Nga historia e Carrie Bradshaw dhe Mr. Big, deri te pothuajse të gjitha dramat e Real Housewives, martesa për interes ka qenë gjithmonë një temë e pranishme në letërsi dhe televizion. Edhe seriale të suksesshme si Bridgerton e rikthejnë këtë koncept në qendër të vëmendjes, duke treguar familje që përpiqen të ngjiten në hierarkinë shoqërore përmes lidhjeve martesore me njerëz me status më të lartë.
Ky fenomen njihet me termin âhipergamiâ, njĂ« koncept qĂ«, sipas ekspertĂ«ve, Ă«shtĂ« po aq i vjetĂ«r sa vetĂ« shoqĂ«ria njerĂ«zore. Trajnerja e takimeve dhe prezantuesja e podkastit Dates & Mates, Damona Hoffman, shpjegon se ideja e martesĂ«s pĂ«r dashuri Ă«shtĂ« relativisht moderne.
âMartesa tradicionalisht bĂ«hej pĂ«r tĂ« siguruar stabilitet financiar dhe mbijetesĂ« pĂ«r familjen e gruasâ, shprehet ajo, duke theksuar se pĂ«r shekuj me radhĂ«, dashuria nuk ishte kriteri kryesor.
ĂfarĂ« Ă«shtĂ« hipergamia?
Sipas Alysha Jeney, trajnere e certifikuar pĂ«r martesĂ«n dhe familjen, hipergamia pĂ«rkufizohet si zgjedhja pĂ«r tâu martuar ose pĂ«r tĂ« krijuar lidhje romantike me dikĂ« qĂ« perceptohet si mĂ« i suksesshĂ«m, mĂ« i fuqishĂ«m ose mĂ« i sigurt financiarisht.
âKjo zgjedhje shpesh lidhet me dĂ«shirĂ«n pĂ«r siguri ekonomike, pĂ«rmirĂ«sim tĂ« statusit shoqĂ«ror apo rritje tĂ« vetĂ«vlerĂ«simit dhe identitetit personalâ, shpjegon Jeney.
Edhe pse termi është bërë më popullor vitet e fundit, praktika ekziston prej mijëra vitesh. Punonjësja sociale klinike Shamyra Howard thekson se hipergamia mund të gjurmohet që në sistemin e kastave hindu, duke e bërë atë të paktën 3 mijë vjeçare.
âNĂ« thelb, Ă«shtĂ« njĂ« model partneriteti i ndĂ«rtuar nĂ« njĂ« shoqĂ«ri patriarkale, kur gratĂ« nuk kishin arsim, tĂ« drejtĂ« pune apo pavarĂ«si financiare dhe vareshin nga partneri pĂ«r tĂ« mbijetuarâ, shprehet ajo.
Pse vazhdon edhe sot?
Edhe pse sot shumica e njerëzve deklarojnë se martohen për dashuri, martesat për interes apo avancim shoqëror vazhdojnë të ekzistojnë. Në disa vende, si India, Kina, Irani apo Indonezia, martesat me mblesëri janë ende të pranishme, edhe pse në disa raste formalisht të ndaluara.
Megjithatë, hipergamia nuk kufizohet vetëm në vende me vështirësi ekonomike. Një sondazh i fundit në SHBA tregoi se mbi 39% e të rinjve besojnë se është e rëndësishme që partneri të paguajë gjithçka në takimin e parë. Po ashtu, shumica e të anketuarve e konsiderojnë tërheqëse vetëbesimin, suksesin personal dhe gjendjen e mirë financiare.
Sipas studimit të porositur nga faqja luksoze e takimeve Seeking.com dhe realizuar nga Talker Research, 31% e amerikanëve pranojnë se suksesi financiar ndikon drejtpërdrejt në atraktivitetin e një personi, ndërsa 39% besojnë se një partner me status më të lartë mund të kontribuojë në rritjen e tyre personale.
Sa i shëndetshëm është ky model marrëdhënieje?
Ekspertët paralajmërojnë se marrëdhëniet e ndërtuara vetëm mbi përfitime financiare apo shoqërore mund të jenë problematike. Sipas tyre, hipergamia mund të krijojë dinamika të pabarabarta pushteti, mungesë intimiteti dhe keqkuptime të thella.
âKjo lloj marrĂ«dhĂ«nieje mund tĂ« çojĂ« nĂ« manipulim, kontroll dhe shpĂ«rndarje tĂ« pabarabartĂ« tĂ« pĂ«rgjegjĂ«siveâ, thotĂ« Jeney, duke shtuar se personi me status mĂ« tĂ« ulĂ«t shpesh ndjen mungesĂ« fuqie nĂ« raport.
Nga ana tjetĂ«r, Howard vĂ«ren se hipogamia â kur njĂ« partner e mban tjetrin nĂ« pozicion inferior â praktikohet mĂ« shpesh nga burrat pĂ«r tĂ« ruajtur kontrollin nĂ« marrĂ«dhĂ«nie.
Ekspertët bien dakord se, pavarësisht motivit fillestar, çdo marrëdhënie ka nevojë për komunikim të hapur, kufij të qartë dhe pritshmëri të ndërsjella, në mënyrë që të funksionojë në mënyrë të shëndetshme dhe të barabartë.
The post Dashuri apo status? E vërteta pas hipergamisë moderne appeared first on iconstyle.al.
Login
