Login
âNuk e shihja mĂ« veten nĂ« pasqyrĂ«â/ Kastro Zizo çmonton mitin e artistĂ«ve tĂ« pushtetit dhe pranon shpĂ«rfytyrimin e shitur me para publike
âPĂ«r ne artistĂ«t Ă«shtĂ« detyrim qĂ« tĂ« jemi opozitarĂ«. ĂshtĂ« detyrim i kĂ«tij qyteti, Ă«shtĂ« detyrim i kĂ«tij shteti. Edhe ne jemi fajtorĂ« tĂ« pasojave tĂ« shoqĂ«risĂ« si Ă«shtĂ« sot. Po nĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe, ne kemi edukuar me artin tonĂ«. Artisti duhet tĂ« jetĂ« opozitar dhe nuk ia fal dot vetes⊠Po shpĂ«rfytyrohesha dhe nuk po shihja dot veten nĂ« pasqyrĂ«.â
Këto janë fjalët e Kastro Zizo, të thëna publikisht në një podcast, në një nga rrëfimet më të rralla të një artisti që pranon hapur se ka qenë pjesë e afërsisë me pushtetin dhe se kjo afërsi e ka deformuar si njeri dhe si figurë publike.
Kastro Zizo foli pĂ«r detyrimin moral tĂ« artistĂ«ve pĂ«r tĂ« qenĂ« opozitarĂ« ndaj pushtetit, pĂ«r fajin kolektiv tĂ« artit nĂ« gjendjen ku ndodhet shoqĂ«ria dhe pĂ«r shpĂ«rfytyrimin personal qĂ« ndjeu kur e pa veten tĂ« shfaqej nĂ« krah tĂ« politikanĂ«ve, konkretisht pranĂ« ish-kryebashkiakut tĂ« TiranĂ«s Erion Veliaj. Ai pranoi se nuk e pĂ«rballonte mĂ« pasqyrĂ«n, se fytyra i âzhdukejâ, se identiteti i tij si artist po tretej nĂ« tag-e politike dhe evente pushteti. Madje, foli edhe pĂ«r oferta pĂ«r poste, tĂ« shoqĂ«ruara me nĂ«nkuptime tĂ« qarta pĂ«r korrupsion, pĂ«r âzhytje duarshâ dhe pĂ«rqindje.
PĂ«r ne, kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« deklaratĂ« qĂ« zbulohet sot. ĂshtĂ« thjesht artikulimi publik i asaj qĂ« kemi shkruar dhe denoncuar prej vitesh, kur askush nuk fliste, kur ishte e pakĂ«ndshme dhe kur nuk sillte as duartrokitje, as mbĂ«shtetje. Kemi shkruar pĂ«r artistĂ«t e pushtetit, pĂ«r servilizmin, pĂ«r blerjen e heshtjes me para publike, pĂ«r shndĂ«rrimin e artit nĂ« dekor propagande. Kemi shkruar kur shumica zgjodhi tĂ« heshtĂ«, tĂ« pĂ«rfitojĂ« ose tĂ« bĂ«jĂ« sikur nuk shihte.
Deklaratat e Kastro Zizos janë të vonuara, por të nevojshme. Dhe janë të rënda për të gjithë të tjerët që vazhdojnë të heshtin. Sepse Kastro nuk ishte i vetëm. Ai ishte pjesë e një skeme shumë më të gjerë, ku artistët u përdorën si mburojë morale dhe si makineri propagande. Një qytet i tërë u ble me paratë e veta. Event pas eventi, festival pas festivali, fond pas fondi, u ndërtua një rrjet pseudo-artistësh që aktivizohej sa herë pushteti kishte nevojë për duartrokitje.
Arrestimi i Erion Veliajt e ekspozoi qartë këtë mekanizëm. Brenda pak orësh, rrjetet sociale u mbushën me statuse solidariteti nga të njëjtët emra që për vite kanë përfituar nga bashkia.
Pas çdo postimi mbështetës fshihej një faturë, një kontratë, një pagesë nga taksat e qytetarëve. Ne kemi shkruar për këtë rrjet privilegjesh, për dosjen e eventeve, për mënyrën se si fondet publike u kthyen në mjet blerjeje besnikërie dhe për patronazhistët dixhitalë që u përdorën për të përmbytur hapësirën publike me propagandë.
    
Shembja e Teatrit KombĂ«tar ishte prova mĂ« brutale e kĂ«saj skeme. Aty u nda qartĂ« vija mes atyre qĂ« e kuptonin artin si pĂ«rgjegjĂ«si dhe atyre qĂ« e shihnin si mundĂ«si pĂ«r pĂ«rfitim. ArtistĂ« qĂ« firmosĂ«n pro shembjes, qĂ« dolĂ«n publikisht nĂ« mbĂ«shtetje dhe qĂ« mĂ« pas u shpĂ«rblyen me pozicione dhe shuma tĂ« majme. Ata nuk u mashtruan. Ata zgjodhĂ«n. Dhe historia nuk i harron kĂ«to zgjedhje, sado tĂ« pĂ«rpiqen tâi mbulojnĂ« me evente, dekorata dhe role.
E njëjta logjikë shfaqet edhe në raste të tjera për të cilat kemi shkruar. Shtetësia e dhënë me WhatsApp për Edon Zhegrovën, ku ligji u anashkalua me një mesazh privat.
Ekstradimi i Cllevio Ahmetit nga Dubai, njĂ« veprim i rrallĂ« dhe selektiv, qĂ« ngre mĂ« shumĂ« pikĂ«pyetje sesa jep pĂ«rgjigje. Kjo ndodhi pikĂ«risht pasi njĂ«ri prej protagonistĂ«ve, Noizy, ishte rreshtuar hapur nĂ« krah tĂ« pushtetit. NĂ« tĂ« gjitha rastet, modeli Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ«: privilegj pĂ«r besnikĂ«ri, shpejtĂ«si pĂ«r tĂ« âtanĂ«tâ, zvarritje ose heshtje pĂ«r tĂ« tjerĂ«t.
Prandaj, reagimi i Kastro Zizos ka vlerĂ« vetĂ«m nĂ«se nuk pĂ«rdoret si justifikim pĂ«r tĂ« tjerĂ«t. Ai nuk duhet tĂ« shĂ«rbejĂ« si alibi kolektive, por si pasqyrĂ«. Sepse sot, pas gjithĂ« kĂ«tyre viteve, askush nuk mund tĂ« thotĂ« se ânuk e dinteâ. Heshtja nuk Ă«shtĂ« mĂ« mungesĂ« informacioni, Ă«shtĂ« zgjedhje.
Dhe mesazhi për ata që vazhdojnë të rrinë në mes, të presin anën fituese ose të mbahen pas privilegjeve, është ky: historia nuk mban shënim sa evente moderuat, sa statuse postuat apo kë mbrojtët kur pushteti ishte i fortë. Historia mban shënim vetëm një gjë, nëse patët zë apo nëse pranuat të zhdukeni ngadalë për një ftesë, një kontratë ose një favor. Sot nuk kërkohet heroizëm, por ndershmëri.
The post âNuk e shihja mĂ« veten nĂ« pasqyrĂ«â/ Kastro Zizo çmonton mitin e artistĂ«ve tĂ« pushtetit dhe pranon shpĂ«rfytyrimin e shitur me para publike appeared first on iconstyle.al.
Dhjetëra mijëra njerëz, shumica të rinj të brezit Gen Z, mbushën sheshet e Sofjes dhe qyteteve të tjera duke kundërshtuar rritjen e taksave, kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe borxhit publik.
Ata thonĂ« se nuk kanĂ« besim qĂ« njĂ« qeveri e varur nga oligarkĂ« tĂ« sanksionuar pĂ«r korrupsion mund tĂ« menaxhojĂ« paratĂ« e tyre. Simbole si derri i madh plastik âkundĂ«r babĂ«zisĂ«â u kthyen nĂ« ikonĂ« tĂ« protestave, ndĂ«rsa rrjetet sociale u pĂ«rdorĂ«n si instrument kryesor organizimi. Pas presionit, kryeministri Rosen Zhelyazhov u detyrua ta tĂ«rheqĂ« projekt-buxhetin dhe tĂ« premtojĂ« njĂ« variant tĂ« ri, por protestuesit nuk u tĂ«rhoqĂ«n: tani kĂ«rkesat shkojnĂ« nga transparenca fiskale deri te dorĂ«heqja e qeverisĂ« dhe zgjedhje tĂ« parakohshme.
Në të dyja rastet, në rrugë dalin mijëra njerëz për të kërkuar të drejtat më bazike: sigurinë fizike përballë armës së shtetit dhe sigurinë ekonomike përballë vendimeve fiskale që prekin jetën e përditshme. Greqia ngre zërin kundër një sistemi ku një adoleshent mund të vritet nga polici dhe, 17 vjet më pas, plagët shoqërore nuk janë mbyllur. Bullgaria shpërthen kundër një modeli qeverisjeje ku korrupsioni shihet si rregull, jo përjashtim, dhe ku kalimi në euro shoqërohet me frikën se çmimin do ta paguajnë qytetarët e zakonshëm.
(@tpointuk)
Shqiptarët e kanë përjetuar këtë mentalitet në kurriz shumë më herët. Nga rrahjet, braktisjet, djegiet e dokumenteve, trajtimet çnjerëzore në Kakavijë e Kapshticë, rasti shqiptar është i dokumentuar prej vitesh. Greqia i ka keqtrajtuar shqiptarët gjatë krizës së tyre më të madhe, i ka trajtuar me nënçmim institucional dhe as sot nuk është shkëputur dot nga ky mentalitet. Historia e dhunës së rojeve greke ndaj shqiptarëve është pjesë e të njëjtës praktikë. Ndryshon vetëm kombësia e viktimës, jo sjellja e autorit.
E kemi trajtuar këtë temë edhe kur u publikua dokumentari slloven në vitin 2022, por sot, me zhvillimet e reja, me hetime zyrtare dhe me emra të përfshirë në qendër të skandalit, historia merr përmasa të tjera, shumë më të rënda, shumë më të pakapërcyeshme.
Rrethimi i Sarajevës zgjati 44 muaj, më i gjati në historinë moderne, më i gjatë edhe se rrethimi nazist i Leningradit. Mbi 11.000 civilë u vranë, prej të cilëve 1.600 fëmijë. Një në dhjetë fëmijë u vra nga snajperët. Fëmijë që vraponin nëpër rrugë, që luanin, që kërkonin bukë, që mbanin duart e nënave të tyre. Për ta, dikush kishte paguar para. Dhe dikush shtinte mbi ta.
NĂ« vitet 1990, gazetarĂ«t e âOslobodjenjeâ alarmonin publikun pĂ«r fenomenin makabĂ«r, por bota nuk reagoi. MĂ« pas, shĂ«rbimi sekret italian SISMI informoi se tĂ« paktĂ«n pesĂ« italianĂ« ndodheshin nĂ« kodrat rreth SarajevĂ«s pĂ«r tĂ« qĂ«lluar civilĂ«. NjĂ« serb i arrestuar deklaroi se kishte shoqĂ«ruar tĂ« huajt nga Beogradi nĂ« pozicionet e snajperĂ«ve. DĂ«shmi tĂ« shumta flasin pĂ«r njĂ« rrjet tĂ« tĂ«rĂ« âturizmi lufteâ. Por vitet kaluan dhe çështja ra nĂ« heshtje.
NĂ« qarkullim janĂ« dy video tĂ« viteve â90: njĂ«ra e tregon atĂ« nĂ« njĂ« automjet ku Ă«shtĂ« vendosur njĂ« kafkĂ« njeriu me helmetĂ« tĂ« OKB-sĂ«. Tjetra interpretohet nga disa si moment kur ai mban njĂ« pushkĂ« snajperi. Vuçiçi i mohon kategorikisht akuzat, herĂ« duke thĂ«nĂ« se ishte gazetar dhe se objekti ishte ânjĂ« tripod kamereâ e herĂ« se ishte ânjĂ« çadĂ«râ. ZĂ«dhĂ«nĂ«sja e tij i quan akuzat âdezinformim politikâ.
Por realiteti i treguar nĂ« video i pĂ«rmbys tĂ« gjitha premtimet. NĂ« pamje shfaqet drejtoresha e qendrĂ«s, Hermiona Hajdini, sĂ« bashku me veterinerin DhimitĂ«r Papi dhe punonjĂ«sen ArbĂ«resha Kaimi, tĂ« cilĂ«t shihen duke helmuar qen e mace nĂ« zonĂ«n e Ăajupit. Personat qĂ« duhet tĂ« siguronin mbrojtjen e tyre, duken duke bĂ«rĂ« tĂ« kundĂ«rtĂ«n, duke i eliminuar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« dhunshme.
