.

Ligji dhe përgjegjësia

• Çdo armë duhet të jetë e regjistruar dhe e licencuar
• Mbajtja pa leje është vepër penale
• Pronari mban përgjegjësi të plotë ligjore dhe morale

Mesazh për lexuesin

Revolja nuk garanton siguri automatike. Sigurinë e garanton vetëm përgjegjësia, vetëkontrolli dhe parandalimi. Në shumë raste, vendimi më i mençur për familjen dhe komunitetin është të mos ketë armë në shtëpi.

Kujdesi sot parandalon tragjedinë nesër. /Telegrafi/

A e keni vënë re pse truri ynë arrin të rikujtojë me gjallëri momentet më të pakëndshme nga shumë vite më parë, ndërsa mezi mban mend një kompliment të bukur që e kemi marrë javën e kaluar?

Arsyeja lidhet me prirjen e trurit për t’u kapur më fort pas mendimeve negative sesa atyre pozitive, një fenomen që në psikologji quhet prirja ndaj negativitetit. Kjo prirje shpesh forcohet edhe nga një mekanizëm tjetër shoqërues, të cilin studiuesit e quajnë neutralizimi i ndjenjave negative.

Nëse edhe ju e përjetoni këtë, është lehtësuese të dini se nuk bëhet fjalë për një tipar të veçantë personaliteti, por për një fenomen të dokumentuar dhe studiuar prej dekadash në psikologjinë evolucionare. Kjo do të thotë se gabimi apo poshtërimi i dikurshëm që vazhdoni ta ripërjetoni në mendje, me shumë gjasë nuk është aq “i thellë” sa duket. Kjo prirje është pjesë e “instalimit” bazë të trurit njerëzor, e formësuar nga evolucioni dhe e përforcuar nga stresi modern.

Të kuptuarit pse ndodh kjo është hapi i parë për të ndërprerë ciklin dhe për të rimarrë kontrollin mbi rrëfimin tuaj të brendshëm mendor, shkruan Psychology Today, përcjell Telegrafi.

Më poshtë janë 3 arsyet kryesore pse truri anon nga negativiteti dhe çfarë mund të bëni për secilën prej tyre.

1. Truri është zhvilluar për t’i dhënë përparësi mendimeve negative

Shumë kohë para telefonave inteligjentë, afateve dhe rrjeteve sociale, njerëzit kishin një detyrë themelore: të mbijetonin. Kjo nënkuptonte vëmendje të shtuar ndaj çdo sinjali që mund të sillte rrezik. Një shushurimë në shkurre, ndryshime të papritura të motit apo gjurmë të çuditshme kafshësh të egra mund të nënkuptonin rrezik vdekjeprurës nëse injoroheshin.

Me fjalë të tjera, humbja e një kërcënimi të mundshëm mund të ishte fatale, ndërsa humbja e diçkaje pozitive si një pamje e bukur apo një tingull i këndshëm, rrallë kishte pasoja serioze.

Përgjatë mijëra viteve, kjo ka bërë që truri i njeriut t’u japë përparësi informacioneve negative ose kërcënuese. Edhe sot, truri përdor të njëjtin “sistem alarmi” të lashtë, duke e trajtuar refuzimin shoqëror, kritikat, frikën financiare apo pasigurinë si kërcënime për mbijetesën.

Studimet tregojnë se amigdala, struktura kyçe e trurit për përpunimin emocional, reagon veçanërisht fort ndaj stimujve kërcënues. Edhe pse aktivizohet si për emocionet pozitive ashtu edhe për ato negative, ajo tregon ndjeshmëri më të madhe kur perceptohet rrezik.

Prandaj, ju mund të rikujtoni vazhdimisht tonin e ashpër të një kolegu apo një gabim të vogël, edhe pse realisht jeni fizikisht të sigurt. Në ato momente, është e rëndësishme të kujtoni se truri juaj nuk po përpiqet t’ju torturojë, ai po përpiqet t’ju mbrojë, sipas mënyrës më të mirë që njeh.

2. Mendimet negative përpiqen të parandalojnë ngjarjet negative

Psikologjia prej kohësh e ka dokumentuar prirjen ndaj negativitetit: ne i mbajmë mend përvojat negative më gjallërisht sesa ato pozitive. Një studim me ndjekje të lëvizjes së syve, ku morën pjesë 130 studentë meshkuj, tregoi se njerëzit përqendrohen më shumë në detajet qendrore të ngjarjeve emocionale negative, duke i bërë këto kujtime më të thella dhe më të qëndrueshme.

Kjo ndodh sepse përvojat negative aktivizojnë më fort qendrat e përpunimit të informacionit në tru, veçanërisht amigdalën, e cila i jep përparësi kujtimeve emocionalisht të ngarkuara. Ky mekanizëm shpjegon pse:

• Harroni pesë komplimente, por fiksoheni pas një kritike
• Mbani mend një gabim pune prej vitesh, por mezi rikujtoni një arritje të vogël të përditshme
• Ripërjetoni vazhdimisht momente të sikletshme, ndërsa rrallë riktheheni te momentet e krenarisë

Psikologët socialë kanë zbuluar gjithashtu se njerëzit u japin më shumë peshë emocionale humbjeve sesa fitimeve, fenomen i njohur si neveria ndaj humbjes. Ai ndikon në mënyrën se si reagojmë ndaj rënies së bilancit bankar apo ndaj kritikave të njerëzve të afërt.

Kjo prirje evolutive nuk ndikon vetëm në kujtesë, por edhe në vendimmarrje, motivim dhe vetëperceptim, me synimin për të shmangur humbjet dhe përvojat negative në të ardhmen. Problemi lind kur nuk punojmë në mënyrë aktive për të vënë re dhe përforcuar përvojat pozitive – atëherë truri, automatikisht, fokusohet te ajo që shkon keq, duke e kthyer jetën në një proces të vazhdueshëm frike.

3. Mendimet negative krijojnë cikle emocionale vetëpërforcuese

Kur mendimet negative rrënjosen, ato nxisin reagimin ndaj stresit. Përqendrimi i vazhdueshëm në negativitet çon në çlirimin e kortizolit, hormonit të stresit, i cili e bën trurin edhe më të ndjeshëm ndaj sinjaleve negative.

Krijohet kështu një rreth vicioz: mendimi negativ aktivizon stresin, stresi e rrit ndjeshmërinë ndaj negativitetit, dhe kjo çon në edhe më shumë mendime shqetësuese. Një studim i vitit 2014, botuar në revistën Psychoneuroendocrinology, tregoi se ruminimi pas stresit (përsëritja e mendimeve negative pas një ngjarjeje stresuese) parashikon reagime më të forta të kortizolit ndaj stresorëve të ardhshëm.

Me kalimin e kohës, truri “mëson” të presë rrezik – edhe kur ai nuk ekziston – dhe reagon gjithnjë e më fort. Prandaj ruminimi konsiderohet një nga parashikuesit më të fuqishëm të ankthit dhe depresionit.

Në këtë fazë, shpesh e kapim veten duke pyetur:

• “Pse nuk arrij ta lë këtë pas?”
• “Pse më sillet vazhdimisht në mendje?”
• “Pse më shqetëson kaq shumë?”

Por truri thjesht po bën atë që është mësuar të bëjë prej vitesh. Lajmi i mirë është se këto cikle mund të prishen. Me ushtrime të vetëdijshme mendore, vëmendje ndaj mendimeve dhe kultivim të përvojave pozitive, truri mund të “rirregullohet”.

Përfundim

Mendimet negative qëndrojnë fort në mendjen tuaj sepse truri është ndërtuar për mbrojtje, jo për lumturi. Por sapo të kuptoni mekanizmat e mbijetesës, paragjykimet psikologjike dhe ciklet emocionale që veprojnë në prapaskenë, mund të filloni t’i ndërprisni ato.

Duke ngadalësuar ritmin, duke vëzhguar mendimet tuaja dhe duke ushqyer me qëllim përvojat pozitive, ju mund ta stërvitni trurin që të mos mbahet më kaq fort pas negativitetit dhe ta lejoni të pranojë të mirën me më shumë lehtësi. /Telegrafi/

Një fustan i zi, një detaj i ëmbël dhe buzëqeshja që i la të gjithë pa fjalë

Një nga aktoret më të kërkuara të Hollivudit u rikthye në tapetin e kuq dhe tregoi se për të tërhequr vëmendjen nuk janë të domosdoshme veshjet provokuese. Mjafton një buzëqeshje e sinqertë – ajo që e ka bërë ikonë ndër breza.

Aktorja Julia Roberts u shfaq në ndarjen e Golden Globes 2026 dhe është e drejtë të thuhet se magjepsi të pranishmit me zgjedhjen e saj elegante. E njohur për dashurinë ndaj kostumeve të gjera dhe stilit maskulin-elegant, “gruaja me buzëqeshjen më të bukur në botë” këtë herë vendosi të surprizojë me një krijim krejt tjetër.

Për këtë mbrëmje solemne, ajo zgjodhi një fustan elegant të zi prej kadifeje mëndafshi, me firmën Giorgio Armani Privé. Krijimi glamuroz dallohej për rripat delikatë të shpatullave dhe një dekolte të thellë, i cili theksonte një detaj të veçantë që tërhoqi vëmendjen e fotografëve dhe mediave të modës, transmeton Telegrafi.

profimedia

Bëhet fjalë për një gjerdan në formë luleshtrydheje, i zbukuruar me diamante dhe një zinxhir ari. Edhe pse simbolika e këtij aksesori ende nuk është zbuluar, një gjë është e sigurt: ai i dha stilimit monokromatik një prekje ngjyre, finesë dhe “ëmbëlsi” të rafinuar, duke krijuar kontrastin perfekt me të zezën klasike të fustanit.

Julia e kompletoi pamjen me një grim minimal në nuanca tokësore, që theksonte tiparet e saj natyrale, si dhe me flokë të valëzuar lehtë, të lëshuara mbi supe, një rikthim i hijshëm te eleganca e përjetshme që e karakterizon.

Kjo paraqitje u komentua gjerësisht si dëshmi se stili i vërtetë nuk varet nga trendet kalimtare, por nga qëndrimi, finesa dhe karizma personale. Në një mbrëmje plot shkëlqim dhe ekstravagancë, Julia Roberts dëshmoi edhe një herë se thjeshtësia e zgjuar dhe buzëqeshja ikonike janë armët e saj më të forta.

- YouTube

/Telegrafi/

Hormonet, gjenetika dhe ndjeshmëria e veçantë e skalpit ballor luajnë rol kyç në këtë proces

Rënia e flokëve është një shqetësim i shpeshtë si te meshkujt ashtu edhe te gratë, por ajo që bie më shumë në sy është fakti se te shumë persona flokët fillojnë të rrallohen pikërisht në pjesën e përparme të kokës, përgjatë vijës së ballit. Studimet shkencore tregojnë se kjo nuk ndodh rastësisht, por si rezultat i një kombinimi faktorësh biologjikë dhe hormonalë.

Hormonet dhe roli i DHT-së

Sipas American Academy of Dermatology, shkaku kryesor i rënies së flokëve në pjesën e përparme është ndjeshmëria e folikulave ndaj dihidrotestosteronit (DHT), një derivat i testosteronit. Ky hormon shkurton ciklin e rritjes së flokut, zvogëlon gradualisht folikulën dhe çon në prodhimin e flokëve gjithnjë e më të hollë, derisa rritja ndalon plotësisht. Ky proces njihet si alopecia androgjenetike, forma më e zakonshme e rënies së flokëve.

Pse preket më shumë zona ballore?

Studime të publikuara në Journal of Investigative Dermatology tregojnë se zona e përparme dhe ajo e sipërme e kokës kanë densitet më të lartë receptorësh për androgjenë dhe ndjeshmëri gjenetike më të madhe ndaj DHT-së. Në të kundërt, pjesa e pasme e kokës zakonisht ruan flokët, sepse folikulat aty janë më rezistente, fakt që shfrytëzohet edhe në transplantet e flokëve, transmeton Telegrafi.

Qarkullimi i gjakut dhe inflamacioni i heshtur

Sipas British Journal of Dermatology, në zonën ballore shpesh vërehet qarkullim më i dobët mikrovaskular dhe prani e inflamacionit kronik të lehtë. Këta faktorë përkeqësojnë furnizimin e folikulës me oksigjen dhe lëndë ushqyese, duke e përshpejtuar rënien e flokëve.

Stresi – një përshpejtues i nënvlerësuar

Hulumtimet tregojnë se kortizoli, hormoni i stresit, ndikon drejtpërdrejt në ciklin e rritjes së flokëve. Zona ballore, për shkak të ndjeshmërisë së saj hormonale, reagon më shpejt ndaj stresit kronik, duke e bërë rënien e flokëve më të dukshme pikërisht aty.

Faktorë shtesë, veçanërisht te gratë

Sipas Endocrine Reviews, te gratë rënia e flokëve në pjesën e përparme shpesh lidhet edhe me çrregullime të tiroides, sindromën e vezoreve policistike (PCOS), mungesë hekuri dhe ferritine, mungesë të vitaminës D, si dhe ndryshime hormonale pas lindjes ose gjatë menopauzës. Në këto raste, rënia mund të jetë më difuze, por zakonisht fillon nga vija e ballit.

💊 Çfarë ndihmon vërtet dhe çfarë është mit?

Ekspertët theksojnë se rënia e flokëve në pjesën e përparme nuk është vetëm çështje estetike, por një proces biologjik që kërkon qasje të bazuar në prova shkencore.

✅ Çfarë funksionon realisht

• Diagnostikimi i hershëm dermatologjik
• Trajtimet e provuara klinikisht, si minoksidili topikal, sipas rekomandimit mjekësor
• Balancimi hormonal në rastet me çrregullime të dokumentuara
• Korrigjimi i mungesave ushqyese (hekuri, ferritina, vitamina D)
• Menaxhimi i stresit kronik dhe përmirësimi i stilit të jetesës

❌ Çfarë nuk ka bazë shkencore

• Vajrat apo preparatet “mrekulli” që premtojnë ndalje të plotë të rënies hormonale
• Shampot që pretendojnë rigjenerim të folikulave të vdekura
• Masazhet që supozohet se neutralizojnë efektin e DHT-së
• Suplementet e përdorura pa analiza paraprake dhe pa indikacion mjekësor

Ekspertët sqarojnë se asnjë trajtim kozmetik nuk mund ta ndalë plotësisht rënien hormonale të flokëve, por ndërhyrja e hershme dhe e saktë mund ta ngadalësojë ndjeshëm procesin dhe të ruajë flokët ekzistues.

🧾 Shënim editorial

Ky artikull ka karakter informues dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore. Për vlerësim dhe trajtim të personalizuar, rekomandohet konsultë me dermatolog ose mjek specialist. /Telegrafi/

5 mënyra të thjeshta për lëkurë më të shtrënguar, më të butë dhe më të ushqyer

Çdo grua do ta pranojë se celuliti është një nga “armiqtë” më të mëdhenj. Për ta parandaluar, pimë shumë ujë, ushtrohemi rregullisht dhe i kushtojmë vëmendje ushqimit, por shpesh përdorim edhe trajtime të ndryshme për ta reduktuar sa më shpejt.

Për ta sqaruar: celuliti është rezultat i grumbullimit të tepërt të yndyrës në indin lidhor, gjë që shkakton gropëzime të valëzuara në lëkurë, të ngjashme me lëvoren e portokallit. Zakonisht shfaqet në kofshë, ije, vithe dhe bark dhe shpesh perceptohet si estetikisht i pakëndshëm.

Për të mos ardhur në këtë situatë, ose nëse jeni tashmë të prirura ndaj tij, më poshtë gjeni këshilla se si të parandaloni përhapjen e celulitit, por edhe si ta zbusni atë në mënyrë natyrale. Gjithçka që ju nevojitet është vaji i kokosit, i cili mund të përdoret në pesë mënyra, transmeton Telegrafi.

1. Konsumimi i vajit të kokosit

Mund të konsumoni dy lugë vaj kokosi në ditë para stërvitjes ose ta përdorni në gatim. Ai mund të nxisë proceset natyrore të metabolizmit të yndyrave në trup dhe të ndihmojë në reduktimin e celulitit.

2. Aplikimi lokal në zonat e prekura nga celuliti

Kjo është një nga mënyrat më të thjeshta për ta trajtuar celulitin. Masazhoni çdo ditë vaj kokosi në zonat e trupit ku shfaqet celuliti. Lëkura e përthith vajin, ndërsa masazhi ndihmon në përmirësimin e qarkullimit dhe në zbutjen e depozitave yndyrore. Përveç kësaj, vaji i kokosit ushqen lëkurën dhe e bën atë më të butë dhe më elastike.

3. Furçimi i thatë

Kjo është një metodë shumë popullore, ku vaji i kokosit aplikohet në lëkurë dhe më pas ajo fërkohet me një furçë të thatë. Vendosja e vajit menjëherë pas një dushi të ngrohtë dhe më pas furçimi i lëkurës stimulon sistemin limfatik. Për rezultate më të mira, zgjidhni një furçë natyrale dhe shmangni ato me fibra artificiale.

Kjo metodë, përveç ndihmës në eliminimin e toksinave dhe yndyrave të grumbulluara, ndihmon edhe në heqjen e lëkurës së thatë në gjunjë, bërryla dhe kyçe, përmirëson qarkullimin e gjakut dhe e bën lëkurën më të shtrënguar.

4. Kombinimi me kafe

Dihet se kafeja ndihmon në luftimin e celulitit, por në kombinim me vajin e kokosit krijon një përzierje shumë efektive.

Përzieni vaj kokosi me kokrra kafeje dhe krijoni një pastë. Tekstura e ashpër e kafesë vepron si piling, duke hapur poret e bllokuara, ndërsa vaji i kokosit siguron hidratim të mjaftueshëm. Ruajeni këtë përzierje në një enë qelqi dhe ngroheni pak para përdorimit. Pasi ta aplikoni në lëkurë, shpëlajeni pas 15 minutash.

Kjo përzierje ndihmon gjithashtu në stimulimin e qarkullimit të gjakut dhe limfës. Përdorimi i vajit të ngrohtë të kokosit për këtë qëllim është një ide e mirë.

5. Përzierja me vajra esencialë

A e dinit se kombinimi i vajrave esencialë me vajin e kokosit mund të ndihmojë në reduktimin e celulitit? Përgatisni një përzierje nga këta dy përbërës dhe aplikojeni në zonat e prekura. Është vërejtur se përzierjet e vajrave esencialë mund të ndihmojnë në zbutjen e yndyrës së tepërt nën shtresat e lëkurës.

Natyrisht, paralelisht me përdorimin e vajit të kokosit, është e rëndësishme t’i kushtoni vëmendje ushqimit dhe të pini mjaftueshëm ujë. Vetëm përdorimi i vajit të kokosit nuk do të sjellë ndryshim nëse nuk ndiqet një stil jetese i shëndetshëm. /Telegrafi/

Merren shpesh, por pak kush e di këtë rrezik

Zhurma në veshë (tinitusi), marramendja ose dëgjimi i zbehur mund të jenë efekte anësore të padëshiruara të disa barnave. Një spektër i gjerë medikamentesh – disa prej të cilave merren edhe pa recetë, mund të jenë ototoksike, pra të dëmtojnë veshin e brendshëm dhe të ndikojnë në dëgjim ose ekuilibër. Ototoksiciteti është një term që vjen nga fjalët “oto” (vesh) dhe “toksik” (helmues). Ai mund të jetë pasojë e faktorëve të ndryshëm, përfshirë infeksionet, predispozitën gjenetike dhe përdorimin e barnave.

Rreth 200 barna kanë veti ototoksike

Ototoksiciteti përkufizohet si toksicitet ndaj veshit, veçanërisht ndaj kokleas (kërmillit) ose nervit të dëgjimit. Ai mund të çojë në humbje të dëgjimit, tinitus dhe çrregullime të ekuilibrit. Reagimet e padëshiruara ndonjëherë janë të përkohshme, ndërsa në raste të tjera mund të jenë të përhershme dhe varen nga lloji i barit, doza, kohëzgjatja e përdorimit dhe ndjeshmëria individuale.

Veshi i brendshëm është jashtëzakonisht delikat. Shumica e specialistëve konsiderojnë se barnat ototoksike shkaktojnë dëmtime duke shkatërruar qelizat e imta me qime në koklea – pjesë kyçe e veshit të brendshëm. Kur këto qeliza dëmtohen, ato nuk rigjenerohen, prandaj humbja e dëgjimit në shumë raste është e pakthyeshme. Vlerësohet se rreth 200 barna kanë potencial ototoksik, veçanërisht këto pesë grupe, transmeton Telegrafi.

Antibiotikët

Antibiotikët aminoglikozidë, si gentamicina, tobramicina dhe streptomicina, zakonisht përshkruhen në infeksione të rënda si sepsa, meningjiti apo tuberkulozi – gjendje ku nevojitet trajtim i shpejtë dhe agresiv për të shmangur pasoja fatale. Në këto raste, përfitimi i terapisë shpesh e tejkalon rrezikun e dëmtimit të dëgjimit. Këta antibiotikë zakonisht jepen intravenoz dhe janë ndër substancat ototoksike më të dokumentuara. Ato mund të shkaktojnë humbje të përhershme të dëgjimit, sidomos kur përdoren në doza të larta ose për periudha të gjata. Disa pacientë janë gjenetikisht më të ndjeshëm ndaj këtyre efekteve.

Rreziku rritet edhe nga fakti se këto barna mund të qëndrojnë në veshin e brendshëm për javë apo edhe muaj, çka do të thotë se dëmtimi mund të vazhdojë edhe pas përfundimit të terapisë. Kujdes rekomandohet edhe me antibiotikë të tjerë, si makrolidët (eritromicina, azitromicina) dhe vankomicina, të cilët janë lidhur me probleme të dëgjimit, veçanërisht te të moshuarit dhe te personat me sëmundje të veshkave.

Barnat për zemrën

Diuretikët e ansës së Henles, si furosemidi dhe bumetanidi, përdoren shpesh në trajtimin e insuficiencës kardiake dhe tensionit të lartë. Kur aplikohen në doza të larta ose intravenoz, mund të shkaktojnë humbje të përkohshme të dëgjimit për shkak të çrregullimit të ekuilibrit të lëngjeve dhe elektroliteve në veshin e brendshëm. Vlerësohet se rreth 3% e pacientëve mund të zhvillojnë reagime ototoksike.

Disa barna për uljen e tensionit janë lidhur gjithashtu me shfaqjen e tinitusit. Këtu përfshihen ACE–inhibitorët, si ramiprili, si dhe bllokuesit e kanaleve të kalciumit, si amlodipina. Edhe pse këto lidhje janë vërejtur, nevojiten studime shtesë për të sqaruar plotësisht ndikimin e tyre në dëgjim.

Kimioterapia

Disa barna të kimioterapisë, veçanërisht ato që përmbajnë platin, si cisplatina dhe karboplatina, njihen për efekt të fortë ototoksik. Cisplatina, e përdorur në trajtimin e kancerit të testikujve, vezoreve, gjirit dhe tumoreve të kokës e qafës, mund të çojë në humbje të përhershme të dëgjimit. Rreziku rritet nëse terapia me rrezatim aplikohet në zonën e kokës ose qafës.

Deri në 60% e pacientëve të trajtuar me cisplatinë zhvillojnë një shkallë të caktuar dëmtimi të dëgjimit. Studiuesit po eksplorojnë mënyra për të ulur këtë rrezik përmes përshtatjes së dozës ose frekuencës së administrimit, pa komprometuar efikasitetin e trajtimit.

Barnat kundër dhimbjes

Doza të larta të analgjezikëve të zakonshëm, si aspirina dhe NSAID-ët (ibuprofeni, naprokseni), të përdorur kundër dhimbjes, inflamacionit dhe temperaturës, janë lidhur me tinitus dhe humbje të dëgjimit.

Një studim i madh tregoi se gratë nën 60 vjeç që merrnin rregullisht doza të moderuara aspirine (325 mg ose më shumë, 6–7 herë në javë) kishin 16% rrezik më të lartë për zhvillimin e tinitusit. Kjo lidhje nuk u vu re me doza të ulëta (100 mg ose më pak). Përdorimi i shpeshtë i NSAID-ëve dhe paracetamolit u shoqërua gjithashtu me rreth 20% rritje të rrezikut për tinitus.

Studime të tjera e kanë lidhur përdorimin afatgjatë të këtyre barnave me humbje të dëgjimit, veçanërisht te meshkujt nën 60 vjeç. Në shumicën e rasteve, simptomat tërhiqen pas ndërprerjes së barit, por zakonisht shfaqen pas përdorimit të zgjatur dhe në doza të larta.

Barnat antimalarike

Barnat si klorokina dhe kinina, të përdorura për trajtimin e malaries dhe ngërçeve muskulore, mund të shkaktojnë humbje të kthyeshme të dëgjimit dhe tinitus. Një studim tregoi se 25–33% e personave me humbje dëgjimi kishin përdorur më parë këto barna.

Hidroksiklorokina, e përdorur në trajtimin e lupusit dhe artritit reumatoid, ka strukturë kimike të ngjashme dhe rrezik të ngjashëm. Te disa persona dëgjimi përmirësohet pas ndërprerjes së terapisë, por te të tjerë mund të mbetet dëmtim i përhershëm, veçanërisht pas përdorimit afatgjatë ose në doza të larta.

Personat që tashmë kanë dëmtim të dëgjimit, vuajnë nga sëmundje të veshkave ose kanë predispozitë gjenetike janë në rrezik më të lartë, po ashtu edhe pacientët që marrin njëkohësisht disa barna ototoksike. Fëmijët dhe të moshuarit përbëjnë grupe veçanërisht të ndjeshme.

Mjekët theksojnë se në situata të caktuara – si trajtimi i kancerit, sepsës apo tuberkulozit – përfitimet e këtyre barnave e tejkalojnë rrezikun. Megjithatë, informimi i pacientit është thelbësor. Këshillohet që pacientët të pyesin profesionistët shëndetësorë nëse barnat që përdorin mund të ndikojnë në dëgjim ose ekuilibër dhe që çdo simptomë si zhurma në veshë, marramendja apo dëgjimi i dobësuar të raportohet menjëherë. Këto rekomandime përputhen edhe me udhëzimet e World Health Organization dhe National Institutes of Health mbi sigurinë e përdorimit të barnave. /Telegrafi/

Pse po e zgjedhin të gjithë këtë bimë dhe çfarë e bën kaq të veçantë për shtëpinë

Bimët sjellin jetë dhe freski në çdo hapësirë, duke e bërë atë më të këndshme dhe më të shëndetshme për jetesë. Përveçse e pasurojnë ambientin me ngjyrat dhe format e tyre, shumë bimë të brendshme kontribuojnë në mirëqenien psikologjike, uljen e stresit dhe krijimin e një atmosfere më të rehatshme në shtëpi.

Ekzistojnë disa klasike që nuk dalin kurrë nga moda, dhe një grup bimësh spikat veçanërisht për shumëanshmërinë dhe jetëgjatësinë e tij – fikuset. Gjinia Ficus përfshin qindra specie, por në kontekstin e përdorimit shtëpiak bëhet fjalë kryesisht për lloje dekorative të brendshme, të njohura për rezistencë dhe përshtatje me ambientet urbane.

Autoriteti për trendet e kopshtarisë, National Garden Bureau, e ka shpallur vitin 2026 si “Vitin e Fikusit”, duke e vendosur këtë grup bimësh në qendër të trendeve të interierit dhe gjelbërimit të brendshëm, transmeton Telegrafi.

Fikusi: shumëfunksional, dekorativ dhe i besueshëm

Kur flitet për fikusin si bimë e vitit 2026, bëhet fjalë kryesisht për llojet e mëposhtme të fikusit të brendshëm, të cilat përdoren gjerësisht në shtëpi dhe zyra:

Ficus elastica (fikusi i gomës) – me gjethe të mëdha, të trasha dhe shumë rezistent; një nga më jetëgjatët dhe më të preferuarit për dhomat e ndenjës
Ficus benjamina – elegant, me degë të varura dhe gjethe më të vogla; shpesh përdoret në hapësira më të mëdha
Ficus lyrata – i njohur për gjethet e mëdha në formë violine; shumë i kërkuar në dizajnin modern të interierit
Ficus microcarpa (Ginseng) – shpesh në formë bonsai, i përshtatshëm për ambiente më të vogla
Ficus elastica ‘Shivereana’ – variant dekorativ me gjethe kremoze, shumë i preferuar në interiere minimaliste

Kjo do të thotë se nuk bëhet fjalë për çdo fikus tropikal, por për këto lloje konkrete të brendshme, të cilat kombinojnë estetikën, qëndrueshmërinë dhe lehtësinë e mirëmbajtjes.

Fikuset vijnë në një gamë të gjerë formash, teksturash dhe nuancash të gjetheve, gjë që i bën të përshtatshëm për pothuajse çdo stil interieri, nga ai klasik deri te moderni.

Arsyeja pse fikuset janë në qendër të vëmendjes për vitin 2026 nuk lidhet vetëm me pamjen. Disa specie të tyre janë përfshirë në studime mbi cilësinë e ajrit në ambiente të mbyllura, ku është vërejtur se mund të kontribuojnë në reduktimin e disa ndotësve, megjithëse ekspertët theksojnë se ky efekt është i kufizuar dhe nuk zëvendëson ajrosjen e rregullt. Pavarësisht kësaj, fikuset krijojnë një mikroklimë më të këndshme dhe vizualisht më të shëndetshme në shtëpi.

Këshilla për kujdesin ndaj fikusit

Përveç shumëanshmërisë dhe jetëgjatësisë, fikusi konsiderohet edhe relativisht i lehtë për t’u mirëmbajtur. Shumica e llojeve qëndrojnë të shëndetshme për vite me radhë nëse:

• vendosen në një ambient të ndriçuar mirë, pa rreze të drejtpërdrejta të forta
• mbahen larg rrymave të ftohta të ajrit
• ujiten rregullisht, pa tepricë

Shumë fikuse kanë gjethe me sipërfaqe të madhe, prandaj rekomandohet pastrimi periodik i tyre me një leckë mikrofibër. Nëse vëreni rënie të gjetheve, kjo shpesh lidhet me ndryshime të papritura të ambientit ose mungesë lagështie në ajër.

Përfundim

Fikusi i vitit 2026 nuk është një “mrekulli botanike”, por një klasik i provuar, i qëndrueshëm, estetik dhe i përshtatshëm për jetesën moderne – arsye pse sot gjendet pothuajse në çdo dhomë ndenjeje. /Telegrafi/

Dashuria reflektohet qartë në pamjen tonë. Trupi ynë është pasqyra e mënyrës se si jetojmë dhe se si na trajton partneri

Është e rëndësishme të sqarohet menjëherë: këtu nuk bëhet fjalë për bukurinë apo moshën. Nuk bëhet fjalë as për “si duket objektivisht një grua”. Bëhet fjalë për shenja fizike dhe në sjellje që lidhen me përvojën emocionale. Psikologët shpjegojnë se si një jetë e privuar nga dashuria pasqyrohet gradualisht në pamjen e jashtme të njeriut.

Nëse një grua jeton për vite me radhë në një marrëdhënie ku mungojnë respekti dhe vëmendja, kjo reflektohet në mënyrat e mëposhtme:

1. Shikim i zbehtë dhe i kujdesshëm

Shikimi i një gruaje që për një kohë të gjatë nuk është dashur rrallëherë shpreh qetësi dhe paqe të brendshme. Ai shpesh duket i kujdesshëm, sikur vazhdimisht vlerëson ambientin dhe njerëzit përreth: a është e sigurt të shprehet dhe a do të refuzohet apo tallët? Ky shikim nuk e formon personalitetin, por krijohet nga përvoja të përsëritura ku pritshmëritë nuk janë përmbushur. Me kalimin e kohës zhvillohet zakoni për të mos shpresuar dhe për të ulur pritjet që në fillim, në mënyrë që të shmanget zhgënjimi.

2. Fytyrë që nuk gëzohet

Shprehjet e fytyrës së një gruaje të tillë zakonisht janë të përmbajtura. Gëzimi i saj shfaqet i zbehur, pa shkëlqim, sikur diçka e pengon të shprehet plotësisht emocionalisht. Kjo nuk ndodh për mungesë emocionesh, por sepse gëzimi i saj më parë nuk është pranuar, ndarë apo mbështetur nga partneri. Psika mëson se shprehja e plotë emocionale nuk është e sigurt; është më mirë të mbahen emocionet nën kontroll, transmeton Telegrafi.

3. Qëndrim vetëtkurrës

Trupi shpesh e zbulon më shpejt se fjalët një grua të padashur. Shpatullat janë lehtësisht të përkulura përpara, kraharori i mbyllur, ndërsa lëvizjet janë të kujdesshme dhe të përmbajtura. Gruaja fillon të flasë më qetë, qesh më pak me zë dhe gjestet e saj bëhen minimale. Ajo sikur “tkurret” në hapësirë, duke u përpjekur intuitivisht të mos bjerë në sy. Këtu nuk bëhet fjalë për pasiguri si tipar karakteri, por për një përshtatje fizike ndaj një marrëdhënieje ku është dashur të përshtatet, pa kërkuar dhe pa zënë shumë hapësirë me praninë e saj.

4. Dy ekstreme

Pamja e jashtme shpesh luhatet mes dy skajeve. Në njërin rast, gruaja ndalon së kujdesuri për veten: rregullim minimal, veshje e thjeshtë ose pa identitet dhe mungesë interesi për përkujdesje personale. Pas kësaj fshihet mendimi i brendshëm: “pse të mundohem, kur askush nuk më sheh?”. Në rastin tjetër, shfaqet hiperkontrolli: pamje e ndërtuar me kujdes ekstrem, fokus intensiv në detaje dhe frikë e vazhdueshme për të mos u dukur mjaftueshëm mirë. Ky është një përpjekje për të fituar dashurinë përmes përsosmërisë dhe përmbushjes së vazhdueshme të pritshmërive.

5. Gjurmë të stresit kronik

Vërehet lodhje në fytyrë dhe trup, e cila nuk largohet as pas pushimit. Nofulla, qafa dhe shpatullat janë shpesh të tendosura. /Telegrafi/

Eksperti i mirësjelljes William Hanson ka dhënë përgjigje për pyetjen se cila shtet, sipas tij, ka sjelljen më të mirë në botë

Bontoni është një nga ato kategori shoqërore që varen shumë nga vendi, kultura dhe konteksti. Ajo që në një vend konsiderohet shenjë respekti, në një tjetër mund të perceptohet si e pasjellshme apo edhe fyese. Për shembull, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, lënia e bakshishit në restorante është pothuajse e detyrueshme dhe mungesa e tij shpesh interpretohet si shenjë pakënaqësie ose mungese mirësjelljeje.

Nga ana tjetër, në Japoni, bakshishi është i padëshirueshëm dhe mund të shihet si fyerje, sepse sugjeron se punonjësi nuk paguhet mjaftueshëm ose se po përpiqeni të “blini” shërbim më të mirë. Në kulturën japoneze, shërbimi cilësor merret si i mirëqenë dhe nuk lidhet me shpërblim financiar shtesë.

A ekziston një vend me “sjelljen më të mirë”?

Nëse etiketa është kaq subjektive, a ekziston vërtet një vend që mund të shpallet si ai me sjelljen “më të mirë”? Sipas William Hanson, një prej ekspertëve më të njohur botërorë të etikës, përgjigjja është: po. Hanson është autor librash për etiketën dhe një figurë e njohur në rrjetet sociale, ku rregullat e sjelljes së mirë i përshtat kohës moderne, nga mënyra e saktë e sjelljes në tryezë, deri te si të largoheni me takt nga një takim katastrofik në Tinder, transmeton Telegrafi.

Në një intervistë për LADBible, ai zbuloi se cilin vend e konsideron si shembull absolut kur bëhet fjalë për sjelljen.

“Besoj se duhet të them Japoninë. Japonezët janë jashtëzakonisht të sjellshëm dhe plot respekt”, tha Hanson.

Megjithatë, Japonia nuk është e vetmja në listën e tij. “Edhe Singapori është jashtëzakonisht i sjellshëm”, shtoi ai. “Në fakt, ndoshta asnjë vend perëndimor nuk është përgjigjja e saktë për këtë pyetje, gjë që nga perspektiva e Perëndimit është disi e trishtueshme.”

Në Japoni, etika është thellësisht e rrënjosur

Në Japoni, etika është e ndërthurur thellë me gjuhën dhe kulturën e përditshme. Ekzistojnë forma të ndryshme përshëndetjeje dhe mënyra shprehjeje në varësi të statusit shoqëror të bashkëbiseduesit; ndryshe u drejtoheni eprorëve, të moshuarve, kolegëve apo miqve.

Në fund, etika shpesh varet edhe nga situata. Shumica e njerëzve, në mënyrë instinktive, e ndryshojnë mënyrën e të folurit dhe sjelljen në varësi të faktit nëse ndodhen mes familjarëve, miqve apo partnerëve të biznesit. Prandaj, pyetja “kush ka sjelljen më të mirë” ndoshta nuk ka një përgjigje të vetme. Megjithatë, sipas mendimit të ekspertëve, kulturat që theksojnë respektin, konsideratën dhe ndërgjegjësimin për tjetrin, si ajo japoneze, renditen pa dyshim shumë lart në këtë shkallë.

Në vazhdim, shikoni videon ku William Hanson u përgjigjet disa pyetjeve për bontonin:

- YouTube

/Telegrafi/

Lehtësimi dimëror shpesh i mashtron pacientët që ta shtyjnë trajtimin, ndërsa disa simptoma tregojnë qartë se është koha të reagoni menjëherë

Shumë persona me vena të zgjeruara pikërisht gjatë dimrit ndjejnë lehtësim, sepse këmbët u ënjten më pak, dhimbjet janë më të lehta dhe shqetësimet e përditshme duket sikur tërhiqen. Në këtë periudhë shpesh krijohet përshtypja se problemi nuk është më aq serioz, ndaj vendimi për trajtim shtyhet. Megjithatë, me ardhjen e ditëve më të ngrohta simptomat rikthehen, shpesh edhe më të theksuara se më parë: ënjtjet janë më të mëdha, dhimbjet më intensive dhe komplikimet më të shpeshta. A do të thotë kjo se gjendja përkeqësohet pashmangshëm nga viti në vit? Sa ndikon realisht stina në ecurinë e sëmundjes dhe a paraqet vera pengesë për trajtim?

Simptomat mund të jenë më pak të theksuara dhe pacientët shpesh mendojnë se nuk kanë më problem ose e shtyjnë trajtimin me justifikime të ndryshme. Gjatë verës ndodh zgjerimi i enëve të gjakut dhe atëherë shqetësimet janë më të forta. Në dimër, enët e gjakut tkurren, ndaj enjtjet, dhimbjet dhe shqetësimet janë më të lehta, prandaj krijohet përshtypja se gjendja është përmirësuar. Në verë, enët zgjerohen, ënjtjet rriten dhe komplikimet janë më të shpeshta, prandaj është e pritshme që problemet me venat të dyfishohen gjatë muajve të verës. Ky mekanizëm përputhet edhe me shpjegimet fiziologjike të përshkruara nga American College of Phlebology, sipas të cilave temperatura e lartë ndikon drejtpërdrejt në zgjerimin venoz dhe përkeqësimin e simptomave, transmeton Telegrafi.

Edhe të ftohtit ekstrem mund të shkaktojë probleme te disa pacientë. Është interesante se një pjesë e tyre raportojnë shqetësime më të forta pikërisht gjatë muajve të dimrit.

Për këtë dukuri nuk ekziston një shpjegim i qartë shkencor, por është shumë e rëndësishme të dëgjohet pacienti. Mjekësia është e bazuar në prova, por nuk është një shkencë plotësisht ekzakte. Nuk mund të “ndryshojmë” një pjesë të trupit për ta zgjidhur problemin menjëherë, prandaj duhet t’i kushtojmë vëmendje simptomave që përshkruan pacienti. Edhe World Health Organization thekson se menaxhimi i sëmundjeve kronike kërkon qasje individuale dhe vlerësim të vazhdueshëm të simptomave.

Sezoni ndikon edhe në vendimin e pacientëve për t’u operuar. Më shumë ndërhyrje realizohen gjatë vjeshtës, dimrit dhe pranverës, ndërsa më rrallë gjatë verës. Arsyeja është e thjeshtë: njerëzit planifikojnë pushimet vjetore dhe nuk duan të prishin ritmin e përditshëm.

Qëllimi i operacioneve me laser dhe procedurave minimalisht invazive është që të përshtaten me jetën e përditshme. Operacioni i venave nuk është ndërhyrje urgjente dhe shpesh shtyhet për arsye praktike, jo për shkak të miteve se “nuk duhet bërë gjatë verës”. Nëse dëshironi të shkoni me pushime, por trajtimin duhet ta planifikoni. Nuk duhet t’u nënshtrohemi miteve, por të udhëhiqemi nga nevojat reale shëndetësore.

Simptomat që nuk duhen shtyrë

Edhe pse shumë pacientë jetojnë me vite me simptomat e venave të zgjeruara dhe janë mësuar me shqetësimin e përditshëm, ekzistojnë situata që nuk duhet të injorohen.

Shqetësimet e lehta nuk janë urgjente, por dhimbja e fortë, skuqja, fortësia e venës dhe enjtja kërkojnë reagim të shpejtë. Kur shfaqen ndryshime në lëkurë ose ënjtje të theksuara, bëhet fjalë për një fazë të avancuar të sëmundjes dhe trajtimi nuk duhet të shtyhet. Koha më e mirë për operacion është sa më shpejt që të jetë e mundur. Megjithatë, ndodh që pacientët edhe me plagë venoze të thonë se do të shkojnë në pushime dhe do të paraqiten pas kthimit. Kjo është zgjedhja e tyre, por nga ana mjekësore nuk rekomandohet.

Si duket ndërhyrja?

Nëse ekzistojnë sëmundje shoqëruese të lidhura me venat, kryhen konsultime shtesë dhe përcaktohen masat terapeutike.

Rrallëherë ekzistojnë kundërindikacione për ndërhyrje, pasi ajo kryhet nën anestezi lokale. Numri i pacientëve që nuk e tolerojnë është shumë i vogël. Nëse mund të toleroni trajtimin te dentisti, mundeni edhe këtu. Mosha e pacientëve tanë varion nga 14 deri në 91 vjeç.

Operacioni me laser i venave është një metodë minimalisht invazive që zgjat rreth 40 minuta deri në një orë për të dyja këmbët. Rikuperimi është i shpejtë dhe kthimi në aktivitetet e përditshme po ashtu. Kërkesa e vetme është që pacienti të ecë sa më shumë pas ndërhyrjes.

Këshilla kryesore për pacientët është të mos i zgjidhin problemet vetë, por të kërkojnë ndihmë profesionale. Nëse rekomandohet operacioni me laser, nuk duhet të shtyhet gjatë dhe nuk duhet të ketë frikë. Ky nuk është një operacion që shpëton jetën, por një ndërhyrje që e përmirëson ndjeshëm cilësinë e jetës. Po aq e rëndësishme është edhe ndryshimi i zakoneve të këqija, sepse kjo ndihmon jo vetëm shëndetin e venave, por shëndetin e përgjithshëm. /Telegrafi/

Harrojeni kripën që dëmton betonin. Me një përbërës të lirë nga kuzhina, akulli nga shkallët zhduket për sekonda, ndërsa pllakat tuaja mbeten të mbrojtura

Dimri sjell me vete jo vetëm magjinë e festave, por edhe një problem serioz: ngricat. Shkallët dhe hyrjet e shtëpisë të mbuluara me akull përbëjnë rrezikun më të madh dhe mendimi i parë zakonisht është kripa. Megjithatë, të gjithë e dimë se sa shumë e dëmton kripa betonin dhe pllakat, duke lënë gjurmë që riparohen me vështirësi.

Ekziston një zgjidhje që me shumë gjasë e keni tashmë në dollapin tuaj, e cila është po aq efektive, e lirë dhe plotësisht e sigurt për sipërfaqet tuaja.

Pse duhet shmangur kripa në sipërfaqet e shtëpisë?

Në rrugë dhe në sipërfaqe të asfaltuara, kripa është efektive kundër akullit, por në ambientet e shtëpisë situata është ndryshe. Hyrjet dhe shkallët shpesh janë prej betoni ose të shtruara me pllaka qeramike. Në këto sipërfaqe, kripa e kuzhinës apo ajo industriale mund të jetë jashtëzakonisht agresive. Pas vetëm një dimri, betoni mund të fillojë të shpërbëhet, ndërsa edhe pse pllakat e përballojnë më mirë kripën, fugat janë shumë më të ndjeshme. Kripa depërton në to, duke shkaktuar dëmtime që bëhen të dukshme pas disa sezonesh, transmeton Telegrafi.

Një përbërës për “mrekulli”: sekreti i përzierjes

Fatmirësisht, ekziston një alternativë që mund të jetë po aq efektive.

Përzieni dy litra ujë të ngrohtë, një lugë gjelle detergjent për enë dhe rreth 50 mililitra alkool 70-përqindësh. Përgatitni sasinë e nevojshme të kësaj përzierjeje në raportin e përmendur dhe aplikojeni me kujdes në shkallë. Akulli do të shkrihet shpejt dhe nuk do të formohet ngricë e re. Sigurisht, përpara se të aplikoni përzierjen, hiqni sa më shumë borë dhe akull në mënyrë mekanike.

Nëse nuk i keni të gjithë përbërësit në dispozicion, vetëm detergjenti ose vetëm alkooli i përzier me ujë mund të jenë të dobishëm, por kombinimi i tyre jep rezultatet më të mira.

Mbroni pllakat – dhe veten

Edhe pse kripa është zgjedhja më e shpeshtë, dëmi afatgjatë që ajo u shkakton betonit dhe pllakave tuaja thjesht nuk ia vlen rreziku. Kjo përzierje e thjeshtë e ujit të ngrohtë, detergjentit dhe alkoolit e zgjidh problemin e akullit shpejt dhe me efikasitet, duke mbrojtur njëkohësisht sipërfaqet tuaja.

Gjithmonë hiqni fillimisht borën, aplikoni përzierjen dhe siguroni kalim të sigurt pa shqetësimin e ngricës. /Telegrafi/

Jennifer Lopez, me këtë paraqitje sfiduese, nuk la askënd indiferent dhe fjalë për fjalë “ia vodhi shfaqjen” një eventi glamuroz

E pakonkurrueshmja Jennifer Lopez mori pjesë në një mbrëmje gala të organizuar nga revista Vanity Fair dhe Amazon MGM Studios dhe me paraqitjen e saj jashtëzakonisht femërore dhe provokuese arriti t’i lërë të gjithë të tjerët në hije.

Këtë grua të suksesshme me të drejtë e ndjek fama se është e jashtëzakonshme dhe, dukshëm, nuk ka ndërmend të ndalet, për fatin tonë, kështu që edhe kësaj here fjalë për fjalë i la të gjithë pa fjalë, me një krijim elegant dhe sfidues që theksonte në mënyrë perfekte linjat e saj femërore.

Diva latine zgjodhi një krijim spektakolar në ngjyrë vishnje të errët kishte veshur një fustan mbrëmjeje me shpinë të hapur, i cili “rrëshqiste” në mënyrë perfekte mbi format e saj karakteristike dhe i theksonte ato maksimalisht. Me këtë paraqitje nuk la askënd indiferent, as publikun e as kritikët e modës, transmeton Telegrafi.

Fustanin e kompletoi me sandale të hapura, çantë dore dhe një pallto të shkurtër gëzofi në të njëjtën ngjyrë, ndërsa dekolteja dhe pjesa e poshtme e trupit të saj ishin plotësisht të ekspozuara.

Megjithatë, Jennifer Lopez e di shumë mirë se cilën pozë të marrë edhe në paraqitje shumë të guximshme si kjo, në mënyrë që të mos zbulojë më shumë sesa duhet, por pikërisht aq sa mjafton.

/Telegrafi/

Kardiologët shpjegojnë çfarë ndodh në minutat e para, pse aritmitë janë vdekjeprurëse dhe pse “ora e artë” është vendimtare për mbijetesën

Edhe pse infarkti i miokardit shpesh perceptohet si një gjendje ku “ka kohë” për të reaguar, realiteti është shumë më i rrezikshëm. Statistikat tregojnë se rreth 70 për qind e njerëzve e mbijetojnë sulmin në zemër, por një e treta e pacientëve humbin jetën, ndërsa më shumë se gjysma nuk arrijnë as deri në spital, të dhëna që përputhen edhe me raportet e American Heart Association, sipas të cilave rreziku më i madh i vdekjes ndodh pikërisht në minutat e para pas bllokimit të enëve koronare. Këto shifra tregojnë qartë se çdo minutë është jetike dhe pse simptomat e infarktit nuk guxojnë të injorohen, sepse pikërisht në ato çaste të hershme vendoset fati i muskulit të zemrës.

Aritmitë malinje që shfaqen si pasojë e dëmtimit akut të muskulit të zemrës janë shkaku kryesor i vdekjes që ndodh para se pacientët me infarkt miokardi të arrijnë në spital. Sipas udhëzimeve klinike të European Society of Cardiology, fibrilacioni ventrikular dhe takikarditë kërcënuese për jetën janë komplikimet më të shpeshta dhe më fatale në fazën e hershme të infarktit.

Për këtë arsye, te disa njerëz infarkti nuk lë kohë të mjaftueshme për zhvillimin e simptomave tipike dhe kërkimin e ndihmës, ndërsa te të tjerë organizmi arrin ta përballojë goditjen fillestare, duke mundësuar mbërritjen në spital dhe nisjen e trajtimit. Shkalla e dëmtimit të muskulit të zemrës varet para së gjithash nga ajo se cila enë gjaku është prekur dhe nëse ajo është e bllokuar plotësisht apo pjesërisht, transmeton Telegrafi.

“Fuqia” e infarktit, pra madhësia e mbresës që formohet, varet nga madhësia e enës së gjakut që është bllokuar, si dhe nga fakti nëse ajo është mbyllur plotësisht apo jo, dhe këta janë faktorët më të rëndësishëm në prognozën e ecurisë së sëmundjes. Megjithatë, në përfundim ndikojnë edhe rrethana të tjera, si mosha, sëmundjet shoqëruese, ekzistenca e mëparshme e sëmundjes koronare, gjendja e veshkave, çrregullimet e elektroliteve, por edhe terapia që personi ka përdorur para infarktit, si dhe zakone të dëmshme si pirja e duhanit.

Është interesante se njerëzit që më parë nuk kanë pasur të diagnostikuar sëmundje të zemrës nuk kanë domosdoshmërisht një prognozë më të favorshme.

Dihet se te njerëzit më të rinj shpesh ndodh formimi i papritur i mpiksjeve të gjakut, zakonisht në enë më të mëdha të zemrës, gjë që çon në dëmtime më të mëdha të muskulit të zemrës. Në anën tjetër, te personat me sëmundje koronare të mëparshme, muskuli i zemrës është pjesërisht i përshtatur me furnizimin e reduktuar me oksigjen dhe mund të tolerojë për një periudhë pak më të gjatë ndryshimet që ndodhin gjatë infarktit.

Ora e artë dhe shqetësimet atipike

Në të gjithë këtë proces, koha mbetet një nga faktorët kyç. Sa më shumë të pritet, aq më i madh është dëmtimi i muskulit të zemrës dhe rreziku i komplikimeve.

Çdo minutë gjatë së cilës një pacient me infarkt miokardi nuk merr ndihmë çon drejt një dëmtimi gjithnjë e më të rëndë të muskulit të zemrës, duke rritur rrezikun e komplikimeve dhe të vdekjes së papritur kardiake. Për infarktin vlen rregulli i njohur i “orës së artë”: rezultatet më të mira arrihen nëse qarkullimi i gjakut në enën e prekur rivendoset brenda 60 minutave, qoftë me barna apo gjatë koronarografisë, fakt i theksuar edhe në rekomandimet zyrtare të kardiologëve evropianë.

Skenari më i rëndë

Edhe kur mjekët arrijnë të ndërhyjnë në kohë, në raste të rralla infarkti mund të jetë aq i rëndë sa zemra nuk arrin më të pompojë mjaftueshëm gjak ose zhvillohen komplikime të tjera serioze. Në këto situata mund të shfaqet një gjendje e ngjashme me shokun, ku organizmi reagon në mënyrë të paparashikueshme dhe trajtimi bëhet shumë më i vështirë.

Simptomat më të rëndësishme që nuk guxojnë të nënvlerësohen janë dhimbja shtrënguese në gjoks ose ndjenja e presionit pas kockës së kraharorit, e cila mund të përhapet në krahun e majtë, shpatull, qafë ose nofull. Ndonjëherë infarkti shoqërohet edhe me shqetësime atipike, si dhimbje në pjesën e sipërme të barkut, të përziera, të vjella, dobësi e papritur, djersitje e tepruar ose mungesë ajri.

Shans më i madh për mbijetesë

Në pyetjen se çfarë duhet të dijë dhe të bëjë secili prej nesh për të rritur shanset për të mbijetuar infarktin, qoftë te vetja apo te një person pranë nesh, mjekët theksojnë se para së gjithash duhet të reduktohen faktorët e rrezikut dhe të mbahen nën kontroll sëmundjet kronike.

Pirja e duhanit, ushqyerja jo e shëndetshme, mungesa e aktivitetit fizik, si dhe kontrolli i dobët i tensionit të gjakut, diabetit dhe yndyrave në gjak, rrisin ndjeshëm rrezikun për infarkt miokardi. Po aq e rëndësishme është edhe njohja e ndihmës së parë: masazhi i jashtëm i zemrës (pa frymëmarrje artificiale), deri në mbërritjen e Ndihmës së Shpejtë, te një person që ka humbur vetëdijen dhe nuk merr frymë, mund t’i shpëtojë jetën dikujt edhe në rastet e aritmive malinje që shfaqen gjatë infarktit të miokardit. /Telegrafi/

Antocianina, melatonina dhe arsyeja pse ky frut po tërheq vëmendjen e mjekëve

Nëse keni vështirësi për të fjetur natën, zgjoheni të lodhur ose vuani nga dhimbjet e nyjeve, ekziston një zgjidhje natyrale që po përmendet gjithnjë e më shpesh nga ekspertët e shëndetit: lëngu i vishnjës. Kjo pije natyrale po cilësohet si një aleat i fuqishëm kundër inflamacionit, dhimbjeve kronike dhe pagjumësisë.

Sipas asaj që shkruan WebMD, vishnja dallon nga frutat e tjera për përmbajtjen e lartë të antocianinave, antioksidantë të fuqishëm që kanë efekt anti-inflamator dhe mund të ndihmojnë në uljen e dhimbjeve në nyje dhe muskuj.

Pse lëngu i vishnjës është i veçantë

Vishnja përmban pigmente bimore që i japin ngjyrën karakteristike të kuqe të errët, por pikërisht këto pigmente, antocianinat, janë edhe arsyeja kryesore pse lëngu i vishnjës lidhet me lehtësimin e inflamacionit. Sipas WebMD, këta përbërës veprojnë në mënyrë të ngjashme me disa barna kundër dhimbjes, por pa efektet anësore që shpesh i shoqërojnë ato.

Portali shëndetësor Healthline raporton se konsumimi i rregullt i lëngut të vishnjës është lidhur me ulje të shënjave inflamatore në organizëm, çka e bën veçanërisht të dobishëm për personat që vuajnë nga artriti, ngurtësimi i nyjeve apo dhimbjet kronike, përcjell Telegrafi.

Çfarë thonë studimet për dhimbjet në nyje

Studime të cituara nga Medical News Today tregojnë se personat që kanë konsumuar rregullisht lëng vishnje për disa javë kanë raportuar ulje të dhimbjes dhe përmirësim të lëvizshmërisë, veçanërisht në rastet e artritit inflamator. Studiuesit theksojnë se efekti lidhet me aftësinë e vishnjës për të frenuar proceset inflamatore në trup.

Një ndihmë natyrale edhe për gjumin

Lëngu i vishnjës nuk ndikon vetëm në nyje, por edhe në cilësinë e gjumit. Siç përcjell Sleep Foundation, vishnja është një nga burimet e rralla natyrale të melatoninës, hormonit që rregullon ritmin biologjik të trupit dhe ciklin gjumë–zgjim.

Përveç kësaj, vishnja përmban edhe triptofan, një aminoacid që ndihmon në prodhimin e serotoninës dhe melatoninës, duke kontribuar në gjumë më të thellë dhe më të qëndrueshëm. Personat që pinë lëng vishnje para gjumit flenë më shpejt dhe zgjohen më rrallë gjatë natës.

Si dhe kur të pihet lëngu i vishnjës

Ekspertët këshillojnë:

• Një gotë (rreth 200 ml) lëng vishnje
• 100% natyral, pa sheqer të shtuar
• Më së miri 1–2 orë para gjumit

Kjo kohë i jep organizmit mundësinë të shfrytëzojë melatoninën natyrale dhe të mbështesë proceset rigjeneruese gjatë natës.

E rëndësishme të dihet

Edhe pse përfitimet e lëngut të vishnjës janë të mbështetura nga studime dhe burime të besueshme, ai nuk zëvendëson terapinë mjekësore. Siç thekson WebMD, lëngu i vishnjës duhet parë si shtesë e shëndetshme në stilin e jetesës, veçanërisht për personat me dhimbje kronike ose probleme me gjumin. /Telegrafi/

Një ngjyrë, stil i fuqishëm dhe vetëbesim që nuk blihet me vite

Edhe pse në tapetin e kuq gjithmonë kërkohet një “fytyrë e re” që me stilin e saj të errësojë të tjerët, ceremonia e ndarjes së çmimeve të revistës WWD dëshmoi se Hollywood-i ende u përket zonjave me përvojë. Tre gra, një ngjyrë dhe i njëjti rezultat: dominim absolut mbi konkurrencën më të re.

Me një sharm që vjen vetëm me vitet, përvojën dhe vetëbesimin, këto tri gra mbajtën një masterklas të vërtetë se si vishet eleganca pas të pesëdhjetave.

Nëse ekziston dikush që sfidon hapur ligjet e kohës, ajo është pa dyshim Demi Moore. E shfaqur me një fustan të gjatë të zi, që ndiqte në mënyrë perfekte linjën e saj elegante, Demi la pa fjalë publikun, transmeton Telegrafi.

Flokët e saj karakteristike të gjatë ishin lëshuar në onde të buta, por “ylli kryesor” i paraqitjes ishte gjerdani masiv me diamante dhe smeralde. Kombinimi i elegancës strikte të së zezës me shkëlqimin e ftohtë të gurëve të çmuar e shndërroi Demin në një mbretëreshë të Hollywood-it modern, duke i lënë më të rejat në hije për nga finesa.

Gjatë vitit të fundit, Pamela Anderson po përjeton një rilindje të jashtëzakonshme personale dhe stilistike, ndërsa paraqitja e saj në Kaliforni ishte kulmi i kësaj transformimi. E veshur me një fustan-mantel saten në një nuancë të butë, Pamela kanalizoi frymën e epokës së artë të Hollywood-it.

Me një frizurë që të sillte ndër mend stilin ikonik të Marilyn Monroe dhe syze elegante që i shtonin pamjes një dozë glamuri “vajzë e rrezikshme”, Pamela thjesht rrezatonte bukuri dhe vetëbesim.

Pas një pauze më të gjatë nga dritat e reflektorëve, Cameron Diaz u rikthye me një stil që dërgon një mesazh të qartë: luksi i heshtur do të vazhdojë të dominojë edhe këtë vit. Kombinimi që ajo zgjodhi ishte mishërim i minimalizmit, një fustan i thjeshtë i zi, mbi të cilin kishte hedhur një xhaketë dykrerëshe me prerje strikte.

Qasja e veshjes me linja strikte dhe autoritare krijoi një ekuilibër perfekt mes seriozitetit profesional dhe shkëlqimit hollywood-ian. Megjithatë, detaji që i dha fytyrës së saj atë shkëlqimin e njohur ishte buzëkuqi i kuq i ndezur, marka e saj personale.

Ndërsa yjet më të reja shpesh bien në grackën e mikro-trendeve kalimtare, këto tri zonja zgjodhën strukturën, materialet cilësore dhe identitetin personal, duke u veçuar qartazi nga të tjerat.

Në fund të mbrëmjes, ishte e pamundur të mos vërehej: ishte plotësisht e qartë se kush e dominonte stilin. /Telegrafi/

Për gati dy dekada, romanca e herëpashershme e Al Pacinos me kolegen e tij Diane Keaton ishte intensive, e ndërlikuar dhe, në fund, e paqëndrueshme

Kur në vitin 1971, Diane Keaton mbërriti në sheshxhirimin e filmit The Godfather, ajo ishte vetëm 25 vjeçe. Luante rolin e Kay Adams, të dashurës dhe më vonë bashkëshortes së Michael Corleone-s, të cilin e interpretonte Al Pacino – atëherë një aktor relativisht i panjohur, për të cilin regjisori Francis Ford Coppola kishte luftuar fort që ta përzgjidhte, pavarësisht kundërshtimit të studios.

Kimia mes tyre ishte e menjëhershme.

“Isha marrëzisht e dashuruar me të”, do të pranonte më vonë Diane.
“Ishte sharmant, jashtëzakonisht qesharak, fliste pa pushim. Kishte diçka tek ai si një jetim i humbur, si një shkencëtar i çmendur. Dhe oh… ishte i mrekullueshëm!”

Deri në vitin 1974, gjatë xhirimeve të The Godfather Part II, ata u bënë çift. Ajo që pasoi ishte një lidhje gati 20-vjeçare, me ndërprerje, e mbushur me pasion, tension dhe emocione të forta, por që nuk mundi të mbijetonte si marrëdhënie e qëndrueshme.

Që në fillim, një dallim thelbësor i ndante. Diane dëshironte përkushtim. Martesë. Jetë të përbashkët. Al, i formësuar nga një fëmijëri e thyer dhe frikërat e tij të brendshme, nuk ishte në gjendje t’ia jepte këtë. Vite më vonë, ajo i vendosi një ultimatum. Edhe atëherë, ai nuk arriti të angazhohej, transmeton Telegrafi.

Ata e ndërprenë përfundimisht lidhjen rreth vitit 1990, pas përfundimit të xhirimeve të The Godfather Part III. Asnjëri prej tyre nuk u martua kurrë. Diane adoptoi dy fëmijë si nënë beqare në të pesëdhjetat. Al pati fëmijë me partnere të tjera, por mbeti beqar. Megjithatë, pavarësisht ndarjes, diçka mes tyre mbeti gjallë.

Në vitin 2017, Diane Keaton u nderua me çmimin për arritje jetësore nga American Film Institute. Al Pacino, i cili rrallë fliste publikisht për jetën private, doli në skenën e Dolby Theatre. Ai kujtoi se si ajo i kishte thënë dikur, para një interviste:

“Çfarëdo që të bësh, mos thuaj se je artist.”

Pastaj, duke e parë në publik, tha:
“Ti je artiste, Di. Je një artiste e madhe. Të dua. Përgjithmonë.”

Në sallë ra heshtje.

Historia e tyre nuk ishte kurrë një përrallë. Ishte reale – intensive, transformuese dhe, në fund, e pamundur për t’u shndërruar në martesë. Por ajo u kthye në diçka tjetër: një lidhje që as dekadat nuk arritën ta fshijnë.

Më 11 tetor 2025, Diane Keaton ndërroi jetë në moshën 79-vjeçare. Al Pacino ndodhej në Paris për xhirime kur mori lajmin. Ai publikoi një deklaratë që përmbledhte gjithçka që kishte qenë historia e tyre:

“Diane ishte partnerja ime, mikja ime, dikush që më solli gëzim dhe që, në shumë momente, ndikoi në drejtimin e jetës sime. Edhe pse kanë kaluar më shumë se 30 vjet që kur ishim bashkë, kujtimet kanë mbetur të gjalla, dhe me vdekjen e saj u rikthyen me një forcë që është njëkohësisht e dhimbshme dhe prekëse.”

Ai shtoi:

“Ajo jetoi pa kufij dhe gjithçka që prekte mbante energjinë e saj të pagabueshme. Ajo mund të fluturonte dhe në zemrën time, gjithmonë do të fluturojë.”

Burime pranë Pacinos u thanë gazetarëve se ai tani pendohet që nuk i propozoi kurrë martesë. “Duke parë pas, Al pranon se dashuria e jetës së tij ishte Diane.”

Historia e tyre na mëson diçka që shumica e rrëfimeve romantike nuk e bëjnë: jo çdo lidhje e thellë përfundon me martesë. Jo çdo person që ta ndryshon jetën mund të ecë pranë teje përgjithmonë. Disa marrëdhënie shndërrohen në diçka tjetër - miqësi, admirim të ndërsjellë ose thjesht kujtim, pa e humbur kurrë domethënien.

Pesëdhjetë e tre vjet pas takimit të tyre në sheshxhirimin e The Godfather, homazhi i Al Pacinos dëshmoi atë që e tregoi gjithë historia e tyre: disa dashuri, edhe kur transformohen, nuk zbehen kurrë, ato zgjasin në heshtje dhe na formësojnë përgjithmonë. /Telegrafi/