Pretendimi: Kjo video tregon futbollistin argjentinas Lionel Messi në Vlorë, Shqipëri
Verdikti: Mungon konteksti
—————————————————-
Një video që po qarkullon në rrjetet sociale shqipfolëse pretendohet se tregon futbollistin argjentinas Lionel Messi gjatë një vizite në Vlorë.
Lexuesi duhet të jetë menjëherë skeptik për vërtetësinë e këtij pretendimi, duke marrë parasysh se Messi në këtë kohë është duke marrë pjesë në kampionatin e shumëtelevizuar botëror të futbollit në kontinentin amerikan.
Megjithatë, video është e vërtetë. Por ajo nuk është xhiruar në Vlorë këtë verë.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se pamjetqarkullojnënë rrjet prej gati dy vitesh.
Sipas një artikulli të botuar më 21 gusht 2024 në revistën spanjolle Hola, video tregon futbollistin dhe gruan e tij, Antonela Roccuzzo, duke darkuar në Miami, Florida në ShBA, ku çifti ishte vendosur që kur Messi iu bashkua klubit Inter Miami në 2023.
Pretendimi: Këto pamje tregojnë trazirat në Paris, pas humbjes së Marokut ndaj Francës në Kupën e Botës më 9 korrik 2026
Verdikti: E pavërtetë
—————————————————————–
Pamje kaotike po qarkullojnë në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, me pretendimin se tregojnë “tensione dhe incidente” në Paris pasi Maroku u eliminua në Botëror nga Franca më 9 korrik 2026. Postimet në rrjet pretendojnë se “një pjesë e tifozëve me origjinë marokene u përfshinë në trazira në disa zona të kryeqytetit francez.”
Lexuesi duhet të nisë të dyshojë mbi vërtetësinë e këtij pretendimi me të parë se personat në video duken të veshur me rroba dimri, pamje që nuk përkon me temperaturat e verës në Paris, të cilat më 9 korrik arritën 30 gradë celsius.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se, në fakt, asnjëra nga këto video nuk tregon Parisin më 9 korrik 2026.
Video e parë, në të cilën disa automjete mund të shihen të përmbysura në rrugë duke u djegur, është botuar fillimisht në X/Twitter më 24 dhjetor 2022.
Ndërsa video e dytë, që tregon një turmë duke vandalizuar një stacion transporti publik, është botuar fillimisht në Facebook dhe X/Twitter më 24 dhjetor 2022.
Në atë kohë, mediatraportuan se pamjet tregonin dhunën pas një sulmi që ndodhi më 23 dhjetor 2022 pranë Qendrës Kulturore Kurde në Paris. Sipas raportimeve, sulmi me të shtëna pranë Qendrës vrau tre persona dhe plagosi tre të tjerë. Sulmuesi u identifikua si një burrë 69-vjeçar i quajtur William Mallet, i cili pranoi se u motivua nga racizmi kundër kurdëve. Përleshjet e dhunshme shpërthyen në Paris menjëherë pas incidentit si pasojë e zemërimit ndaj shërbimeve franceze të sigurisë, të cilët u kritikuan se kishin bërë shumë pak për të parandaluar sulmin.
Video e tretë qarkullon në rrjet që nga 30 maji 2026, mbi një muaj përpara ndeshjes mes Francës dhe Marokut më 9 korrik.
Sipas përshkrimeve me të cilat shoqëroheshin pamjet, video tregonte trazirat në Paris pasi klubit vendas i futbollit, Paris Saint-Germaine, fitoi Ligën e Kampioneve më 30 maj 2026.
Si pasojë e incidenteve të dhunshme të regjistruara në Francë pas fitores në Ligën e Kampionëve thuajse 900 persona u ndaluan nga policia nga 1 qershori 2026. 178 oficerë policie dhe roje u plagosën për shkak të “sulmeve sistematike dhe hedhjes së predhave.”
Çfarë është e sigurt është se asnjëra prej këtyre videove nuk tregon trazirat në Paris pas humbjes së Marokut në Botërorin 2026.
Realizimi i kësaj videoje u mbështet nga “Bashki të Forta”, projekt i Agjencisë Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim SDC dhe Qeverisë së Suedisë, i zbatuar nga Helvetas. Pikëpamjet e shprehura në këtë video nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimet e Qeverisë së Zvicrës apo të Suedisë Embassy of Switzerland in Albania
Realizimi i kësaj videoje u mbështet nga “Bashki të Forta”, projekt i Agjencisë Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim SDC dhe Qeverisë së Suedisë, i zbatuar nga Helvetas. Pikëpamjet e shprehura në këtë video nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimet e Qeverisë së Zvicrës apo të Suedisë Embassy of Switzerland in Albania
Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike, përfaqësuar nga kryetari Gazment Bardhi, depozitoi të hënën në SPAK kallëzimin penal ndaj Kryeministrit Edi Rama dhe ministrit të Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, për veprat penale të “Shpërdorimi i detyrës” dhe “Shkelja e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”.
Grupi i PD-së i referohet financimit të rreth 4 milion euro të qeverisë për koncertin e këngëtarit Kanye West.
Përmes një akti normativ, me propozimin e ministrit Gonxhja, Këshilli i Ministrave vendosi financimin e pjesshëm të organizimit dhe mbarëvajtjes së koncertit të artistit të njohur ndërkombëtar, Kanye West (YE), që u mbajt të shtunën e javës që kaloi, në masën e 4.2 milionë Eurove.
Në kallëzimin penal të depozituar nga grupi parlamentar i PD theksohet se “mbi bazën e një operatori ekonomik privat, shtetasi Blendi Gonxhja, me detyrë Ministër i Turizmit, Kulturës dhe Sportit ka iniciuar procedurën për miratimin e aktit normativ, me qëllim që këtij operatori t’i akordohej një fond prej 4.2 milionë Euro, duke shfrytëzuar fondin rezervë të Buxhetit të Shtetit. Ky i fundit, referuar dispozitave ligjore të mësipërme, mund të përdoret vetëm për shpenzime të cilat nuk njihen dhe janë të pamundura të parashikohen, siç mund të jenë rastet e fatkeqësive natyrore, përmbytjeve, tërmeteve, epidemive dhe emergjencave civile”.
Në rastin konkret, sipas PD, nuk jemi përpara asnjërit prej këtyre rasteve, pasi koncerti muzikor ishte një ngjarje e planifikuar në kohë, dhe operatori ekonomik privat kishte mundësi që të aplikonte me përpara për të përfituar një fond të caktuar për realizimin e këtij aktiviteti, në përputhje me procedurat ligjore
“Duke vepruar kështu, shtetasit Edi Rama dhe Blendi Gonxhja nga njëra anë ka cënuar fondin rezervë, që përbën një grupeve kryesore të shpenzimeve të Buxhetit të Shtetit, ashtu si edhe ka cënuar parimet e konkurrencës së lirë dhe mosdiskriminimit, pasi një mundësi e tillë nuk ka qenë e parashikuar për operatorët e tjerë ekonomikë, që po ashtu mund të aplikonin për të përfituar mbështetje financiare për realizimin e këtij koncerti apo të ngjashëm me të”, thuhet në kallëzimin e PD
Nga sa me sipër, grupi parlamentar del në përfundimin se si Rama ashtu edhe Gonxhja kanë vepruar “në kundërshtim me ligjin sa i përket shfrytëzimit të fondit rezervë për të mbështetur një aktivitet muzikor privat, duke dëmtuar interesat e ligjshme të shtetit”
Mbi 4300 fëmijë rezultojnë të regjistruar në listën e pritjes për të siguruar një vend në çerdhet dhe kopshtet publike. Ekspertët propozojnë një planifikim paraprak dhe monitorim kërkesash për të përballuar migracionin e vazhdueshëm drejt kryeqytetit
Deada Hyka
Tirana vijon të përballet me mbingarkesë në sistemin publik të arsimit parashkollor, pavarësisht zgjerimit të ndjeshëm të kapaciteteve gjatë viteve të fundit. Ky është një nga konkluzionet që del nga Raporti Kombëtar i Performancës së Bashkive, i cili evidenton se investimet në çerdhe dhe kopshte nuk kanë arritur ende të eliminojnë listat e pritjes në kryeqytet.
Fenomeni nuk është thjesht një çështje infrastrukture. Në ekonomitë moderne, aksesi në kujdesin dhe edukimin e hershëm konsiderohet një faktor që ndikon drejtpërdrejt në punësimin e prindërve, produktivitetin e ekonomisë dhe zhvillimin afatgjatë të kapitalit njerëzor. Për këtë arsye, organizata ndërkombëtare si UNICEF dhe Banka Botërore e trajtojnë zgjerimin e shërbimeve të kujdesit për fëmijët jo vetëm si politikë sociale, por edhe si politikë ekonomike.
Kopshtet shtohen, por më pak se kërkesat
Verifikimi i të dhënave tregon se Bashkia e Tiranës ka rritur ndjeshëm numrin e vendeve në institucionet publike parashkollore, por kërkesa për këtë shërbim është rritur po aq shpejt, e nxitur nga shtimi i popullsisë dhe migrimi i vazhdueshëm drejt kryeqytetit.
Numri i fëmijëve të regjistruar në çerdhe dhe kopshte publike është rritur nga 17,309 në vitin shkollor 2019–2020 në 24,650 në vitin 2024–2025. Brenda pesë vitesh, sistemi ka përthithur mbi 7,300 fëmijë më shumë, ose rreth 42% krahasuar me fillimin e periudhës.
Rritja e regjistrimeve tregon se gjithnjë e më shumë familje mbështeten te sistemi publik. Megjithatë, kjo nuk lidhet domosdoshmërisht vetëm me shtimin e lindjeve. Në nivel kombëtar, Shqipëria po përballet prej vitesh me rënie të lindjeve dhe plakje të popullsisë, por Tirana përfaqëson një realitet tjetër, pasi vijon të tërheqë migrimin e brendshëm nga qarqet e tjera të vendit. Pikërisht ky përqendrim i popullsisë shpjegon pse kërkesa për çerdhe dhe kopshte vazhdon të rritet edhe në një vend ku numri i fëmijëve në shkallë kombëtare është në rënie.
Paralelisht është zgjeruar edhe infrastruktura. Kapaciteti total i institucioneve publike parashkollore është rritur nga 19,660 vende në vitin 2019 në 28,410 vende në vitin 2024, një rritje prej rreth 44%. Gjatë kësaj periudhe janë hapur edhe 29 çerdhe dhe 27 kopshte të reja, duke përfaqësuar një nga investimet më të mëdha të Bashkisë në sektorin e edukimit të hershëm.
Por, këto investime nuk kanë qenë të mjaftueshme për të përmbushur plotësisht kërkesën.
Sipas të dhënave të raportit, gjatë vitit 2024 rreth 1,950 fëmijë prisnin një vend në çerdhe, ndërsa rreth 2,400 të tjerë ishin në pritje për t’u regjistruar në kopshte publike. Në total, mbi 4,300 fëmijë mbeteshin në listat e pritjes, çka tregon se kapacitetet e reja janë mbushur pothuajse menjëherë pas hapjes.
Presioni lidhet ngushtë me zhvillimin demografik të kryeqytetit. Sipas të dhënave të Censusit 2023, popullsia e Bashkisë së Tiranës është rritur nga rreth 418 mijë banorë në vitin 2011 në afro 679 mijë banorë, ose mbi 62% në pak më shumë se një dekadë. Tirana vazhdon të jetë destinacioni kryesor i migrimit të brendshëm, duke përqendruar një pjesë të madhe të vendeve të punës, institucioneve arsimore dhe shërbimeve publike.
Raporti evidenton edhe një zhvillim pozitiv në aspektin e cilësisë së shërbimit. Raporti fëmijë-edukatore është përmirësuar gjatë pesë viteve të fundit. Në çerdhe ai ka rënë nga 7.6 fëmijë për edukatore në vitin 2019–2020 në 6.1 në vitin 2024–2025, ndërsa në kopshte nga 12.1 në 9.8 fëmijë për edukatore. Kjo tregon se investimet nuk janë kufizuar vetëm në ndërtimin e godinave, por janë shoqëruar edhe me shtim të stafit pedagogjik.
Megjithatë, listat e pritjes tregojnë se sfida kryesore mbetet balancimi mes ofertës dhe kërkesës. Ndryshe nga shumë bashki të tjera që përballen me rënie të lindjeve dhe ulje të numrit të fëmijëve, Tirana vazhdon të përjetojë efektin e përqendrimit të popullsisë dhe migrimit të brendshëm. Kjo bën që çdo investim i ri të absorbohet shpejt nga kërkesa ekzistuese.
Për nevojat e këtij shkrimi, Faktoje i drejtoi Bashkisë së Tiranës një kërkesë zyrtare për informacion, duke pyetur jo vetëm mbi kapacitetet aktuale të çerdheve dhe kopshteve, por edhe mbi mënyrën se si projektohen nevojat në raport me rritjen e popullsisë dhe cili është vizioni i institucionit për zhvillimin e arsimit parashkollor në pesë deri në dhjetë vitet e ardhshme. Në përgjigjen e saj me email, Bashkia përcolli të dhëna mbi numrin aktual të institucioneve dhe kapacitetet ekzistuese, por nuk iu përgjigj pyetjeve që lidhen me planifikimin afatgjatë të shërbimit, projeksionet e kërkesës apo strategjinë për përballimin e rritjes së vazhdueshme të popullsisë në kryeqytet.
Kosto ekonomike për familjet
Studimet e Bankës Botërore tregojnë se mungesa e shërbimeve të kujdesit për fëmijët është një nga faktorët që kufizon pjesëmarrjen e grave në tregun e punës. Investimet në çerdhe dhe kopshte nuk përmirësojnë vetëm zhvillimin e fëmijëve, por krijojnë kushte që prindërit, veçanërisht nënat, të rikthehen më shpejt në punë.
Ekonomisti Selami Xhepa vlerëson se një situatë e tillë është e pritshme në qytete që përjetojnë rritje të shpejtë demografike dhe migrim të brendshëm. “Kur një qytet rritet me ritme shumë më të larta se projeksionet fillestare, është normale që shërbimet publike të përballen me presion. Kjo nuk lidhet vetëm me ndërtimin e godinave të reja, por me aftësinë për të planifikuar paraprakisht zhvillimin urban dhe nevojat e popullsisë,” shprehet ai.
Sipas Xhepës, investimet në çerdhe dhe kopshte nuk duhen parë vetëm si një politikë sociale, por si një investim ekonomik afatgjatë. “Një vend në çerdhe i krijon mundësi një prindi, në shumë raste nënës, të rikthehet në tregun e punës dhe të vazhdojë aktivitetin ekonomik. Për këtë arsye, kapacitetet në arsimin parashkollor janë pjesë e infrastrukturës që mbështet zhvillimin e qytetit, njësoj si rrugët, transporti apo shërbimet e tjera publike. Sa më shpejt të rritet një qytet, aq më i madh duhet të jetë edhe ritmi i investimeve në këto shërbime,” thekson eksperti.
UNICEF Albania vlerëson se investimet në edukimin dhe kujdesin e hershëm krijojnë përfitime shumëdimensionale, pasi ndikojnë njëkohësisht në zhvillimin e fëmijëve, pjesëmarrjen e grave në tregun e punës dhe produktivitetin afatgjatë të ekonomisë.
Çfarë mund të bëhet?
E.T., nënë e një vajze të vogël, tregon se sigurimi i një vendi në çerdhe publike nuk ishte aq i thjeshtë sa e kishte menduar. Pasi aplikoi pranë Bashkisë së Tiranës, iu komunikua se nuk kishte vende të lira dhe se duhej të priste derisa të krijoheshin kapacitete. Për disa muaj, familja u detyrua të gjente një zgjidhje alternative, duke e regjistruar vajzën në një çerdhe private. “Nuk ishte zgjedhja që kishim planifikuar, por nuk kishim mundësi tjetër. Mua më duhej të rikthehesha në punë dhe nuk mund ta shtynim më,” tregon ajo. Sipas E.T., tarifa mujore e çerdhes private u bë një shpenzim i konsiderueshëm për buxhetin familjar, por mungesa e një vendi në sistemin publik nuk u linte alternativa. Ajo thotë se shumë prindër që njeh janë përballur me të njëjtën situatë, duke pritur me muaj për një vend ose duke u mbështetur te gjyshërit për kujdesin ndaj fëmijëve, derisa të lirohej një vend në çerdhe publike.
Ekspertët vlerësojnë se përballimi i kërkesës për çerdhe dhe kopshte nuk mund të mbështetet vetëm te ndërtimi i godinave të reja, por kërkon një planifikim afatgjatë që lidh zhvillimin urban me zgjerimin e shërbimeve publike.
Sipas arkitektes dhe urbanistes Megi Hoxha, kapacitetet për arsimin parashkollor duhet të planifikohen paralelisht me zhvillimin e zonave të reja të banimit dhe jo vetëm pasi ato të jenë populluar. Ajo argumenton se projeksionet demografike duhet të jenë pjesë e çdo plani urbanistik, në mënyrë që investimet në çerdhe, kopshte, shkolla, transport dhe hapësira publike të ecin me të njëjtin ritëm me zgjerimin e qytetit.
Nga këndvështrimi i arsimit, eksperti Ndriçim Mehmeti thekson se sfida nuk matet vetëm me numrin e godinave, por edhe me cilësinë dhe aksesin në shërbim. Sipas tij, një sistem funksional duhet të jetë në gjendje t’u ofrojë familjeve një vend pranë zonës ku banojnë, pa i detyruar të presin me muaj ose të orientohen drejt sektorit privat për mungesë alternativash. Ai nënvizon se planifikimi i kapaciteteve duhet të mbështetet në të dhëna të përditësuara për lëvizjet e popullsisë dhe zhvillimin e lagjeve të reja.
Në këtë kuadër, ekspertët sugjerojnë disa masa prioritare që mund të ndihmojnë në uljen e presionit mbi sistemin publik:
-hartimin e projeksioneve të popullsisë sipas çdo njësie administrative dhe planifikimin e kapaciteteve të çerdheve e kopshteve përpara se zonat të mbipopullohen;
-përshpejtimin e investimeve në lagjet që po përjetojnë rritjen më të shpejtë të familjeve të reja;
-krijimin e një sistemi monitorimi të vazhdueshëm të kërkesës dhe listave të pritjes, për të orientuar investimet aty ku nevoja është më e madhe;
-shtimin e investimeve në burimet njerëzore, në mënyrë që zgjerimi i kapaciteteve të shoqërohet edhe me rritjen e numrit të edukatoreve dhe përmirësimin e cilësisë së shërbimit;
-shqyrtimin e formave të bashkëpunimit me sektorin privat ose të skemave të subvencionimit për familjet që nuk arrijnë të sigurojnë një vend në sistemin publik.
Ndërsa Tirana vazhdon të rritet, sfida nuk është më vetëm ndërtimi i më shumë çerdheve dhe kopshteve, por krijimi i një sistemi që arrin të parashikojë zhvillimin e qytetit dhe t’u përgjigjet nevojave të familjeve përpara se ato të shndërrohen në lista pritjeje.
Login
