Një dokument që kishte mbetur i fshehur për më shumë se një shekull është zbuluar gjatë riorganizimit të arkivit të farmacisë së lashtë të manastirit të San Markos në Firence.
Sipas të përjavshmes “Toscana Oggi”, dokumenti mund të përmbajë recetën e një eliksiri që konsiderohet një pararendës i Coca-Cola-s. Bëhet fjalë për një fletëpalosje reklamuese të mesit të shekullit XIX, ku përshkruhet një “eliksir veror rigjallërues” i përgatitur me gjethe koka nga Bolivia dhe arrë kola, dy përbërës që shfaqen edhe në formulën historike të “French Wine Coca”, preparati medicinal i krijuar nga farmacisti amerikan John Stith Pemberton, nga i cili më vonë lindi Coca-Cola.
Zbulimi u bë nga At Manuel Russo, rektori i manastirit të San Markos, i cili gjatë konsultimit të arkivit historik zbuloi se ky eliksir ishte një nga produktet më të kërkuara të farmacisë së murgjve.
Sipas fletëpalosjes, eliksiri shërbente si tonik për të lehtësuar lodhjen fizike dhe mendore, dhimbjet e kokës dhe dobësinë e shkaktuar nga mosha ose sforcimet e mëdha.
Receta përfshinte 30 gramë arrë kola dhe 10 gramë gjethe koka boliviane, të lëna në infuzion në një litër përzierje alkoolike.
Sipas studiuesve, këta përbërës ka të ngjarë të kenë mbërritur në Itali falë misionarëve që vepronin në atë kohë në Amerikën Latine dhe Afrikë.
Megjithatë, deri tani nuk ekzistojnë prova dokumentare që të vërtetojnë një lidhje të drejtpërdrejtë midis këtij eliksiri dhe recetës së Coca-Cola-s.
Zbulimi mbetet një dëshmi interesante historike që hedh dritë mbi traditën farmaceutike të manastirit të San Markos dhe përdorimin e hershëm të përbërësve që më vonë u bënë të famshëm në një nga pijet më të njohura në botë./atsh/KultPlus.com
Prishtina kishte hyrë në një tjetër ritëm. Në hapësirën ku prej orësh zërat e artistëve ndërthureshin me muzikën, ku publiku lëvizte nga një skenë në tjetrën dhe ku nata po merrte gradualisht formën e saj, Sunny Hill vazhdonte të ndërtonte një prej atyre mbrëmjeve ku muzika nuk qëndron vetëm në skenë. Ajo shpërndahet në turmë, kalon nga një zë te tjetri dhe, për disa orë, e bën një hapësirë të tërë të duket sikur funksionon me të njëjtin ritëm.
Para se vëmendja të përqendrohej te një nga emrat më të mëdhenj të natës, skena kishte kaluar nëpër një varg artistësh që sollën atmosferën deri në pikën ku publiku ishte gati për një tjetër kapitull. Deezy, Artssassin, Halfpint, Hawolf, Rreze, Bana Zaiti, Asgje Sikur Dielli, Locky, EKO, Buta, Lumi B, Ledri Vula, MC Kresha, Lyrical Son, Auxlua dhe EsDeeKid ishin pjesë e rrugëtimit muzikor që e parapriu performancën e artistit britanik.
Ishte një program që nuk e mbajti natën në një ritëm të vetëm. Skena ndërroi ngjyra, tinguj e energji, ndërsa emrat e skenës vendore u përzien me ata ndërkombëtarë dhe publiku vazhdoi të qëndronte aty, duke pritur momentin për të cilin një pjesë e madhe e tyre kishte ardhur.
Në një festival ku emrat e mëdhenj nuk janë thjesht pjesë e posterit, por pika rreth së cilës ndërtohet pritja e publikut, ardhja e Lewis Capaldit kishte krijuar një tjetër lloj tensioni. Nuk ishte vetëm një tjetër koncert në program. Ishte takimi i parë i një prej zërave më të njohur të muzikës britanike me publikun në Kosovë, një takim që do të ndodhte përmes këngëve që tashmë janë bërë pjesë e jetës së miliona njerëzve.
Kur Lewis Capaldi u shfaq në skenën e Sunny Hill-it, ajo pritje e krijuar gjatë gjithë mbrëmjes më në fund mori formë. Përballë tij ishte një turmë që e njihte zërin e tij shumë kohë përpara se ai të shkelte në Prishtinë, një publik që i kishte dëgjuar këngët e tij në momente krejt të ndryshme të jetës dhe që tani po i priste ato jo përmes kufjeve apo ekraneve, por drejtpërdrejt, në një natë vere ku distanca mes këngëtarit dhe dëgjuesit ishte vetëm skena.
Për Capaldin, kjo ishte hera e parë në Kosovë dhe, siç do të tregonte vetë në minutat e para të performancës, përshtypja e tij nga vendi dhe nga atmosfera e festivalit kishte nisur mirë. “Është hera ime e parë këtu, hera ime e parë në Kosovë. Çfarë vendi i bukur, edhe pse është goxha nxehtë”, tha ai, duke e nisur kështu komunikimin me një publik që kishte pritur pikërisht këtë takim.
Temperatura e lartë e natës nuk e kishte zbehur atmosferën përpara skenës. Përkundrazi, turma ishte aty, e mbushur dhe e gatshme për këngët që e kanë bërë Capaldin një prej zërave më të dëgjuar të popit bashkëkohor. Ai vetë, duke iu drejtuar publikut, e përshkroi këtë ndjesi të parë në Prishtinë me fjalë të thjeshta: “Është shumë bukur të jem këtu. Po kaloj një kohë të mrekullueshme.”
Në Sunny Hill, një artist nuk përballet vetëm me një turmë që dëgjon. Përballë skenës krijohet një energji që ndryshon nga kënga në këngë dhe që, në rastin e një artisti si Capaldi, merr një tjetër dimension kur publiku i di këngët përmendësh. Para se ta niste repertorin, ai deshi ta dëgjonte drejtpërdrejt këtë energji nga ata që kishte përballë.
“Po kaloni mirë të gjithë?”
Përgjigjja ishte e menjëhershme dhe e njëzëshme. Publiku tha po, me atë zë kolektiv që vetëm një festival mund ta krijojë, ndërsa Capaldi e priti përgjigjen me humorin e tij karakteristik: “Epo, kjo do të ndryshojë.”
Ishte një hyrje e çlirët në një koncert që shumë shpejt do të kalonte nga fjalët te muzika. Dhe përpara se zëri i tij të mbushte hapësirën me këngët që e kanë bërë të njohur në mbarë botën, ai e përshëndeti edhe një herë qytetin ku po performonte për herë të parë: “Unë jam Lewis Capaldi. Faleminderit Sunny Hill, faleminderit Prishtinë, faleminderit Kosovë që më keni ftuar.”
Pastaj, skena mori atë formën për të cilën publiku kishte pritur. Në mesin e këngëve që Lewis Capaldi solli në skenën e Sunny Hill-it ishte edhe “Something In The Heavens”, një prej momenteve ku zëri i tij mori hapësirën për të treguar atë anë të repertorit që e ka bërë të dallueshëm në skenën ndërkombëtare. Përballë tij, publiku në Prishtinë vazhdonte ta ndiqte performancën, ndërsa kënga i shtonte koncertit një tjetër ngjyrim emocional. Në një hapësirë kaq të madhe dhe përballë një audience kaq të gjerë, muzika e Capaldit ruajti atë ndjesinë e afërsisë që e karakterizon, duke i dhënë secilit dëgjues hapësirë për ta përjetuar në mënyrën e vet.
Në repertorin që Capaldi ndau me publikun kosovar ishte edhe “The Day That I Die”, duke sjellë një tjetër pjesë të muzikës së tij në një natë ku skena e Sunny Hill-it po kalonte nga një atmosferë në tjetrën. Këngët e tij, edhe kur interpretohen përballë mijëra njerëzve, ruajnë një karakter të drejtpërdrejtë dhe personal, ndërsa publiku i Prishtinës i priti ato si këngë që tashmë i njeh dhe i ka dëgjuar shumë kohë përpara këtij koncerti.
Mes këngëve që u dëgjuan gjatë performancës ishte edhe “Before You Go”, një prej krijimeve që ka shënuar fuqishëm karrierën ndërkombëtare të Capaldit. Kënga ka kaluar prej kohësh përtej kufijve të një suksesi muzikor, duke u bërë pjesë e historive dhe kujtimeve të dëgjuesve në vende të ndryshme. Në Sunny Hill, ajo u përball me një publik që e njihte mirë, duke e kthyer interpretimin në një moment ku zëri i artistit ndërthurej natyrshëm me atë të njerëzve përballë skenës.
Capaldi solli gjithashtu “Forever”, duke vazhduar të ndërtojë repertorin e tij përmes këngëve që flasin për lidhjet, ndjenjat dhe ato momente kur një histori njerëzore mbetet mes asaj që ka qenë dhe asaj që mund të ishte. Në atmosferën e Sunny Hill-it, kënga u bë pjesë e një performance ku publiku po kalonte nga një histori muzikore te tjetra, duke ndjekur një artist që e ka ndërtuar identitetin e tij pikërisht mbi sinqeritetin emocional të këngëve.
Në këtë rrugëtim muzikor nuk mungoi as “Without You”, një tjetër prej këngëve të repertorit të Capaldit që solli në skenë atë ndjesinë e mungesës dhe boshllëkut që shpesh shoqëron muzikën e tij. Përballë një turme të madhe, kënga ruajti karakterin e saj intim, duke krijuar një kontrast të bukur mes përmasave të festivalit dhe mënyrës personale se si muzika e tij arrin të prekë dëgjuesin.
Një prej këngëve që publiku priste veçanërisht ishte “Someone You Loved”, ajo që tashmë është bërë pjesë e pandashme e identitetit muzikor të Lewis Capaldit. E njohur në mbarë botën dhe e lidhur me një prej periudhave më të rëndësishme të karrierës së tij, kënga në Sunny Hill u kthye në një moment të përbashkët mes artistit dhe publikut. Capaldi e këndoi përballë një turme që nuk kishte nevojë për shumë udhëzime për ta ndjekur, sepse refreni ishte i njohur për mijëra njerëz që iu bashkuan zërit të tij.
Gjatë këtij momenti, Capaldi foli edhe për historinë e këngës dhe kohën që ka kaluar prej publikimit të saj, duke u shprehur se kur ta interpretojë vitin e ardhshëm do të bëhen dhjetë vjet që nga publikimi. Në Prishtinë, megjithatë, ajo vazhdon të tingëllojë po aq e afërt sa në ditët kur u dëgjua për herë të parë. “Someone You Loved” e bashkoi turmën në një kor të vetëm dhe e ktheu skenën e Sunny Hill-it në një hapësirë ku publiku dhe artisti e ndanë të njëjtën këngë.
Po në mesin e këngëve që Capaldi solli në këtë natë ishte edhe “Hold Me While You Wait”, një tjetër prej krijimeve që e ka ndërtuar lidhjen e tij me dëgjuesit përmes historive të marrëdhënieve dhe pasigurive emocionale. Kënga sjell atë momentin kur një njeri kërkon kohë, afërsi dhe një arsye për të besuar se diçka ende mund të shpëtohet, duke e bërë atë një tjetër pjesë të rëndësishme të repertorit që ai ndau me publikun në Prishtinë.
Ndërsa performanca vazhdonte dhe këngët e tij ndërthureshin me zërat e turmës, në skenën e Sunny Hill-it u dëgjua edhe “Survive”. Kënga i dha një tjetër dimension atmosferës së krijuar gjatë performancës dhe e mbajti publikun të lidhur me skenën deri në momentet e fundit të paraqitjes së tij. Përmes saj, Capaldi plotësoi një repertor që kaloi nëpër disa prej këngëve më të njohura të tij, duke sjellë në Prishtinë një pjesë të botës muzikore që e ka bërë një prej emrave më të dëgjuar të brezit të tij.
Këto këngë, të mbledhura në të njëjtën skenë dhe të kënduara përballë publikut kosovar, krijuan një portret të gjerë të muzikës së Capaldit, nga baladat që kanë prekur miliona dëgjues deri te ato këngë që e tregojnë artistin në një formë më personale. Dhe mbi të gjitha, ajo që mbeti ishte një publik që nuk i dëgjoi vetëm këngët e tij, por i këndoi bashkë me të.
Pas performancës së Lewis Capaldit, nata në Sunny Hill nuk u shua dhe skena nuk mbeti gjatë pa zëra të tjerë. Festivali vazhdoi ta mbajë publikun në lëvizje, duke e zhvendosur atmosferën nga momentet e baladave dhe emocioneve që solli artisti britanik drejt një tjetër ritmi, me artistët që kishin ende për ta vazhduar programin e natës.
Në pjesën e mëvonshme të programit u ngjitën në skenë Gjin, Pawsa dhe Kamelia, duke marrë përsipër vazhdimin e një nate që tashmë kishte kaluar përmes disa prej momenteve më të rëndësishme të këtij edicioni të Sunny Hill-it. Secili prej tyre solli në skenë një tjetër ngjyrim muzikor, duke e mbajtur gjallë atmosferën dhe duke i dhënë festivalit atë vazhdimësi që e karakterizon: një artist largohet nga skena, por nata vazhdon të marrë formë përmes zërit të radhës.
Pas një performance të ndërtuar rreth këngëve të njohura dhe atmosferës emocionale të Lewis Capaldit, publiku kishte ende për të përjetuar nga Sunny Hill-i.
Sunny Hill tashmë e ka kthyer vëmendjen te nata e radhës. Sonte, skena e festivalit do t’i hapet Martin Garrix, një prej emrave më të njohur të muzikës elektronike, i cili pritet ta rikthejë publikun në ritmet e fuqishme të dance-it dhe energjinë e festivaleve të mëdha ndërkombëtare. Krahas tij, gjatë natës do të performojnë edhe shumë artistë të tjerë, duke e bërë programin e sontëm një tjetër kapitull të rëndësishëm të Sunny Hill-it./Kultplus.com
Kryeministri i Greqisë, Kyriakos Mitsotakis, ka zhvilluar këtë javë një bisedë me regjisorin britanik Christopher Nolan, duke e përgëzuar për suksesin e adaptimit të tij kinematografik të poemës epike të Homerit, “Odisea”.
Gjatë video-thirrjes, Mitsotakis e falënderoi Nolanin për sjelljen e veprës homerike në ekranin e madh dhe për kontributin që filmi po jep në rritjen e interesit ndërkombëtar për kulturën dhe trashëgiminë e lashtë greke.
Sipas zyrës së kryeministrit grek, Mitsotakis vlerësoi se prodhime të tilla krijojnë një urë lidhëse mes trashëgimisë së pasur kulturore të Greqisë dhe krijimtarisë bashkëkohore.
Kryeministri shprehu gjithashtu kënaqësinë për faktin se një pjesë e konsiderueshme e filmit është xhiruar në Greqi, duke theksuar rëndësinë e promovimit të peizazheve dhe historisë së vendit përmes kinemasë ndërkombëtare.
Adaptimi i “Odiseas” nga Nolan ka tërhequr vëmendjen globale, duke rikthyer në qendër të interesit një nga veprat më të rëndësishme të letërsisë antike dhe një prej tregimeve themelore të qytetërimit evropian./KultPlus.com
Më 2 gusht 1822 lindi Ogyst Dozon (Auguste Dozon), diplomati dhe studiuesi francez që dha një kontribut të rëndësishëm në dokumentimin e gjuhës, letërsisë gojore dhe kulturës shqiptare.
Gjatë shërbimit të tij diplomatik në konsullatat franceze në Janinë dhe Selanik, Dozoni u interesua veçanërisht për pasurinë shpirtërore të shqiptarëve. Ai mblodhi me kujdes këngë, tregime dhe krijimtari popullore shqiptare, duke ruajtur materiale të rëndësishme që deri atëherë nuk ishin botuar.
Në vitin 1879, ai botoi në Paris veprën “Manuel de la langue Albanaise” (“Manuali i gjuhës shqipe”), një studim që ndërthurte kërkimin gjuhësor me materiale nga letërsia e folur shqiptare. Në këtë vepër, Dozoni paraqiti një përshkrim të sistemuar të toskërishtes, kryesisht mbi bazën e së folmes së Përmetit, të shoqëruar me një fjalor prej rreth 4000 fjalësh dhe me vërejtje mbi gegërishten.
Interesi i tij për traditat shqiptare u shfaq edhe në librin “Contes albanais” (“Përralla shqiptare”), botuar në Paris më 1881, përmes të cilit ai prezantoi në Evropë pjesë të rëndësishme të folklorit dhe trashëgimisë gojore shqiptare.
Puna e Ogyst Dozonit mbetet një dëshmi e rëndësishme e interesimit shkencor evropian për gjuhën dhe kulturën shqiptare në shekullin XIX. Ai u nda nga jeta në vitin 1891, duke lënë pas një trashëgimi të çmuar në fushën e albanologjisë./KultPlus.com
Nuk është thjesht një muze, as një arkiv apo një koleksion librash. Biblioteka personale e Umberto Eco-s është një udhëtim në botën e ideve, kuriozitetit dhe pasionit për dijen të një prej mendjeve më të ndritura të shekullit XX.
Që nga 1 korriku, biblioteka e shkrimtarit dhe semiologut italian është vendosur në pjesën e shekullit XX të Palazzo Poggi, në fund të rrugës Zamboni në Bolonjë, duke u hapur për publikun si një dritare drejt universit të tij intelektual.
Koleksioni përmban rreth 32 mijë libra, të cilët, nëse do të vendoseshin njëri mbi tjetrin, do të krijonin një kullë rreth 900 metra të lartë. Por madhështia e kësaj biblioteke nuk matet vetëm me numrin e librave, por me mënyrën unike se si Eco i organizonte dhe i përdorte ato.
Për autorin e “Emrit të Trëndafilit”, biblioteka ishte “kujtesa jonë bimore” – një hapësirë ku zbulimet lindin shpesh nga rastësia dhe nga lidhjet e papritura mes librave. Duke ndjekur idenë e studiuesit Aby Warburg për “fqinjin e mirë”, Eco besonte se ndonjëherë libri më i vlefshëm nuk është ai që kërkon, por ai që gjendet pranë tij në raft.
Procesi i zhvendosjes dhe katalogimit të bibliotekës nga shtëpia e tij në Milano u realizua nga Universiteti i Bolonjës dhe zgjati disa muaj, me synimin për të ruajtur sa më shumë renditjen origjinale të koleksionit.
Vizitorët mund të zbulojnë një panoramë të jashtëzakonshme të interesave të Eco-s: nga filozofia, semiotika dhe historia e artit, te fetë, okultizmi, letërsia botërore, kinemaja, televizioni dhe kultura popullore.
Në rafte gjenden vepra të autorëve si James Joyce, J.R.R. Tolkien, Franz Kafka, Italo Calvino, Jorge Luis Borges dhe Agatha Christie, por edhe mijëra revista e albume komikësh në gjuhë të ndryshme, nga “Diabolik” e “Tex Willer” deri te “Spider-Man” dhe “Watchmen”.
Një pjesë e veçantë i kushtohet librave të rrallë, mes tyre edhe një botim pirat i romanit të tij të famshëm “Emri i Trëndafilit”, i publikuar në Bashkimin Sovjetik me një kopertinë që e paraqiste gabimisht si roman erotik.
Biblioteka ruan gjithashtu gjurmë personale të Eco-s: shënime në margjina, nënvizime, faqe të palosura dhe shënime të shkruara me dorë, të cilat dëshmojnë marrëdhënien e tij të drejtpërdrejtë me librat.
Hapësira vizitohet me rezervim dhe do të jetë e mbyllur gjatë muajit gusht, ndërsa do të rihapet në shtator. Përmes saj, publiku ka mundësinë të shohë jo vetëm librat e Umberto Eco-s, por edhe mënyrën se si një mendje krijuese ndërtonte lidhje mes dijes, imagjinatës dhe kujtesës.
Biblioteka e Eco-s mbetet pikërisht ajo që ai besonte se duhej të ishte një bibliotekë: jo vetëm një vend ku ruhen libra, por një hapësirë ku idetë dhe fantazia vazhdojnë të jetojnë./KultPlus.com
Muzeu Kombëtar i Fotografisë “Marubi” ka ndarë me publikun fotografi të rralla nga arkivi i tij, që dokumentojnë vizitën e aktorit të njohur shqiptar Bekim Fehmiu në Shqipëri në vitin 1972.
I cilësuar “Uliksi shqiptar” i kinemasë botërore, Bekim Fehmiu mbërriti në Shqipëri jo thjesht si aktor në kulmin e famës, por si një njeri në kërkim të rrënjëve të tij.
I lindur në një familje shqiptare dhe i formuar mes Prizrenit e hapësirave të Ballkanit, Fehmiu ishte aktori i parë shqiptar që depërtoi në skenat ndërkombëtare dhe në Hollywood, duke e mbartur gjithmonë me vete identitetin e tij.
Në një kohë kur Shqipëria ishte e izoluar nga bota, ai zgjedh ta vizitojë, si një pjesë të historisë së vet personale. Udhëtimi i tij kalon nga një qytet në tjetrin… deri në Shkodër, aty ku kishte kaluar vitet e para të fëmijërisë.
Në këtë qytet, vizita e tij në Muzeun Historik të Shkodrës është përjetësuar nga objektivi i Angjelin Nenshatit.
Publikimi i kësaj fotografie vjen në një moment kur emri i “Odiseas” rikthehet në vëmendje përmes filmit të Christopher Nolan.
“Shqipëria nuk është më vetëm një kujtesë personale, ajo dëgjohet. Në kolonën zanore përfshihen tinguj të iso-polifonisë shqiptare, një traditë mijëravjeçare e mbrojtur nga UNESCO, e regjistruar posaçërisht në jug të vendit për t’i dhënë filmit një dimension autentik dhe të lashtë. Një lidhje e rrallë krijohet: nga zëri i maleve shqiptare… tek epika e Homerit. Sot, kur Shqipëria është kthyer në një nga destinacionet më të kërkuara turistike, këto histori dëshmojnë se magnetizmi i saj ka ekzistuar gjithmonë. Arkivi i Muzeut Marubi mbetet një dëshmi e gjallë, një hapësirë ku takohen figura botërore, udhëtime të harruara dhe momente që sot marrin kuptim të ri. Sepse në Marubi nuk ruhen vetëm fotografi”, thuhet në postimin e Muzeut Marubi./Atsh/KultPlus.com
Sot mbushen saktësisht 45 vjet nga momenti historik i 1 gushtit 1981, kur rrjeti i ri televiziv kabllor amerikan, MTV (Music Television), nisi zyrtarisht transmetimet e tij, duke revolucianizuar përgjithmonë industrinë e muzikës dhe kulturën popullore globale.
Imazhet e para që u shfaqën në ekranet e shikuesve amerikanë mbeten ikonike: transmetimi i pamjeve të nisjes së anijes hapësinore Apollo 11 dhe ngritja e flamurit të MTV-së në Hënë, të shoqëruara nga fjalët e njohura të zërit hyrës: “Zotërinj, zonja dhe zotërinj, mirësevini në Music Television.”
Ekspertët e medias e konsiderojnë këtë ngjarje si pikëniqen e një epoke të re vizuale për industrinë muzikore.
Lidhur me debutimin e këtij formati novator, kronika e kohës shënon se “më 1 gusht 1981, MTV filloi transmetimin e saj amerikan; videoklipi i parë muzikor i transmetuar në rrjetin e ri televiziv kabllor ishte ‘Video Killed the Radio Star’ nga The Buggles.”
Zgjedhja e kësaj kënge të veçantë nga grupi britanik The Buggles mbartte një simbolikë profetike ironike. Projekti muzikor i vitit 1979 paralajmëronte pikërisht kalimin nga era e dominimit absolut të radios drejt epokës vizuale të televizionit dhe videoklipeve.
Nisja e MTV-së transformoi mënyrën se si artistët promovonin këngët e tyre, duke e kthyer pamjen e jashtme, koreografinë dhe konceptin vizual në elemente po aq të rëndësishme sa vetë muzika./rtsh/
Ministrja në detyrë e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka vlerësuar rolin e Sunny Hill Festival në promovimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare, duke theksuar se festivali është shndërruar në një nga ngjarjet më të rëndësishme muzikore në rajon.
Përmes një postimi në rrjetet sociale, Bogujevci tha se, brenda pak vitesh, Sunny Hill Festival e ka vendosur Prishtinën në hartën e muzikës ndërkombëtare.
Sipas saj, ajo që nisi nga dashuria e Dua Lipës për vendin e saj, sot është një skenë ku Kosova prezantohet përmes muzikës, kreativitetit dhe talentit.
“Ajo që nisi nga dashnia e Dua Lipës për vendin e saj, sot është një skenë ku Kosova shihet dhe përjetohet përmes muzikës, kreativitetit dhe talentit që ka për t’i ofruar botës”, shkroi Bogujevci.
Ajo theksoi se ndikimi i festivalit shkon përtej netëve të koncerteve, pasi Sunny Hill ka ndihmuar në ndërtimin e një imazhi të ri për Kosovën dhe ka dëshmuar se idetë e mira, të shoqëruara me punë dhe përkushtim, mund të arrijnë rezultate të mëdha.
Në fund të mesazhit të saj, Bogujevci shprehu mirënjohje për Dua Lipën dhe organizatorët e festivalit për kontributin e tyre në promovimin e Kosovës.
“Faleminderit, Dua Lipa. Faleminderit Sunny Hill Festival”, përfundoi ajo./KultPlus.com
Kombëtarja e Kosovës në boks ka shënuar një tjetër sukses në arenën ndërkombëtare, duke fituar gjithsej gjashtë medalje në turneun prestigjioz “Mustafa Hajrulahović – Talijan”, i mbajtur nga 28 korriku deri më 1 gusht 2026 në Sarajevë, Bosnje dhe Hercegovinë.
Boksierët kosovarë e mbyllën garën me një medalje të artë, një të argjendtë dhe katër të bronzta.
Medaljen e artë e fitoi Taulant Jakupi në kategorinë deri në 85 kilogramë, ndërsa medaljen e argjendtë e rrëmbeu Riad Isufi në kategorinë deri në 55 kilogramë. Me medalje të bronzta u nderuan Bashkim Bajoku (55 kg), Erdi Aliu (65 kg), Ensar Badallaj (70 kg) dhe Flori Tarani (75 kg).
Në finalen e kategorisë 85 kilogramë, Jakupi dominoi ndaj boksierit shqiptar Useid Nika, duke triumfuar me rezultat të pastër 5:0. Ai zhvilloi një paraqitje bindëse gjatë të tre raundeve, duke treguar teknikë të lartë, disiplinë taktike dhe shpirt luftarak.
Ndërkohë, Riad Isufi u përball në finale me italianin Tommaso Orlando në kategorinë 55 kilogramë. Edhe pse u mposht, ai la përshtypje me paraqitjen e tij cilësore, duke dëshmuar potencial të madh dhe duke konfirmuar se është një prej talenteve më premtues të boksit kosovar.
Trajneri i Kombëtares së Kosovës, Shefki Bogujevci, vlerësoi paraqitjet e boksierëve, duke theksuar angazhimin, disiplinën dhe nivelin e lartë të treguar gjatë gjithë turneut.
Në këtë garë, Kosovën e përfaqësoi edhe gjyqtari ndërkombëtar Latif Demolli, i cili ndau drejtësinë në ring, duke kontribuar në përfaqësimin e vendit edhe në aspektin e arbitrimit.
Ky rezultat konfirmon progresin e vazhdueshëm të boksit kosovar në skenën ndërkombëtare dhe shërben si motivim për sfidat e ardhshme./KultPlus.com
Instituti i Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë ka prezantuar për herë të parë listën institucionale të viktimave të luftës, e cila përfshin gjithsej 12,230 viktima. Sipas institucioneve, lista është preliminare dhe procesi i dokumentimit vazhdon.
Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, tha se pas çdo emri qëndron një jetë e humbur, një familje që pret drejtësi dhe një dhimbje që mbetet ende e hapur.
Ajo vlerësoi punën e stafit të Institutit, i cili, sipas saj, trajton me profesionalizëm dhe ndjeshmëri dokumentimin e dëshmive dhe rasteve të krimeve të luftës.
Haxhiu kujtoi se, për vite me radhë, të dhënat për viktimat kanë qenë të shpërndara në arkiva të ndryshme, dokumente institucionesh, organizatash dhe familjesh. Ajo theksoi se gjatë procesit të rithemelimit të Institutit ishte synim që ky të bëhej një institucion i përhershëm, i krijuar me ligj të veçantë dhe me mandat të qartë për dokumentimin e krimeve të luftës.
Sipas saj, raporti i prezantuar përbën hapin e parë drejt krijimit të evidencës zyrtare të viktimave, ndërsa puna do të vazhdojë me dokumentimin e masakrave, dëbimeve, dhunës seksuale, burgosjeve, torturave, varrezave masive dhe dëmeve të tjera të shkaktuara gjatë luftës në Kosovë.
Haxhiu theksoi se procesi duhet të vazhdojë derisa çdo viktimë të identifikohet, çdo krim të dokumentohet dhe e vërteta të zërë vendin që meriton në historinë dhe kujtesën institucionale të Kosovës./KultPlus.com
Sunny Hill Festival ka publikuar orarin e plotë të performancave për natën e fundit të festivalit, më 2 gusht, me DJ-in holandez Martin Garrix si emrin kryesor të mbrëmjes.
Garrix do të ngjitet në Sunny Hill Stage nga ora 22:30 deri në mesnatë, ndërsa para tij do të performojnë Tyson O’Brien (21:30–22:15), Roya (20:30–21:15), Bees & Honey (19:30–20:15) dhe Kim Turnbull (18:45–19:30).
Në C4 Stage, Carlita do të performojë nga ora 00:00 deri në 01:00, ndërsa nata do të mbyllet me Adam Port & Rampa, të cilët do të ngjiten në skenë nga ora 01:00 deri në përfundim të festivalit.
The Satellite Stage do të nisë programin me Anitë (13:00–15:00), pasuar nga Nautica (15:00–16:30), US Two (16:30–18:00) dhe seti i përbashkët US Two B2B Nautica (18:00–19:00).
Ndërkohë, në The Next Stage do të performojnë Caboo (13:00–14:30), Disco Magic Band (15:00–16:00), Sancet (16:15–16:45), The Milk Snatchers (17:00–17:45) dhe Sytë (18:00–18:45).
Edicioni i sivjetmë i Sunny Hill Festival përmbyllet më 2 gusht në Prishtinë, duke sjellë në skenë emra të njohur ndërkombëtarë dhe artistë vendorë para mijëra adhuruesve të muzikës./KultPlus.com
Përfaqësuesja e Kosovës në xhudo ka zhvilluar një paraqitje të jashtëzakonshme në Kampionatin Ballkanik për Seniorë, i cili u mbajt në Tiranë të Shqipërisë, duke fituar gjithsej nëntë medalje.
Xhudistët kosovarë dominuan në disa kategori, duke siguruar pesë medalje të arta, tri të argjendta dhe një të bronztë.
Në këtë kampionat, rezultate të mira shënuan edhe Arba Hasanaj në kategorinë 70 kg dhe Andi Reshitaj në kategorinë 66 kg, të cilët përfunduan garën në vendin e pestë.
Ekipi kosovar u udhëhoq nga trajnerët Majlinda Kelmendi, Fatos Tabaku dhe Kushtrim Gashi, ndërsa drejtësinë në tatami e ndau gjyqtari ndërkombëtar Zymer Zeka.
Në Kampionatin Ballkanik ishte i pranishëm edhe Driton Kuka, në cilësinë e delegatit të Federatës Ballkanike të Xhudos (BJA).
Ky rezultat është një tjetër dëshmi e nivelit të lartë të xhudos kosovare, e cila vazhdon të sjellë suksese të rëndësishme në garat ndërkombëtare.
Nicole e kishte vizituar Kosovën në vitin 2006, ku është takuar me disa gra të Kosovës dhe me personalitete të ndryshme.
Aktorja e njohur amerikane, Nicole Kidman, e prekur nga gratë dhe fëmijët që ishin viktimë e luftës në Kosovë kishte vendosur të vijë dhe t’i vizitojë ata.
Që atëherë, ajo ka vendosur t’i ndihmojë ato viktima, gjë e cila u bë prioritet në jetën e saj.
Madje, aktorja e filmit, fituese e shumë çmimeve prestigjioze, para shumë vitesh në një mbrëmje gjatë ceremonisë së shënimit të 20 vjetorit të Fondit të Kombeve të Bashkuara për ndaljen e dhunës kundër grave, ku dhe mbante postin ambasadore prej shumë vitesh, kishte thënë se do të “jetë zë për femrat që nuk kanë zë”.
Nicole e ka vizituar Kosovën në vitin 2006, ku është takuar me disa gra të Kosovës dhe me personalitete të ndryshme. / KultPlus.com
Në 35-vjetorin e eksodit shqiptar, drama e mijëra njerëzve që u larguan në kërkim të lirisë dhe një jete më të mirë u rikthye përmes artit në qytetin e Durrësit.
Me poezinë, teatrin dhe dokumentimin historik të ndërthurura në një performancë të vetme, “Hartë Memece për të Mbyturit” solli në vëmendje plagën që vijon të mbetet pjesë e historisë sonë.
Shkrimtari dhe poeti Arian Leka prezantoi në shëtitoren “Taulantia”, në qytetin e tij të lindjes, performancën teatrore dhe instalative “Hartë Memece për të Mbyturit”.
“Për herë të parë vihet në skenë të hapur në këtë qytet. Vepra ka pasur fat ndoshta më shumë se autori se ka pasur shumë përurime të tjera skenike qoftë në Tiranë qoftë në Europë. Por këtu është emocioni i njerëzve. Këtu janë historitë e njerëzve që e kanë përjetuar vetë emigrimin dhe pasojat dhe nuk është si të tregosh një histori të huaj, por është si të flasim me veten”, tha Arian Leka.
Me regji të Driada Dervishit, vepra u konceptua si një homazh për viktimat e eksodit shqiptar, por edhe si një reflektim mbi arsyet që vazhdojnë t’i shtyjnë shqiptarët të largohen nga vendi.
“Vështirësia më e madhe ka qenë të përballonin të gjithë ato histori të vërteta të mbledhura prej një periudhë vitesh goxha të madhe nga autori Arjan Leka. Histori të cilët na sjellin një pjesë të dhimbshme të historisë moderne të Shqipërisë dhe ajo që e bën akoma më të vështirë është pikërisht që kjo ky fenomen vijon ë të vazhdojë me ritme të forta. ndoshta jo me ato tragjedi aq të mëdha të fillimeve të eksodit shqiptar, por sigurisht dhimbja e ndarjes vazhdon të jetë aty”, tha Driada Dervishi.
E përkthyer në 12 gjuhë dhe e interpretuar më parë në skena teatrore të Berlinit, Këlnit, Helsinkit dhe Vjenës, performanca u rikthye në Durrës duke bashkuar aktorë profesionistë, poetë, gazetarë dhe qytetarë, në një rrëfim të përbashkët që synon të thyejë kufijtë mes artit dhe përjetimit njerëzor.
“Ne si gazetarë do të sjellim kronikat e kohës. Pikërisht ato ngjarjet shumë të trishta në fakt të cilat në një pjesë u transmetuan në mënyrë të drejtpërdrejtë. Janë qindra jetë të cilat humbën përgjatë detit jonë dhe Adriatik dhe vijnë pikërisht përmes kësaj shfaqje për t’i dhënë zë të gjithë atyre të cilët humbën jetën në tentativë për t’u larguar nga Shqipëria për një jetë më të mirë drejt lirisë dhe familjet e tyre mbetën me një boshllëk shumë të madh”, tha Geri Emiri.
Përmes një gjuhe artistike që ndërthur poezinë, dokumentin dhe reflektimin filozofik, “Hartë Memece për të Mbyturit” e ktheu detin në simbol të shpresës, humbjes dhe sakrificës, duke sjellë në kujtesë historitë e atyre që u nisën drejt një jete më të mirë, por që nuk arritën kurrë në breg.
Piktura e Arben Shalës karakterizohet nga një energji e fuqishme e marrëdhënies në mes të ngjyrave, ku tonet e zjarrta dhe format abstrakte zënë vendin kryesor në kompozicionin etij. E figura, natyra dhe ndikime të tjera shpesh ndodhin në mënyrë intuitive dhe të pavetëdijshme.
Në krijimtarinë e tij, figura shpesh humbet rëndësinë përballë hapësirave të mëdha të pikturës dhe proceseve intuitive që krijojnë forma të papritura. Për Shalën, piktura është një fushë loje ku ngjyra, ritmi dhe lëvizja e brushës bashkëveprojnë lirshëm, shpesh përtej kontrollit të vetëdijes./ KultPlus.com
Më 3 gusht, në natën e hapjes së Etno Fest, skena e Kukajt mirëpret një udhëtim të veçantë muzikor që bashkon Italinë dhe Kosovën përmes tingullit magjepsës të okarinës.
Soloists of GOB – Okarina Duo & Piano sjellin një program që ndërthur traditën me krijimtarinë bashkëkohore, duke interpretuar vepra të Ennio Morricone, Joe Hisaishi, James Horner, melodi tradicionale italiane dhe kompozime origjinale për okarinë.
Një koncert që ndërton ura mes kulturave, kujtesës dhe emocioneve, duke zbuluar potencialin e jashtëzakonshëm shprehës të një prej instrumenteve më të vjetra në Evropë. / KultPlus.com
Nga trashëgimia shqiptare në një produksion të përmasave botërore. Vendim Kapaj, një nga emrat më të rëndësishëm të muzikës tradicionale shqiptare, vjen në Etno Fest më 3 gusht.
Fakti që tingulli i instrumenteve të tij është pjesë e kolonës zanore të filmit “The Odyssey”, nën regjinë e Christopher Nolan, është një sukses i jashtëzakonshëm për artistin dhe për kulturën shqiptare./ KultPlus.com
Më 3 gusht, skena e Etno Fest do të mirëpresë pianisten e njohur kosovare Lule Elezi , një nga interpretueset më të vlerësuara të muzikës klasike shqiptare në skenën ndërkombëtare, bëhet e ditur nga organizatorët e këtij festivali, shkruan KultPlus.
“Në mbrëmjen e hapjes së festivalit, publiku do të përjetojë një program të veçantë me vepra nga Ludëig van Beethoven, Frédéric Chopin, Manuel Ponce dhe Çesk Zadeja — një ndërthurje e elegancës së muzikës klasike me atmosferën unike të festivalit.”, thuhet më tutje për paraqiten e pianistes së njohur në këtë festival tashmë tradicional./ KultPlus.com
Filmi “Citizen Vigilante” i regjisorit gjerman Uwe Boll ka shkaktuar një valë polemikash në Gjermani për shkak të skenave të dhunshme dhe mesazheve të tij provokuese. Regjisori, i cilësuar shpesh si “më i keqi në botë”, ka deklaruar publikisht mbështetjen e tij për partinë e djathtë ekstreme AfD, duke thënë: “Unë votoj AfD-në”.
Filmi tregon historinë e një ish-ushtaraku që merr drejtësinë në duart e veta dhe shndërrohet në një hakmarrës të armatosur. Në disa skena, protagonisti vret emigrantë dhe kryen akte brutale dhune në emër të hakmarrjes.
Një prej skenave më të kontestuara paraqet personazhin kryesor duke vrarë një familje emigrantësh, pasi djali i saj dyshohet se kishte marrë pjesë në përdhunimin e një vajze të mitur. Skenat janë cilësuar nga kritikët si nxitëse të urrejtjes dhe dhunës.
Pas publikimit në Gjermani, filmi u ndalua për personat nën 18 vjeç, ndërsa revista gjermane Stern ngriti pyetjen nëse duhej të ndalohej plotësisht. Ndërkohë, sipërmarrësi Elon Musk e publikoi filmin falas në platformën X, duke e paraqitur këtë si një reagim ndaj asaj që e cilësoi si censurë.
Mbështetje për filmin ka dhënë edhe deputeti i AfD-së, Ronald Gläser, i cili kritikoi kufizimin e shfaqjes për të miturit dhe e quajti atë “censurë morale nga elitat politikisht korrekte”.
Por polemika u thellua pas një shfaqjeje të organizuar nga vetë deputeti në zyrën e tij në periferi të Berlinit. Sipas gazetës zvicerane Neue Zürcher Zeitung, disa skena ku protagonisti vriste emigrantë u pritën me duartrokitje nga publiku, ndërsa gjatë një prej skenave më të dhunshme u dëgjua një thirrje: “Shumë bukur!”.
Një nga të pranishmit madje bëri shaka duke thënë se “edhe atij do t’i pëlqente një automatik”, duke ngritur shqetësime për glorifikimin e dhunës dhe idenë e “drejtësisë së marrë në duart e veta”.
Vetë Uwe Boll ka mbrojtur filmin e tij, duke thënë se dëshiron “t’i trondisë gjermanët” për çështjen e emigracionit, ndërsa ka bërë të ditur se po përgatit edhe vazhdimin e filmit, “Citizen Vigilante 2”./ KultPlu.com
Kombi ishullor i Paqësorit, Nauru, ka ndryshuar zyrtarisht emrin e tij në Republikën e Naoero-s, duke u rikthyer në emrin e tij tradicional, në një veprim që autoritetet thonë se synon forcimin e identitetit kombëtar dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore.
Parlamenti i Naurusë miratoi një amendament kushtetues në maj duke ndryshuar emrin e vendit dhe fillimisht planifikoi të mbante një referendum kombëtar.
Por Presidenti David Adeang njoftoi në rrjetet sociale të enjten se referendumi ishte anuluar. “Vendimi për të mos mbajtur një referendum u mor pas një shqyrtimi të kujdesshëm të faktit se Naoero nuk është një emër i ri që ende nuk është pranuar nga qytetarët”, shkroi Adeang. “Është tashmë identiteti i popullit tonë, është në emblemën kombëtare, përdoret në fjalimin e përditshëm të komunitetit dhe, më e rëndësishmja, lejohet nga Kushtetuta”, shtoi ai.
Emri i shkurtuar i shtetit do të jetë Naoero, ndërsa qytetarët e tij do të quhen dei-Naoero.
Kolonizatorët evropianë e riemëruan vendin në Nauru sepse e kishin të vështirë të shqiptohej emri i tij origjinal, Naoero. Kombi ishullor, me një popullsi prej rreth 12,000 banorësh, është vendi i tretë më i vogël në botë, pas Vatikanit dhe Monakos./KultPlus.com
Login
