Last Updated on 14/01/2026 by Monika

Hudhra, një nga bimët më të lashta të njohura nga njeriu, vazhdon të qëndrojë si një zgjidhje natyrale për shëndetin, duke kaluar çdo trend modern të mirëqenies.

Përdorimi i saj daton mijëra vjet, si në kuzhinë ashtu edhe në mjekësi tradicionale, duke u konsideruar një mbrojtës kundër sëmundjeve.

Ekspertët tregojnë se hudhra ka qenë e preferuar nga shumë civilizime të lashta, për shkak të vlerave shëndetësore dhe përdorimeve të saj të shumta. Ajo është përdorur si ilaç, si ushqim, dhe madje edhe si mjet shpirtëror për mbrojtje nga fatkeqësitë.

Pavarësisht modeleve të ndryshme të mirëqenies që shfaqen e zhduken, hudhra ka mbijetuar dhe vazhdon të përdoret në mbarë botën, duke dëshmuar se disa ilaçe natyrore nuk kanë kohë skadence.

Specialistët e shëndetit rekomandojnë përfshirjen e hudhrës në dietë, jo vetëm për aromën, por edhe për përfitimet e saj të njohura shëndetësore./mxh

Të mendosh “çfarë ha pas palestres” mund të duket gjë e vogël, por në fakt është një nga pjesët më të rëndësishme të rikuperimit. Pavarësisht nëse sapo ke mbaruar një seancë force, pilates apo thjesht ecjen tënde të përditshme, trupi ka nevojë të rimbushë energjinë, lëngjet dhe lëndët ushqyese që humbi gjatë aktivitetit.

Pse është e rëndësishme të hash pas stërvitjes
Gjatë stërvitjes shterohen rezervat e glikogjenit (energjia e ruajtur që përdoret nga trupi), krijohen mikroçarje në indin muskulor dhe humben elektrolite përmes djersës. Një vakt apo snack i zgjedhur mirë pas aktivitetit:

rikthen energjinë,
ndihmon në riparimin e muskujve dhe rrit sintezën e proteinave,
hidraton trupin,
ul rrezikun e dëmtimeve dhe mbështet rikuperimin e qelizave të “stresuara” nga një seancë intensive.
A ndryshon ushqimi sipas llojit të stërvitjes
Po. Nevojat pas ushtrimeve varen nga ajo që i ke kërkuar trupit:

Forcë/pesha & rezistencë: fokus te proteina për rindërtim muskujsh + karbohidrate për rimbushje energjie.
Qëndrueshmëri (vrap, biçikletë): zakonisht duhen më shumë karbohidrate (shpesh rreth 60 g ose më shumë, sipas intensitetit) + proteinë.
Circuit/HIIT ose miks: balancë e mirë mes karbos dhe proteinës.
Kur duhet të hash pas stërvitjes
Koha varet nga gjatësia, intensiteti, lloji i stërvitjes dhe objektivi yt.

Nëse ke bërë një aktivitet të lehtë rreth 1 orë (p.sh. ecje, yoga e qetë), zakonisht mund të presësh deri te vakti i radhës.
Nëse stërvitja ka qenë më e gjatë se 1 orë ose e fortë/intensive, rekomandohet të hash brenda 45–60 minutave pas përfundimit, sidomos nëse synon të shtosh masë muskulore.
3 “R”-të e rikuperimit: çfarë duhet të përmbajë vakti pas stërvitjes
Mendoje si një formulë e thjeshtë:

Rimbush energjinë (Refuel) – Karbohidrate
Zgjidh karbo komplekse (sa më pak të përpunuara) sepse japin energji që zgjat dhe ndihmojnë të shmangësh luhatjet e sheqerit në gjak.
Shembuj: drithëra të plota, oriz kaf, bishtajore, quinoa, patate të ëmbla, perime, fruta (sidomos banane).
Riparo muskujt (Repair) – Proteina
Pas stërvitjes, proteinat ndihmojnë riparimin dhe rritjen e muskujve. Shpesh sugjerohet një target 20–40 g proteinë pas aktivitetit (në varësi të trupit dhe seancës).
Burime të mira: vezë, kos grek, fasule, tofu/tempeh, peshk, mish pule/gjeli deti.
Një detaj interesant: ushqimet e pasura me leucinë (p.sh. pulë, peshk, djathë) lidhen me aktivizimin e sintezës së proteinave muskulore dhe mund të ndihmojnë në rikuperim.

Rihidrato (Rehydrate) – Ujë + elektrolite
Uji është baza. Nëse ke djersitur shumë ose ke bërë stërvitje të gjatë, kanë rëndësi edhe elektrolitet.
“Trifekta” ideale: kombinime të thjeshta pas stërvitjes
Ja disa kombinime praktike që funksionojnë:

kos + fruta
sanduiç me gjalpë kikiriku
gjel deti në bukë integrale + perime
humus + pita integrale + perime
pulë + oriz kaf
Po yndyrnat
Mund të përfshihen, por me masë. Prefero yndyrna të shëndetshme:
ullinj/ vaj ulliri, avokado, salmon/sardelet, bajame, fara.

Ushqime që ndihmojnë rikuperimin (bonus)
Për të ulur dhimbjen muskulore dhe inflamacionin, shpesh sugjerohen:

qershi të tharta (tart cherries),
shafran i Indisë,
zarzavate jeshile të errëta,
fruta pylli me ngjyrë të thellë.
Edhe omega-3 (salmon, arra, fara liri/chia) lidhen me reduktimin e dëmtimit muskulor. Përmenden edhe magnezi dhe vitamina E si mbështetje për muskujt dhe stresin oksidativ.

Ide snack pas stërvitjes
banane + gjalpë bajame + pak kripë dhe kanellë
mollë + vezë e zier + bajame
arra/kaju + fruta të thata
spec i kuq + selino + humus
djathë “string” + karrota + kastravec
smoothie me boronica të ngrira, banane, fara liri, proteinë pluhur dhe qumësht bajame
Ide vakti pas stërvitjes
sallatë Nicoise me ton, vezë, bishtaja, ullinj, vinaigrette me vaj ulliri
pulë e pjekur + avokado + kale i zier + pak parmixhan + fara kungulli
salmon + patate e ëmbël + brokoli + fasule të bardha
omëletë me spinaq, avokado, kërpudha + bukë integrale
kos grek + fistikë + manaferra + tërshërë + fara liri
tofu “scramble” me kërpudha, qepë të njoma, kungulleshkë, shafran Indie, miso, tahini
Çfarë të pish pas stërvitjes
Ujë (zgjedhja kryesore).
Për rikuperim më të shpejtë, një pije/smoothie mund të jetë praktike kur s’ke mundësi të hash menjëherë.
Pas stërvitjeve shumë të gjata e të forta, mund të duhen edhe elektrolite, por ki kujdes pijet me shumë sheqer. Një alternativë e thjeshtë: ujë kokosi + një majë kripe.
Sa ujë
Shpesh rekomandohen rreth 2–3 gota ujë pas stërvitjes, duke e përshtatur sipas djersitjes dhe temperaturës.

Çfarë të shmangësh pas stërvitjes
ëmbëlsira me shumë sheqer (biskota, karamele, pasta, kekë)
ushqime shumë të yndyrshme / të skuqura (mund të rëndojnë stomakun dhe nuk ndihmojnë rikuperimin)
karbo shumë të thjeshta në sasi të mëdha (sheqer, shurup, mjaltë) pa proteinë përkrah
“proteina” me cilësi të ulët (bare/pije me listë të gjatë përbërësish, shumë aditivë)
alkool (ndikon negativisht në sintezën e proteinave dhe cilësinë e gjumit)
Si ta përshtatësh me objektivin tënd
Për rritje muskulore: syno rreth 20–30 g proteinë + 30–60 g karbo (p.sh. kos grek me fruta e granola, shake me banane e tërshërë, pulë + patate e ëmbël).
Për rënie në peshë pa humbur muskuj: prioritet proteinës (20–30 g), karbo 15–30 g + pak yndyrna të shëndetshme (p.sh. omëletë me spinaq + avokado toast; sallatë me ton + quinoa + jeshillëqe).
Për më shumë energji: kombinim i balancuar karbo+proteinë me ushqime të plota (p.sh. bowl me oriz, tofu, perime të pjekura; smoothie me spinaq, banane, ujë kokosi).
Në fund, rikuperimi nuk është “opsional”: është gjysma tjetër e stërvitjes. Siç ke disiplinë në palestër, ashtu bëj edhe me ushqimin pas saj./KM

Qepa dhe mjalti përbëjnë një nga kombinimet më të fuqishme natyrale për forcimin e sistemit imunitar dhe luftimin e infeksioneve respiratore, veçanërisht gjatë sezonit të gripit dhe virozave. Nutricionisti, Luçiano Bardhi theksoi se qepa është një “fabrikë biologjike” e pasur me përbërës esencialë për shëndetin. Sipas tij në ajo është mbretëreshë e kuzhinës së Shqipërisë, sepse futet në shumë produkte ushqimore.

“Qepa me mjaltë për mendimin tim përbën një kombinim shumë esencial për infeksionet respiratore dhe bajameve. Ndihmon dhe në forcimin e sistemit imunitar, të integritetit të zorrës së trashë, të barrierës intestinale, të mëlçisë, të stresit oksidativ. Përmban apigenin, luteolin, tricetin, taksifolinë dhe duke qenë se ajo zihet shumë pak, dy-tre minuta, e merr, e kullon dhe e bashkon me mjaltin, që mos fusim dhe shumë komponentë të tjerë, sepse e bëjmë si supë. Dhe më mirë dy kombinime, qepë, mjaltë”, tha Bardhi.

Sipas tij, qepa mund të konsumohet e freskët në sallata, në supa me gatim të lehtë ose në kombinim me mjaltë, ndërsa sasia e rekomanduar është gjysmë deri në një kokërr në ditë.

“Mund ta konsumoj me pak vaj ulliri, me pak djathë, ose në supë apo në gatime të ndryshme me proteinë. Po edhe është shumë e kombinueshme. Pastaj në supë edhe nëse gatuhet me temperatura shumë të larta i humb vlerat. Nëse gatuhet 100-150 gradë mjafton me një supë, shoqërohet ose me paçen e viçit, me paçe të ndryshme. Është preferenca ime kombinimi i qepës me paçen. Në gjellë nuk është njësoj si në sallatë. Unë preferoj që ta konsumoj ashtu siç është e gjallë. Nëse flasim për sasinë ideale për shembull, do të duhej të ishte gjysmë kokrre. Gjysmë kokrre deri në një kokërr, por personalisht unë e konsumoj gati gjysmë ose një”, tha nutricionisti.

Megjithatë, ai paralajmëron se personat që vuajnë nga gastriti, refluksi apo ulçera duhet ta shmangin ose ta konsumojnë me kujdes, pasi mund të shkaktojë shqetësime.

“Ata persona që nuk mund ta tolerojnë janë ata që kanë gastrit dhe që kanë ulçer. Këta persona nuk mund ta përdorin pa trajtuar njëherë ulçerën. Kjo kategori mund të ketë probleme me pjesën e përthithjes ose copëtimit të komponentëve organik që ka qepa”, theksoi Bardhi.

Hormonet, gjenetika dhe ndjeshmëria e veçantë e skalpit ballor luajnë rol kyç në këtë proces

Rënia e flokëve është një shqetësim i shpeshtë si te meshkujt ashtu edhe te gratë, por ajo që bie më shumë në sy është fakti se te shumë persona flokët fillojnë të rrallohen pikërisht në pjesën e përparme të kokës, përgjatë vijës së ballit. Studimet shkencore tregojnë se kjo nuk ndodh rastësisht, por si rezultat i një kombinimi faktorësh biologjikë dhe hormonalë.

Hormonet dhe roli i DHT-së

Sipas American Academy of Dermatology, shkaku kryesor i rënies së flokëve në pjesën e përparme është ndjeshmëria e folikulave ndaj dihidrotestosteronit (DHT), një derivat i testosteronit. Ky hormon shkurton ciklin e rritjes së flokut, zvogëlon gradualisht folikulën dhe çon në prodhimin e flokëve gjithnjë e më të hollë, derisa rritja ndalon plotësisht. Ky proces njihet si alopecia androgjenetike, forma më e zakonshme e rënies së flokëve.

Pse preket më shumë zona ballore?

Studime të publikuara në Journal of Investigative Dermatology tregojnë se zona e përparme dhe ajo e sipërme e kokës kanë densitet më të lartë receptorësh për androgjenë dhe ndjeshmëri gjenetike më të madhe ndaj DHT-së. Në të kundërt, pjesa e pasme e kokës zakonisht ruan flokët, sepse folikulat aty janë më rezistente, fakt që shfrytëzohet edhe në transplantet e flokëve.

Qarkullimi i gjakut dhe inflamacioni i heshtur

Sipas British Journal of Dermatology, në zonën ballore shpesh vërehet qarkullim më i dobët mikrovaskular dhe prani e inflamacionit kronik të lehtë. Këta faktorë përkeqësojnë furnizimin e folikulës me oksigjen dhe lëndë ushqyese, duke e përshpejtuar rënien e flokëve.

Stresi – një përshpejtues i nënvlerësuar

Hulumtimet tregojnë se kortizoli, hormoni i stresit, ndikon drejtpërdrejt në ciklin e rritjes së flokëve. Zona ballore, për shkak të ndjeshmërisë së saj hormonale, reagon më shpejt ndaj stresit kronik, duke e bërë rënien e flokëve më të dukshme pikërisht aty.

Faktorë shtesë, veçanërisht te gratë

Sipas Endocrine Reviews, te gratë rënia e flokëve në pjesën e përparme shpesh lidhet edhe me çrregullime të tiroides, sindromën e vezoreve policistike (PCOS), mungesë hekuri dhe ferritine, mungesë të vitaminës D, si dhe ndryshime hormonale pas lindjes ose gjatë menopauzës. Në këto raste, rënia mund të jetë më difuze, por zakonisht fillon nga vija e ballit.

Çfarë ndihmon vërtet dhe çfarë është mit?

Ekspertët theksojnë se rënia e flokëve në pjesën e përparme nuk është vetëm çështje estetike, por një proces biologjik që kërkon qasje të bazuar në prova shkencore.

 Çfarë funksionon realisht

• Diagnostikimi i hershëm dermatologjik
• Trajtimet e provuara klinikisht, si minoksidili topikal, sipas rekomandimit mjekësor
• Balancimi hormonal në rastet me çrregullime të dokumentuara
• Korrigjimi i mungesave ushqyese (hekuri, ferritina, vitamina D)
• Menaxhimi i stresit kronik dhe përmirësimi i stilit të jetesës

 Çfarë nuk ka bazë shkencore

• Vajrat apo preparatet “mrekulli” që premtojnë ndalje të plotë të rënies hormonale
• Shampot që pretendojnë rigjenerim të folikulave të vdekura
• Masazhet që supozohet se neutralizojnë efektin e DHT-së
• Suplementet e përdorura pa analiza paraprake dhe pa indikacion mjekësor

Ekspertët sqarojnë se asnjë trajtim kozmetik nuk mund ta ndalë plotësisht rënien hormonale të flokëve, por ndërhyrja e hershme dhe e saktë mund ta ngadalësojë ndjeshëm procesin dhe të ruajë flokët ekzistues.

Shënim editorial

Ky artikull ka karakter informues dhe nuk zëvendëson këshillën mjekësore. Për vlerësim dhe trajtim të personalizuar, rekomandohet konsultë me dermatolog ose mjek specialist. /ET

Studiuesit thonë se inteligjenca artificiale mund të përdorë regjistrimet e trurit nga një natë e vetme në laboratorin e gjumit për të parashikuar rrezikun e një personi për zhvillimin e më shumë se 100 gjendjeve shëndetësore

Modeli i inteligjencës artificiale, i njohur si SleepFM, është trajnuar me mbi gjysmë milioni orë të dhënash të gjumit, të mbledhura përmes polisomnografisë nga rreth 65.000 pjesëmarrës.

Polisomnografia konsiderohet standardi i artë për vlerësimin e gjumit gjatë natës. Ajo përdor sensorë të ndryshëm për të regjistruar aktivitetin e trurit, aktivitetin e zemrës, sinjalet e frymëmarrjes, lëvizjet e trupit, lëvizjet e syve dhe të dhëna të tjera fiziologjike.

Sipas studiuesve, kjo përbën një “minierë ari të pashfrytëzuar të të dhënave fiziologjike”.

“Ne regjistrojmë një numër të jashtëzakonshëm sinjalesh kur studiojmë gjumin”, ka thënë në një njoftim udhëheqësi i studimit, dr. Emanuel Mignot nga Stanford University School of Medicine.

Për të shfrytëzuar potencialin e këtyre të dhënave, studiuesit ndërtuan një model të inteligjencës artificiale dhe e trajnuan atë me 585.000 orë të dhënash polisomnografike nga pacientë, gjumi i të cilëve ishte vlerësuar në klinika të ndryshme të gjumit.

Fillimisht, modeli u testua në detyra standarde të analizës së gjumit, si klasifikimi i fazave të ndryshme të gjumit dhe diagnostikimi i ashpërsisë së apnesë së gjumit. SleepFM rezultoi po aq i saktë, madje në disa raste edhe më i mirë, se modelet më të avancuara që përdoren aktualisht.

Nga më shumë se 1.000 kategori sëmundjesh të analizuara, modeli identifikoi 130 gjendje që mund të parashikohen me saktësi të arsyeshme vetëm nga të dhënat e gjumit të pacientit.

Më pas, studiuesit krahasuan të dhënat e polisomnografisë së 35.000 të rriturve dhe fëmijëve të trajtuar në Qendrën e Mjekësisë së Gjumit në Stanford ndërmjet viteve 1999 dhe 2024, me rezultatet afatgjata shëndetësore të të njëjtëve pjesëmarrës, duke përdorur kartelat e tyre elektronike shëndetësore.

Ndër sëmundjet që modeli arriti të parashikojë përfshihen vdekshmëria nga të gjitha shkaqet, demenca, infarkti i zemrës, insuficienca kardiake, sëmundja kronike e veshkave, goditja në tru dhe fibrilacioni atrial.

Për disa lloje kanceri, komplikime gjatë shtatzënisë, probleme të qarkullimit të gjakut dhe çrregullime mendore, parashikimet e modelit të inteligjencës artificiale ishin të sakta në më shumë se 80% të rasteve, sipas një raportimi të publikuar në Nature Medicine.

Megjithatë, studiuesit ende nuk e kuptojnë plotësisht se cilat sinjale konkrete i analizon SleepFM kur bën parashikimin e një sëmundjeje të caktuar. Ata po punojnë për ta sqaruar këtë, si dhe për të përmirësuar më tej saktësinë e modelit, ndoshta duke shtuar edhe të dhëna nga pajisjet e veshshme për monitorimin e shëndetit. /et

Dermatologët shpjegojnë pse stresi e plak lëkurën dhe si ta riktheni ekuilibrin

Kortizoli prej kohësh mban etiketën e “hormonit të keq”, edhe pse në thelb është jetik për mbijetesën tonë. Si hormon i stresit, ai na ndihmon të reagojmë shpejt dhe të përballojmë situata të rrezikshme. Problemi lind kur prodhimi i tij mbetet i lartë për një kohë të gjatë, duke u shndërruar nga aleat në armik të organizmit.

Pasojat e kortizolit të çrregulluar nuk ndalen vetëm te shëndeti mendor dhe fizik. Shtimi në peshë, pagjumësia, ndryshimet e humorit dhe problemet me tretjen janë vetëm fillimi. Në nivelin e lëkurës, kortizoli i tepërt çon në shkatërrimin e kolagjenit dhe elastinës, përshpejton procesin e plakjes, thellon rrudhat dhe e bën lëkurën të duket e lodhur, e varur dhe pa shkëlqim.

Në rrjetet sociale po qarkullon gjithnjë e më shpesh termi “cortisol face”, që përshkruan një fytyrë të fryrë, të enjtur dhe të lodhur si pasojë e stresit. Dermatologët theksojnë se kjo gjendje, në formën e saj të vërtetë mjekësore, është e rrallë dhe zakonisht lidhet me çrregullime serioze si sindroma e Cushing-ut. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se stresi i përditshëm nuk lë gjurmë reale në lëkurë, përkundrazi.

Lajmi i mirë është se zakonet e vogla të përditshme mund ta ndihmojnë trupin dhe rrjedhimisht lëkurën të rikthehet në ekuilibër.

Ja pesë veprime që mund të bëjnë diferencë të madhe:

1. Rregulli i 10 minutave

Nuk keni nevojë për orë të tëra ritualesh vetëkujdesi. Ekspertët theksojnë se edhe 10 minuta në ditë, të dedikuara vetëm për veten, mund të ulin ndjeshëm nivelin e stresit dhe të kontribuojnë në balancën mes trupit, mendjes dhe lëkurës. Një shëtitje e qetë, një çaj i ngrohtë në heshtje apo disa shtrirje të lehta mjaftojnë.

2. Ushqyerje antiinflamatore

Edhe pse nuk e rregullon drejtpërdrejt kortizolin, ushqimi antiinflamator ndihmon në qetësimin e inflamacionit të heshtur që shkakton stresi kronik. Çaji jeshil, peshku i yndyrshëm (si salmoni), arrat, farat dhe shmangia e sheqernave të rafinuara ndihmojnë që lëkura të mbetet më elastike, më e qëndrueshme dhe më e shëndetshme.

3. Praktika të thjeshta relaksimi

Meditimi nuk është për të gjithë, por frymëmarrja e vetëdijshme është një alternativë po aq efektive. Merrni frymë thellë nga hunda, nxirrni ajrin nga goja dhe përqendrohuni te lëvizja e brinjëve dhe barkut. Vetëm disa përsëritje mund të aktivizojnë sistemin parasimpatik dhe të ulin ndjeshëm stresin.

4. Gjumi si terapi natyrale

Gjumi cilësor është trajtim natyral për hormonet dhe lëkurën. Gjatë natës ndodh rigjenerimi qelizor, balancimi hormonal dhe riparimi i dëmeve të shkaktuara nga stresi. Një rutinë e rregullt gjumi është mënyra më e thjeshtë dhe më efektive për t’i rikthyer fytyrës freskinë dhe vitalitetin.

5. Neurokozmetika – hapi i ri në kujdesin e lëkurës

Një drejtim i ri dhe shumë interesant në industrinë e bukurisë është kozmetika neuroaktive. Këto produkte përmbajnë përbërës si ekstrakti i shafranit ose kanabinoidët, të cilët ndikojnë në sistemin nervor të lëkurës. Duke aktivizuar mekanizmat e relaksimit, ato ndihmojnë në uljen e stresit emocional dhe përmirësimin e gjendjes së lëkurës. Edhe pse kjo fushë është ende në zhvillim, lidhja mes trurit dhe lëkurës po dëshmohet gjithnjë e më e fortë.

Përfundim

“Cortisol face” nuk është vetëm trend në rrjete sociale, por sinjal se trupi po kërkon pushim. Duke ndryshuar zakone të vogla ditore, mund të mbroni kolagjenin, të ngadalësoni plakjen e lëkurës dhe të ndiheni më mirë – si nga jashtë, ashtu edhe nga brenda. /e.t

Lëngu i panxharit të kuq dhe hudhrave është një kurë popullore e njohur që përdoret për të rigjeneruar organizmin dhe për të larguar toksinat. Ky lëng i fuqishëm, që kombinon përbërës natyralë të mrekullueshëm si panxhari, hudhra, xhinxheri, dhe limoni, është një mbështetje e shkëlqyer për pastrimin e gjakut, mëlçisë dhe veshkave.

Në ditët e sotme, stili i jetesës, dieta dhe mjedisi i ndotur na detyrojnë të përthithim toksina dhe radikale të lira, të cilat dëmtojnë funksionet normale të trupit. Pastrimi natyral i këtyre substancave është thelbësor për ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm. Lëngu i panxharit dhe hudhrës ndihmon në largimin e toksinave dhe helmeve nga trupi, duke forcuar gjithashtu funksionin e organeve kryesore si mëlçia dhe veshkat.

Ky lëng përmirëson qarkullimin e gjakut, pastron radikalet e lira, dhe rregullon nivelin e presionit të gjakut. Hudhra ka veti të shkëlqyera në rregullimin e presionit të gjakut dhe mbrojtjen e arterieve, ndërsa panxhari është një pastrues natyral i fuqishëm që rrit qarkullimin e gjakut. Xhinxheri, me vetitë e tij anti-inflamatore, ndihmon në parandalimin e mpiksjes së gjakut, dhe lëngu i limonit, i pasur me vitamina dhe antioksidantë, është një ndihmë e madhe për rigjenerimin e trupit.

Përgatitja është e thjeshtë: kaloni panxharin, hudhrën, xhinxherin, mollën dhe lëngun e limonit në blender dhe pini këtë lëng magjik çdo ditë për të pastruar trupin nga toksinat dhe për të përmirësuar shëndetin tuaj. Konsumimi i këtij lëngu mund të bëhet deri në shtatë herë në javë për përfitime maksimale./KM

Nëse vetëm mendimi për gjumin të shqetëson, ndoshta duhet të shikosh çfarë ha. Disa ushqime dhe pije mund të ndihmojnë vërtet për një gjumë më të mirë.

Gjumi cilësor ndihmon në uljen e rrezikut për sëmundje kronike, mban trurin të shëndetshëm dhe forcon sistemin imunitar. Rekomandohet të flemë 7–8 orë pa ndërprerje çdo natë, por shumë njerëz e kanë të vështirë ta arrijnë këtë.

1. Bajamet

2. Gjeli i detit

I pasur me proteina dhe triptofan, një aminoacid që rrit prodhimin e melatoninës dhe ndihmon në ndjesinë e përgjumjes. Konsumimi i moderuar i proteinave para gjumit lidhet me gjumë më të qetë.

3. Çaji i kamomilit

I njohur për efektin qetësues. Përmban apigeninë, një antioksidant që lidhet me receptorët në tru dhe ndihmon në uljen e pagjumësisë dhe nxitjen e gjumit.

4. Kivi

Frut me pak kalori dhe shumë vlera ushqyese. Mund të ndihmojë gjumin falë përmbajtjes së serotoninës dhe antioksidantëve që ulin inflamacionin.

5. Lëngu i qershisë së thartë

Burim natyral i melatoninës. Studimet sugjerojnë se mund të ndihmojë në përmirësimin e gjumit dhe në lehtësimin e pagjumësisë.

6. Peshqit e yndyrshëm

Si salmoni, toni apo trofta. Janë të pasur me vitaminë D dhe acide yndyrore omega-3, të cilat ndihmojnë shëndetin e trurit dhe mund të kontribuojnë në gjumë më cilësor.

7. Arrat

Janë burim i shkëlqyer i melatoninës dhe acideve yndyrore omega-3. Konsumimi i tyre lidhet me përmirësim të cilësisë së gjumit.

8. Çaji i lules së pasionit

Përdoret tradicionalisht për qetësim. Ndihmon në rritjen e GABA-s, një kimikat në tru që ul stresin dhe nxit relaksimin, duke e bërë më të lehtë rënien në gjumë.

9. Orizi i bardhë

I pasur me karbohidrate dhe me indeks glicemik të lartë. Disa studime sugjerojnë se konsumimi i tij të paktën një orë para gjumit mund të ndihmojë në gjumë më të mirë, megjithëse provat shkencore janë të përziera./KM

Temperatura trupore që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes mund të jetë një dukuri kalimtare, por nëse zgjat për disa ditë, mund të tregojë një sëmundje të fshehur, veçanërisht nëse shfaqet pa simptoma shoqëruese

Temperatura trupore konsiderohet e rritur kur tejkalon vlerën që qendra e termorregullimit në një pjesë të trurit, hipotalamusi, e ka përcaktuar si “normale”. Kjo temperaturë, e quajtur kushtimisht normale, ndryshon nga personi në person dhe zakonisht sillet në intervalin 36.6–37 gradë Celsius.

Temperatura e rritur trupore është reagim i organizmit ndaj sulmit të patogjenëve. Kjo gjendje mund të shoqërohet me simptoma si ethe dhe dhimbje trupore.

Kategoritë e vlerave patologjike të temperaturës

Kur mjekët flasin për vlera patologjike të temperaturës, zakonisht i ndajnë ato në kategori:

• subfebrile – nga 37.3 deri në 38 gradë
• febrile – nga 38.1 deri në 39 gradë
• febrile të larta – nga 39.1 deri në 41 gradë

Nëse temperatura është mbi 41°C, atëherë flasim për hipertermi.

Zhduket në mëngjes, por e prish ditën

Temperatura e rritur trupore në orët e pasdites shqetëson veçanërisht prindërit e fëmijëve të vegjël, te të cilët temperatura shpesh rikthehet në mbrëmje, por ajo ndikon ndjeshëm edhe në jetën e të rriturve.

Edhe pse zhduket në mëngjes, temperatura e mbrëmjes prish gjumin, gjë që ndikon në disponimin ditën pasuese, ndërsa nëse zgjat, shfaqen edhe lodhja, dhimbjet muskulore dhe përgjumja, transmeton Telegrafi.

Rritja e aktivitetit të hipotalamusit

Ethet që zhduken në mëngjes shpesh janë rezultat i rritjes së aktivitetit të hipotalamusit gjatë cikleve natyrore të gjumit. Kjo pjesë e trurit rregullon temperaturën trupore dhe mund të shkaktojë rritje të nxehtësisë ndërsa trupi lufton infeksione të thjeshta, si ftohja.

Hipotalamusi bëhet më aktiv gjatë natës, gjë që mund të çojë në rritje të temperaturës trupore gjatë gjumit.

Përveç kësaj, për shkak të funksionimit normal metabolik, është e pritshme që temperatura trupore të rritet me kalimin e ditës. Temperatura arrin kulmin gjatë natës, çka mund të çojë edhe në djersitje të shtuar.

Ethet e natës rrallëherë tregojnë një problem serioz shëndetësor dhe zakonisht lidhen me infeksione. Megjithatë, nëse temperatura e natës zgjat më shumë se tre ditë, duhet të konsultoheni me mjekun, pasi këto luhatje termike ndonjëherë mund të jenë sinjal edhe i sëmundjeve kronike, si lupusi ose tuberkulozi.

Trajtimi varet nga shkaku themelor dhe mund të përfshijë antibiotikë, barna antiinflamatore ose antivirale për të eliminuar infeksionin.

Shkaqet më të shpeshta të temperaturës që rritet në mbrëmje dhe zhduket në mëngjes

Viruset

Temperatura trupore e shkaktuar nga viruset mund të rritet deri në 40 gradë. Edhe pse mund të zgjasë gjatë gjithë ditës, temperatura zakonisht është më e lartë në pasdite dhe në mbrëmje.

Ethet virale mund të shoqërohen edhe me simptoma të tjera, si rrjedhje hundësh, ethe, dhimbje koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje, humbje oreksi, skuqje të lëkurës, skuqje të syve dhe simptoma të tjera.

Reaksionet alergjike

Ethet e natës shpesh shkaktohen nga alergjia ndaj barnave. Përveç efekteve terapeutike, barnat mund të shkaktojnë edhe efekte anësore ose të ndërveprojnë me barna të tjera, duke çuar në reaksione alergjike.

Disa nga simptomat përfshijnë temperaturë të lartë, skuqje të lëkurës dhe ënjtje. Nëse gjendja përkeqësohet, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore.

Infeksioni i traktit urinar

Temperatura e rritur në pasdite mund të jetë shenjë e infeksionit të traktit urinar.

Kjo gjendje shkaktohet nga futja e baktereve në traktin urinar përmes uretrës. Pacienti mund të ketë temperaturë të lartë, urinim të shpeshtë dhe ndjesi djegieje gjatë urinimit.

Infeksionet e traktit respirator

Temperatura e natës është një nga shenjat tipike të infeksioneve të traktit respirator. Mund të bëhet fjalë për infeksion të ezofagut, laringut ose bronkeve.

Infeksionet e lëkurës

Sipas ekspertëve, çdo infeksion mund të shkaktojë temperaturë të lartë, veçanërisht infeksionet e lëkurës. Trajtimi i hershëm i këtyre infeksioneve ndalon ethet dhe parandalon rreziqe të tjera shëndetësore.

Inflamacioni

Inflamacioni shkakton rritje të temperaturës trupore, duke rezultuar në ethe të larta që shpesh janë të vështira për t’u ulur.

Çrregullimet e indit lidhor

Sëmundjet e indit lidhor, si artriti reumatoid, mund të shkaktojnë ethe. Përveç kësaj, pacientët mund të përjetojnë dhimbje kyçesh, mpirje dhe ndjesi shpimi në gjymtyrë.

Stresi

Lodhja dhe stresi gjatë ditës mund të çojnë në ethe gjatë natës. Është e nevojshme të përshtatet mënyra e jetesës dhe ushqimi për të parandaluar lodhjen dhe dobësimin e sistemit imunitar.

Meningjiti

Meningjiti është një gjendje serioze dhe kërcënuese për jetën.

Përveç temperaturës së lartë, shfaqen dhimbje të forta koke, rraskapitje, të përziera, kriza, madje edhe koma.

Sëmundjet e mëlçisë

Gjendje si hepatiti, fibroza e mëlçisë dhe kanceri i mëlçisë mund të shkaktojnë temperaturë të rritur në pasdite. Viruset mund të dëmtojnë funksionin e mëlçisë dhe të ndikojnë në kanalet biliare. Si pasojë, funksioni i mëlçisë dobësohet dhe aftësia e saj për të eliminuar toksinat zvogëlohet. Me kalimin e kohës, grumbullimi i toksinave në trup mund të çojë në ethe.

Në fillim, personat me sëmundje të mëlçisë mund të kenë ethe të lehta dhe kalimtare. Me përkeqësimin e gjendjes, shpeshtësia dhe kohëzgjatja e etheve rritet. Përveç kësaj, mund të shfaqen simptoma të tjera si të përziera, të vjella, humbje oreksi, verdhëz…

Tuberkulozi

Tuberkulozi është një infeksion bakterial që shkakton rritje të lehtë të temperaturës trupore.

Pacientët me tuberkuloz mund të kenë edhe kollë të thatë, kollë të vazhdueshme, nxjerrje gjaku me kollë, marramendje, diarre dhe dhimbje koke.

Kur ethet e natës janë serioze

Ethet e natës rrallëherë tregojnë një gjendje serioze shëndetësore, edhe kur shkaku nuk është plotësisht i njohur. Këto lloj etheve zakonisht shkaktohen nga faktorë mjedisorë, si temperatura e lartë e dhomës ose veshja e tepërt, të cilat mund të përshpejtojnë metabolizmin sistemik.

Megjithatë, ekzistojnë disa sëmundje ku ethet e natës janë një nga simptomat e pakta:

• Sëmundja Lyme
• HIV
• Tuberkulozi
• Hepatiti
• Lupusi
• Kanceri

Temperatura e natës dhe kanceri

Disa lloje kanceri në fazat fillestare mund të shkaktojnë temperaturë të rritur në mbrëmje, por me kalimin e kohës shfaqen edhe simptoma të tjera, si humbja në peshë.

Pacientët me kancer të mëlçisë ose të stomakut, si dhe ata me sëmundje malinje të gjakut, mund ta kenë këtë simptomë në fazat e hershme. Me përkeqësimin e gjendjes, edhe kohëzgjatja e temperaturës zgjatet, së bashku me simptoma si anemia, lodhja dhe mpirja. /ET

Ekspertët shpjegojnë çfarë ndodh në muajt e parë të jetës dhe pse ka rëndësi vendimtare

Zakonet e përvetësuara në muajt e parë të jetës mund të kenë ndikim afatgjatë në shëndet, paralajmëron një studim i ri që lidh sjelljet e foshnjave dy muajshe me rrezikun e obezitetit që në moshën gjashtë muajshe. Studiuesit nga Universiteti Penn State kanë identifikuar nëntë modele specifike sjelljeje që lidhen me indeks më të lartë të masës trupore (BMI).

Studimi, i publikuar në revistën shkencore JAMA Network Open, ka ndjekur rreth 150 nëna dhe foshnjat e tyre. Ekipi ka përdorur pyetësorë të detajuar për të mbledhur të dhëna mbi rutinat e ushqyerjes, modelet e gjumit dhe nivelin e aktivitetit ditor. Rezultatet treguan një lidhje të qartë mes zakoneve të hershme dhe rritjes së përshpejtuar të peshës trupore në muajt pasues të jetës.

“Që në moshën dy muajshe mund të vërejmë modele në ushqyerje, gjumë dhe lojë, të cilat mund të formësojnë rritjen e fëmijës”, ka deklaruar autorja e studimit, Jinging Ma. “Kjo tregon sa e rëndësishme është të identifikohen herët sjelljet me rrezik, në mënyrë që të parandalohet shtimi i tepërt në peshë dhe t’u ndihmohet familjeve të krijojnë rutina të shëndetshme”.

Zakone të ushqyerjes që bartin rrezik

Analiza tregoi se foshnjat me BMI më të lartë ushqeheshin më shpesh me shishe më të mëdha sesa ato të rekomanduara për moshën e tyre. Ushqyerja e shpeshtë gjatë natës u veçua gjithashtu si faktor rreziku, ashtu si edhe situatat kur prindërit gabimisht mendojnë se foshnja është e uritur më shpesh sesa është realisht, shkruan Daily Mail.

Rutinat e gjumit që ndikojnë në peshën trupore

Katër modele gjumi u lidhën me BMI të rritur:

• shkuarja në gjumë pas orës 20:00
• zgjimi më shumë se dy herë gjatë natës
• vendosja e foshnjës në shtrat vetëm pasi të ketë fjetur plotësisht
• gjumi në dhomë ku televizori është i ndezur

Ekspertët theksojnë se këto rutina mund të prishin ritmin natyror të gjumit, gjë që ndikon në rregullimin e oreksit dhe metabolizmit.

Sa e rëndësishme është loja e pandërprerë?

Sa i përket aktivitetit dhe stimulimit, foshnjat prindërit e të cilave gjatë lojës shikonin televizor ose përdornin telefonat celularë kishin BMI më të lartë. Mungesa e kohës së kaluar në lojë aktive, si koha që foshnja kalon shtrirë mbi bark, u shoqërua gjithashtu me peshë më të madhe trupore.

Këto aktivitete janë thelbësore për zhvillimin e muskujve, koordinimin dhe nxitjen e shpenzimit normal të energjisë.

Zakonet e hershme formësojnë shëndetin e ardhshëm

Studiuesit paralajmërojnë se grumbullimi i tepërt i yndyrës në gjashtë muajt e parë të jetës mund të ndikojë në zhvillimin e metabolizmit dhe të rrisë prirjen për shtim në peshë në fëmijëri dhe në moshën e rritur. Obeziteti gjatë gjithë jetës rrit rrezikun për diabet të tipit 2 dhe sëmundje të zemrës.

Studimi ishte përqendruar te familjet me të ardhura më të ulëta, ndërsa autorët theksojnë se kërkime të mëtejshme duhet të përfshijnë edhe një spektër më të gjerë socioekonomik.

“Duke pasur parasysh kohën e kufizuar gjatë vizitave pediatrike, është thelbësore që profesionistët shëndetësorë të dinë se në çfarë duhet të përqendrohen”, përfundon autorja kryesore Jennifer Savage Williams. “Identifikimi i hershëm i zakoneve kyçe mund të bëjë një ndryshim të madh në shëndetin e fëmijëve.” /e.t

Mjekët dhe specialistët e shëndetit po theksojnë gjithnjë e më shumë rëndësinë e aktivitetit fizik të përditshëm, veçanërisht ecjes. Vetëm 30 minuta ecje në ditë mund të përmirësojnë funksionin e zemrës, të ulin presionin e gjakut dhe të ndihmojnë në kontrollin e peshës trupore.

Studime të ndryshme kanë treguar se aktiviteti i rregullt fizik ndikon pozitivisht edhe në shëndetin mendor. Ecja ndihmon në reduktimin e stresit, përmirëson humorin dhe rrit nivelin e energjisë. Për shumë persona, kjo është forma më e thjeshtë dhe më e përballueshme e ushtrimit fizik.

Ekspertët rekomandojnë që aktiviteti fizik të bëhet pjesë e rutinës ditore, qoftë duke ecur në natyrë, duke përdorur shkallët në vend të ashensorit apo duke shmangur qëndrimin e gjatë ulur. Këto ndryshime të vogla mund të kenë ndikim të madh në shëndetin afatgjatë./KM

Zgjimi me dhimbje koke mund të sinjalizojë një çrregullim të gjumit ose një problem tjetër shëndetësor. Është thelbësore të identifikohen shkaktarët si gjumi i dobët, alergjitë ose depresioni.

Sipas Health, ka shtatë arsye pse mund të zgjoheni me dhimbje koke.

Apnea e gjumit

Një shkak i zakonshëm i dhimbjeve të kokës në mëngjes është apnea e gjumit, një gjendje në të cilën ndaloni periodikisht frymëmarrjen gjatë natës.

Pastaj trupi juaj ju zgjon dhe ju vazhdoni të merrni frymë. Mund të mos e kuptoni fare se kjo po ndodh. Pyetni partnerin ose një mik nëse gërhisni me zë të lartë, pasi kjo është shpesh një shenjë.

Megjithatë, mbani mend se gërhitja nuk do të thotë gjithmonë se keni apnea të gjumit. Sidoqoftë, mjeku juaj mund t’ju referojë për një studim gjumi, i cili është mënyra më e saktë për të diagnostikuar apnean e gjumit.

Pagjumësia

Me siguri keni dëgjuar për pagjumësinë, një çrregullim i zakonshëm i gjumit që mund të shkaktojë probleme me gjumin ose të pengojë një gjumë të mirë gjatë natës. Dhimbjet e kokës janë një nga problemet shëndetësore të shkaktuara nga kjo gjendje.

Simptomat e pagjumësisë përfshijnë vështirësi në të rënë në gjumë, qëndrim në gjumë për një kohë të shkurtër ose zgjim shumë herët. Gjithashtu mund të zgjoheni duke u ndjerë të përgjumur dhe të lodhur gjatë ditës.

Kërcitja e dhëmbëve

Kërcitja e dhëmbëve, e njohur edhe si bruksizëm, mund të shkaktojë dhimbje në muskujt e nofullës ose në nyjen temporomandibulare (ose TMJ, emri i zakonshëm për një çrregullim të nofullës që ndonjëherë përfshin kërcitje) gjatë natës. Kjo dhimbje mund të çojë në dhimbje koke.

Mund të mos e kuptoni që po i kërcisni dhëmbët, por kini kujdes nga dhimbjet e veshit, ndjeshmëria e muskujve, ndjeshmëria e dhëmbëve ose dhimbjet e nofullës. Këto janë të gjitha simptoma të bruksizmit. Një dentist mund të zulojë një problem nëse ekziston.

Alergjitë

Dhimbjet e kokës në mëngjes mund të shkaktohen edhe nga alergjenët. Ekspozimi ndaj marimangave të pluhurit gjatë gjumit (atyre u pëlqen të jetojnë në çarçafët dhe dyshekun tuaj) gjithashtu mund t’ju zgjojë me dhimbje koke për shkak të bllokimit të sinuseve që ato shkaktojnë.

Nëse keni alergji, provoni të përdorni çarçafë rezistentë ndaj alergjive, mbulesa jastëkësh, mbulesa dysheku dhe jorganë të veçantë të projektuar për t’ju mbrojtur nga ekspozimi ndaj marimangave të pluhurit dhe lani çarçafët më shpesh. Mjeku juaj mund t’ju ndihmojë të gjeni mënyra shtesë për të lehtësuar simptomat tuaja.

Migrena

Edhe pse këto dhimbje koke të përsëritura mund të ndodhin në çdo kohë, migrenat janë më të zakonshme në mëngjes. Ato shpesh ndodhin në njërën anë të kokës, me dhimbje pulsuese ose goditëse të moderuara deri në të forta.

Shenja të tjera që tregojnë se mund të keni migrenë përfshijnë të përzierat, dobësinë dhe ndjeshmërinë ndaj dritës dhe zhurmës. Ekzistojnë gjithashtu simptoma të mundshme që mund të shfaqen deri në 24 orë para dhimbjes së kokës, siç është aura.

Mungesa ose gjumi i tepruar

Shumë ose shumë pak gjumë mund të shkaktojë dhimbje koke nga tensioni. Ato shpesh ndihen sikur një fashë po shtrëngohet rreth kokës. Gjithashtu mund të përjetoni dhimbje ose shqetësim në kokë, skalp ose qafë.

Depresioni dhe ankthi

Depresioni dhe ankthi gjithashtu mund të shkaktojnë dhimbje koke nga tensioni në mëngjes. Nëse vini re dhimbje koke që ndodhin gjatë kohës kur përjetoni ose parashikoni stres (si p.sh. në mëngjes para punës), flisni me një profesionist të kujdesit shëndetësor për të vlerësuar nëse shkaku është një gjendje e shëndetit mendor./E.T

Pesë mjekë të rinj u janë bashkuar ekipt të QSUNT , duke plotësuar nevojat dhe duke forcuar më tej shërbimet shëndetësore për qytetarët.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale vlerësoi sot përkushtimin, energjinë dhe humanizmin e mjekëve të rinj në shërbim të çdo pacienti.

“Mjekët e rinj i shërbejnë jetës aty ku ajo ka më shumë nevojë, në vendin e tyre, për njerëzit e tyre. Daniela, Besjana, Ada, Henri dhe Enejda e nisin vitin 2026 si pjesë e ekipit të QSUNT, duke sjellë përkushtim, energji dhe humanizëm në shërbim të çdo pacienti”, thuhet në njoftimin për shtyp të Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale./e.t

Studime të fundit shkencore tregojnë se gjumi cilësor ndihmon trurin të përpunojë informacionin dhe të përmirësojë kujtesën. Mungesa e gjumit, sipas shkencëtarëve, lidhet me rritjen e rrezikut për probleme neurologjike.

Hulumtimet theksojnë se 7–8 orë gjumë në natë janë thelbësore për funksionimin optimal të trurit. Ruajtja e një orari të qëndrueshëm gjumi ndihmon në përmirësimin e shëndetit mendor dhe emocional./KM

Lëngu i portokallit, i konsideruar prej vitesh si problematik për shkak të përmbajtjes së lartë të sheqerit, po rivlerësohet nga studimet shkencore. Hulumtimet tregojnë se, pavarësisht rritjes së shpejtë të sheqerit në gjak krahasuar me frutin e plotë, konsumimi i moderuar i lëngut të portokallit 100% mund të sjellë përfitime shëndetësore.

Mjekët paralajmërojnë se mungesa e vitaminave dhe mineraleve po kthehet në një problem serioz shëndetësor, veçanërisht tek të rinjtë dhe personat me ritëm të çrregullt jetese. Dietat e pabalancuara, stresi dhe mungesa e aktivitetit fizik janë faktorë që ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin e përgjithshëm të organizmit.

Sipas specialistëve, mungesa e vitaminës D, hekurit dhe vitaminave të grupit B shfaqet shpesh me simptoma si lodhje, rënie përqendrimi dhe dobësim i imunitetit. Kontrollet periodike dhe një ushqyerje e shëndetshme mbeten mënyra më e sigurt për parandalim.

Ekspertët këshillojnë që suplementet të merren vetëm me rekomandim mjekësor, pasi përdorimi i pakontrolluar mund të sjellë efekte të padëshiruara./KM

Një çokollatë e zezë në ditë ul tensionin e gjakut dhe mbron arteriet.

E pasur me flavonoide, ajo lidhet me përmirësimin e shëndetit kardiovaskular duke rritur rrjedhën e gjakut, duke ulur presionin e gjakut, duke zvogëluar kolesterolin e keq (LDL), duke parandaluar mpiksjen e gjakut dhe duke përmirësuar funksionin arterial, sipas “News Medical”.

Çokollata e zezë duhet të konsumohet me moderim si një ëmbëlsirë për shkak të përmbajtjes së kalorive dhe yndyrës.

Hulumtimi i udhëhequr nga studiues në Universitetin Surrey sugjeron përdorimin flavonoideve – një klasë e polifenoleve me bazë bimore, që gjenden në ushqime si çaji, kakaoja, manaferrat dhe mollët, të njohura për përfitimet shëndetësore si përmirësimi i shëndetit kardiovaskular duke rritur funksionin endotelial dhe duke ulur presionin e gjakut.

Efektet e tyre pozitive shtrihen në veprime anti-inflamatore dhe anti-trombotike, duke ulur ulin në mënyrë modeste tensionin e gjakut dhe mbështetur shëndetin vaskular.

Duke analizuar të dhënat e 145 studimeve, ekipi zbuloi se marrja e rregullt e ushqimeve të pasura me flavonoide – çoi në një ulje të tensionit të gjakut, veçanërisht tek njerëzit me tension të lartë.

Tek disa pjesëmarrës, ulja e tensionit të gjakut ishte e krahasueshme me atë të arritur me disa ilaçe për tensionin e gjakut, duke nënvizuar potencialin e dietës si një mjet ndihmës në parandalimin dhe menaxhimin kardiovaskular.

Përtej tensionit të gjakut, flavonoidet treguan se përmirësojnë funksionin endotelial, duke rritur performancën e enëve të gjakut – pavarësisht nga çdo ndryshim në tensionin e gjakut./K.M

Last Updated on 02/01/2026 by Klara

Depresioni gjatë festave është një fenomen më i zakonshëm sesa mendohet, dhe shpesh quhet edhe “depresion sezonal i festave” ose “holiday blues”. Edhe pse festa të tilla si Krishtlindjet ose Viti i Ri lidhen me gëzim, për disa njerëz ato mund të shkaktojnë ndjenja trishtimi, ankthi ose izolimi. Ja disa aspekte kryesore të këtij fenomeni:

Shkaqet e depresionit gjatë festave

Presioni social dhe krahasimi me të tjerët.

Reklamat dhe rrjetet sociale shpesh tregojnë vetëm momente të lumtura, duke krijuar pritshmëri të paarritshme.
Njerëzit mund të ndihen të izoluar nëse nuk kanë familje ose miq për të festuar.

Stresi financiar dhe organizativ.

Shpenzimet për dhurata, udhëtime dhe festime mund të jenë burim stresi.
Përgatitjet e festa shpesh kërkojnë energji fizike dhe emocionale.

Kujtime dhe humbje.

Festat mund të rikthejnë kujtime të dhimbshme ose mungesën e të dashurve që nuk janë më pranë.
Humbja e një të afërmi ose përfundimi i një marrëdhënieje mund të intensifikojë ndjenjat negative.Ndryshimi i rutinës dhe moti.

Dimri shpesh shoqërohet me më pak dritë dielli, gjë që mund të ndikojë në humor (depresion sezonal).
Ndryshimi i orarit të gjumit ose konsumit të ushqimit mund të përkeqësojë gjendjen emocionale.

Simptomat që mund të shfaqen janë trishtimi ose melankolia më shpesh se zakonisht që shoqërohen me humbje energjie, lodhje, ndjenja fajësie ose pakënaqësie.

Anhedoni ose mungesa e kënaqësisë është simptomë tjetër.
Ndjenja të vetmisë dhe izolimit social.
Si të përballoni depresionin gjatë festave.

Është normale të mos ndihesh gjithmonë i lumtur, por duhen ruajtur kontaktet sociale pasi edhe një telefonatë ose takim i shkurtër me miq apo familje mund të përmirësojë humorin.

Një mënyrë tjetër sesi mund të parandalojmë depresionin gjatë festave janë limitet: mos e teproni me shpenzimet ose përpjekjet për të kënaqur të tjerët.

Po ashtu ruajtja e një rutine të shëndetshme ku përfshihen ushqimi i shëndetshëm, aktivitet fizik dhe gjumi i rregullt ndihmojnë në përmirësimin e gjendjes emocionale dhe psikologjike.

Por nuk duhet anashkaluar asnjëherë ndihma profesionale. Nëse depresioni është i rëndë ose zgjat më shumë se disa javë, një psikolog ose psikiatër mund të ndihmojë./K.M