Nga Gazeta âSiâ- Partia Socialiste dhe ajo Demokrate arritĂ«n njĂ« dakordĂ«si paraprake pĂ«r reformĂ«n territoriale pavarĂ«sisht se kjo e fundit mĂ« vonĂ« bojkotoi Komisionin pas zgjedhjes sĂ« Endri Shabanit si Avokat Populli.
Sipas burimeve, deri tani socialistët dhe demokratët kanë rënë dakord për mënyrën se si do të ndryshojë harta e pushtetit vendor në vend, duke e ndarë atë në dy nivele funksionimi.
Reforma administrativo-territoriale mësohet se është shtrirë jo vetëm në ridizenjimin e hartës së pushtetit vendor por edhe në ndryshimin e kompetencave. Palët kanë gjetur dakordësinë për të rritur numrin e tyre, nga 61 aktualisht në mbi 90 të tilla, por me kompetenca më të cunguara.
Këtë gjë e pati paralajmëruar edhe Luciano Boçi, bashkëkryetari i opozitës, në një tryezë të mbajtur në 27 nëntor.
âAjo qĂ« na ka bĂ«rĂ« bashkĂ« nuk Ă«shtĂ« nĂ« fakt BE por dĂ«shtimi i reformĂ«s sĂ« 2015, qĂ« u kthye nĂ« njĂ« centralizim duke i hequr kompetenca pushtetit lokal dhe duke e çuar qeverisjen vendore nĂ« mos funksionim nĂ« disa territore. KĂ«rkesa kryesore Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« bashki dhe mĂ« shumĂ« shĂ«rbime. Pra njĂ« ReformĂ« e re Territoriale. Jemi kĂ«tu pĂ«r tĂ« bashkĂ«punuar, por jo pĂ«r tĂ« qenĂ« bashkĂ« pĂ«r njĂ« rezultat qĂ« mazhoranca ka parapĂ«rgatiturâ, tha Boçi.
Sipas kĂ«saj dakordĂ«sie paraprake, socialistĂ«t kishin pranuar rritjen e numrit tĂ« bashkive me kushtin qĂ« ato tĂ« kishin kompetenca mĂ« tĂ« reduktuara fokusuar vetĂ«m te çështjet e administrimit tĂ« qytetit, ndĂ«rsa kompetencat e mĂ«dha do tâi kalojnĂ« qarqeve, tĂ« cilat mund tĂ« ndryshojnĂ« emĂ«r, me opsionin qĂ« mund tĂ« quhen superbashki.
Qarqet sipas propozimi do të drejtohen nga të zgjedhur vendor të cilët do të kenë kompetencë jo vetëm financat e territorit që do të administrojnë, por edhe politikat dhe strategjitë e zhvillimit.
Kryetar dhe Këshilli i Qarkut do të duhet të zgjidhen direkt nga qytetarët me votë.
Megjithatë, në sfondin e ri ku PD ka zgjedhur të bojkotojë komisionet, si për reformën Territorale ashtu edhe për atë Zgjedhore, kjo dakordësi mbetet e ngrirë.
Nga Gazeta âSiâ- Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, shprehu mbĂ«shtetje pĂ«r GroenlandĂ«n tĂ« mĂ«rkurĂ«n, duke thĂ«nĂ« se ishulli Arktik, tĂ« cilin Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump, Ă«shtĂ« zotuar ta pushtojĂ«, âi pĂ«rket popullit tĂ« tijâ.
âPĂ«r mua Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« grenlandezĂ«t ta dinĂ«, dhe e dinĂ« kĂ«tĂ« me vepra, jo vetĂ«m me fjalĂ«, se ne i respektojmĂ« dĂ«shirat e grenlandezĂ«ve dhe interesat e tyre dhe se ata mund tĂ« mbĂ«shteten tek neâ, tha ajo nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp nĂ« Bruksel.
Komentet e saj vijnë ndërsa zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance dhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio do të presin ministrat e jashtëm danezë dhe të Groenlandës në Shtëpinë e Bardhë më vonë të mërkurën.
Ministri i Jashtëm i Danimarkës, Lars Lokke Rasmussen, u tha gazetarëve se ai dhe homologia e tij nga Groenlanda, Vivian Motzfeldt, kishin kërkuar një takim me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump, pasi ai përshkallëzoi kërcënimet e tij për të aneksuar territorin vetëqeverisës danez.
Nga Gazeta âSiâ- Kryetari i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha, e ka quajtur sulm politik hetimin pasuror ndaj tij, ku disa figura tĂ« PD janĂ« thirrur nĂ« SPAK pĂ«r tâu pyetur mbi financimin e Kuvendit KombĂ«tar tĂ« 11 dhjetorit 2021, qĂ« u mbajt nĂ« stadium.
Berisha tha se sipas tij hetimi i pasurisë është bërë me lupë, ndërsa hodhi akuza ndaj prokurorëve të SPAK që po merren me këtë çështje, duke thënë se janë primitivë dhe mashtrojnë publikisht.
âHetimi pasuror i BerishĂ«s, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« me lupĂ«, Ă«shtĂ« finalizuar dhe Ă«shtĂ« dĂ«rguar me kohĂ« nĂ« gjykatĂ«. Ky hetim politik qĂ« bĂ«het, nuk ka lidhje me asnjĂ« hetim pasuror tĂ« Sali BerishĂ«s dhe tĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« tij. ĂshtĂ« njĂ« hetim i mirĂ«filltĂ« politik pĂ«r Kuvendin e Rithemelimit pĂ«r tĂ« cilin unĂ« nuk kam asnjĂ« vĂ«rejtje. UnĂ« kam thĂ«nĂ« dhe them, prokuroria duhet tĂ« jetĂ« e lirĂ« dhe ne qĂ«ndrojmĂ« tĂ« hapur pĂ«r çdo lloj veprimi. Por lidhja Ă«shtĂ« mashtrim qĂ« ish xhelati i sigurimit tĂ« shtetit, nĂ« bashkĂ«punim me Dumanin i bĂ«nĂ« çështjes. JanĂ« primitiv, sepse nĂ« qoftĂ« se ata do ta bĂ«nin atĂ« hetim, unĂ« do ta quaja gjĂ« normale.
Por faktin qĂ« ata nuk kanĂ« çfarĂ« tĂ« hetojnĂ«, duan ta lidhin me diçka qĂ« tĂ« gĂ«njejnĂ« dĂ«shmon se ata po bĂ«jnĂ« njĂ« hetim politikâ, tha Berisha.
Kreu i PD tha se nuk dinte asnjë shifër se sa ka shkuar fatura e Kuvendit Kombëtar, ndonëse shprehet se çdo faturë është e deklaruar.
âĂshtĂ« deklaruar çdo gjĂ«, çdo financim i çdo personi. Kjo Ă«shtĂ« deklaruar, nuk ka asgjĂ« tĂ« fshehur. Dhe personat qĂ« e kanĂ« financuar e kanĂ« deklaruar atĂ« sapo janĂ« pyetur. Dhe ata besoj se po thĂ«rrasin emra, pra e dinĂ« qĂ« kĂ«ta kanĂ« deklaruar. Kjo Ă«shtĂ« e tĂ«ra. AsnjĂ« shifĂ«r nuk kam parasyshâ, tha Berisha.
Kujtojmë se gjatë kësaj jave, SPAK ka marrë në pyetje deputetin Belind Këlliçi dhe sekretarin për Diasporën në PD, Indrit Hoxha, në lidhje me hetimin që po bën për Kuvendin e Rithemelimit.
Nga Gazeta âSiâ- I dĂ«rguari special i ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, Steve Witkoff, dhe dhĂ«ndri i presidentit tĂ« SHBA-sĂ«, Donald Trump, Jared Kushner, po shqyrtojnĂ« mundĂ«sinĂ« e njĂ« udhĂ«timi nĂ« MoskĂ« pĂ«r tâu takuar me presidentin rus Vladimir Putin, shkruanBloomberg.
Sipas Bloomberg, takimi mund të zhvillohet brenda këtij muaji, megjithatë planet nuk janë përfundimtare dhe data mund të shtyhet për shkak të situatës së tensionuar në Iran.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha për Bloomberg se aktualisht nuk është planifikuar një takim i tillë.
Sipas raportimit, zyrtarĂ«t amerikanĂ« pritet tâi paraqesin Putinit dhe ekipit tĂ« tij draftin mĂ« tĂ« fundit tĂ« propozimeve pĂ«r paqe.
Bisedimet pritet të përfshijnë garancitë e sigurisë nga SHBA-ja dhe Evropa për mbështetjen e çdo marrëveshjeje të mundshme, si dhe rindërtimin e Ukrainës pas përfundimit të luftës.
Në deklarata të bëra më herët këtë muaj, Donald Trump shprehu pakënaqësi ndaj Vladimir Putinit për vazhdimin e luftës në Ukrainë, duke përsëritur se fillimisht kishte besuar se përfundimi i konfliktit do të ishte një proces i lehtë.
Nga Gazeta âSiâ- Kreu i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha, deklaroi se PD do tĂ« depozitojĂ« njĂ« kallĂ«zim nĂ« SPAK pĂ«r âDurana Parkâ.
âDo tĂ« dĂ«rgojmĂ« nĂ« SPAK provat dhe do tĂ« bĂ«jmĂ« padi pĂ«r Durana Park. Si nĂ« çdo skandal. PĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ« Dumani i ka konservuar ato dhe ka bĂ«rĂ« qĂ« mos tĂ« pĂ«rfillen. PaditĂ« tona janĂ« tĂ« bazuara nĂ« ligj dhe tĂ« pakundĂ«rshtueshme. Ne do tâi dĂ«rgojmĂ«. Aty mbeten. Rama dhe Dumani mendojnĂ« se mund tĂ« shpĂ«tojnĂ« nga djegĂ«si i TiranĂ«s dhe nga Durana, apo çështje tĂ« tjera. Por mos tĂ« shpresojnĂ«â, tha ai.
Sipas tij, ky park tenologjik është një abuzim identik si ai me inceneratorin në zonën e Sharrës.
Ndonëse thotë që është një investim që i ka kushtuar shqiptarëve 130 milionë euro, Berisha shton se nuk ka asnjë gjurmë të tij.
âNĂ«se do shkoni nĂ« SharrĂ« pĂ«r tĂ« gjetur investimin 130 milionĂ« euro taksa tĂ« shqiptarĂ«ve pĂ«r djegien e plehrave, nuk do gjeni asnjĂ« tullĂ« dhe gjurmĂ« tĂ« tijâ, tha Berisha, ndĂ«rsa shtoi se âDurana apo Troplana e famshme e Edi RamĂ«s Ă«shtĂ« identikeâ.
Ai akuzoi edhe KoorporatĂ«n e Investimeve Shqiptare qĂ« do ketĂ« kontrollin e kĂ«tij investimi shtetĂ«ror, duke akuzuar drejtpĂ«rdrejtĂ« si pjesĂ« tĂ« skemĂ«s korruptive drejtoreshĂ«n e institucionit Elira Kokona, duke e krahasuar me âMirlindĂ«n e AKSHI-t apo Ballukunâ.
âTenderi varet nga tarifa e paguar. NĂ«se i paguaje Frangut deri nĂ« 5 mijĂ« euro, e merrje, kurse pĂ«r kategorinĂ« platinuim duheshin negociata tĂ« larta, deri te Armand Frangu, allias Ermal Beqiri. Legalizimi i parajsĂ«s sĂ« TroplinĂ«ve, ata kanĂ« aksionet e tyre, nuk i japin kot livadhet e tyre.
45 ditĂ« pas krijimit tĂ« ACTI, mĂ« 20 shkurt tĂ« 2025, me shpejtĂ«si regjistrohet nĂ« QKB kompania shtetĂ«rore Durana Tech Park, dhe i kalon drejtimi KoorporatĂ«s sĂ« Investimeve Shqiptare, me nĂ« krye Elira KokonĂ«n. ĂfarĂ« Ă«shtĂ« kjo, kjo Ă«shtĂ« Mirlinda e AKSHI-t. PĂ«rcaktohet Xhafzotaj si zonĂ« e lirĂ«. Elira Kokona ishte garantuesja ligjore e statusit tĂ« parkut Dorana. ĂfarĂ« Ă«shtĂ« kjo Elira Kokona? Kjo Ă«shtĂ« Mirlinda e AKSHI-t, por nĂ« pronaâ, tha Berisha mes tĂ« tjerash.
Berisha tha se me kĂ«tĂ« skemĂ« i hapet rruga edhe e pĂ«rjashtimit nga taksat pĂ«r kĂ«to kompani pĂ«rfituese, tĂ« ndara nĂ« katĂ«r kategori sipas pagesave: âGoldenâ, âSilverâ, âPlatinuimâ dhe individuale.
Nga Gazeta âSiâ- Kryetari i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha pretendon se manipulimi i provave pĂ«r çështjen e Belinda Ballukut vazhdon.
Në konferencën me gazetarët, Sali Berisha u shpreh se janë intimiduar dëshmitarë, të cilët sipas tij ose janë detyruar të ndryshojnë dëshminë, ose të thonë ato që janë porositur.
âMakineria e manipulimit dhe e shkatĂ«rrimit tĂ« provave dhe dokumenteve qĂ« fajĂ«sojnĂ« inkriminimin e plotĂ« dhe total tĂ« Edi RamĂ«s, Ballukut dhe bashkĂ«punĂ«torĂ«ve tĂ« tyre nĂ« njĂ« seri aferash shumĂ« tĂ« rĂ«nda, qĂ« shkojnĂ« nĂ« miliarda euro vjedhje tĂ« taksapaguesve shqiptarĂ«, vazhdon pa ndĂ«rprerje. NdĂ«rkohĂ« intimidohen dhe thirren si nĂ« zyra tĂ« policisĂ« sekrete punonjĂ«s tĂ« administratĂ«s, tĂ« cilĂ«t ose duhet tĂ« ndryshojnĂ« dĂ«shmitĂ« e tyre ose nuk duhet tĂ« dĂ«shmojnĂ« apo tĂ« thonĂ« ato qĂ« porositen. Presion i jashtĂ«zakonshĂ«m bĂ«het mbi GjykatĂ«n Kushtetuese. Pra, Edi Rama pĂ«r tĂ« mbrojtur veten e tij, krimet e tij, po shkon drejt grushtit tĂ« shtetit, asgjĂ«simit de facto tĂ« drejtĂ«sisĂ« nĂ« ShqipĂ«riâ, u shpreh kreu i PD.
âDuke dĂ«nuar me forcĂ«n mĂ« tĂ« madhe kĂ«to qĂ«ndrime tĂ« papĂ«rgjegjshme, i kĂ«rkoj atij dorĂ«heqjen dhe largimin e tij nga posti i kryeministrit. Ai Ă«shtĂ« sot njeriu mĂ« i rrezikshĂ«m pĂ«r shqiptarĂ«t, dhe jo vetĂ«m pĂ«r shqiptarĂ«t, por me lidhjet e tij tĂ« krimit ai pĂ«rbĂ«n njĂ« rrezik tĂ« madh pĂ«r rajonin dhe mĂ« gjerĂ«.
PD u bĂ«n thirrje shqiptarĂ«ve, sot mĂ« shumĂ« se kurrĂ« tĂ« flasin me zemĂ«rimin e tyre, tĂ« flasin me guximin e tyre, tĂ« flasin me ndjenjat e dashurisĂ« sĂ« tyre pĂ«r kĂ«tĂ« vend dhe tĂ« ardhmen e shqiptarĂ«ve me datĂ«n 24 janar nĂ« protestĂ«n kombĂ«tare tĂ« thirrur nga opozita pĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llimâ, tha Berisha.
Nga Gazeta âSiâ- Reagimi i RusisĂ« ndaj diplomacisĂ« sĂ« âanijeve luftarakeâ tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara nĂ« VenezuelĂ« ka qenĂ« çuditĂ«risht i zbehtĂ«, sidomos pĂ«r standardet e Kremlinit, duke dhĂ«nĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«rshtypjen e njĂ« reagimi formal sesa njĂ« qĂ«ndrimi tĂ« fortĂ« politik.
Ministria e Jashtme ruse u mjaftua me gjuhĂ«n e zakonshme, duke lĂ«shuar deklarata pĂ«r âkĂ«rcĂ«nime tĂ« hapura neokoloniale dhe agresion tĂ« armatosur tĂ« jashtĂ«mâ.
Sigurisht, ajo kĂ«rkoi qĂ« SHBA tĂ« lironte NicolĂĄs Maduron e kapur dhe zĂ«vendĂ«skryetari i KĂ«shillit tĂ« Sigurimit tĂ« RusisĂ«, Dmitry Medvedev, e quajti tĂ« gjithĂ« operacionin âtĂ« paligjshĂ«mâ â por komentet e tij pĂ«rmbanin edhe njĂ« nuancĂ« admiruese.
Medvedev foli për qëndrueshmërinë e presidentit amerikan Donald Trump dhe për mënyrën se si ai po mbron hapur interesat kombëtare të Amerikës. Po aq domethënëse është edhe fakti se presidenti rus Vladimir Putin ende nuk ka komentuar drejtpërdrejt kapjen e ish-aleatit të tij.
NdĂ«rkohĂ«, Kremlini nuk humbi kohĂ« pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur ish-zĂ«vendĂ«spresidenten Delcy RodrĂguez si udhĂ«heqĂ«se e pĂ«rkohshme e VenezuelĂ«s, vetĂ«m dy ditĂ« pasi Maduro u dĂ«rgua nĂ« njĂ« qeli burgu nĂ« Nju Jork.
Në përgjithësi, do të pritej një reagim shumë më i fortë. Në fund të fundit, aleanca e Putinit me Venezuelën daton që nga viti 2005, kur ai përqafoi publikisht shefin e Maduron, Hugo Chåvez. Dy vendet nënshkruan një sërë marrëveshjesh bashkëpunimi në vitin 2018; Rusia i shiti Venezuelës pajisje ushtarake me vlerë miliarda dollarë; dhe marrëdhëniet u forcuan edhe përmes stërvitjeve të përbashkëta ushtarake provokuese.
âBota unipolare po shembet dhe po pĂ«rfundon nĂ« tĂ« gjitha aspektet, dhe aleanca me RusinĂ« Ă«shtĂ« pjesĂ« e pĂ«rpjekjes pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« botĂ« multipolare,â deklaronte Maduro nĂ« atĂ« kohĂ«. Nga viti 2006 deri nĂ« 2019, Moska i akordoi VenezuelĂ«s rreth 17 miliardĂ« dollarĂ« kredi dhe hua.
Atëherë pse kjo përmbajtje retorike tani? Duket se gjithçka lidhet me pazare, të paktën nga këndvështrimi i Kremlinit.
Moska me shumĂ« gjasa nuk dĂ«shiron tĂ« acarojĂ« marrĂ«dhĂ«niet me Uashingtonin pĂ«r VenezuelĂ«n, nĂ« njĂ« kohĂ« kur po konkurron drejtpĂ«rdrejt me Kievin pĂ«r favorin e Trumpit. MĂ« mirĂ« qĂ« Trumpi tĂ« humbasĂ« durimin me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe ta âhedhĂ« nga varkaâ atĂ«, sesa Putinin.
Gjithashtu, Rusia nuk ka aspak interes të reklamojë një ndërhyrje të suksesshme ushtarake amerikane, e cila vetëm sa do të nxirrte në pah pafuqinë e saj në Amerikën Latine dhe dështimin për të mbrojtur një aleat të dikurshëm.
NĂ« fakt, ka arsye tĂ« forta pĂ«r tĂ« dyshuar se Kremlini e ka pĂ«rjetuar si tejet poshtĂ«ruese largimin kirurgjik tĂ« Maduron dhe shfaqjen mbresĂ«lĂ«nĂ«se tĂ« forcĂ«s sĂ« fortĂ« amerikane. Siç raportoi POLITICO javĂ«n e kaluar, ultranacionalistĂ«t dhe militaristĂ«t e linjĂ«s sĂ« ashpĂ«r nĂ« Rusi reaguan ashpĂ«r: âE gjithĂ« Rusia po pyet veten pse ne nuk veprojmĂ« me armiqtĂ« tanĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n mĂ«nyrĂ«,â shkroi filozofi neo-imperialist Aleksandr Dugin, duke kĂ«shilluar RusinĂ« ta bĂ«jĂ« âsi Trumpi, por mĂ« mirĂ« se Trumpi. Dhe mĂ« shpejt.â
Edhe zĂ«dhĂ«nĂ«sja e Kremlinit, Margarita Simonyan, pranoi se kishte arsye âpĂ«r tĂ« qenĂ« xhelozâ.
Nga perspektiva ruse, ky reagim Ă«shtĂ« i kuptueshĂ«m â veçanĂ«risht nĂ«se merret parasysh se âoperacioni special ushtarakâ i Putinit nĂ« UkrainĂ« ka qenĂ« menduar si njĂ« mision i shpejtĂ« âprerjeje kokeâ: largimi i Zelenskyyt dhe vendosja e njĂ« figure pro-Kremlinit nĂ« pushtet. KatĂ«r vite mĂ« vonĂ«, megjithatĂ«, lufta nuk ka asnjĂ« fund nĂ« horizont.
Në thelb, bëhet fjalë për një demonstrim të fuqisë ushtarake amerikane që nxjerr në pah kufijtë e efektivitetit ushtarak të Rusisë. Atëherë, pse duhet të tërhiqet vëmendja ndaj kësaj?
Sipas Bobo Lo â ish-zĂ«vendĂ«sshef i misionit australian nĂ« MoskĂ« dhe autor i librit âRusia dhe Ărregullimi i Ri BotĂ«rorâ â ka edhe shpjegime tĂ« tjera pĂ«r kĂ«tĂ« pĂ«rmbajtje retorike.
âLargimi i Maduros Ă«shtĂ« mjaft i turpshĂ«m, por le tĂ« jemi realistĂ«: Amerika Latine Ă«shtĂ« zona mĂ« pak e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r politikĂ«n e jashtme ruse,â thotĂ« ai.
PĂ«r mĂ« tepĂ«r, operacioni amerikan ka ânjĂ« sĂ«rĂ« pasojash tĂ« paqĂ«llimshme, por pĂ«rgjithĂ«sisht pozitive pĂ«r Kremlinin. Ai e largon vĂ«mendjen nga konflikti nĂ« UkrainĂ« dhe ul presionin ndaj Putinit pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« lĂ«shime. Ai legjitimon pĂ«rdorimin e forcĂ«s pĂ«r ndjekjen e interesave jetike kombĂ«tare ose sferave tĂ« ndikimit. Dhe delegjitimon nocionin liberal tĂ« rendit ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« bazuar nĂ« rregulla,â shpjegon Lo.
Edhe Fiona Hill, eksperte pĂ«r RusinĂ« nĂ« Institutin Brookings dhe ish-zyrtare e ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ« gjatĂ« mandatit tĂ« parĂ« tĂ« Trumpit, ndan tĂ« njĂ«jtin kĂ«ndvĂ«shtrim: âRusia thjesht do ta shfrytĂ«zojĂ« pĂ«rdorimin e forcĂ«s nga Trumpi nĂ« VenezuelĂ« â dhe vendosmĂ«rinĂ« e tij pĂ«r ta drejtuar vendin nga larg â pĂ«r tĂ« argumentuar se nĂ«se Amerika mund tĂ« jetĂ« agresive nĂ« âoborrin e sajâ, e njĂ«jta gjĂ« vlen edhe pĂ«r RusinĂ« nĂ« âafĂ«rsinĂ« e sajâ.â
Madje, që në vitin 2019, Hill i kishte thënë një paneli të Kongresit se Kremlini kishte sinjalizuar gatishmëri për një shkëmbim: Venezuelë kundrejt Ukrainës.
E gjithë kjo i ngjan dy bosëve mafiozë që negociojnë ndarjen e territorit në mënyrë indirekte, përmes veprimeve dhe njerëzve të tyre.
PĂ«r Kremlinin, rezultati kryesor nĂ« VenezuelĂ« ânuk Ă«shtĂ« humbja e njĂ« aleati, por konsolidimi i njĂ« logjike tĂ« re nĂ« politikĂ«n e jashtme amerikane nĂ«n administratĂ«n Trump â njĂ« logjikĂ« qĂ« i jep pĂ«rparĂ«si forcĂ«s dhe interesave kombĂ«tare mbi ligjin ndĂ«rkombĂ«tar,â thekson Qendra pĂ«r Strategji tĂ« Reja Euroaziatike, e lidhur me kundĂ«rshtarin e vjetĂ«r tĂ« Putinit, Mikhail Khodorkovsky.
âPavarĂ«sisht dĂ«mtimit tĂ« reputacionit dhe disa humbjeve tĂ« vogla ekonomike afatshkurtra, Kremlini ka arsye tĂ« jetĂ«, nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, i kĂ«naqur me zhvillimet e fundit: pĂ«rmes veprimeve tĂ« tij, Trumpi ka miratuar nĂ« praktikĂ« njĂ« model rendi botĂ«ror ku forca ka pĂ«rparĂ«si ndaj ligjit ndĂ«rkombĂ«tar.â
Dhe qĂ« nga rrĂ«zimi i Maduron, bashkĂ«punĂ«torĂ«t e Trumpit e kanĂ« bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« edhe mĂ« tĂ« qartĂ«. Duke shpjeguar pse SHBA duhet tĂ« âzotĂ«rojĂ«â GroenlandĂ«n, pavarĂ«sisht se çfarĂ« mendojnĂ« groenlandezĂ«t, Danimarka apo kushdo tjetĂ«r, zĂ«vendĂ«sshefi me ndikim i stafit tĂ« ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, Stephen Miller, tha pĂ«r CNN: âNe jetojmĂ« nĂ« njĂ« botë⊠qĂ« qeveriset nga forca, nga pushteti, nga fuqia.â
Kjo Ă«shtĂ« njĂ« gjuhĂ« qĂ« Putini e kupton shumĂ« mirĂ«. Le tĂ« fillojnĂ« pazaret â duke nisur nga Irani.
Nga Gazeta âSiâ- Peter Sorensen, i dĂ«rguari i posaçëm i Bashkimit Europian pĂ«r dialogun mes KosovĂ«s dhe SerbisĂ«, ka mbĂ«rritur nĂ« PrishtinĂ« tĂ« enjten nĂ« mĂ«ngjes, pĂ«r takime me udhĂ«heqĂ«s tĂ« vendit, para se ta vizitojĂ« edhe SerbinĂ« nĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« shĂ«nuar pĂ«rparimin nĂ« normalizimin e marrĂ«dhĂ«nieve mes dy vendeve fqinje.
Sorensen u pa duke hyrë në ndërtesën e Qeverisë së Kosovës herët në mëngjes, ku pritet të takohet me kryeministrin në detyrë, Albin Kurtin.
I dërguari i bllokut gjithashtu do të pritet në një takim nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani, në orën 10:00. Më pas, ai do të ketë takim edhe me opozitën kosovare.
Pas takimeve në Prishtinë, Sorensen do udhëtojë drejt Beogradit për takime me udhëheqës të Serbisë.
Vizita e tij nĂ« KosovĂ« vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur vendi Ă«shtĂ« nĂ« pritje tĂ« themelimit tĂ« institucioneve tĂ« reja shtetĂ«rore pas zgjedhjeve tĂ« parakohshme parlamentare tĂ« 28 dhjetorit â tĂ« cilat i fitoi bindshĂ«m LĂ«vizja VetĂ«vendosje e Kurtit.
Kjo do të jetë vizita e tij e parë qëkurse iu vazhdua mandati edhe për dy vjet të tjera si i dërguar për dialogun mbi normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve fqinje.
Gjatë mandatit të parë, ai zhvilloi vetëm dy takime në nivel kryenegociatorësh, të cilat nuk dhanë fryt.
Mungesa e përparimit në dialog gjatë kësaj kohe iu atribuua kryesisht zhvillimeve të brendshme politike në Kosovë dhe Serbi, e jo mungesës së angazhimit të ndërmjetësit evropian.
Pak njerëz në Bruksel besojnë se Kosova dhe Serbia do të jenë të gatshme të angazhohen së shpejti në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve mes tyre.
Besohet se Kaja Kallas, e cila ende nuk ka ndërmjetësuar ndonjë rund dialogu në nivelin më të lartë politik, do të përpiqet të arrijë diçka në Ballkanin Perëndimor, pas një fillimi të vështirë që ka pasur si diplomate kryesore e BE-së.
MarrĂ« parasysh se Brukseli Ă«shtĂ« anashkaluar shpesh nĂ« çështje si: bisedimet pĂ«r paqe pĂ«r UkrainĂ«n, lufta nĂ« GazĂ« dhe situata nĂ« Iran, zyrtarĂ«t e BE-sĂ« thonĂ« me shaka se arritja e njĂ« marrĂ«veshjeje mes KosovĂ«s dhe SerbisĂ« mund tĂ« jetĂ« âfryti mĂ« i lehtĂ«â qĂ« mund ta arrijĂ« blloku nĂ« kĂ«tĂ« moment.
Kosova dhe Serbia veçse arritën marrëveshje për rrugën drejt normalizimit, e njohur si Marrëveshja e Ohrit, më 2023, por nuk janë duke e zbatuar atë.
Edhe pse marrëveshja nuk është nënshkruar, Bashkimi Evropian këmbëngul se ajo është e detyrueshme për të dyja palët.
Kjo marrĂ«veshje prej 11 nenesh, ndĂ«r tjerash, parasheh njĂ« nivel tĂ« vetĂ«menaxhimit pĂ«r komunitetin serb nĂ« KosovĂ«, njohje tĂ« ndĂ«rsjellĂ« tĂ« simboleve shtetĂ«rore, qĂ« Serbia tĂ« mos bllokojĂ« anĂ«tarĂ«simin e KosovĂ«s nĂ« organizata ndĂ«rkombĂ«tare, dhe kĂ«rkon nga Prishtina dhe Beogradi qĂ« tâi zbatojnĂ«, po ashtu, tĂ« gjitha marrĂ«veshjet e mĂ«hershme tĂ« arritura gjatĂ« dialogut 15-vjeçar.
Nga Gazeta âSiâ- ShumĂ« elementĂ« tĂ« takimit tĂ« fundit tĂ« Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky me Donald Trump nĂ« Mar-a-Lago ishin shqetĂ«sues, nĂ«se jo depresivĂ«.
Për fillestarët, asnjë zyrtar amerikan nuk e takoi kreun e shtetit ukrainas pas mbërritjes së tij në Miami, gjë që bie në kontrast të fortë me pompozitetin dhe rrethanat e ofruara Presidentit rus Vladimir Putin në Anchorage, Alaska, gushtin e kaluar.
Por edhe më shqetësuese ishte mungesa e plotë e diplomatëve të trajnuar dhe me përvojë në anën amerikane të tryezës së negociatave.
Në vend të kësaj, ishin Shefja e Shtabit të Shtëpisë së Bardhë Susie Wiles dhe zëvendësi i saj, Steve Witkoff, një zhvillues pasurish të paluajtshme me lidhje të gjata me Rusinë, si dhe dhëndri i Presidentit Donald Trump, Jared Kushner.
Mes të gjithë dëmit që Trump ka bërë në vitin e parë të mandatit të tij të dytë, shkatërrimi i kapacitetit diplomatik të Amerikës ka marrë relativisht pak vëmendje. Por, krahas shkatërrimit të sistemit të shëndetit publik dhe braktisjes së pamatur të energjisë së pastër, kjo mund të jetë më me pasoja.
Sigurisht, presidentët amerikanë kanë të drejtë të emërojnë ambasadorë sipas dëshirës së tyre, dhe shumë prej tyre kanë zgjedhur donatorë bujarë të fushatës.
Por kĂ«to emĂ«rime janĂ« gjithmonĂ« nĂ« kryeqytete mĂ« pak tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, ku tĂ« emĂ«ruarit ndoshta mund tâia dalin mbanĂ« me njĂ« mungesĂ« qesharake njohurish rreth detyrĂ«s sĂ« tyre (diçka qĂ« senatori John McCain e ekspozoi nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« paharrueshme gjatĂ« presidencĂ«s sĂ« Barack Obamas).
Por, siç ndodh shpesh, sjellja e Trump Ă«shtĂ« nĂ« njĂ« kategori mĂ« vete. Nepotizmi i shfaqur gjatĂ« presidencĂ«s sĂ« tij tĂ« dytĂ« Ă«shtĂ« i paturpshĂ«m. Prandaj, ai emĂ«roi babanĂ« e Kushnerit, njĂ« kriminel tĂ« dĂ«nuar, si ambasador nĂ« FrancĂ«; dhe emĂ«roi ish-tĂ« dashurĂ«n e djalit tĂ« tij si ambasadore nĂ« Greqi (qytetarĂ«t e sĂ« cilĂ«s ajo dikur i tallte si âshfrytĂ«zues tĂ« paligjshĂ«mâ).
Pastaj është emërimi i figurave krejtësisht të pakualifikuara për të ndjekur misione që nuk janë vetëm të ndjeshme, por edhe plotësisht ofenduese.
PĂ«rpjekja e Trump pĂ«r tĂ« âblerĂ«â GroenlandĂ«n, njĂ« territor vetĂ«qeverisĂ«s brenda MbretĂ«risĂ« sĂ« DanimarkĂ«s, po udhĂ«hiqet nga guvernatori i LuizianĂ«s, duke shtuar fyerje ndaj lĂ«ndimit kundĂ«r njĂ« aleati tĂ« NATO-s.
Poste të tjera të rëndësishme kanë mbetur të lira, madhësia e Këshillit të Sigurisë Kombëtare është përgjysmuar dhe mungesa e dukshme e përgatitjes për ditën pas kapjes së Presidentit Venezuelan Nicolås Maduro dëshmon për mungesën e një procesi diskutimi, koordinimin e dobët dhe mungesën e personelit të kualifikuar.
Shkatërrimi i kapacitetit diplomatik të SHBA-ve është pjesërisht rezultat i një përpjekjeje të gabuar për efikasitet (duke përsëritur përpjekjen e dështuar nga sekretari i shtetit i mandatit të parë të Trump, ish-ekzekutivi i pafat i Exxon, Rex Tillerson). Por është gjithashtu pasojë e mungesës së vëmendjes së plotë, e cila ka rezultuar në një mungesë koordinimi dhe kaos që kujton administratën e parë të Trump.
Kjo nuk u ka shpëtuar kundërshtarëve të SHBA-ve. Ata po përfitojnë nga situata, me disa që madje përcaktojnë de facto përbërjen e ekipeve diplomatike të SHBA-ve.
Siç tregoi një hetim i Wall Street Journal, administrata Trump ka lejuar që i dërguari i saj i posaçëm për Ukrainën dhe Rusinë të lihet plotësisht mënjanë në favor të Witkoff. (Për më tepër, Princi i Kurorës Saudite Mohammed bin Salman, i etur për të pohuar një rol më të madh ndërkombëtar për Mbretërinë, me sa duket luajti një rol instrumental në rregullimin e rezultatit të preferuar të Putinit).
NĂ« teori, mbĂ«shtetja nĂ« fytyra tĂ« reja dhe njĂ« qasje joortodokse mund tĂ« jetĂ« e mbrojtshme. Ata qĂ« nuk janĂ« tĂ« penguar nga mençuria konvencionale mund tĂ« jenĂ« nĂ« gjendje tĂ« gjejnĂ« kompromise duke âmenduar jashtĂ« kornizaveâ. VetĂ« Trump beson qartĂ« se tĂ« mos dish asgjĂ« pĂ«r njĂ« konflikt Ă«shtĂ« mĂ«nyra mĂ« e lehtĂ« pĂ«r ta zgjidhur atĂ«. Por kjo strategji e injorancĂ«s Ă«shtĂ« forcĂ« ende nuk ka dhĂ«nĂ« rezultate tĂ« qĂ«ndrueshme.
Ădo shpresĂ« se vetĂ« SHBA-tĂ« do tĂ« pĂ«rfitonin nga tĂ« qenit mĂ« tĂ« paparashikueshme Ă«shtĂ« shuar, jo vetĂ«m sepse Trump dhe besnikĂ«t qĂ« ai dĂ«rgon nĂ« botĂ« janĂ« plotĂ«sisht tĂ« parashikueshĂ«m. Ata kanĂ« deklaruar hapur dĂ«shirĂ«n pĂ«r tĂ« ndjekur âmarrĂ«veshjeâ financiarisht tĂ« favorshme, qĂ« nĂ«nkupton se shqetĂ«simet gjeopolitike ose strategjike janĂ« lĂ«nĂ« pas dore. NĂ« çdo mĂ«nyrĂ« tĂ« mundshme, duke filluar me ândaliminâ e zbatimit tĂ« Aktit tĂ« Praktikave tĂ« Huaja Korruptive, administrata Trump ka sinjalizuar se SHBA-tĂ« jo vetĂ«m qĂ« janĂ« tĂ« hapura pĂ«r biznes, por edhe tĂ« lumtura tĂ« pranojnĂ« ryshfete.
Nga kjo perspektivĂ«, rruga drejt paqes sĂ« qĂ«ndrueshme Ă«shtĂ« e shtruar me mundĂ«si biznesi tĂ« dobishme reciprokisht. NdĂ«rsa nĂ« dukje tĂ« pĂ«rkushtuar ndaj âjoliberalizmitâ, TrumpistĂ«t nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« shfaqin njĂ« besim naiv, kanonikisht liberal nĂ« atĂ« qĂ« mendimtarĂ«t e shekullit tĂ« tetĂ«mbĂ«dhjetĂ« e quanin tregti e dyfishtĂ« (âtregti e butĂ«â). Por, siç e mĂ«soi Gjermania nĂ« mĂ«nyrĂ«n e vĂ«shtirĂ« kur u mbĂ«shtet nĂ« lidhjet tregtare pĂ«r ta transformuar RusinĂ« pĂ«r mirĂ«, pĂ«rfitimet e supozuara tĂ« ndĂ«rvarĂ«sisĂ« nuk do tĂ« materializohen nĂ«se njĂ«ra palĂ« ka pĂ«rparĂ«si tĂ« tjera.
Lufta kundĂ«r diplomatĂ«ve Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« fushate tĂ« gjatĂ« kundĂ«r profesionalizmit. NdĂ«rsa lĂ«vizja MAGA e Trump nxit pakĂ«naqĂ«si kundĂ«r âelitĂ«sâ, jo tĂ« gjithĂ« ata qĂ« janĂ« tĂ« fuqishĂ«m pĂ«rfshihen nĂ«n kĂ«tĂ« etiketĂ«. MbĂ«shtetĂ«sit e MAGA-s nuk kanĂ« problem me miliarderĂ«t qĂ« dominojnĂ« kabinetin e Trump â vetĂ«m me ata qĂ« pretendojnĂ« autoritet nĂ« bazĂ« tĂ« trajnimit dhe arsimit tĂ« specializuar.
Shkurt: burokratët e pazgjedhur janë të këqij; zhvilluesit e pazgjedhur të pasurive të patundshme janë të mirë.
Duke krijuar pĂ«rshtypjen se profesionistĂ«t i shohin me pĂ«rçmim njerĂ«zit e zakonshĂ«m dhe nuk arrijnĂ« tĂ« shohin zgjidhje qĂ« kushdo me mendje tĂ« shĂ«ndoshĂ« mund tâi kuptojĂ«, MAGA kanalizon traditĂ«n e gjatĂ« tĂ« anti-intelektualizmit tĂ« AmerikĂ«s.
NĂ« kĂ«tĂ« proces, Trump po i bĂ«n Shtetet e Bashkuara mĂ« tĂ« varfra, mĂ« tĂ« dobĂ«ta dhe mĂ« tĂ« manipulueshme nĂ« skenĂ«n botĂ«rore. NdĂ«rsa dikush me siguri mund tĂ« gjejĂ« arsye pĂ«r tĂ« kritikuar ârendin ndĂ«rkombĂ«tar liberalâ tĂ« lavdĂ«ruar, tĂ« paktĂ«n ai pranoi se ekziston njĂ« kĂ«rkesĂ« e vĂ«rtetĂ« globale pĂ«r rregulla tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta dhe stabilitet.
Trump, tani i angazhuar në një projekt të paturpshëm neoimperialist në Venezuelë, i ka dhënë Kinës një mundësi të artë për ta portretizuar veten si garantuese e një stabiliteti të tillë. Kina gjithashtu mund ta paraqesë veten si një kompani që ofron llojin e ekspertizës që Trump e ka shkatërruar pa qëllim (edhe nëse fuqia e saj e butë nuk është aspak afër asaj të SHBA-ve).
Ashtu si me shumĂ« karakteristika tĂ« tjera dalluese tĂ« Trump 2.0, shkatĂ«rrimi i diplomacisĂ« amerikane do tâi bĂ«jĂ« historianĂ«t e ardhshĂ«m tĂ« pyesin pse SHBA-tĂ« vendosĂ«n tĂ« hedhin kaq shumĂ«, kaq shpejt dhe kaq pa kuptim.// Project Syndicate
Nga Gazeta âSiâ- Kryeministri Edi Rama ka reaguar sĂ«rish ndaj deklaratave tĂ« gazetarit Blendi Fevziu, i cili pretendoi se disa ministra ndodhen jashtĂ« vendit pĂ«r udhĂ«time private gjatĂ« fundjavave, ndĂ«rsa nĂ« televizione transmetohen pamje inspektimesh sikur ata janĂ« nĂ« punĂ«.
NĂ« njĂ« reagim publik, Rama e cilĂ«soi kĂ«tĂ« deklaratĂ« sĂ«rish si gĂ«njeshtĂ«r dhe shpifje, duke theksuar se Fevziu nuk solli asnjĂ« provĂ« pĂ«r pretendimin e tij dhe i bĂ«ri thirrje tâu kĂ«rkojĂ« ndjesĂ« publike shikuesve.
Sipas Ramës, kjo u hodh poshtë edhe nga vetë Fevziu, i cili reagoi pa paraqitur fakte konkrete.
Rama tha se në kohën kur u bënë këto deklarata, një sërë ministrash kanë qenë sipas tij të angazhuar ditë e natë në terren, gjatë situatës së rënduar nga kushtet atmosferike të javëve të fundit.
Mandej ai akuzoi Fevziun pĂ«r keqinformim tĂ« publikut dhe pĂ«r abuzim me besimin e shikuesve tĂ« emisionit âOpinionâ.
Reagimi i plotë:
Mesa kuptoj dĂ«bora e kudondodhur dhe kalendari i ngjeshur i influencerit, e penguan Blendi Fevziun tĂ« merrej seriozisht me faktin qĂ« i gĂ«njeu hapur shikuesit e tij besnikĂ«, kur nga ekrani i Opinionit u tha, âkam fakte qĂ« tĂ« paktĂ«n 7 ministra janĂ« nĂ« udhĂ«time private jashtĂ« shtetit tĂ« shtunave e tĂ« dielave, dhe lĂ«nĂ« kasetat me inspektime nĂ«pĂ«r tv sikur janĂ« nĂ« punë⊠Juâa garantoj!â
Që kjo ishte një gënjeshtër e llojit shpifje, këtë nuk e mohoi dot as vetë Fevziu, duke reaguar ndaj postimit tim pa sjellë asnjë fakt mbi këtë sajesë të hedhur nga dritarja e Opinionit në shtëpitë e shqiptarëve, bash kur një sërë ministrash ishin ditë e natë rrugëve gjatë vorbullës atmosferike të javëve të fundit.
UnĂ« e dija qĂ« Fevziu gĂ«njeu, siç e di kur gĂ«njejnĂ« â shumĂ« mĂ« shumĂ« dhe shumĂ« mĂ« shpesh se sa ai â llazoret demokratikase tĂ« sallonit tĂ« tij ose daha mĂ« keq, konkurentet e tyre tek salloni i qimeve tĂ« opozitĂ«s apo le pastaj barisalifallinjtĂ« e udhĂ«heqjes demokratikase.
Por duke qenĂ« se tek salloni i Fevzos shkoj edhe vetĂ«, kur vjen ora e ndonjĂ« debati me pĂ«rfaqĂ«suesin mĂ« tĂ« gĂ«lltitshĂ«m tĂ« çetĂ«s opozitare, e kam detyrim tâi bĂ«j apel Fevziut qĂ« tâi kĂ«rkojĂ« falje shikuesve tĂ« pĂ«rbashkĂ«t dhe tĂ« mos fshihet pas analizave tĂ« motit, me hilenĂ« qĂ« çudia tre ditĂ« zgjat!
Shumica dĂ«rrmuese e atyre shikuesve nuk janĂ« votuesit e mi, madje janĂ« tifozĂ« kundĂ«rshtarĂ«, por ama ata janĂ« edhe shikuesit e mi, tĂ« cilĂ«t Fevziu i keqtrajtoi brutalisht me atĂ« shpifje plateale, ndĂ«rkohĂ« qĂ« nĂ« ekranin e Opinionit ata janĂ« nĂ« besĂ«n e tij. Dhe nĂ«se Fevziu nuk i mbron dot nga shpifĂ«sit qĂ« fton aty nĂ« çdo debat politik, minimalisht nuk duhet tâi abuzojĂ« edhe vetĂ« apo jo?
Do thoni ju po se mos Ă«shtĂ« e para herĂ« dhe tĂ« drejtĂ« keni, por ama ka njĂ« moment kur duhet ndaluar e kĂ«rkuar njĂ« falje, qoftĂ« edhe njĂ«herĂ« tĂ« vetme, se ky avazi i bubullimave tĂ« shpifjeve e i gĂ«rrgĂ«rrimave tĂ« akuzave nga mĂ«ngjesi nĂ« mesnatĂ« u bĂ« pocaqi fare, e mbase Fevziu si njĂ« lider mediatik nĂ« mexhelisin e 700 tenxhereve e gjen tek vetja kĂ«tĂ« forcĂ« duke dhĂ«nĂ« njĂ« shembull pozitivâŠ
Nga Gazeta âSiâ- âTrump po bĂ«n gjĂ«rat e duhura pĂ«r NATO-n duke inkurajuar shpenzime mĂ« tĂ« larta pĂ«r mbrojtjenâ.
Kështu u shpreh shefi i NATO-s, Mark Rutte, gjatë një vizite në Kroaci, ku u takua me kryeministrin Andrej Plenkoviç.
âKeni parĂ« disa njoftime nga britanikĂ«t dhe gjermanĂ«t sot, ne po punojmĂ« sĂ« bashku pĂ«r tĂ« parĂ« se si mund tĂ« bashkohemi nĂ« thelb si njĂ« aleancĂ«, duke pĂ«rfshirĂ« shtatĂ« anĂ«tarĂ«t tanĂ«, aleatĂ« qĂ« kufizohen me veriun e largĂ«t, me Arktikun, pĂ«r tĂ« punuar sĂ« bashku pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar atĂ« hap tĂ« ardhshĂ«m, i cili Ă«shtĂ« thelbĂ«sorâ, theksoi shefi i NATO-s.
Ai tha gjithashtu se Danimarka po përshpejton investimet e saj kur bëhet fjalë për mbrojtjen, duke përfshirë aftësitë unike për të mbrojtur territore si Groenlanda.
âPra, ne po punojmĂ« vĂ«rtet sĂ« bashku kĂ«tu. Dhe shqetĂ«simi im i vetĂ«m Ă«shtĂ«, si tĂ« qĂ«ndrojmĂ« tĂ« sigurt, kundĂ«r rusĂ«ve, kundĂ«r çdo kundĂ«rshtari tjetĂ«r, shikoni se çfarĂ« po bĂ«n Kina duke ndĂ«rtuar me shpejtĂ«si forcat e veta tĂ« armatosura, por edhe koreano-veriorĂ«t dhe tĂ« tjerĂ«t qĂ« mund tĂ« na dĂ«shirojnĂ« tĂ« keqen ose tĂ« keqen, tĂ« paktĂ«n. Prandaj, ky Ă«shtĂ« roli im dhe mendoj se do tâia dalim mbanĂ«â, pĂ«rfundoi Rutte.
Nga Gazeta âSiâ- Kryetari i PartisĂ« Demokratike Sali Berisha foli sĂ«rish, pĂ«r ato qĂ« quan afera tĂ« mĂ«dha tĂ« korrupsionit tĂ« qeverisĂ«.
Berisha shprehet se Durana Park në Durrës është një projekt, që fsheh korrupsion të madh.
âJam kĂ«tu pĂ«r skandalin e ri, qĂ« denoncoi Arben Ahmetaj, jam pĂ«r parkun virtual tĂ« high tech, Durana Tech Park apo TroplanĂ«n e Shkozetit, njĂ« skandal i denjĂ« pĂ«r filmat mĂ« horror nĂ« gjininĂ« e vjedhjeve tĂ« pasurive publike. Kthetrat e mafies shqiptare pĂ«rvetĂ«suan projektin dhe njĂ« kompani e madhe amerikane nuk investoi dot nĂ« vendin tonĂ«. Pa qĂ« kishte tĂ« bĂ«nte me narko-mafie tĂ« pashembullt dhe kĂ«to fusha qĂ« shihni kĂ«tu janĂ« Troplana e Edi RamĂ«s.
Vendimi u mor, zona u shpall dhe në zonë janë regjistruar 46 kompani, të cilësuara me silver, gold, platinium. Kompanitë i paguajnë shtetit një taksë prej 5 për qind, taksat e vërtetë ata janë ia paguajnë Edi Ramës nëpërmjet Ergys Agasit dhe Ermal Beqirit. Këtu vidhen miliona euro në vit nga taksat e qytetarëve shqiptarë.
Quhet park, por ka vetĂ«m livadhe e vidhen paratĂ«. ShqiptarĂ«t do i japin RamĂ«s, atĂ« qĂ« meriton. GjurmĂ«t e krimit tĂ« çojnĂ« dhe tek Elira Kokonaâ, tha Berisha.
I pyetur se çfarë strategjie ka opozitapër protestën e 24 janari, Berisha deklaroi se Edi Rama duhet të largohet një orë e më parë nga pushteti. Për të, në krye të vendit është një organizatë kriminale.
âStrategjia e opozitĂ«s Ă«shtĂ« largimi i Edi RamĂ«s sa mĂ« parĂ« nga pushteti. Ka besim tĂ« madh tek guximi, trimĂ«ria, ndershmĂ«ria e qytetarĂ«ve shqiptarĂ«. Duhet tĂ« largojmĂ« njĂ«herĂ« e mirĂ« kĂ«tĂ« organizatĂ« kriminale, qĂ« drejton vendin dhe qĂ« mendon vetĂ«m keq pĂ«r tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«t. BetejĂ«n kundĂ«r korrupsionit e mbĂ«shtet gjithĂ« bota e lirĂ« demokratike.
Opozita ka dhe do tĂ« ketĂ« mbĂ«shtetjen mĂ« tĂ« fuqishme. Edi Rama ka dalĂ« dhe kundĂ«r drejtĂ«sisĂ«, por atĂ« nuk do e largojĂ« drejtĂ«sia, as SHBA-tĂ«, por qytetarĂ«t shqiptarĂ«â, deklaroi kreu i opozitĂ«s.
Po ashtu, Berisha u ndal edhe tek protestat në Iran, duke thënë se mbështet Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në aksionet e saj për të dërguar lirinë kudo në botë.
âKombi pers Ă«shtĂ« nĂ« kĂ«mbĂ« kundĂ«r njĂ« regjimi tepĂ«r tĂ« egĂ«r. Partia Demokratike mbĂ«shtet betejĂ«n e opozitĂ«s iraniane. PD i bĂ«n thirrje SHBA-ve qĂ« tĂ« çlirojnĂ« kĂ«tĂ« vend nga tiraniaâ, pĂ«rmbylli Berisha.
Nga Gazeta âSiâ- PĂ«rgjigja e re e Iranit ndaj Donald Trump erdhi me tone tĂ« larta pas deklaratĂ«s sĂ« tij tĂ« fundit herĂ«t tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mĂ«ngjes se ai po shqyrtonte edhe ndĂ«rhyrjen ushtarake, duke akuzuar Teheranin se âpo fillon tĂ« kalojĂ« vijĂ«n time tĂ« kuqe.â
âNe jemi gati pĂ«r luftĂ«, por edhe pĂ«r dialogâ, tha Ministri i JashtĂ«m iranian Abbas Araghchi pĂ«r Al Jazeera.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ai akuzoi presidentin amerikan pĂ«r nxitje tĂ« âterroristĂ«veâ pĂ«r tĂ« synuar protestuesit dhe forcat e sigurisĂ« me qĂ«llim provokimin e njĂ« ndĂ«rhyrjeje nga njĂ« fuqi e huaj.
Ai gjithashtu pretendoi se protestat nĂ« Iran âjanĂ« bĂ«rĂ« tĂ« dhunshme pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« njĂ« justifikim Trump pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ«â.
Araghchi gjithashtu pretendoi se protestat e pĂ«rgjakshme, tĂ« cilat sipas organizatave tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut kanĂ« kushtuar jetĂ«n e mĂ« shumĂ« se 500 njerĂ«zve nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin, âjanĂ« vĂ«nĂ« nĂ«n kontroll tĂ« plotĂ«â, duke shtuar se qasja nĂ« internet âdo tĂ« rikthehet sĂ« shpejtiâ.
Nga Gazeta âSiâ- Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnĂ« âopsione ushtarake shumĂ« tĂ« fortaâ kundĂ«r Iranit, nĂ« njĂ« kohĂ« kur protestat masive antiqeveritare nĂ« vend kanĂ« hyrĂ« nĂ« javĂ«n e tretĂ« dhe, sipas raportimeve, kanĂ« shkaktuar vdekjen e qindra personave.
Agjencia amerikane për të drejtat e njeriut, Human Rights Activist News Agency (HRANA), thotë se ka verifikuar vdekjen e afro 500 protestuesve dhe 48 pjesëtarëve të forcave të sigurisë. Ndërkohë, burime për BBC-në shprehen se numri real i viktimave mund të jetë edhe më i lartë.
Trump ka kĂ«rcĂ«nuar me ndĂ«rhyrje dhe ka deklaruar se zyrtarĂ« iranianĂ« e kanĂ« kontaktuar atĂ« âpĂ«r tĂ« negociuarâ, por ka shtuar se âmund tĂ« na duhet tĂ« veprojmĂ« para se tĂ« zhvillohet njĂ« takimâ.
Ai nuk ka dhĂ«nĂ« detaje konkrete mbi natyrĂ«n e opsioneve ushtarake apo mbi negociatat e pĂ«rmendura, edhe pse tha se ânjĂ« takim po pĂ«rgatitetâ.
Sipas Trump, udhĂ«heqĂ«sit iranianĂ« âduan tĂ« negociojnĂ« sepse janĂ« lodhur duke u goditur nga Shtetet e Bashkuaraâ. NjĂ« zyrtar amerikan i ka thĂ«nĂ« CBS se presidenti Trump Ă«shtĂ« informuar pĂ«r mundĂ«sinĂ« e sulmeve ushtarake ndaj Iranit.
Alternativa të tjera, sipas Wall Street Journal, përfshijnë forcimin e burimeve antiqeveritare online, përdorimin e armëve kibernetike kundër ushtrisë iraniane, si dhe vendosjen e sanksioneve të reja.
Nga ana tjetĂ«r, udhĂ«heqĂ«sit iranianĂ« i kanĂ« cilĂ«suar protestuesit si ânjĂ« grup vandalĂ«shâ dhe kanĂ« bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r marshime pro-qeveritare. Qeveria iraniane ka shpallur gjithashtu tre ditĂ« zie kombĂ«tare pĂ«r ata qĂ« i ka quajtur âmartirĂ« tĂ« rĂ«nĂ« nĂ« njĂ« betejĂ« kombĂ«tare kundĂ«r SHBA-sĂ« dhe Izraelitâ, tĂ« cilĂ«t Teherani i akuzon pĂ«r nxitjen e trazirave.
Protestat nisën në fund të dhjetorit, fillimisht si reagim ndaj rënies drastike të vlerës së monedhës iraniane, por shpejt u shndërruan në një krizë serioze legjitimiteti për Liderin Suprem, Ajatollah Ali Khamenei. Sipas HRANA-s, mbi 10,600 persona janë arrestuar gjatë dy javëve të fundit.
BBC raporton se ka numĂ«ruar rreth 180 thasĂ« mortorĂ« nĂ« pamje filmike nga njĂ« morg pranĂ« Teheranit. NjĂ« burim tha se ârrugĂ«t e kryeqytetit janĂ« plot me gjakâ, ndĂ«rsa trupat e pajetĂ« po largohen me kamionĂ«.
Pamjet tregojnë trupa të mbështjellë të shtrirë në ambient të hapur, ndërsa dëgjohen britma dhe të qara të njerëzve që kërkojnë të afërmit e tyre. Autoritetet thuhet se po varrosin disa trupa fshehurazi para agimit për të shmangur identifikimin, ndërsa punonjësit bashkiakë po pastrojnë gjatë natës gjurmët e gjakut dhe automjetet e djegura.
Burime tĂ« shumta raportojnĂ« gjithashtu pĂ«rdorimin e dronĂ«ve mbi turma dhe lagje banimi pĂ«r tĂ« identifikuar dhe ndjekur protestuesit. Raportimi nga brenda Iranit Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht i vĂ«shtirĂ«, pasi qeveria ka vendosur njĂ« ndĂ«rprerje totale tĂ« internetit. Disa qytetarĂ« po pĂ«rdorin lidhje satelitore ose Starlink pĂ«r tĂ« komunikuar, por kanĂ« frikĂ« se kĂ«to mund tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r tâi gjurmuar. âNe nuk mund tĂ« dĂ«rgojmĂ« as mesazheâ, tha njĂ« burim nga jugu i Iranit. âVetĂ«m qeveria po dĂ«rgon mesazhe kĂ«rcĂ«nueseâ.
Trump deklaroi se do të fliste me Elon Musk, pronarin e SpaceX, për mundësinë e rikthimit të internetit në Iran. Protestat aktuale janë më të mëdhatë që nga viti 2022, kur shpërthyen pas vdekjes së Mahsa Amini, e ndaluar nga policia e moralit për shkelje të rregullave të veshjes.
Khamenei ka akuzuar protestuesit se po pĂ«rpiqen tĂ« âkĂ«naqinâ Trumpin, ndĂ«rsa Prokurori i PĂ«rgjithshĂ«m iranian ka paralajmĂ«ruar se protestuesit do tĂ« konsiderohen âarmiq tĂ« Zotitâ, njĂ« akuzĂ« qĂ« nĂ« Iran dĂ«nohet me vdekje.
Nga Gazeta âSiâ- Prej shumĂ« vitesh tashmĂ«, tĂ« gjithĂ« po mundohemi tĂ« kuptojmĂ« krizĂ«n e fertilitetit. Pse tĂ« rinjtĂ« nuk po bĂ«jnĂ« fĂ«mijĂ«? Kjo Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« lloj loje shoqĂ«rore, ku shkĂ«mbehen teori tĂ« ndryshme. A Ă«shtĂ« kostoja e jetesĂ«s? Mikroplastikat? Ankthi klimatik.
Por tani ka dalĂ« nĂ« pah njĂ« shpjegim tjetĂ«r, shumĂ« mĂ« themelor, pĂ«r mungesĂ«n e foshnjave. Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m se brezat e rinj nuk po bĂ«jnĂ« fĂ«mijĂ« â rezulton se ata as nuk po bĂ«jnĂ« seks fare.
Pak para Krishtlindjeve, âThe Telegraphâ kreu njĂ« sondazh tĂ« vetin me tĂ« rinjtĂ« britanikĂ«, i cili zbuloi se pĂ«rqindja e 18â24-vjeçarĂ«ve qĂ« kryejnĂ« marrĂ«dhĂ«nie seksuale ka rĂ«nĂ« ndjeshĂ«m. NĂ« tetor 2019 ishte 67 pĂ«r qind, ndĂ«rsa nĂ« nĂ«ntor tĂ« vitit tĂ« kaluar kishte rĂ«nĂ« nĂ« vetĂ«m 43 pĂ«r qind.
Një rënie prej 24 pikësh në vetëm gjashtë vjet? Edhe duke marrë parasysh mallkimin e Covid-it, kjo është tronditëse.
Me kĂ«tĂ« ritĂ«m, deri nĂ« vitin 2030 vetĂ«m njĂ« pakicĂ« fare e vogĂ«l e tĂ« rinjve tĂ« aftĂ« pĂ«r riprodhim â pĂ«r tĂ« cilĂ«t seksi Ă«shtĂ« âprojektuarâ biologjikisht â do ta praktikojnĂ« atĂ«.
Deri në 2050-ën, ndoshta seksi do të jetë një hobi i rrallë, si të luash eufoniumin. Aldous Huxley parashikoi foshnja të lindura në inkubatorë, por as ai nuk e pa ardhjen e një thatësire seksuale.
KĂ«tĂ« verĂ«, Anketa KombĂ«tare e QĂ«ndrimeve dhe Stileve Seksuale (Natsal) do tĂ« publikojĂ« gjetjet e saj. Kjo anketĂ« zhvillohet njĂ« herĂ« nĂ« dhjetĂ« vjet dhe ka shumĂ« gjasa qĂ« edhe ajo tĂ« zbulojĂ« njĂ« âseksapokalipsâ mes tĂ« rinjve.
Do tĂ« ketĂ« debate kombĂ«tare dhe çdokush do tĂ« ketĂ« njĂ« mendim. Do ta analizojmĂ« GjeneratĂ«n Z si fermerĂ« qumĂ«shti qĂ« rrinĂ« pĂ«rreth njĂ« demi qĂ« nuk prodhon, tundin kokĂ«n dhe pĂ«rtypen me dhĂ«mbĂ«t e vjetĂ«r: pse nuk e bĂ«jnĂ«? ĂfarĂ« po shkon keq? NĂ« moshĂ«n timeâŠ
Por, teksa mendon për atë dem të gjorë dhe më pas për Gjeneratën Z, situata fillon të bëhet pak më e qartë. Nuk ka asgjë më pak joshëse sesa të shtyhesh drejt dhomës së gjumit nga prindërit, dhe të rinjtë tanë janë bombarduar me seks nga të rriturit që kur mezi zvarriteshin.
Në emër të heqjes së stigmatizimit, ata janë mësuar me çdo detaj të lodhshëm të çdo akti seksual të mundshëm. Të gjitha mënyrat e çuditshme dhe ezoterike se si pjesët e trupit njerëzor mund të fërkohen me njëra-tjetrën tani janë pjesë e kurrikulës.
PĂ«r brezin e âbaby boomersâ, edukimi seksual ishte ai njĂ« libĂ«r i vetĂ«m, The Joy of Sex, qĂ« e gjenin tĂ« fshehur nĂ« sirtarin e çorapeve tĂ« prindĂ«rve. PĂ«r brezin tim, vajzat kishin Judy Blume dhe Jilly Cooper, dhe jo shumĂ« mĂ« tepĂ«r. Ne pyesnim, imagjinonim, lexonim mes rreshtave.
Por pĂ«r fĂ«mijĂ«t e progresit nuk ka mĂ« âmes rreshtaveâ
Ădo gjĂ« Ă«shtĂ« eksplicite dhe çdo gjĂ« Ă«shtĂ« politike. Ădo identitet seksual dhe çdo fetish duhet eksploruar, jo thjesht pĂ«r kĂ«naqĂ«si, por pĂ«r tĂ« goditur patriarkatin heteronormativ. Erotike, apo jo?
Pastaj vjen pornografia, e cila deri vonĂ« u paraqitej fĂ«mijĂ«ve si diçka e padĂ«mshme, madje e dobishme â njĂ« âburimâ.
Ndërkohë që shumë gra kanë shkruar për prirjen e tmerrshme, të frymëzuar nga pornografia, për mbytje gjatë seksit, progresistët e mirë vonuan ta dënonin këtë praktikë.
E quajtĂ«n âlojĂ« me frymĂ«marrjenâ, nga frika se mos akuzoheshin pĂ«r turpĂ«rim fetishesh â dhe pastaj çuditen pse vajzat e tyre zgjedhin tĂ« identifikohen si aseksuale.
Aseksualiteti, mendoj unĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« nga identitetet seksuale me rritjen mĂ« tĂ« shpejtĂ« dhe duket si njĂ« strategji e arsyeshme nĂ« njĂ« botĂ« ku seksi pĂ«rfshin mbytje. Por Ă«shtĂ« edhe i rrezikshĂ«m. ĂshtĂ« e lehtĂ« ta shpallĂ«sh aseksualitetin publikisht; shumĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« Ă«shtĂ« tĂ« tĂ«rhiqesh mĂ« pas.
Ndërkohë, dhe krejtësisht pa nevojë, kemi futur në biznesin e zakonshëm të flirtimit një listë shtrënguese ligjesh të pamundura. Mos prek. Mos ndiq. Kërko pëlqim në çdo hap. Mos shiko. Kurrë.
NĂ« metro ka postera qĂ« ndalojnĂ« shikimin. Kur dua tâi vĂ« nĂ« siklet tĂ« rinjtĂ« njĂ«zetvjeçarĂ« nĂ« zyrĂ«n e Spectator, u them me sinqeritet se tĂ« shikuarit nĂ« metro dikur ishte njĂ« nga kĂ«naqĂ«sitĂ« e mĂ«dha tĂ« adoleshencĂ«s. Kapje shikimin e njĂ« tĂ« panjohuri dhe, kur largoheshe, ktheje kokĂ«n nga platforma, pĂ«rmes xhamit tĂ« trenit qĂ« nisej.
Ishte gjithashtu normale të mos shqetësoheshe shumë nëse një burrë vendoste dorën mbi gjurin tënd apo përkulej për një puthje. Thjesht e shtyje dhe e merrje si kompliment.
Nuk jam e sigurt nëse ndonjëri prej nesh që është rritur para vitit 2000 e kupton vërtet sa rrënjësisht kanë ndryshuar rregullat e takimeve romantike; sa shumë nga ajo që për mijëra vjet ka qenë joshje normale sot konsiderohet histerikisht e papranueshme.
Si pjesĂ« e kĂ«rkimit pĂ«r artikullin e âThe Atlanticâ, autorja Kate Julian intervistoi njĂ« tĂ« ri amerikan, Simonin, i cili pĂ«lqente njĂ« vajzĂ« me tĂ« cilĂ«n luante volejboll.
Pas disa vitesh zhgĂ«njyese nĂ« aplikacionet e takimeve, ai mendoi tâi kĂ«rkonte njĂ« takim kĂ«saj vajze reale, por nĂ« fund â sipas tij â arriti nĂ« pĂ«rfundimin se kjo do tĂ« ishte âjashtĂ«zakonisht e sikletshmeâ, madje edhe âpa taktâ.
Julian shkruan: âNĂ« fillim u pyeta nĂ«se Simon ishte tepĂ«r i sjellshĂ«m ose paksa paranojak. Por sa mĂ« shumĂ« njerĂ«z intervistoja, aq mĂ« shumĂ« bindesha se ai thjesht po pĂ«rshkruante njĂ« realitet kulturor nĂ« formim. âAskush nuk i afrohet mĂ« askujt nĂ« publikâ, mĂ« tha njĂ« mĂ«suese nĂ« Virxhinian Veriore.
âPeizazhi i takimeve ka ndryshuar.ââ
Sipas njĂ« sondazhi tĂ« âEconomistâ, 17 pĂ«r qind e amerikanĂ«ve tĂ« moshĂ«s 18â29 vjeç besojnĂ« se njĂ« burrĂ« qĂ« e fton njĂ« grua pĂ«r njĂ« pije pĂ«rbĂ«n âgjithmonĂ«â ose âzakonishtâ ngacmim seksual.
Ky, pra, Ă«shtĂ« ambienti âi lumturâ qĂ« kemi krijuar, ai nĂ« tĂ« cilin po rritet tani Gjenerata Alpha: plot pornografi dhe politikĂ«, dhe me njĂ« ankth tĂ« thellĂ« edhe pĂ«r tâi kĂ«rkuar dikujt njĂ« takim.
ĂshtĂ« mĂ« e keqja e tĂ« gjitha botĂ«ve romantike â dhe njĂ« grevĂ« seksuale duket njĂ« reagim krejtĂ«sisht i arsyeshĂ«m.
Nga Daniel Serwer*- Ndërsa nis viti 2026, ndodhemi në ujëra tashmë të hartëzuara mirë. Rusia po vazhdon agresionin e saj 200-vjeçar ndaj Ukrainës.
Shtetet e Bashkuara po pĂ«rpiqen tĂ« ripohojnĂ« DoktrinĂ«n Monroe nĂ« HemisferĂ«n PerĂ«ndimore, jo vetĂ«m pĂ«r VenezuelĂ«n, por edhe pĂ«r GroenlandĂ«n. Kina po kĂ«rcĂ«non Tajvanin. KĂ«to nuk janĂ« âsfera influenceâ, por ambicie perandorake.
Ukraina nuk do të përfundojë mirë për agresorin
Agresioni rus tashmë po shkatërron ekonominë dhe shoqërinë e vetë Rusisë. Rritja ekonomike po ngadalësohet, borxhi po rritet dhe prodhimi jashtë sektorit ushtarak është në rënie. Humbjet njerëzore po i afrohen shifrës së një milioni.
Rajonet e vendit, edhe pse përfitojnë ekonomikisht, po furnizojnë pjesën më të madhe të fuqisë ushtarake dhe po mbajnë barrën kryesore të viktimave. Shumë prej tyre kanë shumicë etnike pakicash dhe disa ushqejnë aspirata për pavarësi.
Presidenti Vladimir Putin e di këtë. Ai ka rikthyer autoritarizmin dhe ka kufizuar më tej liritë civile. Shumë rusë liberalë janë larguar nga vendi. Megjithatë, Donald Trump po ia toleron ambiciet perandorake Putinit, me shpresën se do të përfitojë nga nevojat ekonomike të Rusisë pas luftës.
As Venezuela nuk do të përfundojë mirë
Suksesi fillestar amerikan nĂ« kapjen e presidentit venezuelian NicolĂĄs Maduro fsheh sfidat e mĂ«dha qĂ« qĂ«ndrojnĂ« pĂ«rpara. NdĂ«rsa presidenti Trump mburret se do ta çojĂ« naftĂ«n venezueliane nĂ« SHBA, venezuelianĂ«t nuk kanĂ« rĂ«nĂ« dakord pĂ«r kĂ«tĂ«. Ai duket se po planifikon tĂ« devijojĂ« cisternat e naftĂ«s nĂ«n embargo dhe tâi detyrojĂ« tĂ« shkarkojnĂ« nĂ« SHBA. Kjo Ă«shtĂ« pirateri.
Regjimi i Maduros vazhdon të jetë në këmbë. Fraksionet më të ashpra mund të pranojnë të lejojnë një sasi të kufizuar nafte drejt SHBA-së për ta qetësuar Trumpin. Por njëkohësisht, ato do të bashkëpunojnë me partnerët kubanë, iranianë dhe rusë për të mbajtur regjimin e Maduros në pushtet.
Trump as qĂ« po pĂ«rpiqet tĂ« shtiret sikur dĂ«shiron njĂ« tranzicion demokratik nĂ« njĂ« tĂ« ardhme tĂ« afĂ«rt. Ai ka mbĂ«shtetur zv.presidenten Delcy RodrĂguez, tĂ« emĂ«ruar nga Maduro. Por kjo nuk do ta kĂ«naqĂ« opozitĂ«n demokratike, tĂ« udhĂ«hequr nga MarĂa Corina Machado.
HerĂ«t a vonĂ«, konflikti i brendshĂ«m do ta pĂ«rfshijĂ« VenezuelĂ«n, nĂ« dĂ«m tĂ« interesave amerikane. Pyetja Ă«shtĂ« se sa i dhunshĂ«m do tĂ« bĂ«het ky konflikt. SHBA, pa trupa nĂ« terren, do tĂ« ketĂ« shumĂ« pak ndikim mbi kĂ«tĂ« faktor. NjĂ« datĂ« zgjedhjesh mund tĂ« ndihmonte nĂ« uljen e tensioneve, por RodrĂguez nuk ka gjasa ta dĂ«shirojĂ« kĂ«tĂ«.
âSuksesiâ nĂ« VenezuelĂ« e ka trimĂ«ruar administratĂ«n Trump tĂ« shpresojĂ« se mund ta marrĂ« GroenlandĂ«n nga Danimarka. Ata as nuk po e fshehin kĂ«tĂ«. Sekretari i Shtetit Marco Rubio shpreson gjithashtu qĂ« Venezuela tĂ« ndalĂ« mbĂ«shtetjen pĂ«r mbijetesĂ«n e diktaturĂ«s kubane.
Edhe atje, një tranzicion paqësor është pak i mundshëm. Shembja e Kubës mund të sjellë një valë të re emigrantësh drejt SHBA-së. Pa përmendur ndërhyrjet e tjera që Trump ka kërcënuar kundër Kolumbisë dhe Panamasë.
Kina mund të ketë më shumë sukses me Tajvanin, por asgjë nuk është e garantuar.
Kërcënimi i Kinës ndaj Tajvanit mund të sjellë pasoja edhe më të rënda për SHBA-në. Edhe pa burimet e saj ushtarake të përqendruara në Hemisferën Perëndimore, SHBA do ta kishte shumë të vështirë të mbronte Tajvanin, qoftë nga një bllokadë, qoftë nga një pushtim.
Presidenti Trump është tërhequr kryesisht nga tarifat e larta ndaj Kinës dhe nga ndalimi i çipeve. Presidenti Xi Jinping e di se Kina po e fiton luftën tregtare. Nuk do të ishte befasuese nëse, brenda pak vitesh, ai do të ndihej i inkurajuar të pushtonte Tajvanin.
NjĂ« sukses i tillĂ« do tâi kushtonte KinĂ«s shumĂ«, si nĂ« burime ashtu edhe nĂ« marrĂ«dhĂ«niet me fqinjĂ«t. Dhe nĂ«nshtrimi i Tajvanit, ku demokracia ka hedhur rrĂ«njĂ«, nuk do tĂ« ishte i lehtĂ«. Por pĂ«rpjekja e ngjashme nĂ« Hong Kong po rezulton kryesisht e suksesshme. Pekini mund tĂ« besojĂ« se tashmĂ« e di si tĂ« rimarrĂ« territore dhe tâi qeverisĂ« ato duke i mohuar popullsisĂ« zĂ«rin e saj. Dhe edhe nĂ«se nuk pushton, Kina ka opsione tĂ« tjera.
Ndërkohë
NĂ« fronte tĂ« tjera, Trump nuk po arrin mĂ« shumĂ« sesa njĂ« armĂ«pushim nĂ« Gaza. AsnjĂ« vend nuk dĂ«shiron tĂ« dĂ«rgojĂ« paqeruajtĂ«s derisa Hamasi tĂ« çarmatoset. Ai ka dĂ«shtuar tâi ndalĂ« sulmet e kolonĂ«ve izraelitĂ« ndaj palestinezĂ«ve nĂ« Bregun PerĂ«ndimor.
QĂ«ndrimi kokĂ«fortĂ« i Iranit pĂ«r çështjet bĂ«rthamore e ka shtyrĂ« Trumpin tĂ« kĂ«rcĂ«nojĂ« me bombardime tĂ« reja. KĂ«to kĂ«rcĂ«nime do tâi bindin shumĂ« vende â pĂ«rfshirĂ« Iranin â se Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ« tĂ« kenĂ« armĂ« bĂ«rthamore sesa tĂ« mos kenĂ«.
Titujt nuk i zgjidhin problemet. Por ato janë pothuajse gjithçka që Trump di të prodhojë. Zgjidhjet nuk janë fusha e tij. Ai preferon vëmendjen, pavarësisht kostos.
Burimi: Peacefare.net
Shënim: *Daniel Serwer është akademik dhe analist amerikan i politikës së jashtme, i njohur veçanërisht për rolin dhe komentet e tij mbi Ballkanin, Ukrainën, Rusinë dhe politikën ndërkombëtare të SHBA-së.
Presidenti rus Vladimir Putin, duke folur në një konferencë të posaçme të Ministrisë së Mbrojtjes theksoi se Moska po zhvillon vazhdimisht një seri sistemesh të reja armësh dhe vuri në dukje se ato tani do të përdoren gjithnjë e më shpesh në fushat e Ukrainës.
Presidenti rus u vuri nĂ« dukje oficerĂ«ve tĂ« forcave tĂ« armatosura ruse se sulmi i djeshĂ«m me raketa hipersonike nĂ« UkrainĂ«n perĂ«ndimore â nĂ« kufirin me PoloninĂ« â Ă«shtĂ« njĂ« model i pĂ«rmirĂ«suar i raketave Oreshnik qĂ« Moska duket se i ka pĂ«rdorur pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa muaj mĂ« parĂ« nĂ« Dnieper.
Ai njoftoi se sisteme tĂ« reja armĂ«sh do tâi shtohen arsenalit bĂ«rthamor tĂ« vendit tĂ« tij brenda vitit 2026.
Lidhur me luftën në Ukrainë, ai theksoi se forcat e sapoforcuara të Rusisë po fitojnë çdo betejë në çdo front dhe se armët e NATO-s nuk janë të mjaftueshme në Kiev.
Putin tha se ekonomia e Rusisë është e orientuar qartë dhe do të mbetet e tillë në vitin 2026 në luftime dhe se ekziston një plan i veçantë rus për të zhvilluar sisteme armësh në hapësirë.
Nga Gazeta âSiâ-BanorĂ«t nĂ« DurrĂ«s, siç u paralajmĂ«rua, kanĂ« dalĂ« nĂ« protestĂ« kĂ«tĂ« pasdite tĂ« 9 janarit pas situatĂ«s problematike tĂ« pĂ«rmbytjeve.
Banorët e zonës bëjnë përgjegjës institucionet për mungesë përgjegjësie dhe angazhimi për të bërë pastrimin në kohë të kanaleve kulluese.
âUnĂ« kam dalĂ« sot tĂ« protestoj dhe tĂ« kĂ«rkoj tĂ« drejtĂ«n time. ShtĂ«pi mĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rmbytur. E kam shtĂ«pinĂ« afĂ«r burgut. AsnjĂ« nuk ka ardhur. I kemi njoftuar, por presin tĂ« largohet uji. I kĂ«rkoj bashkisĂ« sĂ« DurrĂ«sit tĂ« jenĂ« pranĂ« qytetarĂ«ve. JanĂ« nĂ« ujĂ« tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit. ĂshtĂ« hera e tretĂ« qĂ« pĂ«rmbytemi, asnjĂ« dĂ«mshpĂ«rblim nuk kemi marrĂ«â, u shpreh njĂ« qytetare.
Ata kanë hedhur dyshime se ata banorë që sot nuk janë në protestë janë intimiduar dhe shantazhuar nga Qeveria duke i kërcënuar me dëmshpërblimin.
âA keni gjĂ« nĂ« dorĂ«? Do ju vrasin? UnĂ« jam nĂ«na juaj jam 74 vjeç. A keni ju prindĂ«r? GjithĂ« ky popull kaq i mirĂ« si po ju duron? U sos durimi!â, shprehet njĂ« prej tyre.
âĂshtĂ« e qartĂ« qĂ« tĂ« gjithĂ« kĂ«ta policĂ« ka ardhur pĂ«r tĂ« shoqĂ«ruar djemtĂ«. NjĂ«rin e dĂ«rguan nĂ« komisariat. KĂ«ta nuk kapĂ«n asnjĂ« nga ata qĂ« plasĂ«n fishekzjarre pĂ«r Vitin e Ri, por njerĂ«zit e lirĂ«. E drejta e protestĂ«s Ă«shtĂ« e garantuar nga ligji dhe Kushtetuta. Ju lutemi mos u sprapsi. Disa janĂ« intimiduar dhe nuk kanĂ« ardhur sepse u kanĂ« thĂ«nĂ« nuk do tâju japim dĂ«mshpĂ«rblim. Kjo Ă«shtĂ« qeveria e shantazhit. Ku ka para pĂ«r shishe vere, ka edhe lekĂ« pĂ«r dĂ«mshpĂ«rblimeâ, tha njĂ« tjetĂ«r.
DurrĂ«si u âparalizuaâ totalisht nga pĂ«rmbytjet si pasojĂ« e reshjeve tĂ« dendura tĂ« shiut. Edhe pse reshjet e shiut pothuajse kanĂ« ndaluar, uji akoma nuk Ă«shtĂ« larguar nga disa zona.
Situata më kritike paraqitet në Njësinë Administrative Sukth dhe Katund i Ri, ku lumi i Erzenit ka dalë nga shtrati dhe një pjesë e banorëve është evakuuar.
Si pasojë e motit të keq, në Durrës u raportua edhe një viktimë.
Nga Gazeta âSiâ- Kryeministri i ShqipĂ«risĂ«, Edi Rama, ka reaguar pas deklaratave tĂ« gazetarit Blendi Fevziu, i cili mbrĂ«mjen e kaluar nĂ« emisionin âOpinionâ tha se disponon fakte sipas tĂ« cilave tĂ« paktĂ«n shtatĂ« ministra udhĂ«tojnĂ« jashtĂ« vendit fundjavave pĂ«r arsye private, ndĂ«rsa nĂ« televizione transmetohen pamje inspektimesh sikur ata tĂ« ishin nĂ« punĂ«.
Sipas tij, edhe në rastet kur ministrat dalin jashtë vendit për arsye personale, kjo bëhet vetëm pas një kërkese formale për leje dhe me miratim përkatës.
Rama ironizoi gjithashtu termin âkasetaâ, duke nĂ«nvizuar se prej vitesh nuk pĂ«rdoren mĂ« materiale tĂ« tilla dhe se pretendimi pĂ«r inspektime tĂ« rreme Ă«shtĂ« i pavĂ«rtetĂ«.
Në reagimin e tij, Rama sjell në vëmendje edhe udhëtimet personale të vetë Fevziut jashtë vendit, duke i përdorur ato si shembull për të kundërshtuar akuzat dhe për të theksuar se udhëtimet private janë një e drejtë individuale.
Reagimi i plotë:
Blendi Fevziu i paskej rĂ«nĂ« fort fare mbrĂ«mĂ« kĂ«mbanĂ«s sĂ« alarmit, duke deklaruar live nĂ« sallonin e tij se ka me fakte qĂ« âtĂ« paktĂ«n 7 ministra janĂ« nĂ« udhĂ«time private jashtĂ« shtetit tĂ« shtunave e tĂ« dielave, dhe lĂ«nĂ« kasetat me inspektime nĂ«pĂ«r tv sikur janĂ« nĂ« punĂ«ââŠ
âKĂ«tĂ« jua garantojâ, ka thĂ«nĂ« Fevziu, duke shtuar se âkjo Ă«shtĂ« praktikĂ« e paprecedentĂ«, jashtĂ« çdo standardi demokratik dhe nuk pĂ«rdoret nĂ« asnjĂ« vend tjetĂ«r tĂ« botĂ«sâ.
Jo vetĂ«m garancia e dhĂ«nĂ« nga Fevziu nuk gjen mbĂ«shtetje nĂ« asnjĂ« fakt tĂ« regjistrit tĂ« udhĂ«timeve tĂ« ministrave (tĂ« cilĂ«t edhe kur dalin pĂ«r arsye personale jashtĂ« vendit e bĂ«jnĂ« me njĂ« kĂ«rkesĂ« pĂ«r leje dhe vetĂ«m me miratim) po Ă«shtĂ« kaq larg realitetit, sa edhe vetĂ« fakti qĂ« prej vitesh sâka mĂ« kaseta nĂ« nahijen tonĂ«:-)
E vetmja arsye qĂ« unĂ« i gjej kĂ«saj bubullime janĂ« 7 udhĂ«timet e fundit tĂ« Fevziut nĂ« AmerikĂ«n Latine, ku Fevziu bashkĂ« me Baton Haxhiun, andej hante mĂ«ngjes me llapingachos nĂ« Ekuador ose rrufiste kafen e famshme Caranavi 8500 kĂ«mbĂ« mbi nivelin e detit nĂ« Bolivi dhe kĂ«tej grindej live nĂ« Opinion deri nĂ« mesnatĂ« po me Batonin â natyrisht bashkĂ« me korin e llazoreve tĂ« sallonit tĂ« tij â sa pĂ«r kronikĂ«n e zezĂ« tĂ« javĂ«s e sa pĂ«r pĂ«rgjimet e zbardhura tĂ« ditĂ«sâŠ
E që të jem korrekt me faktet, udhëtimet mbetën 6 sepse teksa kaseta e TV Klanit, transmetonte Fevziun që i kërkonte llogari live natën në ekran policisë shqiptare për gjendjen e rendit publik, Fevziu i vërtetë i jepte llogari live paradite policisë venezuelane pse dreqin donte të hynte në atë vend. Dhe ndërkohë që live këtej në Opinion, Fevziu me kostum e kravatë nxiste deri vonë sherrin e panelit me policinë, live andej në kufirin e Venezuelës policia e kthente mbrapsht Fevziun me këmishë me lule e kapele kashte, duke e konsideruar një demokrat shumë fanatik për të vizituar atë narkodiktaturë shumë krenare.
Kjo shaka e mbështetur në fakte reale, ishte goxha më shumë se gjysma e të vërtetës dhe nuk kishte absolutisht qëllim të nxirrte ndonjë inat të paprecedent jashtë çdo standarti demokratik Blendi Fevziun, sepse është liria e tij të shkojë ku të dojë dhe e drejta e TV Klanit që ta transmetojë Opinionin live në mungesë të Fevziut.
Por nëse Fevziu e do fare seriozisht këtë temën idiotike të kasetave, e po të dojë edhe të udhëtimeve jashtë shtetit të ministrave natyrisht, atëherë dihet botërisht, unë jam
gjithnjĂ« i tiji, gati pĂ«r tâu pĂ«rballur me opozitĂ«n e vetme qĂ« ka mbetur pa dalĂ« krejt mendsh e boje nĂ« kĂ«tĂ« vend â pavarĂ«sisht lajthitjeve tĂ« teketukshme live si kjo e 7 ministrave, tĂ« cilat kanĂ« edhe anĂ«n e tyre humoristike
Nga Gazeta âSiâ- 2026 do tĂ« jetĂ« njĂ« vit kthese. Burimi mĂ« i madh i paqĂ«ndrueshmĂ«risĂ« globale nuk do tĂ« jetĂ« Kina, Rusia, Irani apo ndonjĂ« nga rreth 60 konfliktet qĂ« po ziejnĂ« nĂ« mbarĂ« planetin (mĂ« shumĂ« se nĂ« çdo moment qĂ« nga Lufta e DytĂ« BotĂ«rore).
Do të jenë Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Ky pĂ«rfundim pĂ«rshkon tĂ« gjithĂ« raportin Top Risks 2026tĂ« Eurasia Group. Vendi mĂ« i fuqishĂ«m nĂ« botĂ« dhe arkitekti i rendit global tĂ« pasluftĂ«s tani po e çmonton aktivisht atĂ« rend, i udhĂ«hequr nga njĂ« president qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« i pĂ«rkushtuar â dhe mĂ« i aftĂ« â pĂ«r tĂ« riformatuar rolin ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« AmerikĂ«s sesa çdo paraardhĂ«s modern i tij.
Fundjava e kaluar ofroi njĂ« parashije tĂ« qartĂ« tĂ« asaj se çfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo nĂ« praktikĂ«. Pas muajsh presioni nĂ« rritje â sanksione, njĂ« dislokim masiv naval dhe njĂ« bllokadĂ« tĂ« plotĂ« tĂ« naftĂ«s â forcat speciale amerikane kapĂ«n sundimtarin venezuelian NicolĂĄs Maduro nĂ« Karakas dhe e transportuan nĂ« Nju Jork pĂ«r tâu pĂ«rballur me akuza penale.
NjĂ« diktator i rrĂ«zuar dhe i vĂ«nĂ« para drejtĂ«sisĂ« pa asnjĂ« viktimĂ« amerikane â ishte fitorja ushtarake mĂ« âe pastĂ«râ e presidentit Donald Trump deri tani.
Trump e ka quajtur tashmĂ« qasjen e tij ndaj HemisferĂ«s PerĂ«ndimore âDoktrina Donroeâ â versioni i tij i doktrinĂ«s sĂ« shekullit XIX tĂ« presidentit James Monroe, qĂ« afirmonte primatin amerikan nĂ« kontinentet amerikane.
Por, ndryshe nga Monroe, i cili paralajmĂ«ronte fuqitĂ« europiane tĂ« mos ndĂ«rhynin nĂ« âlagjenâ e AmerikĂ«s, Trump po pĂ«rdor presion ushtarak, shtrĂ«ngim ekonomik dhe larje hesapesh personale pĂ«r ta nĂ«nshtruar rajonin ndaj vullnetit tĂ« tij. Dhe kjo Ă«shtĂ« vetĂ«m fillimi.
Kjo nuk Ă«shtĂ« aspak izolacionizĂ«m i tipit âAmerica Firstâ. Paralelisht, SHBA po pĂ«rfshihet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« â jo mĂ« pak â me Izraelin dhe me shtete tĂ« ndryshme tĂ« Gjirit. GatishmĂ«ria e Trump pĂ«r tĂ« goditur Iranin vitin e kaluar dhe pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ« nĂ« politikĂ«n evropiane nuk pĂ«rçon aspak idenĂ« e tĂ«rheqjes strategjike.
As korniza e âsferave tĂ« influencĂ«sâ nuk e shpjegon plotĂ«sisht atĂ« qĂ« po bĂ«n. Ky koncept nĂ«nkupton njĂ« ndarje tĂ« botĂ«s mes fuqive rivale, secila duke qĂ«ndruar nĂ« âterritorinâ e vet. Por administrata e tij sapo i dĂ«rgoi Tajvanit paketĂ«n mĂ« tĂ« madhe ndonjĂ«herĂ« tĂ« armĂ«ve, dhe qĂ«ndrimi amerikan nĂ« Indo-PaqĂ«sor nuk tregon asnjĂ« dĂ«shirĂ« pĂ«r tâia lĂ«nĂ« AzinĂ« KinĂ«s.
Politika e jashtme e Trump nuk funksionon sipas boshtesh tradicionale si aleatë kundrejt kundërshtarëve, demokraci kundrejt autokracive apo konkurrencë strategjike kundrejt bashkëpunimit.
NjĂ« llogari shumĂ« mĂ« e thjeshtĂ« Ă«shtĂ« nĂ« lojĂ«: A mund tâi kundĂ«rpĂ«rgjigjesh mjaftueshĂ«m fort pĂ«r ta lĂ«nduar njeriun nĂ« krye? NĂ«se pĂ«rgjigjja Ă«shtĂ« jo dhe ke diçka qĂ« ai dĂ«shiron, je shĂ«njestĂ«r. NĂ«se pĂ«rgjigjja Ă«shtĂ« po, ndoshta mund tĂ« bĂ«sh njĂ« marrĂ«veshje.
Në rastin e Venezuelës, Trump donte ta rrëzonte Maduron dhe nuk kishte asgjë që Maduro mund të bënte për ta ndalur. Ai nuk kishte aleatë të gatshëm për të vepruar, as një ushtri që mund të hakmerrej, as ndonjë levë ndikimi mbi diçka që Trump e konsideronte të rëndësishme. Kështu që u hoq nga pushteti.
Nuk ka rĂ«ndĂ«si qĂ« e gjithĂ« struktura e regjimit venezuelian mbetet e paprekur, apo qĂ« çdo tranzicion drejt njĂ« qeverie demokratike stabile do tĂ« jetĂ« i ndĂ«rlikuar, i kontestuar dhe kryesisht nĂ« dorĂ«n e vetĂ« VenezuelĂ«s pĂ«r ta menaxhuar â ose keqmenaxhuar.
Trump Ă«shtĂ« i kĂ«naqur qĂ« Venezuela tĂ« vazhdojĂ« tĂ« drejtohet nga i njĂ«jti regjim represiv, pĂ«r sa kohĂ« qĂ« ai i bindet urdhrave tĂ« tij (madje, ai e zgjodhi kĂ«tĂ« skenar pĂ«rpara njĂ« qeverie tĂ« udhĂ«hequr nga opozita). KĂ«rcĂ«nimi i heshtur âose ndrysheâ duket se po funksionon deri tani.
Trump sapo ka njoftuar se autoritetet âe rejaâ tĂ« VenezuelĂ«s do tâi dorĂ«zojnĂ« SHBA-sĂ« 30â50 milionĂ« fuçi nafte, me tĂ« ardhurat âtĂ« kontrolluara nga unĂ«, si presidentâ. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, çdo sukses i mĂ«tejshĂ«m nĂ« VenezuelĂ« â sado i kufizuar tĂ« jetĂ« â do ta inkurajojĂ« Trumpin tĂ« dyfishojĂ« kĂ«tĂ« qasje dhe tĂ« shkojĂ« mĂ« tej, qoftĂ« nĂ« KubĂ«, Kolumbi, Nikaragua, MeksikĂ« apo edhe GroenlandĂ«.
NĂ« skajin tjetĂ«r tĂ« spektrit Ă«shtĂ« Kina. Kur Trump rriti tarifat vitin e kaluar, Kina u kundĂ«rpĂ«rgjigj me kufizime eksporti pĂ«r mineralet e rralla dhe elementĂ«t kritikĂ« â pĂ«rbĂ«rĂ«s thelbĂ«sorĂ« pĂ«r njĂ« gamĂ« tĂ« gjerĂ« produktesh civile dhe ushtarake tĂ« shekullit XXI. Me dobĂ«sitĂ« amerikane tĂ« ekspozuara, Trump u detyrua tĂ« tĂ«rhiqej.
Tani ai synon të sigurojë një marrëveshje me çdo kusht.
Ajo me të cilën po përballemi nuk është një strategji e madhe, por ligji i xhunglës.
Amerika po ushtron pushtetin e saj nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« njĂ«anshme, kudo qĂ« Trump mendon se mund tâia dalĂ« pa pasoja, e shkĂ«putur nga normat, proceset burokratike, strukturat e aleancave dhe institucionet shumĂ«palĂ«she qĂ« dikur i jepnin legjitimitet udhĂ«heqjes amerikane.
NdĂ«rsa kufizimet shtohen diku tjetĂ«r â votues tĂ« zemĂ«ruar pĂ«r koston e jetesĂ«s pĂ«rpara zgjedhjeve tĂ« mesmandatit, pĂ«r shembull, dhe tkurrje e levave tregtare amerikane â Trump Ă«shtĂ« i etur tĂ« çimentojĂ« trashĂ«giminĂ« e tij. GatishmĂ«ria e tij pĂ«r tĂ« marrĂ« rreziqe nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ«, ku mbetet relativisht i pakufizuar, vetĂ«m sa do tĂ« rritet.
Hemisfera PerĂ«ndimore rezulton tĂ« jetĂ« njĂ« habitat veçanĂ«risht i pasur me âpreâ, ku SHBA ka avantazh asimetrik qĂ« askush nuk mund ta kundĂ«rshtojĂ«. Trump mund tĂ« shĂ«nojĂ« fitore tĂ« lehta me kosto minimale dhe rezistencĂ« tĂ« pakĂ«t.
Por qasja e Trump nuk kufizohet vetĂ«m nĂ« fqinjĂ«sinĂ« e afĂ«rt tĂ« AmerikĂ«s. NĂ«se nuk ishte tashmĂ« e qartĂ«, kĂ«rcĂ«nimet e administratĂ«s ndaj GroenlandĂ«s tregojnĂ« se edhe Europa Ă«shtĂ« nĂ« shĂ«njestĂ«r. Tre ekonomitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« kontinentit â MbretĂ«ria e Bashkuar, Franca dhe Gjermania â e nisĂ«n vitin e ri me qeveri tĂ« dobĂ«ta, jopopullore dhe tĂ« rrethuara nga populistĂ« brenda vendit.
Me Rusinë në prag, administrata Trump po mbështet hapur parti të ekstremit të djathtë që do ta fragmentonin edhe më tej kontinentin. Nëse evropianët nuk gjejnë shpejt mënyra për të fituar levë ndikimi dhe për të vendosur kosto që Trump i merr seriozisht, ata do të ndiejnë të njëjtin presion që ai po ushtron në Hemisferën Perëndimore.
PĂ«r shumicĂ«n e vendeve, reagimi ndaj njĂ« SHBA-je tĂ« paparashikueshme, tĂ« pasigurt dhe tĂ« rrezikshme Ă«shtĂ« tani njĂ« prioritet urgjent. Disa do tĂ« dĂ«shtojnĂ«, disa do tĂ« kenĂ« sukses. PĂ«r EvropĂ«n mund tĂ« jetĂ« tashmĂ« tepĂ«r vonĂ« pĂ«r tâu pĂ«rshtatur, por Kina ndodhet nĂ« njĂ« pozicion mĂ« tĂ« fortĂ«, e kĂ«naqur tĂ« lejojĂ« rivalin e saj kryesor tĂ« dĂ«mtojĂ« vetveten. Presidenti kinez Xi Jinping mund ta pĂ«rballojĂ« lojĂ«n afatgjatĂ«. Ai do tĂ« jetĂ« nĂ« pushtet edhe shumĂ« kohĂ« pas pĂ«rfundimit tĂ« mandatit tĂ« Trump nĂ« vitin 2029.
DĂ«mi ndaj vetĂ« fuqisĂ« amerikane do tĂ« zgjasĂ« pĂ«rtej kĂ«saj administrate. Aleancat, partneritetet dhe besueshmĂ«ria nuk janĂ« thjesht âshtesa luksiâ. Ato janĂ« shumĂ«fishues force, qĂ« i japin SHBA-sĂ« ndikim qĂ« fuqia e zhveshur ushtarake dhe ekonomike nuk mund ta mbajĂ« e vetme.
Trump po e shpenzon me shpejtësi këtë trashëgimi, duke e trajtuar si pengesë dhe jo si aset. Ai qeveris sikur fuqia amerikane të ekzistojë jashtë kohës dhe sikur bota të mund të riformësohet me forcë, pa pasoja afatgjata.
Por aleancat qĂ« ai po shkatĂ«rron nuk do tĂ« rindĂ«rtohen automatikisht kur presidenti i ardhshĂ«m tĂ« marrĂ« detyrĂ«n. BesueshmĂ«ria e humbur e AmerikĂ«s do tĂ« kĂ«rkojĂ« njĂ« brez tĂ« tĂ«rĂ« pĂ«r tâu rindĂ«rtuar â nĂ«se mund tĂ« rindĂ«rtohet ndonjĂ«herĂ«.
Pikërisht për këtë arsye 2026 është një vit kthese: jo sepse e dimë se si do të përfundojnë gjërat, por sepse tashmë po shohim se çfarë ndodh kur vendi që shkroi rregullat vendos se nuk dëshiron më të luajë sipas tyre.
Login
