Drejtoria Rajonale e Policisë në Gjakovë – Stacioni Policor në Gjakovë, me autorizim të Prokurorit të Shtetit, kërkon bashkëpunimin e qytetarëve për identifikimin dhe lokalizimin e personit të dyshuar lidhur me veprën penale “Shpërdorim i pasurisë”.
Sipas njoftimit thuhet se në kuadër të hetimeve për këtë rast, dhe me autorizim të Prokurorit të Shtetit, publikohet video-incizimi i personit të dyshuar, e cila dyshohet se më 16.09.2025 ka përvetësuar në mënyrë të kundërligjshme një shumë parash nga një bankomat.
"Policia e Kosovës fton të gjithë qytetarët që posedojnë informacione të cilat mund të ndihmojnë në identifikimin apo lokalizimin e personit në fjalë, të kontaktojnë Policinë e Kosovës përmes numrit emergjent 192, aplikacionit “Lajmëro Policinë” ose në stacionin më të afërt policor. Të gjitha informacionet do të trajtohen me konfidencialitet të plotë", thuhet në njoftim. /Telegrafi/
Hemangiomat janë tumore të enëve të gjakut, me natyrë beninje, pra të parrezikshme, të cilat rriten shpejt në madhësi. Ato e marrin origjinën nga qelizat që mbulojnë faqen e brendshme të enëve të gjakut, të cilat quhen qeliza endotelial
Dr. Flora Selimi Pediatër i përgjithshëm Subspecialist hematolog 044 411 543
Hemangioma duhet të dallohet nga anomalitë e vetë enëve të gjakut, veçanërisht nga keqformimet e tyre, të cilat nuk paraqesin shumëfishim të qelizave endoteliale. Hemangiomat mund të shfaqen praktikisht në të gjitha organet. Më shpesh ato takohen në mëlçi ose në nivelin e mukozave, pra shtresës së brendshme të organeve. Kur shfaqen në lëkurë, ato përbëjnë problem të madh estetik për fëmijën dhe familjarët e tij.
Në formën e saj tipike, hemangioma paraqitet rrallë në lindje. Në fakt, qelizat endoteliale fillojnë të shumëfishohen vetëm gjatë muajve të parë të jetës, për të shfaqur një tumor. Hemangiomat mund të lokalizohen në nivelin e lëkurës, të nënlëkurës ose në të dy nivelet njëkohësisht.
Hemangiomat zakonisht shfaqen si njolla të ngritura, me ngjyrë të kuqe të ndritshme, që ndihen të buta dhe sfungjerore në prekje. Shumica e prindërve i vërejnë ato brenda javëve të para pas lindjes, megjithëse disa mund të shfaqen pak më vonë.
Këto janë shenjat më të zakonshme që mund të vëreni:
▪ Njolla të kuqe të ndritshme, të ngritura, që duken si luleshtrydhe ▪ Teksturë e butë, që shtypet lehtë kur preket me kujdes ▪ Rritje e shpejtë gjatë muajve të parë ▪ Zbardhje, pra kthim në të bardhë kur shtypet, pastaj rikthim në të kuqe ▪ Ndjesi më e ngrohtë në krahasim me lëkurën përreth
Shumica e hemangiomave fillojnë të vogla dhe rriten shpejt gjatë vitit të parë të jetës së fëmijës. Pas kësaj faze të rritjes, ato zakonisht fillojnë të tkurren dhe të zbehen, duke u zhdukur plotësisht deri në moshën 5 deri në 10 vjeç.
Në raste të rralla, hemangiomat më të thella mund të duken blu ose vjollcë, në vend se të kuqe, ndërsa disa mund të shkaktojnë ënjtje të lehtë në zonën përreth. Këto ndryshime janë ende normale dhe zakonisht ndjekin të njëjtin model të rritjes dhe të regresionit.
Hemangiomat vijnë në tri lloje kryesore, secila me karakteristika paksa të ndryshme. Kuptimi i llojit që ka fëmija juaj mund t’ju ndihmojë të dini se çfarë të prisni gjatë zhvillimit të saj.
Llojet më të zakonshme të hemangiomave
Hemangiomat sipërfaqësore: gunga të kuqe të ndritshme, të ngritura në sipërfaqen e lëkurës, që duken si luleshtrydhe Hemangiomat e thella: gunga blu ose vjollcë, që qëndrojnë më thellë nën lëkurë Hemangiomat e përziera: kombinim i përbërësve sipërfaqësorë dhe të thellë
Çfarë komplikimesh mund të shkaktojnë hemangiomat?
Një pjesë e hemangiomave nuk shkaktojnë komplikime dhe zhduken vetvetiu. Megjithatë, situata të caktuara mund të kërkojnë kujdes mjekësor, për të parandaluar problemet ose për të menaxhuar simptomat.
Komplikimet e mundshme
▪ Ulçerim, pra plagë të hapura që mund të jenë të dhimbshme dhe të prirura për infeksion ▪ Gjakderdhje nga trauma ose gërvishtja ▪ Ndërhyrje në shikim, frymëmarrje ose ushqyerje ▪ Ndryshime të përhershme të lëkurës pas regresionit ▪ Ndikim psikologjik për shkak të vendndodhjes së dukshme
Pediatri juaj do ta ekzaminojë shenjën e lindjes dhe do të pyesë për:
▪ Kur e keni vërejtur për herë të parë ▪ Sa shpejt është rritur ▪ Çdo ndryshim në ngjyrë ose teksturë ▪ Nëse gjakderdh ose shkakton parehati ▪ Historinë familjare të shenjave të ngjashme të lindjes
Në shumicën e rasteve, nuk nevojiten teste shtesë. Megjithatë, nëse hemangioma është në një vend të ndjeshëm ose nëse fëmija juaj ka hemangioma të shumëfishta, mjeku mund të rekomandojë ekzaminime imazherike.
Ultrazëri mund të ndihmojë në përcaktimin se sa thellë shtrihet një hemangiomë, ndërsa rezonanca magnetike mund të përdoret për raste komplekse ose për të kontrolluar hemangiomat e brendshme. Këto ekzaminime janë të padhimbshme dhe i ndihmojnë mjekët të planifikojnë qasjen më të mirë të kujdesit.
Trajtimi i hemangiomave
Një pjesë e hemangiomave nuk kërkojnë asnjë trajtim, pasi ato tkurren dhe zbehen natyrshëm me kalimin e kohës. Megjithatë, trajtimi mund të rekomandohet për hemangiomat që shkaktojnë komplikime ose që ndodhen në vende problematike.
Opsionet e trajtimit mund të përfshijnë:
▪ Vëzhgim me monitorim të rregullt ▪ Mjekime lokale, si xheli timolol ▪ Mjekime orale, si propranololi ▪ Terapi me lazer për përmirësime sipërfaqësore ▪ Heqje kirurgjikale në raste të rralla
Propranololi, një ilaç për zemrën, është bërë trajtimi standard për hemangiomat problematike. Ai vepron duke tkurrur enët e gjakut dhe është jashtëzakonisht efektiv kur fillohet herët.
Xheli lokal timolol mund të përdoret për hemangiomat më të vogla dhe sipërfaqësore. Ky trajtim aplikohet drejtpërdrejt në lëkurë dhe mund të ndihmojë në ngadalësimin e rritjes ose në përshpejtimin e tkurrjes.
Kirurgjia rrallëherë është e nevojshme dhe zakonisht rezervohet për hemangiomat që nuk përgjigjen ndaj trajtimeve të tjera ose që shkaktojnë probleme të rëndësishme funksionale. Shumica e mjekëve preferojnë të presin dhe të shohin se si zhvillohet hemangioma natyrshëm, para se të shqyrtojnë trajtime invazive.
Ja si mund të kujdeseni për hemangiomën e fëmijës suaj:
▪ Mbajeni zonën të pastër dhe të thatë ▪ Shmangni fërkimin e ashpër ose ngacmimin e hemangiomës ▪ Aplikoni hidratues të butë, nëse lëkura duket e thatë ▪ Mbrojeni nga traumat me rroba të buta ▪ Bëni fotografi rregullisht për të ndjekur ndryshimet
Shëndeti nuk është diçka që kontrollohet vetëm kur shfaqen simptomat – por një proces që kërkon kujdes të vazhdueshëm. Në këtë drejtim, Elita Plus ka prezantuar një seri pakosh analizash laboratorike që ofrojnë një pasqyrë të plotë të organizmit, me çmime të reduktuara deri në -33%.
Si një nga laboratorët më të avancuar në Kosovë, ElitaPlus ofron mbi 500 analiza të ndryshme dhe përdor teknologji moderne për rezultate të sakta dhe të shpejta. Këto pako e bëjnë më të thjeshtë dhe më të qasshëm kontrollin shëndetësor për secilin.
Pakot që mbulojnë parametrat kryesorë dhe specifikë të organizmit
Oferta përfshin disa kategori analizash sipas sistemeve kryesore të trupit:
Pako e plotë – kontroll i përgjithshëm (gjak, mëlçi, veshka, vitamina, hormone)
Pako tiroide – funksioni i gjëndrës tiroide
Pako elektrolite dhe vitaminash
Pako gastrointestinale
Pako bazike dhe hormonale
Pako anemia
Tumor marker për meshkuj dhe femra
Këto përfshijnë analiza si hemogrami, CRP, lipidogrami, analiza hormonale dhe vitamina – që ndihmojnë në identifikimin e hershëm të problemeve.
Më shumë analiza, me kosto të optimizuar
Avantazhi kryesor i ofertës është kombinimi i analizave me çmime më të ulëta:
Zbritje deri në -33%
Pako të strukturuara sipas nevojës
Mundësi për më shumë analiza me më pak kosto
Kjo e bën më të lehtë kryerjen e kontrolleve të rregullta pa shpenzime të larta.
Nëse edhe ti po mendon për një kontroll më të plotë të shëndetit, sot është momenti i duhur.
Zgjidh pakon që të përshtatet dhe përfito nga ofertat e Elita Plus – sepse kujdesi ndaj vetes fillon me një vendim të thjeshtë.
Në fakt, gomat duhet të ishin të bardha, sepse kryesisht janë bërë nga goma, e cila është e bardhë.
Gomat marrin ngjyrë të zezë për shkak të karbonit të shtuar, i cili përdoret sepse ky material stabilizon gomën.
Me të, goma bëhet më rezistente ndaj të gjitha ndikimeve dhe më e qëndrueshme.
Për këtë arsye, gomat përfundojnë të zeza. Gjithashtu, goma është natyrisht ngjitëse, prandaj i shtohen komponime të ndryshme që ta bëjnë më të qëndrueshme dhe të mos ngjitet.
Karboni nuk përdoret vetëm për të parandaluar dëmtimet, ai gjithashtu mbron nga ndikimi i rrezeve UV dhe ozonit mbi gomat, pra – në përgjithësi, i bën ato më të sigurta dhe më të qëndrueshme.
Në fund ka edhe një arsye estetike: gomat e bardha do të dukeshin bukur në një makinë vetëm në momentin kur do t’ju montoheshin në një servis të vullkanizerit.
Shumë shpejt, pas disa kilometrave të para, ato do të mbusheshin me papastërti dhe pluhur, të cilën është e vështirë ta pastrosh. /Telegrafi/
Blerja e një DVD-je padyshim është bërë e vjetëruar, megjithatë shumë njerëz ende mbështeten në pajisjet e tyre për të shijuar një film cilësor herë pas here.
Adhuruesit e kinemasë, ose ata që shijojnë ndërtimin e koleksioneve të klasikëve, ndoshta kanë një përzgjedhje për DVD player-at e tyre, transmeton Telegrafi.
Kohët e fundit, një djalë u habit plotësisht kur hapi një kuti DVD-je - duke zbuluar një mesazh të papritur me katër fjalë të fshehur brenda paketimit.
Ai e ndau postimin në mediat sociale ku të tjerët komentuan për situatën.
Në Reddit, individi postoi një fotografi të kutisë, së bashku me shënimin e shkruar brenda. Adhuruesi i kinemasë mezi priste të fuste diskun e tij dhe të shikonte 300, me protagonistë Gerard Butler dhe Lena Headey.
Filmi legjendar, i publikuar në vitin 2007, kronikon Betejën e lashtë të Termopileve, ku Mbreti Leonidas dhe 300 spartanë luftojnë kundër Kserksit dhe forcave të tij të mëdha persiane.
I frymëzuar nga ngjarje reale, konkretisht Beteja e Termopileve e vitit 480 para Krishtit, filmi është një interpretim shumë i stilizuar dhe i trilluar i romanit të Frank Miller.
Megjithatë, kur djali e hapi çantën, ai zbuloi një shënim ku shkruhej: "Shko shiko Deadpool në vend të kësaj", së bashku me një vizatim të superheroit. /Telegrafi/
Michelin premton deri në 10 për qind rritje të autonomisë me serinë e re të gomave për automjete elektrike. Prodhuesi francez ka prezantuar linjën e gomave verore Primacy 5 Energy, e përshtatur posaçërisht për vetura elektrike.
Sipas Michelin-it, gomat e reja mund të ofrojnë një rritje të autonomisë deri në 10 për qind dhe në këtë mënyrë të ulin ndjeshëm konsumin e energjisë.
Kjo arrihet falë kombinimit të përbërjeve të reja dhe një strukture të optimizuar, e cila është projektuar për të përballuar peshën e madhe dhe përshpejtimin e fuqishëm të automjeteve elektrike.
Njëkohësisht, kompania premton qëndrueshmëri më të madhe krahasuar me konkurrencën.
Zakonisht, kjo është një balancë e vështirë, sepse një gomë e butë me kapje të mirë zakonisht rrit konsumin e energjisë.
Megjithatë, prodhuesi beson se e ka zgjidhur këtë problem duke reduktuar rezistencën (rrëshqitjen/rezistencën e rrotullimit) pa kompromentuar kapjen në kthesa.
Megjithëse shifrat e prodhuesit duken premtuese, ato duhet marrë me një dozë rezervë, pasi kushtet reale në rrugë dhe moti i ndryshueshëm rrallë janë ideale si në testimet laboratorike të prodhuesve. /Telegrafi/
Apple thuhet se po planifikon të prezantojë reklama në aplikacionin e saj Maps, ndërsa synon të fitojë para nga shërbimi.
Dhe një njoftim i tillë mund të bëhet që këtë muaj, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Në një raport, Mark Gurman i Bloomberg, duke cituar burime, thotë se reklamat në Apple Maps do të funksionojnë duke përdorur një sistem të ngjashëm me atë të përdorur në Google Maps.
Apple thuhet se po planifikon t'u lejojë markave dhe shitësve me pakicë të bëjnë oferta për vendosjet e reklamave dhe fjalët kyçe të kërkimit, me reklamat që shfaqen brenda rezultateve të kërkimit.
Raporti thekson se reklamat do të shfaqen në të gjithë aplikacionin Maps në iOS, iPadOS dhe macOS. Ato do të jenë gjithashtu të dukshme në aplikacionin web të Apple për Maps. /Telegrafi/
Nokian Tyres ka prezantuar gomën e parë dimërore me grepa që mund të tërhiqen ose aktivizohen sipas nevojës.
Nëse kjo formulim tingëllon i çuditshëm, e thjeshtojmë – grepat mund të tërhiqen ose nxirren kur është e nevojshme.
Me këtë koncept revolucionar dhe teknologjinë e saj unike, Nokian qartë sinjalizon të ardhmen e gomave dimërore.
Me një shtypje të butonit, shoferi mund të nxjerrë grepat për të përmirësuar aderimin e gomës.
Kur grepat nuk janë të nevojshme, ato mund të tërhiqen përsëri brenda gomës. Ideja e kësaj gome është që shoferi të mund të reagojë menjëherë kur kushtet ndryshojnë.
Grepat nuk përdoren në rrugë të thata dhe në kushte dimërore të qëndrueshme, por mund të aktivizohen kur ka akull për siguri maksimale.
Kjo gomë konceptuale përdor modelin e gërvishtjes së gomës dhe zgjidhjet strukturore të gomës së re dimërore me grepa Nokian Hakkapeliitta 8 SUV. Grepat ngrihen dhe ulen njëkohësisht në të katër gomat. Trupi i grepave mbetet në vend, ndërsa pjesa lëvizëse është një klin metalik i fortë në mes të grepave. Në Nokian thonë se kjo gomë mund të shndërrohet edhe në një produkt të prodhuar në seri.
Matti Morri, drejtues i shërbimit teknik të Nokian Tyres, tha se “goma e re konceptuale është një arritje teknologjike e jashtëzakonshme. Koncepti unik me grepa mund një ditë të bëhet realitet. Si pionierë në botën e gomave dimërore, tregojmë se është e mundur të kombinosh një gomë dimërore me ose pa grepa”.
Nokian Tyres zhvilloi dhe prodhoi gjithashtu gomën e parë dimërore në botë në vitin 1934. /Telegrafi/
Kompania finlandeze Nokian Tyres ka prezantuar një risi revolucionare në botën e gomave dimërore.
Modeli i ri, Hakkapeliitta 01, është goma e parë me gozhdë që përshtaten automatikisht sipas temperaturës.
Kur moti është shumë i ftohtë, gozhdat dalin jashtë për të siguruar kapje maksimale në akull, ndërsa në temperatura më të larta ato tërhiqen brenda gomës.
Një gomë automjeti e pjesërisht e bërë nga lëkura e bardhë e zëvendësuar është rezultat i bashkëpunimit midis Nokian Tyres dhe startupit suedez Reselo.
Testet tregojnë se materiali i ri jo vetëm që e bën gomën më miqësore me mjedisin, por ka edhe potencial për përmirësimin e performancës.
Produkti i Reselo është një biogomë që prodhohet nga lëkura e bardhë e lisit, një nënprodukt i industrisë pyjore.
Pas disa vitesh bashkëpunimi, Reselo dhe Nokian tani kanë prezantuar rezultatet e përpjekjes së tyre të përbashkët: një gomë konceptuale, ku shtresa e kontaktit me tokën është pjesërisht e bërë nga material i rinovueshëm nga lëkura e bardhë e lisit.
Goma konceptuale quhet Betula (emri shkencor i gjinisë së lisit) dhe është bërë nga 93 për qind material i rinovueshëm.
Kjo është hera e parë që një material i marrë nga nënproduktet e industrisë së celulozës dhe letrës përdoret në gomë.
Materiali jo vetëm që kontribuon në qëndrueshmëri më të madhe, por ka edhe potencial për të përmirësuar performancën e gomave. Këtë e konfirmojnë nga Nokian, të cilët testuan gomën në Finlandë dhe Suedi me rezultate të mira.
Për Nokian, materialet e reja dhe metodat e prodhimit janë pjesë e rëndësishme e arritjes së objektivave të kompanisë. Prodhuesi i gomave synon që deri në vitin 2035, 50 për qind e gomave të tij të përbëhen nga material i rinovueshëm ose i ricikluar, që sipas sasive aktuale i korrespondon rreth 30 mijë tonë. Bashkëpunimi me Reselo do të ndihmojë në përballimin e të paktën një pjesë të këtij sfide.
Pavarësisht historisë së shkurtër të kompanisë, Reselo tashmë ka shumë bashkëpunime interesante brenda industrisë automobilistike.
Ka bashkëpunuar me gjigantë si Volvo Group, Polestar dhe Volvo Cars për të eksploruar se si goma me bazë lëkure lisit mund të përdoret në prodhimin e automjeteve të ardhshme, ndërsa Scania gjithashtu ka treguar interes për produktin e Reselo. /Telegrafi/
Me kërkesë të autoriteteve të Republikës së Shqipërisë, Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) ka angazhuar një kontingjent të specializuar të Kërkim-Shpëtimit nga Regjimenti i Mbrojtjes Civile i Gardës Kombëtare, i cili iu bashkua operacionit në zonën e Klosit për kërkimin e një personi të zhdukur në rrjedhën e lumit Mat.
FSK njofton se pas angazhimit intensiv dhe bashkëpunimit të ngushtë me autoritetet shqiptare, ekipet e kërkim-shpëtimit arritën të lokalizojnë dhe të gjejnë trupin e pajetë të personit të humbur.
“Komandanti i FSK-së Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, në emrin e tij personal dhe në emër të gjithë personelit të FSK-së, shpreh ngushëllimet më të sinqerta për familjen dhe të afërmit e viktimës. Gjithashtu, Komandanti i FSK-së falënderon personelin e angazhuar për përkushtimin, profesionalizmin dhe disiplinën e treguar gjatë përmbushjes së këtij misioni”, thuhet në njoftim.
Forca e Sigurisë së Kosovës mbetet e përkushtuar në misionin e saj humanitar dhe në forcimin e bashkëpunimit rajonal, gjithmonë në shërbim të jetës, sigurisë dhe mirëqenies së qytetarëve. /Telegrafi/
Pas rreth një muajsh kërkime, është gjetur trupi i pajetë i Jurgen Karajt, të riut që ra në lumë së bashku me shokun e tij më 10 janar.
Trupi i 30-vjeçarit u gjet në afërsi të fshatit Urakë, gjatë patrullimit me gomone të forcave të ushtrisë, raporton Top channel.
Ngjarja ka ndodhur më 10 janar rreth orës 01:30, ku konkretisht automjeti që drejtonte 24-vjeçari, Andi Losha dhe ku ishte pasagjer Jurgen Karaj, 30 vjeç ra në përrua.
Sipas policisë Losha u largua nga vendngjarja pa lajmëruar policinë dhe pa i dhënë ndihmë pasagjerit, të cilin dyshohet se e ka marrë rrjedha e përroit.
Losha u arrestua nga policia dhe pas testit të alkoolit u konstatua se 24-vjeçari e kishte drejtuar mjetin në gjendje të dehur.
Organizata spanjolle për sigurinë në trafik, Fesival, publikoi të dhëna mbi ndikimin e gomave në sigurinë rrugore. Një pjesë e konsiderueshme e aksidenteve që lidhen me goma mund të parandalohet me zgjedhje të mirë dhe mirëmbajtje bazike: mbajtjen e presionit të duhur, thellësinë e mjaftueshme të gërvishtjes së gomës dhe kontrollin e dëmtimeve (nëse ka, gomat duhet të zëvendësohen).
Goma është baza e sigurisë, pasi sistemet si ABS dhe ESC kanë nevojë për ngjitje të mirë; me presion të ulët, goma të konsumuar ose përzierje të papërshtatshme, efektiviteti i këtyre sistemeve është i kufizuar. Vendosja e zakonit për kontrollin e gomave (mujorisht dhe para udhëtimeve apo motit të ftohtë/shiu) është një nga masat më të dobishme dhe me kosto të ulët për sigurinë në rrugë.
Edhe pse veturat e reja vijnë me shumë sisteme aktive sigurie, të dhënat e vitit 2024 tregojnë se 554 aksidente me të vdekur dhe të lënduar lidhen me anomalitë e gomave – goma të konsumuar, të dëmtuara ose të shpërthyera. Në këto aksidente u përfshinë 668 automjete, me gjithsej 1017 viktima, përfshirë 39 të vdekur, 123 me lëndime të rënda dhe 855 me lëndime të lehta, sipas të dhënave të Drejtoria e Përgjithshme e Trafikut (DGT).
Këto shifra tregojnë se gjendja e gomave është një faktor i rëndësishëm që kontribuon në aksidentet rrugore, sidomos kur kushtet e motit përkeqësojnë rrezikun. Sipas Shoqatës Spanjolle të subjekteve që bashkëpunojnë në kontrollin teknik të automjeteve (AECA-ITV), kontrollet teknike tregojnë se rreth një e pesta e defekteve serioze të zbuluara në vitin 2024 lidhen me boshtin, rrotat, gomat dhe pezullimin. Përveç kësaj, DGT ka paralajmëruar në shumë fushata se një pjesë e konsiderueshme e automjeteve qarkullon me goma në gjendje të keqe ose me karakteristika të papërshtatshme.
Drejtimi me presion të ulët të gomave, për shembull, rrit deformimin, ngrohjen dhe konsumimin e tyre dhe mund të ndikojë në frenim dhe drejtueshmëri. Vetë DGT tregon se presioni i pamjaftueshëm mund të rrisë distancën e nevojshme për ndalimin dhe të rrisë rrezikun e akvaplaning-ut. Sistemet për monitorimin e presionit të gomave (TPMS) ndihmojnë në zbulimin e humbjes së presionit, por nuk zëvendësojnë kontrollet e rregullta.
Problemi përkeqësohet dimrit: nën 7 gradë Celsius, gomat verore humbasin ngjitjen edhe në rrugë të thata, dhe nëse gomat janë të cilësisë së ulët ose të konsumuar, veçanërisht në kushte të lagështa, besueshmëria e tyre bie ndjeshëm, duke ulur edhe efektivitetin e sistemeve elektronike të sigurisë.
Nuk është e rëndësishme vetëm të kujdesemi për gjendjen e gomave; duhet të zgjidhen me mençuri. Duhet të ndiqen testet e pavarura dhe të gjenden opsionet më të sigurta në rangun e çmimeve që shoferët mund t’i përballojnë. /Telegrafi/
Forca e Sigurisë Kosovës ka mbështetur Shqipërinë në një operacion Kërkim – Shpëtimi për të intervenuar në operacionin e kërkimit të një personi të humbur në rrjedhën e lumit Mat.
Sipas një postimi në rrjetin social në Facebook bëhet e ditur se kjo u bë me kërkesën e autoriteteve të Republikës së Shqipërisë.
“Me kërkesën e autoriteteve të Republikës së Shqipërisë, Forca e Sigurisë Kosovës ka angazhuar një kontingjent të Kërkim-Shpëtimit, të Regjimentit të Mbrojtjes Civile të Gardës Kombëtare të FSK-së, i cili i është bashkuar Operacionit në Klos, të Republikës së Shqipërisë, për të intervenuar në operacionin e kërkimit të një personi të humbur në rrjedhën e lumit Mat”, thuhet në njoftim. /Telegrafi/
Reklamimi mund të bëhet një biznes prej 25 miliardë dollarësh në vit për OpenAI - dhe të përbëjë një kërcënim për Google, sipas vlerësimeve të reja të hënën nga një analist i teknologjisë së lartë.
Mark Mahaney i Evercore ISI e sheh startup-in të gjenerojë atë nivel të të ardhurave vjetore nga reklamat deri në vitin 2030 nëse funksionon mirë në zbatimin e këtij biznesi të ri, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Deklarata e tij vjen pasi OpenAI tha të premten se përdoruesit falas dhe Go të ChatGPT do të fillojnë të shohin reklama "në javët e ardhshme".
OpenAI gjithashtu paraqiti parimet e saj të reklamimit, të tilla si etiketimi i qartë i tyre dhe mosndarja e bisedave të përdoruesve me reklamuesit.
"Një rrugë për të gjeneruar disa miliardë dollarë të ardhura nga reklamat në vitin 2026, duke shkuar në 25 miliardë dollarë + deri në vitin 2030, duket e arsyeshme", shkroi Mahaney në një shënim për investitorët.
Kjo bazohet në shkallën e mundshme të ChatGPT deri në atë kohë, monetizimin e provuar të platformave të marketingut me performancë të lartë dhe madhësinë aktuale të këtij tregu, shtoi analisti.
Të ardhurat e OpenAI po rriten me shpejtësi. Drejtoresha financiare Sarah Friar tha në një postim të kohëve të fundit në blog se të ardhurat vjetore të startup-it arritën në 20 miliardë dollarë në vitin 2025, nga 2 miliardë dollarë në vitin 2023. Megjithatë, ka pikëpyetje të mëdha mbi humbjet e OpenAI dhe nëse mund të bëhet fitimprurëse në të ardhmen.
Por reklamimi mund të jetë një mënyrë për OpenAI për të rritur fitimet dhe fitimet e saj. /Telegrafi/
Qeveria italiane po shqyrton mundësinë e ndërhyrjes në strukturën e aksionarëve të Pirelli-t, për të lehtësuar zgjerimin e kompanisë në tregun amerikan.
Shkak kryesor është pjesëmarrja prej 34% e grupit shtetëror kinez Sinochem, e cila sipas palës italiane po krijon pengesa në SHBA, për shkak të kufizimeve ndaj teknologjisë kineze në industrinë automobilistike.
Ligji italian i njohur si “golden power” i jep shtetit të drejtën të kufizojë të drejtat e votimit të aksionarëve në kompani strategjike.
Sinochem raportohet se është e hapur për të reduktuar ose shitur pjesën e saj dhe ka angazhuar një bankë investimesh për këshillim.
Nëse nuk arrihet marrëveshje deri në fillim të vitit, qeveria mund të ndërhyjë drejtpërdrejt.
Çështja bëhet edhe më urgjente për shkak të rregullave të reja amerikane që hyjnë në fuqi këtë vit. /Telegrafi/
Kërkimet për gjetjen e të riut që dyshohet se është marrë nga rrjedha e lumit Mat, pas një aksidenti me makinë në zonën e Klosit, po vazhdojnë pa ndërprerje.
Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Pirro Vengu, ka bërë të ditur se operacioni i kërkimit po zhvillohet me përkushtim maksimal, duke përfshirë polumbarët e Regjimentit të Operacioneve Speciale si dhe 22 efektivë të Forcave të Armatosura.
Sipas njoftimit, në operacion po përdoren edhe dronë dhe pajisje të specializuara, ndërsa çdo metër i terrenit po kontrollohet në detaje, nga ura e Darsës në Klos e deri në territorin e bashkisë së Matit.
Autoritetet shprehen se po bëjnë përpjekje maksimale për gjetjen e të riut, ndërsa shpresojnë në një përfundim sa më të shpejtë të operacionit. /Telegrafi/
Gripi ende nuk ka arritur pikun. Madje gjatë javës së kaluar janë raportuar 126 raste të reja, por që përbëjnë një rënie prej 31 për qind për qind krahasuar me javën paraprake. Gjatë kësaj periudhe mbizotëron influenza A.
Simptomat zakonisht shfaqen papritur dhe përfshijnë temperaturë të lartë, dhimbje muskujsh dhe kollë. Në disa raste, gripi mund të shoqërohet me komplikime, si infeksione bakteriale sekondare dhe infeksione të traktit të poshtëm respirator, të cilat mund të kërkojnë edhe trajtim spitalor.
“Sipas raportit të Institutit të Shëndetit Publik gripi është ende nën pragun e aktivitetit sezonal në bazë të rasteve të raportuara, këtë e shohim edhe në terren numri i pacientëve nuk i kalon ato numra që janë tipik për këtë sezon, në fakt numri është më i vogël në dallim me vitin e kaluar…megjithatë pritet që pas festave të fillojë aktivitetit sezonal i gripit”, tha Sanja Cilevska Mlladenovska.
Më të ekspozuar ndaj gripit janë fëmijët, pasi ata janë më shpesh në kontakt me njëri-tjetrin dhe më të ekspozuar ndaj infeksioneve, veçanërisht në ambiente kolektive si çerdhet dhe shkollat.
“Më të rrezikuar janë qytetarët që janë në kolektive të mbyllura, pra parasë gjithash fëmijët në çerdhe, pasi kalojnë shumë kohë në grupe të mëdha, me shumë fëmijë dhe fëmijët janë mjaft të ekspozuar ndaj infeksioneve, më pas të moshuarit, qytetarët me imunitet të dobët, qytetarët me probleme kronike, pra këta kanë pasqyrë më serioze klinike”, shtoi Sanja Cilevska Mlladenovska .
Instituti i Shëndetit Publik rekomandon që personat me simptoma gripi të qëndrojnë në shtëpi, të pushojnë dhe të marrin shumë lëngje, si dhe të shmangin kontaktet e ngushta me të tjerët. Po ashtu, duhet ajrosur shpesh ambienti dhe të mbahen të pastra sipërfaqet. Personat mbi 65 vjeç, ata me sëmundje kronike ose në rast të përkeqësimit të simptomave, duhet të kërkojnë ndihmë mjekësore.
Në Shqipëri, deri në vitin 1929 (ky është viti kur u vendos Kodi i parë Civil) martesat lidheshin sipas normave të së drejtës zakonore. Këto norma në krahina dhe zona të viseve të ndryshme shqiptare nuk zbatoheshin njësoj.
Në zonat malore ato ishin më të forta, ndërsa në zonat e ulëta dhe në qytete erdhën duke u dobësuar mjaft, duke u zëvendësuar me norma të reja që i përgjigjeshin zhvillimit ekonomik e shoqëror të tyre.
Por, deri në vitet ‘40 të shekullit XX, martesa në Shqipëri ruajti, në përgjithësi, karakterin e lidhjeve të vjetra të saj: një marrëveshje midis dy familjesh ose midis prindërish, pa pyetur ata që do të martoheshin.
“Zënia” në adoleshencë
Në të kaluarën, për fejesën e dy të rinjve përdoreshin fjalët: zënie, mblesë, mbulesë, vlesë. Vajza quhej e zënë (e nxanë, e zanë), e vluar, e mbuluar, ndërsa djali i zënë (i nxanë, i zanë) i vluar, i mbuluar. Por, termi më i përdorur ishte i zënë dhe e zënë.
Në vendin tonë, në përgjithësi, mosha për zënien e dy të rinjve ka qenë: për vajzat 12-14 vjeç dhe, për djem, 16-18 vjeç. Kjo nuk do të thoshte që prindërit të mos kujdeseshin për zënien e tyre edhe përpara kësaj moshe.
Këtë të drejtë ua jepnin prindërve zakone sipas të cilave, babait i njihej e drejta e pakufizuar mbi fëmijët, pra, edhe e drejta për “zënien” e tyre në çdo moshë e, ngandonjëherë, edhe para lindjes.
Zënia e fëmijëve që në vogëli, që në djep dhe, në ndonjë rast që pa lindur, praktikohej në shtresat e pasura. Por, nën ndikimin e tyre, u shtri edhe në shtresat e tjera të popullsisë, megjithëse ajo praktikohej rrallë.
Ndodhte shpesh që të fejuarit të mos dinë se i janë premtuar njeri-tjetrit. Një rregull i tillë është e drejta dhe e fshehta e prindërve të tyre, të cilët ua bëjnë të njohur kur dëshirojnë ata vetë. Kur mbaron kjo kohë, vajzat zakonisht janë 12 vjeç dhe djemtë 16-18 vjeç.
Kujtimet e Durhamit
Duke folur për bajraqet e Pultit (Shalën, Shoshin, Krinin dhe Toplanën, si dhe për Rrëzën e Tepelenës), “fejesat e bebeve qenë thuajse krejt të zakonshme” - nënvizon Durham. Në shtresat e mesme dhe të varfra të popullsisë zënia në djep ose pa lindur fëmijët bëhej me qëllim që të forcohej miqësia ndërmjet dy shtëpive.
Marrëveshja bëhej drejtpërdrejt, me marrëveshjen e dy të zotëve të shtëpisë ose të dy prindërve të fëmijëve. Kur dy gra nga shtëpia e tyre ishin me barrë, ata shfaqnin dëshirën që, po qe se lindnin njëra djalë e tjetra vajzë, të porsalindurit do të quheshin të zënë ndërmjet tyre.
Në ndonjë krahinë bëhej edhe ndonjë ceremoni e vogël dhe, kur lindnin fëmijët me gjini të kundërt, lajmërohej me të shtëna pushke se të dy familjet u lidhën me miqësi. Për ligjësimin e kësaj “shkëmbehej edhe buka”, domethënë, organizoheshin gosti në të dy familjet.
Vajza e “zënë” në Jug
Që vajza të quhej e zënë, duhej pa tjetër një ceremoni e rastit, e cila zhvillohej në shtëpinë e vajzës ose në shtëpinë e një të treti (të afërm ose miku të shtëpisë së vajzës). Kjo vizitë në Korçë quhej “të shkelat”.
Zakonisht, të dy palët rreth gjashtë ose tetë vetë (nga 3-4 për secilën palë), pasi mbaronin qerasjen, shkëmbenin nishanet ose dorëzonin shenjën (“hejin”, thuhej në Veri). Në përgjithësi, shenjën që ia lëshonin në dorë të atit të vajzës e dorëzonte një i afërt i djalit, nganjëherë edhe i zoti i shtëpisë ose shkuesi. Së bashku me shenjën dorëzoheshin edhe të hollat.
Vajza e “zënë” në Veri
Kanuni i Lekë Dukagjinit e përcaktonte shenjën të përbërë prej “nji unazë të remët a t’argjanët (tash vonë). Unaza e dhetë grosh janë me kanun”. Në Kosovë vinin në tryezë unazën, dhe një koronë argjendi që ishte shenja se u dha fjala.
Kjo tregonte që vajza ishte lidhur e nuk mund të jepej gjetiu. Edhe në Jug të Shqipërisë jepej një shenjë e tillë. “Nishani zakonisht është një pare e vjetër floriri ose sermi, e cila nuk qarkullon në treg”.
Në shumë krahina të Shqipërisë, veçanërisht në Veri, së bashku me unazën jepej edhe një shami. Shamia është shenjë rituale që tregonte se vajza ishte e “mbuluar” apo e “zënë”.
Në zonat malore dhënia e shenjës ishte një farë kapari, që pala e djalit i jepte asaj të vajzës. Mbas shenjës askush tjetër s’kishte të drejtë të vinte dorë mbi atë vajzë, “ndryshe do të binte në gjak”.
Cilët janë personalitetet që u martuan brenda fisit
Në disa vende, martesa mes kushërinjve të parë është e ligjshme, në disa të tjera jo. Përgjatë historisë, shumë njerëz të famshëm janë martuar me kushërinjtë tyre, për arsye nga më të ndryshmet.
Në kohët e hershme, martesa mes kushërinjve ishte më se e zakonshme. Duke qenë se njerëzit nuk lëviznin shumë nga vendi, ku lindnin, personat që kishin në dispozicion për t’u martuar ishin zakonisht kushërinj. Martesa mes kushërinjve gjithashtu do të thoshte dhe mbajtjen e pronës dhe tokës brenda familjes.
Në Shqipëri, ka gjithashtu norma për martesat brenda fisit. Në varësi të krahinave etnografike, tradita etnokulturore ndryshon. Në zonat e thella malore, për shembull, akoma ruhet deri në një masë jo plotësisht martesa jashtë fisit, do të thotë pa marrë parasysh sa breza janë saktësisht, cilit fis i përkasin. Pra, Krasniq, Grudë, Hot etj, nuk bëhen krushqi. Por, në 20 vitet e fundit kjo barrierë është thyer dhe ka zbritur në shtatë breza. Po të jenë të brezit të shtatë mund të lidhin krushqi.
Tani, në zonat rurale dhe urbane martohen brenda një fisi, por që nuk jetojnë në të njëjtin territor. Pra, mund të lidhet një Krasniq me një Krasniq tjetër, por që jetojnë në krahina të ndryshme.
“Në krahinat e thella, martesat brenda fisit kryhen midis brezit të shtatë dhe të katërt”, thotë Ukë Xhemaj, studiues i fenomenit. “Gjithmonë merret parasysh hapësira, pra territori. Nëse është i njëjti fis, por i një territori tjetër, kohët e fundit është toleruar martesa. Në trevat shqiptare martesat midis kushërinjve janë shumë të rralla. Këto quhen incest në shkencë. Megjithatë, ka, por siç e thashë janë të rralla. Këto lidhje edhe pse të rralla vijnë si rezultat i mungesës së arsimit dhe janë të papranueshme”.
Shakaja e një burri në lidhje me gomat për të gjitha stinët nxiti një diskutim rreth llojeve të ndryshme të gomave.
Përdoruesi i TikTok, Marcos, grumbulloi mbi 1.3 milion shikime me një video humoristike rreth "modaliteteve" të ndryshme që supozohet se vijnë me setin e tij të ri të gomave. Në fillim të videos, ai e regjistron veten duke ecur drejt automjetit të tij.
"Teknologjia ka bërë një përparim të madh," shkruan ai përbri videos, transmeton Telegrafi.
"Kështu që mora këto goma të reja ku, varësisht nga moti, klikon se çfarë është", u thotë ai shikuesve të tij.
Ndërsa e bën këtë, ai përkulet për të inspektuar një gomë, e cila është e zbukuruar me simbole të ndryshme mjedisore.
Estetikisht, ato mbajnë të njëjtat emoji që do të gjeje në një aplikacion raportimi të motit.
Janë tre: një që duket si një vizatim rudimentar i diellit, një e dytë që tregon një re me shi që bie nga poshtë saj dhe një fjollë bore.
Marcos bën shaka se nëse njerëzit duan të ndryshojnë modalitetin e gomës, e tëra çfarë duhet të bëjnë është të prekin ikonën që përputhet më mirë me motin.
"Sot është një ditë me diell, kështu që do të zgjedhim një ditë me diell", thotë ai, duke vendosur gishtin e madh në gomë.
Sërish, Marcos po bënte shaka, kështu që mos nxitoni drejt makinës suaj për të parë nëse rrotat tuaja kanë aftësi transformimi me klik. /Telegrafi/
Login
