Elon Musk beson se mënyra më e mirë për të zgjidhur vështirësitë e ndërtimit të qendrave të të dhënave të Inteligjencës Artificiale në Tokë është zhvendosja e tyre në hapësirë.
Dhe ai nuk është i vetmi që mendon kështu.
Ai ditëve të fundit njoftoi bashkimin e kompanisë së tij të raketave SpaceX dhe xAl, duke deklaruar se dëshiron të lëshojë 1 milion satelitë në hapësirë.
âE vetmja zgjidhje logjike⊠ështĂ« transportimi i kĂ«tyre pĂ«rpjekjeve qĂ« kĂ«rkojnĂ« shumĂ« burime nĂ« njĂ« vendndodhje me fuqi dhe hapĂ«sirĂ« tĂ« madhe. Dua tĂ« them se hapĂ«sira quhet âhapĂ«sirĂ«â pĂ«r njĂ« arsyeâ, tha Musk kur njoftoi bashkimin.
Musk ka nisur me sukses projekte ambicioze më parë, si zhvillimi i automjeteve elektrike për tregun masiv dhe krijimi i motorëve të ripërdorshëm të raketave për të transportuar njerëz dhe ngarkesa në hapësirë.
Këtë herë, Google, OpenAI dhe të tjerë po kërkojnë gjithashtu të krijojnë qendra të dhënash në hapësirë.
Kërkesa e madhe e qendrave të të dhënave të Al si për energji ashtu edhe për ujë do të thotë se teknologjia në rritje e Al do të kërkojë alternativa.
âNe po tentojmĂ« tĂ« tejkalojmĂ« aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« gjeneruar energjinĂ« e nevojshmeâ, tha David Bader, profesor i shquar i shkencĂ«s sĂ« tĂ« dhĂ«nave nĂ« Institutin e TeknologjisĂ« nĂ« New Jersey.
âMendoj se Ă«shtĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri tĂ« mos shikojmĂ« nĂ« tokĂ«, por nĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« ofruar disa nga kĂ«to zgjidhjeâ, shtoi ai.
Hapësira ofron qasje më të mirë në energjinë diellore, dhe mjedisi gjithashtu e mban teknologjinë të freskët dhe anashkalon nevojën për tokë.
âEkzistojnĂ« qartĂ« sfida teknike pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« njĂ« pĂ«rpjekje tĂ« realizueshme, por kĂ«to duket se janĂ« kufizime inxhinierike nĂ« krahasim me fizikĂ«nâ, tha analisti i Deutsche Bank Research mbi qendrat e tĂ« dhĂ«nave orbitale tĂ« Al muajin e kaluar, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se shumĂ« kompani po eksploronin mĂ«nyra pĂ«r ta bĂ«rĂ« atĂ« tĂ« funksionojĂ«.
Google njoftoi planet në nëntor për të testuar qendrat orbitale të të dhënave të Al duke lansuar dy satelitë testimi që vitin e ardhshëm.
âNĂ« orbitĂ«n e duhur, njĂ« panel diellor mund tĂ« jetĂ« deri nĂ« tetĂ« herĂ« mĂ« produktiv sesa nĂ« TokĂ« dhe tĂ« prodhojĂ« energji pothuajse vazhdimishtâ, tha Google nĂ« njĂ« deklaratĂ« nĂ« atĂ« kohĂ«.
âNĂ« tĂ« ardhmen, hapĂ«sira mund tĂ« jetĂ« vendi mĂ« i mirĂ« pĂ«r tĂ« shkallĂ«zuar llogaritjen e Alâ, shtoi kompania.
Sipas Wall Street Journal, Sam Altman, CEO i OpenAI, verën e kaluar shqyrtoi blerjen e kompanisë së raketave Stoke Space për të vendosur qendra të të dhënave në orbitë.
Dhe në nëntor, startup-i i Al, Starcloud, me seli në Uashington, lansoi një satelit provë me një server në bordin e një rakete SpaceX.
âNĂ« hapĂ«sirĂ«, ju merrni energji tĂ« rinovueshme pothuajse tĂ« pakufizuar dhe me kosto tĂ« ulĂ«tâ, tha Philip Johnston, bashkĂ«themelues dhe CEO i Starcloud.
Johnston parashikoi se, brenda 10 viteve, të gjitha qendrat e reja të të dhënave të Al do të jenë në orbitë, gjë që mund të zgjidhë edhe reagimin në rritje ndaj ndërtimit të tyre.
Bëhet e ditur se kostoja e furnizimit të qendrave të të dhënave me energjinë elektrike të nevojshme ka të ngjarë të rrisë faturat e energjisë elektrike për konsumatorët.
Një analizë e Bloomberg News zbuloi se zonat pranë qendrave të të dhënave panë një rritje të kostove të energjisë elektrike deri në 267% krahasuar me pesë vjet më parë.
Bader theksoi se një shifër e saktë për rritjen e kostos së energjisë elektrike për konsumatorët është e vështirë të përcaktohet për shkak të mungesës së informacionit publik mbi përdorimin e qendrave të të dhënave, por është e qartë se konsumatorët po paguajnë më shumë për shkak të kërkesave për energji nga Al.
Qendrat e të dhënave mund të krijojnë gjithashtu mungesa uji për komunitetet fqinje.
Një qendër e madhe të dhënash mund të përdorë deri në 5 milionë gallonë ujë në ditë, ekuivalente me përdorimin e ujit të një qyteti me 10,000 deri në 50,000 banorë, sipas Institutit të Studimeve Mjedisore dhe të Energjisë.
âToka mund tĂ« jetĂ« duke u bĂ«rĂ« njĂ« vend i ndĂ«rlikuar pĂ«r zhvillimin e qendrave tĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« kompanive tĂ« mĂ«dha teknologjikeâ, thotĂ« Mark Muro, bashkĂ«punĂ«tor i lartĂ« nĂ« Brookings Metro.
Ai shtoi se reagimet politike në shumë komunitete po e bëjnë më të vështirë marrjen e miratimeve për më shumë ndërtime.
âNuk janĂ« vetĂ«m faturat e energjisĂ« elektrike tĂ« konsumatorĂ«ve qĂ« po rritenâ, theksoi ai.
âJanĂ« edhe faturat e energjisĂ« elektrike tĂ« kompanive tĂ« mĂ«dha teknologjike qĂ« po rriten jashtĂ«zakonisht shumĂ«. Ato tashmĂ« po paguajnĂ« shumĂ«â, vazhdoi Muro.
Musk parashikoi se qendrat orbitale tĂ« tĂ« dhĂ«nave do tĂ« jenĂ« mĂ« efektive nga ana e kostos sesa ato tokĂ«sore âbrenda dy deri nĂ« tre vjetĂ«shâ.
Ndryshe, ai ka një histori të premtimeve të shumta për përparime teknologjike.
Por qendrat e të dhënave në hapësirë mund të ndodhin përfundimisht.
Kostoja e lëshimit të satelitëve në hapësirë po ulet, pikërisht kur kostot e ndërtimit dhe funksionimit të qendrave të të dhënave të Al në Tokë po rriten.
Login
PĂ«r ditĂ«n e MartĂ« vendi ynĂ« do tĂ« ndikohet nga kushte atmosferike tĂ« paqĂ«ndrueshme. Moti parashikohet me vranĂ«sira mesatare deri tĂ« dendura si dhe alternime tĂ« herĂ«pashershme me kthjellime kryesisht pĂ«rgjatĂ« ultĂ«sirĂ«s perĂ«ndimore. VranĂ«sirat e dendura do tĂ« shoqĂ«rohen me reshje shiu tĂ« herĂ«pashershme me intensitet tĂ« ulĂ«t nĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« territorit. PĂ«rgjatĂ« orĂ«ve tĂ« pasdites deri nĂ« orĂ«t e vona tĂ« mbrĂ«mjes pĂ«rgjatĂ« ultĂ«sirĂ«s perĂ«ndimore reshjet nĂ« formĂ«n e shtrĂ«ngatave.
Era do tĂ« fryjĂ« me drejtim kryesor nga kuadrati i jugut me shpejtĂ«si mesatare 4 m/sek, e cila hera-herĂ«s pĂ«rgjatĂ« vijĂ«s bregdetare dhe zonave luginore pritet tĂ« fitojĂ« shpejtĂ«si
Deti â ValĂ«zimi nĂ« detet Adriatik dhe Jon i forces 1-3 ballĂ«.
