Dhemb të duash Dhemb të mos duash Dhemb më së shumti të dështosh në dashuri. Lindja nuk është asgjë për të dashur. Mençuria, gjenialiteti, shkelen. Ata i shikojnë sall paratë. Paratë i shkatërrojnë vëllezërit, Paratë i shkatërrojnë prindërit Shkaktojnë luftëra dhe vrasje, Çka është edhe më keq, Paratë na vrasin ne të dashuruarve.
Shoqja ime “J” punon në qeverinë lokale. Tash së voni asaj iu desh të vuloste disa dokumente Nga Sekretari i Gjykatës, i cili ishte brenda sallës së gjyqit, Dhe duke vepruar kështu ajo dëgjoi këtë bisedë:
Prokurori: “A nuk është e vërtetë, zotëri, që i thatë Oficerit se kishit në posedim një Armë zjarri?”
“Jo, zotëri”, u përgjigj i Pandehuri, “I thashë atij Se penisi im ishte arma ime, dhe se ai ishte i mirëpritur Ta shihte nga afër.”
“Ama oficeri dhe dëshmitarët kanë dëshmuar Se ishin të sigurt se kishit një armë.”
“Ata e dinin që unë nuk kisha armë. Po të kisha armë, pse do t’i gjuaja Sall me gurë ata?”
Ti ishe goxha i dehur sa të më lejoje të ngasja automobilin tënd ndërsa edhe unë isha goxha i dehur sa të mundohesha bile edhe pse nuk kisha patentë dhe ne shkonim lakadredhas rrugëve të pashtruara përreth liqenit të Edinboros atë natë përtej shtëpizave verore thua se nuk kishim asgjë për të humbur ose për t’u gëzuar
ti ishe student i degës së anglishtes që do të përfundonte duke punuar në shitjet e kompjuterave me sëmundjen e Parkinsonit duke shkruar këngë që askush nuk do t’i këndonte kurrë ndërsa unë isha student i degës së Arteve që do të mbështjellja trungjet e ushtarëve në Afganistan por atë natë ne ishim sall dy idiotë të dehur të kolegjit që nuk na ndiente nëse a do të jetonim a vdisnim para se jeta të na tregonte se edhe ashtu nuk kishte rëndësi fare
Të gjithë në këtë poezi kanë vdekur përveç meje: Rose, e cila na shkroi mua dhe Robit kur ishim në Vietnam; Robi, fqinji i Roses; Bea, nëna e Robit; dhe Helena, e cila jetonte përballë rrugës.
Isha duke qëndruar në një rrugë në Da Nang kur lexova letrën që ma kishte dërguar nëna ime për vdekjen e parakohshme të djalit të Johnit “pas kthimit atë në botë.” Ai jetonte në një foto të kornizuar sipër një televizori, me sy të errët, me duar të shtrënguara në lutje.
Gjatë natës, tri nëna, Rose, Bea, dhe Helen, rrinin ulur në karrige metalike në një lëndinë përpara shtëpisë. Lufta e humbur mbaroi, Rose vajtonte djalin që ajo e solli në këtë botë me bërtima. Letrat e saj u ndalën kur ai vdiq.
Amplitudë,- voltazh, - një mik thërret një tjetër, tjetri thërret tjetrin, në veprën time; në vargje dhe prozë. Epo, dreqi e marrtë. Nuk po shkruaj autobiografi-në-vargje, loci im.
Përshtypje, struktura, rrëfime, nga Kolumbia në vitin ’36, të ndjekura nga disa më vonë. Nuk është jeta ime. Kjo gjë është e mbyllur dhe e humbur.
Kjo përbëhej nga leksionet mbi Shën Palin, kacafytjeve me femra, momente të veçanta të bërjes së disa gjërave absolutisht njashtu siç duhet. Dembelizëm, alkool, ëndrra të këqija.
Kjo përbëhej nga tri gra dhe shumë miq, teka dhe urgjenca, zbulime, humbje. Ka qenë një rrugëtim i gjatë. A do ta bëja përsëri? Por një herë një bukuroshe polake më zbuloi dhe nuk e keqpërdori.
Nuk më kujtohet pse e dërgova këtë mesazh. Fëmijët! Fëmijët! përbëjnë qëllimin e gjithçkaje. Fëmijët dhe arti i lartë! Paratë në bankë janë gjithashtu diçka.
Ne të gjithë do të vdesim, dhe prova është: Asgjë pas kësaj. Zemër, ne nuk do të ribashkohemi. Ndërkohë, ma merr mendja se duhet të jemi të guximshëm dhe të sjellshëm.
E kuqja është ngjyra e Gjakut E kuqja është ngjyra e krahut të Robinit E kuqja është ngjyra e argjilës Shkëlqimi rreth Charlie Mingusit është i kuq E kuqja është ngjyra e tokës dhe e maleve E kuqja është ngjyrë e nxehtë E kuqja është sensuale ka shumë nuanca të kuqe Bill Saroyan, Henry Miller, Bob Dylan, Charlie Mingus mbajnë kapele të kuqe Kapele të kuqe mbajnë edhe murgjit tibetanë E kuqja është ngjyra e hënës Automjeti i zjarrfikësve është i kuq Qarku i dritave të kuqe është i kuq E kuqja është dritë semafori Ndalu kur të sheh të kuqe Femrat seksipile veshin të kuqe E kuqja është e thellë Demonët janë të kuq Specat janë të kuq Kur isha i ri e lyeja dhomën time me të kuqe Aeroplanët natën pulsojnë me të kuqe Aeroportet janë të kuqe Majmuni është i kuq Disa automobila janë të lyer me të kuqe Këpucët e kuqe është titulli i një filmi E kuqja është ngjyra e verës Lumi i Verës së Kuqe ishte titulli i librit tim të parë Aniss Nin, Charles Bukowski, Allen Ginsberg të gjithë kanë fytyra të kuqe Domatet, Mollët, Qershitë dhe Luleshtrydhet janë të kuqe Buzët joshëse janë të kuqe Oxhaqet janë të kuqe Shtëpitë në ferma janë të kuqe Hambaret janë të lyera me të kuqe Disa ndërtesa janë të kuqe Nju Jorku dhe Nju Meksiko janë të mbuluara me të kuqe Kinezët janë të kuq Trëndafili është i kuq E kuqja është ngjyra e dhunës dhe e pasionit Qielli mbi Franz Klinen ishte i kuq Qielli mbi Kerouacun, Mingusin dhe Bob Kaufmanin ishte i kuq Qielli mbi Paris është i kuq Qielli mbi Londër është i kuq Qielli mbi Pekin është i kuq Qielli mbi Moskë është i kuq Lumi i Kuq është i kuq E kuqja është ngjyra e dashurisë sime goxha të bukur Salamandra është e kuqe Kur Charlie zemërohet, fytyra e tij është e kuqe Dora e mësuesit është gjithmonë e kuqe Rrugët e Kalkutës janë të kuqe Burgjet janë të kuqe Rusët janë të kuq Babadimri vesh të kuqe Hëna mbi Majami është e kuqe Vampirët janë të kuq Trëndafili është i kuq.
Më parë, në njëfarë mase, jetoja pranë jush. Kur Kisha nevojë për njërën nga ju, ju veç ishit hazër, Do të dilnit poshtërsisht, në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe me qëllimin për të më lënduar. Ah, çfarë kënaqësie e madhe Për një çast që jep! Jeni të shquara midis disa njohësve – Të merrni frymë shpejt se ata janë të vetëdijshëm me entuziazëm. Ju jeni të rrezikshme! Viktima juaj mund të lëndohet Rëndë dhe/ose, e nxitur për hakmarrje, të kundërsulmojë Me forcë fizike. Po aq e habitshme për t’u parë sa një aksident me automobil Ngandonjëherë vakitë dhe pasojat janë të gjitha tuajat! Kur ju buroni nga unë Kam frikë, sikur të kisha shkelur ndonjë premtim Për kënaqësinë e afshit tuaj të paqytetëruar. Si, ndonjëherë sërish, Të rifitoni territorin e miqësisë, bile edhe të mirësjelljes? (Keni një cilësi të lavdërueshme. Që jeni absolute dhe mund të pastroni vendin Nga mbeturinat e grumbulluara, megjithëse rrallëherë, nëse veç e bëni ndonjëherë, A jeni të domosdoshme.) Disa fëmijë janë të aftë me ju, edhe oborrtarët francize Me sa duket ishin. Perënditë dhe shumë të fuqishmit nuk kanë nevojë për ju. “Shpëtimtari ynë nuk njihej kurrë për buzëqeshje”, shkroi Baudelaire. As nuk ju përdori.
Njashtu si njëbrirëshi, Ungji Sam është ajo që quhet mit. Platoni shkroi një libër që është Një komplot okult Për zotërinj pederast. Në të ai tha se idetë Janë fisnikërisht më reale se vetë Realiteti, ndërsa mitet Ndihmojnë në mbajtjen e njerëzve në vendin e tyre. Meqenëse ju kurrë nuk do të bëheni, Në asnjë rrethanë, Zotërinj pederast, do të ishte Më mirë t’ua lini këto nocione të përgjakshme Atyre që i gjejnë të dobishme.
Epo, mendoj se ndonjëri prej nesh I cili ka pyetur veten ndonjëherë Se si prindërit dhe gjyshërit tanë Kanë mundur të lejojnë që Gjermania naziste Të ndodhte.
nuk të kam parë dhe as që kam folur me ty që pesë vjet ama mbrëmë në ëndërr ti qëndrove para meje kolopuç dhe i zbehtë i ngathët dhe me puçrra si në shkollën e mesme aspak i pompuar me stereoide i tatuazhuar dhe i nxirë si tash dhe qan sepse ajo ka ikur ndërsa unë të vë krahun si mik si vëlla njashtu siç ishte para mediave sociale para se të ishim kaq të “lidhur” para se të dinim ndonjë gjë për politikën e djathtë/të majtë dhe botën dhe sa të ngatërruara mund të bëhen gjërat atëherë kur ne dinim gjithçka ose bile të paktën diçka më shumë se sa dimë tash
Recension (Weddle, Jeff. 2025. Letter to Xhevdet Bajraj. Ellicott City: UnCollected Press.)
Nga:Peter Mladinic Përktheu: Fadil Bajraj
Jeff Weddle është poet që lexon poetë të tjerë. Jeff Weddle është filozof, idetë e të cilit nuk vijnë nga librat, por nga jeta e jetuara, nga miqtë e së tashmes dhe të së kaluarës, nga familja dhe nga njerëzit e takuar gjatë rrugës. Një udhëtar, një kërkues, një bir, një bashkëshort dhe një baba, ai flet për të kaluarën dhe për të tashmen. Libri i tij i ri, Letter to Xhevdet Bajraj[Një letër për Xhevdet Bajrajn], flet për njerëzit me të cilët ka kaluar kohë. Përvojat e tij të veçanta - dehjet në bare me miq, shikimi i lindjes së diellit në Ki-Uest, imagjinimi i një shkrimtari nga vitet 1940 duke shëtitur në park - pasqyrojnë gjendjen njerëzore. Dashuria familjare dhe vëllazërore, dashuria seksuale, dhe dashuria për jetën janë temat e Jeff Weddleit. Po e citoj Ron Whiteheadin: “Poezitë e tij janë vërtet të mrekullueshme.”
Poezitë për dashurinë ndaj jetës sugjerojnë se njerëzit ndikohen nga fati dhe, nëse janë mjaft me fat, njerëzit jetojnë sipas zgjedhjeve të tyre. Kujdesi për të tjerët është çelësi, jo për një marrëdhënie personale me një fuqi më të lartë, por për një marrëdhënie personale me veten. “Kështu ishte” me përsëritjet e saj si këngë, imazhet e sakta dhe elementët prekës narrativë, hap librin.
Dëgjoni muzikën në zërin e dikujt që ka qenë në prag të vdekjes. I dehur në San Francisko, i dehur në Ki-Uest, i dehur në Dejtona, në Shën Agustin, Nju Orlins, Denver, Nju-Jork, Boston, Kolumbus, Konkord, Memfis, Sent-Luis, Kanzas-Siti, Neshvill, Luisvill, Leksington. Në të gjithë Mejnin. Aty-këtu në Kanada. Bare të mira, bare të këqija, bare ku dëshpërimi është standard, bare ku mund të të vrasin dhe klube të trishta striptizi. Po gardhohem. Thika më e keqe për zemër. Curtis po flet me mua sikur të isha esëll dhe zgjuar që të mos më arrestonin policët në atë gjellëtore në Uest Virgina. I dehur në trotuare që nuk më kujtohen.
Ritmi i Weddleit ndërtohet e ndërtohet derisa lexuesi i tij është pikërisht aty në dritën fluoreshente të asaj luge të yndyrshme, dëshmitar i një akti të vogël dhembshurie që ndryshon rrjedhën e gjërave. Ndërsa ka një trishtim në këtë fragment, nuk ka keqardhje. Në fund të poezisë lexuesi arrin te “Unë jam ... aq i mirë sa mundem të jem”, gjë që flet për të gjithë. Dashuria për jetën është çështje malli dhe festimi privat, “cilësia e dritës / që ngulitet në gjoks / dhe e bën frymëmarrjen / pothuajse të shenjtë.” Të duash jetën do të thotë të jetosh në botën reale, të hidhur dhe të ëmbël. “Pranoje” fillon, “Ti gjithmonë do të jesh përbindëshi / për mizën” dhe përfundon: “Miza të urren, megjithëse ti / je plot dashuri. Bota është pikërisht kështu, e padrejtë.”
Dashuri seksuale. Në “Një takim rastësie”, poeti flet për “një qytet / që të gjithë e dinë përmendësh / por nuk mund ta gjejnë kurrë?” Pikëpyetja e lë vargun të hapur, një referencë për jetën e papërfunduar të dy personave në poezi. Dashuria seksuale shpreh dëshirë. “Ménage à Trois” përfshin një djalë dhe një vajzë me të cilën është, dhe vajzën me të cilën dëshiron të jetë. “Takim i humbur në motel” flet për dashurinë dhe vdekjen. Një çift i ri është në një dhomë që ishte zënë nga një person që tash është i vdekur, dhe kufoma e të cilit, pa dijeninë e tyre, është ende atje. “Edhe kjo nuk i ka penguar. / Lakuriq, në ekstazën e tyre, ata e thithnin atë, gëlltitnin ajrin e ndotur.” “Në kujtim të një gruaje që nuk e kam njohur kurrë” është spekulative. “Nata, a të kujtohet, ishte e mbushur me nevojë të mbytur dhe dëshirë të zbehtë.” “Gjithçka që ju nevojitet është dashuria” tregon një histori dëshire, “vajza që punonte në dyqanin e luleve / gjakonte për prekjen / e djalit kroat / i cili ia sillte qumështin.” Në “E doja Lucyn”, dashuria është romantike. Folësi i jep një vajze lule në një shishe pijesh që i kishte “mbledhur / buzë rrugës”. Në “Dashnorët e dashuruar”, dashuria është e dëshpëruar, “Është ai lloj i dashurisë / që shkatërron gjumin / por që ushqen ëndrrat. Dhe në “Në Winn Dixie”, dashuria është e përkohshme. “Arkëtarja e bukur” ka dy konsumatorë: njëri ka të veshur fanellën me mbishkrimin “Lexo libra të ndaluar” ndërsa ai tjetri largohet i pakënaqur.
Ne e shikuam atë duke u larguar dhe pastaj ajo më tha: “Kjo ndodh ndoshta sepse thashë se më pëlqente fanella jote.” Unë u pajtova dhe ajo buzëqeshi për merak. Ai tipi ishte i moshuar ndërsa unë jam i sigurt se jam më i vjetër se ai, ama unë mora një buzëqeshje nga vajza e bukur dhe ai ndihej i mjerë si mut i dhjerë. Kjo është ajo që unë e quaj një udhëtim të suksesshëm në dyqan.
Dashuria për miqtë është kalimtare, aq më e çmuar sepse një ditë nuk do të jetë më, ashtu siç nuk do të jemi as ne. “Mbi gjetjen e Fernando Pessoas në një me diell në maj” feston dhuratën e miqësisë. Poeti mëson se miku i tij Fadili është gati të botojë një përkthim të poezive nga një poet me të cilin ky nuk është i njohur. Kështu që ai gjen poezitë e poetit Pessoa dhe kënaqësia e tij reflektohet në mënyrën se si e përshkruan oborrin e tij dhe “dielli / ende shkëlqen në lëndinën time. / Pessoa bëhet ombrellë e madhe e kuqe / që i lidh të gjitha së bashku”. Duke folur për vendin, “Ditë për ditë” është një poezi “foleje bosh”, për “filxhanë kafeje dhe kujtime”, dhe fëmijë të rritur që janë larguar nga shtëpia. Poezia titullare e librit, “Një letër për Xhevdet Bajrajn”, është prekëse. Ajo i drejtohet vëllait të ndjerë të mikut të dashur (dhe përkthyesit) të Jeff Weddleit, Fadil Bajraj. “Fadili është i mahnitshëm, dhe ti / duhet të jesh vëllai i tij”. Poezia e Weddleit “Kur të bëhem gjashtëdhjetë e katër vjeç”, kushtuar gruas së tij, Jillit, është një deklaratë dashurie, pasionante në ndërgjegjësimin e saj se, në fund të fundit, “bota“ nuk “do të na mbajë.” Libri përfundon me një kujtim të nënës së poetit si vajzë, e cila pati mundësinë të shkonte nga Kentaki në Çikago dhe të takonte një nga zemërthyesit më të famshëm të kohës, këngëtarin Vic Damone. Është edhe një poezi për poetin që qëndron pranë shtratit të të atit në momentet e tij të fundit në spital, dhe një kujtim të të qenit me të atin në një berberhane, një nga poezitë më të forta dhe më të dashura në këtë libër ose në cilindo libër tjetër. Babai i tij në fund u bë “profesor i psikologjisë”. Në poezinë “Qethja”, ai thotë:
Ama mua më kujtohet se si m’i prente flokët, m’i lante me shampo dhe me shkumë m’i bënte brinat në kokë.
Nuk mund të isha më shumë se tri a katër vjeç ndërsa babai im ishte i madh dhe i fortë dhe i përjetshëm.
Dhe tash, këtu po rrimë ulur.
Një alamet force kujtimesh, e denjë për t’u antalogjizuar, kjo poezi dashurie nga një bir për të atin e vendos lexuesin “pikërisht aty”.
Talenti i Weddlet për të përfshirë lexuesin buron nga leximi i poetëve të tjerë dhe nga shkrimi pa zëra të tjerë në kokën e tij përveç të vetit. Një kërkues, ai shkon direkt te “ajo që ka rëndësi” dhe e shndërron atë në një gjuhë elegante. Në “PNP George”, një kujtim i mikut të tij e ka shtyrë të thotë: “Brenda pesë minutash qeshnim / dhe na dukej vetja si leckë, ama ishte e vërtetë.” “Dëgjomë tash”, që flet për shkrimin, është një metaforë për të jetuarit. Dëgjoji të tjerët, ama pastaj vazhdo dhe bëj atë që mendon se është e drejtë për ty. Ai e thotë troç: “Thuaj çfarëdo gjëje të hamamtë / që dëshiron të thuash.” Jij vetvetja, në këtë të ndërlikuar, tragjike dhe të bukur. Në Një letër për Xhevdet Bajrajn, shumë të vërteta fshihen në sipërfaqet e poezive të shkruara sepse duhej të ishin të shkruara, dhe për gëzimin që Jeff Weddle ndjeu duke i shkruar ato. /Telegrafi/
Kopertina e librit "Letter to Xhevdet Bajraj"UnCollected Press
Shkrova një letër duke shpjeguar të pashpjegueshmen. U hodh në plehra. E pra, t’i shkruaj A-së një letër duke i treguar se si ndihem, ta vendos në një zarf dhe t’ia dërgoj me postë, pyes veten se çfarë hairi do të kisha prej saj.
E dashur A, kur të pashë për herë të parë e dije që ishe e bukur; pastaj, nuk të pashë për një kohë të gjatë. Pastaj, herën tjetër kur të pashë e dija që je personi më i bukur në botë. Të dua.
Dashuria e njëanshme nuk është dashuri. Jam pothuajse dy herë më i vjetër se ti, jetoj me dikë, të desha që nga momenti që të pashë. Mendoj për ty ditë e natë. Dua gjithçka tek ti:
si tingëllon, si dukesh, si ecën. Femra të tjera, ndoshta njëra, me një fytyrë më të bukur, tjetra me një trup më të fortë, ato nuk janë ti, femra më e bukur në botë.
Askush nuk më detyroi të të dua; kjo është zgjedhja ime. Mund të ndihmojmë kë duam dhe kë jo. Ama a mund të ndihmojmë me çka ose me kë ose ku mund të gjejmë bukuri? Unë gjej bukuri tek ti, një pasuri
bukurie. Buzëqeshja jote është më e bukur se tea to të tjerat, dhe zëri yt, vithet e tua, qafa jote, supet e tua, flokët e mbledhur lart, fytyra jote. Nga koka te këmbët, krejt ti. Parajsa do të ishte të ulesha nën një pemë dhe të të puthja. Të isha pjesë e jetës tënde, jo sall në buzë, por edhe në zemrën tënde, do të ishte e mrekullueshme. Unë jetoj me dikë, jam dy herë më i vjetër se ti,
pothuajse. Dua të jem me ty natë e ditë. E shoh këtë letër që bile as nuk është hapur, as nuk është lexuar dhe mund të hidhet. Po çka nëse A nuk më do. Kjo nuk është asgjë në krahasim
me një sëmundje ligështuese ose ndonjë aksident që e lë një person të paralizuar. Nuk është asgjë në krahasim me tërmetin, zjarrin dhe përmbytjen, me pamundësinë për të paguar faturën e energjisë elektrike, ose
me faktin që një person e gjen veten në rrugë. Epo nëse A nuk më do, bile as nuk dëshiron të flasë me mua nuk është asgjë në krahasim me këto gjëra. Megjithatë dashuria ime për të është diçka, dashuria ime për A-në.