Nga Gazeta âSiââ Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi se mĂ«nyra e vetme pĂ«r zgjidhjen e krizĂ«s rreth GroenlandĂ«s Ă«shtĂ« âdiplomacia e maturâ, duke shtuar se po punon â nĂ« prapaskenĂ« â pĂ«r kĂ«tĂ« çështje.
Kreu i aleancës ushtarake perëndimore, i cili po merr pjesë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, refuzoi të komentojë lidhur me synimet e presidentit amerikan, Donald Trump, për ta marrë nën kontroll këtë ishull, duke theksuar se diplomacia është më e rëndësishme sesa deklaratat publike.
âJu siguroj se pĂ«r kĂ«tĂ« çështje po punoj nĂ« prapaskenĂ«â, tha shefi i NATO-s gjatĂ« njĂ« paneli nĂ« Davos.
Ai pĂ«rsĂ«riti se nuk do tĂ« prononcohet publikisht, pasi, sipas tij, âe vetmja mĂ«nyrĂ« pĂ«r ta zgjidhur krizĂ«n Ă«shtĂ« diplomacia e menduar mirĂ«â.
Rutte është udhëheqësi i vetëm që deri më tani ka konfirmuar se do të takohet me Trumpin në margjinat e forumit në Davos të Zvicrës.
Duke folur nĂ« panel, Rutte theksoi se Shtetet e Bashkuara mbeten tĂ« pĂ«rkushtuara ndaj aleancĂ«s, por shtoi se AmerikĂ«s i duhet ânjĂ« EvropĂ« e sigurt dhe njĂ« Arktik i sigurtâ.
Ai theksoi se, sa i përket Arktikut, pajtohet me presidentin amerikan.
âDuhet ta mbrojmĂ« Arktikun nga ndikimi rus dhe kinezâ, tha Mark Rutte.
Ai po ashtu kĂ«rkoi qĂ« Europa dhe SHBA-ja qĂ« mospajtimet pĂ«r GroenlandĂ«n tâi shpĂ«rqendrojnĂ« nga lufta nĂ« UkrainĂ«, qĂ« Rusia e nisi afĂ«r katĂ«r vjet mĂ« parĂ«.
âPĂ«rqendrimi nĂ« UkrainĂ« duhet tĂ« jetĂ« prioriteti ynĂ« kryesor, Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r sigurinĂ« evropiane dhe tĂ« SHBA-sĂ«â, u shpreh ai.
Trump më herët ka argumentuar se SHBA-së i duhet Groenlanda për të garantuar sigurinë kombëtare amerikane kundër rivalëve të Uashingtonit, Rusisë dhe Kinës.
Groenlanda, territor i Danimarkës me rreth 57.000 banorë, nuk është anëtare e pavarur e NATO-s, por mbulohet nga anëtarësimi i Danimarkës në këtë aleancë ushtarake. Një përpjekje për marrjen nën kontroll të Groenlandës do të përbënte rastin e parë në historinë e NATO-s që një aleat të cenojë territorin e një shteti tjetër anëtar të aleancës.
Janë dashur gati gjashtë dekada, por profecia e de Gaulle-it sot duket në mënyrë shqetësuese pranë realizimit.
Mes zyrtarëve të BE-së po konsolidohet një përfundim edhe më i ashpër.
Pas vitesh përpjekjesh diplomatike për të menaxhuar, qetësuar dhe joshur presidentë të njëpasnjëshëm amerikanë dhe Donald Trumpin në veçanti- udhëheqësit europianë po përballen me një zgjim të hidhur: Shtetet e Bashkuara janë, në rastin më të mirë, indiferente ndaj interesave dhe ndjeshmërive të tyre dhe, në rastin më të keq, haptazi armiqësore.
Disa, si kryeministrja italiane Giorgia Meloni, vazhdojnë të besojnë se Trump mund të zbutet, se marrëdhënia transatlantike mund të shpëtohet disi. Edhe Sir Keir Starmer u përpoq këtë javë të minimizonte përçarjet në rritje me Uashingtonin.
Por mes zyrtarëve të BE-së po fiton terren një përfundim më brutal: këtë herë, me presionin dhe shantazhin e Trumpit ndaj Europës për Grenlandën, përçarja duket reale. NATO, kanë frikë ata, mund të ekzistojë vetëm në emër, dhe çdo përpjekje për ta racionalizuar apo justifikuar sjelljen e Trumpit rrezikon të kthehet në vetë-mashtrim.
Ky Ă«shtĂ« momenti i Suezit pĂ«r NATO-n. Ashtu si tĂ«rheqja britanike nga âlindja e Suezitâ nĂ« fund tĂ« viteve 1960 shĂ«noi fundin efektiv tĂ« pretendimeve perandorake, drama e GroenlandĂ«s mund tĂ« sinjalizojĂ« shpĂ«rbĂ«rjen e paktit tĂ« sigurisĂ« pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore mes AmerikĂ«s dhe EuropĂ«s. NĂ«se Suezi tregoi se Britania nuk mund tĂ« vepronte mĂ« si fuqi globale, Groenlanda mund tĂ« tregojĂ« se Shtetet e Bashkuara nuk e shohin mĂ« veten si garantuesin e sigurisĂ« sĂ« EuropĂ«s.
NĂ« pamje tĂ« parĂ«, asgjĂ« nga kjo nuk Ă«shtĂ« befasuese. QĂ« pĂ«rpara manovrĂ«s sĂ« GroenlandĂ«s, Trump ishte figurĂ« e urryer nĂ« pjesĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« EuropĂ«s. Narcizmi dhe vulgariteti i tij dukej se konfirmonin çdo dyshim pĂ«r AmerikĂ«n nĂ« formĂ«n e saj mĂ« tĂ« keqe: nacionaliste, izolacioniste, brutalisht e interesuar vetĂ«m pĂ«r veten â njĂ« AmerikĂ«-kĂ«shtjellĂ« e drejtuar nga njĂ« njeri me pak durim pĂ«r aleatĂ«t apo aleancat. LĂ«vizjet e tij tĂ« fundit nĂ« politikĂ«n e jashtme, nga Venezuela te Groenlanda, duket se vetĂ«m e pĂ«rforcojnĂ« kĂ«tĂ« karikaturĂ«.
Por ekziston edhe njĂ« mundĂ«si mĂ« intriguese. Po sikur kaosi i zhurmshĂ«m i Trumpit tĂ« mos jetĂ« thjesht produkt i vulgaritetit personal, por njĂ« njohje e vonuar e njĂ« tĂ« vĂ«rtete mĂ« tĂ« thellĂ« â se Shtetet e Bashkuara dhe aleatĂ«t e tyre transatlantikĂ« nuk janĂ« partnerĂ« natyralĂ«?
Ajo qĂ« zakonisht quhet âPerĂ«ndimiâ nuk ka qenĂ« kurrĂ« njĂ« komunitet i pĂ«rhershĂ«m interesash tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta. Vendet perĂ«ndimore ndajnĂ« njĂ« histori, kulturĂ« dhe trashĂ«gimi politike tĂ« pĂ«rbashkĂ«t. Por njĂ« civilizim i pĂ«rbashkĂ«t nuk pĂ«rkthehet automatikisht nĂ« unitet politik afatgjatĂ«.
Siç argumentonte realisti uellsiano-australian i politikës së jashtme Owen Harries në Foreign Affairs që në vitin 1993, marrëdhëniet mes vendeve perëndimore kanë qenë përherë të shënuara nga rivaliteti, ndarja dhe madje konflikti i përgjakshëm i brendshëm.
Me kalimin e kohĂ«s, periudhat 1917â18, 1941â45 dhe Lufta e FtohtĂ« rezultojnĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« vetmet momente kur njĂ« âPerĂ«ndimâ i bashkuar kishte ndonjĂ« legjitimitet real politik. Edhe atĂ«herĂ«, termi Ă«shtĂ« disi i pasaktĂ«, pasi armiqtĂ« kryesorĂ« â Gjermania dhe Austro-Hungaria nĂ« rastin e parĂ«, Gjermania dhe Italia nĂ« tĂ« dytin â ishin vetĂ« fuqi thelbĂ«sore perĂ«ndimore.
Siç vĂ«rente Harries, ideja e njĂ« âPerĂ«ndimiâ politik u ka pĂ«lqyer europianĂ«ve kryesisht nĂ« momente rreziku tĂ« afĂ«rt. âDĂ«shpĂ«rimi dhe frika,â shkruante ai, âkanĂ« qenĂ« prindĂ«rit e tij, jo afinitetet.â Hiqni ndjesinĂ« e kĂ«rcĂ«nimit dhe instinkti historik i EuropĂ«s nuk ka qenĂ« solidariteti me Uashingtonin, por distanca prej tij.
Shpesh kjo ndjenjë ka qenë reciproke.
Madje edhe pĂ«rpara se fitorja pĂ«rfundimtare nĂ« LuftĂ«n e DytĂ« BotĂ«rore tĂ« sigurohej nĂ« vitin 1945, modeli mbizotĂ«rues global nuk ishte njĂ« PerĂ«ndim i bashkuar, por âTre tĂ« MĂ«dhenjtĂ«â, me Franklin D. Roosevelt-in shpesh mĂ« dyshues ndaj BritanisĂ« sesa ndaj Stalinit.
Pas luftës, pasardhësi i FDR-së, Harry Truman, e ndërpreu papritur programin Lend-Lease pa shumë shqetësim për Britaninë apo Europën. George Orwell imagjinonte një botë tripolare, me Europën të veçuar nga kapitalizmi amerikan dhe komunizmi sovjetik.
Ashtu si nĂ« fillim tĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, ashtu ndodhi edhe nĂ« fund tĂ« saj. Pas shembjes sĂ« perandorisĂ« sovjetike, Europa u trajtua sĂ«rish si njĂ« pol mĂ« vete, me AzinĂ« si tĂ« tretin. Larg nga kapja pas unitetit atlantik, shumĂ« europianĂ« parashikonin qĂ« njĂ« EuropĂ« post-Maastriht, e udhĂ«hequr nga njĂ« Gjermani e ribashkuar, do tĂ« rivalizonte â madje do ta tejkalonte â fuqinĂ« amerikane.
Kur shpĂ«rtheu lufta nĂ« Jugosllavi nĂ« vitin 1991, presidenti i Komisionit Europian, Jacques Delors, e shprehu nĂ« mĂ«nyrĂ« perfekte kĂ«tĂ« refleks: âNe nuk ndĂ«rhyjmĂ« nĂ« punĂ«t amerikane. ShpresojmĂ« qĂ« ata tĂ« kenĂ« mjaft respekt pĂ«r tĂ« mos ndĂ«rhyrĂ« nĂ« tonat.â Fakti qĂ« Shtetet e Bashkuara kishin çliruar vendin e zotit Delors nga njĂ« regjim totalitar dhe mĂ« pas kishin mbrojtur EuropĂ«n PerĂ«ndimore nga njĂ« tjetĂ«r pĂ«r katĂ«r dekada, mesa duket, ishte dytĂ«sor.
Shpejt, Europa u tregua e paaftĂ« pĂ«r tĂ« menaxhuar krizĂ«n boshnjake dhe qĂ« atĂ«herĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« thellĂ«sisht e varur nga âXhaxha Samiâ pĂ«r sigurinĂ« e saj. MegjithatĂ«, perandoria sovjetike qĂ« justifikoi krijimin e NATO-s u shemb mĂ« shumĂ« se tri dekada mĂ« parĂ«, dhe pretendimi se Rusia e sotme pĂ«rbĂ«n njĂ« kĂ«rcĂ«nim tĂ« mjaftueshĂ«m pĂ«r tĂ« mbajtur gjallĂ« njĂ« PerĂ«ndim tĂ« ringjallur Ă«shtĂ« i sforcuar.
Rusia është një fuqi në rënie: e dobët demografikisht, e varur ekonomikisht nga lëndët e para dhe jashtë elitës ekonomike botërore. Ajo është e zhytur në Donbas dhe nuk ka kapacitetin ushtarak apo ekonomik për të pushtuar të gjithë Ukrainën, e jo më vendet e ish-Paktit të Varshavës. Rusia përbën pak kërcënim serioz për Europën Perëndimore, e aq më pak për Shtetet e Bashkuara, edhe nëse strategët ushtarakë ndajnë shqetësimet e Trumpit për ambiciet e Moskës në Arktik.
Vladimir Putin Ă«shtĂ« njĂ« dhunues dhe autokrat, regjimi i tĂ« cilit nuk ngjall asnjĂ« admirim. Por ambiciet e tij janĂ« mĂ« tĂ« kufizuara sesa ringjallja e perandorisĂ«. Kremlini synon ta shkatĂ«rrojĂ« UkrainĂ«n nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« ajo tĂ« mos mund tâi bashkohet NATO-s dhe tĂ« bĂ«het, sipas politologut John Mearsheimer, ânjĂ« bastion perĂ«ndimor nĂ« pragun e RusisĂ«â.
Më e rëndësishmja, nga këndvështrimi i Uashingtonit, Rusia nuk është sfiduesi kryesor strategjik. Kina është. Dhe Pekini është i vendosur të përmbysë status quo-në në gjithë Azinë Lindore. Moska dhe Pekini mund të bashkëpunojnë taktikisht, por nuk janë aleatë natyralë. Janë rivalë historikë, të ndarë nga gjeografia dhe dyshimi i rrënjosur thellë, siç e dëshmoi qartë përçarja kino-sovjetike gjatë Luftës së Ftohtë.
ĂfarĂ« ka atĂ«herĂ« kaq tronditĂ«se nĂ« instinktin e Trumpit pĂ«r ta akomoduar RusinĂ« duke hyrĂ« nĂ« dialog me Kremlinin pĂ«r EuropĂ«n Lindore dhe madje duke ftuar Vladimir Putinin tâi bashkohet âbordit tĂ« tij tĂ« paqesâ?
ShumĂ« politikanĂ« nĂ« Britani dhe nĂ« mbarĂ« kontinentin gjejnĂ« ngushĂ«llim nĂ« bindjen se Trump Ă«shtĂ« njĂ« devijim: se establishmenti amerikan i politikĂ«s sĂ« jashtme mbetet instinktivisht i pĂ«rkushtuar ndaj EuropĂ«s. ShĂ«rbimi normal, na sigurojnĂ«, do tĂ« rifillojĂ« sapo Trump tĂ« largohet nga detyra mĂ« 20 janar 2029 â nĂ«se vĂ«rtet largohet.
Por nëse një javë është një kohë e gjatë në politikë, siç vërente dikur Harold Wilson, tri vite janë një përjetësi. Edhe më shqetësuese, historia sugjeron se angazhimi i Amerikës ndaj Europës është shfaqur vetëm kur interesat thelbësore të SHBA-së janë vënë drejtpërdrejt në rrezik: lufta e nëndetëseve gjermane në 1917; Pearl Harbor-i në 1941, pasuar nga shpallja e pamatur e luftës nga Hitleri; dhe ekspansionizmi sovjetik në fund të viteve 1940. Kërcënimi komunist i lidhi Amerikën dhe Europën për katër dekada. Rusia e Putinit nuk e plotëson këtë prag.
NdĂ«rkohĂ«, ekuilibri global i fuqisĂ« ka ndryshuar nĂ« mĂ«nyrĂ« vendimtare. Uashingtoni tani duhet tĂ« pajtojĂ« ambiciet e tij me burimet e disponueshme nĂ« njĂ« botĂ« multipolare. Shtetet e Bashkuara janĂ« tĂ« mbingarkuara dhe edhe fuqia amerikane ka kufij â sidomos kur sot shpenzon mĂ« shumĂ« pĂ«r shĂ«rbimin e borxhit sesa pĂ«r mbrojtjen.
Kjo na kthen te Suezi. NĂ« vitin 1956, administrata Eisenhower ia hoqi BritanisĂ« mbĂ«shtetjen financiare pĂ«r ta detyruar qeverinĂ« e Anthony Eden-it tĂ« ndalte pushtimin e dĂ«shtuar tĂ« Egjiptit. Suezi e detyroi BritaninĂ« tĂ« braktiste iluzionin ngushĂ«llues se mbetej njĂ« fuqi globale reale. NjĂ« dekadĂ« mĂ« vonĂ«, qeveria e Harold Wilson-it shpalli tĂ«rheqjen e forcave britanike nga âlindja e Suezitâ. Pax Britannica kishte marrĂ« fund.
ShtatĂ«dhjetĂ« vjet mĂ« pas, Donald Trump duket i vendosur tâi japĂ« fund Pax Americana-s. Kjo nuk nĂ«nkupton tĂ«rheqje amerikane, por riorganizim strategjik: larg EuropĂ«s, drejt AzisĂ« Lindore dhe rikthim te mbrojtja e hemisferĂ«s perĂ«ndimore. Theksi i Trumpit te mbrojtja e âfqinjĂ«sisĂ« sĂ« afĂ«rtâ tĂ« AmerikĂ«s nuk Ă«shtĂ« i ri. Mbrojtja e hemisferĂ«s ka qenĂ« prioritet parĂ«sor i Uashingtonit qĂ« nga vitet 1820. Parimet qĂ« qĂ«ndrojnĂ« pas DoktrinĂ«s Monroe kanĂ« mbetur pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ« tĂ« pashprehura, sepse merreshin si tĂ« mirĂ«qena.
Dhe le të kujtojmë se Grenlanda, ishulli më i madh në botë, është gjeografikisht pjesë e Amerikës së Veriut. Ajo ndodhet gjithashtu në qendër të rrugëve detare strategjikisht të kontestuara të Arktikut dhe është e pasur me minerale të rralla.
Avioni i familjes Trump mbërrin në Groenlandë vitin e shkuar, me djalin e presidentit amerikan dhe zv.presidentin J.D.Vance në bord
Pyetja mĂ« relevante sot Ă«shtĂ« se si e sheh Uashingtoni botĂ«n pĂ«rtej tĂ« ashtuquajturit oborr i pasmĂ« â mbi tĂ« gjitha EuropĂ«n, AzinĂ« Lindore dhe Gjirin Persik. GjatĂ« LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, Europa zinte vendin kryesor nĂ« strategjinĂ« e madhe amerikane pĂ«r arsye tĂ« thjeshta: Bashkimi Sovjetik pĂ«rbĂ«nte njĂ« kĂ«rcĂ«nim ekzistencial. NĂ« kohĂ«t e fundit, Europa ka pushuar sĂ« qeni interes jetik pĂ«r Shtetet e Bashkuara â jo vetĂ«m sepse, siç paralajmĂ«roi sĂ« fundmi Deklarata e SigurisĂ« KombĂ«tare e administratĂ«s Trump, ajo po pĂ«rjeton njĂ« lloj âzhdukjeje civilizueseâ, por sepse thjesht nuk Ă«shtĂ« mĂ« njĂ« teatĂ«r kryesor strategjik apo ekonomik i fuqisĂ« globale.
Duke pasur parasysh indiferencĂ«n e Trumpit ndaj EuropĂ«s, retorikĂ«n e tij ndaj AmerikĂ«s Latine dhe Arktikut dhe orientimin e Uashingtonit drejt AzisĂ« Lindore, nuk Ă«shtĂ« çudi qĂ« komentatorĂ«t nĂ« tĂ« dy anĂ«t e Atlantikut po âpĂ«rplasen me realitetinâ, pĂ«r tĂ« huazuar shprehjen e vjetĂ«r neokonservatore. Trump Ă«shtĂ« mĂ« pak autori i ftohjes transatlantike sesa pĂ«rshpejtuesi dhe zbardhĂ«si i saj. Ai ka zhveshur iluzionet ngushĂ«lluese pĂ«r njĂ« PerĂ«ndim politik tĂ« pĂ«rhershĂ«m dhe i ka detyruar europianĂ«t tĂ« pĂ«rballen me njĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« shtyrĂ« prej kohĂ«sh: uniteti perĂ«ndimor ka qenĂ« gjithmonĂ« i kushtĂ«zuar, kontingjent dhe i nxitur nga kĂ«rcĂ«nimi.
Sinqeriteti brutal i Trumpit, për ta thënë butë e me mirësjellje, është tronditës dhe destabilizues. Ai është pa dyshim një rrugaç, sjellja e të cilit ka shokuar shumë miq të vjetër. Por e vërteta më tronditëse nuk është se Amerika ka ndryshuar.
ĂshtĂ« se kaq shumĂ« njerĂ«z nĂ« klasat e politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« BritanisĂ« dhe EuropĂ«s supozuan se ajo nuk do tĂ« ndryshonte kurrĂ«.
Nga Gazeta âSiâ- Jared Kushner, dhĂ«ndri i presidentit amerikan Donald Trump, ka mbĂ«rritur nĂ« VlorĂ«, i shoqĂ«ruar nga njĂ« delegacion si dhe bashkĂ«shortja e tij, Ivanka Trump.
Ai ndodhet në zonën e Ujit të Ftohtë, ku pritet të zhvillojë një takim me një studio arkitekturore për të diskutuar mënyrën e realizimit të projektit dhe investimin në ishullin e Sazanit.
Më herët kryeministri Edi Rama dhe Kushner u takuan më 7 janar në Paris.
Sjellim ndërmend se kjo nuk është hera e parë që Trump dhe Kushner vizitojnë vendin tonë. Madje verën që lamë pas ata erdhën për të kaluar pushimet në Jug.
Vajza e Donald Trump, Ivanka, nuk e ka fshehur interesan e saj për Shqipërinë. Në dhjetor ajo postoi një Story në Instagram duke treguar se i ishte futur studimeve për vendin tonë.
Trump ishte duke lexuar tre libra: âAlbania: From Anarchy to Balkan Identityâ tĂ« Miranda Vickers dhe James Pettifer, âThe Albanians: A Modern Historyâ tĂ« Miranda Vickers, si dhe âGjenerali i ushtrisĂ« sĂ« vdekurâ tĂ« Ismail KadaresĂ«.
Ndërkohë bashkëshorti i saj Kushner, ka një projekt të turizmit luksoz për të zhvilluar ishullin e Sazanit.
Nga Gazeta âSiâ- Kryeministri Edi Rama nĂ« ceremoninĂ« e homazheve pĂ«r 21 janarin kujtoi sesi ndodhi ngjarja e rĂ«ndĂ«, ku 4 qytetarĂ« u vranĂ« nĂ« protestĂ«n e opozitĂ«s sĂ« asaj kohe.
Sipas RamĂ«s, ky Ă«shtĂ« njĂ« krim i rĂ«ndĂ« shtetĂ«ror, qĂ« akoma dhe sot nuk po gjen drejtĂ«si, ndĂ«rsa theksoi se çdo vit ai vjen me njĂ« âgur nĂ« zemĂ«r qĂ« rĂ«ndohet mĂ« shumĂ«â.
âVetĂ«m zoti e di se me çfarĂ« guri nĂ« zemĂ«r unĂ« vij pĂ«r nĂ« kĂ«tĂ« godinĂ« kur del drita e ditĂ«s sĂ« 21 janarit. ĂshtĂ« njĂ« gur qĂ« bĂ«het mĂ« i madh dhe qĂ« me tregon pĂ«rmes njĂ« sekĂ«lldie tĂ« madhe sesa mĂ« i madh bĂ«het çdo 21 janar zhgĂ«njimi juaj tĂ« dashur familjarĂ« tĂ« 4 dĂ«shmorĂ«ve, hidhĂ«rimi juaj, pengu juaj pĂ«r mos ardhjen e drejtĂ«sisĂ«, 15 vjet pa drejtĂ«si pĂ«r 21 janarin janĂ« 15 vjet pĂ«r njĂ« padrejtĂ«si tĂ« madhe, jo vetĂ«m pĂ«r disa, por mbi ShqipĂ«rinĂ« dhe popullin shqiptar.NdĂ«rsa pĂ«r ju familjarĂ«t e dĂ«shmorĂ«ve tĂ« 21 janarit 15 vitet e kĂ«tij boshllĂ«ku janĂ« sa njĂ« jetĂ« e tĂ«rĂ« e jetuar nĂ« ankth, dĂ«shpĂ«rim dhe poshtĂ«rimâ, tha Rama.
Rama akuzoi Berishën, se dha urdhrin për të qëlluar mbi protestuesit.
âNjeriu i futur nga populli nĂ« zyrĂ«n e kryeministrit kishte lĂ«shuar kushtrimin e njĂ« pĂ«rgjigje me plumb ballit ndaj protestĂ«s sĂ« opozitĂ«s sĂ« bashkuar tĂ« kohĂ«s.
Kujtoj se kur së bashku me Pandeli Majkon dhe disa shokë të tjerë po kalonim urën e Bulevardit, një autoblindë u shfaq në horizont dhe një valë gazi lotsjellës u lëshua mbi njerëzit pa nisur akoma protesta, duke na zmbrapsur nga parku Rinia. Rrëmuja e provokuar e ktheu protestën në një lëmsh kaotik mes protestuesve dhe forcave të rëndit.
Protesta doli jashtĂ« kontrollit. PĂ«r asnjĂ« çast protestuesit nuk tentuan tĂ« kapĂ«rcejnĂ« gardhin e kryeministrisĂ«. Â
Tytat e pushkĂ«ve u ulen drejt trupat e postuesve dhe morĂ«n jetĂ«t e 4 tĂ« pafajshĂ«m duke plagosur edhe disa tĂ« tjerĂ«, pasojĂ« fatale e mendjes kriminaleâ, u shpreh Rama.
Rama shprehu kritika edhe për drejtësinë e re. Ai tha pas vendimit të Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut dy vite më parë, prokurorët e posaçëm duhet ta kishin kërkuar deri tani drejtësinë.
âNuk ka mjaftuar as vendimi nga Gjykata Europiane e tĂ« Drejtave tĂ« Njeriut mĂ« shumĂ« se dy vjet mĂ« parĂ« qĂ« prokurorĂ«t speciale tĂ« kĂ«saj republike tâia kishin kĂ«rkuar deri tani gjykatĂ«s speciale drejtĂ«sinĂ« pĂ«r katĂ«r vrasjet shtetĂ«rore tĂ« 21 janarit ndĂ«rkohĂ« qĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« drejtĂ«sisĂ« dhe vetĂ«m drejtĂ«sisĂ«, tĂ« drejtĂ«sisĂ« sĂ« barabartĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« dhe tĂ« barazisĂ« sĂ« secilit para ligjit prej plot gjashtĂ« vjetĂ«sh ne u bĂ«jmĂ« atyre veç duvara dhe hosanara dhe u paguajmĂ« rroga ku e ku mĂ« tĂ« larta sesa vetes dhe vetĂ« presidentit tĂ« RepublikĂ«s, pa llogaritur justifikim me durim dhe heshtje nga ana jonĂ«, tĂ« gabimeve tĂ« tyre ndonjĂ«herĂ« tejet shqetĂ«suese si gabime tĂ« rritjes sĂ« njĂ« institucioni tĂ« ri dhe jetik pĂ«r shtetin e sĂ« drejtĂ«s.
I bĂ«mĂ« institucionet tĂ« pavarura por kriminelĂ«t e 21 janarit nuk preken dotâ, tha Rama.
Ai kritikoi gjithashtu SPAK-un, duke deklaruar se sipas tij për vite me radhë SPAK-u bëri sikur kjo çështje nuk ekzistonte, pavarësisht se bëhet fjalë për kryeçështjen mes çështjeve të lidhura me abuzimet e pushtetit politik në Shqipëri, të cilat SPAK i merret drejtpërdrejt.
Më pas kryeministri duke iu përgjigjur atyre që i drejtojnë gishtin për mos vënien e drejtësisë, tha se ndihet i dobët edhe në pozitë kur shikon pandëshkueshmëri ende pas 15 vitesh.
âVihen mbi kurrizin tonĂ« edhe gurĂ«t e mllefit dhe tĂ« mĂ«rzisĂ« sĂ« shumĂ«kujt qĂ« me tĂ« drejtĂ« ndihet i tradhĂ«tuar nĂ« pritjen pĂ«r drejtĂ«si, ndihet i pĂ«rdorur nga drejtĂ«sia e re dhe i pĂ«rbuzur nĂ« nevojĂ«n qĂ« drejtĂ«sia tĂ« vihet⊠AkuzojnĂ« me gishtin e ngritur nĂ« drejtimin tonĂ«, nĂ« drejtimin tim posaçërisht kur vjen fjala pĂ«r pandĂ«shkueshmĂ«rinĂ« qĂ« mban peng 21 janarin, por po ju them qĂ« ndihem i dobĂ«t kur shoh qĂ« si kalon dhe njĂ« vit tjetĂ«r, kur 21 janari vjen pĂ«rsĂ«ri.
Sot burgjet e shqipĂ«risĂ« mbajnĂ« me taksat e shqiptarĂ«ve mĂ« shumĂ« tĂ« paraburgosur, se sa njerĂ«z tĂ« dĂ«nuar nga gjykata me vendim tĂ« formĂ«s sĂ« prerĂ«â, tha Rama duke shtuar se tĂ« gjithĂ« janĂ« viktima tĂ« shkeljes sĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut, nga ana e prokurorĂ«ve dhe gjyqtarĂ«ve.
Nga Gazeta âSiâ- Parlamenti Europian po planifikon tĂ« pezullojĂ« miratimin e marrĂ«veshjes pĂ«r tarifat amerikane tĂ« arritur nĂ« korrik, pas kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« presidentit Trump pĂ«r tarifa tĂ« reja mbi GrenlandĂ«n. Ky vendim pritet tĂ« njoftohet tĂ« mĂ«rkurĂ«n nĂ« Strasburg dhe rrit tensionet midis SHBA dhe EvropĂ«s.
Tregjet financiare reaguan menjëherë: aksionet ranë dhe dollari amerikan u dobësua, ndërsa kostot e huamarrjes u rritën globalisht.
Marrëveshja e korrikut parashikonte reduktimin e tarifave amerikane ndaj produkteve evropiane në 15%, në këmbim të investimeve evropiane dhe rritjes së eksportit amerikan, por ende duhet miratim nga Parlamenti Evropian.
Kryetarët e komitetit të tregtisë thanë se pezullimi është i pashmangshëm për shkak të kërcënimeve ndaj sovranitetit të BE-së.
Presidenti francez Emmanuel Macron dhe liderë të tjerë evropianë po shqyrtojnë opsione hakmarrjeje, ndërsa SHBA paralajmëron kundër çdo veprimi të tillë. SHBA dhe BE janë partnerët tregtarë më të mëdhenj të njëri-tjetrit, me mbi një të tretën e tregtisë globale.
Në sfond mbetet edhe vendimi i ardhshëm i Gjykatës së Lartë amerikane për ligjshmërinë e tarifave të vendosura nga Trump.
Nga Gazeta âSiâ- Presidentja e KosovĂ«s, Vjosa Osmani, njoftoi se ka pranuar ftesĂ« personale nga udhĂ«heqĂ«si amerikan, Donald Trump, qĂ« ta pĂ«rfaqĂ«sojĂ« vendin nĂ« Bordin e Paqes, âsi anĂ«tare themelueseâ.
Ky bord pritet tĂ« mbikĂ«qyrĂ« udhĂ«heqjen e Rripit tĂ« GazĂ«s, pasi Shtetet e Bashkuara ndĂ«rmjetĂ«suan njĂ« marrĂ«veshje armĂ«pushimi mes Izraelit dhe Hamasit â grupit palestinez tĂ« shpallur organizatĂ« terroriste nga Uashingtoni dhe Bashkimi Europian.
âLidershipi i guximshĂ«m nuk flet thjesht pĂ«r paqe, ai e ndĂ«rton atĂ«. PikĂ«risht kĂ«tĂ« po e bĂ«n presidenti Trump nĂ«pĂ«rmjet kĂ«saj iniciative historikeâ, shkroi Osmani nĂ« Facebook mĂ« 21 janar, teksa publikoi ftesĂ«n e dĂ«rguar nga presidenti amerikan, Donald Trump.
Presidentja kosovare tha se SHBA-ja solli paqen nĂ« KosovĂ« dhe Kosova sot Ă«shtĂ« aleate âe palĂ«kundur e saj pĂ«r ta çuar paqen mĂ« tejâ.
âHistoria i mban mend ata qĂ« bĂ«jnĂ« hapa tĂ« guximshĂ«m nĂ« ndĂ«rtimin e paqes â dhe ne jemi gatiâ, shkroi ajo.
NĂ« letrĂ«n e Trumpit, qĂ« mban datĂ«n 20 janar, thuhet se mĂ« 29 shtator tĂ« vitit 2025 ai njoftoi pĂ«r Planin gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund konfliktit nĂ« GazĂ«, pĂ«rmes njĂ« plani 20-pikĂ«sh âqĂ« shpejt u mbĂ«shtet nga tĂ« gjithĂ« liderĂ«t botĂ«rorâ. Aty pĂ«rmendet edhe njĂ« rezolutĂ« e Kombeve tĂ« Bashkuara qĂ« mbĂ«shtet kĂ«tĂ« plan.
âTani Ă«shtĂ« koha qĂ« tâi bĂ«jmĂ« kĂ«to Ă«ndrra realitet. NĂ« zemĂ«r tĂ« planit Ă«shtĂ« Bordi i Paqes, qĂ« Ă«shtĂ« bordi mĂ« mbresĂ«lĂ«nĂ«s i themeluar ndonjĂ«herĂ«â, thuhet nĂ« letrĂ«n e Trumpit.
Trump thotĂ« se pret qĂ« tĂ« punojĂ« me Osmanin pĂ«r âshumĂ« kohĂ« nĂ« tĂ« ardhmen, drejt arritjes sĂ« qĂ«llimit pĂ«r paqe tĂ« qĂ«ndrueshme botĂ«rore, mirĂ«qenie dhe madhĂ«shti pĂ«r tĂ« gjithĂ«â.
Disa media ndërkombëtare, duke u thirrur në burime, kanë raportuar se Trump dëshiron që shtetet të paguajnë 1 miliard dollarë për të qenë anëtarë të përhershëm. Sipas CNN-it, ata që nuk e paguajnë këtë shumë do të kenë një mandat trevjeçar.
Këshilltari për media i Osmanit, Bekim Kupina i tha Radios Evropa e Lirë se një pagesë e tillë nuk është kërkuar.
âPra nuk Ă«shtĂ« kĂ«rkuar pagesa prej 1 miliard dollarĂ«sh. E shihni edhe vet nĂ« ftesĂ«â, tha ai.
Përveç Kosovës, edhe Shqipëria dhe shtete të tjera kanë pranuar ftesa të tilla.
Ditë më parë u publikuan disa emra të tjerë që janë emëruar nga SHBA-ja për të qenë pjesë e këtij bordi.
Mes emrave përfshihen sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i dërguari i posaçëm i presidentit Trump, Steve Witkoff, ish-kryeministri britanik, Tony Blair, dhe dhëndri i Trumpit, Jared Kushner.
Trump është kryetar i bordit, sipas një plani që Shtëpia e Bardhë e tij e bëri publik në tetor.
Nga Gazeta âSiâ- NĂ«se opozita nuk shkon javĂ«n tjetĂ«r nĂ« komisione pĂ«r tĂ« rifilluar punĂ«n pĂ«r reformĂ«n territoriale dhe atĂ« zgjedhore, dĂ«min mĂ« tĂ« madh e pĂ«sojnĂ« shqiptarĂ«t.
PavarĂ«sisht se Taulant Balla, kryetari i grupit parlamentar tĂ« PS-sĂ«, e sheh bĂ«rjen vetĂ«m tĂ« kĂ«tyre dy reformave si âfodullĂ«k politikâ pĂ«r shkak tĂ« votave, rezultati qĂ« kjo do tĂ« prodhojĂ« nuk Ă«shtĂ« krenari pĂ«r socialistĂ«t; pĂ«rkundrazi, Ă«shtĂ« demonstrim i mungesĂ«s sĂ« largpamĂ«sisĂ«.
Dje (tĂ« hĂ«nĂ«n) ai paralajmĂ«roi demokratĂ«t se vetĂ«m njĂ« javĂ« kohĂ« mund tâi presin. Ironikisht dhe nĂ« mĂ«nyrĂ« kĂ«rcĂ«nuese, socialistĂ«tiu drejtuan opozitĂ«s duke thĂ«nĂ« se mund tâi bĂ«jnĂ« kĂ«to dy reforma edhe vetĂ«, ashtu siç bĂ«nĂ« nĂ« 2015 dhe 2024.
Seanca e kuvendit e 19 janarit 2026
Sigurisht, opozita në seancën e djeshme, e irrituar me prezencën e zv/kryeministres Balluku, nuk e kishte këtë hall. Megjithatë, nëse opozita nuk vjen, halli mbetet i shqiptarëve, pasi të dyja këto reforma, të bëra më herët, ishin shumë pak rezultative, për të mos thënë të dobëta.
Megjithëse reformat territoriale dhe zgjedhore në Shqipëri u paraqitën si hapa të rëndësishëm për modernizimin e shtetit dhe forcimin e demokracisë, në praktikë ato u shoqëruan me probleme të shumta.
Reforma territoriale (2014â2015) u miratua pa konsensus tĂ« gjerĂ« politik, çka e dobĂ«soi legjitimitetin e saj. NjĂ« nga problemet kryesore ishte se nuk uli kostot administrative, siç ishte premtuar, por nĂ« shumĂ« raste i rriti ato, pĂ«r shkak tĂ« zgjerimit tĂ« administratĂ«s dhe krijimit tĂ« strukturave paralele nĂ« njĂ«sitĂ« administrative.
Po ashtu, reforma distancoi shërbimet nga qytetarët, sidomos në zonat rurale, duke e bërë më të vështirë aksesin në shërbime publike. Bashkitë shumë të mëdha territorialisht patën vështirësi në administrim dhe mungesa e decentralizimit real financiar i la ato të varura nga qeveria qendrore. Një tjetër problem ishte humbja e përfaqësimit lokal, pasi ish-komunat u shkrinë dhe roli i njësive administrative mbeti i kufizuar.
Reforma zgjedhore, megjithëse solli disa përmirësime teknike, nuk e zgjidhi problemin themelor të garantimit të zgjedhjeve plotësisht të lira, të ndershme dhe konkurruese. Sipas vlerësimeve ndërkombëtare, vazhdojnë problemet me pabarazinë në garë, keqpërdorimin e burimeve shtetërore, presionin ndaj votuesve dhe mungesën e besimit në proces.
Hapja e pjesshme e listave nuk e ka kufizuar realisht kontrollin e kryetarëve të partive mbi përfaqësimin, ndërsa ndryshimet e shpeshta të Kodit Zgjedhor kanë krijuar pasiguri ligjore. Edhe pse institucionet zgjedhore janë forcuar formalisht, ndikimi politik dhe problemet në zbatim mbeten të pranishme.
Në përfundim, të dyja reformat tregojnë se ndryshimet ligjore, pa konsensus politik, zbatim efektiv dhe adresim të problemeve strukturore, nuk mjaftojnë për të arritur qëllimet e shpallura të decentralizimit dhe të demokracisë funksionale.
PS nuk duhet të mburret dhe as të japë ultimatume. Ashtu si opozita dikur, edhe kjo mazhorancë nuk prodhoi ndonjë rezultat të jashtëzakonshëm për shqiptarët.
PĂ«rkundrazi, reformat, sĂ« pari, kĂ«rkojnĂ« pjesĂ«marrje dhe konsensus, por mbi tĂ« gjitha mendje tĂ« hapura pĂ«r tĂ« mirĂ«n e shqiptarĂ«ve dhe jo tĂ« politikĂ«s. Mazhoranca mund tĂ« prodhojĂ« dy dokumente, njĂ« pĂ«r reformĂ«n territoriale dhe njĂ« tjetĂ«r pĂ«r reformĂ«n zgjedhore, dhe edhe tâi votojĂ« nĂ« Kuvend, por ato, siç ka treguar koha, nuk mund tĂ« jenĂ« funksionale nĂ«se socialistĂ«t nuk reflektojnĂ« nĂ« komisione pĂ«r hartimin e njĂ« reforme tĂ« re territoriale dhe zgjedhore, duke filluar tĂ« heqin diçka nga vetja pĂ«r tâia dhĂ«nĂ« jo opozitĂ«s, por shqiptarĂ«ve.
Nga Gazeta âSiâ- NĂ« mbledhjen e ByrosĂ« sĂ« Kuvendit, kreu i grupit parlamentar tĂ« PS, Taulant Balla, ka ngritur pyetje tĂ« drejtpĂ«rdrejta ndaj deputetĂ«ve tĂ« Partia Demokratike, ndaj tĂ« cilĂ«ve janĂ« marrĂ« masa ndĂ«shkimore pĂ«r sjelljen e tyre nĂ« seancat plenare.
Balla i pyeti deputetët nëse kanë pasur vërejtje apo paralajmërime nga Partia Popullore Europiane lidhur me veprimet e tyre në Kuvend, duke e cilësuar këtë një çështje serioze për imazhin parlamentar të opozitës.
Gjatë diskutimeve, ai u ndal edhe te seanca e 18 dhjetorit, duke pyetur konkretisht nëse deputetët kanë përdorur lëndë tymuese në sallë dhe nëse janë në dijeni të kuadrit ligjor që ndalon përdorimin e tyre.
Sipas Ballës, objektivi i këtij ligji është garantimi i sigurisë publike dhe vendosja e procedurave të qarta për administrimin e lëndëve piroteknike, duke theksuar se shkelja e tij përbën një cenim të rëndë të rendit institucional.
NĂ« fjalĂ«n e tij, Balla deklaroi se nuk mban mend tĂ« ketĂ« marrĂ« pjesĂ« ndonjĂ«herĂ« nĂ« mbledhje tĂ« ByrosĂ« sĂ« Kuvendit âme mendjeâ, duke nĂ«nvizuar se nga opozita pritej reflektim pas masave tĂ« marra, por sipas tij njĂ« gjĂ« e tillĂ« nuk ka ndodhur.
Ai sqaroi gjithashtu se mbledhjet e Byrosë zhvillohen me dyer të mbyllura, duke shtuar se kush ka eksperiencë parlamentare është i njohur me këtë praktikë, referuar kërkesës së PD që mbledhja të ishte e hapur për mediat.
Ndërkohë në fjalën e saj ajo u shpreh se në vend që të mblidhen për të hequr mandatin e Belinda Ballukut, mblidhen për të përjashtuar opozitën nga Parlamenti.
Sipas Vokshit, mazhoranca nuk ka të drejtë të pezullojë mandatin e deputetëve të opozitës.
âMandatin e deputetit nuk e pezulloni dot ju, sepse na e kanĂ« dhĂ«nĂ« qytetarĂ«t,â tha ajo, duke e cilĂ«suar vendimin si njĂ« precedent tĂ« rrezikshĂ«m pĂ«r demokracinĂ« dhe pluralizmin politik.
Nga Gazeta âSiââ Ministri i shtetit pĂ«r MarrĂ«dhĂ«niet me Parlamentin Toni Gogu u pyet nga gazetarĂ«t pĂ«r bojkotin e PD-sĂ« pĂ«r reformĂ«n zgjedhore dhe territoriale.
Gogu tha se opozita në një kah bërtet se zgjedhjet u vodhën dhe në anën tjetër nuk ulet në tryezë për të realizuar dy reformat që lidhen drejtpërdrejtë edhe me rrugën e Shqipërisë drejt BE.
Mazhoranca e ka bĂ«rĂ« tĂ« qartĂ« se nuk do tĂ« presĂ« opozitĂ«n pĂ«r kĂ«to dy reforma dhe se do tĂ« zhbĂ«jĂ« formulĂ«n dhe do marrĂ« shumicĂ«n. Gogu tha se nĂ« rast se opozita refuzon, PS do tâi kthehet verdiktit tĂ« popullit shqiptar qĂ« i dha 83 mandate.
âKuvendi Ă«shtĂ« i opozitĂ«s pĂ«r tĂ« debatuar dhe pĂ«r tĂ« qenĂ« bashkĂ« me ne nĂ« evropianizimin e kuvendit dhe çdo institucioni. Midis tĂ« ardhmes europiane tĂ« çdo familje shqiptare qĂ« lidhet drejtpĂ«rdrejtĂ« me ato dy reforma, tĂ« bĂ«rtasĂ«sh se zgjedhjet ishte tĂ« pandershme dhe duhet bĂ«het reforma dhe tĂ« mos marrĂ«sh pjesĂ« nĂ« njĂ« komision me pĂ«rbĂ«rje tĂ« barabartĂ« dhe mos tĂ« bĂ«het pjesĂ« e reformĂ«s territoriale dhe qĂ« tĂ« dyja janĂ« kushte tĂ« anĂ«tarĂ«simit, ne do tâi kthehemi verdiktit tĂ« urtĂ« tĂ« votuesit shqiptar ku 83 mandate, janĂ« mandatet e anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE. ĂshtĂ« piktura mĂ« e besueshme qĂ« na kanĂ« dhĂ«nĂ« shqiptarĂ«t, do ushtrojmĂ« detyrĂ«n qĂ« integrimi europian tĂ« mos ngecĂ« nĂ« vend, nĂ«se opozita do na vĂ«rĂ« nĂ« sprovĂ«, integrimi i BE ështĂ« i pandalshĂ«m dhe nuk mundet tâi vĂ«mĂ« shkopinj nĂ«n rrotaâ, tha Gogu.
Jo vetĂ«m pĂ«r dy reformat, por pĂ«r tĂ« gjithĂ« rrugĂ«n drejt BE-sĂ«, Gogu tha se nuk do presin opozitĂ«n qĂ« tĂ« zgjohet nga paraliza. Sipas tij, rruga drejt BE Ă«shtĂ« Ă«shtĂ« e pandalshme dhe nuk mund tâi vihen shkopinj nĂ«n rrota.
âNuk do presim opozitĂ«n tĂ« çlirohet nga paraliza dhe nga kompleksiteti qĂ« integrimi europian ka tĂ« bĂ«jĂ« me sherr, tymajĂ« dhe jo me rregulla dhe standarde qĂ« mund tĂ« duken tĂ« mĂ«rzitshme, por ja qĂ« kĂ«shtu Ă«shtĂ« procesi, qĂ« duhen kthyer nĂ« ligje, rregulla, por edhe realitet jo vetĂ« shtetĂ«ror por edhe shoqĂ«ror.
Koha nĂ« tĂ« cilĂ«n opozita ka pĂ«rdorur Ă«shtĂ« 1 herĂ« e gjysmĂ« mĂ« e madhe se koha qĂ« ka pĂ«rdor mazhoranca, edhe ato çështje qĂ« i kanĂ« kĂ«rkuar me gjasme pĂ«r interpelancĂ«, ku ata i kanĂ« pasur tĂ« gjitha mundĂ«sitĂ«  pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« gjĂ«, kanĂ« zgjedhur tĂ« ndezin flakadanĂ« duke ndĂ«rpre punimet e kuvendit. Ky Ă«shtĂ« proces qĂ« duhet tĂ« sigurojĂ« ritĂ«m dhe tĂ« kalosh 200 ligje brenda njĂ« viti dhe nga ato tĂ« kesh debat konstruktiv meriton njĂ« tjetĂ«r lloj qasje nga kolegĂ«t e opozitĂ«s qĂ« janĂ« tĂ« mirĂ«pritur nĂ« diskutimin konstruktivâ, tha Gogu.
Gazeta âSiâ- NjĂ« pĂ«rgjigje e fortĂ« ndaj kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« pĂ«rsĂ«ritura tĂ« Donald Trump nĂ« lidhje me GroenlandĂ«n dhe vendosjen e tarifave shtesĂ« kundĂ«r vendeve europiane u premtua nga Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tĂ« martĂ«n nĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos.
âNĂ«se Donald Trump vazhdon me tarifat prej 10% pĂ«r tetĂ« vende evropiane pĂ«r tĂ« detyruar tĂ«rheqjen e GroenlandĂ«s, Bashkimi Europian do tĂ« pĂ«rgjigjet me njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« vendosur, tĂ« bashkuar dhe proporcionaleâ, tha ajo, duke shtuar se âSiguria nĂ« Arktik mund tĂ« arrihet vetĂ«m sĂ« bashku. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse tarifat shtesĂ« tĂ« propozuara janĂ« tĂ« gabuara, veçanĂ«risht midis aleatĂ«ve tĂ« hershĂ«mâ.
Referuar Groenlandës, ajo deklaroi se Komisioni Europian po punon për një paketë për të mbështetur sigurinë e Arktikut dhe shtoi se vendosja e tarifave shtesë që Trump po kërcënon është një gabim.
âNe e konsiderojmĂ« popullin amerikan jo vetĂ«m aleatin tonĂ«, por edhe mikun tonĂ«. TĂ« tĂ«rhiqemi nĂ« njĂ« spirale nĂ« rĂ«nie do tâu sillte dobi vetĂ«m kundĂ«rshtarĂ«ve qĂ« tĂ« dy jemi tĂ« vendosur tâi mbajmĂ« largâ, tha Presidentja e Komisionit, duke u zotuar tĂ« punojĂ« me SHBA-nĂ« pĂ«r tĂ« âpĂ«rmirĂ«suar sigurinĂ« nĂ« Arktikâ.
âKjo Ă«shtĂ« qartĂ«sisht nĂ« interesin tonĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«tâ, tha ajo duke iu referuar planeve tĂ« mĂ«dha evropiane tĂ« investimeve qĂ« po pĂ«rgatiten pĂ«r GroenlandĂ«n. Ajo vlerĂ«soi gjithashtu se tronditjet e fundit gjeopolitike do ta shtyjnĂ« Bashkimin Europian drejt ndĂ«rtimit tĂ« njĂ« Evrope tĂ« re tĂ« pavarur.
âNe do tĂ« jemi nĂ« gjendje ta shfrytĂ«zojmĂ« kĂ«tĂ« mundĂ«si nĂ«se e pranojmĂ« se ky ndryshim Ă«shtĂ« i pĂ«rhershĂ«mâ, theksoi ajo.
Nga Gazeta âSiâ- Kryeministri Edi Rama, njoftoi se i ka pĂ«rcjellĂ« Presidentit Donald J. Trump pĂ«rgjigjen e tij pĂ«r ftesĂ«n pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« Bordin e Paqes.Â
NĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale ku ka shpĂ«rndarĂ« edhe letrĂ«n e plotĂ«, Rama shkruan se ky angazhim i ShqipĂ«risĂ« pĂ«r tĂ« qenĂ« pjesĂ« e Bordit do tâi pĂ«rcillet sĂ« shpejti Kuvendit pĂ«r miratim.
Në letrën e tij, Rama vlerëson angazhimin e Trump për themelimin e Bordit të Paqes dhe falënderimin për të ftuar atë personalisht për të qenë pjesë e tij dhe Shqipërinë si anëtare themeluese.
âNĂ« njĂ« kohĂ« kur konfliktet dhe pĂ«rçarja dominojnĂ« shumĂ« shpesh panoramĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare, paqja duhet tĂ« formĂ«sohet aktivisht e jo tĂ« pritet pasivisht a diskutohet pafundĂ«sisht nĂ«pĂ«r forume politike, teksa pĂ«rreth globit jetĂ« tĂ« pafajshme humbasin kotĂ«sisht çdo minutĂ«. Bordi i Paqes shfaqet si mishĂ«rimi i kĂ«saj domosdoshmĂ«rie urgjenteâ, shkruan Rama.
Sipas tij, kjo nismë ka potencialin të shndërrohet në një model transformues të ndërtimit të paqes në nivel global.
Ai shkruan se Republika e ShqipĂ«risĂ« ka qenĂ« prej kohĂ«sh njĂ« aleate e palĂ«kundur e Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s dhe shpreh gatishmĂ«rinĂ« pĂ«r tâu bĂ«rĂ« pjesĂ« e njĂ« angazhimi tĂ« pĂ«rbashkĂ«t.
âPrandaj, Ă«shtĂ« njĂ«kohĂ«sisht privilegj dhe nder tĂ« shpreh gatishmĂ«rinĂ« time tĂ« plotĂ« pĂ«r tĂ« kontribuar nĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rpjekje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme dhe pĂ«r tâu bĂ«rĂ« tĂ«rĂ«sisht pjesĂ« e njĂ« angazhimi tĂ« pĂ«rbashkĂ«t qĂ« synon ta pĂ«rkthejĂ« vizionin nĂ« veprim. Republika e ShqipĂ«risĂ« ka qenĂ« prej kohĂ«sh njĂ« aleate e palĂ«kundur e Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, e lidhur nga vlera tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta, respekt i ndĂ«rsjellĂ« dhe njĂ« pĂ«rkushtim i pĂ«rbashkĂ«t ndaj lirisĂ«, demokracisĂ« dhe sigurisĂ« ndĂ«rkombĂ«tareâ, shkruan ndĂ«r tĂ« tjera Rama.
Nga Gazeta âSiâ- Byroja e Kuvendit Ă«shtĂ« mbledhur paraditen e kĂ«saj tĂ« marte ku do tĂ« shqyrtohet ankimimi i PartisĂ« Demokratike lidhur me pĂ«rjashtimin e gjashtĂ« deputetĂ«ve me 30 ditĂ« nga pjesĂ«marrja nĂ« seancat plenare.
Mbledhja ka nisur me debate, ku deputeti demokrat Belind KĂ«lliçi ka deklaruar se punonjĂ«sit e GardĂ«s sĂ« RepublikĂ«s, nĂ« seancĂ«n parlamentare tĂ« 18 dhjetorit sipas tij i kishin âtĂ«rhequr deputetĂ«t e opozitĂ«s zvarrĂ«â.
Gjatë fjalës së tij, Këlliçi kërkoi nga përfaqësuesit e mazhorancës që të arsyetojë vendimin për përjashtimin e tyre.
âNe duam qĂ« qytetarĂ«t shqiptarĂ« tĂ« njihen me arsyet qesharake dhe tĂ«rĂ«sisht politike tĂ« kĂ«tij vendimi pĂ«r pĂ«rjashtimin e deputetĂ«ve tĂ« opozitĂ«s.â, tha ai.
KĂ«lliçi shtoi: âNuk mund tĂ« vazhdojmĂ« pĂ«rpara me rendin e ditĂ«s pa njĂ« arsyetim nga ana juaj. NĂ«se jeni dakord me vendimmarrjen tuaj, pse nuk tregoheni transparentĂ« me qytetarĂ«t shqiptarĂ«?â
NdĂ«rsa Albana Vokshi u shpreh se nĂ«se sâka arsyetim, atĂ«here âĂâkuptim ka kjo mbledhje!â
Demokratët i kishin kërkuar kryetarit Niko Peleshi që mbledhja e sotme të jetë me dyer të hapura, megjithatë kjo kërkesë është refuzuar dhe mbledhja po zhvillohet me dyer të mbyllura.
âI Nderuar Z. Kryetar, NĂ« cilĂ«sinĂ« e anĂ«tarit tĂ« ByrosĂ« sĂ« Kuvendit, nĂ« kuadĂ«r tĂ« transparencĂ«s dhe interesit tĂ« opinionit publik, si dhe ndjeshmĂ«risĂ« sĂ« çështjeve pĂ«r diskutim, kĂ«rkoj qĂ« mbledhja e sotme e ByrosĂ« sĂ« Kuvendit, nĂ« orĂ«n 11:00, tĂ« zhvillohet me praninĂ« e mediave dhe gazetarĂ«veâ, shkruhet nĂ« letrĂ«n drejtuar Peleshit, nga deputeti Belind KĂ«lliçi, njĂ« nga deputetĂ«t e pĂ«rjashtuar nga Sekretariati i EtikĂ«s.
Sjellim ndërmend se Këlliçi dhe pesë deputetët e tjerë Fidel Kreta, Albana Vokshi, Klevis Balliu, Flamur Noka dhe Elda Hoti, u përjashtuan nga Komisioni i Etikës në 23 dhjetor të vitit të kaluar, me kërkesë të Partisë socialiste pas tensioneve në sallën e Parlamentit.
Përjashtimi i tyre ka hyrë në fuqi që prej datës 19 janar, kur u mbajt dhe seanca e parë plenare për këtë vit dhe do të zgjasë deri më 23 dhjetor, nëse sot nuk vendoset ndryshe.
Nga Gazeta âSiâ- Ka qenĂ« prej kohĂ«sh njĂ« strategji e Kremlinit tĂ« krijojĂ« njĂ« çarje tĂ« pĂ«rhershme mes Shteteve tĂ« Bashkuara dhe EuropĂ«s, duke i ndarĂ« dhe dobĂ«suar kundĂ«rshtarĂ«t e tij tradicionalĂ« nĂ« PerĂ«ndim.
Prej vitesh, Rusia ka promovuar sabotazh dhe dezinformim për të minuar institucionet perëndimore, të cilat i sheh si pengesa kokëforta ndaj ambicieve territoriale të Moskës dhe ëndrrës për rikthimin e statusit dhe fuqisë së epokës sovjetike.
Shpërbërja e NATO-s, aleancës së fuqishme ushtarake perëndimore, ka qenë një fantazi veçanërisht e fortë, sidomos pas luftës në Ukrainë. Shqetësimet për zgjerimin e mundshëm të NATO-s u përdorën nga Kremlini për të justifikuar pushtimin brutal dhe në shkallë të plotë, të nisur gati katër vjet më parë.
Imagjinoni, pra, gëzimin në korridoret e pushtetit të Kremlinit përballë perspektivës që uniteti perëndimor të copëtohet dhe që NATO, për 80 vite një barrierë kundër kërcënimeve ruse, të fillojë më në fund të shpërbëhet për një çështje kaq të pamundur si Groenlanda dhe afrimet e padëshiruara ndaj territorit danez nga presidenti amerikan Donald Trump.
Rusia vështron e mahnitur nga anash, ndërsa armiqtë e saj të vjetër po vetëkonsumohen.
âKina dhe Rusia duhet tĂ« jenĂ« duke bĂ«rĂ« qejf tĂ« madh,â vuri nĂ« dukje nĂ« X shefja e diplomacisĂ« sĂ« Bashkimit Europian, Kaja Kallas, pasi Trump kĂ«rcĂ«noi me tarifa tĂ« jashtĂ«zakonshme aleatĂ«t europianĂ« qĂ« kundĂ«rshtojnĂ« marrjen nĂ«n kontroll tĂ« GroenlandĂ«s nga SHBA.
Si Kina, ashtu edhe Rusia i hedhin poshtĂ« me vendosmĂ«ri akuzat se kanĂ« pretendime territoriale mbi GroenlandĂ«n â madje edhe ushtria daneze thotĂ« se nuk ka kĂ«rcĂ«nim real pushtimi nga lindja.
Por, nĂ« fakt, nĂ« televizionin shtetĂ«ror rus, komentatorĂ«t pro-Kremlin u gĂ«zuan pĂ«r lĂ«vizjet e Trumpit lidhur me GroenlandĂ«n, tĂ« cilat i vlerĂ«suan si ânjĂ« goditje katastrofike pĂ«r NATO-nâ dhe si diçka âvĂ«rtet madhĂ«shtore pĂ«r RusinĂ«â.
Në mënyrë të kuptueshme, pikëpamja mbizotëruese është se, me aleancën e NATO-s përballë krizës më të madhe në dekada dhe me unitetin transatlantik në rrezik fragmentimi, mbështetja perëndimore për përpjekjen luftarake të Ukrainës pritet të dobësohet, duke i dhënë Moskës një avantazh edhe më të madh në fushëbetejë.
Anija inspektuese e marinĂ«s daneze HDMS Vaedderen lundron pranĂ« Nuuk, GroenlandĂ«, mĂ« 18 janar.Â
Fatkeqësisht për Kievin, kjo mund të rezultojë një vlerësim i saktë.
Por shishet e shampanjës në Kremlin ende nuk kanë shpërthyer.
TĂ« paktĂ«n fillimisht, nga Moska ka ardhur njĂ« reagim zyrtar relativisht i pĂ«rmbajtur, madje kritik. ZĂ«dhĂ«nĂ«si i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetarĂ«ve se Trump, nĂ« rastin e GroenlandĂ«s, po âvepron jashtĂ« normave tĂ« sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tareâ â njĂ« deklaratĂ« qĂ« tingĂ«llon ironike nga njĂ« Kremlin qĂ« vetĂ« ka toleruar ose mbikĂ«qyrur shkelje tĂ« panumĂ«rta tĂ« normave dhe ligjeve ndĂ«rkombĂ«tare gjatĂ« viteve tĂ« autoritarizmit nĂ« rritje brenda dhe jashtĂ« vendit.
Kontrolli amerikan mbi Groenlandën mund të shihet në Moskë si një sfidë reale ndaj dominimit rus në rajonin e Arktikut.
Por Kremlini ka gjasa tĂ« ketĂ« shqetĂ«sime mĂ« tĂ« thella, teksa vĂ«zhgon â ashtu si pjesa tjetĂ«r e botĂ«s â me parehati dhe alarm mĂ«nyrĂ«n se si administrata e paparashikueshme e Trumpit ushtron njĂ« fuqi globale ushtarake dhe ekonomike qĂ« duket e pakufizuar.
âVeprimet e njĂ«anshme dhe tĂ« rrezikshme shpesh zĂ«vendĂ«sojnĂ« diplomacinĂ«, pĂ«rpjekjet pĂ«r kompromis ose pĂ«r gjetjen e zgjidhjeve qĂ« do tâu pĂ«rshtateshin tĂ« gjithĂ«ve,â u ankua sĂ« fundmi presidenti rus Vladimir Putin pĂ«r gjendjen e botĂ«s, nĂ« fjalimin e tij tĂ« parĂ« tĂ« politikĂ«s sĂ« jashtme pĂ«r vitin e ri.
âNĂ« vend qĂ« shtetet tĂ« angazhohen nĂ« dialog me njĂ«ra-tjetrĂ«n, ka nga ata qĂ« mbĂ«shteten te parimi se forca bĂ«n tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« imponuar narrativa tĂ« njĂ«anshme, ata qĂ« besojnĂ« se mund tĂ« diktojnĂ« vullnetin e tyre, tâu mbajnĂ« leksione tĂ« tjerĂ«ve se si duhet tĂ« jetojnĂ« dhe tĂ« japin urdhra,â shtoi Putin, pa asnjĂ« shenjĂ« vetĂ«dijeje, nĂ« njĂ« referencĂ« tĂ« dukshme ndaj veprimeve tĂ« SHBA-sĂ« nĂ« skenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare.
NdĂ«rkohĂ«, rrjeti i aleancave tĂ« MoskĂ«s â tashmĂ« i dĂ«mtuar rĂ«ndĂ« pas rrĂ«zimit vitin e kaluar tĂ« diktatorit sirian tĂ« mbĂ«shtetur nga Rusia, Bashar al-Assad â po shpĂ«rbĂ«het me shpejtĂ«si.
Irani, një aleat i hershëm i Rusisë, u godit vitin e kaluar nga sulme ajrore të rënda amerikane dhe izraelite. Pas shtypjes brutale të protestave antiqeveritare atje, ai mund të goditet sërish së shpejti, duke rrezikuar mbijetesën e regjimit islamik pro-Moskë.
Më herët këtë muaj, kapja dramatike nga forcat amerikane e presidentit venezuelian Nicolås Maduro, një i preferuar i Kremlinit, ishte një tjetër shuplakë për Moskën.
ZyrtarĂ«t e zbatimit tĂ« ligjit i larguan nga njĂ« helikopter Presidentin e VenezuelĂ«s NicolĂĄs Maduro dhe gruan e tij, Cilia Flores, para paraqitjes sĂ« tyre nĂ« gjykatĂ« nĂ« Nju Jork tĂ« hĂ«nĂ«n, mĂ« 5 janar.Â
Dhe bisedat për Kubën, një klient tradicional rus dhe armik i SHBA-së, si objektivi i radhës në listën e Uashingtonit për ndryshim regjimesh, sinjalizojnë poshtërime të tjera të mundshme të politikës së jashtme për Kremlinin.
Moska ka pĂ«rçmuar prej kohĂ«sh rendin ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, tĂ« bazuar nĂ« rregulla, duke e konsideruar atĂ« pak mĂ« shumĂ« se njĂ« instrument perĂ«ndimor, plot standarde tĂ« dyfishta, pĂ«r tĂ« frenuar kundĂ«rshtarĂ«t e saj â me Kremlinin nĂ« krye tĂ« listĂ«s.
Rusia e ka sfiduar hapur ndalimin e Kartës së OKB-së për ndryshimin e kufijve me forcë dhe ka shtyrë vazhdimisht idenë e një bote ku fuqitë e mëdha kanë të drejtë për sfera ekskluzive influence.
Uashingtoni tani duket se po e ndan gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« kĂ«tĂ« botĂ«kuptim rus â tĂ« paktĂ«n nĂ« letĂ«r, njĂ« fitore e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r kĂ«mbĂ«nguljen e MoskĂ«s.
Por festimet për këtë fitore janë, për momentin, në pritje, mes shqetësimeve për atë lloj bote të re dhe të rrezikshme që mund të jetë duke u formuar.
Përballja me një Trump gjithnjë e më impulsiv mund të rezultojë një sfidë e madhe për një Kremlin të mësuar të merret me administrata amerikane më të qëndrueshme dhe të parashikueshme.
Siç komentoi me ankth njĂ« tabloid rus me ndikim, Moskovskij Komsomolets, duke iu referuar Trumpit si âkryemjeku i çmendinĂ«sâ: âna duket se edhe drejtori i çmendinĂ«s ka humbur mendjen dhe se gjithçka ka dalĂ« nga kontrolli.â
Nga Gazeta âSiâ- MĂ« 19 nĂ«ntor 2025, institucionet e Bashkimit Europian shpĂ«rndanĂ« njĂ« alarm kibernetik me prioritet tĂ« lartĂ«. ParalajmĂ«rimi fliste pĂ«r njĂ« fushatĂ« spear-phishing qĂ« imiton KonferencĂ«n e SigurisĂ« sĂ« Beogradit 2025 dhe qĂ« po synonte zyrtarĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« BE-nĂ« dhe AmerikĂ«n e Veriut.
Një domain i rremë regjistrimi i ridrejtonte marrësit drejt një faqeje të falsifikuar hyrjeje në Microsoft, e aftë të instalonte akses të kontrolluar nga sulmuesit në llogari zyrtare. Zyrtarët europianë u vunë në shënjestër për një arsye të vetme: angazhimin e tyre me rrjetet demokratike dhe të shoqërisë civile në Serbi.
Ajo që institucionet e BE-së ende nuk e dinin ishte se e njëjta infrastrukturë dhe të njëjtat taktika po përdoreshin tashmë brenda vetë Serbisë. Nga tetori 2024 deri në fund të vitit 2025, Qendra e Beogradit për Politika të Sigurisë (BCBP) u përball me një operacion të qëndrueshëm spiunazhi kibernetik. Sulmuesit, duke përdorur kredenciale të komprometuara VPN-je, arritën të hynin në komunikime të brendshme, dosje kërkimore sensitive dhe korrespondencë me partnerë europianë dhe amerikanë.
Hetuesit forensikĂ« regjistruan mbi 28 mijĂ« hyrje tĂ« paautorizuara nĂ« vetĂ«m dy muaj. Pas ndĂ«rhyrjes u identifikuan dy grupe hakerĂ«sh: âMidnight Blizzardâ, i lidhur me ShĂ«rbimin e InteligjencĂ«s sĂ« Jashtme tĂ« RusisĂ« (SVR), dhe âForest Blizzardâ, i lidhur me InteligjencĂ«n Ushtarake ruse (GRU). Metodat e tyre pĂ«rputheshin plotĂ«sisht me ato tĂ« pĂ«rshkruara nĂ« alarmin e BE-sĂ«. Nuk bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r krim kibernetik. Ishte njĂ« operacion hibrid i koordinuar, qĂ« synonte njĂ«kohĂ«sisht institucionet europiane dhe shoqĂ«rinĂ« civile serbe.
Këto ndërhyrje u zhvilluan paralelisht me mobilizimin më të madh qytetar në Serbi në dekada. Pas shembjes fatale të çatisë së rikonstruktuar të stacionit hekurudhor në Novi Sad në nëntor 2024, protesta u përhapën në të gjithë vendin, duke kërkuar përgjegjësi. Lëvizja arriti kulmin më 15 mars 2025, gjatë tubimit më të madh publik në historinë moderne të Serbisë. Atë ditë, protestuesit u ekspozuan ndaj një pajisjeje akustike me intensitet të lartë, e aftë të shkaktonte panik, çorientim dhe dëmtime fizike.
Pas incidentit u mblodhën mbi 3000 dëshmi qytetarësh. Më vonë atë muaj, Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut miratoi një masë urgjente të përkohshme, duke i kërkuar autoriteteve serbe të sqaronin se çfarë pajisjeje ishte përdorur dhe të garantonin integritetin fizik të protestuesve. Qeveria mohoi përdorimin e një pajisjeje të tillë dhe refuzoi çdo verifikim të pavarur.
NdĂ«rsa presioni publik rritej, reagimi i SerbisĂ« nxori nĂ« pah njĂ« problem mĂ« tĂ« thellĂ«. NĂ« vend qĂ« tĂ« niste njĂ« hetim tĂ« besueshĂ«m kombĂ«tar, qeveria njoftoi nĂ« prill 2025 se kishte kĂ«rkuar nga ShĂ«rbimi Federal i SigurisĂ« sĂ« RusisĂ« (FSB) tĂ« kryente njĂ« âhetimâ pĂ«r pĂ«rdorimin e pretenduar tĂ« âtopit zanorâ. NjĂ« shĂ«rbim i huaj sigurie u ftua tĂ« vlerĂ«sonte njĂ« shkelje tĂ« mundshme tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut ndaj qytetarĂ«ve serbĂ«. MĂ« pas, zyrtarĂ«t serbĂ« i cituan pĂ«rfundimet e FSB-sĂ« pĂ«r tĂ« hedhur poshtĂ« akuzat, duke e trajtuar njĂ« shĂ«rbim inteligjent rus si arbitĂ«r neutral, ndĂ«rsa injoronin kĂ«rkesat pĂ«r transparencĂ« nga institucionet vendase, shoqĂ«ria civile dhe organet europiane.
Zhvillimet rajonale shtuan një tjetër dimension. Në verën e vitit 2025, autoritetet moldave publikuan pamje video dhe dëshmi sipas të cilave disa zona në Serbinë Perëndimore ishin përdorur si kampe trajnimi për shtetas moldavë përpara zgjedhjeve parlamentare në Moldavi. Sipas policisë moldave, pjesëmarrësit ishin trajnuar në komunikime radio dhe taktika të tjera në ambiente të përshkruara si kampe me karakter ushtarak, të organizuara me mbështetje ruse.
Edhe pse shtrirja e plotĂ« e kĂ«tyre aktiviteteve mbetet e diskutueshme, presidenti serb Aleksandar Vuçiç konfirmoi nĂ« shtator 2025 se tre shtetas rusĂ« kishin qenĂ« tĂ« pranishĂ«m nĂ« njĂ« kamp pranĂ« LoznicĂ«s â pranimi i parĂ« zyrtar i pĂ«rfshirjes ruse nĂ« aktivitete tĂ« tilla nĂ« territorin serb.
NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, ShĂ«rbimi i InteligjencĂ«s sĂ« Jashtme tĂ« RusisĂ« kaloi njĂ« vijĂ« kritike. NĂ« njĂ« deklaratĂ« publike nĂ« shtator 2025, SVR akuzoi Bashkimin Europian pĂ«r orkestrimin e trazirave nĂ« Serbi dhe pĂ«rmendi me emĂ«r media tĂ« pavarura serbe si aktorĂ« kyç nĂ« pĂ«rgatitjen e njĂ« âEuromaidani serbâ. Sipas deklaratĂ«s, âpaqĂ«ndrueshmĂ«ria aktuale nĂ« Serbi, me pjesĂ«marrjen aktive tĂ« tĂ« rinjve, Ă«shtĂ« kryesisht produkt i veprimtarive subversive tĂ« Bashkimit Europian dhe shteteve anĂ«tareâ, me synimin pĂ«r tĂ« instaluar njĂ« udhĂ«heqje âtĂ« bindur dhe besnike ndaj Brukselitâ.
SVR shkoi edhe mĂ« tej, duke renditur organizata konkrete mediatike dhe tĂ« shoqĂ«risĂ« civile, tĂ« akuzuara pĂ«r marrje fondesh tĂ« huaja pĂ«r tĂ« realizuar atĂ« qĂ« e quajti hapur njĂ« âMaidan serbâ.
RĂ«ndĂ«sia e kĂ«tyre deklaratave nuk qĂ«ndronte vetĂ«m nĂ« pĂ«rmbajtje, por nĂ« reagimin e Beogradit. Autoritetet serbe nuk e refuzuan ndĂ«rhyrjen e njĂ« shĂ«rbimi tĂ« huaj inteligjent nĂ« jetĂ«n e brendshme politike. PĂ«rkundrazi, presidenti e falĂ«nderoi publikisht SVR-nĂ« pĂ«r âinformacioninâ, pa prova, pa mbikĂ«qyrje parlamentare dhe pa verifikim institucional. NjĂ« shĂ«rbim i huaj inteligjent akuzoi media vendase pĂ«r veprimtari subversive â dhe shteti serb e pranoi kĂ«tĂ« narrativĂ«.
Ky diskurs u pĂ«rforcua mĂ« vonĂ« nga presidenti rus Vladimir Putin. Duke folur nĂ« Forumin e Diskutimit Valdai nĂ« Soçi nĂ« tetor 2025, Putin deklaroi se shĂ«rbimet ruse tĂ« inteligjencĂ«s kishin konfirmuar pĂ«rpjekje tĂ« vendeve perĂ«ndimore pĂ«r tĂ« organizuar njĂ« ârevolucion me ngjyraâ nĂ« Serbi, duke theksuar se pajtohej me presidentin Vuçiç dhe duke paralajmĂ«ruar se mobilizimi i tĂ« rinjve synonte tâi shkaktonte âvuajtje tĂ« rejaâ popullit serb.
Narrativa u personalizua mĂ« tej nĂ« dhjetor 2025 nga drejtori i SVR-sĂ«, Sergei Naryshkin, i cili deklaroi publikisht se shĂ«rbimi i tij kishte ândihmuar presidentin Vuçiç gjatĂ« njĂ« krize tĂ« mprehtĂ« politikeâ, duke i paraqitur protestat masive si fazĂ«n e parĂ« tĂ« njĂ« pĂ«rpjekjeje destabilizuese tĂ« orkestruar nga PerĂ«ndimi.
PĂ«rtej operacioneve tĂ« inteligjencĂ«s, Naryshkin ka mbikĂ«qyrur edhe zgjerimin e infrastrukturĂ«s historike dhe ideologjike ruse nĂ« Serbi, pĂ«rfshirĂ« hapjen e njĂ« dege tĂ« ShoqĂ«risĂ« Historike Ruse â njĂ« institucion i ngarkuar shprehimisht me formĂ«simin e narrativave historike dhe identitetit politik sipas prioriteteve tĂ« Kremlinit.
TĂ« marra sĂ« bashku, kĂ«to episode pĂ«rbĂ«jnĂ« njĂ« model tĂ« qartĂ« tĂ« represionit tĂ« deleguar dhe âoffshoring-utâ autoritar. Detyra politikisht tĂ« ndjeshme dhe ligjĂ«risht tĂ« rrezikshme â nga vlerĂ«simi i dhunĂ«s policore deri te pĂ«rcaktimi i âkĂ«rcĂ«nimeve tĂ« brendshmeâ â po delegohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« te aktorĂ« sigurie jashtĂ« EuropĂ«s.
Brukseli ka filluar tâi ndiejĂ« pasojat. NĂ« tetor 2025, Parlamenti Europian miratoi rezolutĂ«n e tij mĂ« tĂ« fundit pĂ«r SerbinĂ«, duke paralajmĂ«ruar pĂ«r regres demokratik, presion ndaj mediave tĂ« pavarura dhe shoqĂ«risĂ« civile, si dhe shqetĂ«sime tĂ« pazgjidhura tĂ« sigurisĂ«. DĂ«shtimi i SerbisĂ« pĂ«r tĂ« hapur Klasterin 3 e pĂ«rforcoi kĂ«tĂ« vlerĂ«sim. GjatĂ« vizitĂ«s sĂ« saj nĂ« Beograd nĂ« tetor 2025, presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, e formuloi qartĂ« dilemĂ«n: Serbia duhet tĂ« zgjedhĂ« mes demokracisĂ« dhe autokracisĂ«.
NdĂ«rsa Komisioni i PunĂ«ve tĂ« Jashtme i Parlamentit Europian pĂ«rgatitet tĂ« vizitojĂ« SerbinĂ« javĂ«n e ardhshme, koha ka rĂ«ndĂ«si edhe pĂ«r njĂ« arsye tjetĂ«r. Ekziston njĂ« prezumim i arsyeshĂ«m â i mbĂ«shtetur nga modeli i pĂ«rshkruar mĂ« sipĂ«r â se shĂ«rbimet ruse tĂ« sigurisĂ« mund tĂ« pĂ«rpiqen tĂ« depĂ«rtojnĂ« ose tĂ« instrumentalizojnĂ« segmente tĂ« lĂ«vizjeve shoqĂ«rore qĂ« mĂ« herĂ«t kanĂ« sfiduar regjimin, pĂ«rfshirĂ« mobilizimin studentor. Kjo nuk e zbeh legjitimitetin e kĂ«tyre lĂ«vizjeve, por nĂ«nvizon njĂ« tipar tĂ« mirĂ«dokumentuar tĂ« operacioneve hibride: pĂ«rpjekjen pĂ«r tĂ« kapur, devijuar ose fragmentuar energjinĂ« e vĂ«rtetĂ« qytetare pĂ«r tĂ« dobĂ«suar koalicionet pro-europiane nga brenda.
Në këtë kontekst, BE-ja duhet të shkojë përtej vëzhgimit pasiv dhe të mbështesë aktivisht konsolidimin dhe qëndrueshmërinë e një alternative politike vërtet europiane në Serbi. Faktet tregojnë se regjimi aktual nuk ka një angazhim real politik dhe vleror ndaj Europës. Marrëdhënia me BE-në funksionon kryesisht si instrument taktik për mbijetesën e pushtetit, ndërsa varësitë reale të sigurisë, narrativës dhe menaxhimit të krizave zhvendosen diku tjetër.
Duke bĂ«rĂ« arbitrazh mes fuqive tĂ« jashtme vetĂ«m pĂ«r tĂ« qĂ«ndruar nĂ« pushtet, udhĂ«heqja e SerbisĂ« po e shtyn vendin drejt njĂ« nĂ«nshtrimi strategjik â duke e lidhur gjithnjĂ« e mĂ« fort me njĂ« aktor tĂ« jashtĂ«m brutal dhe anti-europian, ndikimi i tĂ« cilit rritet sa mĂ« shumĂ« ngushtohet hapĂ«sira demokratike.
NdĂ«rhyrja hibride nuk ka nevojĂ« pĂ«r aleanca formale. Ajo lulĂ«zon kur paqartĂ«sia tolerohet dhe llogaridhĂ«nia shtyhet. Serbia tashmĂ« e ka kaluar kĂ«tĂ« prag. Pyetja tani Ă«shtĂ« nĂ«se Europa do tĂ« vazhdojĂ« ta trajtojĂ« kĂ«tĂ« si njĂ« pikĂ« tĂ« verbĂ«r â apo do tĂ« pranojĂ« mĂ« nĂ« fund se njĂ« vend kandidat pĂ«r BE po funksionon si njĂ« nyje e inteligjencĂ«s ruse nĂ« zemĂ«r tĂ« kontinentit dhe do tĂ« veprojĂ« nĂ« pĂ«rputhje me kĂ«tĂ« realitet.
Nga Gazeta âSiâ- Prokuroria e Posaçme ka mbyllur hetimet pĂ«r ish-kryebashkiakun e KavajĂ«s, Elvis Roshi i marrĂ« i pandehur pĂ«r shpĂ«rdorim detyre.
Roshi u paraqit sot nĂ«Â SPAK, nĂ«n shoqĂ«rinĂ« e avokatit mbrojtĂ«s Andi SkĂ«nderi, ku iu komunikua mbyllja e hetimeve, ndĂ«rsa dosja pritet tĂ« kalojĂ« pĂ«r gjykim.Â
Elvis Roshi u kallëzua 10 vite më parë në Prokurorinë e Kavajës nga Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH) në shtator të vitit 2015, pasi ai dhe 10 zyrtarë të tjerë dyshoheshin se kishin shkaktuar një dëm ekonomik prej 33 milionë lekësh me tenderët e rikonstruksionit të qendrës së qytetit dhe ndërtimin e disa rrugëve.
Në dy raste, KLSH e akuzoi bashkinë e Kavajës se ka ndjekur standard të dyfishtë në vlerësimin e pjesëmarrësve në tenderë, duke skualifikuar operatorin me ofertën më të ulët.
Për 3 tenderë të tjerë, u konstatua se ofertuesi me çmimin më të ulët është skualifikuar padrejtësisht si rezultat i llogaritjes së gabuar të ofertës.
ĂĂ«shtja shkoi mĂ« pas nĂ« ProkurorinĂ« e DurrĂ«sit e cila kĂ«rkoi ta mbyllte, por njĂ« vendim i GJKKO vitin e kaluar urdhĂ«roi hetimin e dosjes nga SPAK.
Nga Gazeta âSiâ- Presidenti francez, Emmanuel Macron ka propozuar pĂ«r tĂ« enjten njĂ« takim nĂ« Paris mes G7-Ă«s dhe RusisĂ« dhe DanimarkĂ«s, deklaroi presidenti amerikan Donald Trump.
Trump tha se propozimi ishte paraqitur në mesazhe private të shkëmbyera mes dy liderëve, të cilat ai i publikoi sot herët në platformën e tij Truth Social.
Pallati Elize konfirmoi vërtetësinë e mesazheve.
NĂ« mesazhet e postuara nĂ« Truth Social, Macron i referohet kĂ«rkesave tĂ« Trump qĂ« SHBA-ja tĂ« marrĂ« GroenlandĂ«n nga Danimarka, duke shkruar se ânuk e kuptoj se çfarĂ« po bĂ«n me GroenlandĂ«nâ.
Më pas, Macron propozon organizimin e një takimi të fuqive të G7-ës, së bashku me Danimarkën, Rusinë, Ukrainën dhe Sirinë, të enjten pasdite në Paris.
Trump do të jetë në Evropë për Forumin Ekonomik Botëror në Davos, ku pritet të mbajë nesër një fjalim.
G7 përbëhet nga Kanadaja, Franca, Gjermania, Italia, Japonia, Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara të Bashkuara.
Nga Gazeta âSiâ- Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump ka pĂ«rsĂ«ritur qĂ«llimin e tij pĂ«r tĂ« vendosur tarifa â100%â ndaj vendeve evropiane qĂ« kundĂ«rshtojnĂ« kĂ«rkesat e tij pĂ«r tĂ« marrĂ« kontrollin e GroenlandĂ«s.
Kjo ka shkaktuar reagime tĂ« forta nga qeveritĂ« europiane dhe Bashkimi Europian , tĂ« cilat thonĂ« se sovraniteti i ishullit Ă«shtĂ« i panegociueshĂ«m.Â
NĂ« njĂ« intervistĂ« me NBC News, Trump tha se do tĂ« vendoste njĂ« tarifĂ« prej 10% pĂ«r âtĂ« gjitha produktetâ e importuara nĂ« Shtetet e Bashkuara nga Britania e Madhe nga 1 shkurti, e cila do tĂ« rritej nĂ« 25% nga 1 qershori, nĂ«se nuk arrihet njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r tĂ« blerĂ« GroenlandĂ«n nga Danimarka.
NĂ« njĂ« postim nĂ« Truth Social nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit tĂ« sĂ« martĂ«s, presidenti amerikan tha se pati njĂ« âbisedĂ« telefonike shumĂ« tĂ« mirĂ«â me sekretarin e pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s, Mark Rutte, dhe ra dakord pĂ«r njĂ« takim âtĂ« palĂ«ve tĂ« ndryshmeâ nĂ« ZvicĂ«r kĂ«tĂ« javĂ«.
Ai vazhdoi: âGrenlanda Ă«shtĂ« e domosdoshme pĂ«r SigurinĂ« KombĂ«tare dhe BotĂ«rore. Nuk mund tĂ« ketĂ« kthim pas â PĂ«r kĂ«tĂ«, tĂ« gjithĂ« janĂ« dakord!â
Kur media e pyeti nĂ«se ai do tĂ« pĂ«rdorte forcĂ«n pĂ«r tĂ« pushtuar territorin, presidenti u pĂ«rgjigj âpa komentâ.
Nga Gazeta âSiâ-Kreu i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha u pyet lidhur me paralajmĂ«rimin e kreut tĂ« grupit tĂ« PS-sĂ«, Taulant Balla, pĂ«r marrĂ«veshjet PS-PD pĂ«r reformat, duke deklaruar se nĂ«se opozita do tĂ« prishĂ« dakordĂ«sinĂ« e arritur, maxhoranca do tĂ« vijojnĂ« punĂ«n edhe pa ta.
Teksa e cilĂ«soi Taulant BallĂ«n si âTao i krimit dhe Edi RamĂ«sâ, Berisha tha se atij pĂ«rgjigjen do tâia japin shqiptarĂ«t mĂ« 24 janar, nĂ« protestĂ«n e thirrur nga PD.
âAsnjĂ« pĂ«rgjigje pĂ«rveç asaj qĂ« do i japin shqiptarĂ«t mĂ« 24 janar Taos sĂ« famshĂ«m tĂ« krimit dhe Edi RamĂ«s. Ata kanĂ« aneksuar parlamentin dhe qytetarĂ«t shqiptarĂ« do tĂ« thonĂ« fjalĂ«n e tyre, kjo Ă«shtĂ« pĂ«rgjigja ime.
Berisha gjithashtu denoncoi projektin âSmart Cityâ tĂ« qeverisĂ« socialiste.
âKy pĂ«rbĂ«n asgjĂ«simin e plotĂ« tĂ« privacisĂ« sĂ« tyre, pasi ky sistem regjistron jo vetĂ«m individin, por dhe fytyrĂ«n me tĂ« gjithĂ« emotivitetin e saj tĂ« individit. LĂ«vizjet e tij nĂ« çdo destinacion. Vizitat e tij tek miqtĂ«, tek tĂ« afĂ«rmit, tek shokĂ«t. PrivacinĂ« e tij nĂ« lokale dhe kudo qĂ« shkon. Kjo Ă«shtĂ« vendosja e qytetarĂ«ve shqiptarĂ« nĂ« kontroll tĂ« plotĂ«, automjeteve tĂ« tyre, lĂ«vizjeve tĂ« tyre. Dhe nĂ« kĂ«tĂ« aspekt, aq sa tĂ« dhĂ«nat e njĂ« individi janĂ« private, ato bĂ«hen shtetĂ«rore.
Aq sa tĂ« dhĂ«nat e njĂ« shoqĂ«rie janĂ« shtetĂ«rore, ato eksportohen nĂ« duart e kujtdo. Tani çdo organizatĂ« kriminale nuk ka mĂ« nevojĂ« pĂ«rveçse tĂ« fusĂ« kthetrat nĂ« kamera dhe tĂ« marrĂ« vesh se ku e ka gjahun e vet pĂ«r ta marrĂ« peng, pĂ«r ta vrarĂ«, pĂ«r ta ekzekutuar, etj, etjâ, deklaroi Berisha.
Ish-kryeministri shtoi se përpos shqetësimeve për shkeljen e privatësisë së qytetarëve, ky projekt ishte sipas tij gjithashtu korruptiv.
Pasi sipas tij, kostot që janë parashikuar për blerjen e pajisjeve janë të fryra deri në 30-fishin e çmimeve të tregut.
Nga Gazeta âSiâ- Sa herĂ« qĂ« bie shi intensiv, ShqipĂ«ria pĂ«rjeton njĂ« cikĂ«l tĂ« njohur: rrugĂ« tĂ« pĂ«rmbytura, banesa nĂ«n ujĂ« dhe kryeministri qĂ« rikthen ide tĂ« vjetra pĂ«r kanalet kulluese.
Edhe pse çdo ide për menaxhimin e tyre paraqitet si diçka e re, në fakt është gjithmonë një masë e rikthyer nga e shkuara.
NjĂ«jtĂ« Ă«shtĂ« dhe masa e fundit qĂ« Rama njoftoi, e prezantuar si âtask forcĂ«â â njĂ« strukturĂ« koordinuese qeveri-bashki qĂ« do tĂ« hartojĂ« njĂ« plan me tre faza pĂ«r menaxhimin e kanaleve dhe mbetjeve.
Rama tha se kjo flotë do të realizohet përmes një fondi prej 20 mln eurosh që vendit tonë i është vënë në dispozicion nga Emiratet e Bashkuara Arabe.
Sipas tij kjo flotë mund të përqendrojë më shumë forca diku ku ka një situatë emergjence dhe bashkitë do ndihen më të gatshme për të përballuar emergjencën.
Plane të ngjashme, me piketa gati të njëjta janë prezantuar edhe më herët nga Rama dhe rastet e zbatimit në terren tipikisht kanë qenë sporadike.
Historia na e dëshmon këtë.
Në nëntor të vitit 2015, teksa falenderonte Bashkimin Europian për një fond të dhënë për shmangien e përmbytjeve, kryeministri Edi Rama tha se qeveria kishte gati një reformë që sipas tij do transformonte rrënjësisht kanalet kulluese: bordet e kullimit.
Rama nga Novosela paralajmëron reformën për bordet e kullimit, nëntor 2015
Masa ishte pak a shumë e njëjtë më task-forcën e njoftuar së fundmi: bashkitë do të merrnin kompetencat dhe përgjegjësitë për kanalizimet.
Qëllimi ishte që deri në 2017-n, të bëhej e mundur ujitja e tokave për rreth 100.000 fermerë dhe të parandaloheshin përmbytjet duke pastruar të gjithë kanalet kulluese dhe ato ujitëse.
Sistemi sipas Ramës do të monitorohej me teknologji moderne si GPS për të parandaluar abuzimet dhe raportimet false të punëve të kryera.
Por reforma nuk arriti objektivin e saj kryesor.
Zonat e Nënshkodrës, Myzeqesë dhe Lezhës vijuan të përmbyteshin, bashkitë nuk morën buxhet të mjaftueshëm dhe bordet shpesh u mbushën me emërime politike, jo teknike.
Pas dështimit të kësaj reforme, dy vite më vonë, Ministria e Bujqësisë publikoi një strategji të re të ujitjes dhe kullimit në Shqipëri.
Ky dokument përfshinte masa të reja për të parandaluar përmbytjet në vend. Një nga shtyllat e strategjisë ishte kalimi i përgjegjësive po te bashkitë, pas reformës territoriale.
Në teori, pushteti vendor do të ishte më afër territorit dhe do të reagonte më shpejt.
Sa i takon masave që do ndërmerreshin, në dokument shkruhej se rreth 300 km argjinatura do riparoheshin, rikonstruktoheshin apo ri-dimensionoheshin për shkak të ndryshimeve që kanë ndodhur dekadave të fundit.
Ministria theksoi se do bëhej një vlerësim për veprat shtesë që nevojiteshin për rastet e përmbytjeve për zonat me shkallë të mesme e të lartë rreziku, për veprat ekzistuese dhe gjendjen e tyre, si dhe për standardet që duhen arritur.
Edhe pse në letër dukej si zgjidhje përfundimtare, në realitet dështoi. Strategjia supozonte se bashkitë do ta përballonin barrën, por kjo gjë në shumë raste rezultoi e pamundur.
Kanalet pastroheshin një vit dhe vitin tjetër mbesnin pa ndërhyrje gjë që çoi sërish në përmbytje në Kutallë, Fier dhe Myzeqe.
Nga 2017-a e këtej, Rama ka premtuar vazhdimisht pastrim të kanaleve kulluese dhe ka publikuar tek-tuk punë të kryera, kryesisht në aksin Shkodër-Velipojë apo në Fier.
Por kjo nuk ka mjaftuar. Shqipëria vazhdon të përballet me përmbytje.
Ndonëse planet u rishkruan dhe strukturat u riformatuan, masat ndryshuan formë por jo përmbajtje.
Qeveria vazhdon tĂ« ripaketojĂ« tĂ« njĂ«jtat masa tĂ« vjetra, nĂ«n etiketa tĂ« reja reformash tĂ« cilat deri tani nuk kanĂ« kaluar as vijatâŠe kullimit.
Nga Gazeta âSiâ- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur qĂ« tĂ« ketĂ« rinumĂ«rim tĂ« plotĂ« tĂ« tĂ« gjitha votave nĂ« vendvotimet nĂ« 28 komuna.
Po ashtu është vendosur që të shkarkohen përfaqësuesit politikë në Komisionin Komunal Zgjedhor në Prizren, ku sipas kreut të KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, janë vërejtur dallimet më të mëdha në votat për kandidatët për deputetë.
Paraprakisht, në këto 28 komuna KQZ kishte vendosur që të rinumëroheshin vetëm 10 për qind e vendvotimeve, ndërkaq në 10 komuna të tjera vendosi për rinumërim të plotë.
Vendimi i 19 janarit vjen pasi gjatë rinumërimit të pjesshëm u vërejtën dallime të mëdha në votat për kandidatët për deputetë në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit të vitit 2025.
Pas zbulimit të këtyre devijimeve, partitë dhe organizatat e shoqërisë civile kërkuan rinumërim të plotë të votave.
Login
