Hormonet, gjenetika dhe ndjeshmëria e veçantë e skalpit ballor luajnë rol kyç në këtë proces

Rënia e flokëve është një shqetësim i shpeshtë si te meshkujt ashtu edhe te gratë, por ajo që bie më shumë në sy është fakti se te shumë persona flokët fillojnë të rrallohen pikërisht në pjesën e përparme të kokës, përgjatë vijës së ballit. Studimet shkencore tregojnë se kjo nuk ndodh rastësisht, por si rezultat i një kombinimi faktorësh biologjikë dhe hormonalë.

Hormonet dhe roli i DHT-së

Sipas American Academy of Dermatology, shkaku kryesor i rënies së flokëve në pjesën e përparme është ndjeshmëria e folikulave ndaj dihidrotestosteronit (DHT), një derivat i testosteronit. Ky hormon shkurton ciklin e rritjes së flokut, zvogëlon gradualisht folikulën dhe çon në prodhimin e flokëve gjithnjë e më të hollë, derisa rritja ndalon plotësisht. Ky proces njihet si alopecia androgjenetike, forma më e zakonshme e rënies së flokëve.

Pse preket më shumë zona ballore?

Studime të publikuara në Journal of Investigative Dermatology tregojnë se zona e përparme dhe ajo e sipërme e kokës kanë densitet më të lartë receptorësh për androgjenë dhe ndjeshmëri gjenetike më të madhe ndaj DHT-së. Në të kundërt, pjesa e pasme e kokës zakonisht ruan flokët, sepse folikulat aty janë më rezistente, fakt që shfrytëzohet edhe në transplantet e flokëve, transmeton Telegrafi.

Qarkullimi i gjakut dhe inflamacioni i heshtur

Sipas British Journal of Dermatology, në zonën ballore shpesh vërehet qarkullim më i dobët mikrovaskular dhe prani e inflamacionit kronik të lehtë. Këta faktorë përkeqësojnë furnizimin e folikulës me oksigjen dhe lëndë ushqyese, duke e përshpejtuar rënien e flokëve.

Stresi – një përshpejtues i nënvlerësuar

Hulumtimet tregojnë se kortizoli, hormoni i stresit, ndikon drejtpërdrejt në ciklin e rritjes së flokëve. Zona ballore, për shkak të ndjeshmërisë së saj hormonale, reagon më shpejt ndaj stresit kronik, duke e bërë rënien e flokëve më të dukshme pikërisht aty.

Faktorë shtesë, veçanërisht te gratë

Sipas Endocrine Reviews, te gratë rënia e flokëve në pjesën e përparme shpesh lidhet edhe me çrregullime të tiroides, sindromën e vezoreve policistike (PCOS), mungesë hekuri dhe ferritine, mungesë të vitaminës D, si dhe ndryshime hormonale pas lindjes ose gjatë menopauzës. Në këto raste, rënia mund të jetë më difuze, por zakonisht fillon nga vija e ballit.

💊 Çfarë ndihmon vërtet dhe çfarë është mit?

Ekspertët theksojnë se rënia e flokëve në pjesën e përparme nuk është vetëm çështje estetike, por një proces biologjik që kërkon qasje të bazuar në prova shkencore.

✅ Çfarë funksionon realisht

• Diagnostikimi i hershëm dermatologjik
• Trajtimet e provuara klinikisht, si minoksidili topikal, sipas rekomandimit mjekësor
• Balancimi hormonal në rastet me çrregullime të dokumentuara
• Korrigjimi i mungesave ushqyese (hekuri, ferritina, vitamina D)
• Menaxhimi i stresit kronik dhe përmirësimi i stilit të jetesës

❌ Çfarë nuk ka bazë shkencore

• Vajrat apo preparatet “mrekulli” që premtojnë ndalje të plotë të rënies hormonale
• Shampot që pretendojnë rigjenerim të folikulave të vdekura
• Masazhet që supozohet se neutralizojnë efektin e DHT-së
• Suplementet e përdorura pa analiza paraprake dhe pa indikacion mjekësor

Ekspertët sqarojnë se asnjë trajtim kozmetik nuk mund ta ndalë plotësisht rënien hormonale të flokëve, por ndërhyrja e hershme dhe e saktë mund ta ngadalësojë ndjeshëm procesin dhe të ruajë flokët ekzistues.

🧾 Shënim editorial

Ky artikull ka karakter informues dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore. Për vlerësim dhe trajtim të personalizuar, rekomandohet konsultë me dermatolog ose mjek specialist. /Telegrafi/

5 mënyra të thjeshta për lëkurë më të shtrënguar, më të butë dhe më të ushqyer

Çdo grua do ta pranojë se celuliti është një nga “armiqtë” më të mëdhenj. Për ta parandaluar, pimë shumë ujë, ushtrohemi rregullisht dhe i kushtojmë vëmendje ushqimit, por shpesh përdorim edhe trajtime të ndryshme për ta reduktuar sa më shpejt.

Për ta sqaruar: celuliti është rezultat i grumbullimit të tepërt të yndyrës në indin lidhor, gjë që shkakton gropëzime të valëzuara në lëkurë, të ngjashme me lëvoren e portokallit. Zakonisht shfaqet në kofshë, ije, vithe dhe bark dhe shpesh perceptohet si estetikisht i pakëndshëm.

Për të mos ardhur në këtë situatë, ose nëse jeni tashmë të prirura ndaj tij, më poshtë gjeni këshilla se si të parandaloni përhapjen e celulitit, por edhe si ta zbusni atë në mënyrë natyrale. Gjithçka që ju nevojitet është vaji i kokosit, i cili mund të përdoret në pesë mënyra, transmeton Telegrafi.

1. Konsumimi i vajit të kokosit

Mund të konsumoni dy lugë vaj kokosi në ditë para stërvitjes ose ta përdorni në gatim. Ai mund të nxisë proceset natyrore të metabolizmit të yndyrave në trup dhe të ndihmojë në reduktimin e celulitit.

2. Aplikimi lokal në zonat e prekura nga celuliti

Kjo është një nga mënyrat më të thjeshta për ta trajtuar celulitin. Masazhoni çdo ditë vaj kokosi në zonat e trupit ku shfaqet celuliti. Lëkura e përthith vajin, ndërsa masazhi ndihmon në përmirësimin e qarkullimit dhe në zbutjen e depozitave yndyrore. Përveç kësaj, vaji i kokosit ushqen lëkurën dhe e bën atë më të butë dhe më elastike.

3. Furçimi i thatë

Kjo është një metodë shumë popullore, ku vaji i kokosit aplikohet në lëkurë dhe më pas ajo fërkohet me një furçë të thatë. Vendosja e vajit menjëherë pas një dushi të ngrohtë dhe më pas furçimi i lëkurës stimulon sistemin limfatik. Për rezultate më të mira, zgjidhni një furçë natyrale dhe shmangni ato me fibra artificiale.

Kjo metodë, përveç ndihmës në eliminimin e toksinave dhe yndyrave të grumbulluara, ndihmon edhe në heqjen e lëkurës së thatë në gjunjë, bërryla dhe kyçe, përmirëson qarkullimin e gjakut dhe e bën lëkurën më të shtrënguar.

4. Kombinimi me kafe

Dihet se kafeja ndihmon në luftimin e celulitit, por në kombinim me vajin e kokosit krijon një përzierje shumë efektive.

Përzieni vaj kokosi me kokrra kafeje dhe krijoni një pastë. Tekstura e ashpër e kafesë vepron si piling, duke hapur poret e bllokuara, ndërsa vaji i kokosit siguron hidratim të mjaftueshëm. Ruajeni këtë përzierje në një enë qelqi dhe ngroheni pak para përdorimit. Pasi ta aplikoni në lëkurë, shpëlajeni pas 15 minutash.

Kjo përzierje ndihmon gjithashtu në stimulimin e qarkullimit të gjakut dhe limfës. Përdorimi i vajit të ngrohtë të kokosit për këtë qëllim është një ide e mirë.

5. Përzierja me vajra esencialë

A e dinit se kombinimi i vajrave esencialë me vajin e kokosit mund të ndihmojë në reduktimin e celulitit? Përgatisni një përzierje nga këta dy përbërës dhe aplikojeni në zonat e prekura. Është vërejtur se përzierjet e vajrave esencialë mund të ndihmojnë në zbutjen e yndyrës së tepërt nën shtresat e lëkurës.

Natyrisht, paralelisht me përdorimin e vajit të kokosit, është e rëndësishme t’i kushtoni vëmendje ushqimit dhe të pini mjaftueshëm ujë. Vetëm përdorimi i vajit të kokosit nuk do të sjellë ndryshim nëse nuk ndiqet një stil jetese i shëndetshëm. /Telegrafi/

Merren shpesh, por pak kush e di këtë rrezik

Zhurma në veshë (tinitusi), marramendja ose dëgjimi i zbehur mund të jenë efekte anësore të padëshiruara të disa barnave. Një spektër i gjerë medikamentesh – disa prej të cilave merren edhe pa recetë, mund të jenë ototoksike, pra të dëmtojnë veshin e brendshëm dhe të ndikojnë në dëgjim ose ekuilibër. Ototoksiciteti është një term që vjen nga fjalët “oto” (vesh) dhe “toksik” (helmues). Ai mund të jetë pasojë e faktorëve të ndryshëm, përfshirë infeksionet, predispozitën gjenetike dhe përdorimin e barnave.

Rreth 200 barna kanë veti ototoksike

Ototoksiciteti përkufizohet si toksicitet ndaj veshit, veçanërisht ndaj kokleas (kërmillit) ose nervit të dëgjimit. Ai mund të çojë në humbje të dëgjimit, tinitus dhe çrregullime të ekuilibrit. Reagimet e padëshiruara ndonjëherë janë të përkohshme, ndërsa në raste të tjera mund të jenë të përhershme dhe varen nga lloji i barit, doza, kohëzgjatja e përdorimit dhe ndjeshmëria individuale.

Veshi i brendshëm është jashtëzakonisht delikat. Shumica e specialistëve konsiderojnë se barnat ototoksike shkaktojnë dëmtime duke shkatërruar qelizat e imta me qime në koklea – pjesë kyçe e veshit të brendshëm. Kur këto qeliza dëmtohen, ato nuk rigjenerohen, prandaj humbja e dëgjimit në shumë raste është e pakthyeshme. Vlerësohet se rreth 200 barna kanë potencial ototoksik, veçanërisht këto pesë grupe, transmeton Telegrafi.

Antibiotikët

Antibiotikët aminoglikozidë, si gentamicina, tobramicina dhe streptomicina, zakonisht përshkruhen në infeksione të rënda si sepsa, meningjiti apo tuberkulozi – gjendje ku nevojitet trajtim i shpejtë dhe agresiv për të shmangur pasoja fatale. Në këto raste, përfitimi i terapisë shpesh e tejkalon rrezikun e dëmtimit të dëgjimit. Këta antibiotikë zakonisht jepen intravenoz dhe janë ndër substancat ototoksike më të dokumentuara. Ato mund të shkaktojnë humbje të përhershme të dëgjimit, sidomos kur përdoren në doza të larta ose për periudha të gjata. Disa pacientë janë gjenetikisht më të ndjeshëm ndaj këtyre efekteve.

Rreziku rritet edhe nga fakti se këto barna mund të qëndrojnë në veshin e brendshëm për javë apo edhe muaj, çka do të thotë se dëmtimi mund të vazhdojë edhe pas përfundimit të terapisë. Kujdes rekomandohet edhe me antibiotikë të tjerë, si makrolidët (eritromicina, azitromicina) dhe vankomicina, të cilët janë lidhur me probleme të dëgjimit, veçanërisht te të moshuarit dhe te personat me sëmundje të veshkave.

Barnat për zemrën

Diuretikët e ansës së Henles, si furosemidi dhe bumetanidi, përdoren shpesh në trajtimin e insuficiencës kardiake dhe tensionit të lartë. Kur aplikohen në doza të larta ose intravenoz, mund të shkaktojnë humbje të përkohshme të dëgjimit për shkak të çrregullimit të ekuilibrit të lëngjeve dhe elektroliteve në veshin e brendshëm. Vlerësohet se rreth 3% e pacientëve mund të zhvillojnë reagime ototoksike.

Disa barna për uljen e tensionit janë lidhur gjithashtu me shfaqjen e tinitusit. Këtu përfshihen ACE–inhibitorët, si ramiprili, si dhe bllokuesit e kanaleve të kalciumit, si amlodipina. Edhe pse këto lidhje janë vërejtur, nevojiten studime shtesë për të sqaruar plotësisht ndikimin e tyre në dëgjim.

Kimioterapia

Disa barna të kimioterapisë, veçanërisht ato që përmbajnë platin, si cisplatina dhe karboplatina, njihen për efekt të fortë ototoksik. Cisplatina, e përdorur në trajtimin e kancerit të testikujve, vezoreve, gjirit dhe tumoreve të kokës e qafës, mund të çojë në humbje të përhershme të dëgjimit. Rreziku rritet nëse terapia me rrezatim aplikohet në zonën e kokës ose qafës.

Deri në 60% e pacientëve të trajtuar me cisplatinë zhvillojnë një shkallë të caktuar dëmtimi të dëgjimit. Studiuesit po eksplorojnë mënyra për të ulur këtë rrezik përmes përshtatjes së dozës ose frekuencës së administrimit, pa komprometuar efikasitetin e trajtimit.

Barnat kundër dhimbjes

Doza të larta të analgjezikëve të zakonshëm, si aspirina dhe NSAID-ët (ibuprofeni, naprokseni), të përdorur kundër dhimbjes, inflamacionit dhe temperaturës, janë lidhur me tinitus dhe humbje të dëgjimit.

Një studim i madh tregoi se gratë nën 60 vjeç që merrnin rregullisht doza të moderuara aspirine (325 mg ose më shumë, 6–7 herë në javë) kishin 16% rrezik më të lartë për zhvillimin e tinitusit. Kjo lidhje nuk u vu re me doza të ulëta (100 mg ose më pak). Përdorimi i shpeshtë i NSAID-ëve dhe paracetamolit u shoqërua gjithashtu me rreth 20% rritje të rrezikut për tinitus.

Studime të tjera e kanë lidhur përdorimin afatgjatë të këtyre barnave me humbje të dëgjimit, veçanërisht te meshkujt nën 60 vjeç. Në shumicën e rasteve, simptomat tërhiqen pas ndërprerjes së barit, por zakonisht shfaqen pas përdorimit të zgjatur dhe në doza të larta.

Barnat antimalarike

Barnat si klorokina dhe kinina, të përdorura për trajtimin e malaries dhe ngërçeve muskulore, mund të shkaktojnë humbje të kthyeshme të dëgjimit dhe tinitus. Një studim tregoi se 25–33% e personave me humbje dëgjimi kishin përdorur më parë këto barna.

Hidroksiklorokina, e përdorur në trajtimin e lupusit dhe artritit reumatoid, ka strukturë kimike të ngjashme dhe rrezik të ngjashëm. Te disa persona dëgjimi përmirësohet pas ndërprerjes së terapisë, por te të tjerë mund të mbetet dëmtim i përhershëm, veçanërisht pas përdorimit afatgjatë ose në doza të larta.

Personat që tashmë kanë dëmtim të dëgjimit, vuajnë nga sëmundje të veshkave ose kanë predispozitë gjenetike janë në rrezik më të lartë, po ashtu edhe pacientët që marrin njëkohësisht disa barna ototoksike. Fëmijët dhe të moshuarit përbëjnë grupe veçanërisht të ndjeshme.

Mjekët theksojnë se në situata të caktuara – si trajtimi i kancerit, sepsës apo tuberkulozit – përfitimet e këtyre barnave e tejkalojnë rrezikun. Megjithatë, informimi i pacientit është thelbësor. Këshillohet që pacientët të pyesin profesionistët shëndetësorë nëse barnat që përdorin mund të ndikojnë në dëgjim ose ekuilibër dhe që çdo simptomë si zhurma në veshë, marramendja apo dëgjimi i dobësuar të raportohet menjëherë. Këto rekomandime përputhen edhe me udhëzimet e World Health Organization dhe National Institutes of Health mbi sigurinë e përdorimit të barnave. /Telegrafi/

Pse po e zgjedhin të gjithë këtë bimë dhe çfarë e bën kaq të veçantë për shtëpinë

Bimët sjellin jetë dhe freski në çdo hapësirë, duke e bërë atë më të këndshme dhe më të shëndetshme për jetesë. Përveçse e pasurojnë ambientin me ngjyrat dhe format e tyre, shumë bimë të brendshme kontribuojnë në mirëqenien psikologjike, uljen e stresit dhe krijimin e një atmosfere më të rehatshme në shtëpi.

Ekzistojnë disa klasike që nuk dalin kurrë nga moda, dhe një grup bimësh spikat veçanërisht për shumëanshmërinë dhe jetëgjatësinë e tij – fikuset. Gjinia Ficus përfshin qindra specie, por në kontekstin e përdorimit shtëpiak bëhet fjalë kryesisht për lloje dekorative të brendshme, të njohura për rezistencë dhe përshtatje me ambientet urbane.

Autoriteti për trendet e kopshtarisë, National Garden Bureau, e ka shpallur vitin 2026 si “Vitin e Fikusit”, duke e vendosur këtë grup bimësh në qendër të trendeve të interierit dhe gjelbërimit të brendshëm, transmeton Telegrafi.

Fikusi: shumëfunksional, dekorativ dhe i besueshëm

Kur flitet për fikusin si bimë e vitit 2026, bëhet fjalë kryesisht për llojet e mëposhtme të fikusit të brendshëm, të cilat përdoren gjerësisht në shtëpi dhe zyra:

Ficus elastica (fikusi i gomës) – me gjethe të mëdha, të trasha dhe shumë rezistent; një nga më jetëgjatët dhe më të preferuarit për dhomat e ndenjës
Ficus benjamina – elegant, me degë të varura dhe gjethe më të vogla; shpesh përdoret në hapësira më të mëdha
Ficus lyrata – i njohur për gjethet e mëdha në formë violine; shumë i kërkuar në dizajnin modern të interierit
Ficus microcarpa (Ginseng) – shpesh në formë bonsai, i përshtatshëm për ambiente më të vogla
Ficus elastica ‘Shivereana’ – variant dekorativ me gjethe kremoze, shumë i preferuar në interiere minimaliste

Kjo do të thotë se nuk bëhet fjalë për çdo fikus tropikal, por për këto lloje konkrete të brendshme, të cilat kombinojnë estetikën, qëndrueshmërinë dhe lehtësinë e mirëmbajtjes.

Fikuset vijnë në një gamë të gjerë formash, teksturash dhe nuancash të gjetheve, gjë që i bën të përshtatshëm për pothuajse çdo stil interieri, nga ai klasik deri te moderni.

Arsyeja pse fikuset janë në qendër të vëmendjes për vitin 2026 nuk lidhet vetëm me pamjen. Disa specie të tyre janë përfshirë në studime mbi cilësinë e ajrit në ambiente të mbyllura, ku është vërejtur se mund të kontribuojnë në reduktimin e disa ndotësve, megjithëse ekspertët theksojnë se ky efekt është i kufizuar dhe nuk zëvendëson ajrosjen e rregullt. Pavarësisht kësaj, fikuset krijojnë një mikroklimë më të këndshme dhe vizualisht më të shëndetshme në shtëpi.

Këshilla për kujdesin ndaj fikusit

Përveç shumëanshmërisë dhe jetëgjatësisë, fikusi konsiderohet edhe relativisht i lehtë për t’u mirëmbajtur. Shumica e llojeve qëndrojnë të shëndetshme për vite me radhë nëse:

• vendosen në një ambient të ndriçuar mirë, pa rreze të drejtpërdrejta të forta
• mbahen larg rrymave të ftohta të ajrit
• ujiten rregullisht, pa tepricë

Shumë fikuse kanë gjethe me sipërfaqe të madhe, prandaj rekomandohet pastrimi periodik i tyre me një leckë mikrofibër. Nëse vëreni rënie të gjetheve, kjo shpesh lidhet me ndryshime të papritura të ambientit ose mungesë lagështie në ajër.

Përfundim

Fikusi i vitit 2026 nuk është një “mrekulli botanike”, por një klasik i provuar, i qëndrueshëm, estetik dhe i përshtatshëm për jetesën moderne – arsye pse sot gjendet pothuajse në çdo dhomë ndenjeje. /Telegrafi/

Dashuria reflektohet qartë në pamjen tonë. Trupi ynë është pasqyra e mënyrës se si jetojmë dhe se si na trajton partneri

Është e rëndësishme të sqarohet menjëherë: këtu nuk bëhet fjalë për bukurinë apo moshën. Nuk bëhet fjalë as për “si duket objektivisht një grua”. Bëhet fjalë për shenja fizike dhe në sjellje që lidhen me përvojën emocionale. Psikologët shpjegojnë se si një jetë e privuar nga dashuria pasqyrohet gradualisht në pamjen e jashtme të njeriut.

Nëse një grua jeton për vite me radhë në një marrëdhënie ku mungojnë respekti dhe vëmendja, kjo reflektohet në mënyrat e mëposhtme:

1. Shikim i zbehtë dhe i kujdesshëm

Shikimi i një gruaje që për një kohë të gjatë nuk është dashur rrallëherë shpreh qetësi dhe paqe të brendshme. Ai shpesh duket i kujdesshëm, sikur vazhdimisht vlerëson ambientin dhe njerëzit përreth: a është e sigurt të shprehet dhe a do të refuzohet apo tallët? Ky shikim nuk e formon personalitetin, por krijohet nga përvoja të përsëritura ku pritshmëritë nuk janë përmbushur. Me kalimin e kohës zhvillohet zakoni për të mos shpresuar dhe për të ulur pritjet që në fillim, në mënyrë që të shmanget zhgënjimi.

2. Fytyrë që nuk gëzohet

Shprehjet e fytyrës së një gruaje të tillë zakonisht janë të përmbajtura. Gëzimi i saj shfaqet i zbehur, pa shkëlqim, sikur diçka e pengon të shprehet plotësisht emocionalisht. Kjo nuk ndodh për mungesë emocionesh, por sepse gëzimi i saj më parë nuk është pranuar, ndarë apo mbështetur nga partneri. Psika mëson se shprehja e plotë emocionale nuk është e sigurt; është më mirë të mbahen emocionet nën kontroll, transmeton Telegrafi.

3. Qëndrim vetëtkurrës

Trupi shpesh e zbulon më shpejt se fjalët një grua të padashur. Shpatullat janë lehtësisht të përkulura përpara, kraharori i mbyllur, ndërsa lëvizjet janë të kujdesshme dhe të përmbajtura. Gruaja fillon të flasë më qetë, qesh më pak me zë dhe gjestet e saj bëhen minimale. Ajo sikur “tkurret” në hapësirë, duke u përpjekur intuitivisht të mos bjerë në sy. Këtu nuk bëhet fjalë për pasiguri si tipar karakteri, por për një përshtatje fizike ndaj një marrëdhënieje ku është dashur të përshtatet, pa kërkuar dhe pa zënë shumë hapësirë me praninë e saj.

4. Dy ekstreme

Pamja e jashtme shpesh luhatet mes dy skajeve. Në njërin rast, gruaja ndalon së kujdesuri për veten: rregullim minimal, veshje e thjeshtë ose pa identitet dhe mungesë interesi për përkujdesje personale. Pas kësaj fshihet mendimi i brendshëm: “pse të mundohem, kur askush nuk më sheh?”. Në rastin tjetër, shfaqet hiperkontrolli: pamje e ndërtuar me kujdes ekstrem, fokus intensiv në detaje dhe frikë e vazhdueshme për të mos u dukur mjaftueshëm mirë. Ky është një përpjekje për të fituar dashurinë përmes përsosmërisë dhe përmbushjes së vazhdueshme të pritshmërive.

5. Gjurmë të stresit kronik

Vërehet lodhje në fytyrë dhe trup, e cila nuk largohet as pas pushimit. Nofulla, qafa dhe shpatullat janë shpesh të tendosura. /Telegrafi/

Eksperti i mirësjelljes William Hanson ka dhënë përgjigje për pyetjen se cila shtet, sipas tij, ka sjelljen më të mirë në botë

Bontoni është një nga ato kategori shoqërore që varen shumë nga vendi, kultura dhe konteksti. Ajo që në një vend konsiderohet shenjë respekti, në një tjetër mund të perceptohet si e pasjellshme apo edhe fyese. Për shembull, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, lënia e bakshishit në restorante është pothuajse e detyrueshme dhe mungesa e tij shpesh interpretohet si shenjë pakënaqësie ose mungese mirësjelljeje.

Nga ana tjetër, në Japoni, bakshishi është i padëshirueshëm dhe mund të shihet si fyerje, sepse sugjeron se punonjësi nuk paguhet mjaftueshëm ose se po përpiqeni të “blini” shërbim më të mirë. Në kulturën japoneze, shërbimi cilësor merret si i mirëqenë dhe nuk lidhet me shpërblim financiar shtesë.

A ekziston një vend me “sjelljen më të mirë”?

Nëse etiketa është kaq subjektive, a ekziston vërtet një vend që mund të shpallet si ai me sjelljen “më të mirë”? Sipas William Hanson, një prej ekspertëve më të njohur botërorë të etikës, përgjigjja është: po. Hanson është autor librash për etiketën dhe një figurë e njohur në rrjetet sociale, ku rregullat e sjelljes së mirë i përshtat kohës moderne, nga mënyra e saktë e sjelljes në tryezë, deri te si të largoheni me takt nga një takim katastrofik në Tinder, transmeton Telegrafi.

Në një intervistë për LADBible, ai zbuloi se cilin vend e konsideron si shembull absolut kur bëhet fjalë për sjelljen.

“Besoj se duhet të them Japoninë. Japonezët janë jashtëzakonisht të sjellshëm dhe plot respekt”, tha Hanson.

Megjithatë, Japonia nuk është e vetmja në listën e tij. “Edhe Singapori është jashtëzakonisht i sjellshëm”, shtoi ai. “Në fakt, ndoshta asnjë vend perëndimor nuk është përgjigjja e saktë për këtë pyetje, gjë që nga perspektiva e Perëndimit është disi e trishtueshme.”

Në Japoni, etika është thellësisht e rrënjosur

Në Japoni, etika është e ndërthurur thellë me gjuhën dhe kulturën e përditshme. Ekzistojnë forma të ndryshme përshëndetjeje dhe mënyra shprehjeje në varësi të statusit shoqëror të bashkëbiseduesit; ndryshe u drejtoheni eprorëve, të moshuarve, kolegëve apo miqve.

Në fund, etika shpesh varet edhe nga situata. Shumica e njerëzve, në mënyrë instinktive, e ndryshojnë mënyrën e të folurit dhe sjelljen në varësi të faktit nëse ndodhen mes familjarëve, miqve apo partnerëve të biznesit. Prandaj, pyetja “kush ka sjelljen më të mirë” ndoshta nuk ka një përgjigje të vetme. Megjithatë, sipas mendimit të ekspertëve, kulturat që theksojnë respektin, konsideratën dhe ndërgjegjësimin për tjetrin, si ajo japoneze, renditen pa dyshim shumë lart në këtë shkallë.

Në vazhdim, shikoni videon ku William Hanson u përgjigjet disa pyetjeve për bontonin:

- YouTube

/Telegrafi/

Lehtësimi dimëror shpesh i mashtron pacientët që ta shtyjnë trajtimin, ndërsa disa simptoma tregojnë qartë se është koha të reagoni menjëherë

Shumë persona me vena të zgjeruara pikërisht gjatë dimrit ndjejnë lehtësim, sepse këmbët u ënjten më pak, dhimbjet janë më të lehta dhe shqetësimet e përditshme duket sikur tërhiqen. Në këtë periudhë shpesh krijohet përshtypja se problemi nuk është më aq serioz, ndaj vendimi për trajtim shtyhet. Megjithatë, me ardhjen e ditëve më të ngrohta simptomat rikthehen, shpesh edhe më të theksuara se më parë: ënjtjet janë më të mëdha, dhimbjet më intensive dhe komplikimet më të shpeshta. A do të thotë kjo se gjendja përkeqësohet pashmangshëm nga viti në vit? Sa ndikon realisht stina në ecurinë e sëmundjes dhe a paraqet vera pengesë për trajtim?

Simptomat mund të jenë më pak të theksuara dhe pacientët shpesh mendojnë se nuk kanë më problem ose e shtyjnë trajtimin me justifikime të ndryshme. Gjatë verës ndodh zgjerimi i enëve të gjakut dhe atëherë shqetësimet janë më të forta. Në dimër, enët e gjakut tkurren, ndaj enjtjet, dhimbjet dhe shqetësimet janë më të lehta, prandaj krijohet përshtypja se gjendja është përmirësuar. Në verë, enët zgjerohen, ënjtjet rriten dhe komplikimet janë më të shpeshta, prandaj është e pritshme që problemet me venat të dyfishohen gjatë muajve të verës. Ky mekanizëm përputhet edhe me shpjegimet fiziologjike të përshkruara nga American College of Phlebology, sipas të cilave temperatura e lartë ndikon drejtpërdrejt në zgjerimin venoz dhe përkeqësimin e simptomave, transmeton Telegrafi.

Edhe të ftohtit ekstrem mund të shkaktojë probleme te disa pacientë. Është interesante se një pjesë e tyre raportojnë shqetësime më të forta pikërisht gjatë muajve të dimrit.

Për këtë dukuri nuk ekziston një shpjegim i qartë shkencor, por është shumë e rëndësishme të dëgjohet pacienti. Mjekësia është e bazuar në prova, por nuk është një shkencë plotësisht ekzakte. Nuk mund të “ndryshojmë” një pjesë të trupit për ta zgjidhur problemin menjëherë, prandaj duhet t’i kushtojmë vëmendje simptomave që përshkruan pacienti. Edhe World Health Organization thekson se menaxhimi i sëmundjeve kronike kërkon qasje individuale dhe vlerësim të vazhdueshëm të simptomave.

Sezoni ndikon edhe në vendimin e pacientëve për t’u operuar. Më shumë ndërhyrje realizohen gjatë vjeshtës, dimrit dhe pranverës, ndërsa më rrallë gjatë verës. Arsyeja është e thjeshtë: njerëzit planifikojnë pushimet vjetore dhe nuk duan të prishin ritmin e përditshëm.

Qëllimi i operacioneve me laser dhe procedurave minimalisht invazive është që të përshtaten me jetën e përditshme. Operacioni i venave nuk është ndërhyrje urgjente dhe shpesh shtyhet për arsye praktike, jo për shkak të miteve se “nuk duhet bërë gjatë verës”. Nëse dëshironi të shkoni me pushime, por trajtimin duhet ta planifikoni. Nuk duhet t’u nënshtrohemi miteve, por të udhëhiqemi nga nevojat reale shëndetësore.

Simptomat që nuk duhen shtyrë

Edhe pse shumë pacientë jetojnë me vite me simptomat e venave të zgjeruara dhe janë mësuar me shqetësimin e përditshëm, ekzistojnë situata që nuk duhet të injorohen.

Shqetësimet e lehta nuk janë urgjente, por dhimbja e fortë, skuqja, fortësia e venës dhe enjtja kërkojnë reagim të shpejtë. Kur shfaqen ndryshime në lëkurë ose ënjtje të theksuara, bëhet fjalë për një fazë të avancuar të sëmundjes dhe trajtimi nuk duhet të shtyhet. Koha më e mirë për operacion është sa më shpejt që të jetë e mundur. Megjithatë, ndodh që pacientët edhe me plagë venoze të thonë se do të shkojnë në pushime dhe do të paraqiten pas kthimit. Kjo është zgjedhja e tyre, por nga ana mjekësore nuk rekomandohet.

Si duket ndërhyrja?

Nëse ekzistojnë sëmundje shoqëruese të lidhura me venat, kryhen konsultime shtesë dhe përcaktohen masat terapeutike.

Rrallëherë ekzistojnë kundërindikacione për ndërhyrje, pasi ajo kryhet nën anestezi lokale. Numri i pacientëve që nuk e tolerojnë është shumë i vogël. Nëse mund të toleroni trajtimin te dentisti, mundeni edhe këtu. Mosha e pacientëve tanë varion nga 14 deri në 91 vjeç.

Operacioni me laser i venave është një metodë minimalisht invazive që zgjat rreth 40 minuta deri në një orë për të dyja këmbët. Rikuperimi është i shpejtë dhe kthimi në aktivitetet e përditshme po ashtu. Kërkesa e vetme është që pacienti të ecë sa më shumë pas ndërhyrjes.

Këshilla kryesore për pacientët është të mos i zgjidhin problemet vetë, por të kërkojnë ndihmë profesionale. Nëse rekomandohet operacioni me laser, nuk duhet të shtyhet gjatë dhe nuk duhet të ketë frikë. Ky nuk është një operacion që shpëton jetën, por një ndërhyrje që e përmirëson ndjeshëm cilësinë e jetës. Po aq e rëndësishme është edhe ndryshimi i zakoneve të këqija, sepse kjo ndihmon jo vetëm shëndetin e venave, por shëndetin e përgjithshëm. /Telegrafi/

Harrojeni kripën që dëmton betonin. Me një përbërës të lirë nga kuzhina, akulli nga shkallët zhduket për sekonda, ndërsa pllakat tuaja mbeten të mbrojtura

Dimri sjell me vete jo vetëm magjinë e festave, por edhe një problem serioz: ngricat. Shkallët dhe hyrjet e shtëpisë të mbuluara me akull përbëjnë rrezikun më të madh dhe mendimi i parë zakonisht është kripa. Megjithatë, të gjithë e dimë se sa shumë e dëmton kripa betonin dhe pllakat, duke lënë gjurmë që riparohen me vështirësi.

Ekziston një zgjidhje që me shumë gjasë e keni tashmë në dollapin tuaj, e cila është po aq efektive, e lirë dhe plotësisht e sigurt për sipërfaqet tuaja.

Pse duhet shmangur kripa në sipërfaqet e shtëpisë?

Në rrugë dhe në sipërfaqe të asfaltuara, kripa është efektive kundër akullit, por në ambientet e shtëpisë situata është ndryshe. Hyrjet dhe shkallët shpesh janë prej betoni ose të shtruara me pllaka qeramike. Në këto sipërfaqe, kripa e kuzhinës apo ajo industriale mund të jetë jashtëzakonisht agresive. Pas vetëm një dimri, betoni mund të fillojë të shpërbëhet, ndërsa edhe pse pllakat e përballojnë më mirë kripën, fugat janë shumë më të ndjeshme. Kripa depërton në to, duke shkaktuar dëmtime që bëhen të dukshme pas disa sezonesh, transmeton Telegrafi.

Një përbërës për “mrekulli”: sekreti i përzierjes

Fatmirësisht, ekziston një alternativë që mund të jetë po aq efektive.

Përzieni dy litra ujë të ngrohtë, një lugë gjelle detergjent për enë dhe rreth 50 mililitra alkool 70-përqindësh. Përgatitni sasinë e nevojshme të kësaj përzierjeje në raportin e përmendur dhe aplikojeni me kujdes në shkallë. Akulli do të shkrihet shpejt dhe nuk do të formohet ngricë e re. Sigurisht, përpara se të aplikoni përzierjen, hiqni sa më shumë borë dhe akull në mënyrë mekanike.

Nëse nuk i keni të gjithë përbërësit në dispozicion, vetëm detergjenti ose vetëm alkooli i përzier me ujë mund të jenë të dobishëm, por kombinimi i tyre jep rezultatet më të mira.

Mbroni pllakat – dhe veten

Edhe pse kripa është zgjedhja më e shpeshtë, dëmi afatgjatë që ajo u shkakton betonit dhe pllakave tuaja thjesht nuk ia vlen rreziku. Kjo përzierje e thjeshtë e ujit të ngrohtë, detergjentit dhe alkoolit e zgjidh problemin e akullit shpejt dhe me efikasitet, duke mbrojtur njëkohësisht sipërfaqet tuaja.

Gjithmonë hiqni fillimisht borën, aplikoni përzierjen dhe siguroni kalim të sigurt pa shqetësimin e ngricës. /Telegrafi/

Jennifer Lopez, me këtë paraqitje sfiduese, nuk la askënd indiferent dhe fjalë për fjalë “ia vodhi shfaqjen” një eventi glamuroz

E pakonkurrueshmja Jennifer Lopez mori pjesë në një mbrëmje gala të organizuar nga revista Vanity Fair dhe Amazon MGM Studios dhe me paraqitjen e saj jashtëzakonisht femërore dhe provokuese arriti t’i lërë të gjithë të tjerët në hije.

Këtë grua të suksesshme me të drejtë e ndjek fama se është e jashtëzakonshme dhe, dukshëm, nuk ka ndërmend të ndalet, për fatin tonë, kështu që edhe kësaj here fjalë për fjalë i la të gjithë pa fjalë, me një krijim elegant dhe sfidues që theksonte në mënyrë perfekte linjat e saj femërore.

Diva latine zgjodhi një krijim spektakolar në ngjyrë vishnje të errët kishte veshur një fustan mbrëmjeje me shpinë të hapur, i cili “rrëshqiste” në mënyrë perfekte mbi format e saj karakteristike dhe i theksonte ato maksimalisht. Me këtë paraqitje nuk la askënd indiferent, as publikun e as kritikët e modës, transmeton Telegrafi.

Fustanin e kompletoi me sandale të hapura, çantë dore dhe një pallto të shkurtër gëzofi në të njëjtën ngjyrë, ndërsa dekolteja dhe pjesa e poshtme e trupit të saj ishin plotësisht të ekspozuara.

Megjithatë, Jennifer Lopez e di shumë mirë se cilën pozë të marrë edhe në paraqitje shumë të guximshme si kjo, në mënyrë që të mos zbulojë më shumë sesa duhet, por pikërisht aq sa mjafton.

/Telegrafi/

Kardiologët shpjegojnë çfarë ndodh në minutat e para, pse aritmitë janë vdekjeprurëse dhe pse “ora e artë” është vendimtare për mbijetesën

Edhe pse infarkti i miokardit shpesh perceptohet si një gjendje ku “ka kohë” për të reaguar, realiteti është shumë më i rrezikshëm. Statistikat tregojnë se rreth 70 për qind e njerëzve e mbijetojnë sulmin në zemër, por një e treta e pacientëve humbin jetën, ndërsa më shumë se gjysma nuk arrijnë as deri në spital, të dhëna që përputhen edhe me raportet e American Heart Association, sipas të cilave rreziku më i madh i vdekjes ndodh pikërisht në minutat e para pas bllokimit të enëve koronare. Këto shifra tregojnë qartë se çdo minutë është jetike dhe pse simptomat e infarktit nuk guxojnë të injorohen, sepse pikërisht në ato çaste të hershme vendoset fati i muskulit të zemrës.

Aritmitë malinje që shfaqen si pasojë e dëmtimit akut të muskulit të zemrës janë shkaku kryesor i vdekjes që ndodh para se pacientët me infarkt miokardi të arrijnë në spital. Sipas udhëzimeve klinike të European Society of Cardiology, fibrilacioni ventrikular dhe takikarditë kërcënuese për jetën janë komplikimet më të shpeshta dhe më fatale në fazën e hershme të infarktit.

Për këtë arsye, te disa njerëz infarkti nuk lë kohë të mjaftueshme për zhvillimin e simptomave tipike dhe kërkimin e ndihmës, ndërsa te të tjerë organizmi arrin ta përballojë goditjen fillestare, duke mundësuar mbërritjen në spital dhe nisjen e trajtimit. Shkalla e dëmtimit të muskulit të zemrës varet para së gjithash nga ajo se cila enë gjaku është prekur dhe nëse ajo është e bllokuar plotësisht apo pjesërisht, transmeton Telegrafi.

“Fuqia” e infarktit, pra madhësia e mbresës që formohet, varet nga madhësia e enës së gjakut që është bllokuar, si dhe nga fakti nëse ajo është mbyllur plotësisht apo jo, dhe këta janë faktorët më të rëndësishëm në prognozën e ecurisë së sëmundjes. Megjithatë, në përfundim ndikojnë edhe rrethana të tjera, si mosha, sëmundjet shoqëruese, ekzistenca e mëparshme e sëmundjes koronare, gjendja e veshkave, çrregullimet e elektroliteve, por edhe terapia që personi ka përdorur para infarktit, si dhe zakone të dëmshme si pirja e duhanit.

Është interesante se njerëzit që më parë nuk kanë pasur të diagnostikuar sëmundje të zemrës nuk kanë domosdoshmërisht një prognozë më të favorshme.

Dihet se te njerëzit më të rinj shpesh ndodh formimi i papritur i mpiksjeve të gjakut, zakonisht në enë më të mëdha të zemrës, gjë që çon në dëmtime më të mëdha të muskulit të zemrës. Në anën tjetër, te personat me sëmundje koronare të mëparshme, muskuli i zemrës është pjesërisht i përshtatur me furnizimin e reduktuar me oksigjen dhe mund të tolerojë për një periudhë pak më të gjatë ndryshimet që ndodhin gjatë infarktit.

Ora e artë dhe shqetësimet atipike

Në të gjithë këtë proces, koha mbetet një nga faktorët kyç. Sa më shumë të pritet, aq më i madh është dëmtimi i muskulit të zemrës dhe rreziku i komplikimeve.

Çdo minutë gjatë së cilës një pacient me infarkt miokardi nuk merr ndihmë çon drejt një dëmtimi gjithnjë e më të rëndë të muskulit të zemrës, duke rritur rrezikun e komplikimeve dhe të vdekjes së papritur kardiake. Për infarktin vlen rregulli i njohur i “orës së artë”: rezultatet më të mira arrihen nëse qarkullimi i gjakut në enën e prekur rivendoset brenda 60 minutave, qoftë me barna apo gjatë koronarografisë, fakt i theksuar edhe në rekomandimet zyrtare të kardiologëve evropianë.

Skenari më i rëndë

Edhe kur mjekët arrijnë të ndërhyjnë në kohë, në raste të rralla infarkti mund të jetë aq i rëndë sa zemra nuk arrin më të pompojë mjaftueshëm gjak ose zhvillohen komplikime të tjera serioze. Në këto situata mund të shfaqet një gjendje e ngjashme me shokun, ku organizmi reagon në mënyrë të paparashikueshme dhe trajtimi bëhet shumë më i vështirë.

Simptomat më të rëndësishme që nuk guxojnë të nënvlerësohen janë dhimbja shtrënguese në gjoks ose ndjenja e presionit pas kockës së kraharorit, e cila mund të përhapet në krahun e majtë, shpatull, qafë ose nofull. Ndonjëherë infarkti shoqërohet edhe me shqetësime atipike, si dhimbje në pjesën e sipërme të barkut, të përziera, të vjella, dobësi e papritur, djersitje e tepruar ose mungesë ajri.

Shans më i madh për mbijetesë

Në pyetjen se çfarë duhet të dijë dhe të bëjë secili prej nesh për të rritur shanset për të mbijetuar infarktin, qoftë te vetja apo te një person pranë nesh, mjekët theksojnë se para së gjithash duhet të reduktohen faktorët e rrezikut dhe të mbahen nën kontroll sëmundjet kronike.

Pirja e duhanit, ushqyerja jo e shëndetshme, mungesa e aktivitetit fizik, si dhe kontrolli i dobët i tensionit të gjakut, diabetit dhe yndyrave në gjak, rrisin ndjeshëm rrezikun për infarkt miokardi. Po aq e rëndësishme është edhe njohja e ndihmës së parë: masazhi i jashtëm i zemrës (pa frymëmarrje artificiale), deri në mbërritjen e Ndihmës së Shpejtë, te një person që ka humbur vetëdijen dhe nuk merr frymë, mund t’i shpëtojë jetën dikujt edhe në rastet e aritmive malinje që shfaqen gjatë infarktit të miokardit. /Telegrafi/

Antocianina, melatonina dhe arsyeja pse ky frut po tërheq vëmendjen e mjekëve

Nëse keni vështirësi për të fjetur natën, zgjoheni të lodhur ose vuani nga dhimbjet e nyjeve, ekziston një zgjidhje natyrale që po përmendet gjithnjë e më shpesh nga ekspertët e shëndetit: lëngu i vishnjës. Kjo pije natyrale po cilësohet si një aleat i fuqishëm kundër inflamacionit, dhimbjeve kronike dhe pagjumësisë.

Sipas asaj që shkruan WebMD, vishnja dallon nga frutat e tjera për përmbajtjen e lartë të antocianinave, antioksidantë të fuqishëm që kanë efekt anti-inflamator dhe mund të ndihmojnë në uljen e dhimbjeve në nyje dhe muskuj.

Pse lëngu i vishnjës është i veçantë

Vishnja përmban pigmente bimore që i japin ngjyrën karakteristike të kuqe të errët, por pikërisht këto pigmente, antocianinat, janë edhe arsyeja kryesore pse lëngu i vishnjës lidhet me lehtësimin e inflamacionit. Sipas WebMD, këta përbërës veprojnë në mënyrë të ngjashme me disa barna kundër dhimbjes, por pa efektet anësore që shpesh i shoqërojnë ato.

Portali shëndetësor Healthline raporton se konsumimi i rregullt i lëngut të vishnjës është lidhur me ulje të shënjave inflamatore në organizëm, çka e bën veçanërisht të dobishëm për personat që vuajnë nga artriti, ngurtësimi i nyjeve apo dhimbjet kronike, përcjell Telegrafi.

Çfarë thonë studimet për dhimbjet në nyje

Studime të cituara nga Medical News Today tregojnë se personat që kanë konsumuar rregullisht lëng vishnje për disa javë kanë raportuar ulje të dhimbjes dhe përmirësim të lëvizshmërisë, veçanërisht në rastet e artritit inflamator. Studiuesit theksojnë se efekti lidhet me aftësinë e vishnjës për të frenuar proceset inflamatore në trup.

Një ndihmë natyrale edhe për gjumin

Lëngu i vishnjës nuk ndikon vetëm në nyje, por edhe në cilësinë e gjumit. Siç përcjell Sleep Foundation, vishnja është një nga burimet e rralla natyrale të melatoninës, hormonit që rregullon ritmin biologjik të trupit dhe ciklin gjumë–zgjim.

Përveç kësaj, vishnja përmban edhe triptofan, një aminoacid që ndihmon në prodhimin e serotoninës dhe melatoninës, duke kontribuar në gjumë më të thellë dhe më të qëndrueshëm. Personat që pinë lëng vishnje para gjumit flenë më shpejt dhe zgjohen më rrallë gjatë natës.

Si dhe kur të pihet lëngu i vishnjës

Ekspertët këshillojnë:

• Një gotë (rreth 200 ml) lëng vishnje
• 100% natyral, pa sheqer të shtuar
• Më së miri 1–2 orë para gjumit

Kjo kohë i jep organizmit mundësinë të shfrytëzojë melatoninën natyrale dhe të mbështesë proceset rigjeneruese gjatë natës.

E rëndësishme të dihet

Edhe pse përfitimet e lëngut të vishnjës janë të mbështetura nga studime dhe burime të besueshme, ai nuk zëvendëson terapinë mjekësore. Siç thekson WebMD, lëngu i vishnjës duhet parë si shtesë e shëndetshme në stilin e jetesës, veçanërisht për personat me dhimbje kronike ose probleme me gjumin. /Telegrafi/

Një ngjyrë, stil i fuqishëm dhe vetëbesim që nuk blihet me vite

Edhe pse në tapetin e kuq gjithmonë kërkohet një “fytyrë e re” që me stilin e saj të errësojë të tjerët, ceremonia e ndarjes së çmimeve të revistës WWD dëshmoi se Hollywood-i ende u përket zonjave me përvojë. Tre gra, një ngjyrë dhe i njëjti rezultat: dominim absolut mbi konkurrencën më të re.

Me një sharm që vjen vetëm me vitet, përvojën dhe vetëbesimin, këto tri gra mbajtën një masterklas të vërtetë se si vishet eleganca pas të pesëdhjetave.

Nëse ekziston dikush që sfidon hapur ligjet e kohës, ajo është pa dyshim Demi Moore. E shfaqur me një fustan të gjatë të zi, që ndiqte në mënyrë perfekte linjën e saj elegante, Demi la pa fjalë publikun, transmeton Telegrafi.

Flokët e saj karakteristike të gjatë ishin lëshuar në onde të buta, por “ylli kryesor” i paraqitjes ishte gjerdani masiv me diamante dhe smeralde. Kombinimi i elegancës strikte të së zezës me shkëlqimin e ftohtë të gurëve të çmuar e shndërroi Demin në një mbretëreshë të Hollywood-it modern, duke i lënë më të rejat në hije për nga finesa.

Gjatë vitit të fundit, Pamela Anderson po përjeton një rilindje të jashtëzakonshme personale dhe stilistike, ndërsa paraqitja e saj në Kaliforni ishte kulmi i kësaj transformimi. E veshur me një fustan-mantel saten në një nuancë të butë, Pamela kanalizoi frymën e epokës së artë të Hollywood-it.

Me një frizurë që të sillte ndër mend stilin ikonik të Marilyn Monroe dhe syze elegante që i shtonin pamjes një dozë glamuri “vajzë e rrezikshme”, Pamela thjesht rrezatonte bukuri dhe vetëbesim.

Pas një pauze më të gjatë nga dritat e reflektorëve, Cameron Diaz u rikthye me një stil që dërgon një mesazh të qartë: luksi i heshtur do të vazhdojë të dominojë edhe këtë vit. Kombinimi që ajo zgjodhi ishte mishërim i minimalizmit, një fustan i thjeshtë i zi, mbi të cilin kishte hedhur një xhaketë dykrerëshe me prerje strikte.

Qasja e veshjes me linja strikte dhe autoritare krijoi një ekuilibër perfekt mes seriozitetit profesional dhe shkëlqimit hollywood-ian. Megjithatë, detaji që i dha fytyrës së saj atë shkëlqimin e njohur ishte buzëkuqi i kuq i ndezur, marka e saj personale.

Ndërsa yjet më të reja shpesh bien në grackën e mikro-trendeve kalimtare, këto tri zonja zgjodhën strukturën, materialet cilësore dhe identitetin personal, duke u veçuar qartazi nga të tjerat.

Në fund të mbrëmjes, ishte e pamundur të mos vërehej: ishte plotësisht e qartë se kush e dominonte stilin. /Telegrafi/

Për gati dy dekada, romanca e herëpashershme e Al Pacinos me kolegen e tij Diane Keaton ishte intensive, e ndërlikuar dhe, në fund, e paqëndrueshme

Kur në vitin 1971, Diane Keaton mbërriti në sheshxhirimin e filmit The Godfather, ajo ishte vetëm 25 vjeçe. Luante rolin e Kay Adams, të dashurës dhe më vonë bashkëshortes së Michael Corleone-s, të cilin e interpretonte Al Pacino – atëherë një aktor relativisht i panjohur, për të cilin regjisori Francis Ford Coppola kishte luftuar fort që ta përzgjidhte, pavarësisht kundërshtimit të studios.

Kimia mes tyre ishte e menjëhershme.

“Isha marrëzisht e dashuruar me të”, do të pranonte më vonë Diane.
“Ishte sharmant, jashtëzakonisht qesharak, fliste pa pushim. Kishte diçka tek ai si një jetim i humbur, si një shkencëtar i çmendur. Dhe oh… ishte i mrekullueshëm!”

Deri në vitin 1974, gjatë xhirimeve të The Godfather Part II, ata u bënë çift. Ajo që pasoi ishte një lidhje gati 20-vjeçare, me ndërprerje, e mbushur me pasion, tension dhe emocione të forta, por që nuk mundi të mbijetonte si marrëdhënie e qëndrueshme.

Që në fillim, një dallim thelbësor i ndante. Diane dëshironte përkushtim. Martesë. Jetë të përbashkët. Al, i formësuar nga një fëmijëri e thyer dhe frikërat e tij të brendshme, nuk ishte në gjendje t’ia jepte këtë. Vite më vonë, ajo i vendosi një ultimatum. Edhe atëherë, ai nuk arriti të angazhohej, transmeton Telegrafi.

Ata e ndërprenë përfundimisht lidhjen rreth vitit 1990, pas përfundimit të xhirimeve të The Godfather Part III. Asnjëri prej tyre nuk u martua kurrë. Diane adoptoi dy fëmijë si nënë beqare në të pesëdhjetat. Al pati fëmijë me partnere të tjera, por mbeti beqar. Megjithatë, pavarësisht ndarjes, diçka mes tyre mbeti gjallë.

Në vitin 2017, Diane Keaton u nderua me çmimin për arritje jetësore nga American Film Institute. Al Pacino, i cili rrallë fliste publikisht për jetën private, doli në skenën e Dolby Theatre. Ai kujtoi se si ajo i kishte thënë dikur, para një interviste:

“Çfarëdo që të bësh, mos thuaj se je artist.”

Pastaj, duke e parë në publik, tha:
“Ti je artiste, Di. Je një artiste e madhe. Të dua. Përgjithmonë.”

Në sallë ra heshtje.

Historia e tyre nuk ishte kurrë një përrallë. Ishte reale – intensive, transformuese dhe, në fund, e pamundur për t’u shndërruar në martesë. Por ajo u kthye në diçka tjetër: një lidhje që as dekadat nuk arritën ta fshijnë.

Më 11 tetor 2025, Diane Keaton ndërroi jetë në moshën 79-vjeçare. Al Pacino ndodhej në Paris për xhirime kur mori lajmin. Ai publikoi një deklaratë që përmbledhte gjithçka që kishte qenë historia e tyre:

“Diane ishte partnerja ime, mikja ime, dikush që më solli gëzim dhe që, në shumë momente, ndikoi në drejtimin e jetës sime. Edhe pse kanë kaluar më shumë se 30 vjet që kur ishim bashkë, kujtimet kanë mbetur të gjalla, dhe me vdekjen e saj u rikthyen me një forcë që është njëkohësisht e dhimbshme dhe prekëse.”

Ai shtoi:

“Ajo jetoi pa kufij dhe gjithçka që prekte mbante energjinë e saj të pagabueshme. Ajo mund të fluturonte dhe në zemrën time, gjithmonë do të fluturojë.”

Burime pranë Pacinos u thanë gazetarëve se ai tani pendohet që nuk i propozoi kurrë martesë. “Duke parë pas, Al pranon se dashuria e jetës së tij ishte Diane.”

Historia e tyre na mëson diçka që shumica e rrëfimeve romantike nuk e bëjnë: jo çdo lidhje e thellë përfundon me martesë. Jo çdo person që ta ndryshon jetën mund të ecë pranë teje përgjithmonë. Disa marrëdhënie shndërrohen në diçka tjetër - miqësi, admirim të ndërsjellë ose thjesht kujtim, pa e humbur kurrë domethënien.

Pesëdhjetë e tre vjet pas takimit të tyre në sheshxhirimin e The Godfather, homazhi i Al Pacinos dëshmoi atë që e tregoi gjithë historia e tyre: disa dashuri, edhe kur transformohen, nuk zbehen kurrë, ato zgjasin në heshtje dhe na formësojnë përgjithmonë. /Telegrafi/

Pse veprimet dhe fjalët e përditshme vlejnë më shumë se shprehjet e mëdha

Rritja e fëmijëve nuk është kurrë një detyrë e lehtë. Të gjithë gabojmë dhe mësojmë gjatë rrugës së prindërimit. Prindërit u thonë shpesh fëmijëve “të dua” – këto fjalë vijnë natyrshëm dhe nga zemra. Por dashuria nuk shprehet vetëm me fjalë; ajo tregohet përmes veprimeve.

Fëmijët nuk kanë nevojë vetëm të dëgjojnë se janë të dashur, por edhe ta ndiejnë dashurinë në sjelljen dhe veprimet e përditshme të prindërve. Ja gjashtë sjellje që për ta vlejnë më shumë se vetë fjalët:

1. Komunikim i hapur dhe i sinqertë

Çelësi i një marrëdhënieje të shëndetshme me fëmijët është komunikimi i vazhdueshëm dhe i hapur. Dëgjojini me vëmendje, bëni pyetje dhe tregojuni se i kuptoni. Dëgjimi i sinqertë është një aftësi që fëmijët e mësojnë më së miri nga shembulli ynë.

Flisni qartë dhe me ndershmëri, pa kërcënime që nuk do t’i përmbushni dhe pa “gjuhë fëmijërore”. Temat e vështira nuk duhen shmangur, por trajtuar me qetësi dhe qartësi. Kështu, fëmijët mësojnë si të përballen me sfidat dhe si të komunikojnë hapur.

2. E drejta për të gabuar dhe për të mësuar

Fëmijët duhet ta dinë se gabimet janë pjesë e jetës dhe një mundësi për të mësuar. Kur u tregoni si përballeni me gabimet tuaja, ata e kanë më të lehtë të pranojnë të tyret. Kjo u dërgon një mesazh të fuqishëm: nuk do të refuzohen për shkak të gabimeve, por do të pranohen dhe mbështeten pavarësisht tyre, transmeton Telegrafi.

3. Mbështetje që të japin më të mirën e vet

Ndihmojini fëmijët të eksplorojnë idetë e tyre dhe të bëhen versioni më i mirë i vetes – edhe kur interesat e tyre nuk janë “popullore”. Mund të jetë e vështirë të shihni një fëmijë që ndihet ndryshe, por është thelbësore t’i mësoni të jenë vetvetja dhe krenarë për këtë.

Nxisni në familje mentalitetin e përpjekjes: dashurinë për të mësuar, për të provuar dhe për t’u përmirësuar. Kjo ndërton kureshtjen dhe vetëbesimin.

4. Respekt për të gjithë anëtarët e familjes

Respekti është baza e çdo marrëdhënieje të shëndetshme. Tregojuni fëmijëve rëndësinë e sjelljes së mirë dhe empatisë përmes shembullit personal. Kur në familje ekziston respekt i ndërsjellë, ai reflektohet edhe në marrëdhëniet jashtë shtëpisë.

5. Shprehja e ndjenjave

Lejojini fëmijët të shprehin ndjenjat e tyre dhe mësojini si të përballen me emocionet e vështira. Bisedat për ndjenjat në fëmijëri i ndihmojnë të rriten si persona emocionalisht të pjekur. Po aq e rëndësishme është që edhe prindërit të shprehin ndjenjat e tyre në mënyrë të përshtatshme - kjo u tregon fëmijëve se edhe të rriturit janë njerëz.

6. Pranimi i asaj që fëmijët janë vërtet

Pranojini fëmijët ashtu siç janë, pa u përpjekur t’i shndërroni në versione të vogla të vetes suaj. Çdo fëmijë ka dhunti dhe interesa unike; detyra juaj është t’i ndihmoni t’i zbulojnë. Kur i mbështesni në individualitetin e tyre, ndërtoni vetëbesim dhe qëndrueshmëri emocionale.

Përfundim

Duke futur këto gjashtë zakone në jetën e përditshme, u tregoni fëmijëve se çfarë do të thotë dashuri e vërtetë. Edhe prindërit gabojnë shpesh, por ajo që ka rëndësi është gatishmëria për të mësuar, për t’u përmirësuar dhe për të qenë të pranishëm me zemër të hapur. /Telegrafi/

Si pritshmëritë negative ndikojnë drejtpërdrejt në terapi, imunitet dhe rikuperim

Në rrjedhën e shërimit nuk ndikojnë vetëm terapia, diagnoza dhe gjendja fizike e organizmit, por edhe mënyra se si individi e përjeton sëmundjen e tij. Gjithnjë e më shumë prova tregojnë se një këndvështrim pesimist ndaj jetës mund ta ngadalësojë procesin e shërimit – jo vetëm në aspektin psikologjik, por edhe përmes modeleve konkrete të sjelljes që ndikojnë drejtpërdrejt në shëndet. Pesimistët janë gjithashtu në rrezik më të lartë për t’u sëmurë më shpesh.

Pesimistët dhe “parashikimi” i rezultatit të keq në sëmundje

Pesimistët kanë prirjen të presin paraprakisht një përfundim negativ. Kur përballen me sëmundjen, ky qëndrim shpesh shndërrohet në ndjenjë pafuqie dhe humbje kontrolli. Në vend që të besojnë se përmes sjelljes së tyre mund të kontribuojnë në shërim, ata më shpesh mendojnë se gjithçka është e paracaktuar. Kjo mënyrë të menduari nuk mbetet vetëm në nivel mendimesh, por reflektohet shpejt edhe në vendimet e përditshme.

Një nga problemet kyçe të qasjes pesimiste ndaj trajtimit është mospërputhshmëria në ndjekjen e terapisë. Personat që dyshojnë në suksesin e trajtimit priren më pak t’u përmbahen rreptësishtë rekomandimeve, më shpesh e anashkalojnë terapinë, i shtyjnë kontrollet ose neglizhojnë këshillat për ushqim dhe aktivitet fizik. Në plan afatgjatë, pikërisht këto lëshime të vogla, në dukje të parëndësishme, mund të kenë ndikim të madh në ecurinë e sëmundjes dhe shpejtësinë e rikuperimit, transmeton Telegrafi.

Stresi, mungesa e besimit dhe qëndrimi pasiv ndaj shëndetit

Pritshmëritë negative e rrisin më tej stresin, ndërsa stresi kronik ka ndikim të drejtpërdrejtë në organizëm. Te pesimistët shpesh vërehet reagim më i fortë dhe më i zgjatur ndaj stresit, gjë që mund ta dobësojë sistemin imunitar dhe ta vështirësojë rigjenerimin. Kur trupi ndodhet vazhdimisht në gjendje tensioni, procesi i shërimit bëhet më i ngadalshëm dhe më i ndërlikuar.

Pesimizmi shpesh shoqërohet edhe me mungesë besimi ndaj terapisë, sistemit shëndetësor, madje edhe ndaj vetë aftësive personale. Ky qëndrim çon në një marrëdhënie pasive me shëndetin. Në vend të përfshirjes aktive në trajtim, individi tërhiqet dhe ia lë gjithçka rrethanave, duke i zvogëluar edhe më tej gjasat për një rezultat pozitiv.

Ndryshe nga kjo, personat që besojnë se veprimet e tyre kanë kuptim janë më të prirur ndaj disiplinës dhe këmbënguljes. Pesimistët, përkundrazi, dorëzohen më shpesh sapo hasin një pengesë ose nuk shohin rezultate të shpejta. Shërimi rrallë ndodh brenda natës, ndërsa padurimi dhe dyshimi e vështirësojnë edhe më shumë procesin.

istockphot

A është ky një model pa mundësi ndryshimi?

Është e rëndësishme të theksohet se pesimizmi nuk është thjesht humor i keq, por një model i rrënjosur i të menduarit që ndikon drejtpërdrejt në sjellje. Përqendrimi te pengesat, frika nga dështimi dhe pritja e vazhdueshme e një rezultati negativ krijojnë një rreth vicioz, ku personi ndihet gjithnjë e më i dobët dhe më pak i motivuar për të bërë përpjekje.

Megjithatë, ky model nuk është i pandryshueshëm. Edhe hapa të vegjël drejt një qasjeje më aktive, si vendosja e qëllimeve realiste, respektimi i rekomandimeve bazë dhe marrja e përgjegjësisë për zgjedhjet e përditshme, mund të kenë efekt pozitiv në rrjedhën e trajtimit. Nuk është e domosdoshme të zhvillohet optimizëm i theksuar; mjafton të ndërpritet pasiviteti dhe të pranohet se sjellja, edhe në prani të dyshimit, mund të kontribuojë në një rezultat më të mirë.

Përfundim

Në fund, dallimi në shpejtësinë e shërimit shpesh nuk varet vetëm nga rëndësia e sëmundjes, por nga marrëdhënia që individi ka me shëndetin e vet. Qëndrimi pesimist mund të shndërrohet në një pengesë të padukshme në rrugën drejt shërimit, ndërsa një qasje aktive dhe e angazhuar e pa pritshmëri të mëdha shpesh bën dallimin vendimtar. /Telegrafi/

Metoda të thjeshta që funksionojnë realisht dhe nuk dëmtojnë këpucët

Dimri jep pamje përrallore, por ecja nëpër trotuare shpesh të bën të ndihesh sikur çdo hap është një vendim jetik. Trotuaret nuk janë gjithmonë të pastruara, bora shndërrohet shpejt në akull dhe papritur kupton se çizmet e tua të preferuara janë një detaj i bukur, por pa funksion. Rrëshqitja kthehet në një “horror” të përditshëm dhe gjithçka ngjan si skenë komedie, vetëm se askush nuk dëshiron të jetë personazhi që rrëzohet para dyqanit.

Prandaj, këto nuk janë truke estetike, por zgjidhje reale për të qëndruar i sigurt në këmbë dhe për të mos luftuar me akullin si Bambi mbi akull.

Si t’u jepni çizmeve më shumë kapje (grip)

1. Bëjeni shollën më të ashpër
Këshilla më e thjeshtë dhe më efektive është t’i jepni shollës pak strukturë. Nëse çizmet tuaja janë tërësisht të sheshta dhe të lëmuara, rrëshqitja është e pashmangshme. Merrni letër smerili dhe kalojeni disa herë mbi shollë për të krijuar një sipërfaqe më të ashpër. Nuk e dëmton pamjen e çizmes, por bën një ndryshim të madh në akull.

2. Sprej silikoni – me kujdes
Spreji silikoni mund të krijojë një shtresë që kapet më mirë në borë, por duhet përdorur vetëm në skajet e shollës, jo në të gjithë sipërfaqen. Nëse aplikohet gabimisht, mund të ketë efekt të kundërt.
Gjithashtu, është e rëndësishme që sholla të jetë e pastër: bora dhe lluca ngjiten në sipërfaqe të lëmuara dhe krijojnë një film rrëshqitës. Pastrimi i shollës para se të dilni nga shtëpia ul ndjeshëm rrezikun e rrëshqitjes, transmeton Telegrafi.

Truke shtesë që vërtet funksionojnë

✔ Mbulesa gome me thumba
Për stabilitet maksimal, zgjidhja më praktike janë mbulesat prej gome me thumba metalike që vendosen mbi shollë. Nuk janë glamuroze, por janë shpëtim në akull. Hiqen sapo të hyni në ambient të mbyllur, janë të lira, të lehta dhe zënë shumë pak vend në çantë.

✔ Sprej kundër ujit për lëkurë
Një tjetër variant është përdorimi i sprejit që largon ujin nga lëkura. Kur sholla nuk thith lagështi, ruan më gjatë strukturën e saj dhe nuk bëhet aq rrëshqitëse. Bonus: kjo metodë edhe zgjat jetën e çizmeve.

Edhe mënyra e ecjes ka rëndësi

Në akull, mënyra se si ecni është po aq e rëndësishme sa këpucët që mbani.

• Vendoseni tërë shputën në tokë, jo vetëm thembrën
• Mbajini gjunjët pak të përkulur
• Bëni hapa më të shkurtër, jo hapa të gjatë që humbasin ekuilibrin

Kjo mënyrë ecjeje ju mban shumë më të qëndrueshëm sesa ecja e shpejtë dhe me hapa të mëdhenj.

Përfundim

Dimri nuk do të bëhet më pak rrëshqitës, por çizmet tuaja mund të bëhen shumë më të sigurta nëse i përgatisni pak për terrenin. Janë pikërisht këto rregullime të vogla që bëjnë diferencën e madhe kur nën këmbë keni akull dhe jo asfalt. /Telegrafi/

Dermatologët shpjegojnë pse stresi e plak lëkurën dhe si ta riktheni ekuilibrin

Kortizoli prej kohësh mban etiketën e “hormonit të keq”, edhe pse në thelb është jetik për mbijetesën tonë. Si hormon i stresit, ai na ndihmon të reagojmë shpejt dhe të përballojmë situata të rrezikshme. Problemi lind kur prodhimi i tij mbetet i lartë për një kohë të gjatë, duke u shndërruar nga aleat në armik të organizmit.

Pasojat e kortizolit të çrregulluar nuk ndalen vetëm te shëndeti mendor dhe fizik. Shtimi në peshë, pagjumësia, ndryshimet e humorit dhe problemet me tretjen janë vetëm fillimi. Në nivelin e lëkurës, kortizoli i tepërt çon në shkatërrimin e kolagjenit dhe elastinës, përshpejton procesin e plakjes, thellon rrudhat dhe e bën lëkurën të duket e lodhur, e varur dhe pa shkëlqim.

Në rrjetet sociale po qarkullon gjithnjë e më shpesh termi “cortisol face”, që përshkruan një fytyrë të fryrë, të enjtur dhe të lodhur si pasojë e stresit. Dermatologët theksojnë se kjo gjendje, në formën e saj të vërtetë mjekësore, është e rrallë dhe zakonisht lidhet me çrregullime serioze si sindroma e Cushing-ut. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se stresi i përditshëm nuk lë gjurmë reale në lëkurë, përkundrazi.

Lajmi i mirë është se zakonet e vogla të përditshme mund ta ndihmojnë trupin dhe rrjedhimisht lëkurën të rikthehet në ekuilibër, transmeton Telegrafi.

Ja pesë veprime që mund të bëjnë diferencë të madhe:

1. Rregulli i 10 minutave

Nuk keni nevojë për orë të tëra ritualesh vetëkujdesi. Ekspertët theksojnë se edhe 10 minuta në ditë, të dedikuara vetëm për veten, mund të ulin ndjeshëm nivelin e stresit dhe të kontribuojnë në balancën mes trupit, mendjes dhe lëkurës. Një shëtitje e qetë, një çaj i ngrohtë në heshtje apo disa shtrirje të lehta mjaftojnë.

2. Ushqyerje antiinflamatore

Edhe pse nuk e rregullon drejtpërdrejt kortizolin, ushqimi antiinflamator ndihmon në qetësimin e inflamacionit të heshtur që shkakton stresi kronik. Çaji jeshil, peshku i yndyrshëm (si salmoni), arrat, farat dhe shmangia e sheqernave të rafinuara ndihmojnë që lëkura të mbetet më elastike, më e qëndrueshme dhe më e shëndetshme.

3. Praktika të thjeshta relaksimi

Meditimi nuk është për të gjithë, por frymëmarrja e vetëdijshme është një alternativë po aq efektive. Merrni frymë thellë nga hunda, nxirrni ajrin nga goja dhe përqendrohuni te lëvizja e brinjëve dhe barkut. Vetëm disa përsëritje mund të aktivizojnë sistemin parasimpatik dhe të ulin ndjeshëm stresin.

4. Gjumi si terapi natyrale

Gjumi cilësor është trajtim natyral për hormonet dhe lëkurën. Gjatë natës ndodh rigjenerimi qelizor, balancimi hormonal dhe riparimi i dëmeve të shkaktuara nga stresi. Një rutinë e rregullt gjumi është mënyra më e thjeshtë dhe më efektive për t’i rikthyer fytyrës freskinë dhe vitalitetin.

5. Neurokozmetika – hapi i ri në kujdesin e lëkurës

Një drejtim i ri dhe shumë interesant në industrinë e bukurisë është kozmetika neuroaktive. Këto produkte përmbajnë përbërës si ekstrakti i shafranit ose kanabinoidët, të cilët ndikojnë në sistemin nervor të lëkurës. Duke aktivizuar mekanizmat e relaksimit, ato ndihmojnë në uljen e stresit emocional dhe përmirësimin e gjendjes së lëkurës. Edhe pse kjo fushë është ende në zhvillim, lidhja mes trurit dhe lëkurës po dëshmohet gjithnjë e më e fortë.

Përfundim

“Cortisol face” nuk është vetëm trend në rrjete sociale, por sinjal se trupi po kërkon pushim. Duke ndryshuar zakone të vogla ditore, mund të mbroni kolagjenin, të ngadalësoni plakjen e lëkurës dhe të ndiheni më mirë – si nga jashtë, ashtu edhe nga brenda. /Telegrafi/

Nga fjordet e egra te dritat veriore - natyrë e paprekur dhe përvoja ekstreme

Grenlanda mund të jetë aktualisht e zhytur në errësirën e thellë të dimrit arktik, por ishulli gjigant me rreth 56 mijë banorë, kryesisht Inuitë, sërish u rikthye në qendër të vëmendjes globale. Këtë herë, jo vetëm për bukuritë e tij natyrore, por edhe për rëndësinë gjeopolitike. Mediat ndërkombëtare raportojnë se presidenti amerikan Donald Trump e ka rikthyer temën e interesit strategjik të SHBA-së për Grenlandën, duke theksuar rëndësinë e saj për sigurinë kombëtare.

Para se politika dhe gjeostrategjia ta nxirrnin Grenlandën në qendër të vëmendjes botërore, ishulli kishte nisur të shfaqej gjithnjë e më shumë si destinacion turistik unik. Vizitorët zbulojnë një territor të egër, pothuajse të paprekur, me natyrë dramatike dhe kulturë indigjene të ruajtur me fanatizëm.

Ishull i akullit, ngjyrave dhe mbijetesës

Rreth 80 për qind e Grenlandës mbulohet nga një shtresë akulli disa kilometra e trashë, çka i detyron banorët të jetojnë përgjatë brigjeve, në vendbanime të vogla me shtëpi shumëngjyrëshe. Inuitët kanë mësuar të mbijetojnë në kushte ekstreme: dimra të ashpër, gjueti foka mbi akull, drita veriore mbi qiell dhe errësirë pothuajse të përhershme. Sot, krahas traditave, ata mbështeten edhe në dyqane lokale dhe logjistikë moderne.

Një nga ndalesat më magjepsëse është Ilulissat, një vendbanim simpatik peshkatarësh i njohur për peshkimin e halibutit dhe karkalecave. Qyteti shtrihet në një gji me shkëmbinj të errët, ku vizitorët mund të ulen në bare lokale dhe të shijojnë birra artizanale, të filtruar, sipas legjendës lokale, përmes blloqeve akulli mbi 100 mijë vjeçare, transmeton Telegrafi.

Akullnaja si katedrale natyrore

Afër Ilulissatit ndodhet një nga mrekullitë më të mëdha natyrore të planetit - Icefjord i Ilulissatit, monument natyror i mbrojtur nga UNESCO. Këtu, ajsbergë sa ndërtesa shumëkatëshe çlirohen nga shtresa e akullit dhe lundrojnë ngadalë në Gjiri Disko, si anije fantazmë.

Varka të vogla turistike i afrojnë vizitorët këtyre kolosëve të akullit, gjithmonë me kujdes. “Një herë pashë një ajsberg të çahej më dysh. Copat ranë në det dhe krijuan një valë gjigante. Nuk qëndrova gjatë aty”, tregon David Karlsen, kapiten i një varke turistike.

Balena – spektakël dhe traditë

Gjigantët e tjerë të Gjirit Disko janë balenat. Vëzhgimi i tyre është një përvojë e jashtëzakonshme përgjatë gjithë bregdetit të thyer të Grenlandës. Por këtu, balenat nuk janë vetëm për t’u admiruar, ato edhe hahen.

Vizitorët shpesh befasohen kur provojnë mattak, një specialitet tradicional grenlandez i përbërë nga lëkura dhe dhjami i balenës, me teksturë që u ngjan çamçakëzëve dhe shije të pazakontë për qiellzën perëndimore.

Lundrimi, aventura dhe eklipsi i vitit 2026

Bregu perëndimor i Grenlandës është veçanërisht i popullarizuar për lundrime turistike, kryesisht nga Amerika e Veriut dhe Islanda. Ajo që dikur ishte një aventurë për eksploratorë të guximshëm, sot po kthehet në turizëm masiv.

Një shtysë shtesë pritet të vijë në vitin 2026, kur eklipsi total i Diellit do të rrisë ndjeshëm numrin e vizitorëve. Kompani si EyOS Expeditions tashmë po planifikojnë udhëtime me anije ekskluzive për t’i vendosur udhëtarët pikërisht në zonën e errësimit total.

Grenlanda e egër – pa rrugë, pa turma

Më pak e vizituar, por jashtëzakonisht tërheqëse, është ana vërtet e egër e Grenlandës. Ajo karakterizohet nga fjorde dramatike, ajsbergë që lundrojnë ngadalë dhe mungesë totale rrugësh. Në disa zona, vetëm rreth 3.500 banorë jetojnë përgjatë bregdetit, të izoluar nga pjesa tjetër e botës.

Në dimër, Inuitët përdorin kryesisht motorë bore, por sllitat me qen mbeten simbol i fortë kulturor. Turistëve u ofrohen ture me qen, që zgjasin rreth një orë, me veshje speciale për t’u mbrojtur nga të ftohtit ekstrem.

Dritat veriore – spektakël i pastër i natyrës

Megjithatë, atraksioni më magjik i dimrit është aurora borealis. Me ndotje minimale të dritës urbane, Grenlanda shndërrohet në një kanavacë të errët ku dritat veriore vallëzojnë lirshëm. Pushimet e dedikuara për vëzhgimin e aurorës po bëhen gjithnjë e më të kërkuara.

Një ishull në ndryshim

Jeta në Grenlandë po ndryshon. Kriza klimatike po shkrin shtresën e akullit, ndërsa ishulli po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një figurë kyçe të shahut gjeopolitik global. Për momentin, vëmendja ndërkombëtare po ndriçon një nga destinacionet turistike më të egra dhe më të paprekura në Tokë.

- YouTube

/Telegrafi/

Si të ruani qetësinë, kufijtë dhe veten në një marrëdhënie me shenjën më enigmatike të zodiakut

Edhe pse na tërheqin në mënyrë të parezistueshme karizma dhe ndjeshmëria e kësaj shenje mistike të ujit, një lidhje me ta ndonjëherë mund të jetë një sfidë e vërtetë.

Më poshtë sjellim disa këshilla që do t’ju ndihmojnë ta kuptoni më mirë Akrepin dhe të shijoni udhëtimin intensiv dhe pasionant që ofron një lidhje me personat e lindur në këtë shenjë horoskopi.

Pse Akrepët kanë një reputacion kaq të keq?

Çdo shenjë horoskopi ka anët e saj pozitive dhe negative, por duket se Akrepët kënaqen veçanërisht me reputacionin e tyre si shenjë frikësuese. Nga jashtë duken të fortë dhe të papërshkueshëm, por sapo i njihni më mirë, kuptoni se kjo shenjë uji është në thelb e butë dhe e ndjeshme.

Reputacioni i tyre i keq buron pjesërisht nga mitologjia. Planetët sundues të Akrepit janë Marsi, perëndia e luftës, dhe Plutoni, perëndia e botës së nëndheshme. Njerëzit shpesh kanë frikë nga Akrepi sepse ai i përjeton ndjenjat shumë më intensivisht se shenjat e tjera. Për më tepër, janë jashtëzakonisht intuitivë, ndaj është pothuajse e pamundur t’i mashtroni.

E nëse Akrepi zemërohet ose lëndohet, jini të sigurt se do ta planifikojë hakmarrjen. Zakonisht do ta “thumbojë” personin që e ka lënduar dhe do të vazhdojë përpara sikur asgjë të mos ketë ndodhur, transmeton Telegrafi.

Si t’i mbijetoni një lidhjeje me Akrepin?

Ashtu si vetë kjo shenjë misterioze dhe shpesh konfuze, përgjigjja nuk është e thjeshtë.

Shmangni dramën

Kjo shenjë uji nuk ka durim për dramën, përveçse kur bëhet fjalë për dramën e tyre personale. Prandaj, shmangni reagimet e tepruara në praninë e tyre. Reagimi tipik i Akrepit ndaj teatralitetit është injorimi i mesazheve dhe thirrjeve. Ata nuk kanë frikë të bllokojnë njerëzit që ua prishin ndjenjën e stabilitetit.

Lërini të udhëheqin lojën – ose të paktën të mendojnë se po e udhëheqin

Akrepët mund të jenë të prirë drejt kontrollit dhe nuk i pëlqejnë surprizat. Rekomandohet t’i lini ata të marrin drejtimin në planifikim, në mënyrë që kjo energji të neutralizohet. Sigurisht, mund të jepni sugjerime, por vetëm kur ju kërkohen. Lejojini të marrin meritat për idetë, edhe nëse ato janë tuajat.

Injoroni “thumbimin” e tyre helmues

Thumbimi i Akrepit mund të jetë i dhimbshëm. Është e rëndësishme të dini se Akrepët reagojnë shpesh në moment, por kjo nuk do të thotë se do t’i mbajnë gjatë ato emocione. Kanë temperament të fortë dhe mund të shpërthejnë kur “preken”. Jepuni hapësirë që të qetësohen – zakonisht kërkojnë falje pasi të ftohen.

Qëndroni misteriozë

Kur komunikoni me Akrepin, mbajini mesazhet të shkurtra dhe të ëmbla. Lërini gjithmonë të duan më shumë. Akrepët e duan përpjekjen dhe ndërtimin gradual të lidhjes. Për ta arritur këtë, duhet të zgjoni interesin e tyre që do të thotë të mbeteni enigmatikë, sidomos në fillim. Ata kënaqen duke zgjidhur enigmën që jeni ju.

Respektoni ambicien e tyre

Ambicia është motori i Akrepëve. Dëshira e tyre për sukses në çdo aspekt të jetës mund t’i çojë drejt sjelljeve të pamëshirshme dhe lojërave të pushtetit. Ata nuk ndalen derisa të arrijnë atë që duan. Më e mira është t’i lini të ecin në rrugën e tyre dhe t’i mbështesni për aq kohë sa kjo nuk ju dëmton ju apo të tjerët.

Pse i adhurojmë megjithatë?

Edhe pse mund të jenë të vështirë dhe tepër intensivë, Akrepëve është e pamundur t’u rezistosh. Ata kanë cilësi të jashtëzakonshme që na tërheqin fuqishëm.

Janë brutalisht të sinqertë

Meqë dinë të lexojnë mes rreshtave dhe e nuhasin gënjeshtrën, Akrepët e vlerësojnë jashtëzakonisht shumë autenticitetin. Nëse zbulojnë se po fshehni diçka, besueshmëria juaj do të dëmtohet rëndë. Rikthimi i besimit kërkon shumë kohë nëse ndodh ndonjëherë. Me ta, sinqeriteti është gjithmonë politika më e mirë.

Duam të rriten bashkë me ju

Akrepët e nxisin dhe e pranojnë ndryshimin. Ata besojnë te njerëzit që kanë treguar se mund të zhvillohen dhe të bëhen version më i mirë i vetes. Dashuria e palëkundur i ndihmon të kuptojnë se njerëzit mund të transformohen, nëse e duan vërtet dhe punojnë për këtë – ashtu siç bëjnë edhe vetë.

Emocionet e tyre janë të thella

Akrepët nuk kanë frikë të shkojnë në ekstreme dhe i shprehin thellë emocionet e tyre, çka i bën mjeshtër të “love bombing”. Lajmi i mirë është se me ta nuk keni nevojë të përmbaheni. Si valët e oqeanit, më e mira është t’i lini emocionet të rrjedhin lirshëm.

Besnikëria është emri i tyre i dytë

Nuk do të na habiste aspak nëse Akrepi e ka shpikur shprehjen “me ty deri në fund”. Kjo është motoja e tyre i jetës. Ata qëndrojnë besnikë ndaj atyre që i duan dhe i mbrojnë miqtë deri në fund – edhe kur këta nuk kanë të drejtë. Me një Akrep në krah, gjithmonë e dini se dikush ju ruan shpinën.

Luftojnë për atë në çfarë besojnë

Sapo Akrepi merr një vendim, është jashtëzakonisht e vështirë ta largosh prej tij. Energjia e tyre fikse i shtyn të luftojnë për atë që duan më shumë, pavarësisht pasojave. Kur diçka është në mendjen dhe zemrën e tyre, ata qëndrojnë të fortë dhe nuk dorëzohen derisa ta arrijnë qëllimin. /Telegrafi/

Studimi i ri tregon se rikthimi i funksioneve njohëse është i mundur përmes rivendosjes së ekuilibrit energjetik të trurit

Për më shumë se një shekull është besuar se personat e prekur nga sëmundja e Alzheimerit nuk mund të rikuperohen nga dëmtimet e trurit që ajo shkakton. Si pasojë, kërkimet shkencore janë fokusuar kryesisht në parandalimin ose ngadalësimin e përparimit të sëmundjes, e jo në mundësinë e rikuperimit.

Kjo qasje po ndryshon falë një studimi të ri, të publikuar në revistën shkencore Cell Reports Medicine, ku një ekip studiuesish nga spitalet universitare, Universiteti Case Western Reserve dhe Qendra Mjekësore Louis Stokes Cleveland VA, ka hetuar nëse truri i prekur rëndë nga Alzheimeri i avancuar mund të rikuperohet.

Problemi i ekuilibrit të NAD⁺

Duke studiuar Alzheimerin te minjtë dhe në mostra të trurit të njerëzve me këtë sëmundje, studiuesit zbuluan se një nga faktorët kryesorë nxitës të sëmundjes është paaftësia e trurit për të ruajtur nivelet normale të molekulës kyçe të energjisë qelizore – NAD⁺.

Madje, u vërtetua se ruajtja e ekuilibrit të duhur të NAD⁺ jo vetëm që mund të ngadalësojë sëmundjen, por potencialisht edhe të përmbysë rrjedhën e saj, dhe jo thjesht të pengojë përparimin.

Nivelet e NAD⁺ bien natyrshëm me moshën në të gjithë trupin, përfshirë trurin. Kur ky ekuilibër prishet, qelizat humbasin aftësinë për të kryer procese jetike për funksionimin dhe mbijetesën. Studimi tregoi se kjo rënie është shumë më e theksuar te njerëzit me Alzheimer sesa te personat e shëndetshëm, një model i ngjashëm u vu re edhe te minjtë, transmeton Telegrafi.

Një mekanizëm i ri terapeutik

NAD⁺ është një molekulë e vogël që merr pjesë në shumë reaksione kimike, veçanërisht në mitokondri, të lidhura ngushtë me prodhimin e energjisë qelizore. Dihet prej kohësh se nivelet e tij bien me moshën dhe janë veçanërisht të ulëta në sëmundjen e Alzheimerit.

Studimi sugjeron se rivendosja e ekuilibrit të NAD⁺ mund të jetë mekanizmi bazë i një terapie të re për Alzheimerin.

Eksperimentet në minj

Edhe pse Alzheimeri është sëmundje specifike për njerëzit, ai mund të studiohet në laborator përmes minjve të modifikuar gjenetikisht që mbartin mutacione njerëzore të lidhura me këtë sëmundje.

Në këtë studim u përdorën dy modele të tilla:

• një linjë minjsh me mutacione të shumta të lidhura me përpunimin e amiloidit
• një linjë tjetër me mutacion në proteinën tau

Të dyja grupet zhvilluan dëmtime të trurit shumë të ngjashme me ato që shihen te Alzheimeri: prishje të barrierës mbrojtëse të trurit, degradim të fibrave nervore, inflamacion kronik, ulje të formimit të neuroneve të reja dhe përkeqësim të komunikimit nervor.

Si pasojë, minjtë shfaqën probleme serioze me kujtesën, të mësuarit dhe orientimin, ngjashëm me simptomat te njerëzit me Alzheimer.

Një përbërje kyçe për ekuilibrin e NAD⁺

Pas konstatimit të rënies së NAD⁺, studiuesit testuan nëse:

• sëmundja mund të parandalohej para shfaqjes së simptomave
• apo nëse mund të përmbysej edhe në faza të avancuara

Ata përdorën një përbërje të quajtur P7C3-A20, të zhvilluar në laboratorin e tyre, e cila ndihmon qelizat të ruajnë ekuilibrin e NAD⁺.

Rezultatet ishin mbresëlënëse:

• minjtë u mbrojtën nga zhvillimi i sëmundjes
• te ata me Alzheimer të avancuar, truri arriti të riparojë dëmtime të mëdha
• në të dy modelet, aftësitë njohëse u rikthyen plotësisht

Gjithashtu, niveli i proteinës tau-217 në gjak u kthye në vlera normale, një biomarker i rëndësishëm i Alzheimerit te njerëzit.

Shpresë, por edhe kujdes

Në SHBA, disa suplemente që shërbejnë si pararendës të NAD⁺ janë të disponueshme pa recetë. Megjithatë, autori kryesor i studimit paralajmëron se këto suplemente mund të rrisin NAD⁺ në nivele të rrezikshme, duke potencialisht nxitur zhvillimin e kancerit.

Qasja e re dallon sepse:

• nuk e rrit NAD⁺ në mënyrë të pakontrolluar
• ruan një ekuilibër fiziologjik të sigurt, edhe në kushte stresi të lartë qelizor

Zbulim i rëndësishëm, por ende eksperimental

Autorët theksojnë se përmirësimi i simptomave nuk do të thotë domosdoshmërisht rikthim i neuroneve të humbura, por rritje e rezistencës së trurit, falë:

• ndalimit të humbjes neuronale
• rritjes së plasticitetit sinaptik
• rolit më të madh të neuroneve të reja

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se rezultatet në minj nuk garantojnë të njëjtin sukses te njerëzit, dhe se studimet klinike janë hapi i domosdoshëm i radhës.

Përfundim:
Studimi hap një dritare shprese për trajtime të reja të Alzheimerit, por është ende herët për përfundime klinike. Kujdesi shkencor dhe testimet te njerëzit do të jenë vendimtare. /Telegrafi/