Normal view

‘Etërit na ikën…’

17 August 2026 at 23:40

Poezi nga Zhuliana Jorganxhi

Etërit na ikën… 
Në ditëvite të ndryshme. 
Me vdekje të thjeshta, 
si jeta e tyre. 

Na ikën… 
Cdo ditë e më shumë 
ua numërojmë të mirat… 
Ku ishim më parë 
ne bijtë, ne bijat?! 

Tani, që s’i kemi, 
ah, dhe një çast t’i kthenim! 
Të bëjmë ca rrugë 
andej nga Liqeni, 
t’iu japim një kafe, 
që s’ua dhamë te “Rinia” 
dhe tutje më shumë 
t’iu bëjë pleqeria… 
Rradhëve mos t’i lodhim 
në asnjë lloj dyqani, 
Mbrëmja mos heshtojë 
me sy tek ekrani. 
Të nisim udhë bisedash 
për botën anembanë, 
një gotë, çdo mbrëmje 
ta pimë me etërit tanë… 

Cfarë s’japim, 
t’iu jepnim, 
ato, që dot s’ua dhamë! 
Të urtëve, 
të pafjalëve, 
të mirëve, 
etërve tanë!

Zbulohen gjurmë të hershme të jetës në shkëmbinj 3.5 miliardë vjeçarë

17 August 2026 at 23:04

Një grup studiuesish ka zbuluar dëshmi që mund të përfaqësojnë ndër gjurmët më të hershme të jetës në Tokë, të ruajtura në shkëmbinj rreth 3.5 miliardë vjet të vjetër në rajonin Singhbhum Craton, në Indinë lindore.

Shkëmbinjtë e këtij rajoni janë me interes të veçantë për shkencëtarët, pasi mund të përmbajnë gjurmë jashtëzakonisht të lashta të materialit organik. Depozitat e studiuara, të njohura si qerthulli Bhitardar, përbëhen nga shtresa të holla sedimentesh të pasura me kuarc dhe material organik.

Një nga treguesit kryesorë për përcaktimin e moshës së këtyre depozitave ishin kristalet e vogla të zirkonit. Përmes analizimit të përmbajtjes së plumbit, studiuesit mund të përcaktojnë moshën e tyre me një saktësi të madhe. Në këtë rast, zirkonet rezultuan se ishin formuar rreth 3.497 miliardë vjet më parë.

Megjithatë, prania e materialit organik nuk do të thotë domosdoshmërisht se ai ka origjinë biologjike. Përbërje të tilla mund të krijohen edhe përmes proceseve jo të lidhura me organizmat e gjallë. Për këtë arsye, studiuesit përdorën metoda të tjera, përfshirë spektroskopinë Raman me rezolucion të lartë, për të analizuar përbërjen dhe origjinën e materialit.

Rezultatet e studimit ofruan dëshmi që mbështesin një origjinë biologjike të materialit organik të gjetur në shkëmbinj. Sipas studiuesve, këto depozita mund të përfaqësojnë një nga arkivat më të rralla të jetës së hershme të ruajtur nga periudha paleoarkeane.

Ekipi hulumtues vlerëson se zona mund të ketë qenë pjesë e një ekosistemi detar aktiv dhe vullkanik, të pasur me hekur dhe silikate. Mjedise të tilla mund të kenë krijuar kushte të përshtatshme për disa nga format më të hershme mikrobike të jetës në Tokë.

Nëse rezultatet konfirmohen nga kërkime të mëtejshme, zbulimi mund të ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë më mirë se si dhe në çfarë mjedisesh u shfaqën format e para të jetës në planetin tonë./KultPlus.com

’Një festë e teatrit shqiptar, përnjëmend’

17 August 2026 at 22:26

Nga Ben Apolloni

Një festë e teatrit shqiptar, përnjëmend

Në mbledhjen e fundit të Këshillit Drejtues të Teatrit Kombëtar, ku unë, si anëtar i tij, kam marrë pjesë (më 2023), pata propozuar që Festivali “Moisiu” (ku një nga tre organizatorët është TKK-ja) të modifikohej dhe të bëhej një festë e vërtetë e teatrit shqiptar, e jo vetëm edhe një organizim i zakonshëm sa për t’i shpërblyer me çmime shokët e shoqet.
Në vazhdim po e paraqes atë që, pak a shumë, e kam thënë edhe në atë takim dhe që është e protokolluar.
Propozimi im është që të bëhet një festival ku të gjithë teatrot shqiptarë, publikë e privatë, në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut (përfshirë edhe teatrin e Preshevës), të ishin organizatorë të barabartë. Secili teatër do të kishte të drejtën të propozonte shfaqjen (ose shfaqjet) me të cilat do të prezantohej.
Shfaqjet, më pas, do të shiheshin nga një juri, e cila do të përbëhej nga një komision vlerësues i krijuar me nga një artist të propozuar prej secilit teatër shqiptar.
Kjo juri do të bënte nominimet dhe do të vendoste edhe për çmimet, të cilat do të ndaheshin në një natë finale, në një Gala të Teatrit Shqiptar.
Çmimet që do të ndaheshin do të ishin:

  • Shfaqja më e mirë
  • Regjia më e mirë
  • Roli më i mirë femër
  • Roli më i mirë mashkull
  • Teksti më i mirë origjinal (dramë e një autori shqiptar)
  • Skenografia më e mirë
  • Kostumografia më e mirë
  • Muzika më e mirë
  • Ndriçimi më i mirë
  • Kritika më e mire
  • Përkthimi më i mire
  • etj.
    Secili çmim, përveç statuetës apo plaketës, do të shoqërohej edhe me një shumë parash. Ndërsa çmimi për Shfaqjen më të Mirë do të kishte një shumë më të madhe, për shembull, 50 mijë euro.
    Pse mendoj se një organizim i tillë do të ishte më i dobishëm për teatrin shqiptar?
    Sepse, kur të gjithë teatrot do të ishin palë të barabarta në organizim, mundësitë për të manipuluar me ndarjen e çmimeve do të ishin shumë më të vogla. Për më tepër, çmimet që do të ndaheshin do të kishin një prestigj shumë më të lartë, sepse do të ishin rezultat i një procesi ku do të përfaqësohej dhe vlerësohej i gjithë teatri shqiptar.
    Ky lloj organizimi do të kishte edhe një kosto më të ulët. Për organizimin e Festivalit “Moisiu”, është thënë se nga tre teatrot organizatorë janë ndarë rreth 60 mijë euro. Një festival i përbashkët, i organizuar nga të gjithë teatrot shqiptarë, do të mund të ishte jo vetëm më ekonomik, por edhe shumë më i rëndësishëm për promovimin dhe zhvillimin e artit teatror shqiptar.
    Mbi të gjitha, do të krijonte një ngjarje të përbashkët të teatrit shqiptar, ku artistët, teatrot dhe publiku do të ndiheshin pjesë e së njëjtës skenë kulturore.
    Një festival që nuk do të ekzistonte thjesht për të ndarë çmime, por që do t’i jepte teatrit shqiptar një festë të denjë për të./KultPlus.com

’Kthehu tek ëndrrat e vjetra’

17 August 2026 at 21:58

Poezi nga Ezra Pound

Kthehu tek ëndrrat e vjetra 

Që kjo bota jonë të mos humbë guximin 

Me dritë të shuar 

Duaje ëndrrën tënde 
Duke përbuzur çdo dashuri inferiore, 
Duaj erën 
Dhe kujtohu këtu 
Që vërtet vetëm ëndrrat mund të jenë 

Prandaj, unë nisem në ëndërr, që të t’arrij./KultPlus.com

Robert De Niro feston 83-vjetorin, një kthim pas në karrierën e tij të jashtëzakonshme

17 August 2026 at 21:42

Robert De Niro, një prej aktorëve më të mëdhenj dhe më të respektuar të kinemasë botërore, feston sot 83-vjetorin e lindjes, pas më shumë se gjashtë dekadash në skenë dhe në ekran.

I lindur më 17 gusht 1943 në Nju Jork, De Niro u afrua me aktrimin që në moshë të hershme. Ai ka treguar se ishte rreth 9 ose 10 vjeç kur kuptoi se dëshironte të bëhej aktor, ndërsa mbështetja e prindërve dhe mundësia për të ndjekur kurse aktrimi në fëmijëri i dhanë shtysën e parë një karriere që do ta kthente në një ikonë të Hollywood-it. 

Ajo që e dalloi De Niron që në fillimet e karrierës ishte mënyra fizike dhe e drejtpërdrejtë me të cilën i afrohej një personazhi. Për të, kostumi, pamja, mënyra e të lëvizurit dhe çdo detaj i jashtëm nuk ishin thjesht elemente të rolit, por një mënyrë për ta ndjerë dhe për ta kuptuar personazhin nga brenda.

Karriera e tij në film nisi në vitet ’60, por dekada e artë do të vinte në vitet ’70, kur ai u shfaq në filma që do të hynin përgjithmonë në historinë e kinemasë, mes tyre Mean Streets, The Godfather Part II, Taxi Driver dhe The Deer Hunter. 

Në The Godfather Part II, De Niro interpretoi Vito Corleonen e ri, personazhin që në filmin e parë ishte luajtur nga Marlon Brando. Roli i solli Oscar-in e parë, në vitin 1975, për aktorin më të mirë në rol dytësor.

Disa vite më vonë, ai do të fitonte një tjetër Oscar, këtë herë për aktorin më të mirë, për interpretimin e boksierit Jake LaMotta në Raging Bull. Për këtë rol, De Niro u shndërrua fizikisht në personazh, duke dëshmuar edhe një herë përkushtimin e jashtëzakonshëm ndaj artit të aktrimit. 

Por lista e roleve që kanë përcaktuar karrierën e tij nuk ndalet këtu. Taxi Driver, Goodfellas, Casino, Heat dhe shumë filma të tjerë e konsoliduan figurën e De Niros si një aktor që mund të interpretonte personazhe të errëta, komplekse, të dhunshme, por edhe role komike dhe dramatike me të njëjtën bindje.

Në ekran, ai ka krijuar personazhe që nuk harrohen lehtë. Shpesh mjaftonte një shikim, një heshtje apo një gjest i vogël për të përcjellë tensionin e një skene. Pikërisht kjo aftësi për ta bërë personazhin të duket i vërtetë e ka kthyer De Niron në një nga figurat më të rëndësishme të aktrimit amerikan.

Përveç dy çmimeve Oscar, De Niro ka fituar edhe një Golden Globe për Raging Bull, ndërsa në vitin 2011 u nderua me çmimin Cecil B. DeMille për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në kinematografi. (Parade⁠)

Në moshën 83-vjeçare, Robert De Niro vazhdon të jetë aktiv në kinema dhe në jetën publike. Karriera e tij është një nga ato histori të rralla të Hollywood-it ku koha nuk e ka zbehur figurën e aktorit, por vetëm e ka forcuar atë.

Nga një djalë i ri i Nju Jorkut që zbuloi aktrimin në fëmijëri, te Vito Corleone, Travis Bickle, Jake LaMotta dhe Henry Hill, Robert De Niro ka lënë pas një galeri personazhesh që janë bërë pjesë e kujtesës së kinemasë botërore.

83 vite jetë dhe më shumë se gjashtë dekada në ekran – Robert De Niro mbetet një nga emrat që i dhanë fytyrë, zë dhe shpirt kinemasë moderne./KultPlus.com

Johnny Depp rikthehet si Jack Sparrow i ‘Piratëve të Karaibeve’?

17 August 2026 at 20:45

Aktori Johnny Depp mund të rikthehet në rolin e Kapiten Jack Sparrow në filmin e gjashtë të sagës së famshme “Piratët e Karaibeve”. Mundësinë e rikthimit e ka lënë të hapur producenti Jerry Bruckheimer, i cili tha se aktualisht po zhvillohen diskutime me aktorin dhe po punohet për skenarin.

“Po flasim me Johnny-n, po punojmë për skenarin dhe shpresojmë që të arrijmë ta përfundojmë”, tha Bruckheimer më 16 gusht.

Sipas “Daily Mail”, filmi i gjashtë pritet të përqendrohet te një personazh i ri, i cili do të interpretohet nga Margot Robbie. Megjithatë, drejtuesit e produksionit dëshirojnë që Depp t’i bashkohet sërish kastit në rolin e Jack Sparrow.

Nëse rikthimi i Depp realizohet, ky do të jetë filmi i parë i “Piratëve të Karaibeve” që nga “Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales”, i cili u shfaq në kinema në vitin 2017.

Depp e interpretoi për herë të parë personazhin ikonë në vitin 2003, në filmin “Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl”. Filmi i parë arkëtoi më shumë se 654 milionë dollarë në mbarë botën, ndërsa pesë filmat e parë të serisë kanë gjeneruar në total më shumë se 4.5 miliardë dollarë.

Roli i Kapiten Jack Sparrow e shndërroi Johnny Depp në një prej aktorëve më të njohur të kinemasë. Interpretimi i tij i dha personazhit një stil të veçantë dhe e bëri Jack Sparrow një nga figurat më të dashura të sagës./KultPlus.com

‘Marubi’ rikthen pas shtatë dekadash bashkëpunimin Gjon Mili – Picasso

17 August 2026 at 20:14

 Në vitin 1950, Museum of Modern Art në New York i kushton një ekspozitë të veçantë fotografive të Pablo Picasso-s, të realizuara nga dy fotografë të jashtëzakonshëm të shekullit XX: Gjon Mili dhe Robert Capa.

Por për Milin, ky nuk ishte thjesht një rast për të fotografuar një nga artistët më të rëndësishëm të kohës. Takimi me Picasso-n në Vallauris, në vitin 1949, u shndërrua në një nga bashkëpunimet më të famshme të historisë së fotografisë.

Mili i propozon Picasso-s të vizatojë në ajër me një burim drite, ndërsa kamera, përmes ekspozimit të gjatë, regjistron gjurmët e padukshme të lëvizjes. Në errësirë lindin centaurë, figura dhe forma abstrakte që ekzistojnë vetëm për pak sekonda – por fotografia i bën të përjetshme.

Këto “light drawings” shënojnë një moment të jashtëzakonshëm ku piktura, fotografia, koha dhe lëvizja bashkohen në një imazh të vetëm.

Më shumë se shtatë dekada më vonë, historia e këtij bashkëpunimi rikthehet në Shqipëri, në ekspozitën “Gjon Mili: Retrospektivë” në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” Shkodër.

Në Muzeun “Marubi” ekspozohet një objekt i rrallë që dëshmon jo vetëm krijimtarinë e Gjon Milit, por edhe rrjetin ndërkombëtar të marrëdhënieve profesionale që ai ndërtoi në zemër të skenës artistike të Nju-Jorkut të pasluftës.

Ky Presentation Album, i realizuar në vitin 1950 për ekspozitën “Photographs of Picasso by Gjon Mili and Robert Capa” në Muzeun e Artit Modern (The Museum of Modern Art – MoMA), në Nju-Jork, nuk është një katalog i zakonshëm ekspozite.

Albumi përmban një dokumentim profesional të ekspozitës duke përfshirë disa nga imazhet më ikonike të Gjon Milit me Pablo Picasso-n, si dhe serinë e famshme të “Light Drawings”, ku Picasso “vizaton” në ajër me dritë, ndërsa aparati fotografik i Milit regjistron gjurmët e lëvizjes.

Ky album u prodhua në një numër shumë të kufizuar kopjesh si Presentation Album, një format prestigjioz i rezervuar për personalitete të botës së artit, muzeve dhe botimeve kulturore.

Kopja e ekspozuar në Muzeun “Marubi” mban në kopertinë emrin e Alexander Liberman (1912–1999), një prej figurave më me ndikim të kulturës vizuale amerikane të shekullit XX, drejtor artistik i Condé Nast, më pas Editorial Director i Vogue, fotograf dhe mik i shumë prej artistëve më të rëndësishëm modernë.

Albumi është i nënshkruar, i datuar (19 maj 1950) dhe i dedikuar nga Gjon Mili për Alexander Liberman, duke e shndërruar këtë objekt në një dëshmi të drejtpërdrejtë të marrëdhënies profesionale dhe respektit reciprok mes dy figurave të rëndësishme të fotografisë dhe kulturës vizuale ndërkombëtare.

Përtej vlerës së tij bibliografike, ky album përfaqëson një fragment të historisë së fotografisë moderne, ku arti, fotografia, muzeu dhe botimet ndërkombëtare takohen në një objekt të vetëm.

Nëpërmjet tij, Gjon Mili nuk paraqitet vetëm si autori i fotografive ikonike të Picasso-s, por edhe si një protagonist aktiv i rrjetit kulturor që formësoi historinë e artit të shekullit XX.

Objekte të tilla na kujtojnë se trashëgimia fotografike nuk përbëhet vetëm nga imazhet, por edhe nga historitë, marrëdhëniet dhe dialogët që ato kanë krijuar ndër vite.

Ekspozita “Gjon Mili: Retrospektivë” qëndron e hapur që nga data 12 qershor. Ajo është e kuruar nga Howard Greenberg dhe mbështetet nga Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit./atsh/KultPlus.com

Teatri Kombëtar i Kosovës do të nisë sezonin e ri me ‘Romeo dhe Xhulieta’

17 August 2026 at 19:30

Teatri Kombëtar i Kosovës nis sezonin e ri teatror me një nga veprat më të njohura të dramaturgjisë botërore, “Romeo dhe Xhulieta” të William Shakespeare, përcjell KultPlus.

Shfaqja, e cila sjell në skenë historinë e dashurisë së pavdekshme të dy të rinjve nga familjet rivale, vjen nën regjinë e Ilir Bokshit, duke rikthyer një prej klasikëve më të rëndësishëm të teatrit para publikut kosovar.

Në vijim, KultPlus ua sjell njoftimin e Teatrit Kombëtar të Kosovës:

Fillon sezoni i ri në Teatrin Kombëtar të Kosovës me shfaqjen: “ROMEO DHE XHULIETA”

Autor: William Shakespeare
Regjia: Ilir Bokshi

Dramaturge: Zoga Çeta Çitaku
Kompozitor: Memli Kelmendi
Skenograf: Petrit Bakalli
Kostumografe: Njomëza Luci
Koreograf: Robert Nuha
As. Regjie: Ardiana Mehmeti

Aktorë:

Valmir Krasniqi, Qendresë Jashari, Teuta Krasniqi, Edona Reshitaj, Florije Bajoku, Shpejtim Kastrati, Ylber Bardhi, Veton Osmani, Edlir Gashi, Gani Rrahmani, Blin Mani, Etnike Bogaj, Rrezon Zhinipotoku, Ereza Sejdiu, Labinot Rraci, Ercan Mehmeti, Erina Sahiti, Aurora Hyseni, Erdonis Gashi, Lis Maliqi, Ema Bislimi, Erza Osmani, Medin Beqiri, Alban Goranci dhe Elton Tahiri./KultPlus.com

Disney me supriza të mëdha, nga ‘Frozen 3’ te ‘Ice Age’

17 August 2026 at 18:50

Disney ka prezantuar një sërë projektesh të reja gjatë D23: The Ultimate Disney Fan Event, që po zhvillohet në Anaheim të Kalifornisë, ku fansat kanë marrë një vështrim të parë mbi filmat dhe serialet e ardhshme.

Në kinema priten disa tituj të mëdhenj. ‘Frozen 3’ do të shfaqet më 24 nëntor 2027 dhe do të sjellë një dasmë, një personazh negativ të ri, një histori të re dashurie dhe muzikë të re.

Ndërkohë, ‘Avengers: Doomsday’ do të mbërrijë në kinema më 18 dhjetor, ndërsa filmi i ri ‘X-Men’ ka zbuluar kastin, ku përfshihen Adam Driver, Kit Connor dhe Samara Weaving.

Disney konfirmoi gjithashtu ‘Zootopia 3’, ndërsa ‘Star Wars: Starfighter’, me Ryan Gosling, do të dalë më 28 maj 2027.

Në vitet e ardhshme do të rikthehen edhe ‘The Incredibles 3’, ‘Coco 2’, ‘Lilo & Stitch 2’ dhe ‘Ice Age: Boiling Point’.

Ndërkohë, ‘Princess Diaries 3’ është zyrtarisht në zhvillim, konfirmoi Anne Hathaway.

Edhe Pixar ka disa projekte të reja.

‘Ghost Street’, që do të dalë në pranverën e vitit 2028, do të jetë filmi i parë i studios që trajton historinë e fantazmave. Po ashtu, filmi i ri i animuar ‘Clay’, me zërin e Kieran Culkin, pritet në nëntor 2028.

Në platformën Disney+, ndërkohë, do të rikthehet ‘Ahsoka’ me sezonin e dytë më 20 janar 2027. Në muajt dhe vitet e ardhshme do të mbërrijnë gjithashtu ‘VisionQuest’, mini-seria ‘Oswald’ dhe sezoni i tretë i ‘Percy Jackson and the Olympians’.

Disney njoftoi edhe një serial anime të bazuar në videolojën ‘Kingdom Hearts’, i cili do të transmetohet në Disney Channel dhe Disney+.

Ndërkohë, ‘The Greatest Showman’ do të përshtatet si muzikal dhe do të shfaqet në Theatre Royal Drury Lane në Londër, në pranverën e vitit 2027./KultPlus.com

Rritet interesi për thesaret e trashëgimisë, Qendra Muzeore Berat priti mbi 61 mijë vizitorë

17 August 2026 at 18:18

Trashëgimia historike dhe kulturore e Beratit vijon të tërheqë gjithnjë e më shumë vizitorë, duke e bërë qytetin e një mbi një dritareve si një prej destinacioneve kryesore të turizmit kulturor në Shqipëri.

Të dhënat e shtatëmujorit të parë të vitit 2026 dëshmojnë për një interes në rritje për të vizituar Muzeun e Ikonografisë “Onufri” dhe Muzeun Etnografik.

Drejtori i Qendrës Muzeore Berat, Miklor Pasku, bëri të ditur për ATSH-nëse gjatë periudhës janar-korrik muze “Onufri” u vizitua nga 58 912 vizitorë, ndërsa në të njëjtën periudhë të vitit 2025 numri i vizitorëve ishte 50 615. Gjatë muajit maj u regjistrua shifra më e lartë deri tani, me mbi 17 mijë vizitorë, por edhe gjatë muajve qershor dhe korrik ka pasur një fluks të lartë vizitorësh”.

Sipas Paskut, numri i vizitorëve në muzeun “Onufri” është rritur me 16% krahasuar me shtatëmujorin e një viti më parë, ndërsa nga vizitorët e huaj kryesojnë polakët, francezët, spallonjët, italianët, gjermanët, holandezët etj.

Në shtatë muajt e parë të vitit rritje është shënuar edhe në të ardhurat e biletave të muzeut “Onufri”.

“Në shtatëmujorin e këtij viti, ato arritën në 14 788 740 lekë, duke shënuar një rritje prej 20% krahasuar me vitin 2025”, tha Pasku.

Interes të lartë gjatë muajve qershor-korrik është shënuar edhe në Muzeun Etnografik.

“Që prej rihapjes së tij në qershor Muzeu Etnografik ka tërhequr mbi 3000 vizitorë, ku më shumë se 80% e tyre janë turistë të huaj nga të gjitha kontinentet”, tha Pasku.

Berati, i përfshirë në listën e trashëgimisë botërore të UNESCO-s, vijon të jetë një pikë e rëndësishme e turizmit kulturor, ku pasuria monumentale, muzetë dhe historia e qytetit ndërthuren me përvojën turistike.

“Rritja e numrit të vizitorëve dhe e të ardhurave gjatë këtij viti dëshmon jo vetëm për interesin në rritje ndaj trashëgimisë së Beratit, por edhe për potencialin që ka turizmi kulturor në zhvillimin ekonomik të qytetit”, theksoi Pasku.

Muzeumet mbeten një prej pikave më të rëndësishme të itinerarit të vizitorëve që zgjedhin Beratin, duke kontribuar në promovimin dhe ruajtjen e vlerave të tij historike e kulturore.

Muzeu Etnografik i Beratit po kthehet në një nga pikat më të frekuentuara nga turistët vendas dhe të huaj. I vendosur në lagjen historike të Mangalemit, muzeu pasqyron jetën, kulturën, ekonominë dhe traditat e qytetit gjatë dy shekujve të fundit. Pas rikonstruksionit të fundit në muze janë të ekspozuara mbi 1300 artefakte./atsh/KultPlus.com

Si erdhe ti

17 August 2026 at 17:37

Poezi nga Goethe

Si, erdhe ti?! Plot mall sytë s’i ngrita
Dhe s’të dallova, kur u ktheve, jo!
O çast i lumtur e që s’kthehesh! Ç’prita?
Mos jam i verbër? Si më ndodhi kjo?

Ti mua do të më japësh pak të drejtë
Unë do mundohem të të ngushëlloj
Kur afër je, nga sytë më shket lehtë
Kur ndodhesh larg, më shfaqesh para, moj!/KultPlus.com

Sarajeva thyen rekordet e turizmit me mesazhin e bashkimit përmes muzikës dhe kulturës

17 August 2026 at 17:00

Sarajeva po përjeton një bum turistik, me një fluks rekord vizitorësh nga e gjithë bota.

Kryeqyteti i Bosnjë-Hercegovinës po shijon një verë të mbushur me koncerte të mëdha, aktivitete filmike dhe evente argëtuese, duke dëshmuar se tashmë nuk është më një destinacion që vizitorët e huaj e zbulojnë vetëm për shkak të historisë së tij komplekse, por një qytet ku njerëzit vijnë për kulturën, argëtimin, gastronominë dhe natyrën.

Më shumë se 100 mijë turistë vizituan Sarajevën vetëm gjatë muajit korrik, ndërsa një seri eventesh të mëdha po e shndërrojnë qytetin në një nga destinacionet më të gjalla të Ballkanit këtë verë.

Dyzet vjet pas Lojërave Olimpike Dimërore, Sarajeva po dëshmon sërish fuqinë e saj për të tërhequr njerëz nga e gjithë bota, këtë herë përmes muzikës, filmit, artit dhe gjallërisë së jetës urbane.

Dino Merlin, magjistari i muzikës, mbledh 200 mijë spektatorë

Një nga momentet më të jashtëzakonshme të verës erdhi në fund të korrikut dhe fillim të gushtit, kur më shumë se 200 mijë njerëz mbushën stadiumin “Kosevo” gjatë tri netëve radhazi për koncertet e yllit të muzikës rajonale, Dino Merlin.

Përmasat e eventit ishin të paprecedenta, por edhe më domethënëse ishte ajo që krijoi, muzika e një artisti bashkoi njerëz nga vende të ndryshme të Evropës dhe e shndërroi edhe një herë stadiumin olimpik në një vend bashkimi.

Njerëz nga i gjithë rajoni dhe nga vende të ndryshme të Evropës udhëtuan drejt Sarajevës për koncertet e tij.

Mes tyre kishte edhe vizitorë që nuk flisnin gjuhën boshnjake, por që kishin mësuar të këndonin këngët e Merlin.

Disa e vizituan qytetin për herë të parë pikërisht për shkak të tij.

Chiara Fortunato nga Barcelona udhëtoi drejt Sarajevës për koncertin, ndërsa Zuzana Bajer mësoi gjuhën boshnjake për shkak të muzikës së Merlin dhe më vonë u zhvendos në Sarajevë.

Histori të tilla tregojnë se fenomeni nuk mund të matet vetëm me numrin e vizitorëve.

Njerëz nga e gjithë bota erdhën sepse ishin dashuruar me muzikën që nuk e kishin dëgjuar gjatë rritjes së tyre dhe që nuk e kuptonin domosdoshmërisht në aspektin gjuhësor.

Por imazhi më i fuqishëm ishte edhe më i thjeshti, më shumë se 200 mijë njerëz duke kënduar së bashku për tri ditë.

Ajo që ndodhi në “Kosevo” u përhap shpejt në pjesën tjetër të qytetit.

Gjatë tri ditëve të koncerteve të Dino Merlin, Sarajeva regjistroi rreth 78 milionë euro qarkullim fiskal, ndërsa hotelet dhe akomodimet private patën vështirësi për të përballuar rritjen e kërkesës.

Fluksi i vizitorëve u ndje shumë përtej stadiumit, në restorante, kafene, dyqane, transport dhe biznese të tjera.

Eventet e mëdha po bëhen kështu gjithnjë e më shumë një forcë shtytëse për turizmin e Sarajevës, ato tërheqin vizitorë të rinj, zgjasin qëndrimin e tyre dhe u japin një arsye për të eksploruar qytetin përtej eventit për të cilin kanë ardhur.

Qendra e festivaleve të rajonit, nga muzika te filmi

Pas koncerteve të Merlin, Sarajeva vazhdoi aktivitetet pothuajse pa ndërprerje, me një kalendar të ngjeshur eventesh të mëdha.

Koncerti i grupit legjendar “The Prodigy”, më 13 gusht, solli një tjetër valë të madhe vizitorësh, ndërsa vetëm një ditë më vonë qyteti kaloi nga ritmet e koncertit në atmosferën kinematografike me hapjen e Festivalit të 32-të të Filmit të Sarajevës.

I themeluar në vitin 1995, gjatë vitit të fundit të rrethimit të Sarajevës, SFF është shndërruar në një nga eventet më të rëndësishme të filmit në Evropë.

Mes të ftuarve të këtij viti janë Woody Harrelson, Emily Watson, Paweł Pawlikowski, Diego Luna, Asghar Farhadi dhe Céline Sciamma.

Festivali i Filmit të Sarajevës është një nga shembujt më të mirë të transformimit të qytetit.

Një event që lindi në një kohë kur Sarajeva ishte simbol i luftës, sot është shndërruar në një nga markat e saj kulturore më të njohura ndërkombëtarisht.

Gjatë festivalit, qyteti është pothuajse vazhdimisht i gjallë me shfaqje filmash, koncerte, festa dhe takime me të ftuar nga e gjithë bota.

Këtë verë, muzika dhe filmi po tregojnë të njëjtën histori – atë të një qyteti që bashkon njerëzit.

Megjithatë, ajo që i mban turistët në Sarajevë shkon shumë përtej eventeve të mëdha.

Brenda vetëm pak minutash ecjeje, vizitorët mund të përshkojnë disa shekuj të historisë evropiane.

Bascarsija ruan arkitekturën osmane, rrugët e vjetra të zejtarëve, xhamitë, hanet dhe traditën e kafesë boshnjake, ndërsa vetëm disa qindra metra më tej, rrugët dhe ndërtesat pasqyrojnë periudhën austro-hungareze.

Në qendër të qytetit, brenda disa qindra metrash nga njëra-tjetra, ndodhen xhami, kisha dhe një sinagogë.

Për këtë arsye Sarajeva është përshkruar shpesh gjatë historisë si një pikëtakim i kulturave dhe feve.

Historia e saj përfshin gjithashtu ngjarje që ndryshuan botën, mes tyre vrasjen e trashëgimtarit të fronit austro-hungarez, Franz Ferdinand, një ngjarje që çoi drejtpërdrejt në shpërthimin e Luftës së Parë Botërore.

Në qytet ndodhen gjithashtu shumë vende që ruajnë kujtesën e rrethimit të Sarajevës gjatë viteve 1992–1995.

Për disa vizitorë të huaj, Sarajeva ende lidhet kryesisht me luftën, për shkak të pamjeve televizive të viteve ’90.

Por qyteti i sotëm paraqet një pamje shumë të ndryshme. Rrugët qendrore janë të mbushura me turistë, restorante, kafene, festivale dhe aktivitete kulturore.

Në të njëjtën kohë, Sarajeva ofron diçka që shumë kryeqytete evropiane nuk e kanë, malet olimpike që mund të arrihen në vetëm rreth 15 minuta.

Trebeviqi ngrihet drejtpërdrejt mbi qytet, ndërsa Bjelasnica, Igmani dhe Jahorina janë gjithashtu lehtësisht të arritshme, duke u dhënë vizitorëve mundësinë të kombinojnë një pushim urban me ecje në natyrë, çiklizëm ose sporte dimërore.

Një tjetër traditë e pazakontë e Sarajevës lidhet me Bentbasën, vetëm pak minuta larg Bascarshisë, ku zhvillohen kërcime nga shkëmbinjtë në lumin Miljacka.

Pak kryeqytete evropiane organizojnë një aktivitet të tillë sportiv në zemër të qytetit, të rrethuar nga shkëmbinj dhe një mjedis historik urban.

Të gjitha këto po kontribuojnë në rritjen e popullaritetit të Sarajevës si destinacion turistik.

Por ndoshta Sarajeva e kësaj vere kuptohet më mirë përmes asaj që ka ndodhur mes Kosevës dhe rrugëve të festivaleve të qytetit.

Dyzet vjet më parë, njerëzit erdhën në Sarajevë për të qenë pjesë e Lojërave Olimpike.

Pas luftës, në vitin 1997, “U2” dha një mesazh të fuqishëm me koncertin në “Kosevo”, duke treguar se Sarajeva ishte rikthyer në botë.

Sot, katër dekada pas Olimpiadës, njerëzit po vijnë sërish në Sarajevë, por këtë herë për të festuar.

Ata vijnë për muzikën, filmin, artin, gastronominë dhe energjinë e jetës së qytetit.

Vijnë për emra të mëdhenj të kulturës botërore, por edhe për artistët e këtij qyteti, këngët e të cilëve udhëtojnë shumë përtej kufijve të tij./KultPlus.com

Liqeni i Degës në Belsh, ndër peizazhet magjepsëse të zonës së Dumresë

17 August 2026 at 16:25

Liqeni i Degës në Belsh, monument natyre i kategorisë së parë, mbetet një nga liqenet më piktoreske të Dumresë që tërheq vëmendjen e turistëve vendas dhe atyre të huaj.

Kryeministri Edi Rama ndau në rrjetet sociale pamje nga ky liqen, duke sjellë në vëmendje bukuritë natyrore të zonës së Dumresë.

Përmes pamjeve të publikuara, Rama përcolli peizazhin e liqenit, të rrethuar nga gjelbërimi dhe natyra karakteristike.

Tashmë Belshi i rilindur tërësisht është një destinacion i rëndësishëm turistik në qarkun e Elbasanit.

Kjo mbetet një zonë me një peizazh natyror që të bën për vete në të katër stinët e vitit, por më interesante është pranvera dhe vjeshta, ku bimësia spikat me ngjyrat e saj të theksuara.

Gjithë krahina numëron rreth 84 liqene, midis tyre ka dhe të vegjël fare, por të gjithë janë të bukur dhe kanë karakteristikat e tyre.

Liqenet e Dumresë kanë një florë befasuese sidomos në pranverë. Disa numërohen me emra për bukurinë e tyre si, ai i Seferanit, Merhojes, Cestijes, Degës, me një florë të pasur si, zambaku i bardhë, zambaku i verdhë, karakteristikë për ujërat e këtyre liqeneve që tërheqin vëmendjen e vizitorëve./Atsh/KultPlus.com

Vendet evropiane po rikthejnë librat e printuar dhe shënimet me dorë në klasa

17 August 2026 at 16:00

Suedia, Finlanda, Norvegjia, Franca, Italia dhe Danimarka po ndryshojnë qasjen ndaj digjitalizimit në arsim, duke rikthyer në qendër të mësimit librat e printuar, shkrimin me dorë dhe leximin tradicional.

Ndryshimi vjen në një kohë kur edukatorë dhe politikëbërës po shprehin gjithnjë e më shumë shqetësime për ndikimin e përdorimit të tepruar të ekraneve në përqendrimin, kujtesën dhe angazhimin e nxënësve, shkruan KultPlus.

Për vite me radhë, teknologjia u konsiderua si e ardhmja e arsimit. Librat shkollorë u zëvendësuan pjesërisht me tableta, ndërsa detyrat digjitale dhe shënimet elektronike u bënë pjesë e përditshmërisë në shumë shkolla.

Tashmë, disa prej sistemeve arsimore më të zhvilluara në Evropë po rishqyrtojnë këtë qasje.

Suedia ishte ndër vendet e para që nisi të ndryshojë drejtim. Në vitin 2023, Ministria suedeze e Arsimit frenoi përdorimin e detyrueshëm të tabletave në shkolla dhe orientoi qindra miliona korona drejt blerjes së librave të printuar.

Edhe Danimarka ka ndërmarrë hapa të ngjashëm. Vendi ka ndarë 540 milionë korona për zëvendësimin e tabletave me libra, ndërsa mijëra kopje të reja të librave të printuar janë dërguar në shkolla. Danimarka synon gjithashtu që deri në vitin 2027 shkollat të jenë gjithnjë e më shumë pa telefona.

Në Francë dhe Itali janë marrë masa për kufizimin e përdorimit të telefonave inteligjentë në shkollat fillore dhe ato të ciklit të mesëm. Krahas kësaj, në klasa po rikthehen edhe mjete tradicionale, si fletoret, planifikuesit në letër dhe aktivitetet me laps e letër.

Ndryshime të ngjashme janë vërejtur edhe në vendet nordike. Në Norvegji, shumica e shkollave fillore kanë kufizuar përdorimin e pajisjeve mobile në hapësirat mësimore, ndërsa Finlanda ka vendosur kufizime të reja për përdorimin e tyre që nga viti 2024.

Pas këtij ndryshimi qëndrojnë edhe studime që sugjerojnë se shkrimi me dorë dhe leximi në libra fizikë mund të ndihmojnë në përmirësimin e kujtesës, përqendrimit dhe kuptimit të tekstit, krahasuar me përdorimin ekskluziv të pajisjeve digjitale.

Për vite me radhë, ideja se më shumë teknologji do të sillte automatikisht arsim më të mirë ishte bërë pothuajse e padiskutueshme. Tani disa prej vendeve më të avancuara në arsim po bëjnë një pyetje tjetër: A është gjithmonë ekrani mjeti më i mirë për të mësuar?

Në një kohë kur inteligjenca artificiale po ndryshon mënyrën se si mësojmë dhe punojmë, rikthimi i librit, lapsit dhe shkrimit me dorë duket si një përpjekje për të ruajtur atë që teknologjia nuk mund ta zëvendësojë lehtësisht: përqendrimin dhe mendimin njerëzor./KultPlus.com

Ted Hughes, poeti i madh britanik që e lidhi krijimtarinë me natyrën dhe Devonin

17 August 2026 at 15:20

Ted Hughes, një nga poetët më të rëndësishëm britanikë të shekullit XX, lindi në vitin 1930 në Mytholmroyd, Yorkshire. Në vitin 1948 fitoi një bursë për Universitetin e Cambridge-it, të cilën e ndoqi pas përfundimit të shërbimit ushtarak.

Gjatë viteve në Cambridge, Hughes u njoh me poeten amerikane Sylvia Plath, me të cilën u martua në vitin 1956. Një vit më vonë, libri i tij i parë me poezi, “The Hawk in the Rain”, fitoi një konkurs prestigjioz, çmimi i të cilit mundësoi botimin e veprës në të dyja anët e Atlantikut, shkruan KultPlus.

Pas një periudhe qëndrimi në SHBA, Hughes dhe Plath u kthyen në Londër. Në fillim të viteve 1960, ata nisën të kërkonin një vend për të jetuar në fshat dhe gjetën një shtëpi në qytetin e vogël North Tawton, në Devon, mes Exmoor dhe Dartmoor. Kjo shtëpi do të bëhej vendbanimi i Hughesit nga viti 1961 deri në vdekjen e tij më 1998.

Në një letër drejtuar mikut të tij Daniel Weissbort pas zhvendosjes në Devon, Hughes shkruante për qetësinë dhe hapësirën që kishte gjetur larg Londrës, duke shpresuar se jeta e tij e ardhshme do të ishte e përqendruar te privatësia, mendimet dhe koha e tij, me vetëm ndërhyrje të herëpashershme në botën e jashtme.

Poezia e natyrës

Hughes konsiderohet gjerësisht si një prej poetëve më të mëdhenj të botës natyrore. Një pjesë e rëndësishme e krijimtarisë së tij të pjekur u shkrua gjatë viteve që jetoi në Devon.

Poezia e tij, që në fillimet e karrierës, ishte e lidhur ngushtë me peizazhin rural të fëmijërisë. Në Devon, ky raport me natyrën u bë edhe më i thellë përmes vëzhgimit të botës së egër, lumenjve, gardheve të gjelbra dhe rrugëve të ngushta të fshatrave.

Në vitet 1970, së bashku me gruan e tij të dytë, Carol Orchard, dhe vjehrrin Jack Orchard, Hughes punoi në një fermë të vogël të quajtur Moortown, disa kilometra larg shtëpisë së tij. Përvoja e tij në bujqësi u pasqyrua në poezitë që më vonë u botuan në përmbledhjen “Moortown Diary” (1979).

Një figurë e rëndësishme e jetës kulturore

Hughes ishte një figurë jashtëzakonisht e rëndësishme në letërsinë angleze. Në vitin 1984 u emërua Poet Laureate i Mbretërisë së Bashkuar, ndërsa në vitin 1998 u nderua me Order of Merit.

Ai ishte gjithashtu aktiv në mbrojtjen e mjedisit dhe në jetën publike të West Country. Hughes ishte ndër themeluesit e West Country Rivers Trust dhe president i organizatës bamirëse Farms for City Children, të themeluar nga miku i tij, shkrimtari për fëmijë Michael Morpurgo, dhe bashkëshortja e tij Clare, përcjell KultPlus.

Ai pati gjithashtu një rol të rëndësishëm në Arvon Foundation, organizatë që mbështet shkrimtarët e rinj. Në vitet 1970, një prej qendrave të para të saj u hap në Totleigh Barton, në Devon, ndërsa në vitin 1975 u krijua një qendër e dytë në Yorkshire, në Lumb Bank, një shtëpi ku Hughes kishte jetuar më parë.

Veprat e fundit dhe trashëgimia

Ndër veprat e njohura të Hughes janë “Tales from Ovid” (1997) dhe “Birthday Letters” (1998), të cilat fituan çmimin Whitbread në dy vite radhazi.

Pas vdekjes së tij u botuan “Collected Poems” (2003), “Collected Poems for Children” (2005), “Selected Translations” (2006) dhe “Letters of Ted Hughes” (2007).

Universiteti i Exeterit ruan një koleksion të rëndësishëm të dorëshkrimeve të Hughesit, përfshirë dorëshkrimet dhe daktilografitë e plota të “Cave Birds”, me rreth 232 fletë me skica, tekste të përfunduara dhe shënime.

Në koleksion gjenden gjithashtu fotografi portreti të poetit, një dorëshkrim i veprës për fëmijë “Under the North Star”, si dhe materiale të tjera që dokumentojnë veprimtarinë dhe marrëdhëniet e tij me botën letrare.

Trashëgimia e Ted Hughes mbetet e lidhur veçanërisht me mënyrën se si ai e shndërroi natyrën, kafshët dhe peizazhin rural në burim të fuqishëm poetik, duke u bërë një prej zërave më të veçantë të letërsisë britanike moderne./KultPlus.com

Hapet Seminari i 44-të Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare

17 August 2026 at 14:49

Në Prishtinë është hapur edicioni i 44-të i Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, i cili këtë vit po bashkon studiues, albanologë, profesorë, studentë dhe dashamirës të shqipes nga Kosova, Shqipëria, mërgata dhe vende të ndryshme të botës.

Seminari do të zhvillohet nga 17 deri më 28 gusht, me një program të pasur shkencor, kulturor dhe artistik, duke krijuar hapësirë për ligjërata, kurse të gjuhës shqipe, sesione shkencore, tryeza diskutimi dhe aktivitete të ndryshme kulturore, shkruan KultPlus.

Në ceremoninë e hapjes morën pjesë ministri në detyrë i Arsimit dhe Shkencës, Hajrulla Çeku, si dhe u.d. Presidentja e Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu.

Çeku vlerësoi rëndësinë e Seminarit si një hapësirë të rëndësishme të bashkëpunimit shkencor dhe kulturor, duke veçuar bashkëpunimin ndërmjet Universitetit të Prishtinës dhe Universitetit të Tiranës.

Sipas tij, përmes programit të pasur të Seminarit, shqipja trajtohet jo vetëm si sistem gjuhësor, por edhe si bartëse e historisë, identitetit dhe krijimtarisë shqiptare.

Një vend të veçantë në edicionin e sivjetmë zë 300-vjetori i arbneshëve të Zarës, ndërsa në program përfshihen edhe arbëreshët e Italisë dhe shqiptarët e Mandricës së Bullgarisë. Përmes këtyre temave synohet të vihen në pah përpjekjet e komuniteteve shqiptare jashtë trojeve për ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe identitetit ndër breza.

Në fjalën e saj, Albulena Haxhiu theksoi nevojën që shqipja të ketë një prani të fuqishme edhe në hapësirat digjitale dhe teknologjike.

Ajo vlerësoi kontributin e studiuesve dhe albanologëve në hulumtimin, dokumentimin dhe pasurimin e gjuhës shqipe, duke nënvizuar rëndësinë e përshtatjes së saj me zhvillimet e reja teknologjike.

Në ceremoninë hapëse u drejtuan me fjalë rasti edhe rektori i Universitetit të Prishtinës, Arben Hajrullahu, dekani i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë të Universitetit të Tiranës, Mark Marku, si dhe drejtoresha e Seminarit, Lindita Sejdiu.

Seminari i 44-të Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare do të vazhdojë deri më 28 gusht, duke sjellë në Prishtinë një program të gjerë kushtuar gjuhës, letërsisë, kulturës dhe trashëgimisë shqiptare./KultPlus.com

U nda nga jeta Zenun Brovina, FFK shpreh ngushëllime për familjen

17 August 2026 at 14:30

Është ndarë nga jeta në moshën 84-vjeçare Zenun Brovina, një prej figurave emblematike të futbollit të Kosovës.

Federata e Futbollit e Kosovës ka shprehur ngushëllime për familjen Brovina, duke e vlerësuar Brovinën si një prej futbollistëve më të spikatur të gjeneratës së tij.

Brovina karrierën e nisi te Vëllaznimi i Gjakovës, ndërsa luajti edhe për Partizanin e Beogradit dhe Prishtinën. Ai ishte gjithashtu kapiten i Reprezentacionit të Kosovës.

FFK ka theksuar se me talentin, përkushtimin dhe karakterin e tij, Brovina la gjurmë të rëndësishme në historinë e futbollit kosovar.

Ndarja e tij nga jeta vjen në të njëjtën ditë me atë të Erdogan Celinës, duke shënuar një humbje të dyfishtë për futbollin e Kosovës.

“Me Zenun Brovinën, futbolli i Kosovës humbi një legjendë. Por trashëgimia e tij, kujtimet nga ndeshjet, fanellat që veshi, kontributi dhe shembulli që la pas do të mbeten përgjithmonë pjesë e historisë sonë sportive”, thuhet në telegramin e FFK-së.

“Lamtumirë Zenun Brovina! I përjetshëm qoftë kujtimi për Ju!”/KultPlus.com

Në Prishtinë nis edicioni i 44-të i Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën Shqipe, Haxhiu: E ardhmja e shqipes lidhet me praninë e saj në botën digjitale

17 August 2026 at 13:58

Është hapur në Prishtinë edicioni i 44-të i Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, i cili prej më shumë se pesë dekadash mbledh studiues, profesorë, albanologë dhe studentë nga vende të ndryshme të botës.

Në hapjen e seminarit Ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu vuri theksin te rëndësia e ruajtjes dhe zhvillimit të gjuhës shqipe edhe në epokën digjitale.

Ajo tha se e ardhmja e shqipes lidhet edhe me praninë e saj në teknologji, duke theksuar se barazia gjuhësore duhet të jetë e pranishme edhe në botën digjitale, përcjell KultPlus.

“Shqipja nuk mund të mbetet gjuhë e së kaluarës në një botë që po ndërton të ardhmen me algoritme”, u shpreh Haxhiu.

Sipas saj, puna shumëvjeçare e Seminarit ka krijuar një pasuri të rëndësishme gjuhësore e kulturore, përmes dokumentimit të të folmeve të shqipes, studimit të gjuhës dhe përkthimit të letërsisë shqiptare.

Haxhiu theksoi se kjo pasuri duhet të bëhet gjithnjë e më e qasshme në formë digjitale dhe të shërbejë për zhvillimin e mjeteve të reja teknologjike në gjuhën shqipe.

Në fund, ajo falënderoi studiuesit dhe seminaristët pjesëmarrës në Prishtinë, si dhe studiuesit në universitete dhe qendra albanologjike në mbarë botën që vazhdojnë të punojnë me dhe për gjuhën shqipe./KultPlus.com

Meta përballet me një betejë të madhe ligjore, Facebook dhe Instagram mund të ndryshojnë përgjithmonë

17 August 2026 at 13:30

Kompania Meta, pronare e Facebook dhe Instagram, po përballet me një prej betejave më të rëndësishme ligjore në historinë e saj, që mund të sjellë ndryshime të mëdha në mënyrën se si funksionojnë platformat.

Çështja lidhet me një padi të ngritur në vitin 2023 nga 30 shtete amerikane, të cilat akuzojnë Metën se ka përdorur praktika që, sipas tyre, dëmtojnë të miturit dhe nxisin përdorimin e vazhdueshëm të platformave.

Shtetet amerikane kërkojnë rreth 1 miliard dollarë dëmshpërblim, por gjithashtu kërkojnë që Meta të ndryshojë një sërë funksionesh të Facebook dhe Instagram.

Ndër masat e kërkuara përfshihen:

vendosja e një procesi për verifikimin prindëror për përdoruesit adoleshentë;
ndryshimi i algoritmeve të rekomandimit që, sipas paditësve, nxisin përdorimin e vazhdueshëm;
kufizimi i disa filtrave të imazheve që ndryshojnë pamjen e përdoruesve;
ndalimi i luajtjes automatike të videove;
kufizimi i krijimit të llogarive të shumta;
heqja e funksioneve të përmbajtjeve që zhduken pas një kohe, si Instagram Stories;
si dhe ndryshime të tjera në mënyrën se si përdoruesit ndërveprojnë me platformat.

Nëse këto kërkesa do të pranoheshin, eksperienca e përdoruesve në Facebook dhe Instagram mund të ndryshonte ndjeshëm nga ajo që njohim sot.

Çështja është pjesë e një beteje më të gjerë ligjore në SHBA lidhur me ndikimin e platformave sociale te fëmijët dhe adoleshentët, ndërsa autoritetet po kërkojnë nga kompanitë e teknologjisë masa më të forta për mbrojtjen e përdoruesve të mitur./KultPlus.com

Komiteti Olimpik i Kosovës me telegram ngushëllimi për ndarjen nga jeta të Erdogan Celinës

17 August 2026 at 13:00

Komiteti Olimpik i Kosovës ka shprehur ngushëllime për familjen Celina pas ndarjes nga jeta të ish-futbollistit Erdogan Celina, një prej figurave të njohura të futbollit të Kosovës.

Në telegramin e ngushëllimit, presidenti i Komitetit Olimpik të Kosovës, Ismet Krasniqi, ka vlerësuar kontributin e Celinës, i cili ishte pjesë e brezit të artë të futbollit kosovar dhe pjesëmarrës në finalen historike të Kupës së Jugosllavisë më 1978.

Celina kishte shërbyer edhe si kapiten dhe lider i ekipit, ndërsa pas përfundimit të karrierës si futbollist vazhdoi kontributin në futboll si trajner, duke përcjellë përvojën e tij te brezat e rinj.

“Me pikëllim të thellë morëm lajmin për ndarjen nga jeta të Erdogan Celinës, një prej figurave më të shquara të futbollit të Kosovës”, thuhet në telegramin e ngushëllimit të Komitetit Olimpik të Kosovës.

KOK ka ndarë dhimbjen me familjen, miqtë dhe gjithë komunitetin sportiv, duke shprehur ngushëllimet më të sinqerta për këtë humbje.

“Qoftë i përhershëm kujtimi për Erdoganin. U prehtë në paqe!”, përfundon telegrami i ngushëllimit./KultPlus.com

❌