❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Fshatrat më të shtrenjtë, sa do jenë çmimet fiskale nga Gjiri i Lalëzit, Dhërmi, Ksamil në Velipojë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Për herë të parë për shitblerjen e ndërtesave/apartamenteve në vend do të aplikohen çmime fiskale edhe për fshatrat.

Monitor zbardh çmimet më të larta të referencës që do të aplikohen në zonat rurale, që përkojnë si vijë e parë e ndërtimit e zonave bregdetare.

Sipas tabelave dhe hartave digjitale, çmimet më të larta të referencës për fshatin, kryesohen nga vija e parë e ndërtimit në Gjirin të Lalzit dhe Hamallaj në vlerën e 190 mijë lekë për metër katror.

Më pas çmimet më të larta të referencave janë propozuar për vijën e parë të ndërtimit në fshatrat e Himarës, si Dhërmi dhe Palasë, me vlerë reference 140 mijë lekë/m2. Në fshatin Vuno çmimi i referencës do të jetë 100 mijë lekë dhe në Livadh 81 mijë lekë/m2.

Në Sarandë fshati më i shtrenjtë do jetë Ksamili, çmimet e referencës do të jenë 100 mijë lekë/m2. Në Vlorë, çmimet e referencës për vijën bregdetare të fshatrave Radhimë dhe Orikum do të jenë 90 mijë lekë/m2 që përbëjnë dhe zonat më të shtrenjta rurale të bashkisë Vlorë. Në Velipojë çmimi i referencës do të jetë 75 mijë lekë për metër katror dhe në Tale të Lezhës 70 mijë lekë për metër katror.

Mbi çmimet e referencës bashkitë llogarisin detyrimin për taksën e ndërtesës dhe taksës së ndikimit në infrastrukturë. Nëse aktualisht për llogaritjen e bazës së taksueshme të këtyre taksave që është vlera e pronës përdoren çmimet e referencës, për zonat rurale në mungesë të tyre, përdorej çmimi i qytetit por i reduktuar 35%. Me ndryshimet e reja të propozuara, bashkitë nuk do të kenë më të drejtë të reduktojnë çmimet e referencës për zonat rurale, por do të detyrohen të zbatojnë çmimet e reja që qeveria propozon. Projektvendimi i ndryshuar pritet të miratohet në qeveri.

Më përfshirjen e zonave rurale në hartën e çmimeve të referencës, numri i zonave kadastrale në të gjithë vendin arrin 176. Aktualisht rrethet janë të ndara në 65 zona kadastrale. Edhe këto çmime janë rishikuar me rritje deri në 196%.

Grupi i punës që ka hartuar çmimet e referencës shpjegoi për Monitor se shumë zona rurale, kryesisht bregdetare do të ndahen në disa zona kadastrale. Kjo praktikë deri tani është përdorur vetëm për Tiranë e cila ndahet në 32 zona kadastrale.

U propozua në muajin korrik 2025 që edhe zonat urbane në rrethe të ndahen në disa zona kadastrale nga 65 numri i tyre arriti në 116.

Qeveria ka rishikuar projektvendimin e publikuar të Konsultimet Publike dhe propozon ndarje në disa zona kadastrale, edhe për fshatrat. Konkretisht vija e parë e disa fshatrave në zonat bregdetare do të ketë çmim reference shumë herë më të lartë se zona në brendësi të fshatit. Ndërsa në tërësi të gjitha fshatrave (përjashtuar atyre në zona turistike) propozohen çmime fiskale të barabarta me çmimet aktuale që janë në fuqi për rrethet.

Të gjitha ndryshimet me harta digjitale dhe tabela të përfunduara nga grupi i punës i janë dërguar për miratim Këshillit të Ministrave.

Çmimet e reja fiskale tĂ« rishikuara nĂ« muajin korrik 2025 pĂ«r rrethet pritej tĂ« hynin nĂ« fuqi nga 1 janari 2026. Me rishikimet qĂ« i janĂ« bĂ«rĂ« sĂ« fundmi çmimeve tĂ« referencĂ«s qeveria pritet tĂ« miratojĂ« njĂ« ndarje tĂ« re tĂ« tyre, tashmĂ« njĂ« hartĂ« me 176 zona kadastrale, duke pĂ«rfshirĂ« me vetĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« edhe fshatrat.

Hartat/ Çmimet e reja tĂ« referencĂ«s do aplikohen edhe nĂ« fshat; Barazohen me referencat e rretheve

Kryeson vija bregdetare për fshatrat Gjiri i Lalzit dhe Hamallaj, çmimet e referencës arrijnë 190 mijë lekë/m2

Në zonat turistike, fshatrat me çmimet më të lartë të referencave do të jenë Gjiri i Lalzit dhe Hamallaj. Për vijën e parë bregdetare të këtyre zonave është propozuar çmim reference me vlerë 190 mijë lekë për metër katror, që sipas hartave përkon në zonën kadastrale nr.4 për bashkinë Durrës. Në zonat pas vijës së parë të detit për Gjirin e Lalzit dhe Hamallajn çmimet e referencës do të jenë 90 mijë lekë për metër katror (e propozuar si zona kadastrale nr. 7, menjëherë pas vijës së parë të detit, ka çmim reference 90 mijë lekë për metër katror.

Për zonat rurale është propozuar çmim reference prej 67,500 lekë për metër katror, pra i njëjtë me çmimin aktual të referencës për qytetin e Durrësit. Në këtë çmim reference që qeveria ka propozuar për zonën rurale të Durrësit, përfshin edhe zonën pas vijës bregdetare edhe për zonën e Lalzit apo Hamallajt.

Ndërsa çmimi i referencës për vijën e parë bregdetare në Golem do të jetë 75 mijë lekë.

Sipas Tabelave, konkretisht me këtë çmim do të përfshihen: Qytetet: Sukth, Manëz; Fshatrat: Hamallaj, Kullë, Perlat, Vadardhë, Rushkull, Hidrovori, Likmetaj, Kërtushaj, Kapidanaj, Gjuricaj, Lalëz, Kuraten, Bizë, Draç, Shetaj, Katundi i Ri, Jubë, Qerret, Fllakë, BishtKamëz, Rinia, Erzen, Sukth, Adriatik, Rrashbull, Arapaj, Shënavlash, Shkallnur, Manskuri, Romanat, Bozanxhije, Xhafzotaj, Armath, Borç, Hamallaj, Kameras, Radë, Shkallë, Fshat Manëz.

Në Himarë, për fshatrat Dhërmi dhe Palasë çmimi i referencës do të jetë 140 mijë lekë/m2; Në fshatin Vuno 100 mijë lekë dhe në Livadh 81 mijë lekë/m2

Në zonën 1 kadastrale të Himarës, ku përfshihet vija e parë bregdetare e fshatrave Dhërmi dhe Palasë, një ndër vijat më të kërkuara bregdetare të jugut është propozuar çmim reference 140 mijë lekë për metër katror.

NĂ« zonĂ« 2 kadastarle tĂ« HimarĂ«s, ku referuar hartĂ«s dixhitale, pĂ«rfshin pjesĂ«n nĂ« brendĂ«si tĂ« fshatit DhĂ«rmi, zonĂ«n e banimit tĂ« fshatit PalasĂ«, pra pas vijĂ«s bregdetare, pjesa e vijĂ«s sĂ« parĂ« tĂ« detit tĂ« fshatit Vuno, dhe zona periferike e qytetit tĂ« HimarĂ«s. Çmimi i referencĂ«s pĂ«r kĂ«tĂ« zonĂ« kadastrale do tĂ« jetĂ« 100 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror.

Referuar hartave, zona 3 kadastrale që në terren përfshin Himarën qytet, fshatrat Potam dhe Livavadh çmimi i propozuar do të jetë 81 mijë lekë për metër katror.

Në Sarandë fshati më i shtrenjtë do jetë Ksamili, çmimet e referencës do të jenë 100 mijë lekë/m2

Pjesën bregdetare të ishujve Ksamil, duke përfshirë edhe vijën e parë bregdetare të Sarandës (si zona e shëtitores, porti lagjet direkt ,mbi det) janë përfshirë në zonën kadastrale nr.1 me çmim reference 100 mijë lekë për metër katror.

Fshatrat: GjashtĂ«, Metoq, ÇukĂ«, Shelegar, Ksamil (kĂ«tu pĂ«rfshin zonĂ«n pas vijĂ«s bregdetare) çmimi i referencĂ«s do tĂ« jetĂ« 56,000 pĂ«r metĂ«r katror, i barabarta sa çmimi aktual pĂ«r qytetin e SarandĂ«s.

Në Vlorë, çmimet e referencës për vijën bregdetare të fshatrave Radhimë dhe Orikum do të jenë 90 mijë lekë/m2

Për Bashkinë e Vlorës fshatrat me çmimet me të larta do të jenë Radhima dhe Orikumi. Për vijën bregdetare të Radhimës dhe Orikumit çmimet e referencë të shitblerjes së ndërtesave do të jenë 90 mijë lekë për metër katror.

Zona rurale e VlorĂ«s, pra pas vijĂ«s bregdetare pĂ«rfshirĂ« fshatrat: Dukat, Dukat Fshat, Tragjas, RadhimĂ«, BestrovĂ«, BabicĂ« e Madhe, BabicĂ« e VogĂ«l, HoshtimĂ«, KaninĂ«, KĂ«rkovĂ«, NartĂ«, SherishtĂ«, Panaja, XhyherinĂ«, ZvĂ«rnec, Sazan, NovoselĂ«, Aliban, Bishan, Mifol, Poro, DĂ«llenjĂ«, Delisuf, TrevllazĂ«r, CerkovinĂ«, SkrofotinĂ«, Fitore, AkĂ«rni, ShushicĂ«, Bunavi, Beshisht, Grabian, Drithas, Mekat, Llakatund, Çeprat, Risili do tĂ« kenĂ« çmim reference 61,800 lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror. Ky Ă«shtĂ« çmimi aktual i referencĂ«s pĂ«r qytetin e VlorĂ«s.

Në Veri të vendit kryeson Velipoja, çmimi i referencës për vijën bregdetare arrin 75 mijë lekë/m2

Pas jugut, për zonat bregdetare të Veriut të Shqipërisë çmimi më i lartë i referencës është propozuar për Velipojën. Vija bregdetare e fshatit Velipojë do të ketë çmimi reference 75 mijë lekë/m2. Për zonat pas vijës bregdetare të Velipojës, çmimi i zonave rurale do të jetë 58 mijë për metër katror sa është aktualisht çmimi i referencës për qytetin e Shkodrës.

Ndërsa në fshatrat Tale të Lezhës dhe Shëngjin çmimi i referencës do të jetë 70 mijë lekë për metër katror./ Dorina Azo

Publikohen hartat e zonave kadastrale për çmimet e referencës për 61 bashkitë 

Sa do rritet taksa e ndërtesës për qytetarët në rrethe pas referencave të reja

Tabela, sa do ndryshojë taksa e ndërtesës për bizneset në rrethe, deri trefishim për Durrësin

 

The post Fshatrat më të shtrenjtë, sa do jenë çmimet fiskale nga Gjiri i Lalëzit, Dhërmi, Ksamil në Velipojë appeared first on Revista Monitor.

↗

Rritje e sinkronizuar çmimesh, Autoriteti i Konkurrencës hap hetim të thelluar ndaj Vodafone dhe One

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Autoriteti i Konkurrencës ka hapur hetim të thelluar ndaj dy kompanive të ofrimit të shërbimeve celulare në vend, Vodafone Albania dhe One Albania.

Siç kishte paralajmëruar në muajin tetor, gjatë raportimit në Kuvendin e Shqipërisë, Autoriteti i Konkurrencës gjatë fazës së hetimit paraprak të tregut ka gjetur elementë që mund të tregojnë sjellje anti-konkurruese nga dy operatorët celularë.

Në argumentimin e vendimit, Autoriteti i Konkurrencës shprehet se tregu me pakicë i shërbimeve celulare në Shqipëri paraqitet si një duopol, ku dy operatorët në fjalë zotërojnë së bashku 100% të tregut.

Kjo strukturë tregon një përqendrim të lartë tregu dhe një nivel të kufizuar konkurrence efektive, duke krijuar kushte të favorshme për pozitë dominuese kolektive.

Nga hetimi paraprak që përfshiu periudhën nga 1 janari 2022 deri më 25 korrik 2025, është konstatuar se ndërmarrjet Vodafone Albania dhe One Albania kanë ndjekur një sjellje të ngjashme tregtare në lidhje me ofertat e tyre të shërbimeve celulare, përfshirë paketat me parapagesë, me kontratë dhe shërbimet roaming.

Në këtë periudhë, vihet re një rritje progresive dhe pothuajse e sinkronizuar e çmimeve, ndërkohë që nuk rezulton që këto ndërmarrje të kenë përdorur një metodologji të përllogaritjes së kostove, që do të justifikonte ndryshimet e çmimeve të aplikueshme në treg.

Nga analiza e zhvillimeve të çmimeve rezulton se, sa herë një nga operatorët ka rritur çmimet e paketave celulare, operatori tjetër e ka ndjekur brenda një periudhe të shkurtër kohore me një rritje të ngjashme, si në nivel çmimi, ashtu edhe në strukturën e paketës (minuta, internet, SMS, vlefshmëri etj.).

Kjo tregon njĂ« reagim tĂ« menjĂ«hershĂ«m dhe simetrik, qĂ« mund tĂ« interpretohet si praktikĂ« e bashkĂ«renduar, nĂ« kuptimin e ligjit “PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s”.

Analiza e ofertave tregon se paketat e ofruara janë pothuajse identike në çmim dhe përmbajtje (sasi interneti, minuta kombëtare, përfshirje roaming etj.), duke kufizuar ndjeshëm mundësinë e zgjedhjes për konsumatorët dhe duke reduktuar presionin konkurrues ndërmjet operatorëve.

Ky homogjenitet i produkteve, i kombinuar me mungesën e transparencës në kosto, përbën një rrezik për koordinim të sjelljes së ndërmarrjeve, që synon ruajtjen e një niveli të qëndrueshëm çmimesh dhe fitimesh në treg.

Autoriteti i Konkurrencës thekson se asnjë nga ndërmarrjet nuk ka paraqitur dokumentacion që të dëshmojë se çmimet janë përllogaritur mbi bazën e një analize të kostove reale të shërbimeve.

Në mungesë të një metodologjie të qartë, rritjet e çmimeve mund të konsiderohen si të pajustifikuara ekonomikisht dhe si rezultat i një sjelljeje të orientuar drejt ndjekjes së një modeli të përbashkët tregtar, më shumë sesa drejt konkurrencës përmes inovacionit apo eficiencës.

NĂ« konkluzion, Autoriteti i KonkurrencĂ«s shprehet se nĂ« kushtet kur tregu paraqet strukturĂ« duopolistike; vihet re njĂ« sinkronizim nĂ« rritjen e çmimeve dhe oferta pothuajse tĂ« njĂ«jta nĂ« çmime dhe pĂ«rmbajtje; mungon transparenca dhe metodologjia kosto-çmim, atĂ«herĂ« sjellja e ndĂ«rmarrjeve Vodafone Albania dhe One Albania mund tĂ« pĂ«rbĂ«jĂ« shkelje tĂ« ligjit, “PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s”.

Hetimi i thelluar do të përfshijë periudhën kohore nga 1 janar 2022 deri në 18 nëntor 2025./ E.Shehu

 

 

The post Rritje e sinkronizuar çmimesh, Autoriteti i Konkurrencës hap hetim të thelluar ndaj Vodafone dhe One appeared first on Revista Monitor.

↗

LĂ«mshi i kompetencave “pĂ«rmbyt” ShqipĂ«rinĂ«

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Me reformën territoriale të vitit 2014, bashkitë morën kompetenca të reja për administrimin dhe mirëmbajtjen e infrastrukturës së kullimit në territorin e tyre.

Sakaq qeveria mbajti të drejtat mbi kolektorët e mëdhenj, veprat hidroteknike strategjike dhe stacionet e mëdha të pompimit, si dhe mbi politikat kombëtare të mbrojtjes nga përmbytjet.

Sipas ligjit për Pushtetin Lokal, bashkitë kanë përgjegjësinë direkte për administrimin dhe mirëmbajtjen e kanaleve të kullimit, pra atyre kanaleve që ndodhen brenda territorit të bashkisë dhe që shërbejnë drejtpërdrejt për mbrojtjen e tokave bujqësore, serave dhe zonave të banuara nga përmbytjet.

Përgjegjësitë e bashkive lidhen me pastrimin periodik të kanaleve, heqjen e inerteve, riparimet e vogla dhe ndërhyrjet emergjente në raste reshjesh intensive.

Bashkitë kanë gjithashtu detyrimin të planifikojnë dhe financojnë këto ndërhyrje nga buxhetet e tyre, si dhe të reagojnë të parat në terren kur uji del nga shtrati. Pushteti vendor është hallka që përballet drejtpërdrejt me pasojat, me fermerët dhe me dëmet konkrete.

Pushteti qendror, nga ana tjetër, mban kompetencën mbi kanalet kryesore të kullimit, kolektorët e mëdhenj, veprat hidroteknike strategjike dhe stacionet e mëdha të pompimit, si dhe mbi politikat kombëtare të mbrojtjes nga përmbytjet.

Përmes Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural dhe strukturave të saj vartëse, ai planifikon investimet e mëdha, financon rehabilitimin e infrastrukturës kryesore dhe merr vendime strategjike për menaxhimin e prurjeve ujore në shkallë rajonale ose kombëtare.

Dublimi i kompetencave shfaqet pikërisht në pikën ku kanali kryesor lidhet me kanalin lokal. Ekspertët shpjegojnë se në terren funksionimi i njërit kushtëzon drejtpërdrejt tjetrin. Kur kanali kryesor nuk pastrohet ose nuk ka kapacitet të mjaftueshëm, ai mbingarkon kanalet lokale, të cilat janë përgjegjësi e bashkive.

Bashkitë përballen me përmbytjet, por nuk kanë kompetencë të ndërhyjnë në veprën që e shkakton problemin. Nga ana tjetër, pushteti qendror shpesh ndërhyn në kanalet kryesore pa një koordinim të plotë me mirëmbajtjen lokale, duke krijuar një zinxhir të ndërprerë funksional, shpjeguan ekspertët.

Dublimi bëhet më i dukshëm në situata emergjente. Vendimet për hapjen e portave të digave apo menaxhimin e prurjeve merren nga pushteti qendror, ndërsa pasojat i përballojnë bashkitë.

Një tjetër formë dublimi lidhet me strukturat administrative. Pushteti qendror, përmes Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural dhe agjencive të saj, ushtron mbikëqyrje dhe kontroll teknik, ndërsa bashkitë kryejnë monitorim në terren përmes strukturave të tyre. Në vend që këto nivele të plotësojnë njëra-tjetrën, shpesh prodhojnë raporte paralele dhe reagime të vonuara.

Ky dublim kompetencash ndikon drejtpërdrejt në punën në terren, ndërsa përgjegjësia institucionale shpërndahet mes niveleve të qeverisjes.

Në raste përmbytjesh, vendimmarrja është qendrore, reagimi është lokal dhe fatura ekonomike dhe sociale bie mbi komunitetet. Ky fragmentim është arsyeja pse përmbytjet shpesh trajtohen si ngjarje natyrore, ndërkohë që pas tyre fshihet një dështimi i institucioneve, shpjegojnë ekspertët./ B.Hoxha

 

The post LĂ«mshi i kompetencave “pĂ«rmbyt” ShqipĂ«rinĂ« appeared first on Revista Monitor.

↗

Rumani/ Tregu i punës u karakterizua nga ruajtja e stafit dhe konkurrencë e lartë 

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Tregu i punës në Rumani u shënua nga kontraste të forta në vitin 2025, sipas një analize të platformës së punësimit BestJobs. Në disa sektorë, punëkërkuesit diktonin rregullat, ndërsa në të tjerë ata konkurronin ashpër për një numër të kufizuar pozicionesh, duke u dhënë punëdhënësve avantazh të qartë.

Në sektorin e IT-së, numri i kufizuar i vendeve të punës çoi në një nivel rekord aplikimesh, duke arritur në mbi 160 aplikantë për një vend të vetëm pune.

“Procesi i rekrutimit u kthye nĂ« njĂ« maratonĂ« durimi, me kohĂ« pritjeje mĂ« tĂ« gjata, mĂ« shumĂ« faza intervistimi dhe pĂ«rzgjedhje shumĂ« mĂ« rigoroze. MegjithatĂ«, pagat nĂ« IT vijuan tĂ« rriten, jo si rezultat i kĂ«rkesĂ«s sĂ« lartĂ« nĂ« volum, por si pjesĂ« e strategjive pĂ«r mbajtjen e stafit, vjetĂ«rsinĂ« dhe specializimin”, thuhet nĂ« analizĂ«n e BestJobs, cituar nga Economedia.

Sa i përket volumit të aplikimeve, dy fusha të tjera shumë të kërkuara në vitin 2025 ishin Shërbimet e Biznesit, të cilat tejkaluan pragun e 1 milion aplikimeve, dhe industritë përpunuese, që tërhoqën mbi 700 mijë aplikime, duke konfirmuar presionin e lartë në tregun e punës dhe interesin e shtuar për sektorë të perceptuar si më të qëndrueshëm.

Në të njëjtën kohë, panorama ishte krejtësisht ndryshe në sektorë si Tregtia me Pakicë, Ndërtimi, Logjistika dhe Shëndetësia. Në këto fusha, mungesa e fuqisë punëtore krijoi më shumë mundësi punësimi, por edhe rriti presionin mbi punonjësit ekzistues. Kompanitë u detyruan të rregullonin pagat për të tërhequr dhe për të mbajtur staf, ndërsa kandidatët kishin më shumë fuqi negociuese, veçanërisht ata me përvojë përkatëse.

Në tërësi, pagat në Rumani u rritën në të gjitha industritë kryesore gjatë vitit 2025, por jo në mënyrë të njëtrajtshme. Rritjet më të ndjeshme të pagave për kandidatët u regjistruan në IT (+14%), Administratë (+13%), Bukuri dhe Mirëqenie (+12%) dhe Ndërtim (+11%).

Për shumë aplikantë, këto rregullime pagash shërbyen si një kompensim i pjesshëm për një kontekst më të vështirë: ose konkurrencë të lartë, ose ngarkesë të madhe pune në sektorë me mungesë stafi.

“Nga kĂ«ndvĂ«shtrimi i kandidatĂ«ve, viti 2025 ishte njĂ« vit kontrastesh. Disa u pĂ«rballĂ«n me konkurrencĂ« tĂ« fortĂ« dhe procese rekrutimi mĂ« tĂ« ngadalta, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ« kishin mĂ« shumĂ« zgjedhje dhe pĂ«rfitime mĂ« tĂ« mĂ«dha nga punĂ«dhĂ«nĂ«sit. Specializimi u bĂ« njĂ« kriter vendimtar pĂ«r stabilitet dhe rritje”, tha Cristina Ceban, menaxhere e markĂ«s nĂ« BestJobs.

Sa i përket perspektivës për vitin 2026, vlerësimet tregojnë se këto dallime pritet të thellohen. Kandidatët me aftësi të specializuara do të kenë akses në paga më konkurruese dhe mundësi më të qëndrueshme, ndërsa profilet më të përgjithshme do të ndiejnë presion në rritje për rikualifikim, përmirësim aftësish ose fleksibilitet profesional.

 

 

The post Rumani/ Tregu i punës u karakterizua nga ruajtja e stafit dhe konkurrencë e lartë  appeared first on Revista Monitor.

↗

425 euro nga janari dhe 500 nga korriku: Hyn në fuqi vendimi për pagën minimale në Kosovë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Qeveria e Republikës së Kosovës ka zyrtarizuar rritjen e pagës minimale për të gjithë punëtorët me orar të plotë, duke e ndarë procesin në dy faza gjatë vitit 2026. Me këtë vendim, pagat minimale përcaktohen në 425 euro bruto nga janari dhe 500 euro bruto nga korriku.

Vendimi i Qeverisë së Republikës së Kosovës për rritjen e pagës minimale ka hyrë zyrtarisht në fuqi, duke shënuar një nga ndryshimet më të rëndësishme në politikat e punësimit të viteve të fundit.

Rritja do të zbatohet në dy faza gjatë vitit 2026, me qëllim që të lehtësohet përshtatja e sektorit publik dhe privat ndaj standardeve të reja të pagës.

Sipas vendimit zyrtar me numër 10/273, të datës 31 tetor 2025, e nënshkruar nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, paga minimale për punë me orar të plotë do të jetë 425 euro bruto duke filluar nga 1 janari 2026. Në fazën e dytë, që hyn në fuqi më 1 korrik 2026, paga minimale do të rritet në 500 euro bruto.

Vendimi detyron Ministrinë e Financave, Punës dhe Transfereve, Administratën Tatimore të Kosovës (ATK) dhe Inspektoratin e Punës të ndërmarrin të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e tij në kohë dhe mënyrë të plotë.

Ky ndryshim vjen pas një periudhe të gjatë diskutimesh dhe kërkesash nga sindikatat e punëtorëve për përshtatje të pagës minimale me inflacionin dhe koston e jetesës.

Qeveria ka deklaruar se synon që me këtë vendim të përmirësojë mirëqenien e punëtorëve dhe të forcojë standardet e tregut të punës në vend.

Paga minimale në Kosovë deri më tani ka qenë ndër më të ultat në rajon, prandaj rritja e saj pritet të ketë ndikim të ndjeshëm në fuqinë blerëse të qytetarëve dhe në përmirësimin e kushteve të punës.

Megjithatë, disa përfaqësues të sektorit privat kanë kërkuar mbështetje shtesë nga Qeveria, duke paralajmëruar se bizneset e vogla dhe të mesme mund të përballen me vështirësi financiare në fazën e parë të zbatimit.

Nga ana tjetër, organizatat sindikale e kanë mirëpritur vendimin, duke e cilësuar atë si një hap pozitiv drejt drejtësisë sociale dhe vlerësimit më të lartë të punës së ndershme.

Sipas tyre, ky vendim duhet të pasohet me masa shtesë për kontroll të çmimeve dhe për mbrojtjen e punëtorëve nga shkeljet e mundshme të ligjit të punës.

Vendimi hyn në fuqi në ditën e publikimit në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës, dhe zbatimi i tij do të monitorohet nga institucionet përkatëse.

 

The post 425 euro nga janari dhe 500 nga korriku: Hyn në fuqi vendimi për pagën minimale në Kosovë appeared first on Revista Monitor.

↗

Transfertat kombëtare në Euro u rritën për të tretin vit radhazi në 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Transfertat kombëtare në Euro u rritën për të tretin vit radhazi në 2025.  Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, për vitin e kaluar në sistemin kombëtar të pagesave në Euro, AIPS Euro, u kryen 399 mijë transferta në monedhën europiane.

Transfertat në euro janë rritur me 22.7% krahasuar me vitin 2024. Në vlerë, transfertat për vitin e kaluar arritën në pothuajse 6.33 miliardë euro, me një rritje vjetore prej 21.3%.

Megjithëse transfertat ndërbankare në Lekë ngelen ende dominuese (veçanërisht pagesat në vlerë të vogël), ritmi i rritjes së tyre është më i ulët krahasuar me rritjen e transfertave në Euro.

Kështu, numri i veprimeve në sistemin e klerimit të pagesave me vlerë të vogël në Lekë (AECH) vitin e kaluar u rrit me 19.3% krahasuar me një vit më parë, ndërsa numri i transaksioneve në sistemin e pagesave me vlerë të madhe në Lekë (AIPS) u rrit lehtë me 0.8% krahasuar me vitin 2024. Në vlerë, volumi i transaksioneve në sistemin AECH u rrit me 54.8%, ndërsa në sistemin AIPS në Lekë vlera e transaksioneve u rrit me 9.5%.

Rritja e shpejtë e numrit dhe volumit të transfertave në Euro duket të jetë një efekt i rritjes së prurjeve valutore në ekonomi dhe veçanërisht shtim në numrin e transaksioneve të lidhura me turizmin. Ky është gjithashtu tregues i një euroizimi të lartë të pagesave në ekonominë shqiptare.

Sistemi i pagesave AIPS Euro filloi funksionimin nĂ« janar tĂ« vitit 2022, me qĂ«llimin uljen e kostove tĂ« transfertave bankare nĂ« monedhĂ«n europiane. Para ngritjes sĂ« kĂ«tij sistemi, transfertat kombĂ«tare nĂ« Euro mund tĂ« bĂ«heshin vetĂ«m nĂ«pĂ«rmjet pĂ«rdorimit tĂ« llogarive qĂ« bankat shqiptare kanĂ« nĂ« banka korrespondente jashtĂ« vendit. Kjo rrugĂ« krijonte vonesa nĂ« kohĂ« dhe, mbi tĂ« gjitha, kosto shumĂ« mĂ« tĂ« larta krahasuar me transfertat nĂ« LekĂ«. Komisionet e larta bĂ«nin qĂ« shumĂ« shpesh klientĂ«t e sektorit bankar t’i zhvendosnin fondet nga njĂ«ra bankĂ« tek tjetra nĂ«pĂ«rmjet tĂ«rheqjeve dhe derdhjeve cash nĂ« arkĂ«.

Sistemi AIPS Euro solli një ulje të ndjeshme të komisioneve dhe një rritje të përdorimit të kanaleve bankare për transfertat kombëtare në Euro.

NĂ« veçanti, ndryshimet e miratuara vitin e kaluar nĂ« rregulloren “PĂ«r funksionimin e sistemit AIPS EURO pĂ«r shlyerjen e transfertave vendase pĂ«r klientĂ« nĂ« Euro”, parashikojnĂ« ulje tĂ« mĂ«tejshme nivelit tĂ« komisioneve qĂ« klientĂ«t e sektorit financiar do tĂ« paguajnĂ« pĂ«r kryerjen e transfertave nĂ« Euro.

Rregullorja e re ul nivelin e komisionit minimal që bankat mund të aplikojnë për transfertat në sistemin AIPS Euro, në 4 euro, nga 6 euro që ishte më parë.

Ndërkohë, totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 150 mijë euro nuk mund të jetë më i lartë se 0.02% e vlerës së transferuar.

Ashtu siç ndodh me transfertat në Lekë, edhe rregullorja për transfertat në Euro do të stimulojë përdorimin e kanaleve elektronike për kryerjen e transfertave, duke parashikuar komisione të përgjysmuara për veprimet që kryhen nëpërmjet këtyre kanaleve.

Komisioni minimal që bankat mund të aplikojnë për transfertat kombëtare në monedhën europiane, të kryera nëpërmjet e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 2 euro. Ndërsa totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 150 mijë euro nuk mund të jetë më i lartë se 0.01% e vlerës së transferuar./ E.Shehu

Burimi: BSH

The post Transfertat kombëtare në Euro u rritën për të tretin vit radhazi në 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

AAPSK publikon katalogët e përditësuar të pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara për vitin 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara (AAPSK) ka publikuar në faqen e saj zyrtare versionet e përditësuara për vitin 2025 të Katalogut të Pasurive të Sekuestruara dhe Katalogut të Pasurive të Konfiskuara.

Këta katalogë janë publikuar fillimisht për herë të parë gjatë muajve shkurt dhe mars 2025 dhe tashmë janë përditësuar për të reflektuar të gjitha ndryshimet, zhvillimet dhe lëvizjet që kanë ndodhur gjatë vitit 2025 deri në fund të tij, në kuadër të administrimit të pasurive nga AAPSK.

Përditësimi i tyre përfaqëson vijimësinë e një procesi të rregullt dhe gjithëpërfshirës inventarizimi të pasurive të vendosura nën administrimin e Agjencisë.

Publikimi dhe rifreskimi i katalogëve synon rritjen e transparencës, forcimin e llogaridhënies institucionale dhe garantimin e aksesit të hapur në informacion për qytetarët, institucionet dhe të gjitha palët e interesuara. Katalogët ofrojnë një pasqyrë të detajuar mbi pasuritë e sekuestruara dhe të konfiskuara, statusin ligjor të tyre dhe mënyrën e administrimit nga AAPSK.

Në lidhje me këtë proces, Kryeadministratorja e AAPSK, znj. Risena Xhaja, u shpreh:

“Publikimi dhe pĂ«rditĂ«simi i vazhdueshĂ«m i katalogĂ«ve tĂ« pasurive tĂ« sekuestruara dhe tĂ« konfiskuara Ă«shtĂ« njĂ« angazhim konkret i AAPSK pĂ«r transparencĂ« dhe administrim tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m. PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, kĂ«to pasuri po dokumentohen dhe bĂ«hen publike nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« strukturuar, duke krijuar njĂ« standard tĂ« ri nĂ« administrimin e tyre dhe duke forcuar besimin e publikut dhe institucioneve nĂ« kĂ«tĂ« proces.”

AAPSK sqaron se vlerat e pasurive të pasqyruara në katalogë, të shoqëruara me pasaportat përkatëse, nuk përfaqësojnë vlerën e tyre të tregut. Këto vlera janë referuese dhe janë marrë në bazë të dokumentacionit zyrtar dhe dosjeve hetimore përkatëse. Publikimi i pasurive realizohet për qëllime transparence dhe informimi, dhe nuk ka si objektiv shitjen apo tjetërsimin e tyre.

Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara mbetet e angazhuar në zbatimin e parimeve të ligjshmërisë, eficiencës, transparencës dhe interesit publik, duke garantuar një administrim sa më të rregullt dhe profesional të pasurive që i janë besuar.

Katalogët e përditësuar për vitin 2025 janë tashmë të disponueshëm për konsultim në faqen zyrtare të AAPSK.

 

 

The post AAPSK publikon katalogët e përditësuar të pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara për vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Shqipëria, rekord në Europë për rritjen e net-qëndrimeve në hotele në T3

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Shqipëria ka shënuar rritjen më të lartë të net-qëndrimeve në Europë në tremujorin e tretë të vitit 2025, sipas të dhënave që janë bërë publike nga Eurostat.

Nga veriu në jug të Shqipërisë, net-qëndrimet në njësi akomoduese në periudhën korrik-shtator u rritën me 30%, në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë, me ritme shumë më të larta se në Europë, që e kishte këtë tregues vetëm 1.7%.

Shteti i dytë me rritjen më të lartë vjetore të vizitorëve në tremujorin e tretë është Islanda, me 13%.

Në tremujorin e tretë, sipas Eurostat, në Shqipëri u shënuan gjithsej 5.3 milionë net-qëndrime. Numri më i lartë ishte në gusht, me 2.3 milionë, i ndjekur nga korriku me 1.8 milionë. Vizitorët e huaj zunë 75% të net-qëndrimeve. Ata kishin dhe rritjen më të fortë në krahasim me të njëjtin tremujor të një viti më parë, me 38.8%, kundrejt 9.5% të vendasve.

Në rajon, në Mal të Zi, rritja ishte minimale, vetëm 0.1%, në Maqedoninë e Veriut 1.8%, në Serbi ra me 0.5%. Kosova ishte shteti që pa një tendencë më pozitive, me +11.7%. Mungojnë të dhënat për Turqinë, që është një destinacion i madh turistik.

Europa

Sipas Eurostat, në tremujorin e tretë të vitit 2025, në strukturat akomoduese turistike të Bashkimit Europian u regjistruan 1.27 miliardë net- qëndrimi. Kjo përfaqëson 21.3 milionë net më shumë krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2024. Rritja prej 1.7% në tremujorin e tretë tregon një ecuri disi më të ngadaltë krahasuar me gjysmën e parë të vitit (+2.3%).

21 vende të BE-së raportuan një trend pozitiv, ndërsa 6 vende shënuan rënie krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2024.

Rritjet më të larta u regjistruan në Luksemburg (+6.4%), Maltë (+5.9%) dhe Poloni (+5.9%). Në terma absolutë, kontributin më të madh në rritjen prej 21.3 milionë netësh e patën Franca (+6.0 milionë), Italia (+5.2 milionë) dhe Spanja (+3.2 milionë).

Gjatë tremujorit veror, numri më i lartë i netëve të qëndrimit në BE u regjistrua në gusht (501.2 milionë), i ndjekur nga korriku (460.3 milionë). Gushti ishte gjithashtu muaji kryesor në 20 nga 27 vendet e BE-së, ndërsa korriku regjistroi numrin më të lartë të qëndrimeve turistike në 7 vendet e tjera, përkatësisht në Belgjikë, vendet nordike Danimarkë, Suedi dhe Finlandë, si dhe vendet baltike Lituani, Letoni dhe Estoni.

Po ashtu, edhe në vendet e EFTA-s, Islandë dhe Norvegji, korriku rezultoi muaji me numrin më të lartë të netëve turistike.

 

The post Shqipëria, rekord në Europë për rritjen e net-qëndrimeve në hotele në T3 appeared first on Revista Monitor.

↗

Banka Botërore rrit treguesin e varfërisë në 8.3 USD në ditë, vlen edhe për Shqipërinë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Nëse merr më pak se 8.3 USD në ditë në Shqipëri konsiderohesh i varfër. Banka Botërore përcaktoi një vijë më të lartë varfërie prej 8.30 dollarësh për të llogaritur standardet më të larta të jetesës në një botë në ndryshim. Deri në qershor 2025 vija e varfërisë ishte 6.85 USD në ditë.

Vlera prej 8.30 dollarësh është vija tipike e varfërisë së vendeve me të ardhura të larta-mesatare, e cila është shuma minimale e vlerësuar e parave që njerëzit në vendet me të ardhura të larta-mesatare, ku bën pjesë edhe Shqipëria kanë nevojë për të mbuluar nevojat e tyre themelore ditore, duke përfshirë ushqimin, veshmbathjen, strehimin, kujdesin shëndetësor, arsimin e kështu me radhë.

Pjesa e popullsisë që jeton me më pak se 8.30 dollarë në ditë është treguesi i dytë që Banka Botërore ndjek në treguesit e saj të vizionit të zgjeruar për të krijuar një botë pa varfëri në një planet të jetueshëm.

“NjĂ« shumicĂ« nĂ« rritje e popullsisĂ« sĂ« botĂ«s jeton nĂ« vende me tĂ« ardhura tĂ« mesme (pĂ«r shembull, rreth tre tĂ« katĂ«rtat nĂ« vitin 2024 krahasuar me njĂ« tĂ« katĂ«rtĂ«n nĂ« vitin 1990), kĂ«shtu qĂ« njĂ« vijĂ« mĂ« e lartĂ« varfĂ«rie do tĂ« ishte mĂ« pĂ«rfaqĂ«suese e strukturĂ«s aktuale demografike tĂ« botĂ«s. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, njĂ« standard mĂ« i lartĂ« i varfĂ«risĂ« do tĂ« ishte i nevojshĂ«m pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar qĂ«ndrueshmĂ«ri nĂ« njĂ« botĂ« mĂ« tĂ« ndjeshme ndaj rreziqeve qĂ« lidhen me klimĂ«n” argumentoi Banka.

Shqipëria, si vend me të ardhura të mesme, përfshihet në këtë analizë, e cila synon të ofrojë një pasqyrë globale për pabarazitë dhe nevojën për politika që të reduktojnë varfërinë. Raporti shpjegon se standardi prej 8.30 dollarësh është më i lartë se linjat tradicionale të varfërisë, duke reflektuar nevojat minimale të jetesës në vendet me të ardhura të larta-mesatare dhe duke e bërë të mundur një krahasim më të drejtë të situatës në botë.

Banka Botërore nënvizon se përqindja e popullsisë që jeton me më pak se 8.30 dollarë është një tregues i rëndësishëm për zhvillimin global dhe planifikimin e politikave për uljen e varfërisë dhe përmirësimin e qëndrueshmërisë ekonomike dhe sociale.

Të dhënat tregojnë se me nivelin mëparshëm me 6,85 USD në ditë Shqipëria kishte rreth 20 % të popullsisë në varfëri.

Banka Botërore rishikoi kufijtë e varfërisë dhe ngriti pragun e varfërisë për vendet e klasifikuara si upper middle income (atë të të ardhurave të mesme të larta) në 8.30 USD në ditë në qershor 2025.

Kjo rritje erdhi nga një përditësim i linjave të varfërisë globale bazuar në të dhënat më të fundit të pariteteve të fuqisë blerëse (PPPs) të publikuara në maj 2024 nga Programi Ndërkombëtar i Krahasimit, dhe u përfshi në azhurnimin e Bankës Botërore të kufijve të varfërisë që u njoftua zyrtarisht në qershor 2025.

Sipas këtij ndryshimi linjat e varfërisë tani janë përcaktuar 3 USD për ditë për vendet me të ardhura të ulëta (extreme poverty line), 4.20 USD ne ditë për vendet me të ardhura mesatare të ulëta dhe 8.3 USD në ditë për vendet me të ardhura mesatare të larta. / B.Hoxha

 

The post Banka Botërore rrit treguesin e varfërisë në 8.3 USD në ditë, vlen edhe për Shqipërinë appeared first on Revista Monitor.

↗

Hartat/ Çmimet e reja tĂ« referencĂ«s do aplikohen edhe nĂ« fshat; Barazohen me referencat e rretheve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Qeveria po rishikon sërish projektvendimin për çmimet e referencës së ndërtesave për banim në rrethe. Për herë të parë, në hartën e çmimeve të referencës do të përfshihen të gjitha zonat rurale të Shqipërisë, sipas ndarjes territoriale të vendit në qytet/fshat.

Sipas projektvendimit, çmimet e referencës për zonat rurale propozohet të jenë të njëjta me çmimet aktuale të referencës të pandryshuara që aplikohen sot për qytetet.

Monitor zbardh hartat dhe tabelat me propozimet e qeverisë për çmimet e referencës së ndërtesave të banimit, sipas ndarjes territoriale në Republikën e Shqipërisë (Qytete/fshatra).

PĂ«r t’i qartĂ«suar individĂ«t mbi ndryshimet nĂ« çmimet e referencĂ«s sĂ« ndĂ«rtesave pĂ«r banim, aktualisht Ă«shtĂ« ende nĂ« fuqi VKM nr. 132, e miratuar nĂ« vitin 2018, e cila i ndan rrethet nĂ« 67 zona me çmime reference.

Në ndryshimet e propozuara në korrik 2025 u parashikua shtimi i 59 zonave të reja, duke e çuar numrin total të zonave në 116. Rritja e propozuar përfshinte vetëm zonat urbane të vendit dhe ende nuk është miratuar nga qeveria. Me rishikimin e fundit që një grup pune po i bëjnë projektvendimit, çmimet e referencës ndahen gjithsej në 176 zona. Zonat e reja që shtohen janë zona rurale ku qeveria propozon të kenë çmime fiskale në vlera të barabarta me çmimet aktuale të rretheve. Aktualisht për zonat rurale në vend bashkitë përdorin çmimin e reduktuar deri në 35% të zonave urbane.

Konkretisht VKM nr. 132 datĂ« 7.3.2018, (e ndryshuar nĂ« korrik 2023 vetĂ«m pĂ«r çmimet e TiranĂ«s), pĂ«r rrethet pĂ«rcakton se çmimi pĂ«r metĂ«r katror tĂ« sipĂ«rfaqes ndĂ«rtimore pĂ«r banim nĂ« njĂ«sitĂ« administrative jashtĂ« qytetit pĂ«rkatĂ«s, tĂ« cilat iu bashkuan njĂ«sive tĂ« vetĂ«qeverisjes vendore pas hyrjes nĂ« fuqi tĂ« ligjit nr. 115/2014 “PĂ«r ndarjen administrativo-territoriale tĂ« njĂ«sive tĂ« qeverisjes vendore nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, reduktohet deri nĂ« 35% krahasuar me çmimin e zonĂ«s mĂ« tĂ« afĂ«rt, pĂ«rjashtuar zonat rezidenciale. NdĂ«rsa nĂ« TiranĂ« pĂ«r zonat rurale çmime i referencĂ«s reduktohet 30%.

Me ndryshimet e reja të propozuara, bashkitë nuk do të kenë më të drejtë të reduktojnë çmimet e referencës për zonat rurale, por do të detyrohen të zbatojnë çmimet e reja që qeveria propozon. Projektvendimi i ndryshuar pritet të miratohet në qeveri.

ÇfarĂ« çmimesh propozohen pĂ«r zonat rurale

Grupi i punës që po harton çmimet e reja të referencës sqaroi për Monitor se duke u mbështetur në ndarjen territoriale të vendit në zona urbane dhe rurale, është propozuar që harta e çmimeve të referencës të ndahet në vlera çmimesh për zona urbane dhe rurale. Por duke qenë se çmimet e referencës mbështeten mbi vlerës e shitjes së pronave në terren,  disa zona bregdetare të vendit që po njohin zhvillim për ndërtesat rezidenciale, janë ndarë në disa zona kadastrale me çmime të ndryshme reference të përfshira edhe në zona urbane dhe rurale.

PĂ«r shembull, aktualisht çmimi i referencĂ«s pĂ«r qytetin e DurrĂ«sit Ă«shtĂ« 67 500 lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror. NĂ« projektvendimin e ri tĂ« publikuar te konsultimit publike nĂ« korrik 2025 Ă«shtĂ« propozuar qĂ« DurrĂ«si tĂ« ndahet nĂ« 13 zona kadastrale pĂ«r çmimet e referencĂ«s, me vlera qĂ« variojnĂ« nga 45 mijĂ« lekĂ« deri nĂ« 200 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror (çmimi 200 mijĂ« lekĂ« Ă«shtĂ« pĂ«r zonĂ«n e Portit ku po ndĂ«rtohet projekti “DurrĂ«s Yahts Marina”). Brenda totalit tĂ« zonave tĂ« BashkisĂ« DurrĂ«s, do tĂ« pĂ«rfshihen edhe Gjiri i Lalzit dhe Hamallaj qĂ« do tĂ« ndahen nĂ« 4 zona pĂ«r çmimet e referencĂ«s.

Harta e Gjirit të Lalzit dhe Hamallajt e ndan zonën në 4 zona kadastrale me çmime të ndryshme reference për metër katror ndërtim banimi, të vendosura në breza nga deti drejt brendësisë. Zona 6 (vija e parë e bregdetit në Gjirin e Lalzit) ka çmimin më të lartë të referencës, 190 mijë lekë për metër katror, duke reflektuar zhvillimin intensiv turistik dhe vlerën më të lartë të tregut. Zona 7, menjëherë pas vijës së parë të detit, ka çmim reference 90 mijë lekë për metër katror. Ndërsa zona 8 dhe 9 që janë zona më të brendshme, çmimet e propozuara do të jenë 45 mijë lekë dhe 50 mijë lekë për metër katror.

Duke u mbështetur në ndarjen territoriale të vendit në zona urbane dhe rurale, është propozuar që të gjitha zonat rurale të Durrësit, pra fshatrat, të kenë çmim reference të ndryshëm nga zonat urbane. Për zonat rurale është propozuar çmim reference prej 67,500 lekë për metër katror, pra i njëjtë me çmimin aktual të referencës për qytetin e Durrësit. Në këtë çmim reference që qeveria ka propozuar për zonën rurale të Durrësit, përfshin edhe zonën pas vijës bregdetare edhe për zonën e Lalzit apo Hamallajt.

E njëjta logjikë për vendosjen e çmimeve të referencës është ndjekur edhe për zonat e tjera bregdetare ku po zhvillohen shumë zona rezidenciale.

Disa zona bregdetare të vendit që po njohin zhvillim për ndërtesat rezidenciale, janë ndarë në disa zona kadastrale me çmime të ndryshme reference të përfshira edhe në zona urbane dhe rurale.

Çmimi i referencĂ«s pĂ«r ndĂ«rtesat pĂ«r vijĂ«n bregdetare tĂ« RadhimĂ«s Ă«shtĂ« propozuar tĂ« jetĂ« 90 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror, ku nĂ« tabelat e rishikuara pĂ«rfshihet nĂ« çmimet e referencĂ«s sĂ« zonĂ«s urbane RadhimĂ« dhe Orikum (shiko hartat).

Ndërsa zona rurale e Vlorës që shtohet si zonë e re nr.8, përfshirë edhe atë të Radhimës (pa vijën e parë bregdetare) do të ketë çmim reference 61,800 lekë për metër katror, i barabartë me çmimin aktual të zonës së qytetit për Bashkinë Vlorë.

Në hartën e çmimeve urbane të referencës për Sarandën është përfshirë edhe vija bregdetare e Ksamilit me çmime reference që do të variojnë nga 60 mijë lekë deri 100 mijë lekë për metër katror.

Me ndryshimet e propozuara edhe Sarandës i shtohen një zonë e re që përfshin fshatrat me çmim referencë 56 mijë lekë për metër katror i barabartë me çmimin aktual të qytetit të Sarandës.

Do rriten detyrimet e taksës së ndërtesës edhe për zonat rurale

Mbi çmimet e reja të referencës do të llogariten detyrimet e individëve dhe bizneseve për taksën e ndërtesës, taksën e ndikimit në infrastrukturë, si dhe do të kryhet procesi i rivlerësimit të pasurive.

Ashtu siç ndodhi në Tiranë me hyrjen në fuqi në muajin gusht 2023 të çmimeve të reja të referencës, ndryshimet sollën rritje të detyrimit për taksën e ndërtesës për individët dhe bizneset dhe rritjen e detyrimit për taksën e ndikimit në infrastrukturë.

Me hyrjen në fuqi të çmimeve të referencës, detyrimi për taksën e ndërtesës do të rritet jo vetëm  në rrethe, por edhe për zonat rurale. Nga ndryshimet e çmimeve të referencë do të rritet detyrimi për taksën e ndërtesës dhe infrastrukturës në të njëjtën masë që rriten çmimet e referencës, pasi baza e llogaritjes së taksës që është vlera e pronës llogaritet sipas çmimeve të referencës.

Sipas projektvendimit që u publikua në korrik 2025 në Konsultimet Publike, nga rritja e çmimeve të referencës në rrethe, Ministria e Financave parashikon të arkëtojë 2.6 mld lekë apo rreth 27 mln euro të ardhura nga rritja e detyrimit të të dyja taksave.

Taksa e ndikimit në infrastrukturë pritet të gjenerojë rreth 1.8 mld lekë, ndërsa taksa mbi ndërtesën vlerësohet të kontribuojë me rreth 868 mln lekë.

Pas hyrjes në fuqi të referencave, Sa do të rritet detyrimi për taksën e ndërtesës dhe infrastrukturës

Detyrimi për taksën e ndërtesës së për individët do të rritet automatikisht në masën e rritjes së çmimeve të referencës.

Në Durrës, psh. një qytetar që disponon një shtëpi banimi me sipërfaqe 60 m2 në zonën kadastrale nr.11 aktualisht paguan një detyrim 2,025 lekë në vit apo 168 lekë në muaj nëpërmjet faturës së ujit të pijshëm për taksën e ndërtesës. Pas hyrjes në fuqi të çmimeve të referencës, detyrimi për taksën e shtëpisë do të arrijë në 6,000 lekë në vit apo 500 lekë në muaj.

Detyrimi për taksën rritet automatikisht sa rritje e referencave në masën 196% për këtë zonë.

Në të njëjtën nivele do të ndryshojë edhe detyrimi për taksën e ndërtesës për biznesin, pra për ambientin që përdoret për qëllim të aktivitetit tregtar. Nëse një biznes disponon një dyqan me sipërfaqe 90 m2 nga 12,150 lekë në vit do të paguajë 36,000 lekë.

Edhe pĂ«r llogaritjen e taksĂ«s sĂ« ndikimit nĂ« infrastrukturĂ«, baza e taksĂ«s Ă«shtĂ« vlera nĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror e çmimit tĂ« shitjes sĂ« ndĂ«rtimit, qoftĂ« pĂ«r qĂ«llime banimi apo shĂ«rbimi. Çmimi i shitjes pĂ«r metĂ«r katror mbĂ«shtetet nĂ« vlerat referuese tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« metodologjinĂ« e miratuar nga qeveria. PĂ«r qytetin e DurrĂ«sit, norma e kĂ«saj takse pĂ«r ndĂ«rtime banimi qĂ« nuk janĂ« tĂ« destinuara pĂ«r turizĂ«m, industri apo shĂ«rbime publike Ă«shtĂ« 8%, sipas vendimit pĂ«r sistemin e taksave dhe tarifave vendore, miratuar nĂ« dhjetor 2022.

Në një shembull konkret, për një objekt rezidencial me sipërfaqe 100 mijë metra katror, i vendosur pranë portit të Durrësit, detyrimi i taksës së ndikimit në infrastrukturë, i llogaritur me çmimin aktual të referencës, është rreth 540 milionë lekë. Me hyrjen në fuqi të çmimit të ri të referencës nga 1 janari 2026, detyrimi për të njëjtin objekt do të arrijë në rreth 1 miliard lekë, duke reflektuar rritjen proporcionale të çmimeve të referencës.

Rritje të ndjeshme të çmimeve të referencës parashikohen edhe për zonat e tjera bregdetare, si Himara, Saranda dhe Vlora. Me hartën e re, Himara ndahet në 5 zona kadastrale, ku rritja më e lartë, prej 141%, parashikohet për zonën nr. 1, duke e çuar çmimin nga 58 mijë në 140 mijë lekë për metër katror. Saranda gjithashtu ndahet në 5 zona, ku për zonat nr. 1 dhe nr. 3 çmimi i referencës arrin në 100 mijë lekë për metër katror, ose 78.6% më shumë se çmimi i mëparshëm.

Edhe Vlora do të ndahet në 7 zona kadastrale, ku katër prej tyre janë brenda qytetit, ndërsa zonat e tjera përfshijnë Radhimën, Orikumin dhe ishullin e Sazanit. Rritja më e lartë e çmimeve të referencës në këtë bashki parashikohet pikërisht për ishullin e Sazanit.

Sazani, zonë reference për herë të parë

Ishulli i Sazanit, i cili deri mĂ« tani nuk ka qenĂ« zonĂ« e banueshme, pĂ«rfshihet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« si zonĂ« kadastrale nĂ« hartĂ«n e metodologjisĂ« pĂ«r llogaritjen e taksĂ«s mbi ndĂ«rtesĂ«n. Kjo ndodh pas prezantimit tĂ« projektit rezidencial tĂ« zhvilluar nga kompania “Affinity Partners”, nĂ« pronĂ«si tĂ« sipĂ«rmarrĂ«sit Jared Kushner. PĂ«r ishullin e Sazanit, çmimi i referencĂ«s pĂ«rcaktohet nĂ« 200 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror, ose rreth 233% mĂ« i lartĂ« krahasuar me çmimin e mĂ«parshĂ«m referues pĂ«r qytetin e VlorĂ«s.

Rivlerësimi i pasurive në rrethe do të bëhet sipas çmimeve të reja të referencës

Procesi i rivlerësimit të pasurive të paluajtshme në rrethe, si për individët, ashtu edhe për bizneset, do të realizohet duke përdorur çmimet e reja të referencës.

Kjo vlen për të dy format e vlerësimit të pronës. Me vlerë tregu, i kryer nga ekspertë të licencuar, ku çmimet e përdorura nuk mund të jenë më të ulëta se çmimet e referencës.

Me çmim reference, realizuar me aplikim në zyrat e Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK), ku gjithashtu përdoren çmimet e reja të referencës.

Kjo nënkupton që të gjithë subjektet që kryejnë rivlerësimin, qofshin individë apo biznese, do të përdorin bazën e re të çmimeve të referencës për të përcaktuar vlerën e pasurive të tyre.

Ligji për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme është botuar në Fletoren Zyrtare, por për zbatimin e tij pritet miratimi i akteve nënligjore.  / Dorina Azo

 

Për të parë çmimet e referencës së ndërtesave në rrethe kliko në dokument: Harta dixhitale e çmimeve për bashkitë

The post Hartat/ Çmimet e reja tĂ« referencĂ«s do aplikohen edhe nĂ« fshat; Barazohen me referencat e rretheve appeared first on Revista Monitor.

↗

Inceneratori i Tiranës merr 1,4 miliardë lekë më 2025, totali arrin në 92 milionë euro

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Në vitin 2025, Integrated Energy BV SPV, kompania që mban kontratën PPP të inceneratorit të Tiranës rezulton financiarisht aktive me rreth 1,4 miliardë lekë pagesa nga buxheti i shtetit, sipas Open Data, ndërkohë që totali i fondeve publike të transferuara deri më tani ka arritur në 9,1 miliardë lekë rreth 92 milionë euro.

Fondet janë alokuar teksa objekti kryesor i kontratës, ndërtimi dhe funksionimi i inceneratorit, nuk është realizuar.

Zyrtarë të Ministrisë së Financave i kanë pohuar Monitor më parë se, pagesat kryhen mbi bazën e faktit se kontrata PPP nuk është shpallur e pavlefshme dhe vazhdon të jetë ligjërisht në fuqi. Në këto kushte, ministria argumenton se ka detyrim të zbatojë kontratën dhe të kryejë pagesat e parashikuara, pavarësisht se objekti i saj nuk është realizuar.

Pagesat nuk lidhen drejtpĂ«rdrejt me ekzistencĂ«n e inceneratorit, por me ofrimin e asaj qĂ« nĂ« kontratĂ« quhet “shĂ«rbim i integruar i menaxhimit tĂ« mbetjeve”.

Kontrata për ndërtimin e inceneratorit është reduktuar në depozitim të mbetjeve në landfill, pa proces incinerimi, pa rikuperim energjie dhe pa teknologjinë që përbën thelbin e projektit me PPP.

MegjithatĂ«, kontrata Ă«shtĂ« hartuar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« tillĂ« qĂ« shteti paguan njĂ« tarifĂ« fikse vjetore, e cila nuk kushtĂ«zohet nga pĂ«rfundimi i investimit. Kjo do tĂ« thotĂ« se kompania pĂ«rfiton fonde publike edhe nĂ« mungesĂ« tĂ« impiantit, mjafton tĂ« deklarojĂ« se Ă«shtĂ« nĂ« “gatishmĂ«ri” pĂ«r ofrimin e shĂ«rbimit.

Në terma të menaxhimit të financave publike, kjo bie ndesh me parimin bazë të eficiencës dhe të pagesës kundrejt rezultatit. Rreziku i projektit, që në një PPP normale duhet të mbahet kryesisht nga privati, është transferuar pothuajse plotësisht te shteti.

Çdo vit qĂ« kalon pa ndĂ«rprerje ose rinegocim tĂ« kontratĂ«s, kostoja pĂ«r taksapaguesit rritet, pa asnjĂ« pĂ«rmirĂ«sim nĂ« trajtimin e mbetjeve urbane.

Aktualisht kompania e inceneratorit të Tiranë është në sekuestro administrohet nga Agjencia për administrimin e Pasurive të Sekuestruara.

Në këtë fazë Agjencia për Administrimin e Pasurive të Sekuestruara dhe Konfiskuara nuk është pronare e pasurive që administron. Ajo vepron si kujdestare e përkohshme për pasuri që janë nën sekuestro preventive, pra për pasuri që ende nuk janë konfiskuar me vendim të formës së prerë.

Kjo do të thotë se, ligjërisht, shteti nuk i konsideron këto pasuri si të vetat, por thjesht si asete që duhet të ruhen dhe të mos humbasin vlerë deri në përfundimin e procesit gjyqësor.

Në këtë kuadër aktiviteti ekonomik i Integrated lejohet të vazhdojë dhe të ardhurat që krijohen nuk trajtohen si të ardhura buxhetore. Ato regjistrohen në llogaritë e vetë shoqërisë së sekuestruar dhe përdoren për shpenzime operative, paga, detyrime kontraktore ose mbahen të bllokuara financiarisht në pritje të një vendimi përfundimtar. /B.Hoxha

The post Inceneratori i Tiranës merr 1,4 miliardë lekë më 2025, totali arrin në 92 milionë euro appeared first on Revista Monitor.

↗

ShqipĂ«ria do t’i nĂ«nshtrohet pas 12 vitesh programit tĂ« vlerĂ«simit tĂ« sektorit financiar

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

ShqipĂ«ria do t’i nĂ«nshtrohet pas 12 vitesh njĂ« Programi tĂ« plotĂ« VlerĂ«simi tĂ« Sektorit Financiar (FSAP), i realizuar bashkĂ«risht nga Fondi Monetar NdĂ«rkombĂ«tar dhe Banka BotĂ«rore.

Anke Weber, shefe e misionit tĂ« Fondit Monetar NdĂ«rkombĂ«tar pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, u shpreh nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r “Monitor” se vlerĂ«simi do tĂ« kryhet gjatĂ« vitit 2026 dhe do analizojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« thelluar qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e sektorit financiar ndaj goditjeve, do tĂ« identifikojĂ« cenueshmĂ«ritĂ« e fshehura dhe do tĂ« vlerĂ«sojĂ« efektivitetin e rregullimit dhe mbikĂ«qyrjes financiare, duke siguruar qĂ« sistemi financiar i ShqipĂ«risĂ« tĂ« mbetet i fortĂ« pĂ«rballĂ« sfidave nĂ« zhvillim.

https://monitor.al/weber-e-fmn-paqja-fiskale-ngre-shqetesime-per-pastrimin-e-parave-dhe-financimin-e-terrorizmit/

Programi i Vlerësimit të Sektorit Financiar (FSAP), i themeluar në vitin 1999, është një vlerësim gjithëpërfshirës dhe i thelluar i sektorit financiar të një vendi.

Në ekonomitë e zhvilluara, FSAP kryhet nga FMN-ja, me fokus në vlerësimin e qëndrueshmërisë së sektorit financiar, cilësinë e kuadrit rregullator dhe mbikëqyrës, si dhe kapacitetin për të menaxhuar dhe zgjidhur krizat financiare.

Në ekonomitë në zhvillim, FSAP kryhet së bashku me Bankën Botërore.

Bazuar në gjetjet e tyre, programet FSAP prodhojnë rekomandime me natyrë mikro dhe makroprudenciale dhe rekomandime mbi nevojat e zhvillimit, të përshtatura sipas rrethanave specifike të vendit.

Programi FSAP vjen në një moment kur Shqipëria ka avancuar më tej në procesin e integrimit europian. Në veçanti, vitet në vazhdim do të jenë të rëndësishme për përafrimin e plotë të kuadrit ligjor dhe rregullator me atë të Bashkimit Europian.

Në fund të vitit të kaluar, Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, paralajmëroi se në periudhën 2026-2027, kuadri ligjor dhe rregullator i sektorit bankar do të përafrohet plotësisht me atë të Bashkimit Europian. Guvernatori tha se, në këtë proces, është i domosdoshëm mirëkuptimi dhe bashkëpunimi i industrisë bankare, në mënyrë që ndryshimet të adoptohen drejt dhe përfitimet të materializohen sa më shpejt.

Ndërkohë, duke iu referuar programit FSAP, Sejko tha se ky vlerësim do të shërbejë si një certifikatë ndërkombëtare për cilësinë e kuadrit të përgjithshëm ligjor dhe nënligjor, praktikave të mbikëqyrjes dhe administrimit të rrezikut për veprimtarinë financiare, duke evidentuar njëkohësisht boshllëqet dhe duke orientuar drejt përmirësimeve të nevojshme.

Rekomandimet e FSAP 2013

Programi i fundit FSAP për Shqipërinë u zhvillua në vitin 2013, ndërsa FMN i publikoi gjetjet dhe rekomandimet kryesore në fillim të vitit 2014.

Në atë periudhë, sektori financiar në vend ndodhej në rrethana të ndryshme nga sot, veçanërisht nën trysninë e krizës së kredive me probleme.

Një nga rekomandimet kryesore të FSAP ishte intensifikimi i përpjekjeve për të trajtuar rritjen e shpejtë të kredive me probleme. Pas një plani masash të qeverisë dhe bankës së Shqipërisë, kreditë me probleme u ulën gradualisht dhe ndodhen sot pranë nivelit më të ulët në 16 vitet e fundit.

Një rekomandim tjetër i FSAP ishte zvogëlimi i rreziqeve sistemike që rrjedhin nga zotërimet e mëdha të letrave me vlerë qeveritare nga bankat dhe fondet e investimeve dhe zhvillimi i tregut dytësor të titujve, me qëllim për të ulur rreziqet e lidhura me likuiditetin.

Në këtë drejtim, ndryshimet deri më sot nuk kanë qenë shumë të rëndësishme. Letrat me vlerë të qeverisë vazhdojnë të zënë më shumë se një të katërtën e aseteve të sektorit bankar, ndërsa trefgu dytësor ngelet i pazhvilluar.

FSAP rekomandonte gjithashtu adresimin e rreziqeve të përdorimit të lartë të Euros. Në veçanti, për të zbutur rreziqet dhe për të zbutur kostot e përdorimit të Euros, FSAP rekomandonte që autoritetet të rrisnin raportet minimale të kredisë ndaj vlerës për kreditë në valutë të huaj dhe të zbatojnë një kërkesë më të lartë likuiditeti për depozitat në valutë të huaj në krahasim me atë që zbatohet për depozitat në Lekë.

Banka e Shqipërisë iu përgjigj këtyre rekomandimeve me një paketë masash për uljen e Euroizimit të sektorit financiar, por megjithatë rezultatet në drejtim të deeuroizimit kanë qenë modeste deri më sot.

FSAP rekomandonte që mbikëqyrja bankare duhej forcuar, duke përmirësuar mbikëqyrjen e bazuar në rrezik (duke përfshirë vlerësimin më ndërhyrës të menaxhimit të rrezikut të kreditit në banka), duke zgjeruar mbikëqyrjen e konsoliduar, duke formalizuar bashkëpunimin me mbikëqyrësit vendas, duke rritur stafin e mbikëqyrjes dhe duke rritur mbrojtjen e tyre ligjore.

FSAP gjithashtu rekomandonte përmirësimin e mbikëqyrjes së institucioneve financiare jo-bankave, duke kërkuar që autoritetet të ndërmerrnin një reformë të madhe të AMF-së për të siguruar pavarësinë e saj financiare dhe operacionale dhe për ta shndërruar atë  në një rregullator efektiv të fondeve të investimeve dhe pensioneve, si dhe të tregut të sigurimeve./ E.Shehu

 

 

The post ShqipĂ«ria do t’i nĂ«nshtrohet pas 12 vitesh programit tĂ« vlerĂ«simit tĂ« sektorit financiar appeared first on Revista Monitor.

↗

7 ligjet e paketës fiskale botohen në Fletoren Zyrtare, hyjnë në fuqi pas 15 ditësh

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Disa ditĂ« pas dekretimit nga Presidenti Bajram Begaj, nĂ« Fletoren Zyrtare janĂ« publikuar ligjet e paketĂ«s fiskale, pĂ«rfshirĂ« edhe ligjin “PĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale, “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe e detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€ etj.

Të 7 ligjet e paketës fiskale do të hyjnë në fuqi 15 ditë pas botimit.

Ligji “PĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale” hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare dhe i shtrin efektet deri nĂ« vitin tatimor 2028.

Ligji ngarkon ministrin përgjegjës për financat të miratojë, brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e tij, aktet nënligjore në zbatim të neneve 10, pika 3, dhe 11, pika 4, të këtij ligji.

Ndërsa drejtori i përgjithshëm i Tatimeve ngarkohet të miratojë, brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, udhëzimin në zbatim të pikës 1, të nenit 11 të këtij ligji, pra për procedurat e aplikimit të bizneseve në e-Filing të marrëveshjes.

Edhe ligji “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe e detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€,  hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare.  Brenda 15 ditĂ«ve nga hyja nĂ« fuqi e kĂ«tij ligji ministri pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r financat nxjerr udhĂ«zim pĂ«r zbatimin e tij.

Ky ligj i shtrin efektet nga data 1 janar 2026 deri në datën 31.12.2026. Teksa ngarkohen Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, Drejtoria e Përgjithshme e Doganave, njësitë e qeverisjes vendore dhe Instituti i Sigurimeve Shoqërore për zbatimin e këtij ligji.

Ligji “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 92/2014, “PĂ«r tatimin mbi vlerĂ«n e shtuar nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, i ndryshuar qĂ« pĂ«rcakton kompensimin 10% tĂ« TVSh pĂ«r fermerĂ«t, hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit.

NĂ« Fletoren Zyrtare u botua edhe ligji “PĂ«r disa ndryshime dhe shtesa nĂ« ligjin nr. 9920, datĂ« 19.5.2008, “PĂ«r procedurat tatimore nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, i ndryshuar.

Edhe ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit.

Ndryshimet pĂ«rfshijnĂ« zbatimin e disa nismave tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, si zvogĂ«limi i pĂ«rdorimit tĂ« parasĂ« nĂ« dorĂ« nĂ« transaksionet ndĂ«rmjet bizneseve, duke ulur kufirin e lejuar pĂ«r pagesat me para nĂ« dorĂ« nga 150,000 lekĂ« nĂ« 100, 000 lekĂ«. NĂ« kuadĂ«r tĂ« politikave pĂ«r reduktimin e pĂ«rdorimit tĂ« parasĂ« nĂ« dorĂ« dhe nxitjen e pagesave elektronike, gjithashtu u miratua vendosja e detyrimit pĂ«r pajisjen me terminal “POS” nĂ« pikat e shitjes tĂ« tatimpaguesve qĂ« kryejnĂ« veprimtari ekonomike me pagesa nĂ« para nĂ« dorĂ«, sipas afateve tĂ« parashikuara nĂ« ligj.

NĂ« Fletoren Zyrtare u botuan edhe ligjet “PĂ«r disa ndryshime dhe shtesa nĂ« ligjin nr. 29/2023, “PĂ«r tatimin mbi tĂ« ardhurat”, i ndryshuar”; PĂ«r disa shtesa dhe ndryshim nĂ« ligjin nr. 9632, datĂ« 30.10.2006, “PĂ«r sistemin e taksave vendore”, i ndryshuar; PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 87/2019, “PĂ«r faturĂ«n dhe sistemin e monitorimit tĂ« qarkullimit”, i ndryshuar.

https://monitor.al/presidenti-dekreton-ligjet-per-paqen-fiskale-dhe-fshirjen-e-detyrimeve-kur-nis-zbatimi/

 

The post 7 ligjet e paketës fiskale botohen në Fletoren Zyrtare, hyjnë në fuqi pas 15 ditësh appeared first on Revista Monitor.

↗

Propozohen rregullat e reja, kur do mbështeten financiarisht përpunuesit e peshkut

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Në kuadër të përgatitjeve për anëtarësimin e vendit në Bashkimin Evropian, Ministria e Bujqësisë ka propozuar një paketë të re rregullash për tregtimin dhe ruajtjen e produkteve të peshkimit dhe akuakulturës, duke u bazuar në standardet dhe praktikat evropiane.

Rregullat e reja tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« projektvendimin “PĂ«r mĂ«nyrĂ«n e organizimit dhe funksionimit tĂ« Tregut tĂ« Produkteve tĂ« Peshkimit dhe AkuakulturĂ«s dhe pĂ«r Miratimin e formĂ«s dhe pĂ«rmbajtjes sĂ« Planeve tĂ« Prodhimit dhe Marketingut” tĂ« hartuar nga Ministria e BujqĂ«sisĂ« dhe zhvillimit Rural parashikojnĂ« kompensim financiar pĂ«r prodhuesit e produkteve tĂ« pĂ«rpunuara tĂ« peshkut, por me kushtin nĂ«se organizohen pĂ«r prodhimin dhe tregtimin sipas rregullave tĂ« organizatave tĂ« prodhuesve.

Projektvendimi përcakton që organizatat e prodhuesve do të jenë subjektet kryesore që menaxhojnë ruajtjen, marketingun dhe përfaqësimin e prodhuesve të peshkut. Ato do të hartojnë dhe zbatojnë plane prodhimi dhe marketingu për sektorin e akuakulturës, do të përfaqësojnë prodhuesit në marrëveshje tregtare dhe do të bashkëpunojnë me ministrinë për informacion mbi tregun dhe stabilizimin e çmimeve.

Një element i rëndësishëm është ruajtja e produkteve dhe mbështetja financiare për stabilizimin e tregut. Rregullat synojnë të mbështesin financiarisht prodhuesit vendas kur produktet nuk shiten menjëherë, por me kushtin që planet e prodhimit dhe marketingut të funksionojnë sipas rregullave të organizatave të prodhuesve, ku ata duhet të jenë anëtarë

Organizatat mund të ruajnë produktet për minimum 5 ditë në rast se nuk shiten menjëherë, duke shmangur detyrimin për shitje me çmime shumë të ulëta (Nen 31).

Çmimi kufi, qĂ« aktivizon kĂ«tĂ« mekanizĂ«m, pĂ«rcaktohet çdo vit nga organizatat e prodhuesve dhe nuk mund tĂ« jetĂ« mĂ« shumĂ« se 80% e çmimit mesatar tĂ« produktit nĂ« zonĂ«n e tyre (Nen 32), duke mbrojtur prodhuesit dhe konsumatorĂ«t dhe duke siguruar stabilitetin e tregut.

Gjithashtu në draft përcaktohet se mbështetja financiare ndaj prodhuesit do të mundësohet nëse produktet e përpunuara të pashituara do të ruhen për 5 ditë në tanke apo me metoda të marinimit apo kriposjes. Pra produktet e akualturës nuk duhen të jenë të gjalla.

NdĂ«r tĂ« tjera nĂ« projektvendim prezantohen rregulla tĂ« reja edhe pĂ«r etiketimin e produkteve tĂ« pĂ«rpunuara, me qĂ«llim garantimin e sigurisĂ« sĂ« konsumatorit. PĂ«r rrjedhojĂ« çdo produkt qĂ« shitet pĂ«r konsumatorin pĂ«rfundimtar ose institucione, si shkolla, spitale, mensa apo burgje duhet tĂ« shoqĂ«rohet me informacion tĂ« detyrueshĂ«m nĂ« etiketĂ«, si emri tregtar dhe shkencor i species; metoda e prodhimit: “i zĂ«nĂ«â€, “i zĂ«nĂ« nĂ« ujĂ«ra tĂ« Ă«mbla” ose “i kultivuar”; zona ku produkti Ă«shtĂ« zĂ«nĂ« ose kultivuar dhe lloji i veglave tĂ« peshkimit; treguesi nĂ«se produkti Ă«shtĂ« shkrirĂ« etj.

 

Disa nga nenet e projektvendimit

INFORMACIONET PER KONSUMATORIN DHE PËR TREGJET

Neni 26

Informacioni i detyrueshëm

1.Produktet e peshkimit dhe akuakulturĂ«s, tĂ« listuara nĂ« shkronjat a), b), c) dhe e) tĂ« ShtojcĂ«s I tĂ« kĂ«tij vendimi, tĂ« cilat tregtohen nĂ« tregun e brendshĂ«m, pa marrĂ« parasysh origjinĂ«n ose metodĂ«n e marketingut, mund tĂ« ofrohen pĂ«r shitje pĂ«r konsumatorin pĂ«rfundimtar ose pĂ«r institucione qĂ« pĂ«rdorin produktin si shkolla, spitale, mensa ushtarake, kantina fabrikash, burgje, konvikte studentore, institucione publike ose private vetĂ«m nĂ«se, pĂ«rvec rregullave tĂ« parashikuara nĂ« kreun VI tĂ« vendimit nr. 407, datĂ« 8.5.2013 tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave “PĂ«r pĂ«rcaktimin e njĂ« regjimi kontrolli pĂ«r tĂ« garantuar respektimin e rregullave tĂ« politikave menaxhuese nĂ« peshkim” i ndryshuar, etiketimi pĂ«rmban edhe:

a)emrin tregtar dhe emrin shkencor të species;

b)metodĂ«n e prodhimit, duke pĂ«rcaktuar shprehjet “
 i zĂ«nĂ« 
”, “
 i zĂ«nĂ« nĂ« ujĂ«ra tĂ« Ă«mbla 
” ose “
 i kultivuar 
”;

c)zonĂ«n ku produkti Ă«shtĂ« zĂ«nĂ« ose kultivuar, si dhe kategorinĂ« e veglave tĂ« peshkimit tĂ« pĂ«rdorura nĂ« zĂ«nien e peshqve, sipas ShtojcĂ«s II tĂ« Vendimit te KĂ«shillit te Ministrave Nr. 402, datĂ« 8.5.2013 “PĂ«r pĂ«rcaktimin e masave menaxhuese pĂ«r shfrytĂ«zimin e qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« burimeve peshkore nĂ« det”;

ç) nëse produkti është shkrirë;

d) datën e jetëgjatësisë minimale, kur është e nevojshme.

2.Kërkesa e shkronjës ç) të pikës 1 të këtij neni nuk zbatohet për:

a)përbërësit e pranishëm në produktin përfundimtar;

b)ushqimet për të cilat ngrirja është një hap teknologjikisht i nevojshëm në procesin e prodhimit;

c)produktet e peshkimit dhe akuakulturës të ngrira më parë për qëllime të sigurisë shëndetësore;

ç)  produktet që janë shkrirë para procesit të tymosjes, kripjes, gatimit, marinimit, tharjes ose një kombinimi të ndonjërit nga këto procese.

3.Për produktet e peshkimit dhe akuakulturës të paketuara, informacioni i detyrueshëm i i parashikuar në pikën 1 te këtij neni mund të jepet për shitjen me pakicë përmes informacionit tregtar si reklamat ose posterat.

4.Kur një produkt i përzier ofrohet për shitje për konsumatorin përfundimtar ose për institucione dhe përbëhet nga i njëjti lloj specie, por që vjen nga metoda të ndryshme prodhimi, specifikohet metoda për çdo ngarkesë. Kur një produkt i përzier përmban të njëjtin lloj specie nga zona të ndryshme zënies ose prodhimit, specifikohet zona e ngarkesës më të përfaqësuar në sasi, së bashku me një tregues që produktet vijnë nga zona të ndryshme zënies ose kultivimi.

5.Ministria mund të përjashtojë nga këto kërkesa sasi të vogla produktesh të shitura drejtpërdrejt nga anijet e peshkimit tek konsumatorët, nëse vlera e tyre nuk kalon 5,000 lekë.

6.Produktet e peshkimit dhe akuakulturës dhe paketimet e tyre që nuk përputhen me këtë nen mund të tregtohen vetëm deri në përdorimin e stokut ekzistues.

Neni 30

Informacioni mbi tregjet

1.Institucioni përgjegjës për shërbimet e peshkimit dhe akuakulturës:

a)mbledh, analizon dhe shpërndan njohuri ekonomike dhe informacion për tregun e brendshëm të produkteve të peshkimit dhe akuakulturës përgjatë zinxhirit të furnizimit;

b)ofron mbështetje praktike për organizatat e prodhuesve dhe organizatat ndër-sektoriale për të përmirësuar koordinimin e informacionit midis operatorëve dhe përpunuesve;

c)kryen anketa të rregullta mbi çmimet e produkteve të peshkimit dhe akuakulturës në tregun e brendshëm përgjatë zinxhirit të furnizimit dhe bën analiza për tendencat e tregut;

ç)  kryen studime të përkohshme për tregun dhe siguron metodologji për anketa lidhur me formimin e çmimeve.

2.Për zbatimin e pikës 1 të këtij neni, institucioni përgjegjës për shërbimet e peshkimit dhe akuakulturës merr masat e mëposhtme:

a)lehtëson qasjen në të dhënat e disponueshme për produktet e peshkimit dhe akuakulturës, të mbledhura në përputhje me legjislacionin e peshkimit;

b)siguron që informacioni mbi tregun, përfshirë anketat mbi çmimet, analizat dhe studimet e tregut, të jetë i disponueshëm për të gjitha palët e interesuara dhe për publikun në mënyrë të aksesueshme dhe të kuptueshme, në përputhje me legjislacionin ne fuqi për informimin dhe mbrojtjen e të dhënave personale.

3.Organizatat kontribuojnë në arritjen e objektivave të përmendura në paragrafët e mësipërm.

STABILIZIMI I TREGJEVE

Neni 31

Mekanizmi i ruajtjes së produkteve të peshkimit dhe akuakulturës

Organizatat e prodhuesve në sektorin e peshkimit dhe akuakulturës përfitojnë mbështetje financiare për ruajtjen e produkteve të listuara në shtojcën I, të cilat tregtohen brenda dhe jashtë territorit të Shqipërisë, nëse plotësohen njëkohësisht këto kushte:

1.Produktet janë vendosur në treg nga organizatat e prodhuesve dhe për to nuk është siguruar blerës në çmimin kufi të përcaktuar në nenin 32 të këtij vendimi;

2.Produktet përmbushin standardet e përbashkëta të marketingut, të vendosura në përputhje me nenin 24 të këtij vendimi, dhe janë të përshtatshme për konsum njerëzor;

3.Produktet janë trajtuar ose përpunuar dhe ruhen në tanke ose kafaze, nëpërmjet metodave të ngrirjes (në bord të anijeve ose në impiante tokësore), kriposjes, tharjes, marinimit, ose, kur është e përshtatshme, nëpërmjet zierjes dhe pasterizimit, pavarësisht nëse produktet janë filetuar, prerë në copa apo u janë hequr kokat;

4.Produktet e akuakulturës nuk mbahen në ruajtje në gjendje të gjallë;

5.Produktet rikthehen në treg për konsum njerëzor pas përfundimit të periudhës së ruajtjes;

6.Produktet qëndrojnë në ruajtje për një periudhë minimale prej 5 ditësh kalendarike.

Neni 32

Çmimet kufi pĂ«r aktivizimin e mekanizmit tĂ« ruajtjes

1.Para fillimit të çdo viti kalendarik, çdo organizatë prodhuese mund të paraqesë në mënyrë individuale një propozim për çmimin kufi që aktivizon mekanizmin e ruajtjes, të përmendur në nenin 31 të këtij vendimi, për produktet e listuara në Shtojcën II bashkëlidhur dhe pjesë përbërëse e këtij vendimi.

2.Çmimi kufi nuk mund tĂ« tejkalojĂ« 80 % tĂ« çmimit mesatar tĂ« ponderuar, tĂ« regjistruar pĂ«r produktin pĂ«rkatĂ«s nĂ« zonĂ«n e veprimtarisĂ« sĂ« organizatĂ«s pĂ«rkatĂ«se tĂ« prodhuesve, gjatĂ« tre viteve tĂ« fundit qĂ« paraprijnĂ« vitin pĂ«r tĂ« cilin caktohet çmimi kufi.

3.Në përcaktimin e çmimit kufi merren në konsideratë këto elemente:

a)zhvillimet në prodhim dhe kërkesë; b)stabilizimi i çmimeve në treg; c)rregullimi i tregjeve;

ç) të ardhurat e prodhuesve; d)interesat e konsumatorëve.

4.Ministria, pas shqyrtimit të propozimeve të paraqitura nga organizatat e prodhuesve të njohura në Republikën e Shqipërisë, përcaktojnë çmimet kufi që do të zbatohen nga këto organizata. Këto çmime përcaktohen mbi bazën e kritereve të përmendura në paragrafët 2 dhe 3 të këtij neni dhe bëhen publike.

 

 

The post Propozohen rregullat e reja, kur do mbështeten financiarisht përpunuesit e peshkut appeared first on Revista Monitor.

↗

90% e financimit tĂ« huaj nĂ« Bullgari ka ardhur nga BE-ja qĂ« nga vitet ’90

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Rreth 90% e financimit tĂ« huaj nĂ« Bullgari qĂ« nga rrĂ«zimi i regjimit komunist nĂ« fund tĂ« viteve ’80 dhe fillim tĂ« viteve ’90 ka ardhur nga Bashkimi Europian, sipas njĂ« studimi mbi ndihmĂ«n e huaj nĂ« Bullgari. Studimi Ă«shtĂ« realizuar nga Instituti pĂ«r EkonominĂ« e Tregut (IME).

Kryeekonomisti i IME-së, Latchezar Bogdanov, bëri të ditur se analiza bazohet në burime të ndryshme publike, shqyrton ndihmën e huaj për Bullgarinë pa përfshirë bashkëfinancimin kombëtar dhe nuk synon të vlerësojë efektivitetin e përdorimit të këtyre fondeve.

Të dhënat tregojnë se mbështetja e jashtme është rritur ndjeshëm pas anëtarësimit të Bullgarisë në Bashkimin Europian, çka lidhet drejtpërdrejt edhe me rritjen ekonomike të vendit. Nga viti 1989 deri në fund të vitit 2024, Bullgaria ka përfituar rreth 70 miliardë leva bullgare, sipas vlerësimeve konservatore. Sipas vlerësimeve paraprake, vetëm gjatë vitit 2025, shteti ka përfituar edhe 6 deri në 7 miliardë leva të tjera, tha Bogdanov.

Gjatë dekadës së fundit, kjo mbështetje ka përfaqësuar rreth 3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto mesatar vjetor. Që nga anëtarësimi në BE, këto fonde kanë kontribuar rreth 7% të të ardhurave të buxhetit të konsoliduar të shtetit.

Studimi tregon gjithashtu një natyrë ciklike në menaxhimin e fondeve të buxhetit të BE-së, me kulme të përthithjes në vitet e fundit të periudhave të programeve të investimeve, kur fondet duhet të shpenzohen. Bogdanov e përshkroi këtë fenomen si një shenjë dobësie të qeverisë bullgare, administratës dhe bashkive në menaxhimin e fondeve, pasi, sipas tij, do të ishte më logjike që përthithja të ishte më e njëtrajtshme në kohë.

Pjesa më e madhe e financimeve me grante, mbi 30%, ka shkuar për bujqësinë. Midis 10% dhe 15% janë investuar në infrastrukturën e transportit, zhvillimin urban dhe rural, mjedisin, konkurrueshmërinë dhe inovacionin. Gati 10% e fondeve janë orientuar drejt burimeve njerëzore.

Bullgaria ka pĂ«rfituar gjithsej 3.8 miliardĂ« leva nga fondet e para-anĂ«tarĂ«simit. Deri nĂ« fund tĂ« vitit 2024, vendi kishte marrĂ« mbi 35 miliardĂ« leva nĂ« kuadĂ«r tĂ« programeve operacionale. NĂ« kuadĂ«r tĂ« Planit KombĂ«tar tĂ« RimĂ«kĂ«mbjes dhe QĂ«ndrueshmĂ«risĂ« 2021–2026, Bullgaria mund tĂ« pĂ«rfitojĂ« deri nĂ« 13.5 miliardĂ« leva, por deri nĂ« fund tĂ« vitit 2024 ishin disbursuar vetĂ«m 1.9 miliardĂ« leva.

Pas anëtarësimit në Bashkimin Europian, fermerët bullgarë kanë përfituar mbi 20 miliardë leva nga Fondi Europian i Garancisë Bujqësore.

 

The post 90% e financimit tĂ« huaj nĂ« Bullgari ka ardhur nga BE-ja qĂ« nga vitet ’90 appeared first on Revista Monitor.

↗

Çmimet e arit, argjendit dhe bakrit arrijnĂ« nivele rekord teksa tensionet globale shtohen

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Edhe kallaji arrin një kulm të ri, ndërsa metalet zgjasin ecurinë e fortë të kohëve të fundit

Çmimet e arit, argjendit, bakrit dhe kallajit kapĂ«rcyen nivele rekord, teksa shqetĂ«simet pĂ«r njĂ« ndĂ«rhyrje ushtarake tĂ« SHBA-sĂ« nĂ« Iran dhe pĂ«r pavarĂ«sinĂ« e RezervĂ«s Federale ndihmuan nĂ« zgjatjen e rritjeve tĂ« tyre tĂ« fundit dramatike.

Ari, i cili është dyfishuar në çmim në më pak se dy vjet dhe që tashmë është rritur me 8% që nga fillimi i këtij viti, u rrit deri në 1.1%, duke arritur një rekord të ri prej 4,641 dollarësh për ons, teksa investitorët kërkuan asete të sigurta. Argjendi kaloi për herë të parë pragun e 90 dollarëve, duke u rritur deri në 6% në 92.24 dollarë.

Bakri dhe kallaji, të cilët kanë qenë në rritje të fortë gjatë muajve të fundit, arritën gjithashtu nivele të reja rekord, përkatësisht 13,407 dhe 54,760 dollarë për ton.

“GjĂ«rat po lĂ«vizin kaq shpejt, sa çmimet po tejkalonĂ« parashikimet e tĂ« gjithĂ«ve”, tha Helen Amos, analiste nĂ« BMO. “ShpejtĂ«sia e lĂ«vizjes, veçanĂ«risht pĂ«r argjendin, kallajin dhe bakrin, po i bĂ«n investitorĂ«t institucionalĂ« mjaft nervozĂ«.

“Nuk ka asnjĂ« precedent qĂ« mund tĂ« mbaj mend nĂ« 20 vjet qĂ« tĂ« katĂ«r metalet tĂ« arrijnĂ« kulmin nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«â€, shtoi Amos.

Kulmet e rralla të njëkohshme pasqyrojnë shqetësimet e investitorëve për rritjen e tensioneve globale, më pak se një javë pasi SHBA-ja kapi presidentin e Venezuelës, Nicolås Maduro.

Protesta tĂ« gjera nĂ« Iran, sĂ« bashku me komentet e presidentit amerikan Donald Trump, i cili sugjeroi se Amerika do t’i ndihmonte protestuesit pĂ«rballĂ« njĂ« goditjeje brutale, kanĂ« ushqyer spekulimet pĂ«r njĂ« ndĂ«rhyrje ushtarake amerikane atje.

“Kjo Ă«shtĂ« tashmĂ« njĂ« tregti globale e bazuar nĂ« vrullin e momentit, jemi nĂ« territor tĂ« panjohur”, tha Tom Price, analist nĂ« Panmure Liberum, duke shtuar se ishte e rrallĂ« qĂ« metalet bazĂ« tĂ« nxiteshin nga shqetĂ«sime gjeopolitike.

“PĂ«r bakrin dhe kallajin, kjo nuk ka asnjĂ« lidhje me faktorĂ«t e tyre tradicionalĂ«, me ofertĂ«n dhe kĂ«rkesĂ«n”, tha ai.

Ndërkohë, shqetësimet e investitorëve për pavarësinë e Rezervës Federale të SHBA-së janë shtuar pasi kryetari i saj, Jay Powell, tha gjatë fundjavës se prokurorët amerikanë kishin nisur një hetim penal ndaj tij lidhur me rinovimin e selisë së bankës qendrore.

Powell tha se akuzat ishin njĂ« “pretekst” pĂ«r tĂ« kufizuar pavarĂ«sinĂ« e Fed, nĂ« mes tĂ« presionit tĂ« vazhdueshĂ«m nga ShtĂ«pia e BardhĂ« pĂ«r tĂ« ulur normat e interesit.

Hetimi ndaj Powell “po pĂ«rshkallĂ«zon pasigurinĂ«â€ dhe po krijon njĂ« “shtysĂ« afatgjatĂ«â€ pĂ«r arin dhe argjendin, tha Rhona O’Connell, analiste nĂ« StoneX.

Shqetësimet për tarifat amerikane mbi bakrin dhe argjendin kanë krijuar gjithashtu një grumbullim të pazakontë të metalit fizik brenda vendit, me stoqe shumë më të larta se mesataret historike. Më shumë qartësi mbi tarifat e mundshme për mallrat pritet në ditët në vijim, kur SHBA-ja të publikojë përfundimet e hetimit sipas Seksionit 232 mbi mineralet kritike.

Kallaji është rritur ndjeshëm muajt e fundit, pasi mbyllja e një miniere të madhe në Mianmar ka ulur prodhimin global.

Platini gjithashtu është përfituar nga rritja e përgjithshme e metaleve, duke arritur një nivel të ri të lartë prej 2,478 dollarësh për ton më 29 dhjetor. / FT

 

The post Çmimet e arit, argjendit dhe bakrit arrijnĂ« nivele rekord teksa tensionet globale shtohen appeared first on Revista Monitor.

↗

Agjencia e Ushqimit: Produktet e kafesë në Kosovë janë të sigurta për përdorim

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Pas shqetësimeve të ngritura në opinion për sigurinë e produkteve të kafesë, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka dalë me rezultatet përfundimtare të analizave laboratorike, duke konfirmuar se kafeja që tregtohet në Kosovë është e sigurt për konsum.

 

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka qetësuar opinionin publik pas shqetësimeve të ngritura ditëve të fundit rreth sigurisë së produkteve të kafesë në tregun e Kosovës.

Sipas konstatimeve zyrtare të AUV-së, të gjitha produktet e kafesë të testuara janë brenda standardeve të lejuara të sigurisë ushqimore, dhe rrjedhimisht janë të sigurta për konsum.

AUV thekson se para disa ditësh, përmes Sistemit të Alarmimit të Shpejtë për Ushqim dhe Ushqim për Kafshë (RASFF), kishte pranuar një njoftim nga autoritetet kroate lidhur me praninë e nivelit të lartë të akrilamidës në një produkt kafe të bluar me origjinë nga Kosova, të eksportuar në Republikën e Kroacisë.

NĂ« kĂ«tĂ« njoftim ishte pĂ«rmendur brendi “Monaco”, i prodhuar nga kompania Devolli Corporation pĂ«r tregun kroat.

Pas marrjes së këtij njoftimi, Agjencia ka ndërmarrë një sërë veprimesh verifikuese, përfshirë inspektime në terren, marrje të mostrave dhe analiza laboratorike për të gjitha brendet e kafesë që përpunohen për konsum të brendshëm dhe për eksport nga Kosova.

Këto veprime, sipas AUV-së, janë ndërmarrë në përputhje me Planin Vjetor të Inspektimit dhe me parimin e vlerësimit të riskut, për të garantuar se çdo produkt që arrin tek konsumatori është i sigurt.

“Sipas standardeve tĂ« sigurisĂ« ushqimore, rezultatet e analizave nĂ« kafe kanĂ« konfirmuar se nivelet e akrilamidĂ«s nĂ« tĂ« gjitha produktet e testuara janĂ« nĂ«n kufirin maksimal tĂ« lejuar,” thuhet nĂ« njoftimin zyrtar tĂ« AgjencisĂ«.

“Bazuar nĂ« kĂ«to rezultate, operatorĂ«t e bizneseve ushqimore mund tĂ« vazhdojnĂ« tregtimin e kafesĂ«. AUV do tĂ« vazhdojĂ« monitorimin e vazhdueshĂ«m me qĂ«llim garantimin e sigurisĂ« ushqimore dhe mbrojtjen e shĂ«ndetit publik”.

Në rastin konkret, alarmi nga Kroacia kishte ngritur dyshime për tejkalim të normës së lejuar në një produkt të eksportuar nga Kosova, gjë që shkaktoi pasiguri tek konsumatorët vendas dhe debate në rrjete sociale.

Megjithatë, rezultatet e testeve të AUV-së kanë hedhur poshtë çdo dyshim për rrezikshmëri, duke konfirmuar se asnjë prej produkteve të testuara nuk e ka tejkaluar nivelin maksimal të lejuar të kësaj substance.

Akrilamida është një përbërës kimik që formohet natyrshëm gjatë procesit të pjekjes apo përpunimit të produkteve që përmbajnë niseshte, si buka, patatet dhe kafeja.

 

The post Agjencia e Ushqimit: Produktet e kafesë në Kosovë janë të sigurta për përdorim appeared first on Revista Monitor.

↗

Kërkesat për azil nga shqiptarët në BE rriten sërish në tetor, niveli më i lartë nga janari

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Kërkesat e shtetasve shqiptarë për azil në një nga vendet e Bashkimit Europian kanë shënuar tendencë rritëse në fundin e vitit të kaluar, pasi kishin qene në rënie gjatë periudhës së verës.

Sipas të dhënave të publikuara nga INSTAT, në tetor 2025 u regjistruan gjithsej 505 kërkesa për azil, që është niveli më i lartë që nga muaji janar. Në gusht numri i kërkesave ishte rënë në 315.

Pavarësisht rritjes së tetorit, për 10 mujorin 2025, aplikimet për mbrojtje ndërkombëtare kanë qenë në rënie. Për periudhën janar-tetor ishin gjithsej 4345 persona që kërkuan azil, me një rënie prej 29.5% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Në raport me vitin 2022, kur u shënua një kulm i ri emigracioni, pas pandemisë, me 11 mijë aplikime për 10 mujorin, tashmë ato mëse janë përgjysmuar. Franca vijon të mbetet vendi më i preferuar për të kërkuar azil për shkak të politika sociale, e ndjekur nga Gjermania.

Ndërsa kërkesat për azil për 10 mujorin janë në rënie, të dhënat e tjera të Eurostat bënë të ditur se forma më e preferuar për të ikur janë lejet e punës. Eurostat raportoi se vetëm në 2022-2024 janë dhënë mesatarisht 20 mijë leje pune në vit, kryesisht në Itali, Greqi e Gjermani, nga rreth 3-4 mijë që jepeshin një dekadë më parë.

Që nga viti 2021, Bashkimi Europian ka dhënë rreth 72 mijë leje qëndrimi për herë të parë për arsye punësimi për shtetasit shqiptarë.

Numri i atyre që po ikin me leje pune është tashmë gati dy herë më i lartë se ata që kërkojnë të largohen përmes azilit. Të dhënat e tjera të Eurostat bëjnë të ditur se në vitin 2022 kishte 15 mijë kërkesa për azil nga shtetasit shqiptarë në vendet e BE-së, në 2023 numri i tyre zbriti në 11 mijë dhe në 2024-n ishte 9.3 mijë.

Europa

Në tetor 2025, 62 010 aplikantë për herë të parë për azil (shtetas jo të BE-së) aplikuan për mbrojtje ndërkombëtare në vendet e Bashkimit Europian, duke shënuar një rënie prej 28% krahasuar me tetorin 2024 (86 470) dhe një rritje prej 6% krahasuar me shtatorin 2025 (58 495).

Ndërkohë, u regjistruan edhe 14 495 aplikantë të përsëritur, që përfaqësojnë një rritje prej 80% krahasuar me tetorin 2024 (8 075) dhe një ulje prej 10% krahasuar me shtatorin 2025 (16 185).

Grupi më i madh i azilkërkuesve nga Venezuela

Në tetor 2025, venezuelianët ishin grupi më i madh i personave që kërkuan azil (8 140 aplikantë për herë të parë), të ndjekur nga afganët (5 920), bangladeshasit (3 400) dhe sirianët (2 915).

Spanja, Italia, Franca dhe Gjermania morën 74% të aplikantëve për herë të parë

Spanja (12 885), Italia (12 650), Franca (11 245) dhe Gjermania (8 815) regjistruan numrin më të lartë të aplikantëve për azil për herë të parë, duke përfaqësuar 74% të të gjithë aplikantëve për herë të parë në BE.

Në tetor 2025, kishte 13,8 aplikantë për herë të parë për azil për çdo 100 mijë banorë në BE. Krahasuar me popullsinë e secilit vend të BE-së (më 1 janar 2025), normat më të larta të aplikantëve për herë të parë u regjistruan në Greqi (58,1), e ndjekur nga Qiproja (33,9) dhe Spanja (26,3).

1 710 të mitur të pashoqëruar aplikuan për azil

Në tetor 2025, gjithsej 1 710 të mitur të pashoqëruar aplikuan për herë të parë për azil në BE. Numri më i lartë i të miturve të pashoqëruar vinte nga Somalia (245), Egjipti (215), Eritrea (200), Afganistani (190) dhe Venezuela (180).

Vendet e Bashkimit Europian që morën numrin më të lartë të aplikimeve për azil nga të mitur të pashoqëruar ishin Holanda (350), Greqia (325), Gjermania (245) dhe Spanja (215).

Vendet e Bashkimit Europian që morën numrin më të lartë të aplikimeve për azil nga të mitur të pashoqëruar ishin Holanda (350), Greqia (325), Gjermania (245) dhe Spanja (215).

Burimi: Eurostat

Burimi: Eurostat

The post Kërkesat për azil nga shqiptarët në BE rriten sërish në tetor, niveli më i lartë nga janari appeared first on Revista Monitor.

↗

Vlera e borxhit publik të financuar nga BSH zbret në nivelin më të ulët në gjashtë vitet e fundit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Borxhi publik i financuar nga Banka e Shqipërisë ka zbritur në nivelin më të ulët në gjashtë vitet e fundit. Sipas informacionit të Bankës së Shqipërisë, në fund të tremujorit të tretë 2025 vlera e portofolit të bonove të thesarit të mbajtura nga ky institucion kishte vlerën e 59.57 miliardë lekëve.

Statistikat tregojnë gjithashtu një rënie të vazhdueshme të peshës së borxhit të brendshëm publik në Lekë, të financuar nga Banka Qendrore. Të dhënat më të fundit të Ministrisë së Financave tregojnë se në fund të tremujorit të tretë 2025 Banka e Shqipërisë zotëronte vetëm 7.25% të borxhit të brendshëm.

Pjesa e borxhit publik në Lekë të financuar nga Banka e Shqipërisë ka ardhur në rënie gjatë dekadave të fundit. Në fillim të viteve 2000, pas ndërprerjes së financimi direkt të borxhit publik nga Banka Qendrore, ajo mbante rreth 25% të tij.

Banka e Shqipërisë merr pjesë në tregun primar të titujve qeveritarë vetëm në ankandet e instrumenteve afatshkurtër (bono thesari) dhe pa paraqitur oferta konkurruese, për të mos ndikuar direkt çmimin e huamarrjes.

BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« i rezervohet paraprakisht njĂ« pjesĂ« e caktuar e emetimit. Çmimi me tĂ« cilin shitet sasia e bonove qĂ« i Ă«shtĂ« alokuar paraprakisht BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« Ă«shtĂ« yield-i mesatar i ponderuar i kĂ«rkesave tĂ« pranuara nĂ« ankand.

Zyrtarisht, mbajtja e një sasie të caktuar të bonove të thesarit nga Banka e Shqipërisë nuk ka si qëllim direkt financimin e borxhit, por përdorimin e këtyre instrumenteve në shërbim të operacioneve të Bankës së Shqipërisë me bankat tregtare.

Bankat ngelen financueset kryesore të borxhit të brendshëm publik të vendit.

Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, në fund të 9-mujorit 2025, bankat mbanin gjithsej 65.3% të stokut të borxhit të brendshëm (duke përfshirë edhe pjesën e mbajtur nga klientët e tyre), nga 64% që mbanin në të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Njëkohësisht, edhe institucionet tjera financiare e kanë rritur peshën e tyre në 14.5% të totalit, nga 14.1% që kishte qenë pesha e tyre një vit më parë.

Nga ana tjetër, pesha e individëve në financimin e borxhit të brendshëm ka pësuar një rënie të lehtë. Shifrat e Ministrisë së Financave tregojnë se individët në fund të 9-mujorit 2025 zotëronin direkt 9.38% të borxhit të brendshëm publik, nga 11.2% që mbanin një vit më parë.

Ulja e pjesës së mbajtur nga individët mund të shpjegohet së shumti me tendencën në rënie të yield-eve. Këtë vit, yield-et e bonove dhe obligacioneve të qeverisë kanë pësuar rënie të mëtejshme, duke ndjekur lëvizjet e politikës monetare të Bankës Qendrore, por edhe falë gjendjes së shëndetshme dhe likuide të sektorit financiar në vend. Kjo rënie e yield-eve e ka zbehur interesin e individëve për të investuar në këto instrumente.

The post Vlera e borxhit publik të financuar nga BSH zbret në nivelin më të ulët në gjashtë vitet e fundit appeared first on Revista Monitor.

↗

Hulumtimet arkeologjike, rregullat për lejet dhe monitorimin e tyre

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Hulumtimet arkeologjike duhet të respektojnë në mënyrë rigoroze lejet e tyre dhe për këtë synohet të vendoset një monitorim më i gjerë. Në një udhëzim të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sporteve përcaktohet konkretisht se cilat janë këto rregulla të reja.

KĂ«shtu sĂ« pari sipas udhĂ«zimit nĂ«nvizohet se hulumtimet arkeologjike kryhen vetĂ«m mbi bazĂ«n e lejes sĂ« miratuar nga KĂ«shilli KombĂ«tar i TrashĂ«gimisĂ« Kulturore Materiale (KKTKM), sipas procedurave tĂ« parashikuara nĂ« ligjin nr. 27/2018, i ndryshuar dhe VKM-nĂ« nr. 220/2021.2. « Institucioni i specializuar qĂ« kryen veprimtari tĂ« hulumtimit arkeologjik ose subjekti i licencuar nĂ« fushĂ«n e arkeologjisĂ«, i pajisur me leje nga KKTKM-ja pĂ«r kryerjen e hulumtimeve arkeologjike mban pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« plotĂ« pĂ«r zbatimin e kushteve tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« leje dhe nĂ« projektin e miratuar Çdo leje lidhet me njĂ« drejtues projekti, i cili mban  pĂ«rgjegjĂ«si  individuale  pĂ«r  korrektĂ«sinĂ« metodologjike, raportimin dhe ruajtjen e tĂ« dhĂ«nave » thuhet nĂ« udhĂ«zim.

I njëjti përcakton se subjekti përfitues i lejes ka një sërë detyrimesh ku së pari të njoftojë institucionin përgjegjës për fillimin dhe përfundimin e hulumtimit.

Së dyti të zhvillojë hulumtimin arkeologjik brenda kufijve dhe koordinatave të përcaktuara në lejen përkatëse, të miratuar nga KKTKM-ja.

Së treti të zbatojë projektin e miratuar dhe standardet profesionale të hulumtimit arkeologjik. Së katërti të  njoftojë  institucionet  përgjegjëse  për trashëgiminë kulturore në çdo rast ku vlerësohet dhe gjykohet e nevojshme për ndryshime në projektin e miratuare.

Po kështu të garantojë mbrojtjen, ruajtjen dhe integritetin e gjetjeve dhe/apo vlerave të trashëgimisë kulturore të zbuluara gjatë hulumtimit.

Së pesti të sigurojë kushte ruajtjeje ndaj ndikimit të kushteve atmosferike, siguri fizike si dhe  të  bashkëpunojë  gjatë  mbikëqyrjes  nga institucionet përgjegjëse të specializuara. Së gjashti  të kryejë dhe të përpilojë dokumentacionin teknik, në përputhje me kriteret e përcaktuara në kuadrin ligjor vendas.

Autoritetet përgjegjëse në vend kanë të drejtë që të kryejnë inspektime në vendet ku po zbatohet leja e hulumtimit arkeologjik pa njoftim paraprak.

Udhëzimi parashikon se pas përfundimit të hulumtimit, institucioni i specializuar  që  kryen  veprimtari  të  hulumtimit arkeologjik ose subjekti i licencuar në fushën e arkeologjisë,  i  pajisur  me  leje  për  hulumtime arkeologjike, paraqet raportin përfundimtar pranë institucionit përgjegjës.  Raporti  përfundimtar  përbën  kusht  për vlerësimin  e  veprimtarisë  së  institucionit  apo subjektit  dhe  për  shqyrtimin  e  kërkesave  të ardhshme për leje.

Rritja e interesit turistik për Shqipërinë ka rritur vëmendjen edhe për segmenti kulturor në vend ku sitet arkeologjike dhe objektet e trashëgimisë kanë fituar vit pas viti gjithmonë e më shumë vëmendje. Në vitin 2025 sipas të dhënave zyrtare Ministria raportoi se ishin 1.5 milionë turistë që kanë vizituar sitet arkeologjike dhe institucionet kulturore në vend. / N.Maho

 

 

The post Hulumtimet arkeologjike, rregullat për lejet dhe monitorimin e tyre appeared first on Revista Monitor.

❌