A duhet BE-ja të flasë drejtpërdrejt me Putinin, çfarë kanë arritur udhëheqësit europianë?

Sinjali

By: Njomza Salihi

10 February 2026 at 15:47

Ideja e ribashkimit me Kremlinin si pjesë e bisedimeve të paqes për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë i ka ndarë ashpër vendet e BE-së, me disa që kërkojnë një të dërguar të posaçëm dhe të tjerë që këmbëngulin që Rusia të bëjë lëshime e para.

A duhet që Bashkimi Evropian ta ngrejë telefonin dhe ta telefonojë Vladimir Putinin? Varet se kë pyet.

Ideja e riangazhimit diplomatik me Kremlinin, si pjesë e përpjekjeve të vazhdueshme për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, i ka ndarë ashpër 27 shtetet anëtare, me disa që janë pro, të tjerë kundër dhe shumica janë në anë, duke vënë në provë situatën.

Edhe pse debati nuk është krejtësisht i ri, ai ka marrë një rëndësi të re pasi si Presidenti Francez Emmanuel Macron ashtu edhe Kryeministrja Italiane Giorgia Meloni e mbështetën idenë në deklarata publike të njëpasnjëshme muajin e kaluar.

Të dy udhëheqësit, të cilët janë përplasur në të kaluarën, ranë dakord se, si donatori më i madh i Ukrainës, BE-ja duhet të ketë një vend të përhershëm në tryezën e negociatave për të formësuar të ardhmen e arkitekturës së sigurisë së kontinentit pa u varur nga Shtëpia e Bardhë, e cila sot është bashkëbiseduesja kryesore me Kremlinin.

Garancitë e sigurisë që evropianët dhe amerikanët po hartojnë për ditën pas luftës, duke përfshirë një angazhim ligjërisht të detyrueshëm për të ndihmuar Kievin në rast të një sulmi të ardhshëm, e bëjnë argumentin për riangazhim edhe më bindës.

“Unë besoj se ka ardhur koha që Evropa të flasë edhe me Rusinë”, u tha Meloni gazetarëve disa ditë pasi mori pjesë në një takim të “Koalicionit të të Gatshmëve” në Paris. “Nëse Evropa vendos të marrë pjesë në këtë fazë të negociatave duke folur vetëm me njërën nga të dyja palët, kam frikë se në fund kontributi pozitiv që mund të japë do të jetë i kufizuar.”

Që atëherë, debati nëse BE-ja duhet t’i drejtohet Kremlinit është intensifikuar vetëm, me thirrje në rritje për të emëruar një të dërguar të posaçëm që mund të përfaqësojë të gjitha shtetet anëtare dhe të shmangë skenarin e “shumë zërave që flasin”, siç e tha Meloni.

Austria, Republika Çeke dhe Luksemburgu kanë shprehur mbështetje për idenë.

“Ndërsa siguria e Evropës po diskutohet, Evropa nuk është në tryezën e bisedimeve”, tha në një deklaratë Ministrja e Jashtme e Austrisë, Beate Meinl-Reisinger. “Evropa është më e fortë kur flet me një zë të vetëm. Ne kemi nevojë për një linjë të vetme evropiane, jo për 27 linja kombëtare.”

Por jo të gjithë janë dakord.

Gjermania, Estonia, Lituania dhe Qiproja kanë shprehur kundërshtim të fortë, duke vënë në dukje kërkesat maksimaliste të Putinit dhe bombardimet e vazhdueshme të Rusisë ndaj objekteve energjetike të Ukrainës dhe zonave civile gjatë temperaturave të rraskapitshme nën zero gradë, si provë se Moska nuk është e gatshme të ofrojë ndonjë lëshim drejt paqes.

“Aktualisht nuk shohim nevojë për të hapur kanale shtesë komunikimi”, tha kancelari gjerman Friedrich Merz muajin e kaluar kur u pyet për këtë çështje.

“Moska duhet të jetë e gatshme t’i japë fund luftës. Nëse Moska nuk është, çmimi që duhet të paguajë për këtë luftë, përfshirë çmimin ekonomik, do të rritet javë pas jave”, shtoi ai.

Kryeministri suedez Ulf Kristersson pranoi se Evropa do të rihapë kanalet diplomatike “në një moment të caktuar”, por theksoi se një vendim i tillë duhet të bazohet në angazhimin e Rusisë në një “proces serioz” për të arritur një marrëveshje paqeje me Ukrainën.

“Mënyra se si do të përfundojë kjo luftë do të tregojë shumë për mundësitë për çdo marrëdhënie afatgjatë”, tha Kristersson në një intervistë me Expressen, një gazetë suedeze.

“Nuk mund të flasim në emër të të tjerëve. Sigurisht, mund të ketë vende të tjera që janë të gatshme të hapin lidhje tregtare e të ngjashme me Rusinë, por qëndrimi ynë themelor është ai i skepticizmit derisa të provohet e kundërta, gjë që mendoj se është krejtësisht e natyrshme.”

Një i dërguar për të gjitha stinët

Mospërputhjet e thella nuk kanë kaluar pa u vënë re në Bruksel, me institucionet e BE-së që po e ndjekin nga afër vazhdimësinë e deklaratave publike dhe po veprojnë me kujdes për të shmangur zgjedhjen e anës përpara se të dyja palët të pajtohen.

Një gjë që i shtohet konfuzionit është fakti se ata që mbështesin riangazhimin nuk duket se ndajnë të njëjtin vizion se si duhet të duket ky riangazhim.

Javën e kaluar, Macron dërgoi këshilltarin e tij më të lartë diplomatik, Emmanuel Bonne, në një udhëtim në Moskë. Udhëtimi, i zbuluar më pas nga shtypi francez, u bë në mënyrë diskrete për të përgatitur një telefonatë midis Macron dhe Putin, të cilët folën për herë të fundit në korrik 2025.

Uvertura dështoi. Bonne thuhet se u kthye duarbosh dhe Ministria e Jashtme e Rusisë e kritikoi udhëtimin si “një lloj diplomacie patetike”.

Macron më vonë tha se rifillimi i dialogut duhet të ndodhë pa “shumë bashkëbisedues” dhe “me një mandat të caktuar”.

“Dëshira ime është ta ndaj këtë me partnerët e mi evropianë dhe të kem një qasje evropiane të organizuar mirë”, tha Macron në një intervistë me disa gazeta evropiane. “Pavarësisht nëse na pëlqen Rusia apo jo, Rusia do të jetë atje nesër.”

Nëse Franca e parashikon riangazhimin si bashkëveprime kokë më kokë midis krerëve të shteteve, shtetet e tjera anëtare kanë një qëndrim të ndryshëm.

Për kryeministren letoneze Evika Siliņa, i dërguari i posaçëm i BE-së do të punësohej për të marrë pjesë në bisedimet trepalëshe të ndërmjetësuara nga SHBA-të midis Rusisë dhe Ukrainës, në vend që të merrte pjesë vetëm në Moskë, dhe sanksionet ekonomike duhet të mbeten në fuqi.

“Ne duhet të jemi në tryezën e negociatave sepse vetë ukrainasit kanë filluar të negociojnë. Pse atëherë evropianët nuk duhet të negociojnë?” tha Siliņa për Euronews .

Ndërkohë, Përfaqësuesja e Lartë Kaja Kallas u ka sugjeruar evropianëve të përcaktojnë objektivat politike që çdo i dërguar, ose çdo telefonatë, duhet të synojë të arrijë përpara se të ndërmarrë hapa të mëtejshëm. Kallas gjithashtu vuri në dyshim dobinë e fushatës së informimit, duke pasur parasysh tendencën e Rusisë për të kërkuar “maksimumin absolut” në negociata.

“Çështja tani nuk është personi që e bën, por më shumë si dhe çfarë duam të nxjerrim nga kjo”, tha Përfaqësuesja e Lartë Kaja Kallas për Euronews .

“Nëse rusët mendojnë se po marrin objektivat e tyre maksimale nga amerikanët, pse duhet të duan të flasin me evropianët?” shtoi ajo.

Privatisht, zyrtarët dhe diplomatët e BE-së thonë se debati është bërë serioz, por paralajmërojnë se ai ende po zhvillohet në një nivel abstrakt, pa një strukturë apo drejtim të qartë. Ndarja e mprehtë midis kryeqyteteve rëndon shumë në diskutimet prapa skenave.

Nuk ka asnjë tregues se kur çështja e nxehtë mund të diskutohet siç duhet nga 27 udhëheqësit së bashku. Samiti i tyre i radhës zyrtar është planifikuar për 19 mars.

Disa emra tashmë po përfliten rastësisht për pozicionin e të dërguarit të posaçëm të mundshëm, siç janë Alexander Stubb, presidenti i Finlandës, dhe Margrethe Vestager, ish-Komisionerja Evropiane për politikën e konkurrencës me dy mandate.

Një tjetër emër nordik që po qarkullon është Sauli Niinistö, ish-presidenti i Finlandës, i cili është autor i një raporti të BE-së mbi përgatitjen civile dhe ushtarake. Niinistö ka disa aftësi në gjuhën ruse dhe është takuar disa herë me Putinin gjatë kohës që ishte në detyrë.

Për disa, riangazhimi tani është i pashmangshëm. Imazhet e bisedimeve trepalëshe SHBA-Ukrainë-Rusi në Abu Dhabi pa evropianët në tryezë nuk bënë gjë tjetër veçse nxorën në pah rreziqet në lojë. Kredia prej 90 miliardë eurosh e rënë dakord nga udhëheqësit e BE-së për të mbështetur Kievin, e cila do të kërkojë lëshimin e borxhit të përbashkët, shihet si një arsye tjetër për të rritur diplomacinë.

Të tjerë kërkojnë kujdes, të shqetësuar se një veprim i nxituar drejt angazhimit mund të rrezikojë të shkojë pas shpine të Ukrainës dhe të prishë frontin e përbashkët evropian të ndërtuar gjatë katër viteve të fundit, të cilin Hungaria dhe Sllovakia e kanë shkelur për të nxitur lidhje më të ngushta me Moskën.

“Ne mbështesim çdo përpjekje diplomatike drejt arritjes së një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë, të bazuar në të drejtën ndërkombëtare dhe Kartën e OKB-së”, tha Ministria e Jashtme sllovene.

Nga ana e BE-së, dialogu politik me Rusinë duhet të zhvillohet në bazë të një qëndrimi të unifikuar të BE-së, të dakordësuar nga të 27 shtetet anëtare.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

Reading view