Presidenti amerikan tërhiqet nga një luftë e re tregtare pas bisedimeve me shefin e NATO-s, Mark Rutte
Donald Trump hodhi poshtĂ« kĂ«rcĂ«nimin e tij pĂ«r tĂ« goditur vendet europiane me tarifa tĂ« reja, pasi arriti âkornizĂ«n e njĂ« marrĂ«veshjeje tĂ« ardhshmeâ pĂ«r GroenlandĂ«n nĂ« bisedimet me sekretarin e pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s, Mark Rutte.
Presidenti amerikan tha tĂ« mĂ«rkurĂ«n se kishte zhvilluar njĂ« takim âshumĂ« produktivâ me Rutte-n dhe se do tĂ« mbante bisedime tĂ« tjera nĂ« tĂ« ardhmen pĂ«r tĂ« gjetur njĂ« zgjidhje qĂ«, ânĂ«se konkretizohetâ, do tĂ« ishte âshumĂ« e mirĂ«â pĂ«r SHBA-nĂ« dhe vendet anĂ«tare tĂ« NATO-s.
âBazuar nĂ« kĂ«tĂ« mirĂ«kuptim, nuk do tĂ« vendos tarifat qĂ« ishin planifikuar tĂ« hynin nĂ« fuqi mĂ« 1 shkurt,â shkroi Trump nĂ« Truth Social. âPo zhvillohen diskutime shtesĂ« lidhur me Golden Dome nĂ« raport me GroenlandĂ«n,â shtoi ai, duke iu referuar sistemit tĂ« tij tĂ« planifikuar tĂ« mbrojtjes raketore.
Trump shtoi se marrĂ«veshja mund tĂ« pĂ«rfshinte burimet natyrore tĂ« GroenlandĂ«s. âAta do tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« tĂ« drejtat minerare dhe po ashtu edhe ne.â
ZĂ«vendĂ«spresidenti JD Vance, sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe i dĂ«rguari special i presidentit Steve Witkoff do tĂ« zhvillojnĂ« negociata tĂ« mĂ«tejshme. MarrĂ«veshja do tĂ« zgjaste âpĂ«rgjithmonĂ«â, tha Trump.
Komentet e tij shënuan një tjetër tërheqje nga kërcënimet me tarifa dhe një zbutje të ndjeshme të qëndrimit të tij ndaj Groenlandës. Ato erdhën disa orë pasi ai i tha një audience në Forumin Ekonomik Botëror në Davos se nuk do të përdorte forcë për të marrë territorin nga Danimarka, por i kërkoi Europës të mbështeste planin e tij.
EuropianĂ«t kishin mundĂ«si zgjedhje pĂ«r GroenlandĂ«n, tha ai: âMund tĂ« thoni po dhe ne do tĂ« jemi shumĂ« mirĂ«njohĂ«s, ose mund tĂ« thoni jo dhe ne do ta mbajmĂ« mend.â
NATO tha: âDiskutimet mes aleatĂ«ve tĂ« NATO-s pĂ«r kornizĂ«n qĂ« pĂ«rmendi presidenti do tĂ« pĂ«rqendrohen nĂ« garantimin e sigurisĂ« nĂ« Arktik pĂ«rmes pĂ«rpjekjeve tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta tĂ« aleatĂ«ve, veçanĂ«risht tĂ« shtatĂ« aleatĂ«ve arktikĂ«.â
Aleanca ushtarake shtoi se ânegociatat midis DanimarkĂ«s, GroenlandĂ«s dhe Shteteve tĂ« Bashkuara do tĂ« ecin pĂ«rpara me synimin qĂ« Rusia dhe Kina tĂ« mos fitojnĂ« kurrĂ« njĂ« bazĂ«, ekonomike apo ushtarake, nĂ« GroenlandĂ«â.
Rutte tha se ai dhe Trump nuk kishin diskutuar nëse Groenlanda do të mbetej pjesë e Mbretërisë së Danimarkës sipas kësaj kornize.
Kërcënimet e Trumpit për të vendosur tarifa të reja ndaj vendeve europiane kishin tronditur marrëdhëniet transatlantike dhe kishin ngritur frikën e një lufte të re tregtare, duke alarmuar tregjet.
Kthesa e fundit e presidentit amerikan vjen pasi aksionet në Wall Street pësuan rënie të martën, kur ai kërcënoi të hapte një front të ri në luftën e tij tregtare globale. Indeksi i aksioneve S&P 500 regjistroi ditën e tij më të keqe që nga tetori, ndërsa obligacionet e qeverisë amerikane u vunë gjithashtu nën presion.
PaqĂ«ndrueshmĂ«ria e tregjeve e ka frenuar mĂ« parĂ« Trumpin, pĂ«rfshirĂ« pas shpalljes sĂ« tarifave nĂ« âditĂ«n e çlirimitâ nĂ« prill, qĂ« ndezi trazira serioze nĂ« aksione dhe nĂ« bonot e thesarit.
Aksionet u rritĂ«n tĂ« mĂ«rkurĂ«n pasi ai hoqi kĂ«rcĂ«nimin pĂ«r tarifa tĂ« reja, me S&P 500 qĂ« u rrit me 1.2%. Ămimi i borxhit tĂ« qeverisĂ« amerikane u rrit gjithashtu, duke ulur rendimentin e bonove 10-vjeçare tĂ« thesarit me 0.04 pikĂ« pĂ«rqindjeje, nĂ« 4.25%.
Trump e shpalli marrëveshjen e tij të re vetëm disa orë pasi mbajti një fjalim të gjatë dhe herë-herë të çrregullt në Davos.
Ai tha nĂ« atĂ« fjalim se po âkĂ«rkonte negociata tĂ« menjĂ«hershmeâ pĂ«r tĂ« diskutuar blerjen e GroenlandĂ«s nga Danimarka, âashtu siç kemi blerĂ« shumĂ« territore tĂ« tjera gjatĂ« historisĂ« sonĂ«â.
Ministri i JashtĂ«m i DanimarkĂ«s, Lars LĂžkke Rasmussen, e mirĂ«priti deklaratĂ«n e Trumpit nĂ« Truth Social, duke thĂ«nĂ« se âdita pĂ«rfundon mĂ« mirĂ« se sa nisiâ.
Por ai shtoi: âNuk do tĂ« ndodhĂ« qĂ« SHBA-ja tĂ« zotĂ«rojĂ« GroenlandĂ«n. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« vijĂ« e kuqe.â
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni, e cila ka krijuar njĂ« lidhje tĂ« ngrohtĂ« personale me Trumpin, gjithashtu e pĂ«rshĂ«ndeti vendimin, por tha se âĂ«shtĂ« thelbĂ«sore tĂ« vazhdohet tĂ« kultivohet dialogu mes vendeve aleateâ.
Danimarka dhe Groenlanda kanë këmbëngulur vazhdimisht se ishulli arktik nuk është në shitje që kur Trump shprehu interesin e tij për herë të parë në vitin 2019.
Udhëheqësit e BE-së do të mblidhen për një samit urgjent në Bruksel të enjten për të diskutuar qasjen e tyre ndaj bisedimeve për Groenlandën, ndërsa shtohen shqetësimet për përkeqësimin e marrëdhënieve me Uashingtonin.
Trump e pĂ«rdori gjithashtu fjalimin pĂ«r tĂ« kritikuar njĂ« EuropĂ« qĂ«, sipas tij, ânuk njihet mĂ«â, e dobĂ«suar nga rĂ«nia ekonomike dhe nga emigracioni i pakontrolluar.
Presioni i tij ndaj Danimarkës dhe partnerëve të saj europianë ka zemëruar zyrtarët europianë, me shumë prej tyre që thonë se ai ka shkatërruar besimin në marrëdhëniet transatlantike.
Kryeministri kanadez Mark Carney tĂ« martĂ«n deklaroi njĂ« âçarjeâ nĂ« rendin ndĂ«rkombĂ«tar pĂ«r shkak tĂ« pohimit tĂ« pakufizuar tĂ« fuqisĂ« amerikane nga Trump.
Kryeministri i MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar, Sir Keir Starmer, i cili vendosi tĂ« mos marrĂ« pjesĂ« nĂ« WEF, e akuzoi Trumpin se âpo e ndan botĂ«n nĂ« kĂ«tĂ« moment me pasoja realeâ pĂ«rmes planeve tĂ« tij pĂ«r tĂ« marrĂ« nĂ«n kontroll GroenlandĂ«n.
Tensionet mes zyrtarëve europianë dhe amerikanë shpërthyen në Davos të martën në mbrëmje, kur sekretari amerikan i Tregtisë, Howard Lutnick, u prit me fishkëllima gjatë një darke pas komenteve përplasëse që çuan disa të ftuar të largoheshin.
Mes atyre që u larguan herët nga darka ishte edhe presidentja e Bankës Qendrore Europiane, Christine Lagarde, sipas personave të njohur me çështjen.
MĂ« herĂ«t tĂ« mĂ«rkurĂ«n, menaxheri i fondeve spekulative Ken Griffin e kritikoi Trumpin, duke thĂ«nĂ« se SHBA-ja kishte âdĂ«mtuar marrĂ«dhĂ«nien tonĂ« me aleatĂ«t europianĂ« nĂ« mĂ«nyra qĂ« nuk i kuptoj ose nuk i vlerĂ«sojâ. / FT
The post Trump hedh poshtë kërcënimin me tarifa ndaj BE-së, ndryshon kursin për Groenlandën appeared first on Revista Monitor.