❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

15:00 KE gati planin e ri të zgjerimit, përfiton edhe Shqipëria

KE po përgatit publikimin e një plani të ri për ta bërë procesin e zgjerimit të BE-së sa më të lehtë. Ky është një dokument me të cilin komisionerja Marta Kos do të përpiqet të anashkalojë veton në procesin e pranimit të shteteve të reja në këtë organizatë. Paraprakisht, Kos ka deklaruar se këto propozime do të publikohen gjatë muajit mars.

Brukseli po flet gjithnjë e më shumë për rishikimin e procesit të zgjerimit në një situatë ku BE-ja është në krizën më të madhe të ekzistencës së saj, për shkak të humbjes së autoritetit të saj në skenën ndërkombëtare, marrëdhënieve të dëmtuara me SHBA-të dhe luftës ende të vazhdueshme midis Ukrainës dhe Rusisë.

Arsyeja e drejtpërdrejtë për hartimin e këtyre propozimeve është kryesisht zhbllokimi i anëtarësimit të Ukrainës në BE, por padyshim që dokumenti mund të përdoret edhe për shtetet e Ballkanit Perëndimor.

Sipas burimeve diplomatike në Bruksel, ky dokument është tashmë në një fazë paraprake dhe nënkupton anëtarësimin jo të plotë të shteteve kandidate.

Këto shtete do të uleshin në tryezën e Evropës së Bashkuar, por nuk do të kishin të drejtë vote, ndërkohë që nëpërmjet anëtarësimit gradual, do të fitonin akses në disa nga strukturat e BE-së.

Ky plan i ri për integrimin evropian nuk ka gjasa të realizohet sepse shtete si Hungaria, Sllovakia, Greqia, Kroacia dhe Bullgaria janë shprehur hapur kundër heqjes dorë nga të drejtat e tyre të vetos. Ky opsion do të bëhej më i realizueshëm nëse plani 20-pikësh i paqes i SHBA-ve për Ukrainën përfshin edhe të ashtuquajturin anëtarësim të përshpejtuar të këtij shteti në Bashkimin Evropian. Në një rast të tillë, Brukseli ka shumë të ngjarë të zgjedhë një paketë zgjerimi që do të përfshinte edhe Ballkanin Perëndimor.

Megjithatë, kjo ndërlikohet kur, paralelisht me këtë dokument jo-ligjor, Gjermania ka përgatitur tashmë një dokument të dytë që ka të bëjë me reformën e brendshme të BE-së dhe ecjen me dy shpejtësi. Ky projekt ka mbështetje nga Franca, Polonia, Spanja, Italia dhe Holanda.

Ukraina e ka refuzuar tashmë propozimin për anëtarësim të asociuar pa të drejtë vote dhe pa përfaqësim me komisioner në Bruksel.

Mali i Zi, i cili është në krye të procesit të zgjerimit dhe shpreson të anetaresohet në vitin 2028, ka deklaruar se nuk ka nevojë që të rishikohen rregullat për zgjerimin e BE-së. Shqipëria, pavarësisht se ka ecur shpejt me negociatat, beson se anëtarësimi alternativ është një mundësi e mirë./kb

14:45 Kartolina më e bukur dimërore/ Dardha mbulohet nga dëbora

Këtë të diel, Dardha, fshati malor në Korçë, është mbuluar me një shtresë të bardhë dëbore, që e ka kthyer në një pamje magjike. Pyjet e zonës, shtëpitë tradicionale me çati druri dhe rrugicat e ngushta të fshatit duket sikur dalin nga një kartolinë dimërore.

Për turistët, Dardha ofron një oaz të qetë dhe relaksues, larg zhurmës së qytetit, ku mund të shijosh shëtitje në borë, fotografi spektakolare dhe ngrohtësinë e bujtinave tradicionale. Pamja e maleve të mbuluara nga bora dhe dritat e fshatit në mbrëmje krijon një atmosferë të veçantë, ideale për pushime dimërore dhe eksperienca të paharrueshme.

Vizitorët mund të eksplorojnë gjithashtu sporte dimërore si skijimi dhe snoëboarding, ose thjesht të shijojnë kafenë apo çajin përballë bukurinë e natyrës.

Dardha mbetet një nga destinacionet më të bukura dimërore të Shqipërisë, duke ofruar një kombinim të peizazheve të mrekullueshme, qetësisë dhe mikpritjes tradicionale shqiptare./kb

14:30 Zelensky njofton takimin e radhës me Rusinë! Negociatat e radhës për paqen do të mbahen më 4 dhe 5 shkurt

NjĂ« raund i ri bisedimesh trepalĂ«she tĂ« ndĂ«rmjetĂ«suara nga SHBA-tĂ« midis UkrainĂ«s dhe RusisĂ« do tĂ« zhvillohet nĂ« Abu Dhabi mĂ« 4 dhe 5 shkurt, tha tĂ« dielĂ«n Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy, duke shtuar se Kievi ishte gati pĂ«r njĂ« “diskutim thelbĂ«sor”.

“Ekipi ynĂ« negociator sapo ka dorĂ«zuar njĂ« raport. Datat pĂ«r takimet e ardhshme trepalĂ«she janĂ« caktuar – 4 dhe 5 shkurt nĂ« Abu Dhabi”, shkroi ai nĂ« X.

“Ukraina Ă«shtĂ« gati pĂ«r njĂ« diskutim thelbĂ«sor dhe ne jemi tĂ« interesuar tĂ« sigurohemi qĂ« rezultati tĂ« na afrojĂ« mĂ« shumĂ« me njĂ« fund tĂ« vĂ«rtetĂ« dhe dinjitoz tĂ« luftĂ«s.”/kb

14:15 Shembja në aksin Librazhd-Qafë Thanë bllokon ambulancën e nisur drejt spitalit! Pacientja kalohet përmes lumit me barrelë

Qarkullimi i automjeteve në aksin Librazhd-Qafë Thanë mbetet i bllokuar pas rrëshqitjes së një masivi dheu dhe gurësh në vendin e quajtur Dragostunjë, që zuri të gjithë gjerësinë e rrugës dhe bëri të pamundur kalimin e mjeteve.

Situata ka shkaktuar probleme të tjera pasi një ambulancë që transportonte një grua me këmbë të thyer u bllokua nga shembja.

Gruaja po dĂ«rgohej drejt Spitalit tĂ« Elbasanit, ndĂ«rsa stafi mjekĂ«sor ka ndĂ«hyrĂ« duke e nxjerrĂ« me barrelĂ« nga ambulanca dhe duke e kaluar nĂ« anĂ«n tjetĂ«r tĂ« rrugĂ«s pĂ«rmes lumit pranĂ« aksit, pĂ«r tĂ« vazhduar transportin dhe pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« ndihmĂ«n e nevojshme./kb

14:00 Murrizi: Partitë në koalicion me PD-në, i morën 8 deputetë dhe fonde publike pa vota reale

Ish-deputeti Myslim Murrizi ka kritikuar ashpër partitë që janë në koalicion me Partinë Demokratike, duke theksuar se kanë përfituar pa arritur pragun zgjedhor prej 1%.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, Murrzi shkruan se këto parti kanë përfituar në zgjedhjet e 11 majit 8 mandate deputetësh dhe 640,000 euro nga taksat e shqiptarëve, megjithëse, sipas tij, nuk kanë mbështetje të mjaftueshme nga votuesit.

“QĂ« nga viti 2001, pĂ«r 25 vite dhe 7 palĂ« zgjedhje parlamentare, kĂ«to parti marrin deputetĂ« nga PD dhe fonde publike pa u ballafaquar realisht me votuesit,” shkruan Murrizi.

Ish-deputeti kritikon gjithashtu planet e ardhshme për rritjen e numrit të partive pa anëtarë dhe pa vota, duke u shprehur se kjo shkon në kurriz të demokratëve dhe synon të rrisë numrin e individëve që marrin rroga nga buxheti si kryetarë partie.

Murrizi pĂ«rfundon postimin me njĂ« pyetje: “Si mendoni ju, a kanĂ« vota reale kĂ«to parti pĂ«r tĂ« marrĂ« deputetĂ«, apo kryetarĂ«t e tyre janĂ« thjesht pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar rreth 5,000 euro nĂ« muaj nga buxheti?”/Kb

14:00 Histori misterioze parahistorike nĂ« Liguria: zbulohet vdekja e tmerrshme e “Princit tĂ« Ri”

Pas 28,000 vjetësh, një autopsi zbulon fundin e Princit të Rërave të Bardha: një sulm nga ariu. Ja detajet e zbulimit që rishkruajnë historinë.

Liguria është vendi ku ndodhet një nga varrimet më të famshme të Italisë: ai i Princit të Shpellës Arene Candide, në provincën e Savonës. Ai ishte një adoleshent që jetoi 28,000 vjet më parë, gjatë kulturës Gravettiane, periudhë e njohur midis arkeologëve për prodhimin e jashtëzakonshëm artistik. Mbetjet e Princit janë të njohura që nga vitet 1940, por deri më tani nuk dihej saktësisht çfarë e vrau atë.

Sot, njĂ« studim i ri multidisiplinar ka zbuluar identitetin e “autorit tĂ« krimit”. Hulumtimi u krye nga universitetet e Kaljarit, Firences, GjenovĂ«s dhe PizĂ«s, sĂ« bashku me MbikĂ«qyrjen e ArkeologjisĂ« Liguriane dhe Muzeun Qytetar tĂ« ArkeologjisĂ« Liguriane. Universiteti i Montrealit dhe Konsorciumi i MeksikĂ«s sĂ« Re gjithashtu bashkĂ«punuan. Rezultatet, tĂ« botuara nĂ« Journal of Anthropological Sciences, tregojnĂ« se sulmuesi ka shumĂ« tĂ« ngjarĂ« tĂ« ketĂ« qenĂ« njĂ« ari i murrmĂ« ose ari shpellash.

Autopsia me teknologji të lartë: shenjat e luftës me arinjtë

Princi u zbulua në vitin 1942 dhe u varros me sende të pasura, duke përfshirë guaska, varëse fildishi dhe një teh prej çakri. Këto gjetje ruhen në Muzeun e Arkeologjisë Liguriane në Gjenovë. Studimi i ri nuk u përqendrua te aksesorët, por analizoi skeletin për herë të parë, duke kërkuar shenja të traumave para vdekjes.

Analiza konfirmoi se Princi u sulmua dhe u vra nga një kafshë e madhe. Lëndimet në kafkë, fytyrë dhe shpatull janë të dukshme. Midis tyre është humbja e gjysmës së nofullës dhe një pjese të klavikulës, shenja tipike të kafshimeve ose kthetrave. U gjetën gjithashtu fraktura në rruazat e qafës, një kafshim në fibulën e djathtë dhe një plagë me kthetra në kafkë. Sipas autorëve, gjendja inflamatore e kockave tregon se i riu nuk vdiq menjëherë, por mbijetoi për dy ose tre ditë pas sulmit.

Festimi i një ngjarjeje traumatike

“Pamja traumatike Ă«shtĂ« çuditĂ«risht e ngjashme me lĂ«ndimet e vĂ«rejtura te viktimat moderne tĂ« sulmeve nga arinjtĂ«,” thonĂ« studiuesit, duke theksuar se mbijetesa e Princit pĂ«r disa ditĂ« lidhet drejtpĂ«rdrejt me luksin e varrimit tĂ« tij. Kjo nuk ishte vetĂ«m njĂ« shfaqje e statusit shoqĂ«ror, por ritualizimi i njĂ« ngjarjeje jashtĂ«zakonisht traumatike.

Analiza zbuloi një detaj të fundit: përveç traumës nga sulmi, Princi tregoi shenja frakturash dhe lëndimesh në këmbë. Ky ishte një rrezik i zakonshëm për gjuetarët-mbledhës të kohës, shpesh me efekte shkatërruese në jetëgjatësinë e tyre.

Ky interpretim është në përputhje me varrime të tjera nga e njëjta periudhë, të cilat tregojnë një incidencë jashtëzakonisht të lartë të lëndimeve traumatike.

Burimi: Focus.it/ Nga Gabriele Ferrari/ Përgatiti për botim: L.Veizi

13:45 Studimi: Oqeanet dikur ishin të gjelbra, në të ardhmen mund të bëhen vjollcë

Toka konsiderohet planet blu, si pasojĂ« e ngjyrĂ«s sĂ« oqeaneve qĂ« zĂ«nĂ« Ÿ tĂ« sipĂ«rfaqes. Ideja u pĂ«rforcua edhe nga fotografia historike e sondĂ«s Voyager nĂ« 1990, kur ndodhej nĂ« orbitĂ«n e Neptunit, rreth 6 mld km larg, ku planeti dukej si njĂ« pikĂ« e kaltĂ«r, duke u etiketuar Pale Blue Dot.

Por mĂ« parĂ«, ngjyra e oqeaneve ishte e gjelbĂ«r. Sipas njĂ« studimi tĂ« publikuar nĂ« revistĂ«n shkencore Nature, nga 4–2.5 miliardĂ« vite mĂ« parĂ«, oqeanet e parĂ«, kur Toka ishte plotĂ«sisht ndryshe, ishin shumĂ« tĂ« pasur me njĂ« lloj bakteri, qĂ« janĂ« ndĂ«r tĂ« parat qĂ« zhvilluan fotosintezĂ«n, e qĂ« ndryshe quhen edhe alga tĂ« gjelbra.

Një element që mund të ketë ndikuar ka qenë prania shumë e lartë e hekurit, çka bënte që ngjyra të ishte pikërisht e gjelbër, por duke u pakësuar dhe shpërndarë në atmosferë, dhe me ndryshimet e mëtejshme në procesin e fotosintezës, u soll ngjyra blu me kalimin e miliona viteve.
Ndërsa shkencëtarët thonë se, nëse sasia e squfurit do të rritet si pasojë e një aktiviteti vullkanik intensiv dhe të gjatë, kjo mund të sillte sërish ndryshim të ngjyrës së oqeaneve, që do të bëhej vjollcë. Por nëse do të verifikohej, do të duheshin sërish miliona vite që ngjyra e ujërave të ishte në sfumaturat e ngjyrës lejla./kb

13:30 Bie masivi i dheut në Hotolisht/ Bllokohet qarkullimi, karvani i mjeteve mbi 20 km

Një trafik i rënduar është raportuar sot nga Hotolishti drejt Tiranës, ku karvani i mjeteve ka arritur në mbi 20 km.

Shkak për këtë bllokim është bërë rënia e një masivi dheu në zonën  e Hotolishtit, ku vijojnë punimet e rindërtimit të rrugës.

Lëvizja e mjeteve të tonazheve të rënda dhe autobuzëve është e rënduar.

Mijëra mjete janë bllokuar në radhë, ndërsa policia rrugore duket se nuk është e pranishme në terren për të menaxhuar situatën.

Për të shmangur bllokimet, drejtuesit e mjeteve paralajmërohen të shmangin levizjet drejt Pogradecit, Korçës, Kashticës, përmes aksit të vjetër dhe të zgjedhin rrugë alternative, teksa nuk dihet ende se kur do të fillojë ndërhyrja për vijimin e qarkullimit./kb

13:15 “El Pais” – ShqipĂ«ria kryeson mes destinacioneve mĂ« tĂ« preferuara tĂ« Ballkanit pĂ«r turistĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ«

PĂ«rballĂ« turizmit masiv nĂ« destinacionet klasike evropiane, vende si ShqipĂ«ria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Kosova dhe Bullgaria po fitojnĂ« terren nĂ« mesin e turistĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« pushime mĂ« tĂ« lira dhe mĂ« pak tĂ« populluara, shkruan Elena Horrillo nĂ« njĂ« artikull tĂ« botuar nĂ« tĂ« pĂ«rditshmen spanjolle “El Pais”.

Vendet e Ballkanit vazhdojnë të thyejnë rekordin me numrin e lartë të turistëve. Më shumë se 1,1 miliardë turistë udhëtuan në vendet ballkanike midis janarit dhe shtatorit 2025, sipas raportit të fundit të Barometrit Botëror të Turizmit të kryer nga OKB-ja për TurizminTë dhënat treguan se numri i turistëve ishte 5% më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2024 dhe 3% më shumë se në vitin 2019, vitin para pandemisë.

E gjithë kjo, për shkak të inflacionit të lartë në shërbimet turistike dhe situatës gjeopolitike globale që nuk është aspak e qetë.

Pushimet në destinacione më të përballueshme dhe më pak të mbushura me turistë, të cilat kanë qenë gjithmonë nën radarin e vizitorëve, tani po renditen gjithnjë e më shumë mes vendeve të preferuara të turistëve.

Sipas raportit tĂ« fundit tĂ« “Skyscanner”, dĂ«shira pĂ«r tĂ« udhĂ«tuar jashtĂ« vendit vazhdon tĂ« rritet, por mĂ« shumĂ« se njĂ« e treta e turistĂ«ve (34%) kĂ«rkojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktive tĂ« shmangin zonat e mbipopulluara dhe 31% planifikojnĂ« tĂ« vizitojnĂ« vende tĂ« njohura, por vetĂ«m jashtĂ« sezonit turistik.

Një përqindje e ngjashme e turistëve thotë se mbipopullimi ka ndikuar negativisht në përvojën e tyre të udhëtimit.

NĂ« sferĂ«n e pushimeve tĂ« fundjavĂ«s ose pushimeve tre ose katĂ«r ditore – sipas “eDreams”, turistĂ«t po shikojnĂ« drejt destinacioneve evropiane mĂ« tĂ« pĂ«rballueshme, por mĂ« pak turistike, dhe kjo mbetet njĂ« trend nĂ« rritje.

Duke pasur parasysh këta faktorë, Ballkani po e vendos veten si një destinacion në zhvillim në hartën e turizmit.

Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« ofruara nga “Booking.com”, tĂ« gjitha destinacionet nĂ« kĂ«tĂ« rajon kanĂ« potencial tĂ« konsiderueshĂ«m rritjeje deri nĂ« vitin 2026, veçanĂ«risht gjatĂ« muajve tĂ« verĂ«s.

Bullgaria kryeson, me një rritje tprej 44% krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2025, e ndjekur nga Maqedonia e Veriut, me 35%. Kosova (23%), Shqipëria (20%), Mali i Zi (17%) dhe Serbia, me 3%.

Jo çuditĂ«risht, Tirana, kryeqyteti i ShqipĂ«risĂ«, Ă«shtĂ« ndĂ«r destinacionet e zgjedhura nga “Skyscanner” me çmimet mĂ« tĂ« pĂ«rballueshme prej disa muajsh, dhe Shkupi, kryeqyteti i MaqedonisĂ« sĂ« Veriut, Ă«shtĂ« njĂ« nga vendet e rekomanduara pĂ«r vitin 2026 – pasi kombinon nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rkryer sharmin oriental tĂ« pazarit tĂ« vjetĂ«r osman me njĂ« qendĂ«r monumentale neoklasike tĂ« rinovuar.

Shqipëria

E njohur si Toka e Shqiponjave, Shqipëria po bëhet gjithnjë e më popullore. Nuk është çudi, që në vitin 2025 ajo priti 12 milionë turistë, një shifër pothuajse pesë herë më e madhe se popullsia e saj.

Tirana i bashkohet listës së kryeqyteteve evropiane më të vizituara nga turistët, pjesërisht falë aeroportit që ndodhet atje.

TuristĂ«t mund tĂ« bĂ«jnĂ« njĂ« shĂ«titje nĂ«pĂ«r Sheshin SkĂ«nderbej, sheshin kryesor tĂ« qytetit, tĂ« vizitojnĂ« XhaminĂ« Et’hem Behut, Muzeun KombĂ«tar ose BibliotekĂ«n KombĂ«tare.

MegjithatĂ«, nĂ«se ka njĂ« vend qĂ« ia vlen vĂ«rtet tĂ« eksplorohet, Ă«shtĂ« Bunk’Art 2, njĂ« bunker bĂ«rthamor i shndĂ«rruar nĂ« muze pĂ«r tĂ« pĂ«rkujtuar epokĂ«n e diktaturĂ«s sĂ« Enver HoxhĂ«s.

ShqipĂ«ria gjithashtu krenohet me thesare arkeologjike si Parku Arkeologjik i Butrintit – me banjot termale dhe teatrin romak – dhe qytete tĂ« bukura historike si Berati dhe Gjirokastra.

Nëse jeni duke kërkuar një vend të izoluar, Thethi është porta hyrëse për në Alpet Shqiptare dhe fshatin e bukur të Valbonës.

Megjithatë, padyshim një numër më i madh turistësh tërhiqen nga Riviera Shqiptare, falë plazheve të saj magjepsëse.

E ashtuquajtura Riviera Shqiptare, në jugperëndim dhe e lagur nga deti Jon, shtrihet midis Vlorës dhe Sarandës me ujëra të kristalta, bukuri natyrore mahnitëse dhe çmime të arsyeshme.

Vendet kryesore përfshijnë Ksamilin, Gjirin e Dafinës dhe Syrin e Kaltër, një burim që, krenohet me ujërat mbresëlënëse ngjyrë bruz.

https://elpais.com/extra/fitur/2026-01-23/hacia-los-balcanes-mas-inexplorados.html/kb

13:00 Fatima Bhutto mbi marrĂ«dhĂ«nien e saj abuzive: “Mendoja se kurrĂ« nuk mund tĂ« mĂ« ndodhte mua”

Nosheen Iqbal

Pesëmbëdhjetë vjet pas librit të saj shpërthyes mbi rritjen në dinastinë politike sunduese të Pakistanit, Fatima Bhutto ka shkruar një rrëfim shkatërrues mbi abuzimin që ka përjetuar që atëherë. Ajo flet për një jetë të jetuar në arrati dhe për vendosjen përfundimtare në një ambient të qetë.

NĂ«se do tĂ« ishte lĂ«nĂ« e lirĂ« tĂ« shkruante sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« saj, libri i ardhshĂ«m i Bhuttos do tĂ« ishte pothuajse plotĂ«sisht pĂ«r marrĂ«dhĂ«nien e saj me qenushin e saj, Coco. “E di qĂ« tingĂ«llon çmendurisht,” qesh ajo. Dhe Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« dashuria ekstreme pĂ«r kafshĂ«t nuk pĂ«rputhet plotĂ«sisht me perceptimin publik tĂ« Bhuttos si shkrimtare, gazetare, aktiviste dhe anĂ«tare e dinastisĂ« mĂ« tĂ« famshme politike tĂ« Pakistanit. Por pandemia e detyroi tĂ« ndodhte njĂ« çlirim krijues dhe, kur Bhutto bĂ«ri bilancin, kuptoi se mund tĂ« shkruante vetĂ«m pĂ«r Coco. Agjenti i saj sugjeroi me kujdes se libri mund tĂ« kishte nevojĂ« pĂ«r diçka mĂ« shumĂ«. NjĂ« draft i dytĂ« u shkrua, pastaj u la mĂ«njanĂ«.

“Derisa mendova, po tĂ« them tĂ« vĂ«rtetĂ«n? Dhe pastaj dolĂ«n gjĂ«rat nga unĂ« – nuk derdheshin, ato thjesht dolĂ«n.” NĂ« rreth tre javĂ«, Bhutto rishkroi draftin dhe, gjatĂ« kĂ«tij procesi, zbuloi njĂ« kapitull tronditĂ«s tĂ« jetĂ«s sĂ« saj qĂ« e kishte mbajtur sekret nga tĂ« gjithĂ« rreth saj.

Libri i pĂ«rfunduar, The Hour of the Wolf, Ă«shtĂ« njĂ« rrĂ«fim i hapur dhe i prekshĂ«m mbi njĂ« marrĂ«dhĂ«nie abuzive qĂ« zgjati njĂ« dekadĂ«, tĂ« cilĂ«n Bhutto e pĂ«rjetoi duke besuar se ishte dashuri. Ai dokumenton realizimin e dhimbshĂ«m se ky burrĂ« (qĂ« ajo e quan vetĂ«m si “Burri”), qĂ« ajo pĂ«rshkruan si “i ndryshĂ«m nga çdo njeri qĂ« kam njohur ndonjĂ«herĂ«: i pakufizuar, tepĂ«r i sigurt nĂ« vetvete
 i bukur, i fortĂ«, mashkullor nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vjetĂ«r
 shpirt i lirĂ«â€, e kishte manipuluar pĂ«r tĂ« besuar se shpĂ«rthimet e shpeshta tĂ« mirĂ«kuptimit dhe aventurat sporadike ishin tĂ« vĂ«rteta.

Të dy u takuan në Nju Jork në vitin 2011, kur Bhutto ishte në turne me librin e saj famëkeq për familjen, Songs of Blood and Sword. Libri shkaktoi një bujë të madhe në Pakistan dhe jashtë tij, duke rishikuar dinastinë Bhutto, e cila shpesh krahasohet me familjen Kennedy; Fatima mbante përgjegjësi të pjesshme mbi të ëmën Benazir për vdekjen e babait të saj. Hidhërimi ishte i dukshëm.

Bhutto filloi njĂ« marrĂ«dhĂ«nie largĂ«sie me “Burrin”, takoheshin rreth njĂ« herĂ« nĂ« muaj pĂ«r njĂ« periudhĂ« 11-vjeçare. I shĂ«rbente, pasi shpesh udhĂ«tonte pĂ«r detyra gazetareske ose pĂ«r tĂ« folur nĂ« evente letrare dhe festivale nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n. Shkruante romane dhe ese. U nominua pĂ«r çmimin e Grave nĂ« letĂ«rsi. AsgjĂ« nga kĂ«to nuk i interesonte “Burrit”, i cili u bĂ« kontrollues. AnĂ«t mĂ« tĂ« errĂ«ta tĂ« tij ishin tĂ« mbushura me zemĂ«rim; ai e trajtonte me abuzim, pastaj heshtje, pĂ«rbuzje dhe pĂ«rçmim. Sipas pĂ«rshkrimit tĂ« Bhuttos, ai mund tĂ« kalonte papritur nga sharmues nĂ« demonik. Ai e izoloi nga shoqet e saj.

Memoari i saj Ă«shtĂ« i shkurtĂ«r, por i jashtĂ«zakonshĂ«m, i artikuluar me prozĂ« tĂ« qetĂ« dhe tĂ« matur, qĂ« e bĂ«n akoma mĂ« tĂ« dhimbshme mizorinĂ« qĂ« Bhutto ka pĂ«rjetuar. Coco Ă«shtĂ« ende pjesĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. Por mbi tĂ« gjitha, libri Ă«shtĂ« njĂ« kujtesĂ« e nevojshme se tĂ« jesh “e fortĂ«â€, e suksesshme, e admiruar dhe shumĂ« e zgjuar nuk tĂ« jep njĂ« mburojĂ« mbrojtĂ«se. AsnjĂ« nga kĂ«to cilĂ«si nuk ofron njĂ« gruaje imunitet nga dhuna psikologjike e njĂ« burri kontrollues dhe abuziv.

“Nuk doja ta bĂ«ja vĂ«rtet,” thotĂ« ajo pĂ«r shkrimin mbi marrĂ«dhĂ«nien e saj. “Sepse ndihesha e turpĂ«ruar, e sikletosur, ndjeva tĂ« gjitha ato gjĂ«ra. Por gjithashtu e di se nĂ«se do tĂ« kisha lexuar diçka tĂ« tillĂ«, do tĂ« mĂ« kishte ndihmuar.”

Kjo Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« Bhutto flet publikisht pĂ«r librin. MarrĂ«dhĂ«nia pĂ«rfundoi nĂ« vitin 2021, kur, pas viteve tĂ« shprehjes sĂ« dĂ«shirĂ«s pĂ«r tĂ« pasur njĂ« familje dhe pĂ«r t’u vendosur, pĂ«rfshirĂ« edhe procedurat pĂ«r ruajtjen e fertilitetit nĂ« SpanjĂ«, Bhutto kuptoi se “Burri” nuk do t’i siguronte kurrĂ« atĂ« qĂ« i nevojitej. Ajo ishte 39 vjeç. E la atĂ«, takoi burrin e saj, Graham, nĂ« 2022 dhe brenda tre vjetĂ«ve pati dy fĂ«mijĂ«.

Fatima Bhutto lindi nĂ« 1982 dhe kaloi vitet e hershme nĂ« rezidencĂ«n e madhe tĂ« gjyshit tĂ« saj nĂ« Karachi. Ajo ishte shumĂ« e lidhur me babanĂ«, i cili mbajti kujdestarinĂ« e plotĂ« pas divorcit nga nĂ«na e saj kur ishte ende e vogĂ«l. Pas vdekjes sĂ« vĂ«llait tĂ« vogĂ«l Shahnawaz, ata kaluan pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« fĂ«mijĂ«risĂ« sĂ« saj sĂ« bashku – nĂ« arrati – nĂ« Siri. Ajo e adhuronte babain dhe shkroi Songs of Blood and Sword kryesisht si njĂ« biografi e drejtĂ« e tij.

RrĂ«fimi i saj Ă«shtĂ« njĂ« kujtesĂ« e dhimbshme dhe personale e pasojave tĂ« dhunĂ«s dhe frikĂ«s, qĂ« ka jetuar nĂ« familjen Bhutto, njĂ« familje qĂ« historia e saj Ă«shtĂ« e ngatĂ«rruar me historinĂ« e Pakistanit. Ajo ka pĂ«rjetuar kontroll, izolim, frikĂ« dhe traumĂ« qĂ« nga fĂ«mijĂ«ria, duke formuar mĂ«nyrĂ«n se si ajo ka pĂ«rballuar marrĂ«dhĂ«nien e saj abuzive me “Burrin”.

Libri i saj i ri, The Hour of the Wolf, është një rrëfim i guximshëm, i dhimbshëm dhe prekës për përvojat abuzive dhe reziliencën e Fatima Bhuttos.

Përgatiti për botim: L.Veizi

13:00 Aksident tragjik me autobus në Turqi/ Të paktën 8 viktima dhe 26 të plagosur

Një autobus udhëtarësh ka pësuar një aksident tragjik të dielën në provincën Antalya të Turqisë jugore, duke rezultuar në të paktën 8 viktima dhe 26 persona të plagosur, disa prej të cilëve në gjendje kritike, njoftojnë autoritetet lokale.

Rasti u konfirmua nga guvernatori i provincës së Antalya?s, Hulusi Sahin, i cili tha se të plagosurit janë marrë në spitalet e zonës për trajtim.

Autobusi, i cili po udhëtonte nga qyteti Tekirdag në perëndim të Turqisë drejt Antalya-s, u dëmtua rëndë pasi doli nga rruga dhe u përmbys në një luginë në zonën Dosemealti.

Shkaku i aksidentit duket se është humbja e kontrollit të mjetit në një pjesë të rrugës ku kushtet ishin të këqija për shkak të shiut të rëndë dhe rrugëve të lagura. Guvernatori përmendi se autobusi ka hyrë në një kthesë me shpejtësi të lartë, edhe pse udhëtarët dhe autoritetet i kishin paralajmëruar kushtet e vështira të trafikut.

Ekipet e shpëtimit, shërbimeve mjekësore, zjarrfikësve, agjencisë së emergjencave dhe policisë u dërguan në vendngjarje për të ndihmuar në shpëtimin e të mbijetuarve dhe evakuimin e të plagosurve./Kb

12:45 E diela me reshje dëbore/ Ja si paraqitet situata në Qarkun Korçë

Reshjet e dëborës po vijojnë prej disa orësh në zona të shumta të Qarkut Korçë, teksa situata parqitet si më poshtë:

Në segmentet Boboshticë-Dardhë dhe Lapidar Podgorie-Podgorie-Liqenas, gjatë natës dhe në vijim ka pasur reshje bore. Po punohet për pastrimin dhe kriposjen e rrugëve me dy mjete borepastruese.

Në aksin Korçë-Ersekë (K.3) ka reshje të pakta shiu, pa problematika në qarkullim.

Në akset e K.6, Bilisht-Miras dhe Zemblak-D. Gorice kanë filluar reshje bore me intensitet të ulët, pa krijim shtrese.

Në segmentet e Kontratës nr. 2 ka reshje shiu me intensitet të ulët.

NĂ« Lotin 7, akset Libonik-RĂ«mbec-PlasĂ« dhe Korçë-VoskopojĂ«, gjatĂ« natĂ«s ka pasur reshje shiu, ndĂ«rsa nga ora 06:00 ka reshje bore nĂ« km 9–18./Kb

12:30 Viktima e parĂ« e armĂ«s neurologjike? Vdekja e agjentit qĂ« zbuloi sekretin e “SindromĂ«s sĂ« HavanĂ«s”

Vdekja e Michael Beck po kthehet në një rast historik që mund të konfirmojë ekzistencën e armëve neurologjike, të cilat deri më tani konsideroheshin pjesë e teorive konspirative ose dosjeve sekrete të spiunazhit.

Beck, njĂ« ish-agjent i inteligjencĂ«s amerikane, ndĂ«rroi jetĂ« fundjavĂ«n e kaluar duke u bĂ«rĂ« potencialisht viktima e parĂ« e njohur e “SindromĂ«s sĂ« HavanĂ«s”.

Kjo sëmundje misterioze, që ka prekur qindra zyrtarë amerikanë nëpër botë, dyshohet se shkaktohet nga impulse valësh që godasin trurin dhe shkatërrojnë sistemin nervor pa lënë asnjë gjurmë të dukshme sulmi.

Historia e tij nisi në vitin 1996, kur gjatë një misioni në një shtet armik, ai dhe një koleg i tij u zgjuan me një ndjesi të fortë trullosjeje dhe pamundësi për të vepruar, simptoma që u zhdukën shpejt por lanë pas pasoja fatale.

Një dekadë më vonë, Beck u diagnostikua me Parkinson në moshën 45-vjeçare, ndërsa kolegu i tij vdiq pak kohë pasi humbi aftësinë për të ecur.

Një raport top-sekret zbuloi më vonë se vendi ku ata kishin shërbyer kishte zhvilluar një sistem me mikrovalë të fuqishme, i aftë për të gjymtuar ose vrarë kundërshtarët përmes energjisë së drejtuar, duke i bërë viktimat të vuanin nga paraliza dhe marramendja e vazhdueshme.

Dyshimet për ekzistencën e këtyre armëve përforcohen edhe nga dëshmi të vjetra që tregojnë se ish-teknikë të KGB-së u kishin ofruar shërbimeve sekrete pajisje të ngjashme, të fshehura në valixhe të thjeshta, që lëshonin rreze të padukshme për të neutralizuar njerëzit në distancë të shkurtër.

Edhe pse qeveria amerikane ka qenë hezituese për ta njohur zyrtarisht këtë lidhje, zbulimet e fundit tregojnë se Departamenti i Sigurisë Kombëtare ka blerë së fundmi një pajisje që prodhon të njëjtat efekte, e cila mund të mbahet në një çantë shpine dhe përmban pjesë të prodhuara në Rusi.

Vdekja e Beck shënon kështu kalimin e një kufiri të ri dhe të frikshëm në teknologjinë e luftës, ku armët e padukshme neurologjike mund të vrasin në heshtje çdo objektiv të përzgjedhur./kb

12:15 “Me leva gyp e gyp”/ Rama tregon si e dhunuan nĂ« 1997: Ma bĂ«nĂ« hundĂ«n copash

Kryeministri Edi Rama, nĂ« podcast-in e tij “Flasim” ka rrĂ«fyer sot disa pĂ«rjetime qĂ« lidhen me ngjarje tĂ« vitit 1997, kur pĂ«soi dhunĂ« fizike.

Rama tregoi se nĂ« kohĂ«n kur ishte pedagog nĂ« Universitetin e Arteve, disa “skulptorĂ«â€ i dĂ«mtuan hundĂ«n.

“UnĂ« e kam njĂ« problem, por e kam nga dora e njeriut, jo nga natyra. Ma kanĂ« marrĂ« hundĂ«n nĂ« dorĂ« ca skulptorĂ« nga ata tĂ« hurit dhe tĂ« litarit dhe ma kanĂ« bĂ«rĂ« copash. NĂ« pjesĂ«n kĂ«tej ka njĂ« devijacion. Mua ma morĂ«n nĂ« dorĂ« skulptorĂ«t dhe skulptorĂ« me leva hekuri dhe gyp gyp e kam dhe kĂ«tu prapa nĂ« kokĂ« dhe buzĂ«. KĂ«to janĂ« patina e kohĂ«s, janĂ« skulpturat, edhe kur thyhet ndonjĂ« hundĂ« apo dorĂ« nga koha nuk Ă«shtĂ« mirĂ« qĂ« t’ua zĂ«vendĂ«sosh dhe tĂ« bĂ«sh medemek  sikur janĂ« tĂ« reja. KĂ«shtu mendoj unĂ«â€,-tregoi Rama./Kb

12:00 Efekt i rrallë optik/ Hëna të shumëfishta shfaqen mbi qiellin e Moskës

Banorët e Moskës dhe zonave përreth dëshmuan një fenomen të rrallë qiellor.

Për shkak të një efeti optik, në këto zona shfaqen imazhe të shumëfishta të Hënës.

Efekt i rrallë optik/ Hëna të shumëfishta shfaqen mbi

Ky efekt krijohet për shkak të thyerjes së dritës së hënës përmes kristaleve të akullit në atmosferën e sipërme./kb

11:45 Liqeni i Shkodrës po shkon drejt UNESCO-s

Pothuaj një shekull më parë, ujërat e qeta të liqenit të Shkodrës ishin të mbushura me varka të panumërta. Peshkimi, transporti, udhëtimi dhe komunikimi mes fshatrave si Shiroka, Zogaj, Kraja, Ljarja dhe Shestani mbështeteshin të gjitha te këto mjete lundrimi.

Shumica e varkave ishin ndërtuar nga vetë fshatarët, ndërsa të tjerat ndërtoheshin nga artizanë vendas, punishtet e të cilëve, ndodheshin përgjatë brigjeve të lumit Buna. Ujërat në të gjelbër të errët, reflektonin fshatrat dhe banorët në jetën e tyre të përditshme: tek lundronin në liqen, mbanin rrjetat, uleshin në karrige, apo nisnin peshkimin para agimit.

Liqeni i Shkodrës po shkon drejt UNESCO-s

NjĂ« shekull mĂ« pas, ndĂ«rsa kujtimi i varkave prej druri Ă«shtĂ« zbehur, njĂ« projekt i financuar nga BE-ja po e ringjall atĂ«, duke u pĂ«rpjekur tĂ« rivlerĂ«sojĂ« ujĂ«rat dhe tokat, biosferĂ«n e pasur nĂ«nujore e mbiujore, si dhe traditat, zanatet, kulturĂ«n, festivalet, ritualet, zakonet dhe trashĂ«giminĂ« qĂ« pĂ«rcaktojnĂ« gjithĂ« pellgun ujĂ«mbledhĂ«s tĂ« liqenit tĂ« ShkodrĂ«s. Zona tashmĂ« Ă«shtĂ« nominuar si rezervĂ« ndĂ«rkufitare e biosferĂ«s nĂ« UNESCO, nĂ« kuadĂ«r tĂ« Programit “Njeriu dhe Biosfera”.

Dosja e nominimit u finalizua nĂ« kuadĂ«r tĂ« projektit “Zona e Pellgut UjĂ«mbledhĂ«s tĂ« Liqenit tĂ« ShkodrĂ«s – njĂ« RezervĂ« NdĂ«rkufitare e BiosferĂ«s”, financuar nga Bashkimi Evropian nĂ« kuadĂ«r tĂ« Programit tĂ« BashkĂ«punimit NdĂ«rkufitar ShqipĂ«ri-Mali i Zi, zbatuar nga Qendra EDEN (SH), EnvPro (MZ), Agjencia KombĂ«tare pĂ«r Zonat e Mbrojtura (SH) dhe Parqet KombĂ«tare tĂ« Malit tĂ« Zi.

Pellgu i liqenit të Shkodrës përfshin vetë liqenin, daljen e tij përmes lumit Buna, lumenjtë Cem dhe Kir me degët e tyre, si dhe bashkimin e Drinit me Bunën.

“SĂ« bashku, kĂ«to rrugĂ« ujore krijojnĂ« njĂ« peizazh tĂ« veçantĂ« dhe dinamik qĂ« mishĂ«ron historinĂ« e njerĂ«zve dhe tĂ« vendit, duke reflektuar ndĂ«rvarĂ«sinĂ« e thellĂ« tĂ« njerĂ«zimit dhe natyrĂ«s, si dhe duke shĂ«nuar themelin e kĂ«saj dosjeje nominimi”, shpjegon Klodiana Marika, DrejtoreshĂ« e Biodiversitetit dhe Zonave tĂ« Mbrojtura nĂ« MinistrinĂ« e Mjedisit.

Liqeni i Shkodrës po shkon drejt UNESCO-s

Ajo vĂ«ren se zona e biosferĂ«s sĂ« liqenit tĂ« ShkodrĂ«s strehon njĂ« mozaik tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m ekosistemesh – duke filluar nga liqeni, lumenjtĂ«, deltat, ligatinat dhe lagunat deri te rĂ«rat bregdetare, pyjet dhe kullotat subalpine.

“SĂ« bashku, ato formojnĂ« peizazhe mbresĂ«lĂ«nĂ«se, tĂ« pasura me biodiversitet dhe tĂ« pajisura me vlera ekologjike, ekonomike dhe rekreative. Brenda rezervĂ«s, janĂ« identifikuar 25 lloje habitatesh tĂ« listuara nĂ« ShtojcĂ«n I tĂ« DirektivĂ«s Evropiane tĂ« Habitateve, pesĂ« prej tĂ« cilave njihen si habitate parĂ«sore”, thotĂ« Marika.

Liqeni i Shkodrës po shkon drejt UNESCO-s

Sipas ministrit tĂ« Mjedisit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, pĂ«rcaktimi i liqenit tĂ« ShkodrĂ«s si RezervĂ« NdĂ«rkufitare e BiosferĂ«s brenda programit “Njeriu dhe Biosfera” tĂ« UNESCO-s pĂ«rfaqĂ«son njĂ« angazhim tĂ« pĂ«rbashkĂ«t institucional nga ShqipĂ«ria dhe Mali i Zi pĂ«r tĂ« mbrojtur trashĂ«giminĂ« natyrore me vlerĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme, si dhe pĂ«r tĂ« çuar pĂ«rpara objektivat e zhvillimit tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m.

“Ky proces forcon bashkĂ«punimin ndĂ«rkufitar dhe krijon njĂ« kornizĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r menaxhimin e integruar tĂ« ekosistemit, ruajtjen e biodiversitetit, pĂ«rfshirjen aktive tĂ« komuniteteve vendore dhe pajtueshmĂ«rinĂ« me standardet ndĂ«rkombĂ«tare mjedisore, duke kontribuar pĂ«r qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« afatgjatĂ« mjedisore, sociale dhe ekonomike tĂ« rajonit”, thotĂ« ministri Sofjan Jaupaj.

Dosjet pĂ«rfshijnĂ« trashĂ«giminĂ« e pasur tĂ« zonĂ«s, tĂ« reflektuar nĂ« peizazhin arkeologjik dhe kulturor pĂ«rreth liqenit, si dhe vendndodhjen strategjike tĂ« rajonit si njĂ« udhĂ«kryq i kulturave dhe qytetĂ«rimeve tĂ« ndryshme, duke pĂ«rfshirĂ« ato romake, bizantine dhe osmane. “

Përmes nominimit, Shqipëria konfirmon angazhimin e saj për fuqizimin e komuniteteve vendore, çuarjen përpara të qeverisjes mjedisore dhe pozicionimin e pellgut të liqenit të Shkodrës si një model kombëtar harmonie mes njerëzve dhe natyrës./Europa.eu/kb

11:30 Votuesit e rinj japonezë e adhurojnë kryeministren e re konservatore. Por kjo nuk do të thotë se po zhvendosen djathtas

Sanae Takaichi mund të duket se mban vlera të vjetruara, por është oferta e saj ekonomike ajo që ka kapur imagjinatën e të rinjve.

Karin Kaneko*

Japonia rrallëherë ka pasur një kryeministre kaq të guximshme dhe kaq të aftë në përdorimin e rrjeteve sociale sa Sanae Takaichi, udhëheqësja e parë femër e vendit.

NdĂ«rsa kryeministra tĂ« mĂ«parshĂ«m janĂ« bĂ«rĂ« viralĂ« pĂ«r momente aspak dinjitoze – si pamja e njĂ«rit qĂ« gĂ«lltiste njĂ« onigiri me njĂ« kafshim tĂ« çrregullt, apo njĂ« tjetri i kapur duke fjetur nĂ« parlament gjatĂ« njĂ« vote kyçe – Takaichi po lexohet nga mbĂ«shtetĂ«sit e saj si simbol i njĂ« epoke tĂ« re udhĂ«heqjeje, njĂ« epokĂ« qĂ« ata mendojnĂ« se JaponisĂ« i ka munguar vitet e fundit.

Vetëm në muajin janar, daljet e para diplomatike të Takaichit kanë prodhuar imazhe virale të një lloji që politika japoneze rrallëherë gjeneron. Një video ku ajo i bie daulles bashkë me presidentin e Koresë së Jugut, Lee Jae Myung, nën ritmet e këngës Dynamite të BTS-së dhe Golden nga seriali i Netflix-it KPop Demon Hunters, u përhap me shpejtësi në internet, aq sa disa menduan se ishte krijuar nga inteligjenca artificiale. Shumë prisnin një përplasje mes saj dhe Lee-së, ndaj ky moment ndihmoi në forcimin e imazhit të saj si një udhëheqëse e besueshme, e aftë të lundrojë mes sfidave gjeopolitike.

Popullariteti i saj nuk kufizohet vetĂ«m nĂ« diplomaci. Ajo Ă«shtĂ« aq e dashur sa ka krijuar edhe njĂ« lloj “fandom-i” tĂ« vetin, tĂ« quajtur “Sana-katsu” – diçka qĂ« zakonisht lidhet me idhujt e popit, jo me kryeministrat – ku mbĂ«shtetĂ«sit shpĂ«rndajnĂ« video dhe imitojnĂ« stilin e saj, deri edhe duke pĂ«rdorur tĂ« njĂ«jtin stilolaps.

Por nĂ« zemĂ«r tĂ« kĂ«tij popullariteti, veçanĂ«risht mes tĂ« rinjve, qĂ«ndron njĂ« paradoks interesant. JashtĂ« JaponisĂ«, Takaichi shpesh portretizohet si jo fort feministe pĂ«r shkak tĂ« qĂ«ndrimeve tĂ« saj socialisht konservatore, pĂ«rfshirĂ« kundĂ«rshtimin ndaj reformave ligjore qĂ« do t’u lejonin çifteve tĂ« martuara tĂ« mbanin mbiemra tĂ« ndryshĂ«m, si edhe ndaj martesave mes personave tĂ« tĂ« njĂ«jtit seks. Tradicionalisht, kĂ«to janĂ« çështje qĂ« do tĂ« priteshin tĂ« ishin tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r njĂ« elektorat tĂ« ri dhe progresist.

AtĂ«herĂ«, çfarĂ« e shpjegon mbĂ«shtetjen e pazakontĂ« qĂ« ajo gĂ«zon nĂ« kĂ«to grupmosha? Sipas njĂ« sondazhi tĂ« Sankei Shimbun/FNN, tĂ« zhvilluar nĂ« mesin e dhjetorit, miratimi pĂ«r kabinetin e saj ishte 92% mes tĂ« rinjve nga 18 deri nĂ« 29 vjeç – njĂ« shifĂ«r e rrallĂ«, kur dihet se shumica e votuesve tĂ« rinj shpesh janĂ« tĂ« shkĂ«putur nga politika.

NĂ« pamje tĂ« parĂ«, mund tĂ« duket sikur Japonia po zhvendoset djathtas – njĂ« prirje qĂ« po vĂ«rehet nĂ« mbarĂ« botĂ«n – veçanĂ«risht teksa ankthi rreth emigracionit dhe pranisĂ« sĂ« tĂ« huajve po bĂ«het temĂ« gjithnjĂ« e mĂ« e dukshme politike. NĂ« Japoni, kjo ndjesi Ă«shtĂ« edhe mĂ« e theksuar, pasi qytetarĂ«t pĂ«rballen me identitetin e tyre si shoqĂ«ri homogjene dhe realitetin e njĂ« popullsie nĂ« rĂ«nie.

Por një vështrim më i thellë sugjeron se arsyeja është më tepër ekonomike sesa ideologjike. Për votuesit e rinj, jeta po bëhet gjithnjë e më e papërballueshme: pagat nuk po ecin me rritjen e çmimeve, ndërsa jeni i dobët ul fuqinë blerëse. Në të njëjtën kohë, kontrata sociale duket gjithnjë e më e pabarabartë. Të rinjtë paguajnë taksa dhe sigurime shoqërore gjithnjë e më të larta, por dyshojnë se do të përfitojnë të njëjtin nivel sigurie në të ardhmen, sidomos për pensionet, në një shoqëri që po plaket me shpejtësi. Sipas projeksioneve zyrtare të qeverisë, Japonia ka kaluar nga 7.7 punëtorë që mbështesnin një të moshuar në vitin 1975, në rreth 1.9 punëtorë për një të moshuar në vitin 2025.

Si njĂ« grua nĂ« mesin e tĂ« 20-ave, e ndiej peshĂ«n qĂ« mban brezi im – ndjesinĂ« se objektivat qĂ« prindĂ«rit tanĂ« arritĂ«n nĂ« kĂ«tĂ« moshĂ« janĂ« sot shumĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtira. BashkĂ«moshatarĂ«t e mi ankohen shpesh pĂ«r rritjen e çmimeve tĂ« pĂ«rditshme (produktet bazĂ«, si orizi, janĂ« dyfishuar nĂ« çmim brenda njĂ« viti) dhe pĂ«r vĂ«shtirĂ«sitĂ« nĂ« krijimin e njĂ« familjeje, kur njĂ« tĂ« ardhur e vetme rrallĂ«herĂ« mjafton dhe shtatzĂ«nia apo kujdesi pĂ«r fĂ«mijĂ«t ende mund tĂ« shkatĂ«rrojnĂ« njĂ« karrierĂ«.

NĂ« kĂ«tĂ« kontekst bie mesazhi ekonomik i Takaichit. Ajo ka mbĂ«shtetur lehtĂ«sime fiskale, pĂ«rfshirĂ« rritjen e pragut tĂ« tatimit mbi tĂ« ardhurat dhe zgjerimin e zbritjeve tatimore pĂ«r tĂ« rritur tĂ« ardhurat neto. PĂ«r njĂ« tĂ« ri qĂ« sheh zbritjet mujore tĂ« rriten ndĂ«rsa fuqia reale blerĂ«se bie, premtimi pĂ«r mĂ« shumĂ« para nĂ« xhep Ă«shtĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u shpĂ«rfillur.

Meqë Takaichi ka shpallur zgjedhje të parakohshme për 8 shkurt, premtimi i saj varet nga fakti nëse ajo mund të fitojë shumicën. Por duhet të ecë me kujdes. Sipas Reuters, miratimi për të ka rënë, ndërsa votuesit po bëhen gjithnjë e më skeptikë nëse paketa e saj stimuluese, e nisur në fund të vitit të kaluar, do ta ndihmojë realisht votuesin mesatar përballë kostove në rritje. Shqetësimet se Japonia mund të marrë edhe më shumë borxh për të financuar këto masa nuk e kanë ndihmuar imazhin e saj.

Megjithatë, në situatën aktuale ekonomike, një pjesë e apelit të saj të pamohueshëm qëndron në faktin se ajo nuk vjen nga një dinasti politike. Në një sistem të mbushur me burra që duket se trashëgojnë vendet në Dietë si pronë familjare, Takaichi dallohet si dikush që ka arritur majat në një kulturë politike që rrallëherë ua ka lehtësuar rrugën grave.

Mes bashkĂ«moshatarĂ«ve tĂ« mi, guximi i saj Ă«shtĂ« pjesĂ« e tĂ«rheqjes. “Dikush qĂ« mund t’i bĂ«jĂ« gjĂ«rat tĂ« ndodhin” Ă«shtĂ« njĂ« shprehje qĂ« e dĂ«gjoj shpesh. Edhe pse jam njĂ« votuese me prirje progresiste, nuk mund ta mohoj karizmĂ«n e Takaichit dhe forcĂ«n tĂ«rheqĂ«se qĂ« ajo ka. Ka shumĂ« gjĂ«ra pĂ«r t’u admiruar tek ajo, si diplomacia e saj e sigurt dhe stili modern i udhĂ«heqjes.

Por nuk jam e bindur se ajo Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjja. Koha e zgjedhjeve tĂ« parakohshme Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u mbrojtur, kur duket si njĂ« pĂ«rpjekje cinike pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga kulmi i sondazheve, mĂ« shumĂ« sesa si vendimi mĂ« i mirĂ« pĂ«r vendin. Financimi dhe zbatimi i premtimeve tĂ« saj elektorale – si uljet e pĂ«rkohshme tĂ« taksave pĂ«r produktet bazĂ« – mbeten tĂ« paqarta. Dhe pamja Ă«shtĂ« e keqe kur partia e saj rikonfirmon figura tĂ« lidhura mĂ« parĂ« me njĂ« skandal fondesh tĂ« fshehta, pasi nĂ« vitin 2023 disa anĂ«tarĂ« tĂ« partisĂ« qĂ« ajo drejton tani u zbuluan se kishin marrĂ« fonde tĂ« padeklaruara qĂ« arrinin pothuajse 600 milionĂ« jen.

Duke parĂ« se si vende tĂ« tjera kanĂ« rĂ«nĂ« pre e narrativave karizmatike tĂ« “tĂ« huajve” politikĂ«, jam e kujdesshme tĂ« mos e ngatĂ«rroj njĂ« imazh bindĂ«s me aftĂ«sinĂ« reale pĂ«r tĂ« qeverisur, sidomos kur vendi ka kaq shumĂ« probleme reale pĂ«r tĂ« zgjidhur.

*Karin Kaneko është gazetare e pavarur dhe ish-reportere e Japan Times/ Përgatiti për botim: L.Veizi

11:30 Vizita në Izrael/ Rama: Shqipëria u vendos në piedestalin e respektit, vijojmë bashkëpunimin

Kryeministri Edi Rama u shpreh sot mbi vizitĂ«n e tij zyrtare nĂ« Izrael, nĂ« nisje tĂ« episodit tĂ« ri tĂ« podcast-it tĂ« tij “Flasim”.

Rama tha se gjatë kësaj vizitë mbizotëroi një vlerësim i madh për Shqipërinë, në një kujtesë për rolin historik në ndihmën e hebrenjve.

Sipas kryeministrit, takimet e shumta në Izrael i hapin rrugën një sërë hapave të reja në bashkëpunimin mes dy vendeve.

 “KĂ«tĂ« javĂ« isha nĂ« Izrael, i ftuar nderi nĂ« seancĂ«n plenare tĂ« Parlamentit tĂ« Izraelit, Knesset, njĂ« nder qĂ« bĂ«het rrallĂ« dhe qĂ« mbart njĂ« peshĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme politike dhe historike, nĂ« kĂ«ndvĂ«shtrimin e ligjvĂ«nĂ«sve tĂ« atij vendi.

Në Jeruzalem, ishte Shqipëria që u vendos në piedestalin e respektit dhe përtej emocionit të madh personal, akoma edhe më i fortë ishte një emocion kombëtar, sepse ajo ftesë ishte një vlerësim i madh për Shqipërinë, për historinë e saj dhe për mënyrën se si gjyshërit tanë ditën të sillen kur historia vuri në provë njerëzimin dhe për natyrisht atë që Shqipëria është sot në arenën ndërkombëtare.

Fjala ime në Knesset ishte fjala e një populli në fakt, që nuk dorëzoi askënd dikur dhe që sot, nga zemra e Izraelit, mundi të flasë me qartësi për dinjitet njerëzor, për kujtesë paqeje dhe për përgjegjësi në një botë të trazuar, ku feja duhet të jetë melhem dhe jo helm mes popujve dhe në gjirin e popujve.

Në Izrael, ne hodhëm edhe një hap konkret drejt së ardhmes me themelimin e Dhomës së Tregtisë Shqiptaro-Izraelite, një instrument i ri bashkëpunimi që hap rrugë të reja për të ardhmen e përbashkët.

Kjo vizitĂ« nĂ« thellĂ«sine e vet kishte njĂ« pĂ«rmbajtje tĂ« atillĂ« qĂ« i shĂ«rben, jo vetĂ«m arsyeve pse u bĂ«, por i shĂ«rben edhe tĂ« nesĂ«rmes, si njĂ« gur themeli pĂ«r tĂ« ecur sĂ« bashku si njĂ« rrugĂ«, ku ka plot arsye tĂ« paktĂ«n pĂ«r ne nga ana jonĂ« qĂ« t’i referohemi Izraelit, si njĂ« vend me zhvillim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m, si njĂ« vend me ekspertizĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme, si njĂ« vend me realitete tĂ« jashtĂ«zakonshme nĂ« fushĂ«n e teknologjisĂ«, nĂ« fushĂ«n e bujqĂ«sisĂ«, nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ« padiskutim dhe pĂ«r tĂ« gjitha kĂ«to arsye unĂ« jam vĂ«rtet krenar pĂ«r atĂ« qĂ« u bĂ« nĂ« javĂ«n qĂ« lamĂ« pas”,-u shpreh Rama./Kb

11:15 Zhvendosja e Kadastrës së Vlorës/ Rama: Ishte në model primitiv, tani me shërbime online

Last Updated on 01/02/2026 by Kesjana

Kryeministri Edi Rama, nĂ« fjalĂ«n e tij nĂ« podcast-in “Flasim” u ndal edhe te zhvendosja organizative e zyrĂ«s sĂ« KadastrĂ«s sĂ« VlorĂ«s drejt TiranĂ«s.

Sipas Ramës, agjencia kishte kaluar prej kohësh në një model shërbimi primitiv, që tanimë ofrohen online për të gjithë qytetarët.

“Dy fjalĂ« pĂ«r zhvendosjen e zyrĂ«s sĂ« KadastrĂ«s sĂ« VlorĂ«s nĂ« TiranĂ«. Dhe janĂ« dy fjalĂ« qĂ« duhen thĂ«nĂ«, sepse edhe njĂ« herĂ« tjetĂ«r u ngatĂ«rrua qĂ«llimisht ose mĂ« falni idiotĂ«sisht, adresa fizike e zyrĂ«s me shĂ«rbimin pĂ«r qytetarĂ«t.

Agjencia Shtetërore e Kadastrës, ka kaluar prej kohësh nga një model shërbimi primitiv me sportele, radha, ecejake, zvarritje etj, etj, në një model shërbimesh online, ende i pambyllur plotësisht në të gjithë ciklin e vet, por gjithsesi përmes platformës, e-Albania, ky model mundëson që shumica e procedurave kadastrale, nuk kanë nevojë për paraqitjen fizikisht në një sportel të qytetarit. Kartela pasurie, vërtetime, regjistrime aktesh, kontratash, rivlerësime, të gjithë aplikohen dhe ndiqen online nga kudo, ku ndodhet qytetari, edhe nga Amerika.

Tani, gjithë kjo zhurmë dhe ky tension që u ndje në atë lëvizje, lidhet, jo vetëm me një perceptim të gabuar apo edhe informim të mangët, por edhe me një mendësi, e cila duhet përmbysur dhe duhet përmbysur, duke pasur parasysh që e nesërmja e afërt, jo e largët e Kadastrës, është një shërbim si plot shërbime të tjera, pa sportele, pa godina fizike të shpërndara në territor, por me akses në çdo shërbim, si një e drejtë themelore dhe një e drejtë që merret përmes celularit, që merret përmes kompjuterit më të afërt dhe që nuk ka asnjë lidhje me vendodhjen e zyrës.

Ky, nuk Ă«shtĂ« i pari si veprim pĂ«r zhvendosjen e njĂ« drejtorie vendore nĂ« qendĂ«r dhe nuk Ă«shtĂ« as i fundit. TĂ« tjera drejtori do tĂ« zhvendosen dhe ndĂ«rkohĂ«, ajo qĂ« po punojmĂ« pĂ«r ditĂ« pa pushim Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« sigurojmĂ« mbylljen e ciklit, pra, jo mĂ« aplikim online dhe pastaj marrje mbrapsht tĂ« shĂ«rbimit me postĂ«, por aplikim online dhe marrja e shĂ«rbimit menjĂ«herĂ« po aty online”,-tha Rama./kb

11:00 Mike Pompeo: Putini nuk ka dhënë asnjë shenjë se do paqe

Ish-sekretari amerikan i Shtetit, Mike Pompeo, deklaron se presidenti rus Vladimir Putin nuk ka treguar asnjë provë reale se dëshiron përfundimin e luftës në Ukrainë. Sipas tij, Perëndimi duhet të jetë i qartë: Rusia nuk mund të mbajë territore që nuk i ka fituar ushtarakisht.

NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r La Stampa, nĂ« prag tĂ« njĂ« vizite nĂ« Itali ku do tĂ« prezantojĂ« librin e tij, Pompeo kritikon ashpĂ«r administratĂ«n Biden pĂ«r qasje “tepĂ«r tĂ« kujdesshme” dhe mbron rolin e Donald Trump nĂ« forcimin e lidershipit amerikan dhe tĂ« NATO-s.

“Xi Jinping synon hegjemoninĂ« globale. Putini? Nuk ka asnjĂ« provĂ« qĂ« dĂ«shiron vĂ«rtet fundin e luftĂ«s. MarrĂ«dhĂ«niet mes EuropĂ«s dhe AmerikĂ«s janĂ« tĂ« thella, me ulje-ngritje, por bazohen nĂ« vlera tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta”, shprehet Pompeo.

MarrĂ«dhĂ«niet SHBA–BE dhe roli i Trump

Sipas Pompeos, pavarësisht tensioneve, marrëdhëniet transatlantike mbeten themeli i qytetërimit perëndimor. Ai thekson se Trump, ndonëse shpesh kritik ndaj NATO-s, në fakt e ka forcuar Aleancën duke detyruar vendet europiane të investojnë më shumë në mbrojtje.

“NĂ«se NATO Ă«shtĂ« mĂ« e fortĂ« sot, kjo ndodh sepse Trump e shtyu EuropĂ«n tĂ« kuptojĂ« se mbrojtja e pĂ«rbashkĂ«t Ă«shtĂ« e domosdoshme”,thotĂ« ai.

Ukraina dhe lufta me Rusinë

Pompeo Ă«shtĂ« kritik si ndaj Bidenit, ashtu edhe ndaj Trumpit pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e menaxhimit tĂ« luftĂ«s nĂ« UkrainĂ«. Ai thotĂ« se Biden reagoi dobĂ«t pas pushtimit rus, duke vendosur “vija tĂ« kuqe” qĂ« nĂ« fakt ndihmuan MoskĂ«n.

“Putini pushtoi KrimenĂ« me ObamĂ«n dhe UkrainĂ«n me Bidenin. Pas pushtimit, administrata amerikane bĂ«ri vetĂ«m sa pĂ«r tĂ« frenuar RusinĂ«, jo pĂ«r ta mposhtur”, deklaron ai.

Sipas Pompeos, SHBA-të dhe Europa duhet të jenë më serioze me sanksionet dhe të ndalojnë blerjen e gazit rus.

“ËshtĂ« çmenduri tĂ« financosh njĂ« armik qĂ« po vret europianĂ«â€, thekson ai.

Ai shton se pa e bindur Putinin se kostot e luftës janë më të mëdha se përfitimet, paqja nuk është e mundur.

Kina, Irani dhe rreziku global

Pompeo paralajmëron se Kina, nën udhëheqjen e Xi Jinping, po përgatitet për luftë dhe synon dominim global, jo vetëm Tajvanin. Ai përmend rolin e Pekinit në konflikte të ndryshme, nga Ukraina te Irani dhe Amerika Latine.

Për Iranin, ish-sekretari i Shtetit thotë se Trump ka krijuar kushtet për presion maksimal dhe se ndryshimi varet nga populli iranian. Ai kujton goditjen ndaj Qassem Suleimanit në vitin 2020 si shembull të një vendimi të fortë që, sipas tij, shmangu një luftë më të gjerë.

“Trump i dĂ«rgoi njĂ« mesazh tĂ« qartĂ« regjimit iranian dhe popullit: regjimi ju ka mashtruar”,thotĂ« Pompeo.

E ardhmja e Partisë Republikane

I pyetur pĂ«r tĂ« ardhmen e PartisĂ« Republikane dhe trashĂ«giminĂ« e Trump nĂ« vitin 2028, Pompeo shmang emrat konkretĂ«, duke thĂ«nĂ« se “ka ende shumĂ« rrugĂ« pĂ«r t’u bĂ«rĂ«â€.

Ai mbyll duke theksuar se, sipas tij, lidershipi amerikan nën Trump ka qenë më i fortë në pak vite sesa ai i administratave të mëparshme në më shumë se një dekadë./kb

❌