Një “tërmet” diplomatik ka përfshirë Afrikën këtë të premte, pasi Izraeli u bë vendi i parë në botë që njohu zyrtarisht Somalilandin si shtet të pavarur dhe sovran.

Ky vendim ka ngjallur zemërim të madh në Somali, e cila e konsideron këtë rajon si pjesë të saj.
Somalilandi deklaroi pavarësinë nga Somalia në vitin 1991, por për dekada me radhë nuk ka arritur të marrë njohje ndërkombëtare.
Vendimi i kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, u prit me festime në rrugët e kryeqytetit të Somalilandin, Hargeisa, ku qytetarët dolën me flamuj në duar.

Reagimet ndërkombëtare: Pse kundërshtohet njohja?

Lëvizja e Izraelit është dënuar nga shumë faktorë rajonalë dhe ndërkombëtarë.

Somalia e quajti vendimin një “sulm të qëllimshëm” mbi sovranitetin e saj dhe një kërcënim për paqen në rajon.

Unioni Afrikan (AU) paralajmëroi se kjo vendos një “precedent të rrezikshëm” për kufijtë në të gjithë kontinentin afrikan.

Turqia dhe Egjipti, aleatë të ngushtë të Somalisë, e cilësuan lëvizjen si ndërhyrje të hapur në punët e brendshme të një shteti tjetër.

Autoriteti Palestinez, akuzoi Izraelin se kjo njohje mund të lidhet me plane për zhvendosjen e detyruar të palestinezëve nga Gaza drejt këtij rajoni.

Pozicioni i SHBA-ve dhe Donald Trump

I pyetur nga mediat nëse SHBA-të do të ndiqnin shembullin e Izraelit, Donald Trump u përgjigj shkurt: “Jo”. Ai shtoi me ironi: “A e di njeri me të vërtetë se çfarë është Somalilandi?”.

Ekspertët besojnë se pas këtij vendimi qëndrojnë interesat strategjike.

Izraeli ka nevojë për aleatë në këtë rajon për të luftuar kërcënimet nga rebelët Houthi në Jemen.

Somalilandi ka një pozicion kyç në Gjirin e Adenit dhe zotëron ushtrinë, monedhën dhe pasaportat e veta, pavarësisht mungesës së njohjes deri më sot.

Çfarë pritet të ndodhë?

Kjo njohje mund të nxjerrë Somalilandin nga izolimi diplomatik dhe t’i hapë rrugën investimeve të huaja, por nga ana tjetër rrezikon të nxisë një konflikt të ri në Afrikë.

Somalia ka deklaruar se do të mbrojë integritetin e saj territorial me çdo kusht.

Tensionet po rriten mes kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe këshilltarëve kryesorë të presidentit amerikan Donald Trump, me ekipin amerikan që po bëhet “gjithnjë e më i frustruar” nga përpjekjet e Netanyahu për të minuar procesin e paqes, raportoi të premten Axios.

Sipas lajmit, rrethi i brendshëm i presidentit amerikan, duke përfshirë nënpresidentin JD Vance, sekretarin e Shtetit Marco Rubio, dhëndrin e Trumpit Jared Kushner, të dërguarin për paqe Steve Witkoff dhe shefen e kabinetit të Shtëpisë së Bardhë Susie Wiles, është bërë thellësisht i irrituar, duke besuar se Netanyahu po e “zvarrit” marrëveshjen dhe po ndërmerr hapa për të minuar armëpushimin në Gaza.

Megjithatë, një zyrtar izraelit ka thënë se Rubio është më afër qëndrimit të Netanyahu sesa atij të Witkoff dhe Kushner. Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë ka thënë se Netanyahu në thelb e ka “humbur” mbështetjen e ekipit kryesor të Trump, edhe pse vetë presidenti, ndërsa dëshiron që marrëveshja të ecë “më shpejt”, mbetet i vetmi mbështetës kyç.

Raportohet se Netanyahu ka shprehur skepticizëm të veçantë ndaj propozimeve të paraqitura nga Witkoff dhe Kushner, veçanërisht ndaj koncepteve të tyre për çmilitarizimin e Gazës, një komponent thelbësor i planit shumëfazësh.

I vetëdijshëm për mospajtimet me stafin amerikan, qasja e Netanyahut për takimin e së hënës në Mar-a-Lago është t’i drejtohet drejtpërdrejt Trumpit, me shpresën për ta bindur atë të adoptojë pikëpamjen e tij më të ashpër, ka thënë një zyrtar i lartë izraelit për median.

Faza e parë e marrëveshjes, e cila hyri në fuqi më 10 tetor, përfshinte lirimin e pengjeve izraelite në këmbim të pengjeve palestinezë.

Izraeli nuk i ka përmbushur plotësisht detyrimet sipas fazës së parë të marrëveshjes, veçanërisht ndalimin e armiqësive, pasi forcat izraelite kanë vazhduar të ndërmarrin sulme, të cilat kanë vrarë të paktën 411 palestinezë dhe kanë plagosur 1.118 që nga armëpushimi.

Faza e dytë përfshin formimin e një komiteti të përkohshëm teknokrat për të administruar Gazën, nisjen e përpjekjeve të rindërtimit, krijimin e një këshilli paqeje, krijimin e një force ndërkombëtare, tërheqjen e mëtejshme të trupave izraelite nga territori dhe çarmatosjen e Hamas.

OKB-ja vlerëson koston e rindërtimit të Gazës në rreth 70 miliardë dollarë si rezultat i luftës izraelite, e cila ka vrarë pothuajse 71.000 palestinezë dhe ka plagosur mbi 171.000 që nga tetori 2023.