Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Pse disa njerëz i mbijetojnë infarktit, ndërsa të tjerë nuk arrijnë as deri në spital?



Kardiologët shpjegojnë çfarë ndodh në minutat e para, pse aritmitë janë vdekjeprurëse dhe pse “ora e artë” është vendimtare për mbijetesën

Edhe pse infarkti i miokardit shpesh perceptohet si një gjendje ku “ka kohë” për të reaguar, realiteti është shumë më i rrezikshëm. Statistikat tregojnë se rreth 70 për qind e njerëzve e mbijetojnë sulmin në zemër, por një e treta e pacientëve humbin jetën, ndërsa më shumë se gjysma nuk arrijnë as deri në spital, të dhëna që përputhen edhe me raportet e American Heart Association, sipas të cilave rreziku më i madh i vdekjes ndodh pikërisht në minutat e para pas bllokimit të enëve koronare. Këto shifra tregojnë qartë se çdo minutë është jetike dhe pse simptomat e infarktit nuk guxojnë të injorohen, sepse pikërisht në ato çaste të hershme vendoset fati i muskulit të zemrës.

Aritmitë malinje që shfaqen si pasojë e dëmtimit akut të muskulit të zemrës janë shkaku kryesor i vdekjes që ndodh para se pacientët me infarkt miokardi të arrijnë në spital. Sipas udhëzimeve klinike të European Society of Cardiology, fibrilacioni ventrikular dhe takikarditë kërcënuese për jetën janë komplikimet më të shpeshta dhe më fatale në fazën e hershme të infarktit.

Për këtë arsye, te disa njerëz infarkti nuk lë kohë të mjaftueshme për zhvillimin e simptomave tipike dhe kërkimin e ndihmës, ndërsa te të tjerë organizmi arrin ta përballojë goditjen fillestare, duke mundësuar mbërritjen në spital dhe nisjen e trajtimit. Shkalla e dëmtimit të muskulit të zemrës varet para së gjithash nga ajo se cila enë gjaku është prekur dhe nëse ajo është e bllokuar plotësisht apo pjesërisht, transmeton Telegrafi.

“Fuqia” e infarktit, pra madhësia e mbresës që formohet, varet nga madhësia e enës së gjakut që është bllokuar, si dhe nga fakti nëse ajo është mbyllur plotësisht apo jo, dhe këta janë faktorët më të rëndësishëm në prognozën e ecurisë së sëmundjes. Megjithatë, në përfundim ndikojnë edhe rrethana të tjera, si mosha, sëmundjet shoqëruese, ekzistenca e mëparshme e sëmundjes koronare, gjendja e veshkave, çrregullimet e elektroliteve, por edhe terapia që personi ka përdorur para infarktit, si dhe zakone të dëmshme si pirja e duhanit.

Është interesante se njerëzit që më parë nuk kanë pasur të diagnostikuar sëmundje të zemrës nuk kanë domosdoshmërisht një prognozë më të favorshme.

Dihet se te njerëzit më të rinj shpesh ndodh formimi i papritur i mpiksjeve të gjakut, zakonisht në enë më të mëdha të zemrës, gjë që çon në dëmtime më të mëdha të muskulit të zemrës. Në anën tjetër, te personat me sëmundje koronare të mëparshme, muskuli i zemrës është pjesërisht i përshtatur me furnizimin e reduktuar me oksigjen dhe mund të tolerojë për një periudhë pak më të gjatë ndryshimet që ndodhin gjatë infarktit.

Ora e artë dhe shqetësimet atipike

Në të gjithë këtë proces, koha mbetet një nga faktorët kyç. Sa më shumë të pritet, aq më i madh është dëmtimi i muskulit të zemrës dhe rreziku i komplikimeve.

Çdo minutë gjatë së cilës një pacient me infarkt miokardi nuk merr ndihmë çon drejt një dëmtimi gjithnjë e më të rëndë të muskulit të zemrës, duke rritur rrezikun e komplikimeve dhe të vdekjes së papritur kardiake. Për infarktin vlen rregulli i njohur i “orës së artë”: rezultatet më të mira arrihen nëse qarkullimi i gjakut në enën e prekur rivendoset brenda 60 minutave, qoftë me barna apo gjatë koronarografisë, fakt i theksuar edhe në rekomandimet zyrtare të kardiologëve evropianë.

Skenari më i rëndë

Edhe kur mjekët arrijnë të ndërhyjnë në kohë, në raste të rralla infarkti mund të jetë aq i rëndë sa zemra nuk arrin më të pompojë mjaftueshëm gjak ose zhvillohen komplikime të tjera serioze. Në këto situata mund të shfaqet një gjendje e ngjashme me shokun, ku organizmi reagon në mënyrë të paparashikueshme dhe trajtimi bëhet shumë më i vështirë.

Simptomat më të rëndësishme që nuk guxojnë të nënvlerësohen janë dhimbja shtrënguese në gjoks ose ndjenja e presionit pas kockës së kraharorit, e cila mund të përhapet në krahun e majtë, shpatull, qafë ose nofull. Ndonjëherë infarkti shoqërohet edhe me shqetësime atipike, si dhimbje në pjesën e sipërme të barkut, të përziera, të vjella, dobësi e papritur, djersitje e tepruar ose mungesë ajri.

Shans më i madh për mbijetesë

Në pyetjen se çfarë duhet të dijë dhe të bëjë secili prej nesh për të rritur shanset për të mbijetuar infarktin, qoftë te vetja apo te një person pranë nesh, mjekët theksojnë se para së gjithash duhet të reduktohen faktorët e rrezikut dhe të mbahen nën kontroll sëmundjet kronike.

Pirja e duhanit, ushqyerja jo e shëndetshme, mungesa e aktivitetit fizik, si dhe kontrolli i dobët i tensionit të gjakut, diabetit dhe yndyrave në gjak, rrisin ndjeshëm rrezikun për infarkt miokardi. Po aq e rëndësishme është edhe njohja e ndihmës së parë: masazhi i jashtëm i zemrës (pa frymëmarrje artificiale), deri në mbërritjen e Ndihmës së Shpejtë, te një person që ka humbur vetëdijen dhe nuk merr frymë, mund t’i shpëtojë jetën dikujt edhe në rastet e aritmive malinje që shfaqen gjatë infarktit të miokardit. /Telegrafi/

Vetëm një gotë lëngu vishnje mund të lehtësojë dhimbjet në nyje dhe të përmirësojë gjumin



Antocianina, melatonina dhe arsyeja pse ky frut po tërheq vëmendjen e mjekëve

Nëse keni vështirësi për të fjetur natën, zgjoheni të lodhur ose vuani nga dhimbjet e nyjeve, ekziston një zgjidhje natyrale që po përmendet gjithnjë e më shpesh nga ekspertët e shëndetit: lëngu i vishnjës. Kjo pije natyrale po cilësohet si një aleat i fuqishëm kundër inflamacionit, dhimbjeve kronike dhe pagjumësisë.

Sipas asaj që shkruan WebMD, vishnja dallon nga frutat e tjera për përmbajtjen e lartë të antocianinave, antioksidantë të fuqishëm që kanë efekt anti-inflamator dhe mund të ndihmojnë në uljen e dhimbjeve në nyje dhe muskuj.

Pse lëngu i vishnjës është i veçantë

Vishnja përmban pigmente bimore që i japin ngjyrën karakteristike të kuqe të errët, por pikërisht këto pigmente, antocianinat, janë edhe arsyeja kryesore pse lëngu i vishnjës lidhet me lehtësimin e inflamacionit. Sipas WebMD, këta përbërës veprojnë në mënyrë të ngjashme me disa barna kundër dhimbjes, por pa efektet anësore që shpesh i shoqërojnë ato.

Portali shëndetësor Healthline raporton se konsumimi i rregullt i lëngut të vishnjës është lidhur me ulje të shënjave inflamatore në organizëm, çka e bën veçanërisht të dobishëm për personat që vuajnë nga artriti, ngurtësimi i nyjeve apo dhimbjet kronike, përcjell Telegrafi.

Çfarë thonë studimet për dhimbjet në nyje

Studime të cituara nga Medical News Today tregojnë se personat që kanë konsumuar rregullisht lëng vishnje për disa javë kanë raportuar ulje të dhimbjes dhe përmirësim të lëvizshmërisë, veçanërisht në rastet e artritit inflamator. Studiuesit theksojnë se efekti lidhet me aftësinë e vishnjës për të frenuar proceset inflamatore në trup.

Një ndihmë natyrale edhe për gjumin

Lëngu i vishnjës nuk ndikon vetëm në nyje, por edhe në cilësinë e gjumit. Siç përcjell Sleep Foundation, vishnja është një nga burimet e rralla natyrale të melatoninës, hormonit që rregullon ritmin biologjik të trupit dhe ciklin gjumë–zgjim.

Përveç kësaj, vishnja përmban edhe triptofan, një aminoacid që ndihmon në prodhimin e serotoninës dhe melatoninës, duke kontribuar në gjumë më të thellë dhe më të qëndrueshëm. Personat që pinë lëng vishnje para gjumit flenë më shpejt dhe zgjohen më rrallë gjatë natës.

Si dhe kur të pihet lëngu i vishnjës

Ekspertët këshillojnë:

  • Një gotë (rreth 200 ml) lëng vishnje
  • 100% natyral, pa sheqer të shtuar
  • Më së miri 1–2 orë para gjumit

Kjo kohë i jep organizmit mundësinë të shfrytëzojë melatoninën natyrale dhe të mbështesë proceset rigjeneruese gjatë natës.

E rëndësishme të dihet

Edhe pse përfitimet e lëngut të vishnjës janë të mbështetura nga studime dhe burime të besueshme, ai nuk zëvendëson terapinë mjekësore. Siç thekson WebMD, lëngu i vishnjës duhet parë si shtesë e shëndetshme në stilin e jetesës, veçanërisht për personat me dhimbje kronike ose probleme me gjumin. /Telegrafi/

3 gra mbi 50 vjeç që e dominuan tapetin e kuq - më të rejat mbetën në hije



Një ngjyrë, stil i fuqishëm dhe vetëbesim që nuk blihet me vite

Edhe pse në tapetin e kuq gjithmonë kërkohet një “fytyrë e re” që me stilin e saj të errësojë të tjerët, ceremonia e ndarjes së çmimeve të revistës WWD dëshmoi se Hollywood-i ende u përket zonjave me përvojë. Tre gra, një ngjyrë dhe i njëjti rezultat: dominim absolut mbi konkurrencën më të re.

Me një sharm që vjen vetëm me vitet, përvojën dhe vetëbesimin, këto tri gra mbajtën një masterklas të vërtetë se si vishet eleganca pas të pesëdhjetave.

Nëse ekziston dikush që sfidon hapur ligjet e kohës, ajo është pa dyshim Demi Moore. E shfaqur me një fustan të gjatë të zi, që ndiqte në mënyrë perfekte linjën e saj elegante, Demi la pa fjalë publikun, transmeton Telegrafi.

Flokët e saj karakteristike të gjatë ishin lëshuar në onde të buta, por “ylli kryesor” i paraqitjes ishte gjerdani masiv me diamante dhe smeralde. Kombinimi i elegancës strikte të së zezës me shkëlqimin e ftohtë të gurëve të çmuar e shndërroi Demin në një mbretëreshë të Hollywood-it modern, duke i lënë më të rejat në hije për nga finesa.

Gjatë vitit të fundit, Pamela Anderson po përjeton një rilindje të jashtëzakonshme personale dhe stilistike, ndërsa paraqitja e saj në Kaliforni ishte kulmi i kësaj transformimi. E veshur me një fustan-mantel saten në një nuancë të butë, Pamela kanalizoi frymën e epokës së artë të Hollywood-it.

Me një frizurë që të sillte ndër mend stilin ikonik të Marilyn Monroe dhe syze elegante që i shtonin pamjes një dozë glamuri “vajzë e rrezikshme”, Pamela thjesht rrezatonte bukuri dhe vetëbesim.

Pas një pauze më të gjatë nga dritat e reflektorëve, Cameron Diaz u rikthye me një stil që dërgon një mesazh të qartë: luksi i heshtur do të vazhdojë të dominojë edhe këtë vit. Kombinimi që ajo zgjodhi ishte mishërim i minimalizmit, një fustan i thjeshtë i zi, mbi të cilin kishte hedhur një xhaketë dykrerëshe me prerje strikte.

Qasja e veshjes me linja strikte dhe autoritare krijoi një ekuilibër perfekt mes seriozitetit profesional dhe shkëlqimit hollywood-ian. Megjithatë, detaji që i dha fytyrës së saj atë shkëlqimin e njohur ishte buzëkuqi i kuq i ndezur, marka e saj personale.

Ndërsa yjet më të reja shpesh bien në grackën e mikro-trendeve kalimtare, këto tri zonja zgjodhën strukturën, materialet cilësore dhe identitetin personal, duke u veçuar qartazi nga të tjerat.

Në fund të mbrëmjes, ishte e pamundur të mos vërehej: ishte plotësisht e qartë se kush e dominonte stilin. /Telegrafi/

Dashuria e vetme e Al Pacinos: E deshi për 20 vjet – martesa që nuk ndodhi dhe pendesa që erdhi shumë vonë



Për gati dy dekada, romanca e herëpashershme e Al Pacinos me kolegen e tij Diane Keaton ishte intensive, e ndërlikuar dhe, në fund, e paqëndrueshme

Kur në vitin 1971, Diane Keaton mbërriti në sheshxhirimin e filmit The Godfather, ajo ishte vetëm 25 vjeçe. Luante rolin e Kay Adams, të dashurës dhe më vonë bashkëshortes së Michael Corleone-s, të cilin e interpretonte Al Pacino – atëherë një aktor relativisht i panjohur, për të cilin regjisori Francis Ford Coppola kishte luftuar fort që ta përzgjidhte, pavarësisht kundërshtimit të studios.

Kimia mes tyre ishte e menjëhershme.

“Isha marrëzisht e dashuruar me të”, do të pranonte më vonë Diane.
“Ishte sharmant, jashtëzakonisht qesharak, fliste pa pushim. Kishte diçka tek ai si një jetim i humbur, si një shkencëtar i çmendur. Dhe oh… ishte i mrekullueshëm!”

Deri në vitin 1974, gjatë xhirimeve të The Godfather Part II, ata u bënë çift. Ajo që pasoi ishte një lidhje gati 20-vjeçare, me ndërprerje, e mbushur me pasion, tension dhe emocione të forta, por që nuk mundi të mbijetonte si marrëdhënie e qëndrueshme.

Që në fillim, një dallim thelbësor i ndante. Diane dëshironte përkushtim. Martesë. Jetë të përbashkët. Al, i formësuar nga një fëmijëri e thyer dhe frikërat e tij të brendshme, nuk ishte në gjendje t’ia jepte këtë. Vite më vonë, ajo i vendosi një ultimatum. Edhe atëherë, ai nuk arriti të angazhohej, transmeton Telegrafi.

Ata e ndërprenë përfundimisht lidhjen rreth vitit 1990, pas përfundimit të xhirimeve të The Godfather Part III. Asnjëri prej tyre nuk u martua kurrë. Diane adoptoi dy fëmijë si nënë beqare në të pesëdhjetat. Al pati fëmijë me partnere të tjera, por mbeti beqar. Megjithatë, pavarësisht ndarjes, diçka mes tyre mbeti gjallë.

Në vitin 2017, Diane Keaton u nderua me çmimin për arritje jetësore nga American Film Institute. Al Pacino, i cili rrallë fliste publikisht për jetën private, doli në skenën e Dolby Theatre. Ai kujtoi se si ajo i kishte thënë dikur, para një interviste:

“Çfarëdo që të bësh, mos thuaj se je artist.”

Pastaj, duke e parë në publik, tha:
“Ti je artiste, Di. Je një artiste e madhe. Të dua. Përgjithmonë.”

Në sallë ra heshtje.

Historia e tyre nuk ishte kurrë një përrallë. Ishte reale – intensive, transformuese dhe, në fund, e pamundur për t’u shndërruar në martesë. Por ajo u kthye në diçka tjetër: një lidhje që as dekadat nuk arritën ta fshijnë.

11 tetor 2025, Diane Keaton ndërroi jetë në moshën 79-vjeçare. Al Pacino ndodhej në Paris për xhirime kur mori lajmin. Ai publikoi një deklaratë që përmbledhte gjithçka që kishte qenë historia e tyre:

“Diane ishte partnerja ime, mikja ime, dikush që më solli gëzim dhe që, në shumë momente, ndikoi në drejtimin e jetës sime. Edhe pse kanë kaluar më shumë se 30 vjet që kur ishim bashkë, kujtimet kanë mbetur të gjalla, dhe me vdekjen e saj u rikthyen me një forcë që është njëkohësisht e dhimbshme dhe prekëse.”

Ai shtoi:

“Ajo jetoi pa kufij dhe gjithçka që prekte mbante energjinë e saj të pagabueshme. Ajo mund të fluturonte dhe në zemrën time, gjithmonë do të fluturojë.”

Burime pranë Pacinos u thanë gazetarëve se ai tani pendohet që nuk i propozoi kurrë martesë. “Duke parë pas, Al pranon se dashuria e jetës së tij ishte Diane.”

Historia e tyre na mëson diçka që shumica e rrëfimeve romantike nuk e bëjnë: jo çdo lidhje e thellë përfundon me martesë. Jo çdo person që ta ndryshon jetën mund të ecë pranë teje përgjithmonë. Disa marrëdhënie shndërrohen në diçka tjetër - miqësi, admirim të ndërsjellë ose thjesht kujtim, pa e humbur kurrë domethënien.

Pesëdhjetë e tre vjet pas takimit të tyre në sheshxhirimin e The Godfather, homazhi i Al Pacinos dëshmoi atë që e tregoi gjithë historia e tyre: disa dashuri, edhe kur transformohen, nuk zbehen kurrë, ato zgjasin në heshtje dhe na formësojnë përgjithmonë. /Telegrafi/

6 gjëra që fëmija juaj duhet t’i dëgjojë më shpesh se “të dua”



Pse veprimet dhe fjalët e përditshme vlejnë më shumë se shprehjet e mëdha

Rritja e fëmijëve nuk është kurrë një detyrë e lehtë. Të gjithë gabojmë dhe mësojmë gjatë rrugës së prindërimit. Prindërit u thonë shpesh fëmijëve “të dua” – këto fjalë vijnë natyrshëm dhe nga zemra. Por dashuria nuk shprehet vetëm me fjalë; ajo tregohet përmes veprimeve.

Fëmijët nuk kanë nevojë vetëm të dëgjojnë se janë të dashur, por edhe ta ndiejnë dashurinë në sjelljen dhe veprimet e përditshme të prindërve. Ja gjashtë sjellje që për ta vlejnë më shumë se vetë fjalët:

1. Komunikim i hapur dhe i sinqertë

Çelësi i një marrëdhënieje të shëndetshme me fëmijët është komunikimi i vazhdueshëm dhe i hapur. Dëgjojini me vëmendje, bëni pyetje dhe tregojuni se i kuptoni. Dëgjimi i sinqertë është një aftësi që fëmijët e mësojnë më së miri nga shembulli ynë.

Flisni qartë dhe me ndershmëri, pa kërcënime që nuk do t’i përmbushni dhe pa “gjuhë fëmijërore”. Temat e vështira nuk duhen shmangur, por trajtuar me qetësi dhe qartësi. Kështu, fëmijët mësojnë si të përballen me sfidat dhe si të komunikojnë hapur.

2. E drejta për të gabuar dhe për të mësuar

Fëmijët duhet ta dinë se gabimet janë pjesë e jetës dhe një mundësi për të mësuar. Kur u tregoni si përballeni me gabimet tuaja, ata e kanë më të lehtë të pranojnë të tyret. Kjo u dërgon një mesazh të fuqishëm: nuk do të refuzohen për shkak të gabimeve, por do të pranohen dhe mbështeten pavarësisht tyre, transmeton Telegrafi.

3. Mbështetje që të japin më të mirën e vet

Ndihmojini fëmijët të eksplorojnë idetë e tyre dhe të bëhen versioni më i mirë i vetes – edhe kur interesat e tyre nuk janë “popullore”. Mund të jetë e vështirë të shihni një fëmijë që ndihet ndryshe, por është thelbësore t’i mësoni të jenë vetvetja dhe krenarë për këtë.

Nxisni në familje mentalitetin e përpjekjes: dashurinë për të mësuar, për të provuar dhe për t’u përmirësuar. Kjo ndërton kureshtjen dhe vetëbesimin.

4. Respekt për të gjithë anëtarët e familjes

Respekti është baza e çdo marrëdhënieje të shëndetshme. Tregojuni fëmijëve rëndësinë e sjelljes së mirë dhe empatisë përmes shembullit personal. Kur në familje ekziston respekt i ndërsjellë, ai reflektohet edhe në marrëdhëniet jashtë shtëpisë.

5. Shprehja e ndjenjave

Lejojini fëmijët të shprehin ndjenjat e tyre dhe mësojini si të përballen me emocionet e vështira. Bisedat për ndjenjat në fëmijëri i ndihmojnë të rriten si persona emocionalisht të pjekur. Po aq e rëndësishme është që edhe prindërit të shprehin ndjenjat e tyre në mënyrë të përshtatshme - kjo u tregon fëmijëve se edhe të rriturit janë njerëz.

6. Pranimi i asaj që fëmijët janë vërtet

Pranojini fëmijët ashtu siç janë, pa u përpjekur t’i shndërroni në versione të vogla të vetes suaj. Çdo fëmijë ka dhunti dhe interesa unike; detyra juaj është t’i ndihmoni t’i zbulojnë. Kur i mbështesni në individualitetin e tyre, ndërtoni vetëbesim dhe qëndrueshmëri emocionale.

Përfundim

Duke futur këto gjashtë zakone në jetën e përditshme, u tregoni fëmijëve se çfarë do të thotë dashuri e vërtetë. Edhe prindërit gabojnë shpesh, por ajo që ka rëndësi është gatishmëria për të mësuar, për t’u përmirësuar dhe për të qenë të pranishëm me zemër të hapur. /Telegrafi/

Pse pesimistët shërohen më ngadalë – mekanizmat që e bëjnë sëmundjen të zgjasë më shumë



Si pritshmëritë negative ndikojnë drejtpërdrejt në terapi, imunitet dhe rikuperim

Në rrjedhën e shërimit nuk ndikojnë vetëm terapia, diagnoza dhe gjendja fizike e organizmit, por edhe mënyra se si individi e përjeton sëmundjen e tij. Gjithnjë e më shumë prova tregojnë se një këndvështrim pesimist ndaj jetës mund ta ngadalësojë procesin e shërimit – jo vetëm në aspektin psikologjik, por edhe përmes modeleve konkrete të sjelljes që ndikojnë drejtpërdrejt në shëndet. Pesimistët janë gjithashtu në rrezik më të lartë për t’u sëmurë më shpesh.

Pesimistët dhe “parashikimi” i rezultatit të keq në sëmundje

Pesimistët kanë prirjen të presin paraprakisht një përfundim negativ. Kur përballen me sëmundjen, ky qëndrim shpesh shndërrohet në ndjenjë pafuqie dhe humbje kontrolli. Në vend që të besojnë se përmes sjelljes së tyre mund të kontribuojnë në shërim, ata më shpesh mendojnë se gjithçka është e paracaktuar. Kjo mënyrë të menduari nuk mbetet vetëm në nivel mendimesh, por reflektohet shpejt edhe në vendimet e përditshme.

Një nga problemet kyçe të qasjes pesimiste ndaj trajtimit është mospërputhshmëria në ndjekjen e terapisë. Personat që dyshojnë në suksesin e trajtimit priren më pak t’u përmbahen rreptësishtë rekomandimeve, më shpesh e anashkalojnë terapinë, i shtyjnë kontrollet ose neglizhojnë këshillat për ushqim dhe aktivitet fizik. Në plan afatgjatë, pikërisht këto lëshime të vogla, në dukje të parëndësishme, mund të kenë ndikim të madh në ecurinë e sëmundjes dhe shpejtësinë e rikuperimit, transmeton Telegrafi.

Stresi, mungesa e besimit dhe qëndrimi pasiv ndaj shëndetit

Pritshmëritë negative e rrisin më tej stresin, ndërsa stresi kronik ka ndikim të drejtpërdrejtë në organizëm. Te pesimistët shpesh vërehet reagim më i fortë dhe më i zgjatur ndaj stresit, gjë që mund ta dobësojë sistemin imunitar dhe ta vështirësojë rigjenerimin. Kur trupi ndodhet vazhdimisht në gjendje tensioni, procesi i shërimit bëhet më i ngadalshëm dhe më i ndërlikuar.

Pesimizmi shpesh shoqërohet edhe me mungesë besimi ndaj terapisë, sistemit shëndetësor, madje edhe ndaj vetë aftësive personale. Ky qëndrim çon në një marrëdhënie pasive me shëndetin. Në vend të përfshirjes aktive në trajtim, individi tërhiqet dhe ia lë gjithçka rrethanave, duke i zvogëluar edhe më tej gjasat për një rezultat pozitiv.

Ndryshe nga kjo, personat që besojnë se veprimet e tyre kanë kuptim janë më të prirur ndaj disiplinës dhe këmbënguljes. Pesimistët, përkundrazi, dorëzohen më shpesh sapo hasin një pengesë ose nuk shohin rezultate të shpejta. Shërimi rrallë ndodh brenda natës, ndërsa padurimi dhe dyshimi e vështirësojnë edhe më shumë procesin.

istockphot

A është ky një model pa mundësi ndryshimi?

Është e rëndësishme të theksohet se pesimizmi nuk është thjesht humor i keq, por një model i rrënjosur i të menduarit që ndikon drejtpërdrejt në sjellje. Përqendrimi te pengesat, frika nga dështimi dhe pritja e vazhdueshme e një rezultati negativ krijojnë një rreth vicioz, ku personi ndihet gjithnjë e më i dobët dhe më pak i motivuar për të bërë përpjekje.

Megjithatë, ky model nuk është i pandryshueshëm. Edhe hapa të vegjël drejt një qasjeje më aktive, si vendosja e qëllimeve realiste, respektimi i rekomandimeve bazë dhe marrja e përgjegjësisë për zgjedhjet e përditshme, mund të kenë efekt pozitiv në rrjedhën e trajtimit. Nuk është e domosdoshme të zhvillohet optimizëm i theksuar; mjafton të ndërpritet pasiviteti dhe të pranohet se sjellja, edhe në prani të dyshimit, mund të kontribuojë në një rezultat më të mirë.

Përfundim

Në fund, dallimi në shpejtësinë e shërimit shpesh nuk varet vetëm nga rëndësia e sëmundjes, por nga marrëdhënia që individi ka me shëndetin e vet. Qëndrimi pesimist mund të shndërrohet në një pengesë të padukshme në rrugën drejt shërimit, ndërsa një qasje aktive dhe e angazhuar e pa pritshmëri të mëdha shpesh bën dallimin vendimtar. /Telegrafi/

Çizmet ju rrëshqasin mbi borë dhe akull? Bëjini të sigurta në pak minuta



Metoda të thjeshta që funksionojnë realisht dhe nuk dëmtojnë këpucët

Dimri jep pamje përrallore, por ecja nëpër trotuare shpesh të bën të ndihesh sikur çdo hap është një vendim jetik. Trotuaret nuk janë gjithmonë të pastruara, bora shndërrohet shpejt në akull dhe papritur kupton se çizmet e tua të preferuara janë një detaj i bukur, por pa funksion. Rrëshqitja kthehet në një “horror” të përditshëm dhe gjithçka ngjan si skenë komedie, vetëm se askush nuk dëshiron të jetë personazhi që rrëzohet para dyqanit.

Prandaj, këto nuk janë truke estetike, por zgjidhje reale për të qëndruar i sigurt në këmbë dhe për të mos luftuar me akullin si Bambi mbi akull.

Si t’u jepni çizmeve më shumë kapje (grip)

1. Bëjeni shollën më të ashpër
Këshilla më e thjeshtë dhe më efektive është t’i jepni shollës pak strukturë. Nëse çizmet tuaja janë tërësisht të sheshta dhe të lëmuara, rrëshqitja është e pashmangshme. Merrni letër smerili dhe kalojeni disa herë mbi shollë për të krijuar një sipërfaqe më të ashpër. Nuk e dëmton pamjen e çizmes, por bën një ndryshim të madh në akull.

2. Sprej silikoni – me kujdes
Spreji silikoni mund të krijojë një shtresë që kapet më mirë në borë, por duhet përdorur vetëm në skajet e shollës, jo në të gjithë sipërfaqen. Nëse aplikohet gabimisht, mund të ketë efekt të kundërt.
Gjithashtu, është e rëndësishme që sholla të jetë e pastër: bora dhe lluca ngjiten në sipërfaqe të lëmuara dhe krijojnë një film rrëshqitës. Pastrimi i shollës para se të dilni nga shtëpia ul ndjeshëm rrezikun e rrëshqitjes, transmeton Telegrafi.

Truke shtesë që vërtet funksionojnë

✔ Mbulesa gome me thumba
Për stabilitet maksimal, zgjidhja më praktike janë mbulesat prej gome me thumba metalike që vendosen mbi shollë. Nuk janë glamuroze, por janë shpëtim në akull. Hiqen sapo të hyni në ambient të mbyllur, janë të lira, të lehta dhe zënë shumë pak vend në çantë.

✔ Sprej kundër ujit për lëkurë
Një tjetër variant është përdorimi i sprejit që largon ujin nga lëkura. Kur sholla nuk thith lagështi, ruan më gjatë strukturën e saj dhe nuk bëhet aq rrëshqitëse. Bonus: kjo metodë edhe zgjat jetën e çizmeve.

Edhe mënyra e ecjes ka rëndësi

Në akull, mënyra se si ecni është po aq e rëndësishme sa këpucët që mbani.

  • Vendoseni tërë shputën në tokë, jo vetëm thembrën
  • Mbajini gjunjët pak të përkulur
  • Bëni hapa më të shkurtër, jo hapa të gjatë që humbasin ekuilibrin

Kjo mënyrë ecjeje ju mban shumë më të qëndrueshëm sesa ecja e shpejtë dhe me hapa të mëdhenj.

Përfundim

Dimri nuk do të bëhet më pak rrëshqitës, por çizmet tuaja mund të bëhen shumë më të sigurta nëse i përgatisni pak për terrenin. Janë pikërisht këto rregullime të vogla që bëjnë diferencën e madhe kur nën këmbë keni akull dhe jo asfalt. /Telegrafi/

"Fytyra e kortizolit": Si stresi po ju 'ha' kolagjenin dhe 5 mënyra për ta ndalur



Dermatologët shpjegojnë pse stresi e plak lëkurën dhe si ta riktheni ekuilibrin

Kortizoli prej kohësh mban etiketën e “hormonit të keq”, edhe pse në thelb është jetik për mbijetesën tonë. Si hormon i stresit, ai na ndihmon të reagojmë shpejt dhe të përballojmë situata të rrezikshme. Problemi lind kur prodhimi i tij mbetet i lartë për një kohë të gjatë, duke u shndërruar nga aleat në armik të organizmit.

Pasojat e kortizolit të çrregulluar nuk ndalen vetëm te shëndeti mendor dhe fizik. Shtimi në peshë, pagjumësia, ndryshimet e humorit dhe problemet me tretjen janë vetëm fillimi. Në nivelin e lëkurës, kortizoli i tepërt çon në shkatërrimin e kolagjenit dhe elastinës, përshpejton procesin e plakjes, thellon rrudhat dhe e bën lëkurën të duket e lodhur, e varur dhe pa shkëlqim.

Në rrjetet sociale po qarkullon gjithnjë e më shpesh termi “cortisol face”, që përshkruan një fytyrë të fryrë, të enjtur dhe të lodhur si pasojë e stresit. Dermatologët theksojnë se kjo gjendje, në formën e saj të vërtetë mjekësore, është e rrallë dhe zakonisht lidhet me çrregullime serioze si sindroma e Cushing-ut. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se stresi i përditshëm nuk lë gjurmë reale në lëkurë, përkundrazi.

Lajmi i mirë është se zakonet e vogla të përditshme mund ta ndihmojnë trupin dhe rrjedhimisht lëkurën të rikthehet në ekuilibër, transmeton Telegrafi.

Ja pesë veprime që mund të bëjnë diferencë të madhe:

1. Rregulli i 10 minutave

Nuk keni nevojë për orë të tëra ritualesh vetëkujdesi. Ekspertët theksojnë se edhe 10 minuta në ditë, të dedikuara vetëm për veten, mund të ulin ndjeshëm nivelin e stresit dhe të kontribuojnë në balancën mes trupit, mendjes dhe lëkurës. Një shëtitje e qetë, një çaj i ngrohtë në heshtje apo disa shtrirje të lehta mjaftojnë.

2. Ushqyerje antiinflamatore

Edhe pse nuk e rregullon drejtpërdrejt kortizolin, ushqimi antiinflamator ndihmon në qetësimin e inflamacionit të heshtur që shkakton stresi kronik. Çaji jeshil, peshku i yndyrshëm (si salmoni), arrat, farat dhe shmangia e sheqernave të rafinuara ndihmojnë që lëkura të mbetet më elastike, më e qëndrueshme dhe më e shëndetshme.

3. Praktika të thjeshta relaksimi

Meditimi nuk është për të gjithë, por frymëmarrja e vetëdijshme është një alternativë po aq efektive. Merrni frymë thellë nga hunda, nxirrni ajrin nga goja dhe përqendrohuni te lëvizja e brinjëve dhe barkut. Vetëm disa përsëritje mund të aktivizojnë sistemin parasimpatik dhe të ulin ndjeshëm stresin.

4. Gjumi si terapi natyrale

Gjumi cilësor është trajtim natyral për hormonet dhe lëkurën. Gjatë natës ndodh rigjenerimi qelizor, balancimi hormonal dhe riparimi i dëmeve të shkaktuara nga stresi. Një rutinë e rregullt gjumi është mënyra më e thjeshtë dhe më efektive për t’i rikthyer fytyrës freskinë dhe vitalitetin.

5. Neurokozmetika – hapi i ri në kujdesin e lëkurës

Një drejtim i ri dhe shumë interesant në industrinë e bukurisë është kozmetika neuroaktive. Këto produkte përmbajnë përbërës si ekstrakti i shafranit ose kanabinoidët, të cilët ndikojnë në sistemin nervor të lëkurës. Duke aktivizuar mekanizmat e relaksimit, ato ndihmojnë në uljen e stresit emocional dhe përmirësimin e gjendjes së lëkurës. Edhe pse kjo fushë është ende në zhvillim, lidhja mes trurit dhe lëkurës po dëshmohet gjithnjë e më e fortë.

Përfundim

“Cortisol face” nuk është vetëm trend në rrjete sociale, por sinjal se trupi po kërkon pushim. Duke ndryshuar zakone të vogla ditore, mund të mbroni kolagjenin, të ngadalësoni plakjen e lëkurës dhe të ndiheni më mirë – si nga jashtë, ashtu edhe nga brenda. /Telegrafi/

Grenlanda nga afër: Ajsbergë gjigantë, balena dhe udhëtimi që nuk harrohet



Nga fjordet e egra te dritat veriore - natyrë e paprekur dhe përvoja ekstreme

Grenlanda mund të jetë aktualisht e zhytur në errësirën e thellë të dimrit arktik, por ishulli gjigant me rreth 56 mijë banorë, kryesisht Inuitë, sërish u rikthye në qendër të vëmendjes globale. Këtë herë, jo vetëm për bukuritë e tij natyrore, por edhe për rëndësinë gjeopolitike. Mediat ndërkombëtare raportojnë se presidenti amerikan Donald Trump e ka rikthyer temën e interesit strategjik të SHBA-së për Grenlandën, duke theksuar rëndësinë e saj për sigurinë kombëtare.

Para se politika dhe gjeostrategjia ta nxirrnin Grenlandën në qendër të vëmendjes botërore, ishulli kishte nisur të shfaqej gjithnjë e më shumë si destinacion turistik unik. Vizitorët zbulojnë një territor të egër, pothuajse të paprekur, me natyrë dramatike dhe kulturë indigjene të ruajtur me fanatizëm.

Ishull i akullit, ngjyrave dhe mbijetesës

Rreth 80 për qind e Grenlandës mbulohet nga një shtresë akulli disa kilometra e trashë, çka i detyron banorët të jetojnë përgjatë brigjeve, në vendbanime të vogla me shtëpi shumëngjyrëshe. Inuitët kanë mësuar të mbijetojnë në kushte ekstreme: dimra të ashpër, gjueti foka mbi akull, drita veriore mbi qiell dhe errësirë pothuajse të përhershme. Sot, krahas traditave, ata mbështeten edhe në dyqane lokale dhe logjistikë moderne.

Një nga ndalesat më magjepsëse është Ilulissat, një vendbanim simpatik peshkatarësh i njohur për peshkimin e halibutit dhe karkalecave. Qyteti shtrihet në një gji me shkëmbinj të errët, ku vizitorët mund të ulen në bare lokale dhe të shijojnë birra artizanale, të filtruar, sipas legjendës lokale, përmes blloqeve akulli mbi 100 mijë vjeçare, transmeton Telegrafi.


Akullnaja si katedrale natyrore

Afër Ilulissatit ndodhet një nga mrekullitë më të mëdha natyrore të planetit - Icefjord i Ilulissatit, monument natyror i mbrojtur nga UNESCO. Këtu, ajsbergë sa ndërtesa shumëkatëshe çlirohen nga shtresa e akullit dhe lundrojnë ngadalë në Gjiri Disko, si anije fantazmë.

Varka të vogla turistike i afrojnë vizitorët këtyre kolosëve të akullit, gjithmonë me kujdes. “Një herë pashë një ajsberg të çahej më dysh. Copat ranë në det dhe krijuan një valë gjigante. Nuk qëndrova gjatë aty”, tregon David Karlsen, kapiten i një varke turistike.

Balena – spektakël dhe traditë

Gjigantët e tjerë të Gjirit Disko janë balenat. Vëzhgimi i tyre është një përvojë e jashtëzakonshme përgjatë gjithë bregdetit të thyer të Grenlandës. Por këtu, balenat nuk janë vetëm për t’u admiruar, ato edhe hahen.

Vizitorët shpesh befasohen kur provojnë mattak, një specialitet tradicional grenlandez i përbërë nga lëkura dhe dhjami i balenës, me teksturë që u ngjan çamçakëzëve dhe shije të pazakontë për qiellzën perëndimore.


Lundrimi, aventura dhe eklipsi i vitit 2026

Bregu perëndimor i Grenlandës është veçanërisht i popullarizuar për lundrime turistike, kryesisht nga Amerika e Veriut dhe Islanda. Ajo që dikur ishte një aventurë për eksploratorë të guximshëm, sot po kthehet në turizëm masiv.

Një shtysë shtesë pritet të vijë në vitin 2026, kur eklipsi total i Diellit do të rrisë ndjeshëm numrin e vizitorëve. Kompani si EyOS Expeditions tashmë po planifikojnë udhëtime me anije ekskluzive për t’i vendosur udhëtarët pikërisht në zonën e errësimit total.


Grenlanda e egër – pa rrugë, pa turma

Më pak e vizituar, por jashtëzakonisht tërheqëse, është ana vërtet e egër e Grenlandës. Ajo karakterizohet nga fjorde dramatike, ajsbergë që lundrojnë ngadalë dhe mungesë totale rrugësh. Në disa zona, vetëm rreth 3.500 banorë jetojnë përgjatë bregdetit, të izoluar nga pjesa tjetër e botës.

Në dimër, Inuitët përdorin kryesisht motorë bore, por sllitat me qen mbeten simbol i fortë kulturor. Turistëve u ofrohen ture me qen, që zgjasin rreth një orë, me veshje speciale për t’u mbrojtur nga të ftohtit ekstrem.

Dritat veriore – spektakël i pastër i natyrës

Megjithatë, atraksioni më magjik i dimrit është aurora borealis. Me ndotje minimale të dritës urbane, Grenlanda shndërrohet në një kanavacë të errët ku dritat veriore vallëzojnë lirshëm. Pushimet e dedikuara për vëzhgimin e aurorës po bëhen gjithnjë e më të kërkuara.

Një ishull në ndryshim

Jeta në Grenlandë po ndryshon. Kriza klimatike po shkrin shtresën e akullit, ndërsa ishulli po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një figurë kyçe të shahut gjeopolitik global. Për momentin, vëmendja ndërkombëtare po ndriçon një nga destinacionet turistike më të egra dhe më të paprekura në Tokë.

- YouTube

/Telegrafi/

Mjeshtri i pushtimit emocional: Si t’i mbijetoni një lidhjeje me Akrepin?



Si të ruani qetësinë, kufijtë dhe veten në një marrëdhënie me shenjën më enigmatike të zodiakut

Edhe pse na tërheqin në mënyrë të parezistueshme karizma dhe ndjeshmëria e kësaj shenje mistike të ujit, një lidhje me ta ndonjëherë mund të jetë një sfidë e vërtetë.

Më poshtë sjellim disa këshilla që do t’ju ndihmojnë ta kuptoni më mirë Akrepin dhe të shijoni udhëtimin intensiv dhe pasionant që ofron një lidhje me personat e lindur në këtë shenjë horoskopi.

Pse Akrepët kanë një reputacion kaq të keq?

Çdo shenjë horoskopi ka anët e saj pozitive dhe negative, por duket se Akrepët kënaqen veçanërisht me reputacionin e tyre si shenjë frikësuese. Nga jashtë duken të fortë dhe të papërshkueshëm, por sapo i njihni më mirë, kuptoni se kjo shenjë uji është në thelb e butë dhe e ndjeshme.

Reputacioni i tyre i keq buron pjesërisht nga mitologjia. Planetët sundues të Akrepit janë Marsi, perëndia e luftës, dhe Plutoni, perëndia e botës së nëndheshme. Njerëzit shpesh kanë frikë nga Akrepi sepse ai i përjeton ndjenjat shumë më intensivisht se shenjat e tjera. Për më tepër, janë jashtëzakonisht intuitivë, ndaj është pothuajse e pamundur t’i mashtroni.

E nëse Akrepi zemërohet ose lëndohet, jini të sigurt se do ta planifikojë hakmarrjen. Zakonisht do ta “thumbojë” personin që e ka lënduar dhe do të vazhdojë përpara sikur asgjë të mos ketë ndodhur, transmeton Telegrafi.

Si t’i mbijetoni një lidhjeje me Akrepin?

Ashtu si vetë kjo shenjë misterioze dhe shpesh konfuze, përgjigjja nuk është e thjeshtë.

Shmangni dramën

Kjo shenjë uji nuk ka durim për dramën, përveçse kur bëhet fjalë për dramën e tyre personale. Prandaj, shmangni reagimet e tepruara në praninë e tyre. Reagimi tipik i Akrepit ndaj teatralitetit është injorimi i mesazheve dhe thirrjeve. Ata nuk kanë frikë të bllokojnë njerëzit që ua prishin ndjenjën e stabilitetit.

Lërini të udhëheqin lojën – ose të paktën të mendojnë se po e udhëheqin

Akrepët mund të jenë të prirë drejt kontrollit dhe nuk i pëlqejnë surprizat. Rekomandohet t’i lini ata të marrin drejtimin në planifikim, në mënyrë që kjo energji të neutralizohet. Sigurisht, mund të jepni sugjerime, por vetëm kur ju kërkohen. Lejojini të marrin meritat për idetë, edhe nëse ato janë tuajat.

Injoroni “thumbimin” e tyre helmues

Thumbimi i Akrepit mund të jetë i dhimbshëm. Është e rëndësishme të dini se Akrepët reagojnë shpesh në moment, por kjo nuk do të thotë se do t’i mbajnë gjatë ato emocione. Kanë temperament të fortë dhe mund të shpërthejnë kur “preken”. Jepuni hapësirë që të qetësohen – zakonisht kërkojnë falje pasi të ftohen.

Qëndroni misteriozë

Kur komunikoni me Akrepin, mbajini mesazhet të shkurtra dhe të ëmbla. Lërini gjithmonë të duan më shumë. Akrepët e duan përpjekjen dhe ndërtimin gradual të lidhjes. Për ta arritur këtë, duhet të zgjoni interesin e tyre që do të thotë të mbeteni enigmatikë, sidomos në fillim. Ata kënaqen duke zgjidhur enigmën që jeni ju.

Respektoni ambicien e tyre

Ambicia është motori i Akrepëve. Dëshira e tyre për sukses në çdo aspekt të jetës mund t’i çojë drejt sjelljeve të pamëshirshme dhe lojërave të pushtetit. Ata nuk ndalen derisa të arrijnë atë që duan. Më e mira është t’i lini të ecin në rrugën e tyre dhe t’i mbështesni për aq kohë sa kjo nuk ju dëmton ju apo të tjerët.

Pse i adhurojmë megjithatë?

Edhe pse mund të jenë të vështirë dhe tepër intensivë, Akrepëve është e pamundur t’u rezistosh. Ata kanë cilësi të jashtëzakonshme që na tërheqin fuqishëm.

Janë brutalisht të sinqertë

Meqë dinë të lexojnë mes rreshtave dhe e nuhasin gënjeshtrën, Akrepët e vlerësojnë jashtëzakonisht shumë autenticitetin. Nëse zbulojnë se po fshehni diçka, besueshmëria juaj do të dëmtohet rëndë. Rikthimi i besimit kërkon shumë kohë nëse ndodh ndonjëherë. Me ta, sinqeriteti është gjithmonë politika më e mirë.

Duam të rriten bashkë me ju

Akrepët e nxisin dhe e pranojnë ndryshimin. Ata besojnë te njerëzit që kanë treguar se mund të zhvillohen dhe të bëhen version më i mirë i vetes. Dashuria e palëkundur i ndihmon të kuptojnë se njerëzit mund të transformohen, nëse e duan vërtet dhe punojnë për këtë – ashtu siç bëjnë edhe vetë.

Emocionet e tyre janë të thella

Akrepët nuk kanë frikë të shkojnë në ekstreme dhe i shprehin thellë emocionet e tyre, çka i bën mjeshtër të “love bombing”. Lajmi i mirë është se me ta nuk keni nevojë të përmbaheni. Si valët e oqeanit, më e mira është t’i lini emocionet të rrjedhin lirshëm.

Besnikëria është emri i tyre i dytë

Nuk do të na habiste aspak nëse Akrepi e ka shpikur shprehjen “me ty deri në fund”. Kjo është motoja e tyre i jetës. Ata qëndrojnë besnikë ndaj atyre që i duan dhe i mbrojnë miqtë deri në fund – edhe kur këta nuk kanë të drejtë. Me një Akrep në krah, gjithmonë e dini se dikush ju ruan shpinën.

Luftojnë për atë në çfarë besojnë

Sapo Akrepi merr një vendim, është jashtëzakonisht e vështirë ta largosh prej tij. Energjia e tyre fikse i shtyn të luftojnë për atë që duan më shumë, pavarësisht pasojave. Kur diçka është në mendjen dhe zemrën e tyre, ata qëndrojnë të fortë dhe nuk dorëzohen derisa ta arrijnë qëllimin. /Telegrafi/

Rrëzohet miti i pashërueshmërisë së Alzheimerit: Shkencëtarët raportojnë përmbysje të sëmundjes



Studimi i ri tregon se rikthimi i funksioneve njohëse është i mundur përmes rivendosjes së ekuilibrit energjetik të trurit

Për më shumë se një shekull është besuar se personat e prekur nga sëmundja e Alzheimerit nuk mund të rikuperohen nga dëmtimet e trurit që ajo shkakton. Si pasojë, kërkimet shkencore janë fokusuar kryesisht në parandalimin ose ngadalësimin e përparimit të sëmundjes, e jo në mundësinë e rikuperimit.

Kjo qasje po ndryshon falë një studimi të ri, të publikuar në revistën shkencore Cell Reports Medicine, ku një ekip studiuesish nga spitalet universitare, Universiteti Case Western Reserve dhe Qendra Mjekësore Louis Stokes Cleveland VA, ka hetuar nëse truri i prekur rëndë nga Alzheimeri i avancuar mund të rikuperohet.

Problemi i ekuilibrit të NAD⁺

Duke studiuar Alzheimerin te minjtë dhe në mostra të trurit të njerëzve me këtë sëmundje, studiuesit zbuluan se një nga faktorët kryesorë nxitës të sëmundjes është paaftësia e trurit për të ruajtur nivelet normale të molekulës kyçe të energjisë qelizore – NAD⁺.

Madje, u vërtetua se ruajtja e ekuilibrit të duhur të NAD⁺ jo vetëm që mund të ngadalësojë sëmundjen, por potencialisht edhe të përmbysë rrjedhën e saj, dhe jo thjesht të pengojë përparimin.

Nivelet e NAD⁺ bien natyrshëm me moshën në të gjithë trupin, përfshirë trurin. Kur ky ekuilibër prishet, qelizat humbasin aftësinë për të kryer procese jetike për funksionimin dhe mbijetesën. Studimi tregoi se kjo rënie është shumë më e theksuar te njerëzit me Alzheimer sesa te personat e shëndetshëm, një model i ngjashëm u vu re edhe te minjtë, transmeton Telegrafi.

Një mekanizëm i ri terapeutik

NAD⁺ është një molekulë e vogël që merr pjesë në shumë reaksione kimike, veçanërisht në mitokondri, të lidhura ngushtë me prodhimin e energjisë qelizore. Dihet prej kohësh se nivelet e tij bien me moshën dhe janë veçanërisht të ulëta në sëmundjen e Alzheimerit.

Studimi sugjeron se rivendosja e ekuilibrit të NAD⁺ mund të jetë mekanizmi bazë i një terapie të re për Alzheimerin.

Eksperimentet në minj

Edhe pse Alzheimeri është sëmundje specifike për njerëzit, ai mund të studiohet në laborator përmes minjve të modifikuar gjenetikisht që mbartin mutacione njerëzore të lidhura me këtë sëmundje.

Në këtë studim u përdorën dy modele të tilla:

  • një linjë minjsh me mutacione të shumta të lidhura me përpunimin e amiloidit
  • një linjë tjetër me mutacion në proteinën tau

Të dyja grupet zhvilluan dëmtime të trurit shumë të ngjashme me ato që shihen te Alzheimeri: prishje të barrierës mbrojtëse të trurit, degradim të fibrave nervore, inflamacion kronik, ulje të formimit të neuroneve të reja dhe përkeqësim të komunikimit nervor.

Si pasojë, minjtë shfaqën probleme serioze me kujtesën, të mësuarit dhe orientimin, ngjashëm me simptomat te njerëzit me Alzheimer.

Një përbërje kyçe për ekuilibrin e NAD⁺

Pas konstatimit të rënies së NAD⁺, studiuesit testuan nëse:

  • sëmundja mund të parandalohej para shfaqjes së simptomave
  • apo nëse mund të përmbysej edhe në faza të avancuara

Ata përdorën një përbërje të quajtur P7C3-A20, të zhvilluar në laboratorin e tyre, e cila ndihmon qelizat të ruajnë ekuilibrin e NAD⁺.

Rezultatet ishin mbresëlënëse:

  • minjtë u mbrojtën nga zhvillimi i sëmundjes
  • te ata me Alzheimer të avancuar, truri arriti të riparojë dëmtime të mëdha
  • në të dy modelet, aftësitë njohëse u rikthyen plotësisht

Gjithashtu, niveli i proteinës tau-217 në gjak u kthye në vlera normale, një biomarker i rëndësishëm i Alzheimerit te njerëzit.

Shpresë, por edhe kujdes

Në SHBA, disa suplemente që shërbejnë si pararendës të NAD⁺ janë të disponueshme pa recetë. Megjithatë, autori kryesor i studimit paralajmëron se këto suplemente mund të rrisin NAD⁺ në nivele të rrezikshme, duke potencialisht nxitur zhvillimin e kancerit.

Qasja e re dallon sepse:

  • nuk e rrit NAD⁺ në mënyrë të pakontrolluar
  • ruan një ekuilibër fiziologjik të sigurt, edhe në kushte stresi të lartë qelizor

Zbulim i rëndësishëm, por ende eksperimental

Autorët theksojnë se përmirësimi i simptomave nuk do të thotë domosdoshmërisht rikthim i neuroneve të humbura, por rritje e rezistencës së trurit, falë:

  • ndalimit të humbjes neuronale
  • rritjes së plasticitetit sinaptik
  • rolit më të madh të neuroneve të reja

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se rezultatet në minj nuk garantojnë të njëjtin sukses te njerëzit, dhe se studimet klinike janë hapi i domosdoshëm i radhës.

Përfundim:
Studimi hap një dritare shprese për trajtime të reja të Alzheimerit, por është ende herët për përfundime klinike. Kujdesi shkencor dhe testimet te njerëzit do të jenë vendimtare. /Telegrafi/

Pastrimi i veturës nga akulli: Gabime dhe veprime që mund t’ju kushtojnë shtrenjtë nëse i anashkaloni



Disa veprime të vogla para nisjes që ju shpëtojnë nga gjoba dhe aksidenti

Mëngjeset e dimrit për shumicën e shoferëve duken njësoj – akull në xhamin e përparmë, gishta të ngrirë dhe minuta të humbura para nisjes për në punë.

Por, ndërsa shumëkush përdor gërvishtëse dhe sprej të shtrenjtë për shkrirjen e akullit, ekspertët thonë se zgjidhja fshihet aty ku e prisni më pak - në kuzhinë. Gjërat e lira, që pothuajse të gjithë e kanë në shtëpi, mund t’ju kursejë kohë, para dhe nerva gjatë ditëve të ftohta.

Dimri nuk dëmton vetëm shoferët, por edhe makinat

Të ftohtit, bora dhe akulli nuk përbëjnë vetëm rrezik të shtuar në trafik, por mund të ndikojnë seriozisht edhe në gjendjen e automjetit.

Nga xhamat dhe fshirëset e ngrira, te targat e palexueshme dhe gomat e papërshtatshme - dimri nuk fal pakujdesinë. Ekspertët paralajmërojnë se përgatitja e duhur e makinës është thelbësore për të shmangur gjobat, defektet dhe aksidentet.

Qesja për ngrirje – aleati i papritur kundër akullit

Sipas këshillave të ekspertëve nga portali ChooseMyCar.com, lufta me akullin nuk duhet të jetë as e komplikuar dhe as e kushtueshme.

Një nga truket më të thjeshta përfshin një qese të zakonshme për ngrirje. Mjafton ta mbushni me ujë të ngrohtë (jo të nxehtë), ta mbyllni mirë dhe ta kaloni lehtë mbi xhamin e ngrirë të përparmë. Akulli shkrihet pothuajse menjëherë, pa gërvishtje dhe pa rrezik për dëmtimin e xhamit.

Ky truk mund të zëvendësojë lëngjet e shtrenjta për shkrirjen e akullit dhe ta shkurtojë ndjeshëm rutinën e mëngjesit.

Çorape mbi fshirëset? Po, ka kuptim

Përveç qeseve për ngrirje, në shtëpi fshihen edhe zgjidhje të tjera praktike. Për shembull, çorapet e zakonshme mund të parandalojnë ngjitjen e fshirëseve të xhamit gjatë natës.

Para se të flini, mjafton të vendosni nga një çorape mbi secilën fshirëse. Në mëngjes ato do të shkëputen lehtë nga xhami, pa dëmtuar gomën dhe pa lodhje shtesë.

Truket e lira parandalojnë probleme të shtrenjta

Nick Zapolski, ekspert automobilistik dhe themelues i portalit ChooseMyCar.com, thekson se këto këshilla nuk janë vetëm praktike, por edhe të dobishme në plan afatgjatë për gjendjen e automjetit.

“Nën temperaturat e ulëta, makinat kërkojnë kujdes shtesë. Për fat të mirë, ekzistojnë shumë objekte të lira shtëpiake që na lejojnë t’i mbajmë xhamin e përparmë dhe dritat të pastra pa shpenzime të mëdha”, ka thënë Zapolski për Mirror.

Ai shton se i njëjti parim mund të zbatohet edhe për pjesë të tjera të automjetit, si pastrimi i targave me një sfungjer të zakonshëm, gjë që ka rëndësi edhe nga aspekti ligjor, transmeton Telegrafi.

Targat duhet të jenë të pastra – gjoba nuk është e vogël

Gjatë dimrit, targat shpesh mbulohen me borë, akull ose baltë dhe bëhen të palexueshme. Sipas Ligjit për sigurinë e trafikut rrugor, shoferët janë të detyruar t’i mbajnë targat gjithmonë të pastra dhe të dukshme.

Për targa të palexueshme parashihet gjobë. Për pastrim mjafton një sfungjer i zakonshëm i lagur me ujë dhe sapun të butë, duke fërkuar lehtë për të shmangur dëmtimet.

Gomat janë çelësi i sigurisë – kjo shpesh neglizhohet

Një nga elementet më të rëndësishme të vozitjes së sigurt në dimër janë gomat. Sipas rregulloreve kroate, thellësia minimale e profilit të gomave dimërore duhet të jetë 4 milimetra.

Çdo gjë nën këtë kufi e ul ndjeshëm kapjen në borë dhe akull dhe rrit rrezikun e aksidenteve. Po ashtu, duhet kujtuar se pajisja dimërore është e detyrueshme nga 15 nëntori deri më 15 prill në rrugë të caktuara. Kontrolli i rregullt i gomave mund të shpëtojë fjalë për fjalë jetë.

👉 Përfundim:
Me disa këshilla të thjeshta, të lira dhe lehtësisht të zbatueshme, shoferët mund t’i bëjnë më të lehta mëngjeset e dimrit dhe njëkohësisht të rrisin sigurinë në trafik. Pak përgatitje, disa mjete shtëpiake dhe zakone të mira mund të parandalojnë stresin, gjobat dhe aksidentet gjatë muajve të ftohtë. /Telegrafi/

Po e ushqeni gabim qenin tuaj? Këto ushqime mund t’i shkurtojnë jetën



Ekspertët zbulojnë çfarë duhet shmangur për të pasur një qen të shëndetshëm dhe jetëgjatë

Ushqyerja, kontrollet e rregullta veterinare, lëvizja dhe gjenetika ndikojnë ndjeshëm në gjatësinë dhe cilësinë e jetës së qenit, pavarësisht racës.

Edhe pse qentë shpesh na luten me sy kur hamë, është shumë e rëndësishme të dini se shumë ushqime që janë të sigurta për njerëzit mund të jenë toksike ose shumë të dëmshme për qentë. Disa shkaktojnë vetëm shqetësime të lehta të tretjes, ndërsa të tjera mund të çojnë në helmime të rënda, dëmtime të përhershme të organeve apo edhe në vdekje.

Çokollata dhe kakaoja

Çokollata përmban teobrominë, një substancë që organizmi i qenit nuk arrin ta shpërbëjë. Sa më e errët të jetë çokollata, aq më e rrezikshme është.

Pasojat mund të përfshijnë: të vjella, diarre, rrahje të përshpejtuara të zemrës, shqetësim, dridhje, kriza epileptike dhe, në raste të rënda, vdekje.

Rrushi dhe rrushi i thatë

Janë ndër ushqimet më të rrezikshme për qentë, sepse edhe një sasi shumë e vogël mund të shkaktojë dështim akut të veshkave.

Veçanërisht e rrezikshme është fakti se reagimi nuk është i njëjtë te të gjithë qentë: disa sëmuren nga vetëm disa kokrra, ndërsa të tjerë nuk shfaqin simptoma të menjëhershme, por gjendja e tyre përkeqësohet papritur.

Qepa, hudhra dhe preshi (të papërpunuara ose të gatuara)

Këto ushqime përmbajnë substanca që dëmtojnë qelizat e kuqe të gjakut te qentë.

Konsumimi i rregullt ose në sasi më të mëdha mund të çojë në anemi, dobësi, frymëmarrje të shpejtuar, mishra të zbehtë dhe lodhje të përgjithshme, transmeton Telegrafi.

Avokado

Avokado përmban persin, një toksinë që mund të jetë e dëmshme për qentë.

Zakonisht shkakton të vjella dhe diarre, por te qentë më të ndjeshëm mund të çojë edhe në probleme me frymëmarrjen dhe dobësi të përgjithshme.

Alkooli

Edhe sasi minimale alkooli janë jashtëzakonisht të rrezikshme për qentë.

Alkooli ndikon në sistemin nervor dhe mëlçi, duke shkaktuar dezorientim, të vjella, ulje të temperaturës trupore, koma dhe madje vdekje.

Ksilitoli (ëmbëlsues artificial)

Gjendet në çamçakëz pa sheqer, karamele, produkte furre dhe madje edhe në disa pasta dhëmbësh.

Te qentë shkakton rënie të menjëhershme të sheqerit në gjak, që mund të çojë në kriza, humbje të vetëdijes dhe dëmtime të rënda të mëlçisë në një kohë shumë të shkurtër.

Kockat e gatuara (sidomos të pulës dhe peshkut)

Ndryshe nga kockat e papërpunuara, kockat e gatuara thyhen lehtë dhe krijojnë skaje të mprehta.

Ato mund të shkaktojnë mbytje, lëndime të gojës dhe ezofagut, shpim të stomakut ose zorrëve dhe komplikime serioze të brendshme.

Ushqimi i yndyrshëm, i kripur dhe i erëzuar

Mbetjet nga tavolina, ushqimet e skuqura dhe shumë të erëzuara janë veçanërisht të rrezikshme për qentë.

Ato mund të çojnë në pankreatit, një inflamacion i rëndë dhe i dhimbshëm i pankreasit, i cili kërkon ndihmë urgjente veterinare.

👉 Përfundim:
Për shëndetin dhe jetëgjatësinë e qenit tuaj, ushqimi duhet të jetë i përshtatur posaçërisht për të. Nëse keni dyshime se qeni ka konsumuar ndonjë nga këto ushqime, kontaktoni menjëherë veterinerin. /Telegrafi/

Për të thonë se është ndër gratë më elegante mbi 50 – Amanda Holden e dëshmon sërish



Një kombinim perfekt për zonjat e guximshme që nuk kanë frikë të bien në sy

Amanda Holden konsiderohet prej kohësh si një zonjë me stil të patëmetë, gjë që e konfirmon vazhdimisht me paraqitjet e saj elegante dhe të kuruara deri në detaj

Ajo i la të gjithë pa fjalë me pamjen e saj teksa po dilte nga studioja e radios Heart FM në Londër. Moderatorja e radios është 54 vjeçe dhe vitet i mban në mënyrë fantastike, duke u kthyer në frymëzim për shumë gra. Kombinimet e saj të veshjes janë gjithmonë të qëlluara – ajo di të mahnisë si në stilin e përditshëm, ashtu edhe në tapetin e kuq.

Këtë herë, Amanda u shfaq jashtëzakonisht shik me një mini fund prej lëkure ngjyrë kafe, i cili theksonte këmbët e saj të tonifikuara. Duke iu përshtatur motit të ftohtë, ajo e kombinoi fundin me një triko në të njëjtën nuancë, duke krijuar një harmoni elegante dhe moderne, transmeton Telegrafi.

profimedia

Mbi supe kishte hedhur një pallto bezhë me thurje të trashë dekorative, ndërsa figurës së saj i shtoi edhe disa centimetra me çizme prej lëkure ngjyrë kafe deri në gju, të cilat u përshtatën në mënyrë perfekte me gjithë stilimin. Edhe një herë, ajo tregoi se vitet janë thjesht një numër.

Me buzëqeshje në fytyrë, Amanda pozoi për fotoreporterët e pranishëm, duke ngritur me entuziazëm dorën në ajër ndërsa flokët e borës binin lehtë rreth saj.

Më shumë kombinime të shkëlqyera veshjesh të Amanda Holden mund t’i shihni në galerinë më poshtë:






/Telegrafi/

Një natë gjumi që parashikon sëmundjet: AI zbulon rrezikun nga zemra te truri



Studiuesit thonë se inteligjenca artificiale mund të përdorë regjistrimet e trurit nga një natë e vetme në laboratorin e gjumit për të parashikuar rrezikun e një personi për zhvillimin e më shumë se 100 gjendjeve shëndetësore

Modeli i inteligjencës artificiale, i njohur si SleepFM, është trajnuar me mbi gjysmë milioni orë të dhënash të gjumit, të mbledhura përmes polisomnografisë nga rreth 65.000 pjesëmarrës.

Polisomnografia konsiderohet standardi i artë për vlerësimin e gjumit gjatë natës. Ajo përdor sensorë të ndryshëm për të regjistruar aktivitetin e trurit, aktivitetin e zemrës, sinjalet e frymëmarrjes, lëvizjet e trupit, lëvizjet e syve dhe të dhëna të tjera fiziologjike.

Sipas studiuesve, kjo përbën një “minierë ari të pashfrytëzuar të të dhënave fiziologjike”.

“Ne regjistrojmë një numër të jashtëzakonshëm sinjalesh kur studiojmë gjumin”, ka thënë në një njoftim udhëheqësi i studimit, dr. Emanuel Mignot nga Stanford University School of Medicine, transmeton Telegrafi.

Për të shfrytëzuar potencialin e këtyre të dhënave, studiuesit ndërtuan një model të inteligjencës artificiale dhe e trajnuan atë me 585.000 orë të dhënash polisomnografike nga pacientë, gjumi i të cilëve ishte vlerësuar në klinika të ndryshme të gjumit.

Fillimisht, modeli u testua në detyra standarde të analizës së gjumit, si klasifikimi i fazave të ndryshme të gjumit dhe diagnostikimi i ashpërsisë së apnesë së gjumit. SleepFM rezultoi po aq i saktë, madje në disa raste edhe më i mirë, se modelet më të avancuara që përdoren aktualisht.

Nga më shumë se 1.000 kategori sëmundjesh të analizuara, modeli identifikoi 130 gjendje që mund të parashikohen me saktësi të arsyeshme vetëm nga të dhënat e gjumit të pacientit.

Më pas, studiuesit krahasuan të dhënat e polisomnografisë së 35.000 të rriturve dhe fëmijëve të trajtuar në Qendrën e Mjekësisë së Gjumit në Stanford ndërmjet viteve 1999 dhe 2024, me rezultatet afatgjata shëndetësore të të njëjtëve pjesëmarrës, duke përdorur kartelat e tyre elektronike shëndetësore.

Ndër sëmundjet që modeli arriti të parashikojë përfshihen vdekshmëria nga të gjitha shkaqet, demenca, infarkti i zemrës, insuficienca kardiake, sëmundja kronike e veshkave, goditja në tru dhe fibrilacioni atrial.

Për disa lloje kanceri, komplikime gjatë shtatzënisë, probleme të qarkullimit të gjakut dhe çrregullime mendore, parashikimet e modelit të inteligjencës artificiale ishin të sakta në më shumë se 80% të rasteve, sipas një raportimi të publikuar në Nature Medicine.

Megjithatë, studiuesit ende nuk e kuptojnë plotësisht se cilat sinjale konkrete i analizon SleepFM kur bën parashikimin e një sëmundjeje të caktuar. Ata po punojnë për ta sqaruar këtë, si dhe për të përmirësuar më tej saktësinë e modelit, ndoshta duke shtuar edhe të dhëna nga pajisjet e veshshme për monitorimin e shëndetit. /Telegrafi/

Nëse planifikoni të ndryshoni ngjyrën e flokëve, këto 4 ngjyra janë zgjedhja e duhur



Minimalizmi mbetet në të kaluarën, këto janë trendet e vitit

Në vitin 2026, ngjyrat e flokëve më në fund dalin nga faza e trendeve kalimtare dhe hyjnë në zonën e qëndrimit dhe identitetit. Harroni bionden “gjalpë”, fijet bezhë dhe kalimet “e padukshme”. Vjen epoka e toneve të plota, vijave të qarta dhe ngjyrave që mbahen me qëllim. Flokët nuk janë më thjesht një shtesë, por pjesë qendrore e identitetit.

Do të dominojnë nuanca të pastra, pothuajse skulpturale. Flokët njëngjyrësh rikthejnë autoritetin, ndërsa shkëlqimi bëhet i domosdoshëm. Më pak është më shumë, por vetëm nëse është bërë me saktësi.

Bionde metalike

Në vend të biondes hollivudiane, viti 2026 sjell një nuancë çeliku platin me refleks argjendi dhe të ftohtë. Biondja metalike duket futuriste, luksoze dhe e kontrolluar rreptësishtë. Kjo nuk është një ngjyrë që toleron improvizime, por kërkon ngjyrosje dhe kujdes të përsosur.

Funksionon më së miri me prerje minimaliste. Flokë të drejtë e të lëmuar, bob i saktë ose prerje e mprehtë i japin hapësirë të shkëlqejë pa asnjë shtesë.

  • Nuancat metalike si kjo do të dominojnë vitin 2026, sepse trendet e bukurisë mbështeten në estetikën e frymëzuar nga teknologjia e lartë dhe bota digjitale, thotë parukierja Daisy Alfaro për Allure.

E zezë e butë

E zeza kthehet, por në një version më të sofistikuar. E zeza e butë nuk është si boja e bojës dhe as e rëndë, por mëndafshtë dhe e thellë, me nëntone subtile që i japin flokut dimension. Rezultati është një ngjyrë që duket luksoze, por më natyrale se e zeza klasike.

Kjo nuancë e kornizon në mënyrë perfekte fytyrën dhe thekson teksturën e flokëve, veçanërisht te frizurat e thjeshta dhe dallgëzimet e lehta.

  • Flokët e zinj, kur bëhen si duhet, janë të fuqishëm, thotë Dimitris Giannetos, parukier nga Los Anxhelosi, i cili ka punuar me Kim Kardashian dhe Demi Moore.

Ndryshe nga e zeza e fortë, e zeza e butë është një përzierje e toneve kafe të errëta dhe neutrale, që e bëjnë ngjyrën të pasur, por kurrë të sheshtë.

E kuqe bakri

Flokët e kuq vijnë në qendër të vëmendjes. E kuqja bakri në vitin 2026 është e ngrohtë, e gjallë dhe plot energji, me nota portokalli dhe kanelle. Kjo është një nuancë që nuk përpiqet të jetë diskrete.


  • Është ideale për brunet që duan ndryshim pa humbur thellësinë, dhe u shkon veçanërisht bukur personave me lëkurë të çelët deri mesatare dhe me nëntone të ngrohta ose të arta. Kjo është ngjyra e vetëbesimit dhe e dukshmërisë.

Moka, kafe mjalti

Edhe pse shënoi vitin 2025, ngjyra mocha mousse nuk shkon askund. Kremoze, e pasur dhe e ngrohtë, kjo nuancë kombinon çokollatën e thellë me thekse të lehta karamel që i japin flokëve shtresëzim dhe thellësi.

Është veçanërisht efektive te lëkura ulliri dhe ajo me ton të ngrohtë, sepse nxjerr në pah shkëlqimin natyral të lëkurës. Kjo është ngjyra për ata që duan një pamje të sofistikuar pa dramë, por me një nënshkrim të qartë stilistik.

Viti 2026 nuk duron zgjidhje gjysmake. Ngjyrat janë të qarta, të forta dhe mbahen me qëndrim. Nëse i ndryshoni flokët, ndryshojini me arsye. /Telegrafi/

Goja e thatë nuk është e padëmshme: Ja çfarë sëmundjesh mund të sinjalizojë



Shkaqet më të shpeshta, sëmundjet e lidhura dhe kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore

Goja e thatë (kserostomia) është një gjendje e pakëndshme në të cilën gjëndrat e pështymës nuk prodhojnë sasi të mjaftueshme pështyme që zgavra e gojës të ketë lagështi të kënaqshme. Edhe pse shpesh mendohet se vetë gjëndrat e pështymës janë shkaku kryesor i problemit, në praktikë kjo ndodh më rrallë, sepse goja e thatë më së shpeshti shfaqet si pasojë e gjendjeve të tjera shëndetësore ose faktorëve të jashtëm.

Pështyma: Parandalim i rëndësishëm i problemeve më të mëdha shëndetësore që mund të shkaktojë goja e thatë

Pështyma ka një rol jashtëzakonisht të rëndësishëm në ruajtjen e shëndetit të zgavrës së gojës. Ajo mbron dhëmbët nga kariesi duke neutralizuar acidet që prodhojnë bakteret, përmirëson shqisën e shijes, lehtëson përtypjen dhe gëlltitjen e ushqimit, ndërsa enzimat që përmban marrin pjesë edhe në procesin e tretjes. Për këtë arsye, ulja e sekretimit të pështymës mund të ndikojë negativisht jo vetëm në shëndetin e dhëmbëve dhe mishrave të dhëmbëve, por edhe në shëndetin e përgjithshëm dhe oreksin, transmeton Telegrafi.

Shkaqet më të shpeshta të gojës së thatë

Efekt anësor i barnave
Goja e thatë është një efekt anësor shumë i shpeshtë i shumë barnave. Ndër to përfshihen barnat për trajtimin e depresionit dhe ankthit, analgjezikët, antihistaminikët (për alergjitë dhe ftohjet), barnat për uljen e tensionit të gjakut (sidomos diuretikët), barnat për astmën, epilepsinë, sëmundjen e Parkinsonit, të përzierat, diarrenë, si dhe disa preparate për dobësim dhe akne. Sedativët dhe barnat për relaksimin e muskujve gjithashtu mund të kontribuojnë në këtë problem.

Sindroma Sjögren
Sindroma Sjögren është një sëmundje autoimune që më së shpeshti prek gjëndrat e lotit dhe të pështymës, duke çuar në tharje të syve dhe të gojës. Shpesh shfaqet së bashku me sëmundje të tjera autoimune, si artriti reumatoid dhe lupusi. Zakonisht diagnostikohet te personat mbi 40 vjeç dhe është dukshëm më e shpeshtë te gratë. Terapia kryesisht është e orientuar drejt lehtësimit të simptomave.

Gurë në gjëndrat e pështymës
Guri i gjëndrës së pështymës është një formacion i kalcifikuar që mund të bllokojë rrjedhën e pështymës. Më së shpeshti prek gjëndrat submandibulare nën nofullën e poshtme, por mund të shfaqet edhe në gjëndrat parotide ose sublinguale. Ky problem shpesh shoqërohet me dhimbje dhe ënjtje, veçanërisht gjatë ushqimit.

Sheqer i lartë në gjak dhe diabeti
Goja e thatë është një simptomë e shpeshtë e rritjes së sheqerit në gjak, por mund ta përkeqësojë edhe më tej gjendjen te personat me diabet. Mungesa e pështymës rrit rrezikun e kariesit dhe infeksioneve në gojë, gjë që mund të çojë në rritje të mëtejshme të sheqerit në gjak. Personat me diabet shpesh ndiejnë edhe ndryshime të shijes, shije metalike ose të thartë, si dhe çrregullime të gjumit.

Stresi dhe ankthi
Stresi kronik dhe ankthi mund të ulin ndjeshëm sekretimin e pështymës. Në këto situata, goja e thatë shpesh shoqërohet me ndjesinë e një “gungë” në fyt dhe frymëmarrje të përshpejtuar. Puna për uljen e stresit, relaksimi dhe mbështetja psikologjike mund ta lehtësojnë ndjeshëm këtë problem.

Arsye shtesë pse shfaqet goja e thatë

Këto janë:
• dehidratimi për shkak të marrjes së pamjaftueshme të lëngjeve, të vjellave, diarresë ose djersitjes së shtuar
• pirja e duhanit dhe konsumimi i alkoolit, të cilët e thajnë mukozën e gojës
• frymëmarrja përmes gojës, veçanërisht gjatë gjumit
• rrezatimi dhe kimioterapia, sidomos gjatë trajtimit të kokës dhe qafës
• ndryshimet hormonale, si ato gjatë menopauzës
• infeksionet dhe temperatura e lartë trupore
• mosha e shtyrë, pasi me kalimin e viteve sekretimi i pështymës zvogëlohet natyrshëm

Goja e thatë nuk duhet neglizhuar, sepse afatgjatë mund të çojë në probleme serioze me dhëmbët, mishrat e dhëmbëve dhe cilësinë e jetës. Nëse simptomat përsëriten shpesh ose zgjasin për një kohë më të gjatë, rekomandohet konsultimi me mjekun ose stomatologun për të përcaktuar shkakun dhe terapinë e duhur. /Telegrafi/

Nuk është më bionde! Gigi Hadid shfaqet ndryshe se kurrë më parë



Gigi Hadid ka bërë një transformim të jashtëzakonshëm, ndërsa reagimet për pamjen e saj të re janë ekskluzivisht pozitive

Njëra nga modelet më të njohura të kohës sonë, Gigi Hadid, ka vendosur të hyjë në vitin 2026 si një person “i ri”. Edhe pse gjithmonë e kemi njohur si bionde, ajo ka bërë një ndryshim drastik dhe i është bashkuar bruneve fatale.

Ajo ka zëvendësuar fijet bionde me një bob modern ngjyrë të zezë dhe ky ndryshim rezultoi shumë i guximshëm, por njëkohësisht edhe një zgjedhje e goditur kur bëhet fjalë për tiparet e fytyrës së Gigi Hadid. Ky stil i ka dhënë asaj një pamje krejtësisht të re dhe një identitet të ri me një dozë dramatike, ndaj tani po shohim një Gigi krejt ndryshe.

Fotografitë janë publikuar në Instagram, por ende nuk dihet nëse ngjyra e re e flokëve është e përhershme apo bëhet fjalë vetëm për një nga eksperimentet e përkohshme që modelja ka ndërmarrë në bashkëpunim me një shtëpi të njohur kozmetike.

Megjithatë, duke pasur parasysh ortekun e reagimeve pozitive ndaj kësaj paraqitjeje dhe imazhit të ri të modeles së famshme, është e mundur që ajo të vendosë të mbetet brune për një kohë më të gjatë, transmeton Telegrafi.


Prej vitesh e kemi parë si bionde, ndoshta ka ardhur koha për diçka të re...sidomos tani, pasi Bradley Cooper e ka fejuar në fund të vitit të kaluar. /Telegrafi/

Ndryshime të mëdha për 3 shenja deri në fund të janarit: Muaj fatvendimtar për to



Fillimi i vitit 2026 do të jetë shumë më tepër sesa thjesht një vit i ri kalendarik për disa shenja të horoskopit

Konstelacionet astrologjike tregojnë një muaj në të cilin disa dyer mbyllen, hapen rrugë të reja dhe ndodhin ngjarje të shumëpritura. Tri shenja të horoskopit, veçanërisht në janar, do të përjetojnë një fazë ndryshimesh intensive, ku fati ndërhyn dukshëm dhe përcakton drejtimin për vitin që vjen.

Për këto tri shenja të horoskopit, janari 2026 do të jetë një muaj fatvendimtar – sipas horoskopit.

Gaforrja

Për Gaforret, janari 2026 sjell një kthesë të rëndësishme në marrëdhënie dhe në zhvillimin emocional. Muaji fton për rivendosjen e kufijve, kapërcimin e modeleve të vjetra të lidhjes ose krijimin e hapësirës për partneritete më të pjekura dhe mbështetëse. Qoftë përmes një bisede të rëndësishme, një hapi përpara apo një kuptimi të ri të nevojave personale, fati hap dyert drejt lidhjeve më të qëndrueshme dhe më përmbushëse, transmeton Telegrafi.

Virgjëresha
Për Virgjëreshat, gjithçka në janar 2026 përqendrohet te drejtimi dhe planifikimi i së ardhmes. Detyrat profesionale, rutinat apo qëllimet jetësore mund të riorganizohen, shpesh në mënyrë të papritur, por të domosdoshme. Shumë Virgjëresha tani e kuptojnë se çfarë nuk u shërben më dhe hapen ndaj mundësive të reja. Mentorët, përgjegjësi të reja ose ndryshimi i prioriteteve mund të bëhen udhërrëfyes të rëndësishëm dhe të shënojnë fillimin e një viti kyç.

Akrepi
Për Akrepët, janari 2026 i kushtohet transformimit të brendshëm. Probleme të vjetra, të vërteta të pathëna ose ngjarje të shumëpritura mund të dalin papritur në sipërfaqe dhe të shënojnë një pikë kthese. Ky muaj ju fton të çliroheni nga barra, të fitoni qartësi dhe, me forcë të ripërtërirë, të nisni një fazë të re, më autentike të jetës. Takime fatvendimtare ose vendime të guximshme mund t’ju japin shtysën vendimtare. /Telegrafi/

Rënia e flokëve, tretje e dobët, anemi… Simptoma të hershme dhe të papritura të intolerancës ndaj glutenit



Nga rënia e qerpikëve te “mjegulla në tru” – simptomat që shfaqen herët dhe shpesh ngatërrohen me sëmundje të tjera

Gluteni mund të duket i padëmshëm, por te disa persona mund të shkaktojë në heshtje probleme serioze shëndetësore. Shpesh pa shenja paralajmëruese, veprimi i tij mund të mbetet i paidentifikuar, duke shkaktuar dëmtime afatgjata.

Humbja e qerpikëve
Intoleranca ndaj glutenit, veçanërisht te sëmundja celiake, mund të çojë në rënie të flokëve, përfshirë edhe qerpikët. Dëmtimet e zorrës së hollë të shkaktuara nga gluteni mund të çojnë në përthithje të dobët të lëndëve ushqyese, duke shkaktuar mungesë të vitaminave dhe mineraleve thelbësore si zinku, hekuri dhe biotina, të cilat janë kyçe për rritjen e shëndetshme të flokëve.

Probleme me tretjen
Simptomat e ndjeshmërisë ndaj glutenit prekin kryesisht sistemin tretës dhe mund të shfaqen si të përziera, fryrje, diarre, dhimbje barku dhe ndonjëherë kapsllëk. Këto simptoma shpesh keqinterpretohen si shenja të gjendjeve të tjera, gjë që mund të çojë në diagnoza të gabuara, si sindroma e zorrës së irrituar (IBS). Vlerësimet tregojnë se IBS prek 10–15% të popullsisë globale. Te personat me ndjeshmëri ndaj glutenit, diagnozat e gabuara mund të vonojnë trajtimin e duhur dhe të zgjasin shqetësimet.

Ndryshime në peshë
Intoleranca ndaj glutenit mund të shkaktojë ndryshime të papritura në peshë, duke çuar në humbje ose shtim të pashpjegueshëm të kilogramëve. Këto ndryshime shpesh janë pasojë e inflamacionit në nivel qelizor dhe çrregullimit të proceseve normale metabolike. Nëse ndryshimet e papritura në peshë shoqërohen me simptoma shtesë si lodhje, probleme me tretjen ose mungesë të vitaminave dhe mineraleve thelbësore, kjo mund të tregojë intolerancë ndaj glutenit.

Probleme hormonale
Intoleranca ndaj glutenit mund të lidhet me disbalancë hormonale, e cila shfaqet me cikle menstruale të çrregullta, ndryshime të papritura në peshë, sindromë premenstruale (PMS) dhe çrregullime të gjumit. Këto simptoma janë veçanërisht të dukshme gjatë pubertetit, shtatzënisë dhe menopauzës dhe shfaqen më shpesh te gratë, duke theksuar një efekt të mundshëm gjinor të intolerancës ndaj glutenit në shëndetin hormonal.

Probleme të sistemit nervor qendror
Konsumimi i glutenit lidhet me rritje të inflamacionit dhe të përshkueshmërisë së zorrëve, çka mund të shkaktojë simptoma neurologjike dhe psikologjike. Këto përfshijnë vështirësi në përqendrim, depresion, ankth, pagjumësi, lodhje, irritim dhe ndjesinë e “mjegullës në tru”. Personat me intolerancë ndaj glutenit vuajnë më shpesh nga migrena, ndërsa dhimbjet e kokës shfaqen shpesh 30–60 minuta pas konsumimit të ushqimeve që përmbajnë gluten, transmeton Telegrafi.

Probleme me lëkurën dhe thonjtë
Ndjeshmëria ndaj glutenit mund të shkaktojë probleme të lëkurës si keratoza pilaris dhe dermatiti herpetiform. Skuqjet mund të jenë kruajtëse dhe të inflamuara, dhe shfaqen në duar, trung, fytyrë, vithe, bërryla ose në vijën e flokëve. Gluteni mund të kontribuojë gjithashtu në dobësimin e thonjve dhe irritime të lëkurës të ngjashme me ekzemën.

Çrregullim i vëmendjes
Çrregullimi i vëmendjes me hiperaktivitet (ADHD), i cili karakterizohet nga vëmendje e shkurtër, impulsivitet dhe vështirësi në vetërregullim, mund të lidhet me intolerancën ndaj glutenit. Dieta pa gluten mund të ndihmojë në uljen e simptomave te personat me ndjeshmëri ndaj glutenit që kanë ADHD.

Dhëmbë të dobët
Gluteni mund të pengojë përthithjen e lëndëve ushqyese dhe mineraleve të rëndësishme, përfshirë kalciumin, çka mund të çojë në probleme dentare si kariesi, smalti i ndjeshëm dhe aftet e përsëritura.

Anemi nga mungesa e hekurit
Sëmundja celiake shpesh njihet përmes anemisë së shkaktuar nga mungesa e hekurit. Simptomat përfshijnë lodhje të vazhdueshme, frymëmarrje të shkurtër, dhimbje koke, lëkurë dhe mukozë të zbehtë, e ndonjëherë edhe dhimbje kyçesh. Shkaku themelor është gluteni, i cili dëmton mukozën e zorrëve dhe pengon përthithjen e hekurit.

Sëmundje autoimune
Personat me sëmundje autoimune shpesh kanë histori intolerance ndaj glutenit. Sëmundja celiake bën që sistemi imunitar të sulmojë gabimisht mukozën e zorrëve, duke rritur rrezikun për sëmundje të tjera autoimune si tiroiditi autoimun, hepatiti, sëmundja e Crohn-it, diabeti, vitiligoja, artriti reumatoid dhe skleroza multiple.

“Gurëza” në bajame
Te personat e ndjeshëm ndaj glutenit shpesh shfaqen gurëza në bajame, grumbullime mbetjesh dhe bakteresh. Kalimi në një dietë pa gluten mund t’i zvogëlojë ndjeshëm ose t’i eliminojë këto grumbullime.

Rënia e flokëve
Intoleranca ndaj glutenit mund të shkaktojë rënie të flokëve, veçanërisht te personat me sëmundje celiake. Kjo është pasojë e keqpërthithjes së lëndëve ushqyese si hekuri, zinku dhe biotina, të domosdoshme për rritjen e shëndetshme të flokëve. Reagimi autoimun i shkaktuar nga gluteni mund të synojë gjithashtu folikulat, duke çuar në gjendje si alopecia areata. /Telegrafi/

❌