Dua Lipa, këngëtarja me famë botërore, do të performojë sonte së bashku me babanë e saj, Dukagjin Lipën, në natën e parë të festivalit “Sunny Hill”, që po mbahet në Bërnicë të Prishtinës.
Në një video të publikuar në rrjetet sociale, shihet Dua duke bërë prova në skenë bashkë me Dukagjin Lipën, i cili është edhe organizator i festivalit, transmeton KultPlus.
“Sunny Hill” do të zgjasë deri të dielën, duke sjellë në Prishtinë emra të shumtë të muzikës botërore dhe artistë të njohur vendorë. Atmosfera e festivalit pritet të kulmojë që nga nata e parë, me rikthimin e Duas në skenën që bashkon artin dhe identitetin./KultPlus.com
Qendra Kombëtare e Librit dhe Leximit nënshkroi me Institutin Italian të Kulturës një marrëveshje, duke shpallur thirrjen për çmimin “Pashko Gjeçi” për përkthimet nga letërsia italiane në shqip.
Marrëveshja parashikon dhënien e këtij çmimi për të kremtuar punën e heshtur, por thelbësore, të atyre që i japin një zë të ri letërsisë italiane.
“Të përkthesh do të thotë të rishkruash, të rikrijosh dhe të rishpikësh. E tashmë, edhe të shpërblesh”, shkroi Instituti Italian i Kulturës, në faqen e tij online.
Në garë për këtë çmim mund të marrin pjesë të gjithë përkthyesit, të Shqipërisë dhe Kosovës, që kanë arritur moshën madhore në momentin e kandidimit.
Dy fituesve do t’u garantohet mbulimi i shpenzimeve të përkthimit si dhe publikimi i veprës. Përkthyesit e interesuar duhet të aplikojnë deri më 21 shtator 2025./atsh/
Festivali i sivjetmë “Sunnyhill Festival” përpos emrave tani të njohur pjesëmarrës do të mirëpresë edhe figura tjera të njohura të industrisë muzikore ndërkombëtare, ndër të cilët spikat Paul Tollet, promotori i shquar amerikan me bazë në Los Angeles. I njohur si bashkëthemelues i festivalit legjendar Coachella më 1999, së bashku me Rick Van Santenin, Tollet konsiderohet një nga zërat më me ndikim në skenën globale të muzikës live, mëson KultPlus.
Në mesin e të ftuarve është edhe Robert Kyncl, udhëheqës i “Creative Artists Agency”, një prej agjencive më të fuqishme në botë, si dhe themelues i “Warner Music Group”, kompania e mirënjohur me seli në New York nga ku kanë dalë disa nga artistët më të njohur të skenës botërore.
Pjesë e këtij edicioni do të jetë edhe Christofer Huber, drejtues i Europan Festival Association, i njohur për kontributin e tij në rrjetëzimin dhe zhvillimin e festivaleve evropiane.
Ashtu si në edicionet e kaluara, nuk do të mungojë as David Bradley, agjenti i pop-yllit Dua Lipa që e ka ndjekur dhe përfaqësuar që prej fillimeve të karrierës së saj. Një tjetër emër me peshë që do të jetë i pranishëm është Maha Dakhill, një nga agjentet më të kërkuara dhe një ndër zbulueset më të mëdha të talenteve në botën e artit dhe argëtimit.
Pjesëmarrja e këtyre emrave jo vetëm që e ngrit nivelin e festivalit në Kosovë, por gjithashtu krijon mundësi të reja për bashkëpunime ndërkombëtare dhe për afirmimin e skenës lokale në arenën globale./KultPlus.com
Një nga këngët më ikonike të shekullit të 20-të, “Bésame Mucho”, nuk u shkrua nga një artist i njohur, por nga një vajzë 16-vjeçare, e rritur në një shkollë katolike të rreptë, ku edhe fjala “puthje” konsiderohej mëkat. Ajo quhej Consuelo Velázquez, por atëherë ishte thjesht një vajzë e ëndërruar me emrin Consuelita, një vajzë e ndrojtur nga Meksika me gishta të përshtatshëm për tastierën e pianos.
Lindur në vitin 1916 në një familje të dikurshme fisnike, por të varfëruar, Consuelo u rrit nën peshën e vështirësive, nga një nënë e ve me pesë fëmijë dhe pa pasuri. Që nga mosha 4 vjeçare, ajo nisi të studiojë muzikë, pa pushime dhe pa fundjavë. Babai i saj vdiq herët dhe nëna e saj, e dëshpëruar për të siguruar një të ardhme për të, e dërgoi në një shkollë manastiri. Disiplina e ashpër atje e mundoi shumë agjërime, lutje, ndëshkime deri sa nëna e saj e mori sërish në shtëpi.
Por fati kishte tjetër plan. Një pianist që ndoqi një recital në shkollë, vuri re mënyrën se si gishtat e vogla të Consuelës luanin në piano dhe i ofroi mësime falas. Kështu ajo u pranua në Konservatorin Kombëtar të Meksikës dhe nisi udhëtimin e saj të mundimshëm për t’u bërë një muzikante klasike. Në moshën 16 vjeçare, pa patur asnjëherë një puthje, ajo kompozoi “Bésame Mucho”.
“Qëllimi ishte një ëndërr,” do të thoshte ajo më vonë. “Një vizion se si mund të ndjehet dashuria.” Për të shmangur pasojat, Consuelo e dërgoi këngën në një stacion radioje nën një pseudonim, duke u frikësuar se njerëzit do ta mendonin se ajo dinte shumë për një “vajzë të virgjër të edukuar.” Por kënga shpërtheu. U dëgjua në gjithë vendin. Miliona zemra rrahën një ritëm të ri.
Nëna e saj u trishtua. Fama nuk ishte në plan – manastiri ishte.
Por bota kishte ide të tjera.
Hollywood-i e thirri. Kontrata. Reflektore. Edhe Walt Disney e pëlqeu. Ajo mund të ishte një yll i kinemasë. Por Consuelo u kthye sërish në Meksikë pas një muaji. Ajo nuk donte famë, donte muzikë. Muzikë të vërtetë.
Ajo u bë një pianiste klasike e respektuar, kompozoi pothuajse 200 vepra, drejtoi Bashkimin e Kompozitorëve të Meksikës dhe shërbeu në Parlament. Por krijimi i saj më i famshëm mbeti gjithmonë ajo përshëndetje e butë nga një vajzë që nuk ishte puthur kurrë.
Consuelo u martua vetëm një herë, pa dashuri, siç dëshironte nëna me Mariano Rivera Conde, redaktorin e radios që e shpërndau për herë të parë “Bésame Mucho”. Ata patën dy djem, por Consuelo nuk u martua më. Jetoi në qetësi dhe vdiq si një thesar kombëtar.
Dhe kënga e saj? U përkthye në 120 gjuhë.
U interpretua nga The Beatles, Sinatra, Presley, Plácido Domingo dhe shumë të tjerë.
Mbi 100 milion kopje të shitura.
Të gjitha nga shpirti i një vajze të qetë që besoi se dashuria edhe nëse kurrë nuk ishte prekur ishte muzikë. E butë. E lehtë. E përjetshme./KultPlus.com
Princi britanik, Harry, thuhet se është ofruar të ndajë emërimet e tij me familjen mbretërore. Kjo ka për qëllim të parandalojë tensionet në të ardhmen.
A është ky një hap i mëtejshëm drejt pajtimit? Princi Harry thuhet se është ofruar të ndajë emërimet e tij zyrtare me familjen mbretërore, sipas “The Mail on Sunday”, transmeton Indeksonline
Kjo ka për qëllim të ulë më tej tensionet midis tij dhe babait, mbretit Charles III.
Sipas marrëveshjes së re të supozuar, princi Harry ekziston shpresa që mbreti dhe princi Harry së shpejti do të gjejnë një kohë për t’u takuar personalisht.
Nga cikli “Origjina dhe artizanati”, në kuadër të të cilit Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar Korçë prezanton objekte të çmuara të fondit të tij, së fundmi MKAM ka publikuar imazhe të brezave dekorative që përdoreshin dikur nga gratë.
Arti i përpunimit dhe përdorimit të metalit si pjesë e veshjeve tradicionale ka qenë një proces sa i bukur, aq edhe i vështirë.
Muzeu i Artit Mesjetar sjell një sërë objektesh të fondit të pasur muzeal, me metale të çmuara apo aliazhe, duke filluar nga ato religjoze dhe deri tek ato dekorative apo të përdorimit të përditshëm.
Brezat e metalit dikur përdoreshin nga gratë në veshjet e tyre popullore. Pikërisht, ky lloj elementi dekorativ është njëkohësisht edhe funksional. MKAM, në fondet e tij përmban shumë elementë popullorë, të cilat ekspozohen si një shembull i mirë, i pasurisë sonë kombëtare./atsh/
Festivali i muzikës elektronike Lumina solli emocion dhe ritëm gjatë dy netëve që kapërcyen çdo pritshmëri.
Aktiviteti dëshmoi edhe një herë se Korça është jo vetëm një qytet i kulturës dhe historisë, por edhe i rinisë dhe energjisë së jashtëzakonshme. Mbrëmja e dytë e Lumina Electronic Festival përfundoi me një superatmosferë. Muzika elektronike, natyra dhe të rinjtë u bënë një dhe e ndezën Korçën për dy net rresht.
Të rinjtë, vendas dhe turistë, u entuziazmuan, në një atmosferë që vështirë të përshkruhet me fjalë.
“Kjo është Korça që po ndërtojmë bashkë, një qytet që rreh ndryshe, që jeton me ritmin e kohës dhe që frymëzon të ardhmen. Faleminderit të gjithëve që ishit pjesë e kësaj përvoje unike”, shkroi kryebashkiaku Sotiraq Filo në rrjetet sociale, ku edhe ndau një album me pamjet nga mbrëmja e fundit, që e cilësoi si “magji nën yje”/atsh/
Rruga e re Ura e Çerenecit – Zgosht, e cila është rreth 47 km e gjatë dhe lidh Dibrën me Elbasanin, përbën një investim me rëndësi për zhvillimin ekonomik dhe turistik të Shqipërisë. Kryeministri Edi Rama ndau sot në rrjete sociale pamje pas përfundimit të punimeve për këtë segment rrugor, duke theksuar ndikimin e madh që do të ketë ky projekt për përmirësimin e infrastrukturës dhe ndërlidhjen mes dy qarqeve të vendit.
“Me rrugën e re Bulqizë–Librazhd, aksi Ura e Çerenecit–Zgosht, që jo vetëm lidh Dibrën me Elbasanin, por krijon një korridor të ri lindor duke sjellë më afër bukuritë natyrore dhe pasuritë e turizmit malor, nxit ekonominë rurale dhe i jep jetë sipërmarrjeve të reja bujqësore e turistike,” shkruan Rama në postimin e tij.
Ky segment rrugor është i rëndësishëm për përmirësimin e mundësive të hyrje-daljeve për komunitetet lokale, fermerët dhe ndërmarrjet e tjera ekonomike, duke ofruar një rrugë të shpejtë dhe të sigurt për turistët që duan të vizitojnë destinacione në Shqipërinë lindore. Disa prej këtyre destinacioneve përfshijnë Parkun Shebenik-Jabllanicë në Librazhd dhe zonat kulturore, natyrore e historike në qarkun e Dibrës,transmeton KultPlus.com
Ky projekt, përveç ndikimit të tij ekonomik, do të kontribuojë në forcimin e turizmit malor dhe zhvillimin e bizneseve të reja, duke sjellë mundësi të reja për sipërmarrësit dhe të rinjtë në këto zona. Po ashtu, hapja e një pike kufitare të re në Urat e Bushtricës, pjesë e Korridorit 8, që po ndërtohet nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, do të lehtësojë lëvizjen e banorëve dhe turistëve, duke ofruar lidhje më të shpejta dhe më të sigurta me vendet fqinje.
Kjo rrugë do të kontribuojë në zhvillimin e ekonomisë rurale, duke nxitur më shumë investime dhe mundësi për të rinjtë e zonave përkatëse, si dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për komunitetet e këtyre rajoneve./KultPlus.com
Gazeta Korea Times raportoi se agjencia hapësinore e Koresë së Jugut, KASA, ka pesë misione kryesore në planin e saj, duke përfshirë eksplorimin e orbitës së ulët të Tokës dhe mikrogravitetit, eksplorimin hënor dhe misionet shkencore diellore dhe hapësinore.
E themeluar vetëm vitin e kaluar, KASA ka ambicie të mëdha, që nga zhvillimi i një pajisjeje uljeje dhe roveri hënor vendas deri te potenciali për nxjerrjen dhe shfrytëzimin e burimeve hënore, siç është akulli. Disa punime janë duke u zhvilluar tashmë, dhe Instituti i Gjeoshkencës dhe Burimeve Minerale i Koresë së Jugut dërgoi së fundmi një prototip të roverit hënor në një minierë të braktisur qymyri për të testuar teknologjinë që mund të përdoret për nxjerrjen e minierave në hapësirë.
Koreja e Jugut tashmë ka përvojë me Hënën. Në gusht të vitit 2022, ajo nisi sondën e saj të parë hënore, Koreak Pathfinder Lunar Orbiter, ose Danuri,në bordin e raketës Falcon 9 të SpaceX. Danuri arriti në orbitën hënore katër muaj më vonë dhe është ende duke punuar shumë, duke studiuar Hënën me një gamë instrumentesh.
Prej kohësh dihet se shkencëtarët e Koresë së Jugut duan të dërgojnë një pajisje uljeje robotike në Hënë deri në vitin 2032, por një plan i ri rrugor i çon gjërat në një nivel më të lartë. Koreja e Jugut synon të zhvillojë një modul të ri dhe më të përparuar për ulje në Hënë deri në vitin 2040 me qëllim ndërtimin e një baze ekonomike në Hënë deri në vitin 2045.
Koreja e Jugut nuk është i vetmi vend me ambicie për të ndërtuar një bazë hënore. Shtetet e Bashkuara duan të ndërtojnë një ose më shumë poste hënore brenda dekadës së ardhshme, si pjesë e programit Artemis të NASA-s. Kina, në partneritet me Rusinë dhe vende të tjera, po punon gjithashtu drejt këtij qëllimi, dhe India gjithashtu dëshiron të ketë bazën e saj hënore deri në vitin 2047.
Hëna nuk është destinacioni i vetëm i largët për CASA-n, pasi ulja e parë e Koresë së Jugut në Mars është planifikuar gjithashtu deri në vitin 2045./KultPlus.com
Edicioni i 15-të i Mitrovica Green Fest, festivalit që prej një dekade e gjysmë sjell së bashku artistë, qytetarë, aktivistë dhe profesionistë të mjedisit për të promovuar zhvillimin e qëndrueshëm përmes artit dhe veprimit qytetar, këtë vit rikthehet me një temë tronditëse dhe thellësisht aktuale: “Toxicity” (Toksiciteti).
Në një kohë kur dëmi ndaj mjedisit shpesh ndodh në mënyrë të padukshme dhe graduale, tema “Toxicity” vjen si një përpjekje për të eksploruar dhe ekspozuar jo vetëm ndotjen që prekim fizikisht, por edhe format më të holla e sistematike të toksicitetit – ato që helmojnë marrëdhëniet tona me natyrën, njëri-tjetrin dhe vetveten.
“A gjendet toksiciteti vetëm në lumenjtë e ndotur e tokën e helmatisur, apo edhe në sistemet që lejuan të bëhet kështu? A e mbajti gjallë toksicitetin fryma jonë, apo ne ishim indiferentë dhe nuk deshëm ta shohim?” – pyesin organizatorët në deklaratën e tyre.
Toksiciteti, në thelb, është shkalla e dëmit që një substancë, sjellje apo strukturë mund të shkaktojë mbi organizmat e gjallë dhe mbi ekosistemet. Por Green Fest këtë vit e zgjeron këtë përkufizim, duke e parë si një prani që shkon përtej ndotjes fizike: si një dhunë e ngadaltë dhe e padukshme që, siç thotë studiuesi Rob Nixon, grumbullohet me kohë dhe prek më të pambrojturit – duke lënë gjurmë të përhershme në ujërat tona, në qytetet tona, në trupat dhe jetët tona.
Pikërisht për ta bërë këtë të padukshme të dukshme, Green Fest 15 do të përdorë artin si medium reflektimi dhe reagimi. Përmes një programi të larmishëm që përfshin ekspozita, performanca muzikore, art vizual, dokumentarë mjedisorë, punëtori kreative, aktivitete për fëmijë dhe debate publike, festivali do të krijojë hapësira për të pyetur, për të reflektuar dhe për të ndërtuar kolektivisht rrugët drejt një detoksifikimi të brendshëm dhe të jashtëm.
“Toksiciteti helmon jo vetëm natyrën, por edhe mënyrën si jetojmë, vendimet që i pranojmë si normale dhe pabarazitë që i bëjmë sikur nuk ekzistojnë. Green Fest këtë vit sfidon këtë normalitet të helmatisur – jo për të tronditur, por për të ndërgjegjësuar. Jo për të dëshpëruar, por për të pyetur: Çfarë do të thotë të shërohesh? Si individ, si komunitet, si planet?”
Green Fest XV do të mbahet në qytetin e Mitrovicës nga 13 deri më 17 gusht 2025, dhe do të vazhdojë misionin e tij për të krijuar ndërveprim kuptimplotë mes artit dhe qëndrueshmërisë, duke përfshirë publikun e të gjitha moshave dhe prejardhjeve. Në zemër të festivalit qëndron ideja se arti mund të jetë jo vetëm pasqyrë e së vërtetës, por edhe mjet i shërimit – një mënyrë për të parë më qartë, për të ndjerë më thellë, dhe për të vepruar më me guxim.
Në një kohë kur planeti, shoqëritë dhe individët përballen me forma të reja e të rrezikshme të ndotjes – jo vetëm mjedisore, por edhe shpirtërore e strukturore – Mitrovica Green Fest ngre një pyetje të guximshme: A është Toka toksike, apo jemi bërë ne toksik për Tokën?/KultPlus.com
Mbrëmë ka nis edicioni i katërt i Prizren Fest, ku kanë përfshirë teatri, baleti e muzika.
Adrian Morina, drejtor artistik në Prizren Fest hapi edicionin e IV duke cituar filozofin Karl Marx mbi teorinë:
“Nuk mjafton ta interpretojmë botën por duhet ta ndryshojmë atë” , tha se “teatri shkon një hap përtej kësaj, teatri përpos që e përqafon botën dhe e njeh botën rreth vetes, ka edhe guximin ta imagjinoj një botë edhe më të mirë. Ne: territ i qëndrojmë përballë me dritë, e katrahurës me bukuri”. Mes emocionesh, duke kujtuar terrorin e të kaluarën tonë jo shumë të largët, guxojmë ti dërgojmë shpresë kësaj bote të përqarë e të thyer përmes gjuhës që ne e flasim më së miri TEATRIT.
Në këtë mbrëmje në sheshin historik, në zemrën e qytetit që di të mikpresë me shpirt të bardhë, më pas në skënë u bashkangjitën fëmijët që lëshuan balona drejt qiellit, shoqëruar nga kënga universale “We Are the World”, një thirrje e pastër për paqe, nga ata që ende besojnë fuqishëm në të. Zërat e tyre të brishtë, por të fuqishëm, u bënë jehonë në ndërgjegjen tonë kolektive.
Duke prezantuar artistë, sportistë, krijues me famë botërore Adriani tregoj se ne vërtetë e kemi pushtuar botën përmes fuqisë së mbrendshme kulturore-artistike e sportive.
Shaqir Totaj i pari i komunës së Prizenit, si e do zakoni .zyrtarisht hapi edicionin e IV të Prizren Fest “ Thuhet ndër format më të sofistikuar të shprehjes artistike është teatri me ku më mirë se në Prizren do të funksiononte një festival që promovon kulturën , qytetin e vetë shtetin,
E duke ironizuar situtatën aktuale Totaj tha se “Prizren Fest nuk ka konkurencë serioze duke anashkaluar kuvendin e Kosovës që është shëndrruar në një teatër kohët e fundit”.
E në fund ai bëri të ditur përkrahjen e vazhdueshme për PRIZREN FESTIN.
Më pas në skenë në teatrin mbi Lum u ngjjit Trupa e Baletit të Teatrit Kombëtar – Tiranë, me një performancë të veçantë nën koreografinë e njohur të Eno Peçit.
Shfaqja trajtonte pyetje të thella ekzistenciale mbi identitetin, kujtesën dhe emocionet njerëzore. Ajo reflekton mbi udhëtimin e jetës dhe muzgun simbolik si pikë ndarjeje mes kujtimeve dhe harresës. Përmes vallëzimit, publiku ftohet të meditojë: a jemi ne të robëruar nga muzgjet e jetës, apo jemi vetë shfaqje e tyre?
Një natë arti, ndjeshmërie dhe reflektimi – një performancë që premton të prekë thellësisht shpirtin e spektatorëve.
Krejt në fund nata e parë e eicionit të katërt të Festivalit Ndërkombëtar të Teatrit në Ambient të Hapur PRIZREN FEST u mbyll me JERICHO-n në after party. / KultPlus.com
Më 22 korrik 2003, u nda nga jeta Dhimitër Shuteriqi, një nga figurat më të mëdha të letërsisë dhe shkencës shqiptare, i njohur si një nga themeluesit e studimeve moderne të letërsisë shqipe. Ai la pas një trashëgimi të pasur në fushën e albanologjisë, historisë së letërsisë dhe kritikës letrare, duke ndikuar thellësisht në formësimin e kulturës shqiptare të shekullit XX.
Dhimitër Shuteriqi lindi më 21 shkurt 1915 në Berbat të Përmetit dhe u rrit në një familje me tradita kulturore. Ai studioi letërsinë dhe historinë, duke u bërë më vonë një ndër studiuesit më të respektuar në Shqipëri. Gjatë jetës së tij profesionale, Shuteriqi shkroi shumë libra dhe studime që trajtojnë zhvillimin e letërsisë shqiptare, si dhe historinë e kombit shqiptar.
Veprat e tij janë të shumta dhe përfshijnë analiza të thella për autorë të njohur shqiptarë, si dhe përmbledhje të letërsisë kombëtare. Ai ishte edhe redaktor dhe drejtues i disa botimeve të rëndësishme letrare dhe kulturore në Shqipëri. Shuteriqi shërbeu gjithashtu në institucione të rëndësishme akademike dhe arsimore, duke ndikuar në formimin e brezave të rinj të studiuesve dhe letrarëve shqiptarë.
Në kujtim të tij, institucione kulturore dhe shkollore vazhdojnë të organizojnë aktivitete për të nderuar jetën dhe veprën e tij, duke theksuar rëndësinë e tij në ruajtjen dhe promovimin e identitetit kulturor shqiptar. Emri i Dhimitër Shuteriqit vazhdon të mbetet një simbol i përkushtimit ndaj letërsisë dhe kulturës kombëtare.
Sot, më 22 korrik, kujtojmë me respekt dhe mirënjohje Dhimitër Shuteriqin, një figurë që la gjurmë të pashlyeshme në historinë e letërsisë shqiptare./KultPlus.com
Këngëtarja shqiptare me famë botërore, Dua Lipa, ka vendosur të vërë në ankand Porsche-in e saj të personalizuar, në mbështetje të fondacionit që ajo themeloi së bashku me babain e saj, Sunny Hill Foundation. Lajmi është bërë i ditur në mediat ndërkombëtare dhe ka marrë vëmendje të gjerë, jo vetëm për vetë vlerën e makinës, por edhe për kauzën fisnike që ajo përfaqëson.
Makina, një Porsche unike me dizajn të personalizuar sipas stilit të saj, pritet të tërheqë interes të madh në ankand. Me linja elegante, ngjyrime të veçanta dhe detaje të dizajnuara me kujdes, ajo është një përzierje perfekte mes luksit, artit dhe identitetit personal të yllit të muzikës.
Të gjitha të ardhurat nga ankandi do të shkojnë për fondacionin “Sunny Hill”, i cili ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në mbështetjen e komuniteteve dhe të rinjve në Kosovë, veçanërisht në fushat e arsimit, artit dhe kulturës. Fondacioni ka organizuar gjithashtu Festivalin e njohur “Sunny Hill”, që ka sjellë emra të mëdhenj të muzikës në Prishtinë dhe Tiranë./tv21/
Elizabeta I, vajza e Henrikut VIII, është e vetmja mbretëreshë angleze që nuk u martua kurrë.
Vizita e fundit e monarkut ikonik Tudor në Kenilworth 450 vjet më parë mund të përmbajë disa të dhëna për mbretërimin e saj solo, siç zbulohet në një instalacion të ri arti në kështjellë, që përshkruan tradhti, prerje kokash dhe një deklaratë të hollësishme dashurie
Në një mbrëmje korriku të vitit 1575, mbretëresha Elizabeta I, 41 vjeçe, mbërriti në Kështjellën Kenilworth në Warwickshire, Britani e Madhe, për atë që do të ishte vizita e saj më e gjatë dhe e fundit. Ajo ia kishte dhuruar kështjellën Robert Dudley-t në vitin 1563 dhe ia kishte dhënë titullin e Earl të Leicester-it vitin pasues. Dudley ishte një nga të preferuarit e mbretëreshës dhe mendohet të ketë qenë shoku i saj i fëmijërisë. Natyra e saktë e marrëdhënies së tyre të ngushtë ishte objekt i shumë thashethemeve.
Para mbërritjes së mbretëreshës beqare, Dudley kishte bërë një rinovim të madh në këtë kështjellë madhështore. Ishin ndërtuar ndërtesa të reja, ishte krijuar një kopsht i ri dhe prona ishte rregulluar me kujdes. Ai kishte bërë gjithçka që të organizonte një argëtim të jashtëzakonshëm me muzikë, valle, akrobatikë, fishekzjarre spektakolare dhe skeçe dramatike të interpretuara nga aktorë në kostume.
“Festimet e vitit 1575 ishin një përpjekje për të fituar zemrën e Elizabetës, tema e martesës ishte e pranishme në disa nga ngjarjet,” tregon Jeremy Ashbee, drejtori i pronave në English Heritage.
Loja e Dudley-t dukej se po ecte mirë, por më pas gjithçka ndryshoi. Pika kulmore e qëndrimit duhej të ishte një performancë, por që nuk u zhvillua kurrë.
A ishte thjesht moti i keq arsyeja, siç pretendonte versioni zyrtar? Apo mbretëresha kishte mësuar për përmbajtjen dhe u zemërua? Në performancë ishte Diana, perëndesha e virgjërisë, që kërkonte një prej nimfave të saj të virgjëra, të quajtur me qëllim “Zabetta”, një variant i emrit Elizabeth. Por performanca nuk arriti të përfundonte siç ishte planifikuar, dhe mbretëresha ditët e mbetura i kaloi në dhomë.
Tani, artistja Lindsey Mendick ka shënuar 450-vjetorin e kësaj vizite me krijimin e “Wicked Game”, një instalacion të madh skulptural në kështjellë. Wicked Game merr frymëzim nga mitologjia e lashtë, si dhe nga ngjarjet e vizitës së Elizabetës, dhe mënyra se si ajo përdori statusin e saj si mbretëreshë beqare në manovrat e saj të zgjuara politike gjatë 45 viteve të sundimit, përcjellë KultPlus.
Instalacioni përbëhet nga 13 tablo të ndryshme. Disa janë të zymta, të tjerat janë të mbushura me humor të zi. Skulpturat e copëtuara prej qeramike paraqesin në mënyrë të fuqishme Mbretëreshën dhe personazhet rreth saj si kafshë. Në pjesën qendrore, Elizabeta është një luan dhe Dudley një arush. Tablotë janë të pozicionuara mbi copat e një fushe shahu gjigante.
„Lojtarja e shahut është një analogji perfekte për atë që Elizabeta duhej të bënte për të mbijetuar,” thotë Mendick për mediat e huaja. “Mendoj se ajo është jashtëzakonisht interesante dhe një mënyrë e shkëlqyer për të parë se si trajtojmë gratë sot. Ky event (që planifikoi Dudley) në Kenilworth ishte menduar të ishte një festë masive për Elizabetën; duhej të ishte e shthurur dhe e këndshme. Por në të njëjtën kohë, ishte e mbushur me diçka tjetër. Për gratë e fuqishme si Elizabeta, refuzimi për të u martuar ose për të pasur fëmijë ishte një akt radikal i vetë-ruajtjes dhe autonomisë.”
Këshilltarët dhe anëtarët e Parlamentit e nxirrnin vazhdimisht para asaj idenë që duhej të martohej për të mbrojtur sigurinë e Anglisë. Një grua që sundonte vetë? E padukshme. Besohej se një mbretëreshë duhej të martohej, jo vetëm për të lindur një trashëgimtar mashkull dhe për të shmangur konfliktet për fronin, por edhe që një burrë të merrte përsipër çështjet politike dhe ushtarake. Thirrjet për martesë ishin të pandërprera, dhe kandidatë të shumtë për martesë u propozuan ose u ofruan vetë. Por Elizabeta vazhdimisht shmangu, kundërshtoi dhe refuzoi. Pse?
Është shumë e mundur që ajo thjesht e kishte të papranueshme idenë e të qenit nënshtruese ose e detyruar ndaj një burri, cilido burrë qoftë ai. Për më tepër, Elizabeta ishte shumë e arsimuar (fliste pesë gjuhë, frëngjisht, italisht, spanjisht, latinisht dhe flamishte dhe kishte studiuar histori dhe retorikë), shumë inteligjente, krenare dhe me temperament të zjarrtë. Thuhet se ajo kishte deklaruar: „Këtu do të kem vetëm një zonjë dhe asnjë zotërues.”
Qysh nga fillimi i sundimit, ajo kultivoi imazhin e Mbretëreshës Virgjër. Në vitin 1559, duke iu përgjigjur kërkesave të anëtarëve të Parlamentit për t’u martuar, ajo deklaroi se një ditë “një gur mermeri do të dëshmojë se një mbretëreshë, pasi ka sunduar për kaq kohë, ka jetuar dhe ka vdekur virgjër.”
Në fund të filmit të dashur të Shekhar Kapur, “Elizabeth” (1998), monarkia e re luhej nga Cate Blanchett, e cila e interpretoi përsëri rolin në vazhdimin “Elizabeth: The Golden Age” (2007). Në “Elizabeth”, ajo qëllimisht transformohet në Mbretëreshën Virgjër dhe, e veshur e tëra në të bardha, paraqitet para oborrit të saj të habitur duke shpallur: “Jam e martuar… me Anglinë.”
Filmi i Kapur e trajton historinë në mënyrë të lirë dhe jo gjithmonë të saktë, por dialogu pasqyron një deklaratë të vërtetë të Mbretëreshës, bërë në vitin 1559, ku ajo thoshte se nuk do të martohej sepse ishte “më parë e lidhur me një burrë, që është Mbretëria e Anglisë”./KultPlus.com
Nata e dytë e Etno Fest-it nisi me instalacionin e Malda Susurit “Të kam në mendje” përcjellur me fjalë që duhet mbajtur në mendeje: të kam, dashni, sy, bardhësi, ajër, harmoni, bimë, hije, botë, za, zog, hare, motiv, inspirim, univers… Mbi platformën e instalacionit plotë ndjesi u zhvillua debat në temën “Ndikimi i traditës në shendetin mendor” në debat morën pjesë Fadil Hysaj i cilli konstatoi se “Bërthama identitare e ruanë qenien “Vjosa Sadriu Hamiti foli për rëndësinë e gjuhës dhe Kanunit në ruajtjen e bërthamës identitare, ndërsa Klara Shehu Profesoreshë e antikës në Unversitetin e Sorbonës në Francë trajtoi aspekte psikologjike të ndikimit të riteve dhe dhe zakoneve në shëndetin tonë mendor duke e vë në spikamë dallimin midis traditës dhe zakoneve.
Aktorja Sheqerie Buqaj me një monolog ilustroi shpërthimin e dhimbjes së ndrydhur. Sali Zogiani tregoi disa anekdota^ në temen e ngushëllimeve në rastet e mortit.
Tema e identitetit në shfaqjen “Të turpëruarit” e Altin Bashës
Artistë nga Kosova dhe Shqipëria ishin bërë bashkë në shfaqjen teatrore “Të turpëruarit”. Një avokati amerikan me origjinë pakistaneze, dhe gruan e tij, Emily, piktore e talentuar në një darke me miqë prekin temën e identitetit ndërthurur me religjionin dhe politikën që rrënojnë raportet dhe rrjedhimisht edhe identitetet.
Në njëfarë mënyre të ata turpërohen në vete dhe kjo ndjesi shkakton dramë që eksploron identitetin, kulturën dhe konfliktet në një shoqëri të diversifikuar. Mesazhi kryesor i shfaqjes është reflektimi mbi identitetin, kulturën dhe konfliktet ndërkulturore në shoqërinë e sotme amerikane referenncialisht edhe në shoqëritë tjera. Personazhet i interoretuan Adrian Morina, Blerta Syla Surroi, Aurita Agushi, Kushtrim Sheremeti dhe Endrit Ahmetaj. Kostumet dhe skenografia e Iliriana Bashës.
Tema e shfaqjes prek raporte ndërnjerëzore
Përmes historisë së personazheve si Amir Kapoor dhe gruas së tij Emily, shpalosen sfidat dhe dilemat e një shoqërie ku ndihen ndikimet e trashëgimisë kulturore ptanimi – mospranimi në procesin ndryshimeve të shoqërisë moderne ku interferimet në identitet janë të paevitueshme. Shfaqja rrezaton me një fuqi inkurajuese mbi marrëdhëniet ndërkulturore dhe thellon përvojën tonë në kontekstin e diversitetit kulturor dhe identitetit në botën moderne. Veprën e Ayad Akhtar e kishte lexuar skenikisht përmbajtshëm regjisori Altin Basha me një regjisur spontane.
Nukleusini qenies identitar
Dilema e përshfaqjes të të kundërtës nga që përfaqësinin personazhet ishte e bukura e shfaqjes, ku pastaj zbardhen edhe marrëdhënet dashurore që tejkalojnë raportet identitare dhe bëhen trekëndësh… për pasoj prishet identiteti i dashurisë dhe vjen dhuna ndaj gruas… Partirura skenike ku përshfaqet dilima e përkatësisë identitare e Amarit në interpretim të aktorit Adrian Morina ishte nga momentet më dramatike të shfaqjes. Edhe aktori Endrit Ahmetaj pati poashtu një shpërthim ekspresiv që prekte majat e shqetësimit për pasigurinë identitare që lexohet si dilemë pse jo edhe dyshim se të tjerët janë kundër vetëm se ne jemi musliman. Poashtu në nivel të kërkesave të personazheve ishin edhe Blerta Syla, Aurita Agushi dhe Kushtrim Sheremeti me thyerjet emocionale, ritmin dhe intonimin shprehës komunikun fuqishëm me publikun e Etno Festit.
Përveç temës identitare drama prekte edhe disa mikrotema që plotësonin mozaikun e shtjellimit teatror: dashuria, arti dhe tradhëtia.
Shfaqja nxorri mesazhe shqetësuese që përmblidheshin tek fakti se mungesa e identitetit ka rrezik të prishë edhe familjen ku pastaj siç i ndodhë Amir Kaporit as drejtësia dhe arti nuk e gjejnë paqtimin dhe se dallimet që dalinë si bindje të ngurta identitare nuk i pajton as dashuria. Spektatorët e duartrokitën gjatë shfaqjen që provokoj, shqyrtoj dhe dilematizoj raporte të shumfishta njerëzore në kërkim të identitetit.
Etno nejën e përmbajtësoi me këngë të bukura këngëtarja Vala Mulliqi./ KultPlus.com
Shtëpia e modës Chanel shënoi 110-vjetorin e modës së lartë (haute couture) me një shfaqje madhështore në Javën e Modës në Paris, duke e kthyer atelienë e saj legjendare në një set gjigant brenda Grand Palais së restauruar rishtazi. Ky transformim nga intimiteti në spektakël, me një temë të theksuar natyre, solli së bashku yje të listës A si Kirsten Dunst, Keira Knightley, Penélope Cruz dhe Naomi Campbell.
Vetëm Chanel mund të quante sallonin e saj legjendar Rue Cambon “shumë të vogël” dhe ta rindërtonte atë, në përmasa monumentale, brenda një pallati. Kjo shfaqje tregoi fleksibilitetin dhe forcën e një prej gjigantëve të luksit, duke demonstruar se trashëgimia e Coco Chanel, e cila revolucionarizoi mënyrën si visheshin gratë duke flakur korset dhe duke riimagjinuar luksin si çlirim, shtrihet nga sallonet e vogla të vitit 1915 deri te kolosi i saj modern.
Yjet dhe përshtypjet
Artistë të njohur dhe rrethi i ngushtë VIP i shtëpisë ngjitën shkallët e praruara për të hyrë në atelienë e rindërtuar. Seti, i krijuar nga Willo Perron, ruante stilin klasik të Chanel – intim por monumental, i Botës së Vjetër por futurist. Naomi Campbell shprehu entuziazmin e saj, duke thënë: “Thjesht ndjehesha e veçantë, sikur të hyje në një kujtim dhe diçka krejtësisht të re. Ka ngrohtësi, intimitet, nostalgji. Chanel mund të rikrijojë çdo gjë, dhe kjo funksionon.”
Koleksioni vjeshtë-dimër 2025/26
Sfilata u zhvillua në stilin e fantazisë së natyrës, filtruar përmes prizmit Chanel. Rrobaqepësia e veshjeve për meshkuj i shtonte elegancë xhaketave dhe fustaneve të skalitura, ndërsa kostumet mohair në jeshile të errëta dhe kumbulla kanalizonin heshtjen e vjeshtës. Pëlhura me stofë bouclé imitonte lëkurën e deleve; pendët dhe stofi krijonin lesh artificial iluzionar.
Kallinj gruri të lyer me ar – simboli i bollëkut në shtëpi – ishin kudo: të qepur në pallto, të qëndisur në dekolte, të vendosur në vendin e çdo mysafiri. Megjithëse tema mund të ketë qenë fshatare, puna e fiksuar me dorë ishte mahnitëse: kopsa me gurë të çmuar, lule të qëndisura dhe një finale me lame aq të ndritshme sa imitonte rrezet e diellit në fushat e korrjes. Ekipi i studios, duke mbajtur fortesën pas largimit të papritur të Virginie Viard vitin e kaluar, e ankoroi shfaqjen në kode klasike, por luajti me zgjuarsi dhe lehtësi.
Rëndësia e Haute Couture për biznesin Chanel
Kjo punë e detajuar dhe tradicionale ka rëndësi të madhe jo vetëm për traditën, por edhe për biznesin. Chanel, një gjigant i modës në pronësi private, raportoi 18.7 miliardë dollarë të ardhura për vitin 2024, duke çimentuar statusin e saj si një nga shtëpitë luksoze më të fuqishme në botë. Moda e lartë, ndonëse një kurorë e shtëpisë, nxit shitjet globale të parfumeve, çantave dhe bizhuterive, duke e bërë atë zili të rivalëve.
Epoka e re dhe debutimi i Matthieu Blazy
Ndryshimi është gjithmonë pranë Chanel. Pas më shumë se 30 vitesh udhëheqje nga Karl Lagerfeld dhe një epoke më të butë nën Virginie Viard, industria tani pret me padurim debutimin e stilistit të ri të Chanel, Matthieu Blazy. Ky talent belg, me përvojë te Margiela, Celine dhe Bottega Veneta, ka fituar fansa për përzierjen e tij të inovacionit dhe nderimit për zanatin. Naomi Campbell tha për Blazy-n, të cilin e njeh personalisht: “Ai është i përqendruar, mendjehapur — do të sjellë diçka të veçantë.”
Shfaqja u zhvillua brenda Salon d’Honneur të restauruar rishtazi në Grand Palais, me arin dhe gurët e tij të zbuluar pas një restaurimi shumëvjeçar prej 600 milionë eurosh, të bashkëfinancuar nga Chanel. Kjo jo vetëm që shërben si një vend, por edhe si një reklamë e fuqisë dhe përkushtimit të shtëpisë së modës ndaj trashëgimisë pariziene./rtsh/ KultPlus.com
Një nga 27 fustanet e nusërisë së Lauren Sanchez u zhduk gjatë dasmës së saj me Jeff Bezos. Fustani u zhdukur që nga dita e ceremonisë dhe mediave ai ishte vjedhur nga një “mysafir i paftuar i veshur me stil”. Megjithatë, kjo teori nuk konsiderohet më si e mundshme dhe nuk është paraqitur asnjë raport zyrtar policor.
Nuk dihet se cili nga fustanet mund të ketë humbur, por me siguri nuk është fustani i bardhë me dantellë me jakë të rrumbullakët nga Dolce & Gabbana, të cilin 55-vjeçarja e veshi në dasmën e saj me themeluesin e Amazon në Venecia të premten, më 27 qershor. Çifti u martua në ishullin e San Giorgio Maggiore.
Lauren Sanchez postoi një foto të saj dhe Jeff Bezos në Instagram menjëherë pas ceremonisë, së bashku me datën e dasmës. Në foto, Sanchez tregoi fustanin e saj mahnitës të nusërisë. Ajo u fotografua me fustanin e nusërisë para dasmës për Vogue. Duke folur për revistën, ajo kujtoi se u ndje si një “princeshë” gjatë provës së përgjithshme, e cila u zhvillua në Milano.
“Ishte më tronditëse nga sa prisja”, – tha ajo për momentin kur e veshi për herë të parë. Ajo zbuloi gjithashtu se Jeff Bezos iu lut t’ia tregonte fustanin, por, siç është zakoni ajo shpjegoi se nuk do t’ia zbulonte para ditës së madhe. “Gati sa nuk u dorëzova”, – pranoi ajo, duke shtuar: “Por doja që të ishte një surprizë. Teksa plakesh, nuk ka shumë surpriza në jetë. Mezi prisja të shihja fytyrën e tij”.
Lauren Sanchez gjithashtu bëri përshtypje me një fustan rozë prej mëndafshi muslini Atelier Versace, të dizenjuar nga vetë Donatella Versace, për dasmën e fundit. Fustani kishte një korse, të qëndisur me dorë me kristale Swarovski ngjyrë ari rozë./lapsi.al/ KultPlus.com
Dita Botërore e Zogjve të Detit festohet çdo 3 korrik, si një kujtesë për sistemin e grupit të zogjve që i përshtaten mjedisit detar.
Ministrja e Turizmit dhe Mjedisit, Mirela Kumbaro përcolli sot në rrjetet sociale, një kolazh pamjesh të këtyre zogjve, nga Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura.
Zogjtë e detit janë shpendë të përshtatur për jetën në mjedisin detar, shumica e tyre folezojnë në koloni që ndryshojnë në madhësi nga disa dhjetëra zogj deri në miliona, duke qenë pjesë e rëndësishme e ekuilibrit natyror.
Shkencëtarët dhe të apasionuarit pas shpendëve të detit e përkujtojnë këtë datë për të rritur ndërgjegjësimin për kërcënimet e vazhdueshme dhe ruajtjen e popullatave të shpendëve të detit, duke propozuar rregullimin e teknikave të peshkimit, aktivitetin e kontrolluar të anijeve dhe ndaluar derdhjen e naftës në det.
Sipas Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura, në peizazhet e larmishme të vendit tonë jetojnë shumëllojshmëri shpendësh, të cilët janë një pasuri e pazëvendësueshme. Numri i tyre arrin në rreth 370 lloje, nga të cilat rreth 290 lloje janë autoktone. Lagunat bregdetare dhe liqenet e vendit tonë janë vendbanime të rëndësishme që ofrojnë kushtet e nevojshme, veçanërisht për dimërimin e shpendëve migratore. Pozicioni gjeografik, relievi dhe klima e favorshme në vend mundësojnë kushtet e përshtatshme për konservimin e florës dhe faunës.
AKZM bën me dije se në Shqipëri gjenden rreth 91 lloje të kërcënuara në nivel global, përfshirë këtu Pelikanin kaçurrel (Pelecanus crispus), shpend që haset në lagunat shqiptare. Pelikani është një ndër shpendët më të mëdhenjë jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Evropë. Ai folezon në Lagunën e Karavastasë, gjendet në Liqenin e Prespës dhe atë të Shkodrës.
Flamingo është një ndër shpendët më të veçantë për shkak të kontrasteve të ngjyrave të tij. Mbrojtja e këtij shpendi ka rritur numrin e tij në lagunat tona. Ai folezon kryesisht në brigje dhe ishuj të ulët. Jeton në cekëtina e ujëra të njelmëta. Çafka e vogël e bardhë (Egretta garzetta) një shpend shumë elegant, gjendet në lagunën e Fllakës në Durrës, por që rrezikon të zhduket. Larushi kokëkuq (Lanius senator) shpendi elegant gjendet në Bashtovë. Gargulli (bletëngrënësi) (Merops apiaster) gjendet në Kune-Vain. Gushëkuqi (Erithacus rubecula) gjendet në Parkun Kobëtarë Divjakë-Karavasta.
Zogjtë e detit janë ‘sistemi’ ynë i paralajmërimit të hershëm për ndryshime, siç është ndryshimi i klimës./atsh/ KultPlus.com
Nga zyra e Presidencës së Kosovës është bërë e ditur se Katari do të mbështesë invalidët e luftës së Kosovës, dhe mbështetja vjen pas anagazhimit të presidentes Osmani për mbështetjen e inavlidëve të luftës me pajisje të protezave të avancuara. KultPlus ju sjell të plotë njoftimin për këtë iniciativë.
Me iniciativë të Presidentes Osmani dhe me mbështetjen e shtetit të Katarit, invalidët e luftës do të pajisen me proteza ortopedike të avancuara
Falë angazhimit të drejtpërdrejtë të Presidentes së Republikës së Kosovës, Dr. Vjosa Osmani-Sadriu, dhe me mbështetjen e Qatar Fund for Development në bashkëpunim me Gjysmëhënën e Kuqe të Katarit, kanë filluar ekzaminimet mjekësore në Kosovë për invalidët e luftës, si pjesë e një projekti që do t’i pajisë ata me proteza ortopedike të avancuara dhe trajtim mjekësor të specializuar.
Ky projekt përfaqëson më shumë sesa ndihmë mjekësore—është një akt konkret falënderimi për ata që kanë sakrifikuar gjymtyrët e tyre për lirinë e Kosovës. Ata nuk kanë humbur vetëm një pjesë të trupit, por kanë bërë sakrificën më të dhimbshme në ndjekje të idealit më të lartë: lirisë dhe pavarësisë së vendit tonë.
Kjo iniciativë është dëshmi e përkushtimit të palëkundur të Presidentes për të qëndruar pranë atyre që kanë dhënë gjithçka për shtetin tonë, duke e shndërruar kujdesin ndaj tyre në një prioritet kombëtar dhe moral.
Presidentja Osmani shprehu mirënjohje të thellë ndaj Qatar Fund dhe Gjysmëhënës së Kuqe të Katarit për këtë mbështetje të jashtëzakonshme, duke theksuar se kujdesi për invalidët e luftës është një detyrim moral, shtetëror dhe njerëzor.
Ky bashkëpunim po ashtu forcon marrëdhëniet miqësore ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Shtetit të Katarit, duke dëshmuar se solidariteti ndërkombëtar, i mbështetur nga udhëheqja e Presidentes, mund të sjellë ndryshime të prekshme dhe dinjitoze në jetën e atyre që mbrojtën lirinë me sakrificën më të lartë./ KultPlus.com
Login
