Ndre Mjeda

Po shkrihet bora
Dimni po shkon;
Bylbyl i vorfen
Pse po gjemon ?

Pushoj murrlani
Me duhie t`vet :
Bylbyl i vorfen,
Cou, mos rri shkret.

Gjith fushet e mallet
Blerimi i mbeloj;
Livadhi e pema
Gjith kah lulzoj.

Nder pylla e ograja,
N`ma t`mirin vend,
Me rreze dielli
Po e gezon gjith kend.

E tuj gjimue
Shkon rreth e rreth
Nji prrue qe veret
Rrjedh nëpër gjeth.

A cile kafazi,
Bylbyl, flutro;
Nder pyje e ograja,
Bylbyl, shpejto.

Kerkush ma hovin
Atje s`ta pret;
Me zeher haejen
Kurkush s`ta qet.

Kafaz ke qiellin,
Epshin pengim;
E gjith ku t`rreshket
Shkon fluturim.

Neper lamije
Ke me gjet mel;
Për gjith prendveren
Njajo buk t`del.

E kur t`zite edi
Nder prroje pi;
Të njato prroje
Qe ti vete di.

Tash pa frige cerdhen
E ban n`ndo`j lis;
Nuk je si i njeri
Qe nuk ka fis.

E kur t`vin zhegu,
Kur dielli shkon,
Ti ke me kendue
Si ke zakon.

Rreth e rreth gjindja
Me t`ndie rri;
Prej aso vendit
Dahen me zi.

A cile kafazi
Bylbyl flutro;
Nder pyje e ograja
Bylbyl shpejto.

Nder drandofille
Nder zamake nga;
Ku qeshet kopshti
Idhnim mos mba.

Po shkrihet bora,
Dimni po shkon;
Bylbyl i vorfen,
Pse po gjemon?/KultPlus.com

Ka filma që i përkasin një kohe të caktuar, por edhe të tillë që, me kalimin e viteve, bëhen pjesë e kujtesës kolektive. “Home Alone” është një prej tyre. Që nga shfaqja e parë më 1990, komedia familjare për vogëlushin Kevin McCallister është shndërruar në një nga veprat më të dashura të kinemasë festive, duke u rikthyer në ekran çdo fundvit si një ritual që lidh breza të ndryshëm shikuesish.

I krijuar nga skenaristi John Hughes dhe i drejtuar nga Chris Columbus, filmi rrëfen historinë e tetëvjeçarit Kevin, i cili, pas një sërë keqkuptimesh dhe rrëmuje familjare para nisjes për pushime, mbetet aksidentalisht vetëm në shtëpi. Ajo që fillimisht duket si një ëndërr e realizuar për një fëmijë që dëshiron të shpëtojë nga zhurma e familjes, shndërrohet shpejt në një aventurë plot humor, zgjuarsi dhe situata të papritura, kur dy hajdutë përpiqen të hyjnë në shtëpinë e tij.

Me Macaulay Culkin në rolin kryesor, “Home Alone” ndërtoi një personazh që u bë i dallueshëm përtej brezit të tij. Kevin nuk është thjesht një fëmijë që përgatit kurthe për hajdutët, por edhe një figurë që përfaqëson imagjinatën, pavarësinë dhe guximin e fëmijërisë. Përmes situatave komike, filmi sjell edhe një mesazh më të ndjeshëm: rëndësinë e familjes dhe të pranisë së njerëzve të dashur, pikërisht në momentin kur mungesa e tyre bëhet më e dukshme.

Suksesi i filmit u dëshmua edhe në arkëtime. “Home Alone” u bë filmi me fitimet më të larta në mbarë botën gjatë vitit 1990, ndërsa u nominua për dy çmime Oscar, për muzikën origjinale të John Williams dhe këngën “Somewhere in My Memory”. Përtej suksesit komercial, muzika, atmosfera festive, humori fizik dhe skenat e paharrueshme ndihmuan në krijimin e identitetit të tij kinematografik.

Dy vjet më vonë, më 1992, historia vazhdoi me “Home Alone 2: Lost in New York”, ku Kevin humbet sërish nga familja, kësaj radhe në qytetin e Nju-Jorkut. Filmi ruajti frymën e origjinalit, duke e zhvendosur aventurën në një hapësirë më të madhe dhe duke e forcuar edhe më tej popullaritetin e personazhit. Në vitet pasuese, seria u zgjerua me filma të tjerë, përfshirë “Home Alone 3” më 1997 dhe vazhdime televizive e prodhime të reja, deri te “Home Sweet Home Alone” më 2021.

Megjithatë, vendi që zë filmi i parë dhe vazhdimi i tij në kulturën popullore mbetet i veçantë. Jo çdo vazhdim arrin të përsërisë lidhjen emocionale që një vepër krijon me publikun, dhe “Home Alone” është shembull i një historie që e tejkaloi formulën e komedisë së zakonshme. Për shumë shikues, rikthimi te filmi është një mënyrë për t’u kthyer te kujtimet e fëmijërisë, te netët festive dhe te një kohë kur aventurat e Kevinit dukeshin po aq të pabesueshme sa edhe të afërta.

Më shumë se tri dekada pas premierës, “Home Alone” vazhdon të dëshmojë se jetëgjatësia e një filmi nuk matet vetëm me suksesin në kinema. Ajo ndërtohet edhe përmes kujtimeve që krijon, skenave që përsëriten brez pas brezi dhe emocioneve që mbeten të njohura pavarësisht ndryshimit të kohës. Në këtë kuptim, aventura e Kevinit nuk është më vetëm një histori për një fëmijë të harruar në shtëpi, por një pjesë e pandashme e traditës festive të kinemasë./KultPlus.com

Bob Guccione, themeluesi i revistës Penthouse, ishte një nga figurat më të njohura dhe më kontroverse të industrisë amerikane të botimeve. Përmes një kombinimi të fotografisë, përmbajtjes provokuese dhe gazetarisë hulumtuese, ai ndërtoi një perandori mediatike që ndikoi në kulturën popullore dhe debatet mbi lirinë e shprehjes në gjysmën e dytë të shekullit XX.

I lindur më 17 dhjetor 1930 në New York, me emrin Robert Charles Joseph Edward Sabatini Guccione, ai e nisi rrugëtimin profesional në Evropë, ku punoi si karikaturist për gazetën The London American. Për të siguruar të ardhura për familjen, punoi edhe në veprimtari të tjera, përpara se të përqendrohej në botime dhe fotografi.

Në vitin 1965, Guccione themeloi revistën Penthouse në Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa botimi u zgjerua në Amerikën e Veriut në vitin 1969. Revista u krijua si konkurrente e Playboy, por u dallua për përmbajtjen më eksplicite fotografike dhe për artikujt hulumtues mbi korrupsionin politik, skandalet qeveritare dhe çështjet e artit. Në vitet e para, Guccione realizonte personalisht shumë prej fotografive të publikuara, duke përcaktuar kështu edhe identitetin vizual të revistës.

Suksesi i Penthouse e shndërroi atë në një nga botuesit më të pasur të kohës. Në vitin 1982, ai u përfshi në listën Forbes 400 të amerikanëve më të pasur, me një pasuri të raportuar prej rreth 400 milionë dollarësh. Megjithatë, ambiciet e tij shkuan përtej botimit të revistave.

Guccione financoi edhe filmin “Caligula”, dramën historike të vitit 1979 me regji të Tinto Brass, ku interpretojnë Malcolm McDowell, Helen Mirren, Peter O’Toole dhe John Gielgud. Ai krijoi gjithashtu revista të tjera, mes tyre Omni, e cila u përqendrua në shkencë, teknologji, fantashkencë dhe të ardhmen, duke dëshmuar interesimin e tij për fusha të ndryshme të botimit.

Një nga investimet e tij më ambicioze ishte resorti luksoz Haludovo Palace Hotel në ishullin Krk, në bregdetin e Adriatikut, në atë kohë pjesë e Jugosllavisë. Projekti u hap në vitin 1972, por falimentoi një vit më vonë. Edhe investime të tjera të pasuksesshme, përfshirë një projekt kazinoje, rënduan financat e perandorisë së tij mediatike.

Me përhapjen e internetit dhe qasjen gjithnjë e më të lehtë në përmbajtje falas gjatë viteve 1990, tirazhi i Penthouse pësoi rënie. Në vitin 2003, kompania botuese General Media paraqiti kërkesë për mbrojtje nga falimentimi, ndërsa Guccione u largua nga drejtimi i kompanisë.

Bob Guccione vdiq më 20 tetor 2010, në moshën 79-vjeçare, në Plano të Teksasit. Jeta dhe karriera e tij u trajtuan edhe në dokumentarin “Filthy Gorgeous: The Bob Guccione Story”, me regji të Barry Avrich, i cili u prezantua në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Toronto në vitin 2013.

Trashëgimia e Gucciones mbetet e ndërlikuar: ai ishte një botues që ndërtoi një biznes të fuqishëm mbi përmbajtjen provokuese, por njëkohësisht investoi në gazetari hulumtuese dhe në botime që trajtonin shkencën e artin. Historia e tij pasqyron ndryshimet në industrinë e medias, marrëdhënien mes biznesit dhe kulturës, si dhe ndikimin e teknologjisë në modelet tradicionale të botimit./KultPlus.com

Aktori japonez i zërit Kaneta Kimotsuki, i njohur për interpretimin e personazhit Suneo Honekawa në serialin e animuar “Doraemon”, mbetet një nga emrat e rëndësishëm të historisë së dublimit dhe teatrit japonez. Përgjatë më shumë se gjashtë dekadave në skenë dhe para mikrofonit, ai u dha zë personazheve që u bënë pjesë e kujtesës së disa brezave të shikuesve.

I lindur më 15 nëntor 1935 në prefekturën Kagoshima të Japonisë, Kimotsuki e nisi karrierën artistike në vitin 1954. Rrugëtimi i tij përfshiu teatrin, dramat radiofonike dhe animacionin, fusha në të cilat zhvilloi një stil interpretimi që e bëri një figurë të dallueshme të industrisë japoneze të argëtimit.

Roli i Suneos në “Doraemon” është ndër interpretimet më të njohura të tij. Ai gjithashtu i dha zë personazhit Iyami në “Osomatsu-kun”, dirigjentit në “Galaxy Express 999” dhe Horrorman në “Let’s Go! Anpanman”. Në karrierën e tij përfshihen edhe role në “Ninja Hattori-kun”, “Kiteretsu Encyclopedia” dhe “Cyborg 009”.

Përveç animacionit japonez, Kimotsuki kontribuoi edhe në dublimin e produksioneve ndërkombëtare. Ndër personazhet që interpretoi në gjuhën japoneze ishte Xhimi Kriketi në “Pinocchio”, si dhe Tom në versionet e dubluara të “Tom and Jerry”.

Pasioni i tij për teatrin u shtri përtej interpretimit. Kimotsuki themeloi trupën teatrore 21st Century FOX, përmes së cilës kontribuoi në zhvillimin e skenës teatrore dhe në krijimin e hapësirave të reja për interpretuesit.

Karriera e tij nisi nga teatri dhe dramat radiofonike, ndërsa me kalimin e viteve zëri u bë mjeti kryesor përmes të cilit ai ndërtoi një trashëgimi artistike. Puna e tij dëshmon rëndësinë e aktorëve të dublimit në krijimin e identitetit të personazheve të animuar, të cilët shpesh bëhen po aq të dashur sa vetë historitë që tregojnë.

Kaneta Kimotsuki vdiq më 20 tetor 2016, në moshën 80-vjeçare. Me një karrierë që zgjati nga viti 1954 deri në vitin 2016, ai la pas një kontribut të rëndësishëm në teatrin dhe animacionin japonez, duke u kujtuar për personazhet të cilëve u dha jetë përmes zërit të tij./KultPlus.com

Aktorja dhe valltarja amerikane Larri Thomas, e njohur për paraqitjet e saj në disa prej produksioneve të njohura të Hollywood-it, ndërtoi një karrierë që përfshiu filmin, televizionin dhe vallëzimin, duke qenë pjesë edhe e filmave klasikë si “Mary Poppins” dhe “The Sound of Music”.

E lindur më 23 janar 1932, Thomas e nisi rrugëtimin e saj artistik përmes reklamave televizive, përpara se të nënshkruante një kontratë me rrjetin NBC. Gjatë viteve të para të karrierës, ajo u shfaq në produksione televizive si “Peter Gunn” dhe “The Lucy-Desi Comedy Hour”, duke u bërë pjesë e industrisë së argëtimit amerikan të mesit të shekullit XX.

Një nga përvojat e saj të rëndësishme ishte përzgjedhja si njëra prej gjashtë valltareve të njohura si Goldwyn Girls, të përzgjedhura nga producenti Samuel Goldwyn për turneun promovues të filmit “Guys and Dolls” (1955). Thomas u shfaq gjithashtu në filma të tjerë muzikorë, përfshirë “Love Me or Leave Me” dhe “South Pacific”.

Pjesëmarrja e saj në “Mary Poppins” (1964) dhe “The Sound of Music” (1965) përbën një tjetër kapitull të karrierës së saj. Përveç paraqitjeve në ekran, Thomas shërbeu si zëvendësuese e Julie Andrews gjatë disa sekuencave të fluturimit në “Mary Poppins” dhe si zëvendësuese e saj në “The Sound of Music”, duke kontribuar në realizimin e skenave të këtyre produksioneve.

Në karrierën e saj televizive, ajo u shfaq edhe në programe të lidhura me emra të njohur të kohës, përfshirë Dean Martin. Në vitet e mëvonshme, Thomas vazhdoi të merrte role në seriale si “Dynasty”, “Cheers” dhe “Coach”, ku u shfaq në episodin e vitit 1993 që shënoi fundin e karrierës së saj të dokumentuar në ekran.

Jashtë skenës, Thomas ishte vajza e shkrimtares Lida Larrimore Thomas, autorja e romanit “The Lovely Duckling” (1951), të frymëzuar nga fëmijëria e së bijës në fermën familjare në Wayne të Pensilvanisë.

Larri Thomas vdiq më 20 tetor 2013, në moshën 81-vjeçare, në shtëpinë e saj në Van Nuys, Los Angeles, për shkaqe natyrore. Kontributi i saj mbetet pjesë e historisë së produksioneve muzikore dhe televizive të Hollywood-it, veçanërisht për punën e saj si valltare dhe zëvendësuese në disa prej filmave të njohur të kinemasë klasike./KultPlus.com

Pianisti polak Janusz Olejniczak, një nga interpretuesit e njohur të muzikës së Frédéric Chopin-it, ndërtoi një karrierë ndërkombëtare që ndërthurte interpretimin klasik, mësimdhënien dhe kinemanë. I vlerësuar për interpretimet e tij të veprave të kompozitorit polak, ai la gjurmë si në skenat e koncerteve, ashtu edhe në filma që i kushtohen botës së muzikës.

I lindur më 2 tetor 1952 në Wrocław të Polonisë, Olejniczak nisi të luante piano në moshën gjashtëvjeçare. Pas shpërnguljes së familjes në Varshavë, ai vazhdoi formimin muzikor nën drejtimin e disa pedagogëve të njohur, përpara se të thellonte studimet në Paris dhe në Gjermani. Në vitin 1970, ai u rendit i gjashti në Konkursin e VIII Ndërkombëtar të Pianos Chopin në Varshavë, një rezultat që shënoi një nga hapat e hershëm të karrierës së tij.

Repertori i Olejniczak-ut përfshinte vepra të Beethoven-it, Schumann-it, Schubert-it, Ravel-it dhe Prokofiev-it, krahas krijimtarisë së kompozitorëve bashkëkohorë. Megjithatë, ishte muzika e Chopin-it ajo që zinte një vend të veçantë në veprimtarinë e tij artistike. Pianisti interpretonte veprat e tij si në piano moderne, ashtu edhe në instrumente historike të periudhës së kompozitorit, mes tyre piano të markave Érard dhe Pleyel, duke eksploruar nuancat dhe ngjyrimet e ndryshme të tingullit.

Kjo qasje u pasqyrua edhe në regjistrimet e tij, të cilat përfshinin koncerte për piano, sonata, mazurka dhe vepra të tjera të Chopin-it. Ai regjistroi gjithashtu muzikë të Rameau-së, Mozart-it, Liszt-it dhe kompozitorëve të tjerë, duke bashkëpunuar me shtëpi diskografike dhe formacione orkestrale të ndryshme. Regjistrimet e tij u vlerësuan me shtatë çmime Fryderyk, ndërsa albumi me koncertet për piano të Chopin-it, i realizuar me orkestrën Sinfonia Varsovia nën drejtimin e Grzegorz Nowak-ut, u shpall Albumi i Vitit nga revista Studio më 1995.

Përtej skenës koncertale, Olejniczak u bë pjesë edhe e historisë së kinemasë përmes lidhjes së tij të drejtpërdrejtë me muzikën e Chopin-it. Në filmin Blue Note të vitit 1991, me regji të Andrzej Żuławski-t, ai interpretoi vetë rolin e kompozitorit, me të cilin ngjante edhe në pamje. Një tjetër kontribut i rëndësishëm ishte pjesëmarrja në filmin The Pianist të Roman Polanski-t, të vitit 2002, ku interpretoi muzikën e pianos dhe shërbeu si dublues i duarve për Adrien Brody-n, i cili luante pianistin hebre polak Władysław Szpilman.

Veprimtaria e tij përfshinte edhe edukimin e brezave të rinj të muzikantëve. Olejniczak dha mësim për katër vjet në Akademinë e Muzikës në Krakov, mbajti klasa master në Poloni, Kanada, Shtetet e Bashkuara dhe Japoni, si dhe ishte anëtar jurie në konkurse ndërkombëtare të pianos. Ai mori pjesë edhe në jurinë e Konkursit Chopin, ku nga viti 2018 u përfshi edhe vlerësimi i interpretimit në instrumente historike.

Kontributi i tij në kulturën polake u nderua me disa vlerësime, përfshirë Kryqin e Oficerit të Urdhrit të Polonia Restituta në vitin 2000 dhe Medaljen Gloria Artis për Merita në Kulturë në vitin 2005.

Janusz Olejniczak vdiq më 20 tetor 2024, në Varshavë, në moshën 72-vjeçare, si pasojë e një ataku në zemër. Trashëgimia e tij mbetet e lidhur me interpretimet e Chopin-it, me kërkimin e vazhdueshëm të ngjyrimeve të tingullit dhe me një karrierë që e çoi muzikën klasike nga sallat e koncerteve drejt ekranit të kinemasë./KultPlus.com

Gara për çmimet Grammy 2027 pritet të jetë e ngushtë, me Taylor Swift, Ella Langley, Olivia Rodrigo, Olivia Dean dhe emra të tjerë të njohur të muzikës që konsiderohen ndër pretendentët kryesorë për nominimet në kategoritë “Record of the Year” dhe “Song of the Year”.

Sipas parashikimeve të publikuara nga Variety, dhjetë këngë kryesojnë listën e kandidatëve të mundshëm për nominim në kategorinë “Record of the Year”, ku përfshihen “The Fate of Ophelia” nga Taylor Swift, “Choosin’ Texas” nga Ella Langley, “Man I Need” nga Olivia Dean, “The Cure” nga Olivia Rodrigo, “Where Is My Husband!” nga Raye dhe “Die on This Hill” nga Sienna Spiro. Në listë janë gjithashtu Bruno Mars me “I Just Might”, Noah Kahan me “The Great Divide”, Ariana Grande me “Hate That I Made You Love Me” dhe Rosalía me “Berghain”, në bashkëpunim me Björk dhe Yves Tumor.

Megjithatë, nominimet përfundimtare mbeten të paparashikueshme. Sipas kritikut të Variety, Chris Willman, gara për tetë vendet e nominimeve është veçanërisht konkurruese, ndërsa përcaktimi i fituesit është edhe më i vështirë, për shkak të numrit të madh të artistëve dhe preferencave të ndryshme të votuesve të Akademisë së Regjistrimit.

Një nga emrat që po tërheq vëmendje të veçantë është Ella Langley me këngën “Choosin’ Texas”. Sipas artikullit, kënga ka kaluar 24 javë në vendin e parë të Billboard Hot 100, duke vendosur një rekord të ri. Ky sukses e bën Langley një pretendente të rëndësishme, në një kohë kur muzika country ka pasur përfaqësim të kufizuar në kategoritë kryesore të Grammy-ve. Një fitore e saj do të shënonte një moment të rëndësishëm për këtë zhanër.

Në garë është edhe Taylor Swift me “The Fate of Ophelia”, një këngë që ka nxitur interes të madh në rrjetet sociale, veçanërisht përmes videove ku fansat imitojnë koreografinë e saj. Swift ka fituar disa herë çmimin “Album of the Year”, por ende nuk e ka fituar çmimin “Record of the Year” apo “Song of the Year”, çka mund të ndikojë në pritshmëritë rreth kandidaturës së saj.

Olivia Rodrigo, me “The Cure”, dhe Olivia Dean, me “Man I Need”, janë gjithashtu ndër emrat që pritet të konkurrojnë fuqishëm. Ndërkohë, Raye dhe Sienna Spiro shihen si dy artiste që mund të konsolidojnë pozicionin e tyre në skenën ndërkombëtare përmes nominimeve në kategoritë kryesore.

Për kategorinë “Song of the Year”, e cila vlerëson kryesisht autorësinë dhe kompozimin e këngës, lista e pretendentëve përfshin shumë nga të njëjtët artistë, por edhe disa dallime. Mes kandidatëve të mundshëm janë “Returning to Myself” nga Brandi Carlile, “Risk It All” nga Bruno Mars, “Streets of Minneapolis” nga Bruce Springsteen dhe “I Knew It, I Knew You” nga Taylor Swift.

Dy kategoritë kanë kritere të ndryshme: “Record of the Year” vlerëson interpretimin dhe realizimin e përgjithshëm të regjistrimit, ndërsa “Song of the Year” përqendrohet te kompozimi dhe shkrimi i këngës. Për këtë arsye, jo të gjitha këngët që pritet të jenë konkurruese në njërën kategori kanë të njëjtat gjasa edhe në tjetrën.

Votimi për raundin e parë të nominimeve është paraparë të vazhdojë deri më 22 tetor, ndërsa emrat e nominuar pritet të shpallen më 16 nëntor. Ceremonia e 69-të e çmimeve Grammy është planifikuar të mbahet më 7 shkurt 2027.

Deri atëherë, parashikimet mbeten të hapura, ndërsa gara mes yjeve të konsoliduara dhe emrave të rinj pritet ta bëjë njërën prej kategorive më të rëndësishme të mbrëmjes veçanërisht interesante./KultPlus.com

Muzika, talenti dhe emocionet e skenës evropiane për fëmijë do të rikthehen të shtunën, më 24 tetor, me edicionin e 24-t të Junior Eurovision Song Contest, që këtë vit do të mbahet në Ta’ Qali të Maltës. Gjashtëmbëdhjetë artistë të rinj do të ngjiten në skenë për të prezantuar këngët e tyre, në një mbrëmje që bashkon kultura, gjuhë dhe tradita të ndryshme përmes muzikës.

Finalja do të nisë në orën 21:00 sipas kohës së Evropës Qendrore (CEST) dhe do të mund të ndiqet drejtpërdrejt në kanalin zyrtar të Junior Eurovision në YouTube. Publiku në vendet pjesëmarrëse do të ketë mundësi ta ndjekë festivalin edhe përmes transmetuesve kombëtarë.

Shqipëria do të përfaqësohet nga Eslin Kurti me këngën Kërce me mua, e cila do të interpretohet e 14-ta në renditjen e natës finale. Përfaqësimi shqiptar do të vijë pas Irlandës dhe para Gjeorgjisë, në një garë ku secili artist i ri sjell identitetin e tij muzikor dhe kulturor.

Në mesin e 16 këngëve pjesëmarrëse janë edhe Stronger Together nga Maria për Holandën, Gravity nga Wiktor Sas për Poloninë, BOO! nga Naré për Armeninë, Blue Bird nga Beppe për Maltën dhe Sun on the Rooftops nga Davit Lomidze për Gjeorgjinë. Videoklipet zyrtare të të gjitha këngëve janë të disponueshme në kanalin e Junior Eurovision në YouTube, duke u dhënë mundësi publikut t’i njohë paraprakisht artistët dhe krijimet e tyre.

Votimi do të zhvillohet përmes platformës zyrtare JESC.tv dhe do të jetë falas. Publiku, pavarësisht nëse ndodhet në një prej vendeve pjesëmarrëse apo në pjesën tjetër të botës, mund të votojë për tri këngë të preferuara. Faza e parë e votimit do të hapet të premten, më 23 tetor, në orën 23:59 CEST dhe do të mbyllet të shtunën, më 24 tetor, në orën 20:59 CEST, pak para nisjes së finales. Votimi do të rihapet pasi të jetë interpretuar kënga e fundit e mbrëmjes dhe publiku do të ketë rreth 15 minuta për të dhënë votat e tij.

Prezantimi i këtij edicioni u është besuar Gaia Cauchi-t, Destiny-t dhe Keane Cutajar-it. Dy emrat e parë kanë një lidhje të veçantë me historinë e festivalit, pasi të dyja kanë fituar më parë Junior Eurovision për Maltën. Gaia Cauchi i solli vendit fitoren e parë në vitin 2013, ndërsa Destiny triumfoi në vitin 2015, përpara se ta përfaqësonte Maltën në Eurovision Song Contest më 2021. Në skenën e këtij viti, ata do të shoqërohen nga Keane Cutajar, me të cilin kanë bashkëprezantuar më herët përzgjedhjen kombëtare Malta Eurovision Song Contest 2026.

Përtej garës mes artistëve të rinj, mbrëmja do të sjellë edhe dy performanca të veçanta. Në skenë do të ngjiten DARA, fituesja në fuqi e Eurovision Song Contest, dhe Lou Deleuze, fituesja në fuqi e Junior Eurovision. Takimi i tyre në Maltë do të shënojë një moment të veçantë për dy festivalet, duke vënë në pah fuqinë e muzikës për të bashkuar breza dhe vende të ndryshme.

Gjatë javës së festivalit, publiku do të mund të ndjekë gjithashtu prapaskenat, provat dhe momentet e përditshme të pjesëmarrësve përmes kanaleve zyrtare të Junior Eurovision në Instagram, TikTok dhe Facebook. Për ata që dëshirojnë ta shndërrojnë finalen në një përvojë të përbashkët, organizatorët kanë vënë në dispozicion edhe një fletë vlerësimi për të 16 këngët, përmes së cilës shikuesit mund të japin pikët e tyre, të rendisin interpretimet e preferuara dhe të krahasojnë rezultatet me familjen apo miqtë.

Më 24 tetor, Malta do të bëhet pikëtakimi i zërave të rinj të Evropës, në një mbrëmje ku, përtej rezultatit, skena do t’u japë hapësirë artistëve të rinj të ndajnë muzikën, gjuhën dhe kulturën e vendeve që përfaqësojnë./KultPlus.com

Shqipëria do të ngjitet në skenën e Junior Eurovision Song Contest 2026 përmes zërit të këngëtares 12-vjeçare Eslin Kurti, e cila do të prezantojë këngën “Kërce me mua” në edicionin e sivjetmë të festivalit evropian për artistët e rinj, që do të mbahet më 24 tetor në Ta’ Qali të Maltës.

Me ritëm dhe energji, kënga shqiptare synon të përcjellë një mesazh bashkimi përmes muzikës, duke e bërë skenën ndërkombëtare një hapësirë për të prezantuar talentin e ri shqiptar.

Eslin Kurti përfaqëson Shqipërinë pas suksesit në edicionin e 64-t të Festivalit Mbarëkombëtar të Këngës për Fëmijë. Kënga “Kërce me mua” është kompozuar nga Enis Mullaj, ndërsa teksti është shkruar nga Eriona Rushiti.

Përmes një postimi, ministri Blendi Gonxhja u ka bërë thirrje shqiptarëve të mbështesin përfaqësuesen e vendit në këtë kompeticion, duke theksuar rëndësinë e votimit dhe shpërndarjes së këngës për t’i dhënë asaj sa më shumë mbështetje në këtë përvojë artistike.

Edicioni i 24-t i Junior Eurovision Song Contest do të zhvillohet në Qendrën e Panaireve dhe Konventave të Maltës, në Ta’ Qali, me pjesëmarrjen e 16 shteteve dhe artistëve të moshës 9 deri në 14 vjeç. Transmetimi i drejtpërdrejtë është paraparë të nisë në orën 21:00, sipas orës së Evropës Qendrore.

Për Eslin Kurtin, kjo skenë përfaqëson një mundësi për të sjellë muzikën shqiptare përpara publikut evropian dhe për të dëshmuar talentin e saj në një nga garat më të rëndësishme muzikore për fëmijë./KultPlus.com

Filmi i ri Digger, me regji të Alejandro González Iñárritu-t dhe protagonist Tom Cruise, po përballet me rezultate zhgënjyese në kinema, pavarësisht emrave të njohur që qëndrojnë pas tij. Sipas raportimeve, produksioni i Warner Bros. mund t’i kushtojë studios deri në 250 milionë dollarë, duke e kthyer filmin në një rast që ngre pikëpyetje mbi raportin mes famës, ambicies artistike dhe shijeve të publikut.

Në qendër të filmit është një manjat i naftës, indiferent ndaj krizës klimatike dhe kërcënimit të një katastrofe globale, për sa kohë mund të mbajë gjallë macen e tij. Përmes kësaj figure, regjisori ndërton një satirë mbi pushtetin, cinizmin dhe shpërfilljen e pasojave të veprimeve njerëzore. Megjithatë, kjo qasje duket se nuk ka arritur të tërheqë audiencën e pritur.

Sipas revistës Variety, një prej arsyeve mund të jetë natyra e pazakontë e projektit, i cili bashkon një yll të kinemasë komerciale si Cruise me vizionin artistik të Iñárritu-t. Reputacioni i aktorit dhe regjisorit nuk garanton sukses kur filmi largohet nga formulat që zakonisht tërheqin publikun e gjerë.

As përpjekjet promovuese nuk kanë sjellë rezultatet e dëshiruara. Cruise është shfaqur në intervista, ndërsa studioja ka zhvilluar edhe një fushatë në rrjetet sociale që ironizonte vlerësimet negative. Megjithatë, vëmendja mediatike nuk është shndërruar në interes të mjaftueshëm për ta parë filmin në kinema.

Një tjetër shpjegim lidhet me vetë natyrën e satirës. Në një kohë kur kriza klimatike dhe ndikimi i miliarderëve janë çështje të vazhdueshme publike, historia e një të pasuri që shkatërron mjedisin pa u shqetësuar për pasojat mund të mos ofrojë perspektivën që kërkojnë shikuesit. Ironia e hidhur e filmit, sipas analizës së gazetares Jenni Zylka në gazetën gjermane taz, mund të jetë një prej arsyeve pse ai nuk po krijon lidhjen e pritur me audiencën.

Në të kundërt, satira të tjera kanë gjetur një pritje më të ngrohtë. One Battle After Another i Paul Thomas Anderson-it, me mesazhin e tij politik, pati sukses në kinema dhe në ceremonitë e çmimeve, ndërsa Fatherland, një film që ndërthur historinë familjare me muzikën e Olivier Messiaen-it dhe Johann Sebastian Bach-ut, ka kaluar shifrën e 500 mijë shikuesve në Gjermani.

Rasti i Digger tregon se suksesi i një filmi nuk përcaktohet vetëm nga emrat e njohur, buxheti apo fushata e marketingut. Mes vizionit të autorit dhe pritshmërive të publikut ekziston një hapësirë e ndërlikuar, ku edhe projektet me ambicie të mëdha mund të mos gjejnë audiencën e tyre./KultPlus.com

Vepra teatrale “The Cut” e dramaturgut britanik Mark Ravenhill do të vijë së shpejti para publikut në Teatrin Kombëtar të Kosovës, nën regjinë e Fatos Berishës.

Në kastin e shfaqjes janë aktorët Armond Morina, Armend Smajli, Shengyl Ismajli dhe Blin Mani, të cilët do të interpretojnë në këtë produksion të ri teatror.

Mark Ravenhill është një nga dramaturgët bashkëkohorë britanikë të njohur për gjuhën e drejtpërdrejtë dhe trajtimin e temave që lidhen me pushtetin, kontrollin shoqëror dhe dilemat morale. Me “The Cut”, ai sjell një vepër që vë në pikëpyetje kufijtë mes autoritetit, lirisë individuale dhe ndërgjegjes njerëzore.

Shfaqja pritet të prezantohet së shpejti në skenën e Teatrit Kombëtar të Kosovës. Data e premierës dhe detajet e tjera rreth shfaqjes pritet të bëhen të ditura në vijim./KultPlus.com

Flonja Haxhaj

Mbrëmjen e së hënës, në Teatrin Dodona në Prishtinë u dha premiera e shfaqjes ‘Nyga’, duke sjellë para publikut një histori mbi përballjen e një familjeje me sëmundjen e Alzheimerit dhe ndryshimet që ajo sjell në jetën e përditshme. Përmes një rrëfimi me në qendër marrëdhëniet mes prindërve dhe vajzës së tyre, vepra trajton humbjen, frikën dhe vështirësinë për ta pranuar një realitet që ndryshon gradualisht, shkruan KultPlus.

E shkruar nga Valza Gashi dhe e vënë në skenë nën regjinë e Fatbardha Shalës, ‘Nyga’ e zhvendos vëmendjen te përjetimet e njerëzve që qëndrojnë pranë një personi të prekur nga Alzheimeri. Sëmundja nuk ndikon vetëm në kujtesën e tij, por edhe në mënyrën se si familjarët komunikojnë, përballen me pasigurinë dhe përpiqen t’i ruajnë lidhjet që i bashkojnë.

Në qendër të dramës është një familje, jeta e së cilës fillon të ndryshojë përballë përkeqësimit të gjendjes së babait. Nëna (Dardane Mehmeti) përpiqet ta ruajë qetësinë dhe ta mbajë familjen larg një realiteti të dhimbshëm, ndërsa vajza (Kosovare Krasiqi) adoleshente e përjeton drejtpërdrejt ndryshimin e të atit (Kushtrim Qerimi). Përballë së njëjtës situatë, secili prej tyre zhvillon mënyrën e vetë të reagimit, duke krijuar tensione që e vënë në sprovë marrëdhënien mes nënës dhe bijës.

Përmes këtij konflikti, shfaqja e trajton mohimin si një përpjekje për t’u mbrojtur nga dhimbja, por edhe si një pengesë për ta kuptuar dhe përballuar atë që po ndodh. Ndërkohë, përvoja e vajzës e vë në pah nevojën për të folur hapur për sëmundjen dhe për të mos i lënë familjet të përballen të vetme me barrën emocionale që ajo sjell.

Rrëfimi lidhet edhe me çështjen e paragjykimit shoqëror dhe prirjen për t’i mbajtur problemet familjare brenda mureve të shtëpisë. Në këtë kuptim, ‘Nyga’ nuk ndalet vetëm te përjetimi individual i sëmundjes, por hap një diskutim më të gjerë mbi pranimin, solidaritetin dhe mënyrën se si shoqëria i trajton njerëzit që kalojnë nëpër përvoja të tilla.

Për autoren Valza Gashi, tema e dramës lidhet me një përvojë personale, pasi ajo e ka përjetuar nga afër sëmundjen e Alzheimerit në familjen e saj. Ky dimension i jep veprës një shtresë intime, duke e lidhur rrëfimin artistik me sfidat emocionale të atyre që përballen me ndryshimin gradual të një personi të dashur.

Pas premierës së shfaqjes, për KultPlus foli vetë autorja Valza Gashi, për të cilën, kjo shfaqje ka një rëndësi të veçantë, sepse zanafilla e saj, niset pikërisht nga një përjetim personal i autores.

“Krejt drama ka nisur nga një përjetim personal i imi. Unë e kam pasur babanë të prekur nga sëmundja e Alzheimerit dhe, si 17-vjeçare, jam ndier e paragjykuar nga njerëzit e tjerë. Përveç paragjykimit që kam përjetuar, kam pasur edhe konflikt me nënën, e cila përpiqej ta mbante këtë problem brenda shtëpisë. Besoj se shumë nëna shqiptare, kur përballen me një problem të tillë, mundohen ta mbajnë atë brenda familjes. Konflikti më i madh ishte se, pavarësisht se çfarë ndodh, ne si shoqëri duhet të mësohemi ta pranojmë realitetin dhe të vazhdojmë jetën. Edhe kur një person është i sëmurë, jeta vazhdon dhe ne duhet të ecim përpara. Draftet e para kanë filluar 2025, e që bashkë me to erdhi edhe një lehtësim për mua sepse dhimbjen që e kisha për babën, e kam shkruar në letër ”, tha Gashi, duke shtuar mes emocionesh se është e kënaqur me të gjithë atë që u paraqit në këtë shfaqje, si një reflektim i dhimbjes së saj.

Pasi portretizoi rolin e babait në këtë shfaqje, aktori Kushtrim Qerimi, tha për KultPlus se ky tekst i ka bërë përshtypje që në lexim të parë, nga fakti që përveç temës së sëmundjes, trajton edhe problemet që çdo familje ka brenda saj.

“Në këtë shfaqje trajtohet tema e sëmundjes së Alzhaimerit, e përbrenda saj, edhe dukuritë që ndodhin brenda në familje. Është një dramë sociale që më pëlqen shumë. Që në momentin e parë kur e kam lexuar, më ka bërë përshtypje, sepse trajton telashe dhe hallet tonatë përditshme, të cilat, fatkeqësisht, gjenden në shumë familje. Besoj se e kemi për detyrë t’i shpalosim dramat tona familjare. Pa u zgjeruar në probleme më të mëdha të botës dhe kjo ishte arsyeja kryesore që më shtyu të bëhesha pjesë e kësaj shfaqjeje”, tha Qerimi, duke shtuar edhe për të, ka qenë kënaqësi të pënojë me të gjithë ekipin, që në fund të nxjerrin rezultatin të cilin e arritën mbrëmë.

Ndërkaq, për producenten Rrezarta Rashiti, ky ishte bashkëpunimi i saj i parë në teatër, e me gjithë këtë, ajo e cilëson si një punë tejet të suksesshme e që u reflektua edhe me reagimin e publikut.

“Për mua, ky është njëri prej projekteve më të mira në të cilat kam punuar si producente, edhe pse është shfaqja ime e parë në teatër. Ky është një projekt që e kam dashur që nga fillimi, kam besuar në të dhe e kam ditur se do të dilte diçka e mirë, edhe publiku e ka mirëpritur shumë, edhe gjithça shkoi siç kemi dashur”, ka thënë Rashiti./KultPlus.com

Patrick Dempsey ka hedhur një hap të rëndësishëm në karrierën e tij duke nënshkruar zyrtarisht me agjencinë e njohur të talenteve Gersh. Ky konsiderohet një fitim i madh për agjencinë, e cila aktualisht renditet e katërta më e madhja në botë për përfaqësimin e artistëve dhe autorëve, ndërkohë që aktori do të vijojë të përfaqësohet edhe nga avokati i tij, Mitch Smelkinson.

Lajmi vjen në një moment kulmor profesional për yllin e kinematografisë. Dempsey aktualisht luan rolin kryesor dhe shërben si producent ekzekutiv në serialin e Fox, “Memory of a Killer”, i cili transmetohet në platformën Hulu. Sezoni i dytë i kësaj drame është duke u xhiruar intensivisht në Toronto të Kanadasë, me synimin që xhirimet të mbyllen plotësisht brenda fundit të këtij viti.

Në ekranin e vogël, ai u pa së fundmi edhe në rolin e Kapitenit Aaron Spencer te “Dexter: Original Sin”, duke iu shtuar një listë të gjatë rolesh televizive ku përfshihen seriali ndërkombëtar “Devils” dhe miniseriali “The Truth About the Harry Quebert Affair”. Megjithatë, për publikun e gjerë, Dempsey mbetet i paharrueshëm si Dr. Derek Shepherd, i njohur gjerësisht si “McDreamy” në hitin mjekësor të ABC, “Grey’s Anatomy”. Ai mori pjesë në 262 episode gjatë 12 sezoneve, duke u larguar në vitin 2014 dhe duke u rikthyer më pas për një cikël episodesh në Sezonin 17, një rol që i solli dy nominime për çmimet Golden Globe dhe një çmim Screen Actors Guild (SAG).

Përveç suksesit në televizion, Dempsey ka lënë gjurmë edhe në kinema. Si një pilot garash automobilistike në jetën e përditshme, ai solli në jetë pasionin e tij në filmin biografik “Ferrari” të regjisorit Michael Mann, ku luajti përkrah Adam Driver dhe Penélope Cruz. Ai është shfaqur gjithashtu në filmin horror “Thanksgiving” të Eli Roth dhe ka fituar zemrat e publikut si protagonist romancash te “Enchanted” dhe vazhdimi i tij “Disenchanted” përkrah Amy Adams.

Karriera e tij e pasur ndër vite përfshin gjithashtu role në filma të njohur si “Sweet Home Alabama”, “Made of Honor”, “Bridget Jones’s Baby”, “Transformers: Dark of the Moon”, “Valentine’s Day”, “Freedom Writers” dhe “Scream 3”, pa harruar sukseset e tij të para në rininë e hershme me “Can’t Buy Me Love” dhe “Loverboy”.

Ky bashkëpunim i ri me agjencinë Gersh vjen vetëm pak kohë pas një tjetër momenti të madh vëmendjeje për aktorin, i cili në vitin 2023 u kurorëzua zyrtarisht nga revista People me titullin prestigjioz “Burri më seksi në botë”./KultPlus.com

Filmi i shkurtër “Qentë nuk kanë ëndrra” (Dogs Have No Dreams), me aktoret kosovare Era Balaj dhe Ilire Vinca, do të shfaqet për herë të parë në Francë në edicionin e 48-të të festivalit ndërkombëtar të filmit CineMed, në Montpellier.

Premiera franceze e filmit shënon një tjetër prezantim të artistëve kosovarë në një ngjarje ndërkombëtare të kinematografisë. Në këtë produksion, rolet interpretohen nga Era Balaj dhe Ilire Vinca, dy aktore nga Kosova.

Festivali CineMed, i mbajtur në Montpellier të Francës, i kushtohet kinemasë mesdhetare dhe sjell së bashku filma e krijues nga vende të ndryshme.

Filmi “Qentë nuk kanë ëndrra” prezantohet kështu para publikut francez, duke sjellë një tjetër vepër të lidhur me krijimtarinë filmike kosovare në një skenë ndërkombëtare./KultPlus.com

Universi letrar i Jilly Cooper, i ndërtuar mbi pasionet, skandalet dhe marrëdhëniet e ndërlikuara të shoqërisë së lartë britanike, pritet të vazhdojë të jetojë në ekran përtej suksesit të serialit Rivals. Kompania e produksionit që qëndron pas serialit ka siguruar të drejtat për të katër librat e serisë Rutshire Chronicles, duke hapur rrugën për përshtatjen televizive të një bote letrare që ka ushqyer prej vitesh imagjinatën e lexuesve.

Lajmi u bë i ditur nga producenti ekzekutiv Dominic Treadwell-Collins gjatë një aktiviteti në Festivalin e Letërsisë në Cheltenham, kushtuar veprës së shkrimtares britanike, e cila u nda nga jeta në tetor të vitit të kaluar, në moshën 88-vjeçare. E njohur për romanet e saj plot sensualitet, rivalitet dhe intriga shoqërore, Cooper ndërtoi një univers ku marrëdhëniet personale ndërthuren me ambicien, pasurinë dhe pushtetin, duke e bërë jetën e elitës britanike një skenë të vazhdueshme dramatike.

Seriali Rivals, i transmetuar nga Disney+, ka sjellë në ekran këtë botë përmes një kasti ku bëjnë pjesë David Tennant, Emily Atack, Aidan Turner, Katherine Parkinson dhe Danny Dyer. Suksesi i tij ka nxitur interesin për veprat e tjera të autores, ndërsa produksioni synon të shfrytëzojë pasurinë narrative të librave për të zgjeruar historitë dhe personazhet përtej kufijve të serialit fillestar.

“Ne i kemi të gjitha këto libra për t’i shfrytëzuar dhe mund ta vazhdojmë përgjithmonë”, u shpreh Treadwell-Collins, duke iu referuar mundësive që ofron seria Rutshire Chronicles.

Sipas producentit, përshtatja televizive nuk do të kufizohet vetëm te romani Rivals. Edhe mënyra se si seriali prezantohet në materialet promovuese të Disney+ e pasqyron këtë vizion, duke iu referuar tashmë si një vepër e bazuar në serinë Rutshire Chronicles të Jilly Cooper.

Treadwell-Collins bëri të ditur gjithashtu se shkrimtarja kishte miratuar linjat kryesore të historisë për sezonin e tretë përpara vdekjes së saj. Gjatë zhvillimit të dy sezoneve të para, ai kishte diskutuar me të planet për vazhdimin e serialit, ndërsa shënimet dhe idetë e saj do të shërbejnë si pikë orientimi për zhvillimet e ardhshme.

Për producentin, projekti ka edhe një domethënie personale. Ai tregoi se ideja për ta përshtatur Rivals lindi pasi i kishte shkruar Cooper-it një letër, në të cilën shprehte admirimin për romanet e saj dhe bindjen se ato mund të shndërroheshin në një vepër të suksesshme televizive. Përgjigjja e autores, e cila e nxiti ta shkruante vetë përshtatjen, u bë një pikë kthese në karrierën e tij.

Përtej ekranizimit, vazhdimësia e Rutshire Chronicles dëshmon se jeta e një vepre letrare nuk përfundon domosdoshmërisht me botimin e saj apo me largimin e autorit. Në rastin e Jilly Cooper, personazhet, marrëdhëniet dhe konfliktet që ajo krijoi vazhdojnë të ofrojnë material për interpretime të reja, duke kaluar nga faqet e romaneve në gjuhën e televizionit.

E njohur për romanet Riders dhe Polo, Cooper e ndërtoi stilin e saj përmes një ndërthurjeje të humorit, sensualitetit dhe satirës së zakoneve të shoqërisë së lartë. Tashmë, me të drejtat e siguruara për të gjithë serinë, bota e saj letrare ka mundësinë të zgjerohet në ekran, ndërsa trashëgimia e autores vazhdon të gjejë lexues dhe shikues të rinj./KultPlus.com

Disa histori mbijetojnë jo përmes librave të shkruar nga ata që i përjetuan, por përmes gjurmëve të lëna në arkiva, mes dokumenteve që koha nuk arriti t’i fshijë. E tillë është historia e Jehanne-s, një gruaje që jetoi në Francën e shekullit XV, dëshmia e së cilës, e ruajtur për më shumë se 600 vjet, sot rikthen në vëmendje jetën e grave në Mesjetë, marrëdhënien e tyre me drejtësinë dhe mënyrën se si e kaluara vazhdon të sfidojë perceptimet e së tashmes.

Në librin e ri Justice for Jehanne, historiania Sara McDougall i kthehet një ngjarjeje të ndodhur në Dijon, në dimrin e vitit 1472, për të rindërtuar historinë e një gruaje që kërkoi drejtësi pasi përjetoi një sulm brutal. Përmes dëshmive të regjistruara nga autoritetet e kohës, ajo nxjerr nga arkivi jo vetëm një rast gjyqësor, por edhe një portret njerëzor të një epoke, normat shoqërore të së cilës shpesh janë interpretuar përmes bindjeve të krijuara shumë shekuj më vonë.

Jehanne ishte larg vendlindjes së saj, Lorenës, kur u sulmua nga disa burra, mes tyre mercenarë të vendosur për të mbrojtur qytetin. Ajo ishte shtatzënë dhe, sipas dëshmisë së saj, u rrah dhe u tërhoq me forcë drejt një fushe, ku burrat tentuan ta dhunonin seksualisht. Të nesërmen, ajo rrëfeu ngjarjen para hetuesit Jaques Borestel, duke nisur një proces që do të zbulonte jo vetëm identitetin e sulmuesve, por edhe ndërlikimet e jetës së saj personale.

Në dokumentet e ruajtura në arkivin bashkiak të Dijonit, jeta e Jehanne-s shfaqet përmes fragmenteve: dëshmisë së saj, fjalëve të fqinjëve dhe pyetjeve të autoriteteve. Hetimi zbuloi se bashkëshorti e kishte braktisur prej vitesh dhe se ajo kishte pasur një marrëdhënie me një prift, me të cilin kishte fëmijë. Megjithatë, këto rrethana nuk e zhvlerësuan akuzën e saj. Edhe në një shoqëri të shënuar nga kufizime të forta morale dhe hierarki pushteti, fjala e saj u mor seriozisht.

Përpjekja për drejtësi nuk përfundoi me një vendim të qartë në favor të saj. Ndonëse të akuzuarit pranuan fajësinë pas marrjes në pyetje, ndërhyrja e autoriteteve të dukës së Burgundisë bëri që ata të liroheshin pas dy muajsh burg. Fati i mëvonshëm i Jehanne-s mbetet i panjohur, por dëshmia e saj vazhdon të jetojë në dokumentet që i mbijetuan kohës.

Pikërisht këtu qëndron rëndësia kulturore e këtij rrëfimi. Duke rilexuar dokumentet mesjetare, McDougall sfidon idenë se gratë që përjetonin dhunë seksuale përjashtoheshin gjithmonë nga komuniteti dhe fajësoheshin për atë që u kishte ndodhur. Në rastin e Jehanne-s, fqinjët e ndihmuan të gjente strehim, ndërsa autoritetet vazhduan hetimin pavarësisht të kaluarës së saj personale.

Përmes librit Justice for Jehanne, arkivi shndërrohet në një hapësirë ku historia merr sërish zë. Jehanne nuk është një figurë e njohur e oborreve mbretërore, as një emër i ruajtur nga kronikat e fitimtarëve. Ajo është një grua e zakonshme, jeta e së cilës ka mbërritur deri në të tashmen përmes një dëshmie të vetme, duke na lejuar të shohim Mesjetën përtej imazheve të saj më të zakonshme.

Në këtë rikthim të së kaluarës, rëndësi merr edhe vetë akti i dokumentimit. Një hetim i zhvilluar për interesa të menjëhershme gjyqësore është shndërruar, shekuj më vonë, në një burim për të kuptuar përvojat e grave, normat shoqërore dhe kufijtë e drejtësisë. Historia e Jehanne-s dëshmon se dokumentet historike mund të ruajnë më shumë sesa ngjarje dhe vendime: ato mund të mbajnë gjurmët e jetëve që përndryshe do të mbeteshin të harruara.

Gjashtë shekuj më vonë, Jehanne rikthehet jo vetëm si një emër nga arkivat e Dijonit, por si një prani njerëzore që sfidon heshtjen e kohës. Përmes saj, e kaluara nuk shfaqet më si një botë e largët dhe e mbyllur, por si një histori ende e hapur ndaj interpretimeve të reja./KultPlus.com

Colturi hyn në sezonin e ri me përvojë të konsiderueshme dhe ambicie të larta.

Skiatorja Lara Colturi po përgatitet për sezonin e ri të Kupës së Botës 2026–2027, që nis këtë fundjavë në Sölden. Në një intervistë për Eurosport, ajo ka folur për zhvillimin e saj sportiv, pavarësinë personale dhe synimet e ardhshme. Colturi është skiatore zvicerane, e martuar me Valon Behramin, ish-futbollistin shqiptar të përfaqësueses së Zvicrës, përcjell albinfo.ch.

Colturi ka arritur tashmë shtatë podiume në disiplinat e sllallomit dhe sllallomit gjigant. Ajo thotë se vitet e fundit është pjekur si sportiste dhe si individ, ndërsa përballja me një dëmtim e ka ndihmuar të bëhet më e pavarur.

Sportistja thekson se dëshira për të garuar në disiplinat e shpejtësisë ka qenë gjithmonë pjesë e saj, e ndikuar edhe nga nëna e saj, fituese e medaljes së artë olimpike në Super-G. Për sezonin e ri, ajo synon të garojë me më shumë qetësi mendore dhe të përqendrohet te momenti, duke shijuar sportin që e do. /Albinfo.ch/ KultPlus.com

Poeti, historiani, gazetari, përkthyesi dhe veprimtari i arsimit kombëtar dhe i kulturës, Naim Frashëri, u nda nga jeta më 20 tetor 1900 në Stamboll.

Akademia e Shkencave përkujtoi sot, poetin kombëtar, duke kujtuar krijimtarinë e tij të gjerë, përmes së cilës Naimi i këndoi dashurisë për atdheun, gjuhës shqipe, natyrës, historisë dhe krenarisë kombëtare. Vepra e tij luajti një rol të rëndësishëm në zgjimin e vetëdijes kombëtare dhe në zhvillimin e letërsisë shqipe, duke e bërë një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare.

Naim Frashëri lindi në vitin 1846 në Frashër të Përmetit. Në vendlindje mori mësimet e para. Më 1865, familja u shpërngul në Janinë, ku, bashkë me vëllanë më të vogël, Samiun, përfundoi gjimnazin grek “Zosimea”.

Më vonë punoi për disa muaj në Stamboll si nëpunës në zyrën e shtypit, por u prek nga tuberkulozi dhe u kthye në vendlindje për një klimë më të përshtatshme. Pas rikthimit në Shqipëri, punoi si nëpunës në Berat dhe më pas si doganier në Sarandë (1872–1877). Në këtë periudhë shkroi edhe poezitë e para në gjuhën shqipe.

Në Stamboll, Naimi ishte ndër botuesit kryesorë të revistës “Drita”, e më pas “Dituria” (1885), ku botoi edhe shumë prej prozave dhe vjershave të tij.

Nën ndikimin e ngjarjeve historike, sidomos të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit ku një nga udhëheqësit ishte Abdyl Frashëri, vëllai i tij më i madh si dhe të veprimtarisë kulturore patriotike të Shoqërisë së Stambollit, në krye të së cilës ishte Sami Frashëri, Naimi iu përkushtua tërësisht letërsisë dhe çështjes kombëtare shqiptare. Krijimtaria e Naim Frashërit përfshin vepra poetike, tekste shkollore, përkthime dhe botime me karakter historik e edukativ. Ndër veprat e tij janë Ëndërrimet (Tahayyulat), botuar në Kostandinopojë; Bagëti e bujqësija, botuar në Bukuresht më 1886; dhe Luletë e verësë, botuar në Bukuresht më 1890.

Në fushën e arsimit, Naimi dha një kontribut të rëndësishëm përmes teksteve mësimore, ndër të cilat përfshihen “E këndimit çunavet këndonjëtoreja”, pjesa e parë dhe pjesa e dytë; “Istori e përgjithëshme për mësonjëtoret të para”, si dhe “Vjersha për mësonjëtoret të para”, të botuara në Bukuresht më 1886. Në të njëjtin vit u botua edhe vepra “Dëshira e vërtetë e shqiptarëve”. përcjell./ KultPlus.com

Një raport i ri i Oxford Economics ka identifikuar 28 qytete në botë që pritet të fitojnë më shumë rëndësi në vitet e ardhshme, falë rritjes ekonomike, zhvillimit urban dhe gjallërimit të jetës kulturore. BBC Travel ka përzgjedhur pesë prej tyre, duke treguar se çfarë i bën të veçanta dhe cilat ndryshime po i kthejnë në destinacione gjithnjë e më tërheqëse për turistët: Toulouse në Francë, Ho Chi Minh City në Vietnam, Varshava në Poloni, Medellín në Kolumbi dhe Abu Dhabi në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Toulouse, Francë

Toulouse është ndër qytetet me rritjen më të shpejtë të popullsisë në Francë. Klima e butë, kostoja relativisht e përballueshme e jetesës dhe cilësia e mirë e jetës po tërheqin gjithnjë e më shumë të rinj dhe profesionistë.

Sipas banorëve, qyteti ndërthur gjallërinë e një metropoli me një ritëm më të qetë jetese. Kafenetë e pavarura, baret, restorantet dhe aktivitetet kulturore janë shtuar, ndërsa lagjet përtej qendrës historike po bëhen gjithnjë e më aktive. Toulouse është gjithashtu një qendër e rëndësishme e industrisë së hapësirës dhe aviacionit, ku ndodhet edhe selia qendrore e Airbus.

Vizitorët mund të zbulojnë këtë trashëgimi në qendrën tematike Cité de l’Espace, në muzeun e aviacionit Aeroscopia ose në La Halle de La Machine, ku arti ndërthuret me inxhinierinë përmes krijesave gjigante mekanike.

Ho Chi Minh City, Vietnam

Ho Chi Minh City, qyteti më i madh i Vietnamit, po përjeton zhvillim të shpejtë ekonomik dhe një rritje të ndjeshme të turizmit. Sipas parashikimeve të Oxford Economics, ai pritet të jetë ndër 50 qytetet me rritjen më të shpejtë ekonomike në botë gjatë pesë viteve të ardhshme.

Një nga shenjat më të dukshme të transformimit është linja e parë e metrosë, e hapur në fund të vitit 2024, e cila lidh qendrën e qytetit me parkun argëtues Suoi Tien.

Megjithatë, qyteti ruan edhe gjurmët e së kaluarës. Vizitorët mund të eksplorojnë ndërtesa të periudhës koloniale franceze, si Posta Qendrore dhe Opera, si dhe Muzeun e Mbetjeve të Luftës, që dokumenton historinë e konfliktit në Vietnam.

Kuzhina vendase mbetet një nga atraksionet kryesore, me specialitete si sanduiçi bánh mì, orizi cơm tấm dhe petullat krokante bánh xèo. Përtej zonave më turistike, lagjet rezidenciale, lagjja historike kineze Chợ Lớn dhe zona Thảo Điền ofrojnë tregje, tempuj, galeri arti dhe dyqane të pavarura.

Varshavë, Poloni

Kryeqyteti polak ka shënuar një përmirësim të dukshëm në renditjen e qyteteve globale, duke u ngjitur me më shumë se 100 vende në indeksin e Oxford Economics, deri në vendin e 61-të. Raporti vlerëson gjithashtu cilësinë e jetesës dhe parashikon rritje të qëndrueshme ekonomike.

Banorët e përshkruajnë Varshavën si një qytet që ka ndryshuar rrënjësisht gjatë dy dekadave të fundit. Ndërtimi i rrugëve, kullave dhe infrastrukturës së re ka transformuar pamjen e saj, ndërsa shumë zona janë bërë më të pastra dhe më të sigurta për të lëvizur në këmbë, edhe gjatë natës.

Për turistët, një mënyrë e mirë për ta zbuluar qytetin është të nisin nga Pallati i Kulturës dhe Shkencës, një ndërtesë e periudhës sovjetike, e të vazhdojnë përgjatë bulevardit Nowy Świat drejt Qytetit të Vjetër, i rindërtuar pas Luftës së Dytë Botërore.

Përvoja plotësohet me ëmbëlsirat tradicionale polake pączki dhe një vakt në bar mleczny, restorantet tradicionale me ushqime të thjeshta, të ngjashme me gatimet e shtëpisë dhe me çmime të përballueshme.

Medellín, Kolumbi

Medellín ka kaluar një transformim të rëndësishëm ekonomik dhe urban. Punësimi në sektorët e biznesit dhe shërbimeve financiare është më shumë se dyfishuar gjatë 20 viteve të fundit, ndërsa qyteti po fiton gjithnjë e më shumë vëmendje si destinacion turistik.

Zona që dikur njiheshin për pasigurinë ose ishin lënë pas dore, si Comuna 13, Perpetuo Socorro dhe Ciudad del Río, janë shndërruar në qendra të artit, kulturës dhe aktivitetit ekonomik.

Një nga elementet më karakteristike të qytetit është Metrocable, sistemi i teleferikëve të përdorur për transportin publik, që lidh zonat kodrinore me pjesën tjetër të qytetit.

Përveç kësaj, Medellín po tërheq vizitorë me skenën e tij të gastronomisë, artit dhe dizajnit. Zona Perpetuo Socorro është kthyer në një pikë takimi për krijuesit, me galeri, dyqane dizajni dhe kafene të specializuara. Ndërsa Comuna 13, e njohur për muralet, shkallët elektrike dhe muzikën në rrugë, vizitohet gjithnjë e më shumë nga turistët. Udhërrëfyesit vendas rekomandohen për të kuptuar historinë e lagjes dhe ndryshimet që ka përjetuar.

Abu Dhabi, Emiratet e Bashkuara Arabe

Abu Dhabi po diversifikon ekonominë e tij, duke ulur varësinë nga nafta dhe duke investuar në teknologji, energji të rinovueshme, pasuri të paluajtshme dhe financë. Sipas indeksit të Oxford Economics, kryeqyteti i Emirateve renditet i gjashti në botë për aftësitë dhe arsimimin e fuqisë punëtore.

Ndryshe nga ritmi më i shpejtë i Dubait, Abu Dhabi përshkruhet si një qytet më i qetë, me hapësira të gjera dhe qasje të lehtë drejt plazheve, zonave natyrore me mangrova dhe lagjeve rezidenciale.

Paralelisht me zhvillimin ekonomik, qyteti po zgjeron ofertën kulturore. Në ishullin Saadiyat, Muzeu i Historisë Natyrore dhe Muzeu Kombëtar Zayed u hapën në vitin 2025, ndërsa hapja e Guggenheim Abu Dhabi, projektuar nga arkitekti Frank Gehry, është planifikuar për 11 dhjetor 2026.

Përtej ndërtesave moderne dhe hoteleve luksoze, vizitorët mund të përjetojnë edhe jetën e përditshme të qytetit, duke kaluar kohë në kafenetë lokale, duke shëtitur në qendrat tregtare ose duke eksploruar zonat bregdetare./TemA/ KultPlus.com

Mes 3,010 filmave aplikues nga e gjithë bota, Filmi“SARA” është vlerësuar me çmimin Special Mention of the Jury, nga juria profesionale e Kuçova International Independent Film Festival Albania.

Filmi është realizuar me regji të Burim Halitit dhe shpërfaqë jetën e një 16 vjeçareje e cila ka lindë pa dorën e djathtë, por që me pasion dhe vullnet arrin të bëhet sportiste./ KultPlus.com