Agjentët e Khameneit sulmuan një spital në qytetin Ilam (Irani perëndimor) dhe përdorën gaz lotsjellës për të arrestuar dhe rrëmbyer protestues të plagosur.

6 janar 2026

Maryam Rajavi (presidente e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit) deklaroi: “Sulmi i agjentëve të Khameneit ndaj një spitali në Ilam, ku u përdor gaz lotsjellës për të arrestuar dhe rrëmbyer protestues të plagosur dhe për të ndaluar civilë të pambrojtur, është një krim i pafalshëm. Ky sulm ndodhi vetëm një ditë pas masakrës së tmerrshme në Malekshahi, Ilam. Khamenei, i pafuqishëm përballë kryengritjes mbarëkombëtare të popullit iranian, po i drejtohet mizorisë dhe pamëshirës maksimale për të shtypur protestat, por në realitet po ndez edhe më tej flakët e rezistencës. Bota nuk duhet të heshtë përballë krimeve kundër njerëzimit të kryera nga fashizmi fetar që sundon Iranin.”
Departamenti Amerikan i Shtetit e cilësoi gjithashtu sulmin brutal të regjimit të Republikës Islamike ndaj një spitali në Malekshahi, në provincën Ilam, si krim, duke deklaruar: “Sulmi ndaj reparteve spitalore, rrahja e personelit mjekësor dhe përdorimi i gazit lotsjellës dhe i municioneve të vërteta kundër të plagosurve janë krime flagrante kundër njerëzimit.”
Departamenti i Shtetit theksoi më tej: “Spitalet nuk janë fusha beteje. Këto veprime të regjimit të Republikës Islamike përbëjnë një shkelje serioze të së drejtës ndërkombëtare dhe pasqyrojnë natyrën e një regjimi që vepron me shpërfillje të plotë ndaj jetës njerëzore.”
Këto veprime nxjerrin në pah pafuqinë e plotë të Khameneit dhe aparatit të tij represiv përballë rinisë kryengritëse dhe popullsisë në rebelim. Hamid Erezi-Ashraf 3

Pas Budapestit, Bratisllavës dhe Pragës, Beogradi bëhet kështjella e euroskepticizmit në Ballkan

Nga Eljanos Kasaj*

Elitat burokratike brukseliane praktikisht e ka pranuar zyrtarisht se serbët nuk duan të anëtarësohen në Bashkimin Evropian. Këtë fakt nuk janë politikanët që e flasin, por edhe statistikat. Dhe, siç e dimë të gjithë, nuk mund të debatosh me numrat. Megjithatë, zyrtarët evropianë vazhdojnë të merren më kot me “donkishotizma politik”, sikur të mos kenë dëgjuar kurrë për atë se si imazhi i tyre po bjerret në Serbi dhe botën serbe(serbët e Bosnje-Hercegovinës, Maqedonisë dhe Kosovës), pikërisht prej politikave të tyre fund-e-krye të gabuara dhe deri diku kundër interesit kombëtar të Serbisë, dhe popullit serb.

Sipas një studimi të kryer nga shërbimi i respektuar sociologjik evropian “Eurobarometer”, vetëm 33 përqind e qytetarëve serbë mbështesin anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Kjo është shifra më e ulët midis të gjitha vendeve kandidate në Ballkanin Perëndimor. Megjithatë, sociologët vërejnë se serbët kanë besimin më të lartë në Rusi (59 përqind) dhe Kinë (57 përqind), ndërsa BE-ja favorizohet nga vetëm 38 përqind.

Ndërkohë që situata politike dhe ekonomike vetëm sa po përkeqësohen për BE-në-e cila, sot, çdo ditë e më shumë duket po i përngjet ideologjikisht Bashkimit Sovjetik se sa asaj “ëndrrës demokratike evropiane” që popujt evropian kishin pas tëmerreve të Luftës së Dytë Botërore(1939-1945) ose Luftës së Ftohtë(1947-1991). Impakti i gjithë këtyre zhvillimve kaotike ka lënë dhe gjurmën e tij në opinionin e popullit serb: sot, rreth dyzet e pesë përqind e serbëve nuk besojnë se vendi do të anëtarësohet ndonjëherë në Bashkimin Evropian. Njëzet e gjashtë përqind besojnë se do të duhen pesë deri në 15 vjet për t’u anëtarësuar vërtet në BE. Vetëm 10 përqind e të anketuarve e shohin anëtarësimin brenda pesë viteve të ardhshme si një mundësi(duke kujtuar se para një dekade Serbia ka synuar për tu aderuar në Bashkimin Evropian diku nga viti 2030). Shumica e serbëve i shohin “mosmarrëveshjet territoriale të pazgjidhura” (domethënë, çështjen e njohjes së pavarësisë së Kosovës) si pengesën kryesore.

Këto shifra, rastësisht, pasqyrojnë mendimin e shumicës absolute të qytetarëve serbë se shkëmbimi i Kosovës me Bashkimin Evropian është i papranueshëm(: në një hulumtim të kryer nga burimi autoritativ socio-politik “New Serbian Political Thought”, afërsisht 75 përqind e serbëve të anketuar i përmbahen vazhdimisht këtij qëndrimi.

Por, në vend të një reflektimi politik dhe të ndoshta një ri-organizimi të strategjisë së ndërtimit të ardhënive me veset fqinje os ekandidate, elitat burokratike brukseliane pretendojnë se këto statistika nuk diktojnë vendimet e tyre. Ata kanë realitetin e tyre, dhe në të, Beogradi, ashtu si dhe Budapesti, Praga ose Brastisllava, duhet të përkulet dhe t’u përmbahet me përulësi “direktivave të pagabueshme”të Brukselit, edhe nëse ato do të jenë shkatrrimtare për vendet e tyre.

Fuçia e re e barutit në Evropë?

Sigurisht që udhëheqja e Serbisë është gjithashtu shumë e vetëdijshme për rezultatet e sondazheve të opinionit publik në vendin e tyre. Me fjalë të tjera, Presidenti Aleskandar Vuçiq dhe ekipi i tij qeveritar nuk ka gjasa të devijojnë nga politika e tyre e jashtëme titoise bazuar në neutralitetin dhe balancën midis faktorëve të jashtëm global(Rusisë, Kinës, SHBA-së dhe BE-së) dhe atyre rajonal(vendeve të Ballkanit Perëndimor, Greqisë, Rumanisë dhe Bullgarisë).

Pavarësisht se sa joshëse mund të jetë premtimi për t’u bërë pjesë e “kështjellës evropiane” që po shkërmoqet dita-ditës, qytetarët serbë qartësisht anojnë drejt një rruge sovrane zhvillimi, sipas modelit . Dhe përpjekjet e Brukselit për t’i detyruar serbët të veprojnë kundër vullnetit të tyre vetëm sa i forcojnë ndjenjat euroskeptike në vend.

Në fund të fundit, siç e dimë, sa më shumë ta ngjesh një sustë, aq më e fortë, dhe ndonjëherë edhe më e frikshme, është rikthimi i saj. Udhëheqësit e BE-së nuk mund të mos jenë të vetëdijshëm për këtë mençuri popullore, të cilën shumë pushtues që kanë shkelur në tokat ballkanike(barbarët osmanë, fashistët italian ose nazistët gjerman), e kanë mësuar prej shpatës së popujve liridashës të Ballkanit.

Serbia nuk është e vetme

Realitetet e paraqitura prej statistikave të “Eurobarometer” nuk janë thjesht një “dush i ftohtë” për elitat burokratike brukseliane, i shkatuar nga ndonjë krizë politike vendase ose prej “propagandës ruse”(e cila sot në mënyrë qesharake është kthyer në argumentin e vetëm të Brukselit të gjithçkaje që ndodh në kontinent), por një vazhdimësi e rritjes së kërkesës së popujve evropian për sovranizëm politik, ekonomik dhe legjistlativ, kundrejt arogancës së aparatit super-burokratik të Brukselit.

Është kërkesa për tu kthyer në origjinën kombëtare të shtet-kombeve, për tu kthyer në vlerat tradicionale kombëtare, për të mbrojtur doket dhe traditat e lashtat të poujve dhe për të ruajtuar karakterin indentifikues kombëtar të çdo shteti.

Sot, kjo kërkesë e popujve ka status oficial politik në qeveritë konservatore të Budapestit, Bratisllavës, Pragës, Minskut e deri në Ushington, Tokio dhe Santiago de Chile! Sot, mund të themi se Beogradi dhe populli serb zyrtarisht i është bashkuar këtij grupi, duke kërkuar të mbrojë deri në fund sovranitetin e tij politik dhe kombëtar.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

 

 

 

Nga Dijana TOSKA

Këtë temë e kam trajtuar edhe para disa vitesh, por sot e shoh më qartë se kurrë: ne po vdesim për së gjalli, çdo ditë e më shumë.

Shqiptari sot nuk po vritet. Ai po vdes nga frika. Pak nga pak. Çdo ditë.

Frika nuk po na vjen nga shteti, por nga partitë shqiptare, që me një vend pune, një tender, një favor mizerabël, e kanë shndërruar njeriun në qenie vegjetative: që ha, që hesht, dhe që nuk i beson më as fjalës së vet.

Kështu mbahet pushteti. Secili duke u frikësuar nga dikush.

Liderët shqiptarë nuk kanë frikë nga populli. Ata kanë frikë nga partneri maqedonas: kush do të zgjidhet për koalicion, kush do të shpërblehet me pushtet, kush do të mbijetojë edhe një mandat.

Ata vdesin për pushtet, jo për komb. Liderët shqiptarë jetojnë të tmerruar nga shërbimet sekrete dhe nga shefi i qeverisë. Çdo ditë e kalojnë duke  “vdekur nga pak”, nga frika se kur do t’u hapen dosjet, kur do t’u dalin në shesh veprat e tyre antikombëtare.

Ka edhe më keq. Disa vdesin edhe më shumë herë.

Janë spiunët e dyfishtë: flasin shqip, mendojnë sllavisht e arabisht. Një soj i tyre luan bixhoz fshehurazi në bodrumet e errëta sllave dhe nënshkruan verdikte antishqiptare.

Soji tjetër e mban sexhaden si kravatë. Falet kudo që i bie rruga:

në parlament, në xhami me bodigardë e policë. Në universitete u mban ders studentëve për pastërtin e “muslimanizmit”  të tij, shet poza morale dhe lobon kundër identitetit të kombit të vet edhe pse në pushtet ka ardhur me 200 vota, i mjaftojnë për ta shitur popullin e vet.

Disa liderë tanë kanë vdekur ditën që kanë hyrë në pushtet.

Ditën kur kanë premtuar zvogëlimin dhe ndryshimin e identitetit kombëtar, ditën kur pranuan që ne të shpallemi pakicë dhe të flasim gjuhën e “20 përqindshit”.

Jo nga padituria.

Por sepse kishin detyra për t’i kryer.

Nga një popullsi shtetformuese, me mbi 30 përqind, po copëtohemi për t’u zvogëluar.

Për t’u riformatuar si dy etnitete pakicë brenda së njëjtës etni: “shqiptari” dhe “muslimani”.

Kjo që po ndodh nuk është fat. Është projekt.

Është sistem i këtij pushteti shtetëror dhe sistem i intereseve të huaja antishqiptare.

Liderët tanë nuk gabuan, ata zgjodhën këtë rrugë. Identitetin nuk e humbëm.Ata e nënshkruan.

Pakica nuk u shpall rastësisht nga dikush. Ata e legalizuan. Akademia nuk u shua. Ata e shitën. Kultura shqiptare nuk u harrua. Ata po e fshijnë çdo ditë. Feja nuk po jetohet. Ata po e përdorin për ndarje.

Dhe frika nuk është më neutralitet. Është krim në bashkëfajësi. Kush mban përgjegjësi? Historia nuk i gjykon kombet nga sa herë u mashtruan, por nga sa herë pranuan të vdesin për së gjalli. Shqiptari nuk rrezikon të zhduket nga armiku. Rrezikon të zhduket nga frika për ta thënë të vërtetën. Pyetja nuk është më: A po vdesim.  Pyetja është: kush do të mbajë përgjegjësi për këtë vdekje?

25.12.2025

Polonia mbështet zhvillimin profesional të teknikëve të protetikës në Shqipëri dhe financon proteza të gjymtyrëve

Në datën 9 dhjetor, i ngarkuari me punë chargé d’affaires i Ambasadës së Republikës së Polonisë në Tiranë, Wojciech Unolt,  dorëzoi në formë ceremoniale certifikatat e përfundimit të trajnimit profesional për teknikët e protezave, të realizuar në kuadrin e programit të ndihmës për zhvillim “Ndihma Polake”, në bashkëpunim me Shoqatën Kombëtare të Personave me Aftësi të Kufizuara “Shpresa për Jetën”.

Trajnimi profesional, i parashikuar në kuadrin e  projektit, u zhvillua nga një specialist i njohur në rajonin e Ballkanit Perëndimor, që zotëron licencë ndërkombëtare nga ISPO (Shoqata Ndërkombëtare për Protezat dhe Ortezat), Profesor Irfan Murtezani nga Maqedonia e Veriut.

Zhvillimi i këtij trajnimi synonte të adresonte problemin e mungesës së theksuar të specialistëve, që zotërojnë kualifikime për prodhimin e protezave të gjymtyrëve të sipërme dhe të poshtme, në Shqipëri. Mungesa e një shkolle të specjalizuar, e një programi universitar të veçantë, apo e një institucioni të licencuar, që do të ofronte trajnime ose certifikime për teknikët e protezave, si dhe e instruktorëve të kualifikuar dhe të licencuar; i zvogëlon ndjeshëm mundësitë për rritjen e numrit të specialistëve, në këtë fushë, dhe zgjat procesin e marrjes në dorëzim të protezave për personat, pas amputimeve të gjymtyrëve.

Në Shqipëri, në shumicën e rasteve, amputimet e gjymtyrëve ndodhin tek ata persona që vuajnë nga pasoja të ndërlikimeve të diabetit, si dhe për shkak të aksidenteve rrugore, të aksidenteve në vendin e punës, dhe të atyre që lidhen me materiale shpërthyese. Problem nuk përbën vetëm mungesa e teknikëve të protezave, por edhe mungesa e mbështetjes sistematike për personat me gjymtyrë të amputuar. Mungesa e mundësisë së rimbursimit për kostot e protezave, i vendos personat më të varfër në një situatë të vështirë, pasi blerja e një proteze është shpesh përtej mundësive të tyre financiare. Pa patur proteza të një cilësie të lartë, personat më të varfër, me gjymtyrë të amputuar, nuk kanë mundësi reale t’i kthehen aktivitetit të tyre profesional, gjë që mund të rezultojë në thellim të varfërisë dhe probleme të shëndetit mendor.

Shoqata Kombëtare e Personave me Aftësi të Kufizuara “Shpresa për Jetën” ka krijuar një qendër rehabilituese dhe një strukturë të prodhimit të protezave në Tiranë, për personat me gjymtyrë të amputuara; veçanërisht ata nga shtresat më të varfra dhe më të margjinalizuara. Qendra ofron gjithashtu mbështetje psikologjike, për personat me gjymtyrë të amputuara dhe këshillim për karrierën profesionale. Që nga themelimi i saj në vitin 2011, kjo qendër ka siguruar proteza për 150 persona. Qendra aktualisht ka në evidencë një listë pritjeje prej 320 individësh, që nuk janë në gjendje ta financojnë vetë këtë shpenzim. Shoqata e realizon misionin e saj në kushtet e mungesës totale të financimeve nga institucionet qeveritare, dhe mbështetet vetëm në donacione nga fondacione, organizata, misione diplomatike dhe subjekte private.

Ambasada Polake në Tiranë, në kuadrin e projektit, ofroi gjithashtu mbështetje monetare për Shoqatën Kombëtare të Personave me Aftësi të Kufizuara “Shpresa për Jetën”, duke financuar prodhimin e 15 protezave të gjymtyrëve të sipërme dhe të poshtme, për njerëzit më në nevojë nga komuniteti lokal. (Ambasada Polake)

 

 

 

 

The post Polonia financon në zhvillimin profesional në Shqipëri first appeared on JavaNews.al.

Amerikanët rikthehen në Minsk(!)-pas publikimit të Strategjisë së Re të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Uashingtoni kërkon të avancoj më tej dialogun me Minskun

Nga Eljanos Kasaj*

Minsk(Мiнск), Bjellorusi-Ditët e fundit, Presidenti bjellorus Aliaksandr Lukashenka(Аляксандр Лукашэнка) u takua me përfaqësues të ekipit të administratës të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, të udhëhequr nga i Dërguari Special i SHBA-së për Bjellorusinë, John Cole. Sipas shërbimit për shtyp të Presidentit Lukashenka, takimi u zhvillua në Pallatin e Pavarësisë(Палац Незалежнасцi). I pranishëm ishte gjithashtu edhe Zëvendës Ndihmës Sekretari i Shtetit për Evropën Lindore, Chris Smith.

Gjatë fjalës së tij, Presidenti Lukashenka e përgëzoi John Cole për emërimin e tij si i Dërguar i Posaçëm i SHBA-së në Bjellorusi:

“Ti je ai që përfaqëson [Shtetet e Bashkuara] në Bjellorusi këto ditë. I thuaj Trumpit se duhet ta vëmë topin në lëvizje. Ja ku jemi”, premtoi Presidenti Lukashenka.

Presidenti Lukashenka vlerësoi gjithashtu iniciativat e fundit diplomatike të Presidentit Donald Trump:

“Thonë se Trumpit i pëlqejnë lajkat. Por unë nuk kërkoj lajka. Dua të them se më pëlqejnë shumë veprimet e tij kohët e fundit”,-duke vënë kështu theksin mbi publikimin e “Strategjisë së Re të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së”, e cila në klauzolat e saj përafrohet fort me pikëpamjet gjeopolitike ruse, si dhe synon promovimin e dialogut midis Moskës dhe Uashingtonit, ndërtimin e marrëdhënieve të mira reciproke me qëllim rivendosjen e “stabilitetit strategjik” me midis SHBA-së dhe Rusisë.

“Kemi shumë pyetje. Bota po ndryshon shumë shpejt dhe po dalin probleme të reja që duhet t’i diskutojmë. Dhe ndoshta edhe t’i zgjidhim disa prej tyre.”-vijoj më tej Presidenti Lukashenka.

Vlen të theksohet se kjo është vizita e pestë e një delegacioni zyrtar amerikan në Bjellorusi që prej hyrjes së Presidentit Trump në Shtëpinë e Bardhë në Janar të vitit 2025. Vizita e fundit e një delegacioni amerikan u zhvillua në Shtator, ku me ftesë personale nga Presidenti Lukashenka, të paktën dy oficerë ushtarakë amerikanë, nënkoloneli i Forcave Ajrore Bryan Shoupe dhe një oficer tjetër, vizituan Bjellorusinë për të vëzhguar manovrat e përbashkëta ushtarake midis Rusisë dhe Bjellorusisë “Запад/Zapad-2025”, një vizitë e paprecedentë që synonte promovimin e partneritetit, transparencës dhe deeskalimit, dhe që bëri fort bujë në mediat amerikane. Si përgjigje e këtij akti miqësor nga Minsku, në Nëntor, Zyra e Kontrollit të Aseteve të Huaja e Thesarit të SHBA-së hoqi zyrtarisht sanksionet ndaj Kompanisë Shtetërore Bjelloruse të Fluturimeve “Belavia/Белавія Belarusian Airlines”.

Sipas shërbimit për shtyp të Presidentit Lukashenka, bisedimet vazhduan edhe gjatë ditës së shtunë dhe jane fokusuar kryesisht në çështje të ndryshme që prekin marredhëniet bilaterale, politike dhe ushtarake midis dy vendeve.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

 

 

 

 

 

The post Amerikanët rikthehen në Minsk(!) first appeared on JavaNews.al.

Flamur Bahtijari, pronari i AS Travel Club, është bërë kosovari i parë që udhëton drejt Seychellesme pasaportë të Republikës së Kosovës, duke hapur një destinacion të ri tropikal për qytetarët tanë.

Nga Business Class drejt ishullit Mahé, ai publikoi pamje dhe shkroi: “Seychelles është tanii hapur për pasaportën e Kosovës, sepse dikush duhej të ishte i pari.”

Udhëtimi shënon finalizimin e një procesi shumëvjeçar që Bahtijari ka zhvilluar në panairendërkombëtare të turizmit. Rruga nisi në vitin 2019 me takimin e tij të parë zyrtar me Didier Dogley, Ministrin e atëhershëm të Turizmit të Seychelles, ku u diskutua forcimi i bashkëpunimit dhe mundësia e një marrëveshjeje turistike Kosovë–Seychelles.

Kontakti u thellua në vitin 2022 me dy takime të rëndësishme: me Patsy Moustache, Shefe e Misionit të Seychelles në Londër,dhe me Sylvestre Radegonde, Ministër i Punëve të Jashtme, i cili garantoi angazhimin përkrijimin e një lidhjeje të re turistike mes dy vendeve. Fotot nga këto takime dokumentojnë qartë rrugëtimin që e çoi drejt këtij momenti historik.

Edhe pse Seychelles nuk e njeh ende formalisht pavarësinë e Republikës së Kosovës, autoritetet kanë lejuar për herë të parë hyrjen e kosovarëve për qëllime turistike me pasaportë të Kosovës,duke e bërë udhëtimin e Bahtijarit të parin e këtij lloji.

Seychelles, me 115 ishuj, plazhe me rërë të bardhë dhe ujëra kristal, është një ngadestinacionet më të kërkuara në botë për pushime luksoze dhe arratisje romantike. AS Travel Club paralajmëroi këtë hap përmes një postimi misterioz që ngriti kureshtjen e ndjekësve.

Agjencia pritet të publikojë së shpejti paketat e para drejt Seychelles, duke hapur një mundësitë re për turistët kosovarë.

Dita Botërore e Personave me Aftësi të Kufizuara, e cila festohet në 3 dhjetor, ishte momenti më kuptimplotë për dorëzimin ceremonial të paisjeve novatore, arsimore, për Shkollën Speciale / Qendrën e Burimeve „Luigj Gurakuqi” në Tiranë, në kuadrin e projektit të programit të ndihmës zhvillimore „Ndihma Polake”, të realizuar nëpërmjet Ambasadës së Republikës së Polonisë në Tiranë. I ngarkuari me Punë i Ambasadës Polake në Tiranë, z. ëojciech Unolt, i dorëzoi zyrtarisht paisjet drejtorit të shkollës,  z. Taulant Çala, në prani të Drejtores së Arsimit Parauniversitar, Arta Dollani; si dhe të përfaqësueses së organizatës partnere Beyond Barriers Association, Ana Mullanji.

Shkolla Speciale „Luigj Gurakuqi”, prej 50 vjetësh,  është i vetmi i institucion në Tiranë për fëmijët me nevoja të veçanta, duke ofruar realizimin e programit bazë arsimor, si dhe mbështetje rehabilituese. Aktualisht, në këtë shkollë ndjekin mësimin 140 fëmijë, me nivele të ndryshme të aftësive të kufizuara intelektuale, çrregullime të sjelljes dhe mungesë të qendrueshmërisë emocjonale, në moshën nga 6 deri 19 vjeç.

Në kudrin e zbatimit të projektit, Shkolla „Luigj Gurakuqi” mori në dorëzim dy komplete paisjesh novatore për arsimimin dhe rehabilitimin e fëmijëve me nevoja të veçanta.

„Tapeti Magjik”, i prodhuar nga kompania polake Funtronic, është një paisje, e cila kombinon përdorimin e projektorit, kompjuterit dhe sensorit të lëvizjes. Duke projektuar në dysheme lojra multimediale, i mundëson përdoruesit të përjetojë botën e realitetit të zgjeruar (virtual). Kjo paisje, e thjeshtë, gjen përdorim të gjerë për qëllime arsimore, rehabilituese dhe korrigjuese. I mundëson përdoruesit përvetësimin e njohurive dhe zhvillimin, nëpërmjet lëvizjes, zbavitjes dhe ndërveprimit me të tjerët.

Lojërat, e krijuara me qëllime rehabilituese, mbështesin nxitjen e perceptimit të dëmtuar, përmirësojnë aftësitë motorike, vënë në funksion somatosensimin (orientimin sipas skemës trupore) dhe ndërgjegjësimin hapësinor; si dhe ofrojnë gjithashtu mundësi për zotërimin e emocioneve dhe mësojnë mënyra për t’i shprehur ato. Paketat e lojrave dhe aktiviteteve zbavitëse janë përgatitur nga ekspertë, që në punën e tyre të përditshme trajtojnë fëmijë me probleme emocionale, si dhe me nevoja të veçanta arsimore.

Dyshemeja Ndërvepruese, e dorëzuar në kuadrin e projektit, është përshtatur me nevojat e trupës pedagogjike të shkollës. Prodhuesi i paisjes, mësuesit e shkollës dhe përfaqësuesit e organizatës partnere Beyond Barriers bashkëpunuan për krijimin e programimit në versionin e gjuhës shqipe. Përdorimi i paisjes nga fëmijët kryhet nën mbikqyrjen dhe kujdesin e mësuesve të shkollës, si dhe të vullnetarëve të organizatës Beyond Barriers. Organizata Beyond Barriers, partnere në zbatimin e projektit, bashkëpunon me shkollën prej më shumë se 20 vjetësh, dhe falë ndihmës së projekteve dhe angazhimit të vullnetarëve ka zgjeruar mundësitë arsimore për nxënësit e shkollës.

Shkollat speciale në Shqipëri pranojnë fëmijë me probleme dhe çrregullime të shumëllojshme, me diapazon të gjerë moshe, por mundësitë arsimore dhe rehabilituese janë të kufizuara, për shkak të mungesave në infrastrukturë dhe aksesit ndaj praktikave bashkëkohore mësimore dhe rehabilituese. Paisjet arsimore për nxënësit me nevoja të veçanta, me çrregullime sensorike dhe  psikofizike, që sigurojnë mundësi për shanse të barabarta në fushën e arsimimit dhe përftimit të aftësive shoqërore, janë pak të njohura dhe të paaksesueshme në tregun lokal.

Në Shqipëri, fëmijët me aftësi të kufizuara përbëjnë një nga grupet shoqërore më delikate dhe të rrezikuara nga përjashtimi shoqëror. Atyre iu duhet të  përballen me stigmatizim dhe vështirësi të shumta për të aksesuar kujdes shëndetësor, shërbime sociale dhe arsimim të një cilësie të lartë.

 

 

The post Polakët sjellin “Tapetin Magjik” për fëmijët shqiptarë first appeared on JavaNews.al.

Australia ka shpallur Trupën e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) si një organizatë terroriste. Ky hap shënon një përshkallëzim të rëndësishëm të presionit ndërkombëtar ndaj aparaturës terroriste të regjimit të Teheranit. IRGC-ja, Trupa Revolucionare e Gardës së regjimit iranian, është forca kryesore e shtypjes brutale dhe të përgjakshme të protestave të popullit iranian, si dhe një faktor kyç i paqëndrueshmërisë rajonale dhe eksportit të terrorizmit ndërkombëtar. Para kësaj, qeveritë e Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë e kanë shpallur gjithashtu IRGC-në si një organizatë terroriste. Zonja Maryam Rajavi, Presidentja e zgjedhur e Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), e quajti këtë shpallje si “një hap i domosdoshëm në përballjen me terrorizmin dhe luftënxitjen, një masë e vonuar prej kohësh nga vendet e tjera, veçanërisht Bashkimi Evropian dhe shtetet evropiane. Ky është një veprim i kërkuar në mënyrë të përsëritur nga përfaqësuesit e zgjedhur të popullit në Parlamentin Evropian dhe në parlamentet kombëtare. Vonesa dhe hezitimi në listimin e makinerisë më të madhe të terrorit dhe luftënxitjes në botë vetëm e inkurajojnë regjimin iranian të vazhdojë vrasjet e tij brenda dhe jashtë Iranit, si dhe të vazhdojë ndjekjen e bombës bërthamore”. Hameed Orayzi- Ashraf 3

The post Edhe Australia e penalizon Gardën Revolucionare Islamike të Iranit first appeared on JavaNews.al.

Evropa në kërkim të Pushkint!-historia e një nga krimeve më të mëdha bibliofilike të kohëve moderne

Nga Eljanos Kasaj*

Më 16 tetor 2023, Biblioteka e Universitetit të Varshavës raportoi si të vjedhur rreth 5 vëllime me letërsi klasike ruse të shekullit XIX. Në ditët që pasuan, një hetim më i plotë i stoqeve të bibliotekës zbuloi se 74 libra të tjerë me letërsi klasike ruse ishin vjedhur në javët, ose edhe muajt që çuan në grabitjen përfundimtare. Hajdutët kishin arritur të shmangnin zbulimin duke zëvendësuar librat që kishin vjedhur me ato që një gazetë polake i përshkroi si “faksimile” me cilësi të lartë të origjinaleve cilësi të lartë dhe të vështirë për tu dalluar nga syri i një punonjësi të zakonshëm të Bibliotekës.

Shumica e librave në Bibliotekën e Universitetit të Varshavës janë pajisur me një shirit magnetik që jep alarm në dalje të godinës nëse nuk çaktivizohet. Por librat e vjetër nuk e kishin këtë, pasi një ekspert kishte këshilluar se ngjitësi në shiritin magnetik mund ta dëmtonte letrën e vjetër.

Zhdukja e librave të letërsisë klasike ruse u kthye asokohe në lajmin e ditës në Poloni, duke qënë se Biblioteka e Universitetit të Varshavës ka një nga koleksionet më të pasura në botë të letërsisë ruse jashtë Rusisë dhe botimet e Bibliotekës së kohës para Revolucionit Bolshevik (1917) i mbijetuan mrekullisht Kryengritjes së Varshavës (1 gusht-2 tetor 1944), kur ndërtesa u dogj gjatë luftimeve midis forcave të rezistencës polake me njesitet okupatore naziste.

Gjatë një deklarate për mediat polake, zoti Piotr Antoni Skiba, zëdhënës i Zyrës së Prokurorit të Qarkut në Varshavë, tha se vjedhja e botimeve të vjetra nga Biblioteka e Universitetit të Varshavës, e cila përfshinte botimet e para të veprave nga autorë rusë si Aleksandër Pushkin, Ivan Krillov, Nikolaj Gogol dhe Mihail Lermontov, u krye nga një grup kriminal ndërkombëtar që vepronte në të gjithë Evropën. Grupi dyshohej se përfshinte qytetarë të vendeve të ish-Bllokut Lindor dhe ish-Republikave Sovjetike.

Vjedhja e librave në Varshavë nuk ishte një incident i izoluar, por një nga ndalesat e fundit në një turne të madh të paparë më parë të krimit bibliofilik, i cili u përhap nga verilindja në jugperëndim të Evropës midis pranverës 2022 dhe dimrit 2023. Rreth 170 libra të rrallë rusë, me vlerë më shumë se 2.5 milionë paund britanik, u zhdukën nga raftet e Bibliotekës Kombëtare të Letonisë në Riga, dy bibliotekave universitare në Estoni, Bibliotekës Universitare të Vilniusit në Lituani, Bibliotekës Kombëtare të Finlandës në Helsinki, Bibliotekës Kombëtare të Republikës Çeke në Pragë, Bibliothèque Diderot në Lyon, Bibliothèque nationale de France dhe Bibliotekës Universitare të Gjuhëve dhe Qytetërimeve në Paris, Bibliothèque de Genève në Zvicër, Bibliotekës Shtetërore në Berlin dhe Bibliotekës Shtetërore Bavareze në Mynih.

“Për sa i përket shkallës dhe sofistikimit, ne nuk jemi përballur kurrë me diçka të tillë më parë”, tha në një deklarat për mediat estoneze zonja Laura Bellen e gjykatës së distriktit jugor të Estonisë dhe një nga prokuroret e para publike që hetoi këto vjedhje. “Bibliotekat thjesht nuk janë mësuar të mendojnë për veten si objektiva për krime të mëdha.”

Taktikat e përdotura prej hajdutëve në secilin prej këtyre qyteteve ishin në përgjithësi të njëjta: dy persona përdornin identitete të rreme për të porositur libra të rrallë rusë nga fonded e Bibliotekave të vjetra evropiane. Nëse do të vërenin se po vëzhgoheshin me dyshim, njëri do t’u shpërqendronte vëmendjen bibliotekistëve ndërsa tjetri do të dilte me librat e fshehur nën-rrobat e trupit. Historitë e tyre të mbuluara ndryshonin dhe nuk ishin gjithmonë të njëjtët dy persona, një burrë dhe një grua. Në Varshavë ata paraqiteshin si sllovakë, në Helsinki si polakë. Në Riga, ata pretendonin se ishin refugjatë ukrainas që donin të hulumtonin historinë e Rusisë. Në Paris, ata prezantoheshin si bullgarë që studionin “demokracinë në letërsinë ruse të shekullit të XIX”.

Gjatë pranverës së vitit 2022, autoritetet kishin filluar të dyshonin se këto nuk ishin krime të izoluara. Në dhjetor të po atij viti, policia letoneze arrestoi një burrë, ADN-ja e të cilit ishte gjetur në librat e lënë pas gjatë vjedhjes në Bibliotekën Kombëtare në Riga tetë muaj më parë. I dyshuari zotëronte karta biblioteke nga Mynihu, Vilniusi, Parisi, Kievi dhe Vjena, si dhe një koleksion pullash biblioteke dhe mjetesh për restaurimin e materialeve të shtypura, të tilla si një set gjilpërash dhe bobina me fije. Burri u identifikua nga pashaporta e tij si Beqa Tsirekidze, një shtetas gjeorgjian 46-vjeçar. Hetuesit letonez zbuluan se ai kishte një përvojë në tregtinë e antikiteteve dhe një precedent penal të mëparshëm për vjedhje. ADN-ja e tij përputhej gjithashtu me atë të gjetur në vendin e vjedhjeve të librave të prillit 2022 në Estoninë fqinje, ku ai u ekstradua dhe u nxor në gjyq.

Gjatë dy gjyqeve në Tartu dhe Talin të Estonisë në gjysmën e parë të vitit 2024, ai nuk tha asgjë nëse dikush e kishte porositur të vidhte libra, edhe pse kjo do t’ia kishte lehtësuar dënimin. Si përfundim, prej gjykatave estoneze atij iu dha një dënim i përbërë prej tre vjet e gjysmë burg.

Në një interviste për mediat estoneze, Tsirekidze hodhi dritë mbi arsyet që e kishin shtyrë në botën e krimit bibliofilik: “Gjysmë kilogrami ar, me vlerë 50,000 euro, ruhet nga 22 burra të armatosur. Dy libra, me vlerë 50,000 euro, ndodhen diku në një bibliotekë në Evropë dhe ruhen nga një zonjë e moshuar. Dhe shumë shpesh nuk ka as mbikëqyrje me video.”

Por, arrestimi i Tsirekidzes ishte larg të qenit fundi i historisë.

Për të zgjidhur enigmën kontinentale të grabitjeve të veprës së Pushkinit, ishte i nevojshëm një moment bashkëpunimi pan-evropian. Kështu në mars të vitit 2024, Agjencia e Bashkimit Evropian për Bashkëpunim në Drejtësinë Penale (Eurojust), ngriti një ekip të përbashkët hetimor të përbërë nga ekipe policore nga Franca, Lituania, Polonia dhe Zvicra. Gjeorgjia, e cila nuk është zyrtarisht një shtet anëtar i Bashkimit Evropian dhe organeve evropiane të drejtësisë, por vetëm një “vend partner operativ”, u ftua gjithashtu të bashkohej.

Këto vende ishin të bashkuara në vendosmërinë e tyre për të zbardhur krimet, por teoritë dhe metodat e tyre të punës nuk ishin domosdoshmërisht të njëjta.

A ishin të gjitha vjedhjet e organizuara nga i njëjti grup individësh, apo ndoshta autoritetet po shikonin bandat rivale të gjuetarëve antikitetesh, që konkurronin me njëra-tjetrën për të njëjtat tituj të çmuar? Por, kush të qe ai person ose ata persona që qenë kaq fort të interesuar për të pasur në koleksionet e tyre privat veprat e letersisë klasike ruse dhe në veçanti veprat e Pushkinit?

Mbi të gjitha, ekzistonte fakti i pakëndshëm i kohës së vjedhjeve. Sipas raportimeve zyrtare krimet kishin filluar dy muaj pasi Presidentin rus Vladimir Putin kishte njoftuar zyrtarisht fillimin e operacioneve ushtarake në Ukrainë, me një fjalim sublim që evokoi mbrojtejn e “kulturës dhe vlerave, besimit, dokeve dhe traditave e paraardhësve tanë” si motivet kryesore të kësaj ndërmarje, më të madhen që prej kohës së Luftës së Madhe Patriotike (1941-1945).

Pas kësaj, marrëdhëniet midis Rusisë dhe Bashkimit Evropian arritën nivele të papara më parë armiqësie dhe urrejtje, ndërsa bashkëpunimi me institucionet ose grupet hetimore ruse as që mund të llogaritej më si një mundësi. Rrjedhimisht për hetuesit evropian lindi pyetja: a ishte ky një grup kriminelësh të vegjël që po përdornin sigurinë e dobët të Bibliotekave të vjetra evropiane dhe çoroditjen e shkaktuar prej situatës aktuale gjeopolitike, apo hetuesit po shqyrtonin diçka më të madhe, një operacion të orkestruar nga agjencitë e sigurimit rus për të rimarrë trashëgiminë kulturore ruse që ishte shpërndarë gjatë momenteve kaotike të historisë së Rusisë në të gjithë kontinentin?

Prej hetimeve të hollësishme dhe të koordinuara të forcave policore të Eurojust dhe Europol, në pranga ranë biri i Beqa Tsirekidze-s, Mate Tsirekidze dhe bashkëshortja e tij, Ana Gogoladze, si dhe një shtetas gjeorgjian i identifikuar prej dokumentave si Mihail Zamtaradze. Gjatë seancave të në pyetje të marrjes në pyetje të shtetasve gjeorgjian, hetuesit evropian arritën të hidhnin një dritë hipotetike mbi mënyrën se si operonte skema e gjuetarëve të librave të rrallë të letersisë ruse (ndonëse, për shkak të mungesës së zhvillimit të hetimeve në territorin rus ose bashkëpunimit me instancat e drejtësisë ruse, ajo mbetet e kufizuar vetëm në formën e një hamendje ose hipoteze):

Grupi që operonte në Evropë dhe që kryente vjedhjet në Bibliotekat e vjetra evropiane, përbëhej kryesisht prej shtetasve gjeorgjian, të cilët paguheshin prej koleksionistëve ose filantropëve bibliofil shumë të pasur rusë (kryesisht rezidentë në Moskë), të interesuar në botimet e rralla të letërsisë ruse. Ndërsa mënyrat e transportimit të veprave të vjedhura për tek blerësit, zhvillohej prej vendeve kufitare të Rusisë, kryesisht prej Bjellorsusië(si në rastin e Mihail Zamtaradze) ose Gjeorgjisë(si në rastin e grupit të Beqa Tsirekidze-s)-të cilat për shkak të mardhënieve të tyre politike, ekonomike dhe historiko-kulturale kanë kufinj pothuaj inegzistent me Rusinë.

Por, pavarësisht zbërthimit të mënyrës se si funksiononte skema ndërkombëtare e gjuetisë së botimeve të rralla të letërsisë ruse, shumë pyetje mbetën ende pa përgjigje: Kush qenë këta patron moskovit të literaturës kaq të interesuar për botimet e rralla të letërsisë ruse të gjenduar në arkivat e Bibliotekave të vjetra evropiane? A kishin autoritetet ruse informacion për aktivitetet e këtij rrejti ndërkombëtar bibliofilik i cili merrte porosi direkte prej koleksionistëve moskovit? Dhe si kishte mundësi që nga gjithë Bibliotekat e vjetra evropiane që dispononin ekzemplarë të rrallë të letërsisë ruse, Bibliotekat ruse nuk kishin pësuar as edhe një incident ose nuk kishin regjistruar as edhe një situatë të ngjashme?

Përgjigja për këto pyetje dhe shumë të tjera, nuk mund të kërkohet ose kurrsesi të gjendet në Riga, Tbilisi, Varshvë ose Pragë, ajo gjendet larg, në stepat ruse, në Moskë… dhe vetëm pasi hija e fantazmës së luftës të bjerret prej Evropës, vetëm atëherë ndoshta të të arihet të hidhet dritë mbi vellon e misterit që mbulon vjedhjen e veprave të Pushkinit prej bibliotekave të vjetra evropiane dhe dërgimin e tyre në Bibliotekat e “koleksionistëve patriot” moskovit.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The post Evropa në kërkim të Pushkinit! first appeared on JavaNews.al.

Ashpërsohet retorika e Varshavës: A po i rikthehet Polonia një militarizmi sovjetik?

Nga Eljanos Kasaj*

Varshavë(Warszawa), Poloni-Në një intervistë të publikuar nga podkasti britanik “Pjesa tjetër është politikë”, Ministri i Jashtëm polak Radosław Sikorski tha se polakët “do të hanin bar sesa të bëheshin sërishmi një koloni ruse”.

Zoti Sikorski tha më tej se ishte pikërisht kundërshtimi publik në Poloni ndaj kërcënimit të mundshëm të “ekspansionizmit rus” arsyeja pse vendi i tij ka nivele kaq të larta të shpenzimeve për mbrojtjen, madje edhe në kurriz të financimit në fusha të tjera.

Këto deklarata nuk qenë surprizuese, por një vazhdim i atyre që zoti Sikorski kishte dhënë pak më parë për median kombëtare polake “Telewizja Polska World” se Varshava do të paguajë “çfarëdo që të duhet” për të mbrojtur vendin, duke shtuar: “gjithmonë ka një kompromis midis armëve dhe gjalpit”-një parrullë kjo e ngjashme me atë sovjetike të kohës së Leonid Brezhnjevit, e cila ironizonte zgjedhjen e qeverisë sovjetike, që shikonte si më të rëndësishme topat e artilerisë se sa mungesën e topave të gjalpit nëpër dyqane.

Por, pavarësisht patosit patriotik, këto deklarata të ashpëra duke se kanë pasur një efekt krejtësisht të kundërt në sytë e opiniot publik, ku shumë qytetarë polak i kanë hedhur poshtë si të ekzagjeruara dhe të padobishme.

Në intervistat e fundit e zhvilluara nga mediat polake treguan se banorët e Varshavës e hodhën poshtë retorikën e qeverisë në lidhje me luftën, me disa që akuzuan zyrtarët për amplifikimin e kërcënimeve për të justifikuar shpenzimet e çmendura të mbrojtjes dhe vendimet e politikës së jashtme.

Në qershor, vendet anëtare të Aleancës së  NATO-s – përveç Spanjës – ranë dakord të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035, me Poloninë që në shtator u zotua të arrijë 4.8% vitin e ardhshëm, pra në 2026.

Vlen të theksohet se Polonia ka ushtrinë e tretë më të madhe në NATO për sa i përket numrit të personelit (rreth 216, 100 ushtarë aktiv), sipas shifrave më të fundit të publikuara nga Aleanca, duke e renditur atë të tretën pas SHBA-së dhe Turqisë.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

The post A po i rikthehet Polonia një militarizmi sovjetik? first appeared on JavaNews.al.

Ashpërsohet retorika midis Kinës dhe Japonisë-a po përgatitet një front i dytë në Azinë Verilindore pas atij aktual në Evropë?

Nga Eljanos Kasaj*

Pekin, Kinë- Autoritetet kineze kanë filluar të ushtrojnë presion aktiv ndaj qeverisë së Japonisë, me kryeministren e re Sanae Takaichi që deklaroi se një konflikt i mundshëm ushtarak për shkak të situatës së tensionuar në ishullit të Tajvanit mund të nënkuptojë gjithashtu përfshirjen e drejtpërdrejtë ushtarake të Tokios. Më 16 nëntor, Pekini dërgoi anije të rojes bregdetare në Ishujt e diskutueshëm Senkaku (të njohur si Diaoyu në kinezisht; aktualisht ato kontrollohen nga Japonia, por anijet kineze operojnë rregullisht aty pranë). Më 12 nëntor, sipas Tokios, një destroyer i tipit 055 i Ushtrisë Çlirimtare Popullore të Kinës kaloi pranë ishullit japonez të Kyushu, dhe nga 17 deri më 19 nëntor, Kina do të zhvillojë ushtrime ushtarake me zjarr të vërtetë në Detin e Verdhë, sipas Administratës së Sigurisë Detare të PLA-së.

Në të njëjtën kohë, Pekini po rrit presionin diplomatik dhe ekonomik. Më 15 nëntor, Ministria e Punëve të Jashtme kineze u bëri thirrje qytetarëve të saj të shmangin udhëtimet për në Japoni, pas së cilës linjat ajrore kryesore kineze, përfshirë “Air China”, “China Southern Airlines” dhe “China Eastern Airlines”, njoftuan rimbursime falas për fluturimet drejt qyteteve japoneze deri në fund të vitit. Sipas statistikave japoneze, nga janari deri në shtator 2025, gati 31.7 milionë turistë të huaj vizituan Japoninë, afërsisht një e katërta e të cilëve – 7.5 milionë – ishin shtetas kinezë.

Gjatë debatit të saj të parë parlamentar si kryeministre më 7 nëntor, Sane Takaichi deklaroi se “nëse përdoren anije luftarake dhe një bllokadë detare përfshin përdorimin e forcës, unë besoj se sipas çdo standardi kjo do të përbënte një ‘situatë që kërcënon mbijetesën e Japonisë'” (cituar në “The Japan Times”). Kjo nënkuptonte se kjo do të përmbushte ligjërisht kriteret e vitit 2015 për mobilizimin e Forcave të Vetëmbrojtjes së Japonisë dhe do të hapte derën për pjesëmarrjen e tyre në një konflikt ushtarak.

Vlen të theksohet se Sanae Takaichi u bë kryeministrja e parë japoneze që bëri një koment të tillë në nivel politik, që prej kohës së okupimit japonez të Kinës në vitet 1930’.

Më 10 nëntor, Sanae Takaichi sqaroi se këto ishin thjesht deklarata “hipotetike” rreth një skenari “më të keq”. Ajo premtoi të përmbahej nga bërja e deklaratave të ngjashme në të ardhmen, por nuk i tërhoqi ato mbrapsht, dhe Ministria e Punëve të Jashtme i hodhi poshtë komentet e saj si personale. Megjithatë, një reagim i ashpër nga Kina pasoi menjëherë: më 8 nëntor, Konsulli i Përgjithshëm i Kinës në Osaka, Xue Jian, shkroi në platformën sociale X: “<…> Kjo kokë e ndyrë, që kërkoi këtë, do të duhet të pritet pa hezitim. A jeni gati për këtë?” Qeveria japoneze protestoi, por Kina e hodhi poshtë  duke e quajtur postimin si një qëndrim personal dhe mesazhi u fshi më pas.

Më 14 nëntor, siç raportohet nga media prestigjioze kineze “Xinhua”, zëvendësministri i jashtëm kinez Sun Weidong protestoi te ambasadori japonez në Kinë, Kenji Kanasugi, për shkak të vërejtjeve “provokuese” të Takaichi-t. Pekini beson se këto vërejtje shkelin të drejtën ndërkombëtare dhe parimin e një Kine të vetme, minojnë rendin ndërkombëtar të pasluftës dhe “lëndojnë seriozisht ndjenjat e popullit kinez”.

Zëdhënësi i Ministrisë së Mbrojtjes Kineze, Koloneli Jiang Bin, tha se nëse Japonia “guxon të përdorë forcën” për të ndërhyrë në çështjen e Tajvanit, ajo “do të pësojë një disfatë dërrmuese nga Ushtria Çlirimtare Popullore me vullnet të hekurt dhe do të paguajë një çmim të rëndë”. Gazeta “Renmin Ribao”, zëdhënësja kryesore e Partisë Komuniste të Kinës, beson se autoritetet japoneze kanë “lëshuar hapur një kërcënim ushtarak” kundër Kinës për herë të parë që nga viti 1945. Pekini kujtoi vizitat e mëparshme të përsëritura të Takaichi-t në Faltoren Yasukuni, e cila nderon kriminelët japonezë të luftës nga Lufta e Dytë Botërore, dhe mohimin e saj të Masakrës së Nankinit të vitit 1937 ose krimeve të kryera nga njesiti famëkeq “731”në Harbin.

Ndërsa më 17 nëntor, mbëriti në Pekin Drejtori i përgjithshëm i Byrosë së Çështjeve Aziatike dhe Oqeanike të Ministrisë së Jashtme japoneze, Masaaki Kanai.

Sipas të Televizionit Qëndror Kinez (“CCTV News”), të martën, Liu Jinsong, drejtor i përgjithshëm i Departamentit të Çështjeve Aziatike të Ministrisë së Jashtme kineze, u takua me Kanai në Ministrinë e Jashtme kineze. Rreth orës 14:00, Kanai dhe delegacioni i tij u larguan nga Ministria e Jashtme kineze. Rreth orës 15:30, mediat kineze vunë re në Aeroportin Ndërkombëtar të Pekinit se zoti Kanai po largohej nga Kina, por duke mos dhënë asnjë deklaratë për mediat mbi eskalimin e mëtejshëm të krizës diplomatike midis Japonisë dhe Kinës.

Ky eskalim i mardhënieve diplomatika midis dy superfuqive aziatike të Azisë Verilindore, vin pas retorikës kritike të Moskës ndaj Tokios gjatë fillimit të këtij muaji, mbi planet e kryeministres Sanae Takaichi për dislokimin e armëve taktike bërthamore amerikane në Japoni(një projekt ky i quajtur nga Ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov si “një lojë e rrezikshme”) dhe mundësisë së rikthimit nën-sovranitetin japonez të Arkipelagut të Ishujve Kurile(aktualisht pjesë e Federatës Ruse, por të njohura prej Japonisë si “territore të okupuara”).

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

 

The post A mund të ketë luftë midis Kinës dhe Japonisë?! first appeared on JavaNews.al.

 

Dr. Leonidha Peppo*

 

Para disa ditësh u zhvillua në Pogradec “Konferenca e Vjeshtës”, e quajtur kështu sepse ekziston një tjetër e ngjashme, “Konferenca e Pranverës”. Këto janë të dalluara nga konferencat e rregullta që zhvillon Shoqata e Kardiologjisë Shqiptare, por në to ftohen edhe bashkëkombës nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi.

Dy konferencat e përmendura më sipër kanë diçka të veçantë, sepse zhvillohen në mënyrë të përbashkët, me drejtim dhe pjesëmarrje të lektorëve nga një vend i përbashkët – Shqipëria, por e ndarë në dy ose katër pjesë. Megjithatë, ne do të flasim për anën shkencore të konferencës, për përgjigjet që ajo solli dhe për mësimet që morën shumica e pjesëmarrësve.

Tematika ishte e gjithanshme, me përfundime të vlefshme nga lektorë të ndryshëm dhe me përvoja nga fusha të ndryshme. Vërtet, konferencat tona janë të dy shoqatave, por njerëzit aktivë që i drejtojnë ato janë profesionistë me emër, që japin ide dhe mendime për të zgjedhur temat e referimeve, në mënyrë që të jenë interesante, tërheqëse dhe shkencore, duke u dhënë mundësi mjekëve të mësojnë e të pasurojnë njohuritë e tyre.

Kryetari i Shoqatës së Kardiologjisë Shqiptare, Prof. Mihal Tase, i ka dhënë besim të plotë Prof. Mimoza Lezhës, duke njohur aftësitë e saj profesionale dhe organizative. Ajo është përshtatur shkëlqyeshëm ndër vite dhe ka punuar me përkushtim për realizimin e objektivave që kërkojnë këto konferenca të rëndësishme.

Një ndihmë të çmuar në këtë bashkëpunim jep edhe kardiologjia nga Kosova, përmes Prof. Gani Bajraktarit, i cili sjell dije dhe përvojë të gjerë për ngjarje të tilla.

 

Seanca e parë

Konferenca u zhvillua në dy seanca. Drejtues të seancës së parë ishin figura të njohura të kardiologjisë shqiptare nga të dy anët e ndarjes historike – një ndarje padrejtësisht e krijuar nga historia kontradiktore dhe forca e imponuar e shteteve të mëdha ndër shekuj.

Me shumë sukses, drejtues të seancës së parë ishin Prof. Mimoza Lezha, Prof. Mihal Tase dhe Prof. Gani Bajraktari, të cilët më pas morën pjesë edhe si lektorë me njohuri shkencore të admirueshme.

 

Temat e prezantuara ishin:

“Nxehtësia ekstreme dhe ndikimi në sistemin kardiovaskular”;

“Arteria e heshtur – rrezik për aterosklerozë apo udhërrëfyes për dislipidemitë sipas ESC 2025”, me referues Dr. Naltin Shuka;

“Deficiti i hekurit në insuficiencën kardiake – nevoja për korrigjim me marrjen e hekurit”, nga Prof. Pranvera Ibrahimi;

“Trajtimi i fibrilacionit atrial me ndërhyrje”, që tërhoqi shumë vëmendje nga mjeshtri Dr. Ormir Shurdha;

dhe “Sëmundjet e zemrës”, të sqaruara me shumë efikasitet nga Prof. Majlinda Cafka.

Të gjitha këto tema ishin shumë interesante, u pasuan me diskutime të shumta nga salla dhe u vlerësuan për larmishmërinë dhe prezantimin e rasteve klinike. Sigurisht, pati mendime dhe sqarime të rëndësishme që shtuan vlerën shkencore të konferencës.

Seanca e dytë

Seanca e dytë u drejtua nga Prof. Shpend Elezi (nga Kosova) dhe Dr. Naltin Shuka, ndërsa pjesëmarrja ndërkombëtare u pasurua me prezencën e Dr. Teftës nga Italia. Në këtë pjesë, u paraqitën raste klinike shumë interesante, ndër të cilat:

 

Dr. Endri Horja prezantoi një rast të ndërhyrjes në kardiomiopatinë e dilatuar, e cila u përmirësua ndjeshëm pas heqjes së një cisti me kirurgji, duke forcuar funksionin e zemrës.

Një temë tjetër e rëndësishme dhe treguese ishte “Ndërlikimet e procedurave koronare me SAK”, e trajtuar nga Prof. Mimoza Lezha dhe grupi i saj.

Mjekët e fushës koronare prezantuan temën “Ekografia e zbrazët për zhvillimin e rrugëve aksesore simptomatike”, që përfshinte edhe sindromën Brugada, të zbuluar pas përdorimit të medikamentit Propafenon, paraqitur nga Dr. Ormir Shurdha dhe kolegët e tij të shumtë.

Diskutimet nga të pranishmit i dhanë gjallëri konferencës dhe kontribuuan ndjeshëm në shtimin e dijeve, gjithmonë në funksion të përmirësimit të shërbimit ndaj pacientëve me sëmundje kardiake.

 

Mbështetja farmaceutike

Duhet përmendur edhe mbështetja e kompanive farmaceutike që veprojnë në të dy anët e ndarjes shqiptare, të cilat kontribuojnë me përkushtim në zhvillimin e shëndetësisë.

Ndër to spikasin kompani të njohura ndërkombëtare si Novartis, me përfaqësuesit e saj të kahershëm Orgesa, Liljana dhe Alba, që ndikojnë në rritjen e ndërgjegjësimit  te Dislipidemive me  perfaqesues ne trajtim ( Inclisiran). Po ashtu, Berlin Chemie, Menarini Group, Payami (i përhershëm në mbështetje), Trepharma, Bayer (me produktin Xarelto), Intermed, Viatris, Dompe, Novo Nordisk dhe të tjera, që japin një kontribut të rëndësishëm në fushën e mjekësisë, përmes ofrimit të medikamenteve cilësore dhe mbështetjes ndaj sistemit shëndetësor dhe mjekëve.

 

Përmbyllje

Kisha kënaqësinë ta ndaja praninë time në këtë konferencë me miqtë e mi të kahershëm, Dr. Gëzim Hakrama dhe Dr. Matjan Kapaj. Ishte një aktivitet i frytshëm, i pasur në përmbajtje dhe me vlerë të madhe për zhvillimin profesional të kardiologëve shqiptarë.

Shpresojmë për një të ardhme më të mirë, me bashkëpunim të vazhdueshëm, dije të përbashkëta dhe përparim të qëndrueshëm në fushën e shëndetësisë.

 

*Kardiolog

The post Kardiologët shqiptarë mblidhen në “Konferencën e Vjeshtës” first appeared on JavaNews.al.

Nga Eljanos Kasaj*

Phenian, RDPK-Ndërsa gjithë vëmendja e komunitetit ndërkombëtar qe përqëndruar tek Samiti i Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor në Korenë e Jugut, një zhvillim i rëndësishëm diplomatik ndodhi në heshtje në anën tjetër të Euroazisë, me Republikën Popullore Demokratike të Koresë(RPDK) që sinjalizoi një kthesë kontinentale në orientimin e saj të sigurisë kombëtare.

Pas një vizite zyrtare në Moskë dhe takimit me Presidentin rus Vladimir Putin, Ministrja e Jashtme e RPDK-së, Choe Son-hui, udhëtoi për në Bjellorusi, për të marrë pjesë në Konferencën e Tretë Ndërkombëtare të Minskut mbi Sigurinë Euroaziatike (28-29 tetor).

Gjatë fjalës së saj, ajo deklaroi se RPDK është gati të “përgjigjet ndaj të gjitha kërcënimeve në kontinentin euroaziatik”, duke bërë të qartë se Pheniani ndan të njëjtat pikëpamje me Kremlinin për sa i përket strukturave të sigurisë në Euroazi dhe kundërshtimin e hegjemonisë së Shteteve të Bashkuara, duke shfaqur suportin e qeverisë së RPDK-së për parimet ruse të multipolaritetit dhe respektimit të zonave të sigurisë.

Sigurisht, këto nuk janë fjalë boshe, por një proklamim zyrtar i strategjisë së re të sigurisë të Phenianit, e cila synon që me anë të forcimit të lidhjeve me Kremlinin, RPDK-ja do të ketë mundësinë për të integruar sigurinë e saj kombëtare me strukturat e sigurisë së “hapsirës post-sovjetike”, duke sjellë rrjedhimisht shkrirjen e komplekseve rajonale të sigurisë “post-sovjetike” dhe “të Azisë Verilindore” në formimin e një “kompleksi sigurie euroaziatik”, e cila synon ti japi fund hegjemonisë së Perëndimit Kolektiv: Bllokut NATO-BE në Evropë dhe Aksit Uashington-Seul-Tokio në Lindjen e Largme.

Por, pikërisht këtu situata komplikohet, pasi pavarësisht afërsisë gjeografike dhe ideologjike të të dy komplekseve me njëri-tjetrin, në terren ekzistojnë shumë mospërputhje për shkak të llojeve dhe shtrirjeve të ndryshme gjeografike të kërcënimeve me të cilat përballet secili kompleks rajonal i sigurisë.

Shtetet në Azinë Verilindore, për shembull, nuk kanë pse të përballen me “rreziqet që vijnë nga separatizmi, terrorizmi dhe ekstremizmi”, me të cilat sot hapsira post-sovjetike (sidomos Rusia) përballet dhe kundër të cilave u krijuan struktura të tilla si Organizata e Bashkëpunimit të Shangait. Ndërsa nga hapsira post-sovjetike, vetëm Rusia ka mundur të depërtojë përciptazi në nën-kompleksin rajonal të sigurisë së Azisë Verilindore, me anë klazolave të Traktatit për Partneritet Strategjik Gjithëpërfshirës me RPDK-së.

Ndërkohë që Kina, ndonëse zyrtarisht ruan ende një pozicion neutral, po e shikon këtë partneritet të sigurisë midis Rusisë dhe RPDK-së, gjithmonë edhe më shqetësues, pasi Pekini jo-vetëm që detyrohet të ndajë ndikimin historik mbi Phenianin me Moskën, por gjithashtu ky partneritet po tërheqë drejt rajonit të Azisë Verilindore vëmendjen e padëshiruar të Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian – diçka që Kina është historikisht përpjekur që ta shmang.

Ndërsa me dislokimin e forcave të armatosura elitë të “Divizionit 11” të Forcat Tokësore të Ushtrisë Popullore Koreane, për të asistuar në operacionet ushtarake të Rusisë për çlirimin e territoreve të okupuara prej intervencionistëve ukrainas të Obllastit të Kurskut, duket se RPDK ka tronditur themelet e stabilitetit gjeo-politik dhe sigurisë së kontinentit euroaziatik, dhe ashtu si trupat koreanoveriore sot ndodhen në dyert e Evropës, ashtu edhe lufta është katapultuar dhe ka ndodhet sot në dyert e Azisë Verilindore.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

 

 

 

The post Strategjia e re e Sigurisë së Koresë së Veriut po trondit Euroazinë first appeared on JavaNews.al.

Pas Rusisë dhe Kinës, SHBA-të vendosin protektoratin e tyre në Hungari

Nga Eljanos Kasaj*

Takimi në Shtëpinë e Bardhë midis Kryeministrit bismarkian hungarez Orbán Viktor dhe Presidentit konservator amerikan Donald Trump, solli dy rezultate fort të rëndësishme për vendin e vogël Evropiano-Central: SHBA-të e përjashtuan Hungarinë nga sanksionet energjetike ruse për një kohë të pacaktuar dhe dakortëzuan establishmentin e një “mburoje financiare” kundër çdo rreziku të mundshëm ndaj ekonomisë hungareze, duke e kthyer kështu Hungarinë de-facto në një protektorat amerikan kundër aparatit burokratik të Brukselit.

Këto pika, shënojnë fillimin e konstruktit të një politike proteksioniste hungareze(bazuar në eksperiencën ruse) dhe të aplikimit të politikës së re të jashtme amerikane, të lajmëruar më parë nga Zëvendës-Presidenti amerikan JD Vence gjatë një vizite në Romë, të të diskutuarit të mardhënive politiko-bilaterale në mënyrë të veçant midis vendeve të Bashkimit Evropian, duke refuzuar njohjen e Bashkimit Evropian si një organizëm politik që përfaqëson të gjitha vended e tij anëtare-një qëndrim politik ky i cili ka pasur edhe suportin e Budapestit, i cili sot zyrtarisht e ka kthyer kundërshtimin ndaj tendencave centralizuese të Brukselit, në një kauzë popullore sa dhe politike në Hungari.

Por, ku aktualisht ndryshojnë programi politik hunagrez nga ai brukselian dhe përse Kryeministri hungarez ka sot ka sot suportin jo vetëm nga Uashingtoni, por dhe nga Moska dhe Pekini?

Kryeministri Orbán Viktor përfaqëson sot një unikalitet politik në Bashkimin Evropian, si udhëheqës i një qeverie të krishterë, e cila promovon vlerat tradicionale-historike hungareze, ofron suport për familjet hungareze(sidomos në fushën e e çmimeve të energjisë, gazit, hidrokarbureve dhe shportës së ushqimeve), inkurajon natalitetin(duke ofruar shumë benefite për nënat e reja dhe fëmijët e porsalindur), ka ndaluar propagadën e LGBT-së dhe ka aplikuar politika mjaft strikte në lidhje me emigracionin e jashtëligjshëm, duke treguar zero tolerancë, gjë për të cilën sot Hungaria është e detyruar të paguajë 1 milion euro në ditë si gjobë buxhetit brukselian.

Ndërsa në politikën e jashtëme qeveria e Kyreministrit Orbán ka adaptuar një politikë titosite, e cila bazohet në neutralitetin, balancimin dhe diversifikimin e mardhënieve politiko-ekonomike midis fuqive të mëdha: Sheteve të Bashkuara, Federatës Ruse dhe Republikës Popullore të Kinës, si dhe në angazhimin e Hungarisë në iniciativa ose partneritete gjeo-strategjike: Organizata e Vendeve Turkike, Grupi i Viśegrad-it dhe Iniciativës “Një Brez, Një Rrugë”.

Të gjithë këto pika duket se kanë krijuar bazamentet ku është ngritur dhe fideliteti dhe partneriteti reciprok midis Hungarisë dhe faktorëve ndërkombëtar: politikat e vlerave tradicionale dhe konservatore kanë gjetur mbështetjen e Kremlinit dhe Uashingtonit, politikat strikte kundër emigracionit të jashtëligjdhëm kanë pasur mbështetjen e Varshavës dhe Bratisllavës, bashkëpunimi ekonomik dhe kultural bazuar në lidhjet historike është mikëpritur në vended e Azisë Centrale, ndërsa krijimi i një atmosfere të përshatëshme për investimeve (duke respektuar sovranitetin kombëtar dhe mos-ndërhyrë në punët e brendëshme) duket se ka fituar respektin e Pekinit-duke e kthyer kështu Hungarinë në një “Jugosllavi të Shekullit XXI”, ky Lindja dhe Perëndimi takohen.

Rezultatet e kësaj politike sot janë impresionuese dhe të pamohueshme: sot falë furnizimeve të bollshme që vijnë prej Rusisë, Azerbajxhanit dhe Koracisë familjet, bizneset dhe industritë hungareze paguajnë për energjinë, gazin dhe hidrokarburet më lirë se çdo vend tjetër evropian; falë investimeve miliarda dollarëshe gjermane dhe kineze në fushën e automobilistikës, sot industria hungareze e automobilëve është një nga më modernet dhe të avancuarat në Bashkimin Evropian; ndërsa falë “mburojës financiare” amerikane Hungaria do të ketë mundësi financimi pothuajse të pakufizuara në dhe prej SHBA-së, me të cilat mund të zëvendësojë nga parata e humbura në gjobat groteske të Brukselit, dhe të ndihmojë në planet ose projektet e mëdha ekonomike hungareze me rëndësi strategjike kombëtare.

Ky partneritet hungarezo-amerikan shënon gjithashtu edhe hyrjen oficiale të SHBA-së në politikat e brendëshme të Bashkimit Evropian, duke kthyer nga një “aleat i ngushtë historik gjeo-strategjik”, në një faktor potencialisht më të rrezikshëm se Rusia ose Kina, midis të cilave vended e Bashkimit Evropian shumë shpejt do të detyrohen të bëjnë një zgjedhje.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

The post A po vendosin SHBA-të protektoratin e tyre në Hungari?! first appeared on JavaNews.al.

Nga Eljanos Kasaj*

Minsk(Мiнск), Bjellorusi-Bjellorusia do të rihapë ambasadën e saj në Sllovaki. Sipas një dekreti të nënshkruar nga kryeministri bjellorus Aliaksandr Genrihaviç Turçin (Аляксaндaр Гeнрыхавіч Турчын), misioni diplomatik është planifikuar të rifillojë operacionet më 1 shtator 2026.

Shërbimi për shtyp i departamentit kryeministror bjellorus ka thënë për mediat bjelloruse se rivendosja e pranisë së përhershme diplomatike të Bjellorusisë në Sllovaki “do të rrisë ndjeshëm efektivitetin e përpjekjeve për të zhvilluar marrëdhënie politike, tregtare, ekonomike dhe investimi, për të eksploruar mundësitë për bashkëpunim industrial dhe për të hyrë së bashku në tregje të reja”.

Vendimi për rihapjen e ambasadës vjen në mes të një ngrohjeje të dukshme të marrëdhënieve midis Minskut dhe Bratisllavës. Në vitin 2025, ambasadori sllovak Jozef Migaš u rikthye në Bjellorusi pas një mungese gati pesëvjeçare, pasi kishte shërbyer më parë në të njëjtin post.

Më herët, Presidenti bjellorus Aliaksandr Rihoraviç Lukashenka(Аляксандр Рыгоравiч Лукашэнка), gjithashtu u takua me Kryeministrin sllovak Robert Fico në Pekin, gjatë një vizite në Republikën Popullore të Kinës, në kuadër të festimeve të 80-vjetorit të Fitores së Luftës së Rezistencës së Popullit Kinez Kundër Agresionit Japonez dhe Luftës Botërore Antifashiste dhe e ftoi atë të vizitonte Bjellorusinë.

Vlen të theksohet se Sllovakia është një nga pesë vended evropiane(së bashku me Hungarinë, Serbinë, Italinë dhe Vatikanin), të cilat sot kanë një mardhënie normale diplomatike, ekonomike dhe kulturale me Bjellorusinë, dhe të cilat kanë kundërshtuar vazhdimisht sanksionet e ashpra të Bashkimit Evropian kundër Bjellorusisë, duke promovuar dialogun dhe një qasje më taktike me qeverinë bjelloruse të Presidentit Lukashenka.

Ndërsa e rivendosja mardhënieve normale midis Bratisllavës dhe Minskut mund të interpretohet edhe si pjesë e strategjisë së Uashingtonit dhe Brukselit, të cilat sot po synojnë të distancojnë Bjellorusinë prej Rusisë dhe Kinës, duke e ri-ingranuar Bjellorusinë në instancat politike, ekonomike dhe socio-kulturale Euro-Atlantike. Një projekt ky që duket se ka marrë edhe dritën jeshile prej Presidentit Lukashenka, politika e “balancës midis Lindjes dhe Perëndimit” së të cilit, që prej fillimit të konfliktit të armatosur ruso-ukrainas në shkrut të vitit 2022, duket se e ka kthyer vendin nga një “buffer zone” gjeopolitike, në një urë lidhëse midis vendeve të Bashkimit Evropian/NATO-s, Rusisë, Ukranës dhe vija të frontit. Një politikë e hollë kjo e cila gjithashtu duket se ka fituar edhe pëlqimin e amerikanëve, të cilët e kanë bërë të qartë se duan që ajo të vijoj, duke krijuar një korridor neutral dhe solid komunikimi midis Perëndimit dhe Moskës, por dhe një rrugë të sigurt për vijimin e kontakteve midis popujve, tregtisë dhe strukrurave të sigurisë, siç u tregua dhe gjatë punimeve të Konferencës së III Ndërkombëtare e Minskut mbi Sigurinë Euroaziatike(28-29 tetor).

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

The post “Fronti Anti-Rusi”\Pas SHBA-së, Vatikanit dhe Polonisë, Sllovakia drejt Bjellorusisë first appeared on JavaNews.al.

Pas sanksioneve të Perëndimit dhe konfliktit të armatosur në Ukrainë, rënia e lindshmërisë duket të jetë sfida e radhës me të cilën po përballet sëfundmi Rusia

Nga Eljanos Kasaj*

Moskë,Rusi-Më herët këtë muaj, Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se “mbështetja për familjet” dhe stimulimi i lindshmërisë ishin “më të rëndësishmet” nga të gjitha projektet dhe planet strategjike kombëtare të Rusisë.

“Atësia dhe amësia janë lumturi dhe lumturia nuk duhet të shtyhet”, tha Presidenti Putin gjatë fjalës së tij në një takim të këshillit presidencial mbi gjendjen demografike të Rusisë.

Ai gjithashtu dhe shembullin se si gjatë kohës së Perandorisë Ruse, ndonëse standarti i jetesës ishte mbrapa atij të vendeve Perëndimore(si Perandoria Gjermane ose Mbretëria e Holandës), familjet ruse kishin nga 8,9 ose 11 fëmijë, gjë që tregonte respektin që ata kishin për vlerat tradicionale dhe familjare, por pa përmendur faktin se Perandoria Ruse asokohe kishte një nga numrat më të lartë të vdekshmërisë foshnjore në Evropë ose se nuk qenë të pakta rastet e incesitit brenda familjes(midis pjestarëve të së njëjtës kurorë ose kurorave të ndryshme të të njëjtit trung familjar).

Sot, zyrtarët rusë, të cilët e kanë përshkruar vazhdimisht demografinë dhe shkallën “shumë të ulët” të lindjeve si një shqetësim serioz rajonal dhe komëtar, po intensifikojnë përpjekjet e tyre për të inkurajuar qytetarët të kenë më shumë fëmijë.

Megjithatë, pavarësisht përpjekjeve më të mira të zyrtarëve, ekspertët rus thonë se situata aktuale demografike në Rusi duhet të shihet si një krizë e thellë, e cila mund të ketë pasoja afatgjata në strukturën e shoqërisë ruse dhe të ardhmen e vetë popullit rus.

Aktualisht shkalla e lindjeve në Rusi është në një nga pikat e saj më të ulëta në historinë e saj modern(ndoshta që pas viteve kaotik 1990′).

Shkalla totale e fertilitetit në vend — numri mesatar i fëmijëve që një grua pritet të ketë gjatë jetës së saj — është rreth 1.41, sipas të dhënavetë publikuara prej Agjencisë Federale Shtetërore të Statistikave “Rosstat”/Федеральная служба государственной статистики”Росстат”. Kjo është nën nivelin e kërkuar për zëvendësimin e popullsisë, që do të thotë se çdo brez i ri i qytetarëve rusë është më i vogël se brezi i prindërve të tyre.

Për shembull, në vitin 2024, rënia natyrore e popullsisë së Rusisë — numri i vdekjeve minus numri i lindjeve — arriti në 596,200 persona. Numri i përgjithshëm i lindjeve atë vit ra në 1.22 milionë, një rënie prej 3.4% nga 1.27 milionë vitin e kaluar. E vetmja herë që kjo shifër ishte më e ulët ishte në vitin 1999, kur numri i të porsalindurve ra në 1.21 milionë.

Gjithësesi, pozicioni i Rusisë më shumë se sa një prodhim i një numri faktorësh politiko-social,duket se pasqyron trendet më të gjera globale në rënien e lindshmërisë, sidomos në “Perëndim”-ku në vitin 2023 shkalla totale e lindshmërisë në Bashkimin Evropian ishte 1.38 lindje për grua, ndërsa në Shtetet e Bashkuara ishte 1.59 për grua në vitin 2024.

Diferencat rajonale të lindshërisë një tregues i dallimeve midis popujve të Rusisë

Pavarësisht se shkalla e lindjeve në të gjithë Rusinë është në rënie, nivelet e fertilitetit duket se ndryshojnë nga një rajon në tjetrin.

Vitin e kaluar, Presidenti Putin prezantoi shkallën totale të fertilitetit si një pikë referimi për vlerësimin e performancës së guvernatorëve të rajoneve dhe etniteteve politike të Rusisë.

-Republika e Çeçenisë/Нохчийн Республика (2.7),

-Republika e Tuvës/Тыва Республика (2.3),

-Okurgu Autonom Jamal-Nenec/Ненэцие” автономной округ’ (1.9),

-Republika e Altait/Алтай Республика (1.8)

dhe Republika e Ingushetisë/ГӀалгӀай Мохк (1.8)

krenohen sot me normat më të larta të lindjeve në vend. Ndërsa shifra surprizuese duket se ka treguar edhe Republika Kabardino-Balkaria/Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ/Къабарты-Малкъар Республика, nataliteti në të cilën është rritur nga 1.44 në vitin 2019 në 1.61 në vitin 2024.

Këto rajone kryesore shfaqin modele të ndryshme të lindshmërisë. Në republikat e Kaukazit të Veriut, Çeçeni dhe Ingusheti, nivelet e larta të lindjeve nxiten kryesisht nga traditat e familjeve të mëdha, normat kulturore më konservatoro-patriarkale dhe praktika e Islamit, thonë ekspertët rus.

Ndërsa duhet theksuar se normat e larta të lindjeve në Tuva shoqërohen nga një tregues tjetër: një numër i madh nënash të mitura. Në vitin 2023, republika e Lindjes së Largët regjistroi një rekord në të gjithë Rusinë prej 9.5 lindjesh për 1,000 vajza të moshës 15 deri në 17 vjeç.

Sipas ekspertëve, 33 rajone, kryesisht në Distriktet Federale Qendrore dhe Veriperëndimore, kanë norma shumë të ulëta të fertilitetit (nën 1.3). Normat më të ulëta të fertilitetit në vitin 2024 u regjistruan në Obllastin e Leningradit/Ленинградская область (0.89), Republika e Mordovias/Мордовия Республикась (0.99) dhe në Qytetin Federal të Sevastopolit në Republikën e Krimesë /Къырым Джумхуриети (1.0).

Iniciativat e ndërmara prej autoriteteve ruse

Autoritetet ruse kanë prezantuar një gamë të gjerë programesh për të inkurajuar familjet të kenë më shumë fëmijë vitet e fundit.

Një nga masat qendrore është programi i kapitalit të maternitetit, i cili u ofron familjeve pagesa të njëhershme për lindjen e fëmijës së tyre të parë dhe të dytë, si dhe për fëmijët pasardhës. Nënat tani mund të marrin pagesa të njëhershme midis 690,266 dhe 912,162 rubla (8,700-11,500 dollarë) për lindjen e fëmijës.

Përveç kësaj, shteti rus ofron ndihma të ndryshme për familjet me fëmijë dhe pagesa mujore për gratë shtatzëna që regjistrohen për kujdes para lindjes.

Autoritetet kanë zgjeruar gjithashtu mbështetjen për strehimin, duke ofruar programe preferenciale hipotekare dhe përfitime të tjera për familjet e mëdha, duke përfshirë propozime për kredi makinash me zbritje dhe programe lehtësimi tatimor që rriten me rritjen e numrit të fëmijëve-masa këto fillimisht të aplikuara prej qeverisë konservatore të Kryeministrit Viktor Orban, për të shtuar numrin e lindjeve në familjet hungareze.

Pas stimujve financiarë qëndron një fushatë e fuqishme shtetërore për promovimin e të ashtuquajturave vlera tradicionale dhe idealeve familjare, e cila është intensifikuar vitet e fundit, me autoritetet ruse që bëjnë një kontrast me atë që e përshkruajnë si “degjenerim perëndimor”.

Ndërsa një nga masat më të debatuara të kohëve të fundit ka qenë një ligj që vendos gjoba të rënda për atë që autoritetet e përshkruajnë si promovim të dëmshëm të “ideologjisë pa fëmijë/child free ideology”.

Të paktën 27 rajone ruse kanë futur gjithashtu gjoba për “inkurajimin e aborteve”, të cilat mbulojnë çdo përpjekje për të ndikuar te një grua që të bëjë abort, si dhe dhënia e çdo informacioni në lidhje me abortin ose ndonjëherë edhe mbi masat e mbrojtjes gjatë aktit seksual, mund të rezultojë në përgjegjësi administrative.

Sipas opinionit të ekspertëve rus ,me këto masa deri diku radikale që janë aplikuar deri më tani, programet qeveritare “kryesisht kanë ndikuar në ‘kohën e lindjeve’ – duke i inkurajuar familjet të kenë fëmijë më herët se sa ishte planifikuar – por ato kanë pasur pak efekt në numrin e përgjithshëm të fëmijëve që një familje synon të ketë.

Impakti i konfliktit të armatosur ruso-ukrainas

Sipas mendimit të përgjithshëm midis ekspertëve të cilët janë skeptik të angazhimit ushtarak të Rusisë në Ukrainë, shpallja e mobilizimit dhe dërgimi i trupave rezerviste ose atyre të rekrutuara me anë të kontratave të super-paguara në frontin ruso-ukrainas mund të thuhet se ka pasur një ndikim katastrofal në shkallën e lindshmërisë kombëtare në Rusi, sidomos në popujt e saj indigjen, shumë prej të cilëve sot janë në prag të zhdukjes.

Ndërsa për një pjesë tjetër të ekspertëve kjo rrjedhje e burrave në vijat e frontit, e shoqëruar në të njëjtën kohë pagesat e mëdha për personelin ushtarak dhe benefitet sociale mund të inkurajojnë familjet të kenë më shumë fëmijë duke rritur të ardhurat e familjes.

Por zhvillimet aktuale politiko-ekonomike në Rusi nuk duken aq pozitive sa ç’prezantohen prej medias shtetërore ruse ose ekspertëve që mbështesin politikat konservatore dhe inicativat ushtarake të Kremlinit.

Konflikti i stërgjatur ushtarak ruso-ukrainas, sanksionet ekonomike, rritja e ndjenjave ksenofobe kundër forcës punëyore të ardhur prej republikave ish-sovjetike dhe mungesa e fondeve do të çojnë në mënyrë të pashmangshme në degradimin e sistemit të kujdesit shëndetësor dhe rritjen e stresit social, gjë që në planin afatmesëm do të rezultojë në rritje të numrave të vdekshmërisë që nuk do të ndodhte në rrethana normale-ndërsa në planin afatgjatë do të sjellë një stanjacionin ekonomik dhe politik të vendit, i cili do të gjendet i paaftë të menaxhoj tensiont social-kulturale që do të lindin me rritjen e dispropocioneve midis popujve të tij.

**Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

The post Rënia e lindshmërisë, sfida e madhe e Rusisë first appeared on JavaNews.al.

…Do të doja gjithë jetën të të mbaja kështu në krahë, Beti.Ja kështu…Sa e lehtë që je!

Ti,tani, je vetë më i lehti i të gjithë njerëzve në botë, mendoi Gjenerali.Tre-katër kilogram, jo më shumë…”

 Pjesë nga romani “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur”

Nga Eljanos Kasaj*

Më 15 tetor në Sallën Beethoven të Teatrit Balshoj në Moskë u zhvillua ceremonia e përvitëshme e ndarjes së çmimit prestigjioz letrar “Jasnaja Poljana”.

I themeluar prej Muzeut të Pasurive të kont Leon Nikolajeviç Tolstojit dhe “Samsung Electronics”, çmimi, i cili jepet që nga viti 2003, vlerëson veprat që ruajnë traditat e letërsisë klasike dhe promovojnë dialogun ndërkulturor.

Gjatë ndarjes së çmimeve të këtij viti, në nominimin “Kryevepra të Anashkaluara” çmimin e mori përkthesi rus Vasilij Tjuhin për përkthimin e tij në gjuhën ruse të romanit gogolian “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” të shkrimtarit të shquar shqiptar Ismail Kadare(1936-2024).

Kategoria “Kryevepra të Anashkaluara” vlerëson veprat e letërsisë botërore që u bënë të disponueshme për lexuesit rusishtfolës pas vdekjes së autorit. Në vitin 2025, lista e ngushtë përfshinte tetë libra nga autorë nga Shqipëria, Britania e Madhe, Maqedonia, Kolumbia, Shtetet e Bashkuara dhe Kili.

“Kjo është padyshim një kryevepër, e nënvlerësuar prej kohësh – jo sepse u anashkalua, por sepse vëmendja u përqendrua te emra të tjerë. Sot, më në fund ka marrë njohjen që meriton. Do të doja të shprehja mirënjohjen dhe vlerësimin tim për rikthimin e këtij libri në qendër të vëmendjes. Kjo është një vepër vërtet klasike që po gjen përsëri audiencën e saj. Prej kohësh ka qenë e nën-përfaqësuar, por sot mund të themi: ky libër është një nga veprat më të afërta me ne në frymë dhe në thellësi të shkrimit njerëzor,”-është shprehur gjatë marrjes së çmimit përkthyesi Vasilij Tjuhin, duke bërë kështu dhe një paralelizëm të asaj që sot Rusia po kalon me pothuaj katër vite në një luftë të përgjakshme vëllavrasëse në Ukrainë, prej vijave të frontit dhe llogoreve të së cilës, e vetmja gjë që kthehet nuk janë heronjtë, por thasët e zinj të najlonit…

Atmosfera gogoliane e romanit-i cili ndërthur në vetvete groteskun e Çiçikovit dhe tragjizmin historik të asaj çka Lufta e Dytë Botërore(1939-1945) la pas -ka tërhequr vëmendjen edhe të organizatorëve dhe jurisë së Çmimit “Jasnaja Poljana”.

“Është një ide e mrekullueshme të nxjerrim në pah libra dhe shkrimtarë që mund të mos i kemi lexuar me shumë kujdes. Romani i Ismail Kadaresë “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” është një histori tragjike dhe prekëse për Luftën e Dytë Botërore, për fajin dhe përgjegjësinë, për kuptimin e jetës dhe vdekjes. Është një libër për luftën e iluzioneve, për kujtesën dhe njerëzimin, i shkruar me humor të hidhur dhe shumë butësi,”- ka komentuar shkrimtari, publicisti dhe anëtari i jurisë së Çmimit “Jasnaja Poljana”,Aleksej Nikolajeviç Varllamov, për romanin e Kadaresë-“Ky është një libër shumë prekës, shumë tragjik, një ‘Luftë dhe Paqe’ e vërtetë(!)”

Duke folur mbi romanin organizatorët gjithashtu kanë kujtuar faktin se shkrimtari Ismail Kadare ka qenë një ish-student i Institutit të Letërsisë Botërore “Maksim Gorki” në Moskë në vitet 1958-1960, dhe se influenca e letërsisë së madhe ruse dhe shkrimtarëve klasik ruso-sovjetik (Pushkin,Gogol,Majakovskij), ndjehet fort në hapat e parë të krijimtarisë letrare të Kadaresë-për të kulminuar me romanin “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur”(1963), e cila, ashtu si dikur romani “Shpirtra të Vdekura” të Nikollaj Gogolit, sot duket se është kthyer në një pasqyrë ku Rusia shikon vetveten…

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

 

 

 

The post Romani “Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” pasqyra ku Rusia sot shikon vetveten first appeared on JavaNews.al.

Nga Eljanos Kasaj*

Nën hijen e punimeve për Samitin e Budapestit, i dërguari special i Kremlinit për bashkëpunimin ekonomik dhe të investimeve ndërkombëtare dhe negociator kryesor në bisedimet e paqes në Ukrainë,Kirill Dimitriev, ka propozuar një projekt të guximshëm, për ndërtimin e një tuneli nënujor me vlerë 8 miliardë dollarësh që do të lidh Alaskën dhe Rusinë,duke përdorur kompaninë e ndërtimit të tuneleve “The Boring Company” të multimiliarderit dhe filantropit Elon Musk.

“Elon Musk, imagjino të lidhësh SHBA-në dhe Rusinë, Amerikën dhe Afro-Eurazinë, me tunelin Putin-Trump — një lidhje 70 miljesh që simbolizon unitetin”, shkroi Dmitriev në platformën sociale X.

Sipas Dimitriev-it, tuneli përmes Ngushticës së Beringut do të “simbolizoj unitetin” e Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë dhe “do të ndryshojë fytyrën e tregtisë globale”.

Ai gjithashtu sygjeroj se Fondi Rus i Investimeve Direkte, i cili drejtohet prej tij, mund të financojnë projektin, duke u mbështetur në përvojën nga ura e përfunduar së fundmi e Rusisë me Kinës ose ajo në proces ndërtimi midis Rusisë dhe Koresë së Veriut. Megjithatë, nëse planifikohet një projekt ndërtimi kaq ambicioz, Dimitriev e ka lënë të hapur ftesën për vende të tjera që mund të kenë dëshirë të bashkohen,: Kina, Kanadaja dhe Japonia.

Ndërsa Presidenti i SHBA-së Donald Trump, gjatë një takimi me homologun ukrainas Volodimir Zelenskij,në Ushington, e ka quajtur “interesant” propozimin e Rusisë për të ndërtuar një tunel nënujor përmes Ngushticës së Beringut, duke lidhur Okurgun Autonom të Çukotkës dhe shtetin e Alaskës, ndërsa administrata presidenciale ka filluar bisedimet direkte me homologët rus mbi këtë çështje.

Tuneli Rusi-SHBA do të ofrojë rrugën më të shkurtër për të lidhur rajonet kontinentale të Azisë – kryesisht Rusinë dhe Kinën – dhe Amerikës së Veriut(SHBA-në dhe Kanadanë) përmes territoreve të pasura me burime, duke integruar njëkohësisht rrjetet ekzistuese hekurudhore dhe duke rritur rrënjësisht efikasitetin e tyre. Për shembull, rruga nga Harbin në Çikago ose nga Vladivostok në Vankuver do të jetë 3,000-4,000 km më e shkurtër dhe më shumë se dy javë më e shpejtë se rrugët ekzistuese. Kostoja e përgjithshme e dorëzimit të mallrave dhe produkteve do të jetë gjithashtu më e ulët.

Propozimi i Dmitriev-it erdhi në përgjigje të dokumenteve të sapo publikuara të Kongresit Amerikan mbi të ndjerin Presidentin e SHBA-së John F. Kennedy, të cilat përfshinin një propozim për një “Urë Paqeje Botërore” midis Alaskës dhe Siberisë (asokohe Bashkimit Sovjetik).

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

The post Samiti i Budapestit\ Paqja në plan të dytë, tuneli në të parin first appeared on JavaNews.al.

“Koreja e Veriut tregon muskujt në një shpalosje të arsenalit të ri të armatimeve dhe aleancave të reja ushtarake gjatë festimeve të 80-vjetorit të themelimit të Partisë së Punëtorëve të Koresë”

Nga Eljanos Kasaj*

PHENIAN,RDPK-Gjatë paradës ushtarake në Sheshin Kim Il Sung të Phenianit, që shënoi 80-vjetorin e themelimit të Partisë së Punëtorëve të Koresë, e cila është në pushtet në që prej vitit 1949 në Republikën Demokratike Popullore të Koresë(Korenë e Veriut), autoritetet shtetërore kanë prezantuar një raketë të re balistike ndërkontinentale Hwasong-20, duke e quajtur atë “shembullin më të fuqishëm të armëve bërthamore” në vend, raportoi Agjencia Qendrore Koreane e Lajmeve (KCNA).

Zbulimi i modelit të ri reketor bslitsik interkontinental, i cili është i aftë të mbajë koka të shumëfishta raketore, një zhvillim që mund të ngatërrojë më tej mbrojtjen e sistemeve anti-raketore dhe që tregon mësimet e verya që Ushtria Popullore e Koresë ka nxjerrë prej eksperiencës së saj në operacionet ushtarake në Kursk dhe Ukrainë- operacione në të cilat, sipas udhëneqjes koreanoveriore, është demonstruar “përsosmëria” e Ushtrisë Popullore të Koresë të kalitur me “shpirtin heroik luftarak” dhe “fitorja” e trupave të saj në fushat e betejës jashtë shtetit për “drejtësi ndërkombëtare dhe paqe të vërtetë”.

Por, raketet balistike interkontinentale nuk qenë e vetmja surprizë e udheheqjes së Koresë së Veriut. Gjatë paradës ushtarake mbrëmjen e së premtes, qeveria koreanoveriore ka zbuluar dhe avancimet e bëra në modernizimin e Ushtrisë Popullore të Koresë, për ta bërë atë të aftë për tu përballur(sfiduar) me ushtrinë amerikane dhe aleatëve të saj(NATO-s,Koresë së Jugut,Japonisë,etj).

Nën muzikën e marshevave ushtarake të performuara prej orkestrës prestigjioze të Korit të Merituar të Shtetit, në Sheshin Kim Il Sung parada u çel prej me parakalimin e kolonave simbolike të njësive të rojeve gjatë Luftës Çlirimtare të Atdheut kundër invazionit të Japonisë dhe Luftës kundër Nazi-Fashizmit(1939-1945).

Kolonat simbolike pasoheshin nga kolonat e njësive të rojeve bregdetare, duke përfshirë kolonën e kalorësve nderi, kolonën e Zyrës së Rojës së Komitetit Qendror të Partisë dhe kolonën e Departamentit të Rojës së Komisionit të Çështjeve të Shtetit.Ato u ndoqën prej kolonave të Ministrisë së Sigurisë së Shtetit, Ministrisë së Sigurisë Publike dhe Task Forcës Speciale për Sigurinë Publike, të Marinës dhe Forcave Ajrore që marshonin të udhëhequr nga komandantët e tyre. Për të vijuar me Njësitet për Luftën Malore në Prapavijën e Armikut dhe kolonat e Divizionit të Tankeve dhe Forcave të Blinduar,si dhe të Divizionit të Këmbësorisë së Mekanizuar.

Më pas në Sheshin Kim Il Sung parakaluan kolonat e kadetëve të Universitetit Ushtarak Kim Il Sung, institucioni më i lartë i arsimit ushtarak në Republikën Demokratike Popullore të Koresë të orientuar nga ideologjia shtetërore Juche, kadetët e Akademisë Ushtarake dhe Politike Kim Jong Il, baza qendrore për trajnimin e oficerëve të lartë ushtarakë, kadetët e Universitetit Politik Kim Il Sung, baza kryesore përgjegjëse për zbatimin e vijës së Partisë “për ta bërë Ushtrinë Popullore Koreane të fortë politikisht dhe ideologjikisht”, kadetët e Universitetit të Mbrojtjes Kombëtare Kim Jong Un, institucioni më i lartë arsimor i mbrojtjes, shkencës dhe teknologjisë në Republikën Popullore Demokratike të Koresë. Ato u ndoqën nga kolonat e njesiteve të Byrosë së Përgjithshme të Zbulimit dhe Inteligjencës, dhe kolona të ushtarakëve të specializuar, përfshirë kolonat e snajperëve dhe të sinjalistëve.

Parada u përmbyll me parakalimin e kolonës së Forcave të Operacioneve Speciale, divizioni më i specializuar ushtarak i Ushtrisë Popullore të Koresë dhe kolonës së Forcave Strategjike, e cila “mbante fort shpatën e çmuar bërthamore” për vetëmbrojtje(pjesë e të cilave qenë dhe sistemet raketore balistike ndërkontinentale Hwasong-20).

Parada grandioze erdhi pas celebrimeve të Shfaqjes së Madhe të Gjimnastikës dhe Artistikës Meshore të titulluar “Rroftë Partia e Punëtorëve të Koresë” për të festuar 80-vjetorin e themelimit të Partisë së Punëtorëve të Koresë, e cila u dha me madhështi në stadiumin e 1 Majit të enjten në mbrëmje dhe që shënoi çeljen e aktiviteteve festive të organizuara në kuadër të ditës së shënuar, e cila është një nga festat zyrtare më të rëndësishme në kalendarin e eventeve shtetërore të Republikës Demokratike Popullore të Koresë.

Ndërkohë, më 9 tetor, një koncert madhështor nga artistë rusë u zhvillua në Phenian me rastin e 80-vjetorit të Partisë së Punëtorëve të Koresë, ndër interpretuesit e të cilit ishin këngëtarët rusë Yaroslav Dronov (Shaman) dhe Alexandra Vorobyova, si dhe artistë nga Kori Folklorik Akademik Shtetëror Rus i Pyatnitsky-t, Teatri i Baletit Todes i Alla Dukhova-s dhe Ansambli i Këngëve dhe Valleve të Forcave Hapësinore Ruse. Në koncert,veç shumë zyrtarëve të lartë të Koresë së Veriut dhe banorëve të kryeqytetit, mori pjesë edhe vetë udhëheqësi koreanoverior Kim Jong Un, i cili i falënderoi personalisht artistët rus për performancën e tyre.

Ndërsa gjatë bisedimeve midis Zëvendëskryetarin e Këshillit të Sigurisë së Rusisë, Kryetarin e Partisë Rusisë së Bashkuar dhe ish-Presidentit Dmitrij Medvedev dhe Sekretarit të Përgjithshëm të Partisë së Punëtorëve të Koresë dhe Presidentit të Çështjeve Shtetërore Kim Jong Un, që u zhvilluan më 10 tetor, udhëheqësi koreanoverior e përshëndeti vizitën e Medvedevit në Phenian si një simbol të mbështetjes dhe solidaritetit të fortë të popullit rus “me kauzën e drejtë të Partisë së Punëtorëve të Koresë. Ai tha gjithashtu se vizita do të shërbejë si një moment i rëndësishëm për një zgjerim dhe zhvillim të mëtejshëm dinamik të marrëdhënieve koreano-ruse, të cilat janë ngritur në një nivel të ri, në një partneritet dhe aleancë strategjike të fuqishme dhe gjithëpërfshirëse”, ka raportuar Agjencia Qendrore Koreane e Lajmeve (KCNA).

Ish-Presidenti Dmitij Medvedev kryeson delegacionin Partisë së Rusisë së Bashkuar, i cili udhëtoi për në Phenian për të marrë pjesë në festimet që shënojnë 80-vjetorin e themelimit të Partisë së Punëtorëve të Koresë.

Delegacioni rus përfshin Vladimir Jakushev, Sekretar i Këshillit të Përgjithshëm të Rusisë së Bashkuar dhe Zëvendëskryetar i Parë i Këshillit të Federatës; dhe Alexandër Kozllov, Ministër i Burimeve Natyrore dhe Mjedisit dhe Bashkëkryetar i komisionit ndërqeveritar për bashkëpunimin tregtar, ekonomik, shkencor dhe teknik midis Rusisë dhe Koresë së Veriut. Anëtarë të tjerë të delegacionit përfshijnë Vladimir Vasiljev, kreu i fraksionit Rusia e Bashkuar në Dumën Shtetërore; Alexandër Khinshtein, Guvernator i Obllastit Kursk, ku rreth 12-14.000 trupa koreanoveriore asistuan në operacionet e çlirimit të territoreve të pushtuara të Obllastit prej intervensionistëve ukrainas; Oleg Kozhemjako, Guvernator i Obllastit Primorskij, i cili është edhe rajoni kufitar midis Rusisë dhe Korenë e Veriut, dhe zyrtarë të tjerë.

Gjatë celebrimeve në nder të 80-vjetorit të Partisë së Punëtorëve të Koresë, Dmitrij Medvedev ishte një nga të ftuarit kryesorë që u shfaq në podium së bashku me Kim Jong Un. Ndër personalitetet e tjera qenë kryeministri i Kinës Li Qiang dhe Sekretari i Përgjithshëm i Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Vietnamit To Lam.

Ngjarja ishte pjesë e një sërë iniciativash diplomatike nga qeveria e Koresë së Veriut në javët e fundit, ku Pheniani ka dërguar zyrtarë të lartë në Pekin, Moskë dhe Kombet e Bashkuara,duke treguar një rritje të pa-zakontë të prezencës politike së Koresë së Veriut në zhvillimet aktuale gjeopolitike në vende dhe evente të ndryshme në Euroazi, Evropën Lindore dhe Lindjen e Largme.

*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni

The post Muskujt ushtarakë të Koresë së Veriut first appeared on JavaNews.al.

Nga Fatos Tarifa

Gjykata Kushtetuese pezulloi dekretin e presidentit Begaj për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohëshme për kryetarin e Bashkisë së Tiranës më 9 nëntor, pas ankesës së z. Veliaj.

Me këtë vendim, të marrë unanimisht, siç nuk ndodh shpesh, kjo gjykatë korrigjoi një gabim që kreu i shtetit nuk duhej ta kishte bërë. Dikush nga ndihmësit e tij të afërt duhej ta kishte këshilluar të mos vepronte gabim.

Presidentët Moisiu dhe Topi nuk do e kishin bërë një veprim të tillë jo thjesht të nxituar e të gabuar, por që vjen ndesh me logjikën dhe frymën e Kushtetutës së Republikës.

Nga Kreu i Shtetit pritet maturi, gjykim i shëndoshë i mbështetur në frymën dhe gërmën e ligjit themelor të shtetit, jo voluntarizëm e diletantizëm. Gabimet e tij kanë kosto të lartë politike dhe morale.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese duhet përgëzuar.

The post Kushtetuesja korrigjoi një gabim që kreu i shtetit nuk duhej ta kishte bërë first appeared on JavaNews.al.