Nga Leonard Veizi

Dikur, në kinematë shqiptare, kur dritat fikeshin dhe heshtja bëhej më e rëndë, në ekran shfaqej një djalë i vogël, nëntë vjeçar me pantallona të shkurtra, që përqafonte nënën e tij, dhe në sallë rrëshqisnin lot pa zhurmë. Ishte një dhimbje e butë, e përbashkët, një emocion që nuk kërkonte shpjegim. Sot, pas kaq shumë vitesh, “Burri me pantallona të shkurtra” mbetet një nga ato filma që nuk ikin nga kujtesa, sepse sekuencat plot dhimbje të tij janë gdhendur në ndjeshmërinë njerëzore…

…I njohur dhe me emrin e dytë: “Dashuria më e bukur” apo “L’amore piu bello“, është nga ata filma që nuk vrapon. Ai ecën ngadalë, me hapa të vegjël, si një fëmijë që endet pa orientim nëpër rrugë të ftohta. Kamera ndjek një trup të brishtë, një palë pantallona të shkurtra që duken gjithmonë të papërshtatshme për botën e të rriturve, për ligjet e saj të ashpra dhe indiferencën e saj të heshtur. Nuk ka bujë, nuk ka patetikë, nuk ka britma — vetëm pritje, mungesë dhe kërkim. “Burri me pantallona të shkurtra”, ose siç njihet në origjinal “L’uomo dai calzoni corti”, prodhim i vitit 1958 me regji të Glauk Pellegrinit, është një film i thjeshtë në formë, por i rëndë në peshë njerëzore. Një film që flet pak dhe thotë shumë. Një histori që nuk kërkon keqardhje, por vëmendje. Dhe që, edhe sot, na kujton se tragjeditë më të mëdha nuk ndodhin me zhurmë, por në heshtje — aty ku një fëmijë kërkon vetëm një përqafim dhe gjen një botë të ftohtë përballë.

I realizuar në një periudhë kur kinemaja italiane po largohej gradualisht nga neorealizmi klasik, filmi i përket asaj që kritikët e kanë quajtur neorealizëm i vonë – një fazë ku kamera nuk vëzhgon më vetëm rrugën dhe varfërinë kolektive, por futet në psikologjinë e individit, në plagët intime të pasluftës. Skenari, i shkruar nga vetë Pellegrini dhe Enio De Konçi, e zhvendos fokusin nga shoqëria si masë te fëmija si viktimë e saj.

Në qendër të rrëfimit është Salvatore, – interpretuar mjeshtërisht i ndihmuar nga një spontanitet i pazakontë, nga Edoardo Nevola – një djalë i vogël që endet në kërkim të nënës së humbur. Historia duket minimale, pothuajse e zhveshur nga ngjarjet dramatike të mëdha. Por pikërisht kjo thjeshtësi është forca e filmit. Sepse ajo që Pellegrini ekspozon nuk është një tragjedi e jashtëzakonshme, por një realitet i zakonshëm: braktisja si gjendje normale.

Pantallonat e shkurtra të Salvatores nuk janë thjesht një detaj kostumi. Ato janë simboli i një moshe të pambrojtur, i një pafajësie që endet në një botë të rriturish të lodhur, të painteresuar, shpesh të verbër. Salvatore nisi udhëtimin e tij nga Sicilia  ku arratiste prej jetimores, i vogël dhe i pasigurt, dhe kaloi qindra kilometra përgjatë Italisë, në Napoli, Milano dhe Venecia, ku më në fund gjeti nënën e tij.

Një rrugëtim i gjatë, i lodhshëm dhe i mbushur me pritje, që reflekton jo vetëm pasigurinë e fëmijërisë, por edhe këmbënguljen e pafajshme të një shpirti të vogël. Kamera e ndjek fëmijën pa shumë patetizëm, pa shumë melodramë, dhe pa muzikë që të imponojë keqardhje. Filmi nuk kërkon thjesht lot; ai kërkon ndërgjegje.

Në këtë botë, mungesa e nënës nuk është vetëm mungesë fizike. Është mungesë kujdesi, mungesë përgjegjësie morale, mungesë orjentimi. Të rriturit kalojnë pranë fëmijës siç kalojnë pranë një pengese të vogël në rrugë – pa u ndalur, pa pyetur, pa u ndjerë fajtorë. Dhe këtu qëndron aktakuza e heshtur e filmit: një shoqëri që nuk sheh fëmijët e vet është një shoqëri që ka humbur busullën morale.

Edhe pse i rrënjosur fort në Italinë e varfër të pasluftës, filmi ruan një aktualitet tronditës. Salvatore i vitit 1958 është fëmija i sotëm në periferi urbane, në kampet e emigrantëve, në familje të shpërbëra nga varfëria, dhuna apo indiferenca. Pyetja që ngre filmi nuk është sentimentale, por thellësisht etike: çfarë ndodh me një shoqëri që i le fëmijët të kërkojnë vetëm nënën, pa u ofruar asnjë formë mbrojtjeje?

“Burri me pantallona të shkurtra” na kujton se kinemaja nuk ka vetëm funksion zbavitës. Ajo është edhe dëshmi. Në një kohë kur ekranet mbushen me spektakël dhe drama artificiale, ky film na rikthen te tragjeditë që ndodhin pa zhurmë – në rrugë të zakonshme, në fytyra fëmijësh që nuk dinë si të kërkojnë ndihmë.

Qëndrimi editorial që lind natyrshëm nga kjo vepër është i qartë: problemet e fëmijëve nuk janë kurrë “probleme të së nesërmes”. Ato janë pasqyra më e ndershme e shoqërisë së sotme. Dhe një shoqëri që nuk mbron fëmijët e saj, herët a vonë, mbetet vetë – përballë historisë – me pantallona të shkurtra.

Last Updated on 25/01/2026 by Monika

Nga Erl Kodra

Shënim:
Isha në dilemë nëse është ide e mirë të shkruaj këtë tekst, si detyrim ndaj vetes dhe ndaj jush. Në fund vendosa se ajo që vjen më pas, ka rëndësi. Teksti i mëposhtëm është dëshmia ime autentike.

_____________________________________
Kur isha i vogël e ngrija kryet drejt qiellit dhe numroja yjet. Imagjinata ime merrte krahë në përpjekje për të kuptuar se sa larg mund të jenë ato dritëza të vogla, ndërsa Hana e plotë më ngjante me një fytyrë plot trishtim. Unë pata privilegjin që fëmijërinë e kam kaluar mes malesh rrëzë Alpeve Shqiptare, aty ku natyra shfaqet me gjithë madhështinë e saj; me verë të nxehtë dhe të thatë, dhe dimër të ftohtë dhe të ashpër. Qielli i Alpeve gjatë verës është kristal i qartë.

Unë nuk e di se çfarë ndodhi me mua, por unë nuk mund ta hiqja mendjen nga yjet. Çdo çast e gjeja veten duke menduar në mënyrë të pavullnetshme për ato dritëza të forta, si të vendosura me dorë në blunë e errët të natës. Dikur shkoja të flija me mendjen tek ai mister i përjetshëm dhe i padeshifrueshëm, për t’u përsëritur çdo herë; ditën dhe natën, papushim.

Dikur fillova të shkruaj poezi që çuditërisht ishin të mbushura me imazhe dhe metafora yjesh. Ishte e pamundur që të shkruaja katër vargje pa atë përmasë që kishte përfshirë gjithë qenien time, njëlloj imazhizmi hermetik që më tërhiqte si graviteti. Unë kisha mbetur brenda një misteri ekzistencial prej të cilit nuk mund të largohesha më kurrë. Të paktën jo pa u përpjekur të kuptoj se çfarë do të thotë “të ekzistosh”? Jo në kuptimin literal të fjalës, por në kuptimin më të thellë dimensional.

Unë jetoj në Tokë – një planet plot jetë në mes të Universit. Që energjinë e merr nga një yll i vogël që e quajmë Diell. Toka ka edhe një satelit të bukur që quhet Hanë. Me ujë të bollshëm në dete dhe oqeane, tokë, male, fusha, dhe një atmosferë plot oksigjen. Me miliona specie të gjalla që formojnë sistemin e vetëm kompleks të jetës që ne njohim në Univers. Ne kemi fatin të jemi banorë të një mrekullie kozmike, dhe unë jam një ndër individët me fat ndër miliarda qenie të gjalla në këtë planet.

Çdo milisekondë të ekzistencës time unë bashkëveproj me universin. Trupi im i bindet fushës gravitacionale, marr rreze dielli, mushkëritë e mia mbushen me oksigjenin që është krijuar miliarda vjet më parë në yjet e largët, ndërsa hekuri në gjak përcjell këtë oksigjen në çdo qelizë të trupit tim. Unë ha ushqim që është krijuar nga po e njëjta materie, përmes të njëjtave procese. Kështu bashkë-ekzistojmë rreth 8 miliardë njerëz dhe miliona specie të tjera. Jeta është madhështore, por …

Por çfarë do të thotë “të ekzistosh”? Çdo njëri prej jush mund të bëjë të njëjtën pyetje vetes, dhe do të kuptojë se jeta e tij, ekzistenca e tij, është e lidhur pazgjidhshmërisht me tre gjëra njëkohësisht:
Aftësinë që ka qenia e tij për të ruajtur formën njerëzore në kohë,
Të ndërveprojë me mjedisin ku jeton, të marrë frymë, të ushqehet,
Dhe të ruajë kompleksitetin dhe funksionin e organeve që e mbajnë trupin dhe mendjen e tij në funksion.

Çdonjëra prej këtyre vetive është jetike për ekzistencën. Nuk ka asnjë alternativë tjetër përveçse përmbushjes.

Dikur unë isha “një atlet” i lindur. Vrapoja papushim mbrëmjeve të verës bashkë me vëllezërit e mi, zabeleve dhe rrgajave. Herë-herë ndaloja dhe shikoja qiellin dhe pyesja veten: çfarë jam unë, çfarë është ky gur, çfarë është kjo pemë, po ai krua? Pse rrjedh papushim? E merrja gurin në dorë, e shikoja me ngulm, pandërprerje, dhe imagjinoja grimcat e gurit ngjitur me njëra-tjetrën, duke i dhënë gurit atë formë të ngurtë, të njëtrajtshme, hermetike. Pastaj shihja pemën dhe gjethet që lëviznin lehtë nën flladin e mbrëmjes. Po pse fryn era? A është ajo e gjallë? Dhe pse vdes njeriu po nuk mori frymë, të mbushë mushkëritë me ajër?

Në orën e biologjisë përpija çdo fjalë të mësuesit. Dikur ndjeva se nuk më mjafton ajo që lexoja në librat e shkollës, dhe fillova të gjurmoj çdo gjë të shkruar rreth kimisë, biologjisë, fizikës, yjeve, Diellit, planetëve. Por nuk po gjeja akoma “pse”-në që kërkoja.

Pse ekzistojmë? Jo thjesht unë si individ, por pse ekzistojmë të gjithë, unë, ti, njerëzit e tjerë, pemët, toka, gurët, ajri, yjet, planetët, mollët, arat, makinat, rrugët. Sepse ndërkohë e kisha kuptuar se unë jam pjesë e këtij realiteti që e perceptoja dhe e përjetoja si realitet.

Ndërkohë që atëherë kuptova se gjithçka ishte e lidhur me njëra-tjetrën; në një unitet të pazgjidhshëm, të pandashëm, të pandërprerë. Por akoma nuk e dija se çfarë ishte; Toka me ujin, uji me bimët, bimët me tokën, toka me bimët, bimët me ajrin, ajri me dritën, drita me Diellin, Dielli me Tokën, toka me gurët, gurët me malet, malet me borën, bora me dimrin, dimri me pranverën, pranvera me shiun, shiu me lumin, lumi me detin, deti me oqeanin, oqeani me valët, valët me baticën, batica me Hanën, Hana me yjet, yjet me galaktikat, galaktikat me Universin, Universi i lidhur me mua. Unë i dija të gjitha këto. Por nuk po e gjeja “pse”-në. Më dukej se më mungonte diçka shumë e thjeshtë, që e kisha në rrëzë të gjuhës, gati për ta thënë, por në çastin e fundit më zhdukej, dhe në mendjen time ngrihej një mur. I pakapërcyeshëm.

Pa vetëdije ndaloja dhe vëzhgoja për minuta të tëra foletë e milingonave, ato qytete në miniaturë, me rrugë dhe trotuare, me kthesa, kryqëzime dhe bulevarde, që ato gjallesa të vogla popullonin të njëjtin planet ku ekzistoja edhe unë. I mahnitur nga ndërveprimi dhe koherenca e pashoqe me të cilën kishin ndërtuar mbretërinë minimale në shkallët e ekzistencës. Çfarë mahnie!

Kështu, kalova vitet më të mira të jetës mes meditimit, leximeve dhe poezisë hermetike.

Në grimën e vogël

Në grimën e vogël të kthesës së murrme,
Me frymën e thellë të thelbit tragjik,
Lëviz mbi qerpik pak pluhur i verdhë

Në mal bie ylli i fundit atë natë,
Pranë grimës së vogël, në malin e rrallë

Të heshtur, pa frymë janë gurët e drurët,
Një djalë syjeshil lëkundet në degë,
Pamja trishtohet vetiu në harresë…

Nuk ka asnjë perde, koha ndalon
As drita nuk bie, as nata nuk vjen

Të mbushësh pesë gishtat e dorës me dhé
Të heshtësh së mbrami si guri në varr
Të bësh dashuri me tokën, ngadalë.

Në degët e lisit varur një emër,
Si zog i murosur këndon bukurinë

E heshtjes së gjatë se koha ndaloi,
E zërat nuk bien nga qielli gjithmonë
I fundit ra ylli në malin përballë.

Tiranë 2005

Mëngjesin e 20 Tetorit 2025, si zakonisht dola në ballkon të tymos një cigare. Dielli i vjeshtës sapo kishte prekur kurorat e kuqrremta të lisave përballë shtëpisë. Kafja e nxehtë dhe aroma e fortë e duhanit më dhanë atë lloj qetësie përhumbëse, një gjendje që unë e kërkoja pa vetëdije, i gatshëm të shkruaja ndonjë varg nëse më vinte në mendje. Por çuditërisht fillova të mendoj për Diellin që po u jepte atë dritë argjendi gjetheve të lisave. Dhe mendova:

Çfarë bukurie! Dhe unë, vëzhguesi, që e kuptoj se sa unike është kjo pamje, që e di se kjo harmoni ka diçka të përbashkët, që nuk ndalet asnjëherë, edhe nëse qielli është me re, bie borë apo shi; është natë apo ditë. “Pse”-ja filloi të më sillej rrotull, të më pushtonte qenien, sepse e ndjeja sa afër isha.

Po sikur rrezet e Diellit të ndalonin? Ato grimcat e vogla që quhen fotone, të ndalonin së udhëtuari me 300,000 kilometra në sekondë? Domethënë, jo të shuhej Dielli, por të ndalonin fare, në vend, të rrinin pezull. Çfarë ndodh?

Skenari ishte i llahtarshëm. Për një moment desha ta largoj atë tmerr nga mendja. Por jo, sepse ndjeja se diçka po ndodhte në mendjen time, dhe nuk doja ta humbisja atë çast, ato momente që mund të ishin vendimtare për të zgjidhur enigmën. Po pse drita rrjedh me atë shpejtësi? Pse jo më pak ose më shumë? Po sikur të ndalojë? Domethënë, të rrijë pezull.

Ah, realiteti që kisha parasysh “filloi” të zhdukej. Nuk ishte errësirë, sepse errësira nënkupton mundësinë e dritës. Sepse gjysmën e jetës ne e kalojmë pa dritën e Diellit, por e dimë se …

“Dielli në mëngjes do lindi përsëri,
Qytetit t’i bëjë dritë e lulet t’i harlisë”

Por nuk kishte asgjë, sepse drita nuk përcillej, informacioni kishte ndalur, ndërveprimi kishte pushuar, dhe bashkë me të, edhe realiteti. Nuk kishte asgjë. Ishte zhdukur hapësira, sepse edhe hapësira kërkon dritë. Dhe drita nuk funksionon ndryshe, përveçse me 300,000 kilometra në sekondë. Edhe pemët para meje u zhdukën, bashkë me ballkonin; edhe unë u zhduka. Nuk kishte mbetur asgjë, Hiçi Absolut. As unë, as bota, as Universi. Ishte Anulimi Absolut. Gjithçka u fshi. Fup.

I etur, kisha djegur paketën e duhanit. Pastaj mora celularin dhe i shkrova vetes një mesazh:

E = C x I x K ≠ 0

Shënim i redaksisë:

Lexuesit që dëshirojnë të njihen më në detaje me dokumentet e përmendura në këtë shkrim, mund t’i shkarkojnë ato duke klikuar në linqet e mëposhtme.

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=6087226

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5847503

Last Updated on 24/01/2026 by EL

Nga Andi Bushati

Protesta e radhës së opozitës përkoi me momentin kur më shumë se kurdoherë gjatë kësaj dekade, dy rrëfime krejtësisht kontradiktore po përplasen fort me njëra-tjetrën.

I pari është ai i pushtetit që po ekzalton ftesën e Donald Trump drejtuar Edi Ramës, për të marrë pjesë në Bordin e Paqes. Atij i bashkëngjitet edhe parakalimi në rivierën shqiptare i një pjese të familjes presidenciale amerikane, që ka ardhur të mbikqyrë paratë që do të fitohen aty. Sipas këtij rrëfimi, kapitulli i paqartësisë së qeverisë Rama me administratën republikane është mbyllur dhe ajo do të vazhdojë të ketë të njëjtën përkrahje që ka marrë deri dje nga Biden, Blinken, apo Soros.

Këtij versioni totalisht haluçinant, i kundërpërgjigjet ai, më absurd, i kritikëve dhe opozitarëve të Ramës, që shpresojnë se “armiku” i tyre do të pësojë të njëjtin fat si presidenti Venezuelian, Nicolas Maduro. Në mbështetje të tezës së tyre këta të dytët përmendin ftesën e munguar nga Donald Trumpi, për të firmosur si anëtar themelues i Bordit të Paqes, në ceremonine e Davosit. Ata kujtojnë mesazhet e shpeshta kundër narko trafikut të lëshuara nga shefi i diplomacisë Marco Rubio dhe vartësit e tij në Departamentin e Shtetit. Ata përmendin goditjet me frymëzim nga përtej Atlantikut, që SPAK i ka bërë pikave nevralgjike të strukturës rilindase, duke shkuar deri tek Belinda Balluku dhe abuzimet e AKSH-it.

Protesta e kësaj të shtune e opozitës ishte produkt i këtij rrëfimi dhe një përpjekje e dukshme për ta mbajtur gjallë atë. Pa e thënë shprehimisht ajo mëton të përkundë idenë se fundi i narkotrafikantit tonë do të vijë nga jashtë. Prandaj protestuesit perveç partullave në shqip, mbanin dhe të tilla në anglisht, prandaj Berisha kumtonte se “kohët kanë ndryshuar” dhe shpallte se gjendemi “në klilometrin e fundit”.

Por, nëse rrëfimi mashtrues i pushtetit që do të mbajë me çdo kusht në këmbë sadopak nga legjitimiteti i cfilitur prej skandaleve dhe koorupsioni është i kuptueshëm, efikasiteti i atij të opozitës lë vend për dyshime. A fitojnë PD-ja, aleatët e saj, kundërshtarët e pa angazhuar të Ramës, duke u mbështetur tek ideja se shpëtimi do të vijë nga përtej Atlantikut? A i jep kjo hov apo e bën më pasiv popullin e mbetur opozitar? A nuk e shkatërojnë besueshmëinë e kreut të partisë dhe deputetëve të tij, fakti se ata nuk guxojnë të flasin qoftë edhe një fjalë për grabitjen e Zvërnecit, përmes përjashtimit nga statusi i zonës së mbrojtur, vetëm se ajo prodhon para për Jared Kushner dhe Ivanka Trump? A nuk i njollos ata nxitimi për të votuar, në rrjesht, pjesmarrjen në Bordin e Paqes, sipas një axhende të përcaktuar nga Rama, nga frika se mos ngjanin si anti Trump? Duket sikur ankthi dhe preokupimi i PD-së, më shumë sesa të jetë e paranueshme dhe simpakike për shqiptarët është të jetë e tillë për trumpistët. Në këtë pikë ata ngjajnë me të mbyturin që do të kapet pas fijes së flokut. Të pretendosh se po përballesh me diktaturën e Ramës dhe të shpresosh se një politikan që tregon vetëm përçmim ndaj demokracisë, si Donald Trump, do të angazhohet ta rikthejë atë në vendin tonë të vogël, tregon nonsens, miopi dhe pafuqi politike.

Kjo fabul opozitën nuk e çon askund. Kjo u pa edhe njëherë në protestën e sotme, e cila qe konfirmimi i radhës se një pushtet që vjedh zgjedhjet, është gati e pamundur të rrëzohet edhe me lëvizje në rrugë. Në regjime ku opozitarët burgosen, ku mediat e blera nuk informojnë, po bëjnë propagandë, ku qytetarët jetonë të shantazhuar prej largimeve nga puna, zhveshjes nga të drejtat që u takojnë: si paga në shtet, bonusi i bebes, kempi për invalitët, në bazë të shënimeve që raportojnë për ta spiunët patronazhistë, vala e lëvizjeve popullore është vështirë të shndërrohet në cunam. Zakonisht sisteme të tilla rrëzohen, një herë në kaq vjet, atëherë kur kalben vetvetiu, apo si pasojë e lëvizjeve tektonike brenda llojit. Ato nuk cënohen prej të njëjtave mjete që janë efikase në kushte lirie.

Pra, në këtë pikë, opozita mund të jetë e justifikuar edhe nëse nuk prodhon dot rotacion përmes votës edhe nëse nuk ka kapacitet përmbysës përmes forcës. E vetmja gjë për të cilën mund të kritikohet nuk është pafuqia, por mungesa e moralit. Dhe këtu shkëlqen me gjithë vezullimin e saj hipokrizia se demokracinë do na e rikthejë Trump.  /et

Last Updated on 24/01/2026 by EL

Nga Petro Koçi

Mblidhen rilindasit e Saliut, kokë më kokë, por nuk bëhen dot më shumë sesa një valë turme pëdëistësh — por kurrë një det qytetarësh. Kthimi pas i Shqipërisë për të rilindur Berishën dhe shpurën e tij të korruptuar nuk frymëzon dot një lëvizje politike gjithëpërfshirëse. Imazhi i tij ndjell vetëm dështim të garantuar. Dhe jo vetëm kaq.

Fabulat e herëpashershme të shpikura nga politika pëdëiste — si ato që e bëjnë Shqipërinë “Venezuelë”, Ramën “Maduro”, apo pretendimi se SHBA do të rrëzojë qeverinë shqiptare për t’ia dhuruar pushtetin Berishës — thërrmohen lehtësisht, dhe bashkë me to bien përtokë edhe kauzat disi më të drejta të opozitës, përfshirë edhe retorikën kundër korrupsionit.

Ndërkaq, edhe vetë retorika kundër korrupsionit nuk është e besueshme kur shqiptohet nga goja e opozitës. Sepse ata një ditë e shpallin SPAK-un organizatë kriminale, e ditën tjetër e duartrokasin. Sipas interesit: nëse ndiqet penalisht Berisha, drejtësia qenka e kapur; nëse ndiqet penalisht një ministër socialist, drejtësia qenka e drejtë dhe e pastër.

Shkurt, mund të themi se një opozitë e korruptuar nuk mund të luftojë korrupsionin. Përkundrazi, një opozitë e komprometuar dhe mekatare e ushqen dhe e mban gjallë korrupsionin.

Prandaj protestat e PD-së nuk ndjellin shpresë, por shërbejnë vetëm si mburojë për korrupsionin e Berishës dhe familjes së tij./et

Nga Lutfi Dervishi

Në Tiranë, Durrës, Shkodër e gjithandej, koha duket se ka ngrirë në një përkohshmëri të përhershme. Njëlloj si dikur, ka zhurmë, trafik, llum informacionesh, inflacion konspiracionesh, pak shpresë, shumë statuse, flamuj në bio, vrer në komente, slogane, evente, forume, panele, hashtagë patriotikë dhe “krenarperShqipninë!” në version digjital. Por punë, ato punë me të cilat Shqipnia del në dritë, ende nuk duken sa duhet.

Atdhetarët tanë të vorfën? Ata po plasin duke folë për atdhe, ndërkohë që punojnë me mish e me shpirt për xhepin e vet. Patriotizmi i tyre është bërë elastik si llastiku i brekëve, tkurret e zgjerohet sipas buxhetit, zgjedhjeve dhe numrit të “like”-ve. Për Shqipninë s’kanë kurrë kohë, por për ta rjepë Shqipninë nuk dinë çfarë është pushimi.

Pazari i vjetër i Shkodrës është zhvendosë nëpër panele televizive, ku “çështjet lokale e botnore” ngrihen  e zgjidhen, mes dy reklamave për detergjentë.

Dhe ah, politika. Këtu prodhohet politikë më shumë se rrymë elektrike. Pa lexue kurrë një rresht serioz, çdo “ekspert”, me gishtin ende të lyer me yndyrë qebapi, e shpall veten strateg global. Pa e ditë as ku i bie kufiri i kopshtit të vet, ai lëviz kufijtë e NATO-s mbi ekranin e plasaritur të iphone-t. Botën e ndajnë në sfera influence si me nda shalqi Lushnje, me një të rënë të thikës së injorancës, duke shpjegue doktrina globale me fjali statusi.

Kur shfaqet në ekran ndonjë që e ka bindë veten se është i rëndësishëm, mbërrin cunami. Siguria kombëtare, e ndërkombëtare, gjeopolitika, filozofia, astronomia, bujqësia  dhe ekonomia derdhen me kova mbi popullin e mbetun gojëhapur. Armiqtë dhe aleatët theren e pajtohen brenda dy orëve emision. Por kur vjen puna te një vendim konkret, te një reformë që dhemb, apo te një përgjegjësi reale, gjithçka mbyllet me frazën magjike: “Mos i personalizojmë gjërat”. Sepse këtu askush nuk lëviz nga vendi, të gjithë presin që bota të rrotullohet rreth kafes së tyre.

Sot, në këtë Shqipni të vitit 2026, e vërteta nuk është e ndalun, thjesht ia kanë zënë frymën. Është zhytë aq thellë në rrena, spinime dhe performanca mediokre, sa askush nuk e njeh më, edhe po t’i dalë përballë. Nuk na mungojnë lajmet, na mungon e vërteta. Nuk na mungojnë llafet, na mungon turpi.

E kështu, Shqipnia ecën përpara, me marshin “neutral”, duke djegë karburant kot dhe duke mos u zhvendosë asnjë milimetër nga balta e vjetër./Kb

Nga Leonard Veizi

Thuhet se janari i vitit 1919 bëri i ftohtë në Itali. Por për Ismail Qemalin, – që ishte bujtës në ato anë, – akulli më i madh ishte largësia nga bregu i tij. Në dhomat e hotelit “Brufani” në Peruxhia, aty ku diplomacia përpiqej të vizatonte fatet e reja të Ballkanit, “Plaku i Vlorës” po bënte betejën e tij të fundit. Sytë që kishin parë rënien e një perandorie dhe lindjen e një shteti, u mbyllën përgjithmonë larg zhurmës së dallgëve të Adriatikut. Ishte 24 janari i vitit 1919. Ai vdiq në mërgim, por me mendjen te Shqipëria, duke lënë pas një komb që sapo kishte mësuar të thërriste “Liri”…

…Vdekja e Ismail Qemalit nuk mbeti vetëm një fakt mjekësor; ajo u shndërrua shpejt në një enigmë që ushqen ende debatet historike. Edhe sot, kur flitet për vdekjen e tij në Peruxhia, përballen dy realitete: ai i letrave zyrtare dhe ai i dyshimeve që lindin nga konteksti i kohës.

Sipas dokumentacionit të mjekëve italianë, “Plaku i Vlorës” mbylli sytë si pasojë e një hemorragjie cerebrarle. Në moshën 75-vjeçare, pas një jete të kaluar në mes të stuhive politike, udhëtimeve të pafundme dhe stresit mbytës të një shteti që lëngonte, trupi i tij thjesht u dorëzua.

Dhe me sa duket nuk ekziston asnjë raport mjeko-ligjor që të dëshmojë diçka të kundërt: dhunë fizike fjala vjen apo helmim.

Ndërsa trajtimi i tij me protokoll shtetëror nga Italia përforcoi idenë e një vdekjeje natyrore në kushte zyrtare. Por kjo nuk është për t’u marrë shumë parasysh. Sidomos kur flitet për shërbime sekrete.

Hija e dyshimit

Megjithatë, historia shpesh shkruhet mes rreshtave. Dyshimet për një eliminim të mundshëm nuk lindën nga dëshmitë, por nga logjika e ashpër e pushtetit:

Zhdukja e tij në prag të Konferencës së Paqes në Paris i leverdiste të gjithë atyre që e shihnin Ismail Qemalin si pengesë për copëtimin e mëtejshëm të Shqipërisë.

Ai nuk ishte një “kukull” diplomatike; autoriteti i tij i bënte aleatët dhe fqinjët të ndiheshin të pasigurt.

Në një rajon ku vdekjet e figurave kyçe jashtë vendit janë parë gjithmonë me dyshim, ideja e “helmimit të ngadaltë” u bë pjesë e mitit të tij.

Mbi torpedinieren “Alpino”

Lajmi i ndarjes së tij nga jeta tronditi jo vetëm familjen, por mbarë opinionin shqiptar, i cili shihte tek ai busullën morale të pavarësisë. Më 8 shkurt 1919, nisi udhëtimi që do ta kthente triumfalisht në shtëpi. Trupi i tij, i shoqëruar nga tre djemtë e tij – Et’hemi, Qazimi dhe Qamili – u përcoll me tren drejt Brindizit nën vëzhgimin e nderimit italian.

Aty, mbi bordin e torpedinieres “Alpino”, arkivoli i mbuluar me zi u vendos përballë detit që e priste. Ky udhëtim nuk ishte thjesht një transferim kufome mortore, por një kthim simbolik i vetë shtetësisë shqiptare në limanin ku lindi. Kur “Alpino” çau dallgët drejt Vlorës, dukej sikur i gjithë horizonti po përkulej para njeriut që guxoi të ngrinte një flamur mes stuhisë.

Ceremonia e Kaninës

Më 12 shkurt, Vlora nuk ishte sa një qytet në zi aq dhe një tempull i hapur. Trupi i Ismail Qemalit, i vendosur mbi një shtrat topi – simboli i luftës që ai e ktheu në diplomaci – u mbështoll me Flamurin Kombëtar, atë pëlhurë që ai vetë e kishte shenjtëruar gjashtë vite më parë.

Një det njerëzish, një lumë i pafund lotësh dhe heshtjeje, e shoqëruan drejt lartësive të Kaninës. Rruga drejt varrezave të familjes Vlora, në oborrin e Teqesë, u kthye në një marshim kombëtar. Aty, mes ullinjve shekullorë dhe mureve të lashta, ai u preh në paqe, duke u bërë pjesë e vetë gurit dhe tokës që mbrojti deri në frymën e fundit.

Vetëm pas 13 vitesh prehje në kalanë e Kaninës, eshtrat e kryeministrit të parë të shtetit shqiptar, me rastin e 20 vjetorit të shpalljes së pavarësisë u zbritën në Vlorë, në datën e shënuar të 28 nëntorit 1932. Trupi i Ismail Qemalit u vendos në vendin ku ndodhet edhe sot, nëtek “Sheshi i Flamurit” në Vlorë.

Nga lider në mit

Ky nderim kolektiv kapërceu kufijtë e një funerali të thjeshtë. Siç vëren studiuesja franceze Nathalie Clayer, figura e Ismail Qemalit pësoi një metamorfozë pas vdekjes: ai u shndërrua në “Babain e Kombit”.

Ndërsa shqiptarë të tjerë të kohës kishin qasje të ndryshme politike, imazhi i Ismail Qemalit u kristalizua si pika e vetme e takimit për të gjithë. Ai u mitizua jo për t’u larguar nga e vërteta, por për t’u ngulitur si simboli i palëkundur i themelimit.

Epilogu

Pavarësisht nëse zemra e tij ndaloi nga mosha apo nga dora e padukshme e politikës, rezultati mbeti i njëjtë: Shqipëria humbi arkitektin e saj, por fitoi një simbol të pavdekshëm. Ai hyri në histori si njeri dhe doli prej saj si institucion.

Last Updated on 23/01/2026 by EL

Nga Enver Robelli

Duke qenë agjent i KGB-së sovjetike, Vlladimir Putin është specialist për simulim, servilosje, lajkatime. Këtë e bën ndaj atyre që janë më të fuqishëm se ai. Ndaj liderit kinez, për shembull. Dhe sidomos ndaj Donald Trumpit. Ndaj tij diktatori rus sillet si një masazhist i egos së presidentit amerikan.

Shembulli më i ri, për të cilin raporton gazeta konservatore gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung” (FAZ) në numrin e sotëm: Trump tha se Putini e ka pranuar ftesën për të qenë anëtar i të ashtuquajturit “Bord i Paqes”. Në të vërtetë Putini nuk e pranoi ftesën, por vetëm autorizoi vartësit e tij ta shqyrtojnë atë. Dhe e falënderoi Trumpin. Pas lëvdatave Putin, si peshkatar i shkathtë, ia hodhi Trumpit një karrem: i tha se po t’i dhurojë 1 miliard dollarë për “Bordin e Paqes”. I propozoi që këto para t’i marrë nga mjetet ruse të bllokuara në SHBA nga administrata e mëpareshme, pra nga qeveria e Joe Biden.

FAZ shkruan: “Pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, në SHBA u ngrinë katër deri në pesë miliardë dollarë rezerva të Bankës Qendrore ruse; kjo është vetëm një pjesë e vogël e totalit prej 280 miliardë dollarësh që u ngrinë në atë kohë, më shumë se dy të tretat e të cilave në Belgjikë. Sipas vendimit të G7, kjo gjendje duhet të mbetet e tillë derisa Rusia t’i dëmshpërblejë Kievit dëmet e shkaktuara. Pra, Putin i propozon Trumpit një keqpërdorim të mjeteve. Mbi këto mjete Rusia, ndryshe nga çfarë pretendoi Putin, aktualisht nuk mund të disponojë. Qëllimi i tij është ta tundojë Trumpin që të shkëputet nga partnerët (europianë) në një tjetër çështje parimore”.

Zemërgjerë u tregua Putini edhe sa i përket Grenlandës. Tha se Danimarka është sjellë keq, madje brutalisht ndaj këtij ishulli dhe prezantoi një shifër për të cilën SHBA mund të blinin Grenlandën (“diku afër një miliard dollarë, ndonëse SHBA-ja ndoshta do të paguante edhe më shumë”).

Kjo është shkolla e sprovuar sovjetike e politikëbërjes. Në një botë fiksioni do të mund të shkruhej një roman me titullin: “Masazhisti nga Kremlini”. Nganjëherë romanet i shkruan realiteti./et

Nga ARTUR  AJAZI

Sali Berisha ka zgjedhur të shtunën (24 Janarin) për tënisur nga Tirana “revolucionin blu dhe hedhjen e Ramës nga pushteti”. Estradë më të bukur dhe mëzbavitëse nuk ka. E kuptoni  ju shqiptarë. Kreu iopozitës (kështu i thonë në PD) ka zgjedhur të godasë“fort dhe pa mëshirë” qeverinë të shtunën e 24 Janarit. Dhe e dini pse ? Sepse do ta justifikojë boshllëkun e protestës, me gjoja “ishte fundjavë, njerëzit u morënme punët dhe hallet e tyre”. Pas kësaj deklarate, do tëjustifikohet sërish se “njerëzit tremben nga qeveria dhebandat e saj, ndaj nuk dalin në protestën tonë”. Aq i ka lodhur, dhe aq i cfilitur mbështetësit e tij Berisha, sa qëata nuk dalin më në protesta. I ka zhgënjyer, pasi u thotë “Rama iku, u tremb, u fsheh, ne fituam”. Dhe tënesërmen, sikur nuk ka ndodhur gjë. Po ashtu ka cfilitur edhe Policinë e Shtetit, e cila detyron efektivëte saj, të rrinë në bulevard me orë të tëra, edhe pse ajostrukture ka 1001 punë më urgjente për të kryer, se protesta e PD me disa qindra mbeshtetës të mbetur. E ndersa vendi ka emergjenca të tjera, investime të nisuradhe të bitisura, plane e projekte financimi, punësimi, zhvillimi, integrimi, etj, Berisha nuk ngurron tëpengojë, nuk ngurron të shtrijë efektin e tij negativ, nëpërditshmërinë e jetës së shqiptareve. Natyrisht në 24 Janar, shqiptaret do të shfrytëzojnë fundjavën për tëdalë, apo  udhëtuar e psonisur, dhe nuk kanë fare nëplan të dalin në protestën e “fuqishme” të Saliut. Tëvetmit që mbushin ato pak metra katrore në bulevard, janë  ish-pushtetarët e PD, milionerët e asaj opozite, qëedhe pse 13 vjet pa pushtet, habitshëm u rriten pasuritë, u lulëzojnë bizneset, dhe u shtohen kontot bankare. Edhe kjo e shtunë  e 24 Janarit, sërish do të jetë sigjithë të tjerat, si gjithë “protestat e fuqishme” të bëranga PD, me disa fjalime dhe ulurima nga podi saj, dhepastaj ca molotovë drejt shkallëve të kryeministrisë, për të treguar se “e tronditën fort regjimin”. Po është e vërtetë, Sali Berisha nuk e ka kuptuar, se po e shpie nëgreminë atë parti. Ndryshe nuk do të tallej kaq gjatë me mbështetësit e tij, apo me “500 mijë votat” siç thotë ai, që mori në 11 Maj. Ai do ta vazhdojë gjatë rrugëtimine tij në krye të asaj partie, madje derisa ti mbesë edhembështetësi i fundit nga Lapraka apo ish-Këneta e Durrësit, por nuk do të arrijë kurrë ta bëjë atë partialternativë pushteti./kb

Nga Monada Mehmetaj, Strasbourg

Një samit për Groenlandën që mbahet shumë shpejt dhe kërkon punë intensive. Një Europë dhe një BE që do të jetë bashkë, por që po “përçahet”, me interesa gjeopolitike në plan të parë; një arenë shumë e vështirë për Trump. Kjo është ajo që pritet të shfaqet në këtë samit të Groenlandës.

Shtetet e BE-së që do të jenë bashkarisht dhe pozicionimi i Francës do të bëjnë diferencën. Trump tentoi të prishte rregullat e lojës, por u gjend në një ring boksi, i rrethuar nga mundësia e prishjes së marrëdhënieve Washington–Londër, nga një Itali që mban një ekuilibër të vështirë, me Melonin e cilësuar edhe si ndërmjetëse; Merz i Gjermanisë, me një ekonomi të varur ekstremisht nga marrëdhëniet tregtare me SHBA-në; dhe një Rusi e “gëzuar” nga kërcënimet e Trump për Groenlandën, e cila e sheh këtë lëvizje të Trump si hapje të Kutisë së Pandorës.

Mark Rutte, personaliteti që ka ndikim te Presidenti i SHBA-së, është i vetmi që mund t’i flasë Trump-it. Ai ka një marrëdhënie shoqërore që ka pasur rezultatet e veta pozitive në këto bisedime.

Mundet që Franca të mbetet “vetme” në këtë samit, pasi pozicionimi i saj politik dhe ushtarak është i ndryshëm nga shtetet e tjera. Republika e Pestë i jep përparësi Presidentit Macron të reagojë shpejt, pa mbledhur instancat e rastit. Megjithatë, presim vazhdimin.

Rusia është në pritje të “gëzuar”, pasi mund të imitojë Trump-in në lidhje me vendet Baltike dhe me kufirin detar të Groenlandës nga krahu i Rusisë, dhe e favorizon totalisht këtë situatë për Ukrainën; pra janë bashkë si në një ndeshje futbolli ku ndajnë gjysmëfushat.

Tarifat doganore me një aleat si Europa dëmtojnë më shumë konsumatorin amerikan sesa prodhuesin europian, dhe këtë llogari tashmë Amerika e ka bërë mirë.

Nga ana tjetër, Von der Leyen dhe ekipi i saj reaguan shpejt ndaj tarifave amerikane, duke iu përgjigjur flakë për flakë, në unitet dhe me vendosmëri, dhe kjo solli avantazhin e vet. Pa dashje, Trump e bëri Europën edhe më të bashkuar. Nga një sondazh, 40% e amerikanëve janë kundër kërcënimeve për Groenlandën.

Ai që po del i fituar në këtë moment është Putin, i cili po fiton kohë pas kohe, ndërkohë që dosja e Ukrainës në këtë moment është në vend të dytë.

Por kriza nuk mbaron sot. Lufta tregtare vazhdon, garanci nuk ka.

Danezët presin pozicionin e tyre; Europa po i mbështet; Franca nuk dëgjoi, por reagoi. Mesazhe, influenca dhe mësime ka boll në këto ditë dinamike, në marrëdhëniet e tensionuara mes aleatëve.

A i trembet Trump një afrimi të Europës me Kinën apo një bashkëbisedimi diplomatik të saj me Rusinë? Sigurisht që i paramendon dhe jo rastësisht “sulmoi” Macron-in. Shprehja e Macron për një mundësi takimi diplomatik me Putin-in nuk e ka entuziasmuar Trump-in, pasi deri më tani ka pasur ekskluzivitetin e bisedimeve për Ukrainën, por pa asgjë konkrete.

Në Davos “vlon” puna dhe Europa po punon fort në unanimitet. Europa po ndryshon politikën e saj, por pa qenë asnjëherë kërcënuese.

Tashmë Trump e ka kuptuar që durimi i Europës është sosur dhe nuk dëshiron ta humbasë një aleat si ajo.

Last Updated on 21/01/2026 by EL

Kreshnik Spahiu

Nesër në mëngjes, në orën 11:00, Sali Berisha do të lëpijë të gjitha “pështymat” e tij njëvjeçare.

Marrëveshja për Bordin e Paqes, ku Rama do të punojë me Trump në bazë të Kushtetutës së Shqipërisë, u ratifikua sot nga qeveria dhe do të votohet nesër nga Parlamenti.

Po çfarë qëndrimi do të mbajë Sali Berisha, i cili prej një viti premton se Rama do të arrestohet si Maduro dhe se SHBA e ka futur në listën e zezë?

Një orë më parë Berisha u shfaq si pulë e lagur në media dhe i parapriu votës së nesërme.

Ai deklaroi: “Jemi pro Bordit të Paqes” dhe se ftesa nuk i shkoi Presidentit, sepse ne jemi republikë parlamentare dhe për këtë arsye ftesën ia dërguan Edi Ramës.

Së pari, Berisha gënjeu, sepse edhe Kosova është republikë parlamentare, por ftesa nuk i shkoi Albin Kurtit; Trump ftoi presidenten Vjosa Osmani.

Së dyti, Berisha duhet të sqaronte pse Trump nuk ftoi Bajram Begajn, njësoj si Vjosën, por ftesën ia dërgoi Edi Ramës.

Së treti, Berisha heshti për Sazanin dhe vizitën e vajzës së Trump në Vlorë.

Së katërti, Berisha nuk mbajti asnjë qëndrim për krizën në Gaza apo debatin mbi këtë temë.

Së pesti, Berisha nuk guxoi të kundërshtonte në asnjë rast marrëveshjen që do të nënshkruajë Edi Rama me Donald Trump.

365 ditë gënjeshtra madhështore do të shfryhen nesër publikisht para kamerave për 3 sekonda, kur Sali Berisha, si qingj, do të votojë në Kuvend marrëveshjen e Ramaduros me Trump.

Gënjeu se do të mbyllet SPAK.

Gënjeu kur tha se është ftuar në SHBA.

Gënjeu se Rama do të arrestohej për dosjen McGonigal.

Gënjeu kur tha se do të arrestohet Yuri Kim.

Gënjeu kur tha se Rama do të merrej me helikopter.

George Orvell dikur e përshkruante :

“Partia të urdhëronte të mohoje provën e syve dhe veshëve të tu.”

Berisha u lodh 1 vit duke kërkuar që SHBA ta konsideroj Shqipërinë dhe shqiptarët si narko-shtet por nuk ja doli.

Nesër në mëngjes do të bëjë atë që ka bërë gjithmonë: do të mashtrojë në media dhe në mbrëmje nuk do t’i mbetet gjë tjetër veçse të kërkojë mbrapsht 7 milionë eurot që pagoi LaCivitës apo kompanisë amerikane “Continental Strategy”.

Fundja, ato euro mund t’i fusë shpejt në punë në kullat që ndërton me leje të RamaDuros.

Nga ARTUR  AJAZI

E çfarë ti kujtosh më parë Partisë Demokratike, e ç’tikujtosh më parë asaj partie e cila u themelua ngaidealistët, dhe u shnderrua në organizatë me paramilitarë. Ç’ti kujtosh asaj force politike, vitin1996, rrahjen e frikshme të opozitës mes bulevardit tëTiranë e shesheve të qyteteve të Shqiperisë, vitin 1997, vitin e zi për gjithë shqiptarët kur shtetin e shkaterroiajo parti me firmat piramidale. E ç’ti kujtosh tjetër asaj partie, grushtin e shtetit në 1998, veprat kriminale tëmilitantëve të saj ndaj institucioneve kushtetuese, apo protestat e dhunshme në 2001, 2003, qeverisjen e keqeqë shkatërrroi  vendin dhe jetën e shqiptareve nga 2005 deri 2013, Gerdecin, 21 Janarin , apo dhe akte të tjeratë cilat edhe sot e kësaj dite, nuk po ndëshkohen ngadrejtësia e re. Krejt historia  e asaj partie është e mbushur me bëma dhe akte antiligjore, me krime dhevepra të tjera penale, duke nisur nga ish-kryeministrat e pas 1992 deri sot. Duke nisur nga ish-presidenti venditSali  Berisha, e duke vazhduar me ish-ministrat qëvodhën, u pasuruan dhe sot janë milionerë. Historia e PD-së, në fakt është histori e mbushur me “21 janarë”, ku çdo vepër penale, çdo shkelje ligjore, çdoshkaterrim dhe vjedhje, përbën një vepër të veçantëpenale. Shqiptarët po pyesin me të drejtë çdo ditë, “kurdo të vihet drejtësi për 1997 ku u vranë mbi në pakmuaj mbi 6300 persona nga armatimet dhe municionete depove të ushtrisë, dhe që vazhdojnë edhe sot tëvrasin, kur do të bëhet drejtësi për 26 viktimat e Gerdecit, 4 viktimat  e 21 janarit, apo viktimat e gomoneve, që kishin pronarë ish-ministrat dhe ish-drejtuesit e policisë së asaj kohe”. E ç’ti  kujtosh mëpare asaj partie, e cila sot padrejtesisht ka marrë nëpolitikë, rolin e “liderit  të opozitës”. Sali Berisha, ka kurajon sot fton dhe mbledh rreth tryezës, partitë e vogla të kampit opozitar, duke u premtuar atyre “fitorenë zgjedhjet e ardhshme, rrëzimin e Edi Ramës, duke patur si kryeopozitar vetëm  kreun e PD”.  Hipokrizi, mashtrim, dhe lojë e vjetër me skenar të ri. Por faktiështë se, shumica e partive të vogla (që kanë mbetur tëtilla nga lojërat e PD) e kanë kuptuar tanimë se, me Berishën në krye të frontit opozitar, me mbështetje tëbrendshme  të dobësuar, apo dhe me mbështetjenderkombetare të fashitur, ata kurrë nuk mund të vijnënë pushtet. Ndaj dhe ka nisur distancimi i tyre ngaftesat dhe bashkepunimi politik me PD. Ata kanë plot arsye ti thonë “JO” ftesave nga Berisha dhe PD-ja, gjithmonë duke u nisur edhe nga historia e fushataveelektorale të kaluara, dhe pse jo, edhe nga historia e njëpartie, e vjetër sa vetë pluralizmi në Shqiperi, e mbushur me 21 janarë të pafundëm, histori veprashpenale ende të pandëshkuara, të cilat janë shkakukryesor i humbjeve seriale, dhe e mosardhjes nëpushtet.  /kb

Last Updated on 21/01/2026 by Kesjana

Nga Gjeneral ® Piro Ahmetaj

Sigurisht po e ndjek me interes dhe përgjegjësi të shtuar “debatin e ethshëm” që vijon në Tiranë mbi: “ngritjen e Bordit (Trump) të Paqes, si dhe ftesën e adresuar Kryeministrit të RSh”. Në pamundësi t’ju përgjigjem çdo studio-TV të interesuar, në vijim gjeni përmbledhje strategjike rreth rrethanave, peshës dhe mesazheve gjeopolitike që mbart ngritja e këtij Bordi (BP), jo vetëm për Lindjen e Mesme, por mbarë botën, Ballkanin Perëndimor, përfshi interesat kombëtare (RSh/Kosovës):

Konsiderata, pesha dhe mesazhe gjeopolitike që mbart ngritja e Bordit të Paqes:

Përtej kakofonisë së mirë-ushqyer  edhe nga Chat-GPT mes të gjithëditurve dhe kudo-gjendurve në studiot televizive, për këdo që dëshiron qartësi strategjike rreth BP, do mjaftonte linku i posaçëm (https://en.wikipedia.org/wiki/Board_of_Peace), ku gjendet informacion i mjaftueshëm mbi: “Historikun; Referencat, Vizionin (mekanizëm ndërkombëtar i mandatuar nga Rezoluta e OKB), Misionin, Strukturën dhe ftesat e drejtuesit/Donald Trump, për bashkë-themeluesit e Bordit të Paqes. Ndërsa për këdo që nuk do të ushqehet me spekulime politike, dezinformime apo dhe “deep fake” nga armiq potencialë, në vijim gjeni analizë bazuar në link-un e sipërcituar si dhe konfirmuar nga Shtëpia e Bardhë: 

Bordi i Paqes as nuk është menduar si mekanizëm i përfaqësimit burokratik, përkundrazi, bazohet në projektin Trump-2 si një Institucion me peshë vendimmarrëse, dhe të mirë-integruar me fuqinë ushtarake të ShBA-ve, me mision: “imponimin e paqes në Lindjen e Mesme si dhe zgjidhjen e konflikteve globale”.

Megjithëse ngritja e BP bazohet në “Rezolutën 2803 të Këshillit të Sigurimit, 11/2025”, në fakt Presidenti Trump po tejkalon krizën e pafuqisë burokratike të OKB/1945. Për ta ilustruar këtē do mjaftonin: “gjenocidi i Srebrenicës në 1995 dhe i Kosovës në 1999 nga makineria kriminale e Millosheviçit; 22 vite negociata diplomatike, rezoluta apo lutje ndaj Ajatollahut të Iranit për ndalimin e programeve bërthamore; agresioni ushtarak i Rusisë ndaj Ukrainës etj”. Ndërsa për “revoltën” për axhensorin, mikrofonin dhe rezervat e Presidentit Trump ndaj OKB-së, sjell në kujtesë refuzimin turpërues që Trump i bëri “ofertës tinëzare” të Putinit për të ndërmjetësuar me Ajatollahun e Iranit, apo pëgjigjen me vepra se: “as i shkonte në mend të merrte leje nga KS” për prangosjen e Maduros, i cili e kishte kthyer Venezuelën në parajsën ruso-kineze dhe të narkoterrorizmit, duke kërcënuar sigurinë dhe interesat e ShBA-ve si dhe jetën e amerikanëve !

Gjithësesi BP nuk u përzgjodh brenda javës, por si vijimësi e përpjekjeve të Presidentit Trump: “për ta bërë jo vetëm më të fortë Amerikën, por edhe superfuqi të pakonkurueshme për paqen, stabilitetin dhe rendin global”. Kështu, kujtojmë se në mbrëmjen para Samitit të Paqes në Sharm el-Sheikh (13 tetor 2025), Trump deklaroi se: “lufta ka mbaruar dhe se BP do të formohet së shpejti”! Në fillim të 2026, Shtëpia e Bardhë konfirmoi se ish-koordinatori special i OKB-së për Lindjen e Mesme, z. Nickolay Mladenov (aktualisht drejtor ekzekutiv i BP). Ndërsa më 15 janar 2026 Presidenti Trump shpalli ngritjen e Bordit, si dhe një listë me kryetarë shtetesh që u kishte dërguar ftesa për t’u bashkuar në ditën e konstituimit zyrtar të BP.

Ngritjen e BP e gjej po ashtu në një linjë me konceptin e Trump: “Paqe nëpërmjet Forcës”, qasje që imponoi armëpushimin mes Izraelit dhe Hamasit si dhe u demonstrua në prangosjen e Maduros dhe sulmit/ndëshkimit shëmbullor ndaj bazave bërthamore të Iranit, që do shërbejnë edhe si “mesazhe të fuqisë shkatërrimtare të ShBA-së ndaj Putinit, Kim Jong-ut etj., nëse guxojnë të kërcënojnë interesat e ShBA-së apo të ndonjërit prej 32 vendeve anëtare”. 

Po ashtu vlerësoj se ftesat e adresuara nga Presidenti Trump, nuk janë mbështetur në parimet e gjithëpërfshirjes burokratike, as në renditje alfabetike të kryetarëve të 193, 100 apo 50 shteteve. Në të vërtet është një listë e mirëmenduar me udhëheqës vendesh që kanë besueshmëri strategjike, peshë vendimmarrëse, eksperiencë dhe impakt për paqen në Lindjen e Mesme, si dhe për zgjidhjen e konflikteve rajonale apo globale. Konkretisht, në faqen zyrtare të Shtëpisë së Bardhë, si bashkë-themelues të BP-së janë ftuar 20 kryetarë shtetesh, përkatësisht të RSh-së, Argjentinës, Australisë, Brazilit, Kanadasë, UK, Qipros, Egjiptit, Hungarisë, Indisë, Italisë, Greqisë, Jordanisë, Pakistanit, Turqisë, Rusisë etj (lista po përditësohet, por në rastin më të mirë nuk pritet të kalojë 30 shtete nënëshkruese).  

Pavarësisht se në parim çdo përfaqësim ka kosto (fee), për ta qartësuar spekulimet mbi “çmimin e karriges” po citojmë reagimin e Shtëpisë së Bardhë: “Nuk ekziston asnjë kërkesë e ShBA-së për të kontribuar 1 miliard dollarë” duke shtuar se: “nëse një vend kontribuon 1 miliard dollarë, fiton statusin e anëtarit të përhershëm, në vend të anëtarësimit me afat 3-vjeçar”. 

Vlerësim, privilegj dhe përgjegjësi e shtuar për RSh:

Përkundër kujës së pronarëve të kompanisë/opozitës së falimentuar, të refuzuar dhe të neveritur nga mbarë-shqiptarët si dhe përtej fantazive egocentrike të një grushti delikuentësh: “për arrestimin e Ramës në Surrel me Komandot Amerikane si në rastin e Maduros; mos-pjesëmarrjen e PM-RSh në Samitin e Washingtonit 2024; vizitën e ish-Sekretarit Antony Blinken në Tiranë, si dhe ëndrra defiçentësh për qeveri apo  ministra teknikë”: “ftesën e Presidentit Trump ndaj Kryeministrit Rama, për të qënë  ndër themeluesit e Bordit të Paqes e çmoj jo vetëm vlerësim të merituar dhe mundësi të artë përfaqësimi të RSh në tavolinat e vendimmarrjeve të mëdha, por edhe si përgjegjësi e shtuar ndaj interesave Kombëtare”!

Po ashtu, përzgjedhjen e RSh e gjej edhe si “kundërpërgjigje të mënçur” të Washingtonit zyrtar ndaj mirënjohjes së merituar mbarëkombëtare për: “mbështetjen 114-vjeçare të ShBA-ve për pavarësinë e RSh dhe çlirimin e Kosovës; ndërtimin e demokracisë funksionale, antarësimin në NATO, ngritjen e SPAK, etj”, por edhe kontributeve të RSh mbas 1996, ku: “mbi 1 miliard € si dhe 12 mijë burra dhe gra me uniformë kanë shërbyer krah trupave të USA në Ballkan, Irak, Afganistan, Lindjen e Mesme, Gjeorgji, Ukrainë etj”.  

Në të njëjtën kohë, nënvizoj se ftesa e RSh-së në këtë Bord nuk ka ardhur rastësisht dhe as për marrëdhëniet SHBA-RSh në 15 vitet e fundit, por: “si ndër faktorët me besim te të dyja palët në konflikt” (arabët dhe Izraeli). Kujtoj se RSh e ka njohur Palestinën që në 1988;është anëtarësuar në Konferencën Islamike në 1991 (nënshkruar nga R. Alia dhe rikonfirmuar nga S. Berisha në dhjetor 1992) si dhe në 2015, ndër 119 vendet që votuan ngritjen e flamurit Palestinez në OKB. Nga ana tjetër, RSh-ja ka bashkëpunim të shkëlqyer edhe me Izraelin për shkak të “besës humane” në mbrojtje të hebrenjve gjatë Luftës së 2-Botërore si dhe të lobit izraelit pro bombardimeve të Serbisë, për njohjen e Kosovës (nën kujdestarinë e Trump-1), etj. 

Thënë sa më lartë, “ftesën nuk e gjej kurrësesi si dhuratë personale për Edi Ramën, as si pasaportë apo mbështetje amerikane për të mbajtur edhe 5 apo 6 mandate pushtetin”. Gjithësesi, nuk mund të mohohet që Z. Rama, për shkak të karizmës editoriale si dhe fuqisë 13-vjeçare të pushtetit: “ka rritur ambiciet dhe peshën e përfaqësimit të interesave të RSh, ndaj edhe konsiderohet ndër aktorët me impakte më shumë se modeste në Lindjen e Mesme, etj”. Njohur këtë, do ta këshilloja Kryeministrin Rama që pjesëmarrjen në Bordin e Paqes të Trump, përveçse si privilegj personal, ta adresojë si një mundësi të artë dhe përgjegjësi shtesë për forcimin e besimit/partneritetit strategjik me USA në mbrojtjen dhe zhvillimin e interesave gjeopolitike (fatmirësisht të ndërthurura) edhe me të ShBA-ve në NATO, Rajon dhe Mesdhe. 

Në përmbledhje, duke përsëritur rëndësinë e pjesëmarrjes në tavolinat e vendimmarrjeve të mëdha, mbetem besimplotë se ngritja e Bordit të Paqes, e mirë-integruar me (super)fuqinë ushtarake të pakonkurueshme të ShBA-ve si dhe nën udhëheqjen e fortë të Presidentit Trump, do të bëjë që: “jo lufta gjakatare, por paqja, rendi global, vlerat e qytetërimit dhe demokracia të triumfojnë mbi neo-nazistët, neo-stalinistët, neo-Millosheviçët, si dhe mbi shtetet dhe organizatat narko-terroriste”. Me këtë rast (dhe përtej transheve partiake), ri-konfirmoj përkushtimin për të vijuar të kontribuoj me eksperiencën dhe përgjegjshmëri në mbrojtjen dhe zhvillimin e interesave gjeopolitike, si dhe të ardhmërisë euroatlantike të RSh dhe Kosovës. 

* Autori: Gjeneral ® Piro Ahmetaj:
Senior Ekspert për Sigurinë dhe Mbrojtjen Kombëtare, Ballkanit si dhe marrëdhëniet me USA/NATO.

Last Updated on 20/01/2026 by EL

Belina Bedini

Po ti a do të votosh? – pyes një student të fakultetit tim i cili rastësisht ishte ulur ngjitur me mua, në rreshtin e fundit të auditorit ku po zhvillohej një takim me përfaqësuesin e OSBE-së. Ndërkohë që i ftuari, me një shqipe të kulluar, me elokuencë miqësore e tërheqëse, po i përgjigjej pyetjeve të studentëve në minutat e fundit të debatit me temë mbi rolin e të rinjve në politikë, vendosa t’i bëj unë pyetje studentit që kisha krah, edhe për t’i tërhequr vëmendjen nga ekrani i celularit që shihte herë pas here.

– Unë? Jo nuk votoj, s’kam votuar asnjëherë- më përgjigjet, duke mbledhur supet.

– Po pse? – vazhdoj të ngul këmbë.

-Nuk më intereson, prindërit e mi votojnë rregullisht, më thonë ik voto por unë nuk votoj më përgjigjet pa u munduar fare.

Pas kësaj fjalie të shkurtër por të qartë, e kuptova se pyetjet e mia po i dukeshin të bezdisshme dhe vendosa të mos e vazhdoja bisedën.

Pse nuk votojnë të rinjtë? Në zgjedhjet vendore të 14 majit 2023, sipas shifrave zyrtare të KQZ-së votuan vetëm 14% e të rinjve që do të votonin për herë të parë. Ndërkohë, shifrat e BE-së për zgjedhjet e fundit të Parlamentit Europian të qershor 2024, tregojnë një pjesëmarrje prej 54%.  Pse të rinjtë tanë, të lindur pas viteve 2000, në dekadën e dytë të demokracisë, nuk kanë dëshirë të marrin pjesë në votime?

Që të bëhesh votues duhet që të jesh i socializuar me politikën. Kjo do të thotë që në jetën e një qytetari, të ndodhë një proces ku zhvillohen vlerat, idetë, sjelljet dhe perceptimet mbi atë që është e drejtë dhe e gabuar, mbi të mirën e përbashkët dhe vendimmarrjen politike në funksion të kësaj të mire. Këto ide e perceptime formojnë ideologjitë ku fillon të besosh me kalimin e kohës, dhe ku kupton si duhet të ndodhë zhvillimi ekonomik, në funksion të një shoqërie të drejtë.

Ky proces vjen në mënyra të ndryshme, e në zanafillën e tij rolin kryesor e luan familja pra prindërit, gjyshërit, motrat e vëllezërit. Më tej, në moshë më të avancuar rolin kryesor e luan programi shkollor që ata ndjekin, që në klasat e para të arsimit fillor, në shkollat e mesme dhe në universitet.

Në vendin tonë, sipas Ligjit të Arsimit të Lartë në fuqi, shteti garanton autonominë dhe lirinë akademike (neni 5, pika 2) por gjithashtu, i njëjti nen (pika 3) përcakton se institucionet e arsimit të lartë ruajnë neutralitet politik. Që të ruash neutralitet politik do të thotë që në auditoret tona të mos flitet për politikën e përditshme. Si mund të kesh liri akademike kur nuk mund të bësh debat, mbi procesin më të rëndësishëm që ndodh në një komunitet të civilizuar, që është debati politik?

Kjo nuk ndodh në universitetet bashkëkohore ku ka klube studentore të organizuara në bazë të ideologjisë politike e partive politike, ku ndodhin diskutime në mënyrë të rregullt, duke ftuar edhe kandidatë në zgjedhje apo funksionarë politikë. Mjafton të përmendim Universitetet më në zë si Oxford dhe Cambridge, apo Leinden, Siences Po, Humbold etj. Në këto universitete flitet për vendimmarrje konkrete të politikës, madje në momente zgjedhore janë shumë intensive. Kandidatët për Parlamentin Europian ftohen vazhdimisht të shpalosin platformat e tyre dhe të rrahin mendimet me brezin e ri. Ne kemi një ligj që këtë nuk e lejon.

Në fakt neutraliteti institucional dhe debati politik nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën. Ky i pari, ka për qëllim të mos krijojë situatat ku të thuhet “Universiteti mbështet X kandidat”, kurse i dyti është pjesë e edukimit qytetar që duhet të jetë baza e çdo universiteti. Universiteti mund të jetë neutral si institucion por njëkohësisht të krijojë hapësira për rrahje medimesh politike. Sepse politika është vendimmarrje për të mirën e përbashkët, për rregullat tona të bashkëjetesës të cilat janë në dorë të atyrë që votojmë, e kjo fare mirë mund të mbështetet me klube studentore ideologjike, ftesë të aktorëve politikë, etj. Mungesa e debatit politik, detyrimisht çon në studentë të pa socializuar, shpesh edhe të painformuar siç duhet, apati e mbi të gjitha auditore të heshtura e sterile.

Në ShBA fëmijët mësohen që të klasat më të ulëta të socializohen me politikën dhe e konsiderojnë atë si një process thelbësor ku merren vendimet se kujt i takon çfarë. Përmendim këtu programin “Karakteri ka rëndësi” (Character Counts Program) ku nxënësit marrin mësime mbi qytetarinë, politikën, zgjedhjet, duke formësuar edhe gjashtë shtyllat e karakterit: respekti, besimi, përgjegjësia, ndershmëria, kujdesi dhe qytaria, të cilat krijojnë dhe idenë e të mirës së shoqërisë, pra objektin e politikës. Argjentina gjithashtu, ka dhënë një shembull të përfshirjes së të rinjve në politikë me një program “Gazetat në Shkollë” ku nxënësve të klasave më të larta u jepen gazeta falas për t’i diskutuar me njëri – tjetrin.

Të rinjtë tanë nuk marrin pjesë në politikë, sepse ne i shtyjmë gjithmonë larg saj, madje i izolojmë prej saj në emër të një ligji frikacak. Për këtë arsye, ndërkohë që sheshet e Europës, ku ne duam të bëhemi pjesë, janë mbushur me studentë me flamuj në duar duke marshuar për paqen në Gaza apo në Ukrainë, të rinjtë tanë janë thjesht apatik.  Ata heshtin, jo për faj të tyre, por sepse ne nuk u kemi shpjeguar se ajo që po ndodh është çështje politike, parimore e të drejtave dhe si e tillë u përket të gjithëve. Të rinjve tanë, u kemi lënë të dispozicion vetëm retorikën e një politike bazuar në inate individuale, servirur nga ekranet e rrjeteve sociale, përqendruar në emrat e 5-7 individëve, duke mos u dhënë atyre mundësi të kenë akses në hapësira debati aty ku gjenerohet dije, pra në universitete dhe shkolla. Vetëm përmes edukimit politik dhe pjesëmarrjes reale në vendimmarrje, të rinjtë do të ndihen pjesë e së ardhmes që duan të ndërtojnë./et

Nga Eduard Zaloshnja

Duke ekstrapoluar statistikisht rezultatet e sondndazhit të fudit ‘Zëri i Shqiptarëve’, më rezultoi se sot koalicioni i PD-së ka zbritur në kuotën e 54 votave brenda vendit për çdo 100 vota të PS-së (dmth, votat e PS-së janë sot pothuaj sa dyfishi i votave të koalicionit të PD-së). Kurse partitë e tjera të vogla kanë zbritur në 11 vota për çdo 100 vota të PS-së (shihni grafikun e mëposhtëm).

Vetëm tetë muaj më parë, koalicioni i PD-ASHM mori brenda vendit 66 vota për çdo 100 vota të PS-së. Kurse partitë e vogla morën 26 vota për çdo 100 vota të PS-së.

Si rezultat, PS-ja siguroi në maj plot 82 mandate parlamentare nga votat e këtushme dhe 1 tjetër (në Qarkun Vlorë) prej votave me postë të emigrantëve. Ndërkohë, koalicioni i PD-së mezi siguroi 50 mandate, kurse partitë e vogla siguruan gjithsej 7 mandate.

Katër vjet më parë, kur pjesëmarrja e zgjedhësve të këtushëm ishte goxha më e madhe, hendeku i votave dhe i mandateve mes PS-së dhe PD&etj ishte fare i ngushtë (atëherë opozita udhëhiqej zyrtarisht nga Basha).

Duke përmbledhur, teksa pjesëmarrja në zgjedhje brenda vendit bie, votat për PD&etj vazhdojnë rënien me ritme shumë më të theksuara.

Si rezultat, nëse zhvillohen zgjedhje sot, PS-ja mund të sigurojë më shumë mandate parlamentare se sa mori vjet, ndërkohë që PD&etj mund të sigurojnë edhe më pak se sa morën vjet./kb

Last Updated on 19/01/2026 by EL

Nga Ylli Pata

Partia Demokratike ka pasur gjithmonë një problem me administratën amerikane. Madje e ka pasur edhe kur ka pasur relacione të shkëlqyera me Uashingtonin. Sali Berisha është edhe sot rekordmeni shqiptar i vizitave në Zyrën Ovale. Dy herë; me Presidentin George Bush(i vjetra) dhe Bill Clinton, ndërkohë që ka vizituar fermën mitike të bushëve në Crawford Teksas. Plus, në kohën më të vështirë të tij, Sali Berisha pati një vizitë VIP në Vlorë prej Bushit të vjetër dhe gjeneralit Colin Powell.

Askush në politikën shqiptarë nuk e ka pasur mundësinë diplomatike të Sali Berishës në lidhje me marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Por siç dihet, doktori, si lopa me kovën e qumshështit e derdhi këtë mundësi, duke treguar së paku një mungesë strategjike të kapjes së momentumit politik kur i erdhi.

Më pas historia e Sali Berishës me SHBA ka qenë kaotike. Madje më shumë se kaq; ka qenë problematike dhe për ata që e njohin diplomacinë thonë se ka qenë diletanteske.

Berisha, i cili u prit në Zyrën Ovale nga Bill Clinton në vitin 1995, pak muaj më pas krisi marrëdhëniet me aparatet gjigande të Perandorisë: CIA, Pentagon, Depatamentin e Shtetit, e nayrisht ambasadën amerikane.

Jo më kot, Berisha u përplas me të gjithë ambasadorët, madje edhe me William Ryerson, i cili mbështeti fuqishëm ardhjen e PD-së në 1992. Në 1996 administrata amerikane e ka shpallur de facto Sali Berishën Non Grata. Ndërkohë që vendimi i marrë në vitin 2021, ishte thjeshte një hapjen nga arkivi. Pasi jo vetëm që nuk ishte miratuar 7031/C, por në vitin 1998, DASH vendosi që të ketë një qetësi në politikën shqiptaret, duke dërguar një diplomat të vjetër sit ë ngarkuar me punë, Robert Frowick, i cili kishte mision që ta mbante Sali Berishën jashtë konfliktit që ndodhi më 14 shtator 1998.

Pas gjithë kësaj kohe, Sali Berisha vendosi të lidhet me SHBA nëpërmjet kanaleve lobiste, ku së pari u konsultua me të ashtuquajturet lobe të shqiptarëve të Nju Jorkut. Të cilët sado që ishin aktivë, ishin thjesht relike të një kohe të vjetër. Lobistët e vërtetë të lobit shqiptar, duke nisur nga Diogardi, Bardha etj nuk kishin marrëdhënie të mira me Berishën.

Ndërkaq, kur erdhi në pushtet në 2005, Berisha siç dihet u lidh me lobet e Beogradit e Sarajevës që kishin lidhje me republikanët. Ishte Damir Fazliç, një lidhje e vjetër e aparateve serbe që kishin stacionimet e administrative republikane duke nisur me Eagelburgle apo edhe me Zimermanin. Ka shumë zëra, që edhe diplomatët që erdhën në Tiranë e Shkup pas 1990 patën ardhur nga analizat e këtij grupi aparatesh.

Siç dihet, lobimi i Fazliç i siguroi Sali Berishës jo vetëm një detantë me administratën e Georgë Bush (djalit), por edhe vizitën e parë të një Presidenti Amerikan në Shqipëri në vitin 2007. Më shumë se kaq një drejtues i një shteti të vogël si Shqipëria nuk mund të ketë. Po përse atëherë Sali Berisha u prish me amerikanët? Mjafton të shikohen leaksat e kabllogrameve të rrjedhura në kohën e Obama-s për të parë se çfarë mendonin amerikanët për administratën dhe qeverinë e PD. Janë të botuara dhe të arritshme në rrjet.

Nuk flasin thjeshte për korrupsion, por për një shtet të kapur, që doli qartë në New York Times për Gërdecin. E më pas, pas 21 janarit, kur m…. u bë mullar Sali Berisha zgjodhi Podesta Group një kompani lobimi afër Barck Obama-s për të ndrequr imazhin. Edhe atëherë u moën shumë para, që natyrisht pak shënohen publikisht, por diku shënohen të gjitha.

Më pas erdhi opozita në luftë me amerikanët e Non Grata, më pas lobimi me Lacivita e grupe të tjera republikane që i morën para pa fund, por në fund të ditësh: si thotë anektoda: ashtu ishe ashtu mbete.

Ndërkohë rasti i ftesës së Edi Ramës nuk përbën një zhvillim politik, por e vendos Tiranën, ërkatësisht kreun e qeverisë Shqiptare në një radhë të asaj që po quhet rendi i ri botëror, përkatësisht Jalta e Re. Kjo nuk rrëzon thjeshte retorikën e PD në lidhje me Edi Ramën, por fik realisht gjeneratorët e energjisë që i japin dritë Berishës që prej shpalljes Non Grata. Shenjat sapo kanë filluar…/et

Nga ARTUR  AJAZI

E ndërsa opozita kishte kohë që priste reagime “pro” saj nga përtej Atlantikut, duket se ka ndodhur ajo qënuk pritej, sidomos nga Sali Berisha. Nga përtejAtlantikut, ka ardhur Ftesa, jo e ndonjë zyrtari tëthjeshtë, por nga vetë Donald Trump, për Edi Ramën. Ishte një Ftesë e sinqertë, ku shpreheshin të gjitha. Ishte një Ftesë e hapur, e cila vleresonte kryeministrinRama, por vleresonte edhe punën dhe arritjet e deritashme të qeverisjes tij dhe Shqipërisë. Nuk ishte e papritur, por habia më e madhe ngjau (edhe pse nukduan ta japin vehten) tek selia blu. Ishte si një“tornado” e fuqishme, e cila shkundi PartinëDemokratike, dhe i kujtoi asaj force politike se “Donald Trump punon vërtetë për interesat e SHBA, por punon jashtë saj me njerëz të aftë, vleresues, dhedinjitozë”. Kjo pasi, ndryshe Edi Rama kurrë nuk do tëishte vleresuar dhe kurrë nuk do të kishte marrë Ftesënnga Donald Trump. Dhe nuk është e vetmja, nuk ështëhera e parë që Edi Rama (ki inatin dhe jepi hakun Sali) merr vleresime exelente nga burra shteti, kryeministradhe presidentë vendesh Europiane apo dhe nga SHBA. Habia më e madhe thonë, “3 ditë zgjat”, por besoj se Ftesa do ta shkundë dhe habisë deri në moskuptim, përnjë kohë të gjatë opozitën e braktisur nga faktorinderkombetar. Mungesa e reagimit nga Edi Rama, e atyre “palo-akuzave” ndaj qeverisjes dhe kryeministrit, tanimë e ka një përgjigje nga përtej Atlantikut. Amerikanët apo dhe europianët, janë me njeriun e punës, me të aftin, me liderin që gëzon popullaritet dheintegritet, dhe jo me të akuzuarit nga drejtesia përkorrupsion dhe afera të tjera. Ai që nuk e ka kuptuarakoma, le ta mësojë tani. Amerika dhe Europa, nukbëhen kurrë palë, dhe nuk mbështesin kurrë liderë tëkonsumuar nga paditë penale, liderë të hetuar, dhegjykuar, pasi ata janë besnikë të lirive dhe demokracivefunksionale. Pas vajtjes në SPAK, ku firmos 2 herë nëmuaj, vajtja e fundit e Berishës, ishte joentuziaste, dhekjo u konstatua kur ai doli prej andej. Ishte i mërzitur, izhgënjyer, dukej jo “optimist për fitoren e PD”, madjenuk e zgjati shumë, edhe kur u pyet nga gazetarja përFtesën e Trump për Edi Ramën. Politikani i njohurrumun Nestor Pompiliu ka thënë se “sa më shumë tëhiqesh naiv në politikë, aq më shumë të largohet fitorja dhe mundësia për të fituar zemrat e popullit”. Kjo vlenpër Berishën, i cili ndryshe nga realiteti, apo domosdoshmëria e disa rrugëtimeve politike, ka zgjedhur të hiqet sikur nuk ka ndodhur asgjë deri sot, as në PD dhe as në Shqipëri. Ai ka zgjedhur rrugën e tij, “mbretërimin e përjetshëm” në PartinëDemokratike, kurse Edi Rama mbetet konseguent nëmisionin historik, për Shqipërinë dinjitoze në NATO dhe BE

Nga Fatos Çoçoli

Ftesa e Presidentit amerikan, Donald Trump, drejtuar Kryeministrit Edi Rama për të qenë pjesë e Bordit të Paqes së Gazës nuk është thjesht një akt protokollar. Ajo përfaqëson një fitore diplomatike për Shqipërinë dhe përbën një zhvillim me rëndësi të veçantë strategjike për vendin tonë.

Dhe jo vetëm për marrëdhëniet Shqipëri–SHBA, por edhe për pozicionimin ndërkombëtar të vendit, në një nga çështjet më delikate të sigurisë globale. Ka disa arsye pse kemi dalë të fituar. Së pari, kjo ftesë është një njohje e drejtpërdrejtë e rolit dhe besueshmërisë së Shqipërisë si një aktor i përgjegjshëm në politikën ndërkombëtare. Një vend i vogël në përmasa, por i qëndrueshëm në orientimin e tij euroatlantik, Shqipëria shihet si palë që kontribuon në paqe, dialog dhe stabilitet.

Përfshirja e Kryeministrit Rama në një strukturë që synon paqen në Gaza tregon se Tirana zyrtare konsiderohet një zë i moderuar dhe konstruktiv në arenën globale. Së dyti, ftesa e Presidentit Trump thekson marrëdhënien strategjike mes Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Historikisht, Shqipëria ka qenë një nga aleatët më të besueshëm të SHBA-së në Ballkan, duke mbështetur iniciativat amerikane në NATO, në luftën kundër terrorizmit dhe në misionet ndërkombëtare të paqes.

Ky hap konfirmon vazhdimësinë e këtij partneriteti dhe besimin politik që Uashingtoni ka ndaj udhëheqjes shqiptare. Së treti, përfshirja e Kryeministrit Rama në bordin e Paqes së Gazës rrit profilin diplomatik të Shqipërisë përtej rajonit të Ballkanit. Gaza dhe konflikti izraelito-palestinez janë çështje me ndikim global, ku përfshihen interesa të mëdha gjeopolitike. Prania e një përfaqësuesi shqiptar në këtë tryezë e vendos vendin tonë në një nivel më të lartë të diplomacisë shumëpalëshe dhe e bën Shqipërinë pjesë të diskutimeve, ku merren vendime me rezonancë ndërkombëtare.

Ftesa nuk ka asnjë detyrim financiar për buxhetin e Shtetit tonë, as edhe nuk kushtëzohet me kontribute financiare, pasi dihen kufizimet dhe mundësitë financiare të Shqipërisë. Së katërti, kjo ftesë ka edhe një dimension simbolik dhe moral. Vendi ynë njihet ndërkombëtarisht për traditën e tij të tolerancës fetare dhe bashkëjetesës paqësore. Ky model shoqëror përbën një vlerë të shtuar në çdo nismë që synon paqen në zona konfliktesh të thella, si Gaza. Ftesa e Trump mund të shihet edhe si një përpjekje për të sjellë në tryezë këtë përvojë unike shqiptare. Në fund, ftesa e Presidentit Trump për Kryeministrin Rama nuk është vetëm një ngjarje protokollare, por një sinjal i qartë politik.

Ajo dëshmon se Shqipëria po fiton hapësirë dhe peshë në diplomacinë ndërkombëtare dhe se lidershipi i saj po perceptohet si pjesë e zgjidhjeve, jo e problemeve. Në një botë të trazuar nga konflikte dhe tensione, ky është një kapital politik dhe diplomatik që i shërben interesave afatgjata të vendit. Së pesti, vendi ynë nuk paraqitet thjesht si përfitues i sigurisë ndërkombëtare, por si kontribuues aktiv. Anëtarësimi në Bordin e Paqes së Gazës e shfaq vendin si faktor dialogu, ndërmjetësimi dhe zëri i moderuar në konflikte të ndërlikuara, duke ndërtuar një imazh pozitiv dhe afatgjatë. Angazhimi në misione paqeruajtëse dhe forume ndërkombëtare rrit kredibilitetin e Shqipërisë edhe në sytë e Bashkimit Europian. Kontributi për stabilitet global është një element i rëndësishëm politik që forcon argumentin se Shqipëria është gati të marrë përgjegjësi si vend anëtar i ardhshëm i BE-së.

Së gjashti, pjesëmarrja në këtë bord krijon mundësi për kontakte të reja diplomatike, bashkëpunim shumëpalësh dhe rol më aktiv në iniciativat ndërkombëtare për rindërtim, ndihmë humanitare dhe zhvillim ekonomik në rajone konflikti. Së shtati, ftesa e Presidentit Trump për Shqipërinë është gjithashtu një mesazh për Ballkanin: vendet që mbështesin paqen, stabilitetin dhe aleancat perëndimore shpërblehen me rol dhe besim. Kjo e veçon Shqipërinë pozitivisht nga vendet që ndjekin politika të paqarta dhe që pjellin tension. Ftesa rrit peshën ndërkombëtare të vendit, forcon aleancën me SHBA-të dhe e pozicionon Shqipërinë si një aktor të përgjegjshëm në skenën globale të paqes dhe të sigurisë. Në një botë të trazuar, Shqipëria fiton zë, rol dhe respekt./kb

Nga Mero Baze

Nuk di pse opozita i ka hyrë një debati të lodhshëm, më i lodhshëm se i Madurës, për të injoruar rëndësinë e Bordit të Paqes që po themelohet me iniciativë të Presidentit Trump dhe mbi të gjitha sqarimet e tyre të lodhshme për Presidentin Trump për veset e Edi Ramës.
Fjala vjen, përfaqësues të PD thonë që ftesa u ka shkuar 200 vetëve ose gjithë anëtarëve të OKB-së dhe pastaj vazhdojnë me detyrimet që do të ketë Shqipëria, për t’u thënë qytetarëve shqiptarë që kjo është e rrezikshme.

Problemi i parë serioz për opozitën është se ftesa për Edi Ramën ka ardhur për të gjitha ato arsye që opozita mendon se Edi Rama është i papëlqyer nga Perëndimi dhe SHBA, dhe sidomos nga Presidenti Trump. Edi Rama ka marrë ftesë pikërisht për ato që opozita i quan “vese” të tij.

E vërteta është se ftesa nuk lidhet as me faktin që jemi anëtarë të OKB-së, as që jemi anëtarë të NATO-s, as me “rëndësinë gjeopolitike” të Shqipërisë. Po të ishte ashtu, do ishin ftuar dhe shtete të tjera nga Ballkani që janë anëtare të OKB-së apo NATO-s.

E vetmja gjë simbolike që vlen për Shqipërinë është se Edi Rama vjen nga një shtet që simbolikisht është vend mysliman dhe pro Izraelit, duke qenë njëkohësisht dhe shtet evropian.

Ftesa nuk është aq e thjeshtë sa duket dhe nuk lidhet aq shumë me Shqipërinë, sa me kryeministrin dhe fuqinë personale dhe politike të tij. Po të kemi parasysh dhe vetë profilin e Presidentit Trump dhe konvencionet e tij në krijimin e këtyre iniciativave, Edi Ramën e favorizon më shumë fakti që është një lider i fortë politikisht, pa presione parlamentare, pa kosto politike nga pjesëmarrja në këtë iniciativë dhe pa burokraci shtetërore nëse i duhet të veprojë.

Praktikisht Edi Rama është i përshtatshëm për anëtar themelues për të gjitha ato arsye që opozita ankohet se Edi Rama i ka si mangësi në raport me SHBA-në. Në fakt, Presidenti Trump ia ka vlerësuar këto si përparësi.

E kundërta do të ketë rëndësi. Pjesëmarrja e Edi Ramës në këtë tryezë do të rrisë vëmendjen e Uashingtonit për Shqipërinë dhe do të forcojë politikën amerikane rreth Shqipërisë si një vend aleat.
Shqipëria praktikisht nuk do të ketë asnjë kosto financiare ose ushtarake, nuk do të ketë angazhime ushtarake në Gaza dhe as financime.

E vetmja gjë që ne do t’i shesim Bordit të Paqes është Edi Rama dhe këtë me një pazar të mirë, që nëse del çdo gjë me sukses quhemi të fituar, nëse nuk funksionon, nuk jemi ne të humburit.

E vërteta është se Shqipëria në këtë histori ka vetëm një rol simbolik, ndërsa kryeministri i saj ka një rol personal, si një politikan i drejtpërdrejtë, përtej gjuhës teknokrate, si një negociator i besueshëm dhe një aktor konfidencial me shumë udhëheqës botërorë të kësaj kohe.

Ai nuk është aty për atë që Shqipëria do të bëjë për Gazën, por për ato çka Shqipëria ka bërë deri më sot në raport me SHBA-në dhe politikën evropiane, si një vend pa risqe dhe aleat i sigurt.

Ndaj opozita është e lirë të përçmojë Edi Ramën si një autokrat i plotpushtetshëm dhe aleat i Trumpit, por nuk duhet të na lodhë shumë veshët me “protrumpizimin” e saj, pasi ajo që ka në mendje opozita dhe ajo që ka në mendje Trumpi janë një oqean larg njëra-tjetrës dhe një karrige larg Edi Ramës në një tryezë./kb

Jakin Marena

Në radhët e Partisë Demokratike e të opozitës shqiptare, por dhe këtyre të ‘informuarve’ të mëdhenj të paneleve tona televizive për të gjitha ngjarjet që ndodhin në tokën shqiptare dhe në çdo cep të globit e që cilët paralajmërojnë gjithçka, ka rënë një heshtje aspak e mirë!

Teksa Berisha, krerët e partive të vogla opozitare, që të gjitha bashkë arrijnë të kenë vetëm 54 deputetë në Parlamentin prej 140 vendesh, si dhe mediat dhe panelistët afër tyre ishin me sytë nga qielli dhe me ‘lugë në brez’ për të parë zbarkimin e madh të helikopterëve me komandot amerikane në majë të Surrelit për të ‘rrëmbyer’ kryeministrin Edi Rama e për ta dërguar për gjykim përtej Atlantikut, nga kryeqendra e botës demokratike, Uashington ka ardhur një lajm aspak i pritur që ka zhgënjyer të gjithë këtë kontigjent ‘ndërrimtarësh’ të ‘zbarkimit aleat në Shqipëri’!

Vetë presidenti amerikan, Donald Trump ka dërguar ftesë personale për kryeministrin shqiptar Edi Rama, për t’u bërë pjesë e Bordit të Paqes, një strukturë e cila do të qeverisë Rripin e Gazës pas përfundimit të luftës. Pra, Rama jo vetëm që nuk është përmbysur ‘si Manduro’, siç ishin bërë gati këtu në Tiranë kjo pakicë pa vota dhe mbështetje, por gradohet ‘ministër’ në kabinetin “Trump’, i përzgjedhur personalisht nga presidenti amerikan!

Këtë lajm e ka shpërndarë vetë kreu i qeverisë shqiptare,  i cili ka nënvizuar se Shqipëria do të ketë statusin e anëtarit themelues të kësaj organizate të kryesuar nga vetë presidenti i SHBA, ndërsa shpreh nderimin e madh që po i bëhet atij dhe vendit me këtë propozim të Trump.

“Shumë i nderuar nga ftesa personale e Presidentit Trump, për ta përfaqësuar Shqipërinë në Bordin e Paqes, një organizatë e re ndërkombëtare e ideuar prej tij, ku Shqipëria ftohet si anëtar themelues, duke ngjitur kështu ndërkombëtarisht një tjetër majë krejt të paimagjinueshme vetëm deri pak vite më parë.

Nuk mund të jem dot më krenar për Shqipërinë, për gjithçka kemi bërë në këto vite duke e kthyer në një Shqipëri tjetër, të denjitetshme e të respektuar botërisht si asnjëherë, e padiskutim edhe për nivelin ku e kemi ngritur marrëdhënien e partneritetit tonë strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke u ftuar me një respekt e vlerësim krejt të posaçëm nga Presidenti Donald J. Trump, për t’u bërë pjesë e një bordi ndërkombëtar të krijuar e kryesuar prej atij vetë dhe për të punuar së bashku me të”, shkruan Rama në rrjetin social, duke e ndarë këtë lajm shqiptarë, teksa ka evidentuar vlerësimin që i është bërë Shqipërisë

Praktikisht Shqipëria ka një përfaqësues në qeverinë kalimtare ‘Trump’ në Gaza. Me parametrat e një qeverie kalimtare apo siç kemi dëshirë ne shqiptarët t’i quajmë qeverisje të tilla, qeveri ‘teknike’, me vetë presidentin amerikan Trump në krye, Bordi Ekzekutiv themelues do të mbikëqyrë punën e një komiteti teknokratësh të ngarkuar me qeverisjen e përkohshme të Gazës dhe rindërtimin e saj. Ku çdo anëtar i bordit ekzekutiv pritet të ketë përgjegjësinë e një portofoli që do të jetë “thelbësor për stabilizimin e Gazës”, megjithëse ende nuk është e qartë se kush do të mbulojë dhe cilat prioritete do të mbulojë. Por me sa duket vetë përzgjedhja e anëtarëve të bordit ekzekutiv të kryesuar nga Trump, pjesë e të cilit është dhe kryeministri shqiptar Edi Rama, është bërë sipas prioriteteve të caktuara për t’u mbuluar nga secili anëtar, i cili praktikisht është si një ministër i qeverisë kalimtare “Trump’ për Gazën!

Dhe përgjegjësia është akoma më e madhe, pasi Bordi i Paqes është konceptuar jo vetëm si një mjet rindërtimi dhe mirëadministrimi, por edhe si pjesë e një procesi paqeje më të gjerë për Rripin e Gazës që përfshin armëpushim, çarmatimin e milicive dhe një tranzicion drejt një qeverie teknokratike paqësore.

E themi këtë pasi anëtarë të Bordit Ekzekutiv themelues janë figura potenciale nga bota demokratike, duke filluar me ish-kryeministri britanik Sir Tony Blair, i cili ishte përmendur prej kohësh si një kandidat i mundshëm për “Bordin e Paqes” të Trumpit, vetë presidenti amerikan e kishte konfirmuar që në shtator se Blair kishte shprehur interes për t’u bashkuar me këtë organ.

Ndërkohë që spikat si pjesë e bordit ekzekutiv për Gazën të kryesuar nga Trump, sekretari Amerikan i Shtetit, Marco Rubio, një figurë qendrore në qasjen e administratës Trump ndaj politikës së jashtme. Është në bord, i dërguari special i SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, por dhe Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan, i cili ka luajtur gjithashtu një rol të rëndësishëm në negociatat e politikës së jashtme të administratës Trump.

Nën drejtimin e Trump, bordi do të ketë anëtar dhe miliarderin Marc Rowan, drejtues ekzekutiv i ‘Apollo Global Management’, një firmë e madhe investimesh private me seli në Nju Jork, Ajay Banga, president i Bankës Botërore, Robert Gabriel, këshilltar amerikan për sigurinë kombëtare, Nickolay Mladenov, politikan bullgar dhe ish-i dërguar i OKB-së për Lindjen e Mesme, që do të jetë përfaqësuesi i bordit në terren në Gaza.

Madje Mladenov do të mbikëqyrë një komitet të veçantë teknokratësh palestinezë me 15 anëtarë, Komitetin Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG), i ngarkuar me menaxhimin e qeverisjes së përditshme të Gazës pas luftës, i cili do të drejtohet nga Ali Shaath, ish-zv.ministër në Autoritetin Palestinez, i cili qeveris pjesë të Bregut Perëndimor të pushtuar që nuk janë nën kontrollin izraelit.

Duke parë në bord të tillë të përbërë nga figura tepër të rëndësishme botërore, mes të cilëve dhe kreu i diplomacisë amerikane Rubio dhe mbi të gjitha të kryesuar nga vetë presidenti amerikan, thirrja e kryeministrit Edi Rama personalisht nga ana e presidentit Donald Trump për të qënë pjesë e kësaj ‘qeverie kalimtare’ për Gazën të kryesuar prej tij, është një vlerësim jo vetëm për vetë Ramën, por mbi të gjitha për Shqipërinë, si një partner serioz në rajonin e Ballkanit e më gjërë dhe si një pikë kontakti dhe qendër e të gjithë rajonit tonë!

Me këtë thirrje në kabinetin “Trump’ për Gazën të Edi Ramës, besojmë se do të marrin fund dhe ‘telenovelat’ shqiptare me ‘zbarkim aleatësh’ në Surrel për të marrë kryeministrin shqiptar dhe dërguar për gjykim në SHBA, apo teoritë e tjera konspirative të këtyre ‘baba Vangave’ shqiptare, që sa herë dalin nëpër panelet televizive bëjnë ndonjë ‘zbulim’ të madh, duke u shprehur të sigurtë për të, dhe duke paralajmëruar për gjithçka, madje duke thënë se është çështje ditësh!

Presidenti amerikan Donald Trump nuk thërret në bordin  ekzekutiv të kryesuar prej vetë atij,  për të qeverisur Gazën, për momentin ‘basti’ më i madh i tij në rrugën drejt çmimit “Nobel për Paqen”, kryeministrin e një narkoshteti sikurse cilëson Berisha dhe kundërshtarët politikë në Shqipëri, shtuar dhe këta çerrat e vegjël që duan të shiten sikur bëjnë politikë, Edi Ramën! Ka kaluar nëpër shumë ‘filtra’ përzgjedhja e tij, deri në momentin e ftesës personale për të qënë pjesë e bordit për qeverisjen e Gazës. Pra në ‘kabinetin ‘Trump’ për qeverisjen e Gazës! Pikërisht nëpë ato ‘filtra’ që kaluan dhe Berishën, me të vetmin ndryshim që Berishën e shpallën dhe akoma po e lënë ‘non grata’! Ka ‘mëkatë’ të mëdha Berisha, sidomos në raport me amerikanët!

Dhe më i ‘zhgënjyeri’ nga Trump ka mbetur vetë Berisha me sa duket. I cili ndonëse pagoi 6 milionë dollarë për të hequr ‘non gratën’, deri më tani ka rezultuar para e shkuar dëm! Madje nuk mori asnjë vizë punë në shtetin e Nju Jorkut apo ndonjë vizë turistike! Pa përjashtuar 1.7 milionë dollarët e dhëna po nga Berisha për LaCivitën, vetëm për të bërë dy tre deklarata të vobekta dhe dy tre dale të tjera televizive duke shtrënguar duart me Berishën apo duke iu përgjigjur batutave të Ramës gjatë fushatës, batuta me “Latifë’ këto!

Jo vetëm që janë para të shkuara dëm por i janë kthyer dhe në bumerang Berishës këto para të derdhura për lobim në SHBA. Këto miliona dollarë të paguara për lobime në Amerikë kanë nisur të hetohen! Si nga SPAK në Shqipëri ashtu dhe nga FBI në SHBA! Pasi elektricisti tropojan, jo vetëm që nuk paguan dot 6 milionë dollarë, as në ëndërr nuk i ka parë kaq para, por nuk ka as bord e anëtarë bordi! Këtë e thotë dhe fatura e bërë publike, që tregon se 750 mijë dollarët e këstit të radhës të lobimit 6 milionë dollarësh janë paguar nga vetë PD. Me faturë, me firmë dhe vulë! Ndonëse nuk janë deklaruar as në KQZ si shpenzime, por kjo është histori më vete! Besojmë se SPAK do të hetojë dhe këto fatura apo të presë letërporosinë nga SHBA!

Eduard Zaloshnja

Kreu i PD, Sali Berisha, foli sot për protestën e rradhës së opozitës më 24 Janar. Gjatë bashkëbisedimit me ndjekësit në rrjetet sociale, Berisha tha se opozita nuk synon të marrë pushtet me dhunë. Ai shtoi se beson tek një kryengritje paqësore dhe të zgjatur, prej së cilës mund të ndryshohet pushteti, sipas tij.

Por proesta të ngjashme të PD-së deri më sot kanë treguar se protestuesit vijnë me furgona në Tiranë nga qytete të ndryshme dhe në më pak se 2 orë shpërndahen andej nga kanë ardhur, pasi kanë dëgjuar fjalimet e zakonshme të Berishës & co.

Po çfarë na tregon historia botërore për protestat paqësore të suksesshme?

Në vitin 1986, miliona filipinas dolën në rrugët e Manilës, duke protestuar në mënyrë paqësore (në atë që u quajt “Lëvizja e Pushtetit të Popullit”). Dhe në ditën e katërt të protestave paqësore të vazhdueshme, regjimi i Markosit u rrëzua…

Në vitin 2003, qindra mijra gjeorgjianë rrëzuan Shevardnadzen me revolucionin e tyre “të trëndafilave”, gjatë të cilit protestuesit pushtuan parlamentin me lule në duar.

Para disa vitesh, presidentët e Sudanit dhe Algjerisë deklaruan dorëheqjen e tyre, falë protestave të përditshme paqësore qindra-mijëshe.

Në secilin rast, fushatat e përditshme të qindra mijrave qytetarëve arritën të rrëzojnë elitat politike, dhe të sjellin ndryshime të rëndësishme.

Ka shumë arsye etike e morale për të zgjedhur strategjinë paqësore për ndryshim. Dhe rezultat e një studimi shkencor të Profesores Erica Chenoweth, të Universitetit të Harvardit, tregojnë se protestat jo të dhunëshme s’janë vetëm një zgjedhje e mirë morale, por edhe shumë më efikase për ndryshimin e gjendjes politike.

Duke analizuar qindra lëvizje (si të dhunshme, edhe paqësore), qysh nga viti 1900 e deri në ditët tona, Profesorja Chenoweth arriti në përfundimin se lëvizjet paqësore kanë gjasa dyfish më të mëdha të jenë të suksesshme, krahasuar me ato të dhunshme. E megjithëse dinamikat e çdo lëvizje varen nga shumë faktorë, ajo ka gjetur se pjesëmarrja aktive në lëvizjen paqësore e të paktën 3.5% të popullsisë garanton suksesin e saj.

Kur filloi studimin e saj mbi këtë temë, Profesorja Chenoweth nuk besonte se lëvizjet paqësore mund të ishin më të fuqishme se ato të dhunshme. Gjatë punës për mbrojtjen e doktoraturës në Universitetin e Kolorados, ajo kishte studiuar për vite faktorët që kontribuonin në lindjen e terrorizmit dhe të lëvizjeve të dhunshme. Por në një konferencë shkencore në Uashington, ajo u ngacmua nga disa kumtesa mbi lëvizjet paqësore.

E ndihmuar nga studiuesja Maria Stephan, ajo mblodhi të dhëna dhe studime për qindra lëvizje që kishin synuar ndryshime politike në vende nga më të ndryshme të botës (Në analizën e saj të gjerë, ajo përjashtoi rastet kur ndryshimet politike kishin ardhur si rezultat i ndërhyrjeve direkte ushtarake të huaja). Profesorja Chenoweth i klasifikoi të dhunshme lëvizjet, kur ishin përdorur bomba, kur kishin ndodhur dëmtime të infrastrukturës etj., ose thjesht, kur ishin shkaktuar dëme materiale ose lëndime njerzore.

Në përfundim, ajo gjeti se probabiliteti i suksesit të një lëvizje paqësore ishte 93%. Ndërsa probabiliteti i suksesit të një lëvizje të dhunshme ishte sa gjysma – vetëm 46%.

Kufiri 3.5%, kyçi i suksesit

Siç duket qartë nga probabilitetet e mësipërme, jo të gjitha lëvizjet paqësore janë të suksesshme. Sipas Profesores Chenoweth, numri i pjesëmërrsve në lëvizjen paqësore është një faktor kritik për suksesin. Në qoftë se të paktën 3.5% e popullsisë, konkludoi ajo, merr pjesë aktive në lëvizjen paqësore, suksesi është i pashmangshëm.

Studimi i Profesores Chenoweth tregon se asnjë lëvizje paqësore nuk ka dështuar, kur e ka arritur këtë kufi.

SHËNIM I RËNDËSISHËM: 3.5% E POPULLSISË NË SHQIPËRI ËSHTË RRETH 82 MIJË BANORË./et