Fëmijët pa kujdes prindëror, për të cilët ofrohet shërbimi i kujdesit alternativ në familje do të përfitojnë mbështetje mujore financiare nga shteti. Përfitues të skemës së re nuk do të jenë vetëm fëmijët, por edhe familjet kujdestare që marrin përsipër ofrimin e këtij shërbimi.

Projektvendimi i propozuar nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqënbies Sociale “Për masën e pagesës për fëmijët e vendosur në kujdes alternativ në familje” propozon 3 lloje pagesash për mbështetjen e kujdesit familjar.

Sipas projektvendimit fëmijët në kujdes alternative drejpërdrejt do të përfitojë pagesë në masën 12 mijë lekë në muaj për përmbushjen e nevojave të përditshme të jetesës. Po ashtu për fëmijët parashikohet dhënia e një tjetër pagese në masën 35 mijë lekë në muaj për përballimin e shpenzimeve të tjera.

Në vitin e parë të zbatimit të kësaj skeme llogariten që efekti financiar për pagesat e drejtpërdrejta të fëmijëve të jenë në vlerën e 27,7 mln lekëve. Deri në fund të 2028 llogaritet që efekti nga pagesat të arrijë në 53.2 mln lekë, përfshirë edhe rritjen me 2% në vit të tyre për shkak të inflacionit.

Po ashtu për familjen që ofron shërbimin e kujdesit alternativ profesional në familje do të përfitojë pagesë mujore në nivelin e pagës minimale.

Projektvendimi përcakton se paga do të përfitohet nga prindi, pas aplikimit si i punësuar në njësinë e qeverisjes vendore, me kontratë punë në përputhje me Kodin e Punës.

Shpenzimet për kujdestarët profesionale llogariten në vlerën e 42 mln lekëve për vitin e parë të zbatimit, ku në skemë do të përfshihen 60 familje.

Për 2027 ku pritet që numri i familjeve kujdestare të arrijë në 140 shpenzimet llogariten të arrijnë në 98 mln lekë.

Në total nga skema për dhënien e pagesave për fëmijët dhe kujdestarët e kujdesit alternativ për vitet 2026-2028 parashikohen të shpenzohen nga buxheti i shtetit rreth 221 mln lekë apo 2.3 mln euro.

Sipas relacionit të projektvendimit, skema e re synon të forcojë kujdesin alternativ në mjedis familjar, duke nxitur që fëmijët pa kujdes prindëror të rriten në një ambient sa më të ngjashëm me atë familjar, në vend të qëndrimit në institucione rezidenciale.

The post Propozohen pagesat për kujdesin alternativ, përfitim deri 40 mijë/muaj për fëmijët dhe kujdestarët appeared first on Revista Monitor.

Përbërësit më të qëndrueshëm të inflacionit shënuan një rritje të fortë në muajin qershor.

Sipas informacionit të Bankës së Shqipërisë, inflacioni bazë, inflacioni bazë neto dhe inflacioni që përjashton ushqimet dhe mallrat energjetike u rritën njëkohësisht dhe në përmas atë ngjashme, duke treguar se presionet për rritjen e çmimeve ngelen të larta, edhe përtej efektit afatshkurtër të shtrenjtimit të naftës.

Shifrat e Bankës Qendrore tregojnë se inflacioni vjetor bazë u rrit në 3.54%, nga 3.15% që kishte qenë një muaj më parë.

Inflacioni bazë ngelet gjithashtu në rritje krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025, kur shënonte nivelin 2.69%. Inflacioni bazë ka arritur nivelin më të lartë që prej tetorit të vitit 2023.

Inflacioni bazë qëndroi edhe këtë muaj sipër nivelit të inflacionit total në ekonomi, që për qershorin, sipas shifrave të INSTAT, arriti në 3.2%.

Nënshporta që mat inflacionin bazë llogaritet mbi një grup produktesh dhe shërbimesh që përbëjnë 69.8% të totalit të shportës së Indeksit të Çmimeve të Konsumit.

Inflacioni bazë përjashton produktet që nga natyra kanë luhatshmëri të lartë, si ato ushqimore dhe energjetike.

Llogaritja e inflacionit bazë ka si qëllim kryesor ta zhveshë rritjen e përgjithshme të çmimeve nga luhatjet me natyrë më afatshkurtër. Inflacioni bazë është një indikator i rëndësishëm për të kuptuar tendencat më afatgjata të çmimeve dhe ndaj monitorohet vazhdimisht nga Banka e Shqipërisë.

Paralelisht me inflacionin bazë, edhe inflacioni bazë neto u rrit në përmasa të ngjashme.

Për qershorin, ky tregues arriti në nivelin në 4.03%, nga 3.6% që kishte qenë në maj dhe gjithashtu në rritje të dukshme nga niveli prej 2.45% i një viti më parë.

Inflacioni bazë neto përjashton më tej nga inflacioni edhe nëngrupet e ushqimeve të përpunuara (përfshirë bukën dhe drithërat) dhe matet mbi 49% të shportës së IÇK-së.

Ndërkohë, inflacioni që përjashton të gjitha produktet ushqimore dhe energjetike në qershor 2026 u rrit në nivelin 3.94%, nga 3.54% që kishte qenë në maj dhe 2.38% që kishte qenë një vit më parë.

Të dhënat e mësipërme tregojnë se rritja e çmimeve nuk është e lidhur vetëm me luhatjen e çmimeve të naftës, të shkaktuar kryesisht nga tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme. Presionet inflacioniste në ekonominë shqiptare kanë një bazë më të qëndrueshme, çka e bën më të mundshme një rritje të normave të interesit në të ardhmen e afërt.

Në mbledhjen e Këshillit Mbikëqyrës të këtij muaji, Banka e Shqipërisë vendosi ta lërë normën bazë të interesit të pandryshuar në nivelin 2.5%.

Sipas deklaratës së Këshillit Mbikëqyrës, mbështetur në pritjet për një normalizim të tensioneve gjeopolitike dhe të çmimit të naftës në tregjet ndërkombëtare, goditja e ofertës në tremujorin e dytë pritet të ketë pasoja kalimtare në ekonominë shqiptare.

Megjithatë, javët në vijim tensionet në Lindjen e mesme janë ndezur përsëri dhe për më tepër edhe presionet inflacioniste që gjeneron ekonomia e brendshme duken të jenë në rritje të vazhdueshme.

 

 

The post Inflacioni bazë arrin nivelin më të lartë që prej vitit 2023 appeared first on Revista Monitor.

Regjistrimet e bizneseve të reja në vend u rritën me 7.5% në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026, sipas të dhënave të publikuara nga Qendra Kombëtare e Biznesit (QKB).

Në periudhën janar-qershor u regjistruan 11,567 subjekte të reja, ose 806 më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2025.

Personat fizikë përbënin 75.7% të regjistrimeve, me 8,757 subjekte, ndërsa u regjistruan edhe 2,775 shoqëri me përgjegjësi të kufizuar (SHPK).

Sipas strukturës së kapitalit, 10,179 subjekte ishin me kapital 100% shqiptar. Regjistrimet e bizneseve me kapital 100% të huaj arritën në 1,240, me një rritje prej 35.7% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Tirana përqendroi 6,039 regjistrime, ose 52.2% të totalit. Pas saj renditen Vlora me 1,347 dhe Durrësi me 1,310 regjistrime. Rritje të regjistrimeve u raportuan edhe në qarqet Lezhë, Shkodër, Dibër dhe Kukës.

Tregtia me shumicë dhe pakicë ishte sektori me numrin më të lartë të regjistrimeve të reja, me 2,771 subjekte. Pas tij renditen akomodimi dhe shërbimi ushqimor, aktivitetet profesionale, transporti, si edhe informacioni dhe komunikacioni. Sipas QKB-së, sektori i pasurive të paluajtshme regjistroi një rritje prej 35.8%, ndërsa transporti dhe magazinimi u rritën me 26.3%.

Në Regjistrin Kombëtar të Lejeve, Licencave dhe Autorizimeve u regjistruan 897 licenca dhe 124 leje gjatë gjashtëmujorit të parë. Numri i lejeve ishte 6.9% më i lartë se në të njëjtën periudhë të vitit 2025, ndërsa lejet mjedisore të tipit B përbënin kategorinë kryesore.

Në Regjistrin e Pronarëve Përfitues u regjistruan 2,813 subjekte, 7.1% më shumë se një vit më parë. Pjesa më e madhe e regjistrimeve i përkiste shoqërive me përgjegjësi të kufizuar.

The post Bizneset e reja rriten me 7.5% në 6-mujorin e parë, shtohen edhe regjistrimet me kapital të huaj appeared first on Revista Monitor.

Fitimi i operatorëve celularë në vend u rrit për të tretin vit radhazi në 2025.

Sipas informacionit të raportuar në Autoritetin e Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), për vitin e kaluar Vodafone Albania raortoi një fitim neto në vlerën e rreth 1.7 miliardë lekëve, në rritje me 42% krahasuar me një vit më parë.

Një fitim në vlerë të njëjtë ka raportuar edhe operatori i dytë One Albania, por që gjithashtu e ka përmirësuar ndjeshëm rezultatin krahasuar me një vit më parë.

Sipas AKEP, One Albania e mbylli vitin 2025 me një fitim neto në vlerën e 1.7 miliardë lekëve, në rritje me 257% krahasuar me një vit më parë.

Në total, dy operatorët celularë fituan afërsisht 3.4 miliardë lekë (më shumë se 35 milionë euro) për 2025, në rritje me 102% krahasuar me një vit më parë.

Me këtë shifër, dy operatorët celularë kanë arritur fitimin më të lartë në gjashtë vitet e fundit

Në mungesë të pasqyrave të detajuara financiare, mund të vlerësohet se rritja e çmimeve të shërbimeve të komunikimit po ndikon pozitivisht bazën e të ardhurave të operatorëve dhe rritjen e fitimeve të tyre.

Dy operatorët e rrjeteve celulare, Vodafone Albania dhe One Albania, vitin e kaluar raportuan të ardhura prej komunikimeve elektronike në vlerën 28.95 miliardë lekë, në rritje me 3.7% krahasuar me një vit më parë.

Ulja e numrit të operatorëve celularë nga tre në dy, por edhe rezultatet e pakënaqshme financiare të tyre kanë sjellë shtrenjtimin gradual të paketave të komunikimit. / E.Shehu

 

https://monitor.al/jo-vetem-ushqimet-shqiptaret-paguajne-dhe-per-komunikimin-7-6-me-shume-se-mesatarja-e-be-se/

Rritet tregu i komunikimit

The post Dy operatorët celularë fituan 35 milionë euro vitin e kaluar appeared first on Revista Monitor.

Tregu i qirasë financiare (lizingut) u rrit sërish me ritme dyshifrore për vitin e kaluar.

Sipas shifrave të Bankës së Shqipërisë, portofoli i qirasë financiare në fund të vitit 2025 arriti vlerën e 14.1 miliardë lekëve ose rreth 146 milionë eurove. Vlera e portofolit u rrit me 12.8% krahasuar me vitin 2024.

Qiraja financiare është një produkt i ngjashëm me kredinë, por ndryshimi kryesor është se produkti i financuar nëpërmjet saj mbetet në pronësi të institucionit financiar deri në momentin kur klienti shlyen detyrimin e plotë.

Mekanizmi i lizingut parashikon një parapagim të pjesshëm nga klienti të vlerës së mjetit apo pajisjes së financuar, ndërsa pjesa e mbetur paguhet me këste mujore deri në shlyerjen e plotë të vlerës. Qiraja financiare është një produkt i fokusuar kryesisht në financimin e mjeteve të transportit të bizneseve dhe individëve dhe në një pjesë më të vogël në financimin e pajisjeve dhe linjave të prodhimit të bizneseve.

Sipas informacionit të Bankës së Shqipërisë, portofoli i qirasë financiare, sipas produkteve, dominohet nga financimet për mjete transporti personale (67%) dhe mjete transporti pune (24%).

Portofoli i financimit të automjeteve personale vitin e kaluar u rrit me 81%, ndërsa ai i financimit të mjeteve të punës pësoi rënie me rreth 2.3%.

Ndërkohë, pajisjet e tjera të punës dhe linjat e prodhimit përbënin afërsisht 7% të portofolit total të qirasë financiare. Vlera e këtij portofoli u rrit me 22% gjatë vitit 2025, për një shumë totale prej rreth 960 milionë lekësh.

Në një masë më të vogël, produkti i qirasë financiare përdoret edhe për financimin e pasurive të paluajtshme. Në fund të 2025, ky portofol kishte vlerën modeste të 170 milionë lekëve (1.2% të portofolit total).

Tregu i qirasë financiare, ashtu si ai i produkteve të tjera financiare, ka ndjekur rimëkëmbjen e shpejtë të ekonomisë në periudhën pas pandemisë. Produkti është nxitur ndjeshëm nga rritja e turizmit, që ka rritur kërkesën për taksi dhe flotat e reja janë të orientuara drejt automjeteve elektrike. Blerja e tyre përbën një segment të rëndësishëm të kërkesës për financime me lizing. Një aktivitetet tjetër ku lizingu ka peshë të rëndësishme është financimi i blerjes së automjeteve për dhënien e tyre me qira, kryesisht për përdorim nga turistët.

Efekti i tërthortë i turizmit është shtrirë edhe në sektorët e distribucionit dhe tregtisë, që kanë zgjeruar flotat e tyre të automjeteve. Një segment në rritje është edhe ai i shërbimeve mjekësore (edhe këtu një pjesë e rëndësishme e kërkesës vjen nga turizmi mjekësor), ku blerja ose rinovimi i pajisjeve po financohet në një masë të madhe me qira financiare.

Sipas Bankës së Shqipërisë, aktualisht në Shqipëri ushtrojnë aktivitet 10 institucione të licencuara për ofrimin e qirasë financiare. Megjithatë, veç institucioneve financiare jobanka, ky produkt ofrohet edhe nga disa prej bankave tregtare në vend./ E.Shehu

The post Tregu i qirasë financiare arriti vlerën e 146 milionë eurove appeared first on Revista Monitor.

Borxhi publik në vendet e Ballkanit Perëndimor ndoqi përgjithësisht një prirje rënëse pas niveleve të larta të fillimit të dekadës, por ecuria nuk ka qenë e njëjtë në të gjitha ekonomitë.

Deri në vitin 2025, Shqipëria, Serbia, Kosova dhe Maqedonia e Veriut e kishin ulur raportin e borxhit ndaj Prodhimit të Brendshëm Bruto, ndërsa në Malin e Zi rënia e fortë e viteve të para u pasua nga një rritje e re. Borxhi nisi të zgjerohej lehtë edhe në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Sipas të dhënave të Komisionit Europian, Mali i Zi dhe Shqipëria kishin në vitin 2025 raportin më të lartë të borxhit publik ndaj ekonomisë në rajon. Borxhi i Malit të Zi arriti në 63.5% të PBB-së, ndërsa ai i Shqipërisë ishte 52.9%. Pas tyre renditej Maqedonia e Veriut me 51.6%, Serbia me 44.4%, Bosnjë dhe Hercegovina me 27% dhe Kosova me 16.5%.

 

Shqipëria, tendencë në ulje

Pavarësisht renditjes së lartë, Shqipëria ka shënuar uljen më të madhe të borxhit në rajon gjatë periudhës së analizuar. Raporti zbriti nga 74.1% e PBB-së në vitin 2021 në 64.1% në vitin 2022 dhe 57.6% në vitin 2023. Rënia vijoi në 54.2% në vitin 2024 dhe 52.9% në vitin 2025.

Komisioni Europian parashikon që tendenca rënëse të vazhdojë. Borxhi i përgjithshëm i qeverisë pritet të ulet në 52.3% të PBB-së në vitin 2026 dhe në 50.3% në vitin 2027. Në tremujorin e parë të vitit 2026, raporti i borxhit publik zbriti në 48.8% të PBB-së, mbi 5 pikë përqindjeje më pak se një vit më parë. Komisioni Europian sqaron se rënia lidhet si me uljen e stokut nominal të borxhit, ashtu edhe me rritjen e PBB-së nominale, përfshirë përditësimin e vlerësimeve nga Ministria e Financave.

 

Mali i Zi, borxhi pritet të rritet në 69.4% në 2026

Mali i Zi vijon të ketë barrën më të lartë të borxhit publik në Ballkanin Perëndimor. Raporti i borxhit ndaj PBB-së ra nga 84% në vitin 2021 në 70.8% në vitin 2022 dhe në 59.3% në vitin 2023.

Pas kësaj rënieje, tendenca ndryshoi. Borxhi u rrit në 61.3% të PBB-së në vitin 2024 dhe në 63.5% në vitin 2025. Për vitin 2026, Komisioni Europian parashikon një rritje të mëtejshme në 69.4%, përpara se raporti të ulet në 64.3% në vitin 2027.

Të dhënat e tremujorit të parë të vitit 2026 tregojnë një ulje të përkohshme të raportit në 59% të PBB-së, nga 63.5% në fund të vitit 2025. Megjithatë, zgjerimi i shpenzimeve dhe nevojat për financim pritet ta rrisin borxhin në pjesën tjetër të vitit.

 

Maqedonia e Veriut rikthehet në rritje

Maqedonia e Veriut nuk ka shënuar një tendencë të qëndrueshme në uljen e borxhit. Raporti ishte 51.4% e PBB-së në vitin 2021 dhe zbriti lehtë në 49.7% në vitin 2022 dhe 49.5% në vitin 2023.

Në vitin 2024, borxhi u rrit në 53% të PBB-së, përpara se të ulej në 51.6% në vitin 2025. Komisioni pret që ai të rritet sërish në 52.5% në vitin 2026 dhe në 53.3% në vitin 2027.

Në fund të tremujorit të parë të vitit 2026, borxhi i përgjithshëm i qeverisë arriti në 51.9% të PBB-së së parashikuar, 0.3 pikë përqindjeje më shumë se në fund të vitit 2025. Rritja lidhet edhe me zgjerimin e deficitit dhe shpenzimeve kapitale.

 

Serbia e ul borxhin më shumë se vendet e tjera

Serbia, e cila dikur ishte një nga vendet me nivelin më të lartë të borxhit në rajon, ka shënuar një trajektore rënëse të vazhdueshme. Borxhi zbriti nga 53.9% e PBB-së në vitin 2021 në 52.5% në vitin 2022, 48% në vitin 2023 dhe 46.7% në vitin 2024.

Në vitin 2025, raporti ra më tej në 44.4%, rreth 8.5 pikë përqindjeje më poshtë se në Shqipëri. Komisioni parashikon një rritje të lehtë në 45.8% në vitin 2026, ndërsa për vitin 2027 pritet një ulje në 45%.

 

Bosnjë dhe Hercegovina, borxhi nis të rritet

Bosnjë dhe Hercegovina ka një nga nivelet më të ulëta të borxhit në rajon, por tendenca ka ndryshuar pas vitit 2024.

Borxhi zbriti nga 33.9% e PBB-së në vitin 2021 në 29.3% në vitin 2022, 26.4% në vitin 2023 dhe 26.1% në vitin 2024. Në vitin 2025, raporti u rrit në 27%.

Komisioni Europian pret që rritja të vijojë, me borxhin që parashikohet në 27.5% të PBB-së në vitin 2026 dhe në 28.3% në vitin 2027. Në tremujorin e parë të vitit 2026, raporti ishte 27.5%, i ndikuar kryesisht nga shtimi i borxhit afatshkurtër në monedhën vendase. Stoku nominal i borxhit u rrit me 11.6% në krahasim me një vit më parë.

 

Kosova ka borxhin më të ulët në rajon

Kosova vijon të ketë nivelin më të ulët të borxhit publik në Ballkanin Perëndimor. Raporti zbriti nga 21.5% e PBB-së në vitin 2021 në 20% në vitin 2022 dhe 17.5% në vitin 2023.

Rënia vazhdoi në 16.8% në vitin 2024 dhe në 16.5% në vitin 2025. Në tremujorin e parë të vitit 2026, borxhi ishte ulur më tej në 15.6% të PBB-së. Raporti i Komisionit Europian nuk jep parashikime vjetore për Kosovën për vitet 2026 dhe 2027.

The post Shqipëria dhe Mali i Zi kanë borxhin më të lartë në rajon, Kosova më të ulëtin appeared first on Revista Monitor.

Platformat online që operojnë në Shqipëri do të duhet të justifikojnë jo vetëm heqjen e përmbajtjes, por edhe çdo vendim për pezullimin ose kufizimin e të ardhurave të krijuesve të përmbajtjes, sipas projektligjit të ri “Për Shërbimet Digjitale” i nxjerrë për konsultim. Drafti, i harmonizuar pjesërisht me Aktin Evropian për Shërbimet Digjitale (DSA), vendos një regjim të ri detyrimesh për shërbimet ndërmjetëse, duke zgjeruar kërkesat për transparencë, mbrojtjen e përdoruesve dhe përgjegjshmërinë e platformave që operojnë në tregun shqiptar.

Një nga ndryshimet me ndikimin më të madh prek ekonominë e krijuesve të përmbajtjes. Për herë të parë, projektligji trajton çmonetizimin si një vendim që duhet të jetë i arsyetuar. Platformat do të detyrohen t’u komunikojnë përdoruesve arsyet kur vendosin “pezullimin, ndërprerjen ose kufizime të tjera të pagesave monetare”, duke e vendosur kufizimin e të ardhurave në të njëjtin regjim me heqjen e përmbajtjes apo mbylljen e një llogarie.

Drafti shkon një hap më tej, duke u dhënë përdoruesve të drejtën të kundërshtojnë këto vendime. Sistemet e brendshme të ankesave që platformat do të jenë të detyruara të krijojnë do të mbulojnë edhe vendimet që “pezullojnë, ndërpresin ose kufizojnë ndryshe aftësinë për të gjeneruar të ardhura nga informacioni i ofruar nga marrësit e shërbimit”. Projektligji kërkon gjithashtu që shqyrtimi i këtyre ankesave të mos mbështetet vetëm në algoritme, por vendimet të merren “nën mbikëqyrjen e personelit të kualifikuar dhe jo vetëm mbi bazën e mjeteve të automatizuara”.

Përtej monetizimit, projektligji krijon një sistem të ri “njofto dhe vepro” për përmbajtjen e paligjshme. Ofruesit e shërbimeve të hostimit do të duhet të krijojnë mekanizma elektronikë përmes të cilëve çdo individ ose subjekt mund të raportojë materiale të dyshuara si të paligjshme. Platformat do të jenë të detyruara të konfirmojnë marrjen e raportimit, ta shqyrtojnë atë në mënyrë “koherente, të kujdesshme, jo arbitrare dhe objektive” dhe të njoftojnë raportuesin për vendimin e marrë dhe mjetet juridike në dispozicion.

Një tjetër shtyllë e reformës është rritja e transparencës mbi mënyrën se si funksionojnë platformat. Ofruesit do të publikojnë të paktën një herë në vit raporte me të dhëna mbi urdhrat e autoriteteve, njoftimet për përmbajtje të paligjshme, ankesat e përdoruesve dhe përdorimin e sistemeve të automatizuara për moderimin e përmbajtjes, duke përfshirë edhe tregues mbi saktësinë dhe shkallën e mundshme të gabimeve të tyre. Përjashtim bëjnë vetëm ndërmarrjet mikro dhe të vogla.

Projektligji zgjeron gjithashtu juridiksionin ndaj platformave të huaja. Çdo ofrues që nuk është i themeluar në Shqipëri, por u ofron shërbime përdoruesve shqiptarë, do të duhet të caktojë një përfaqësues ligjor në Shqipëri ose në një shtet anëtar të Bashkimit Evropian, i cili do të shërbejë si pikë kontakti me autoritetet shqiptare për zbatimin e ligjit. Paralelisht krijohet edhe Koordinatori i Shërbimeve Digjitale, organi rregullator që do të mbikëqyrë zbatimin e ligjit dhe bashkëpunimin me autoritetet vendase dhe homologët ndërkombëtarë.

Projektligji ruan një nga parimet bazë të modelit evropian, duke përcaktuar se ofruesit e shërbimeve ndërmjetëse nuk kanë një detyrim të përgjithshëm për të monitoruar përmbajtjen e përdoruesve. Megjithatë, ata do të jenë të detyruar të zbatojnë urdhrat e autoriteteve për heqjen e përmbajtjes së paligjshme ose për dhënien e informacionit mbi përdorues të caktuar, kur këto urdhra përmbajnë bazën ligjore, arsyetimin dhe identifikimin e qartë të përmbajtjes ose llogarisë që preket.

The post Nga algoritmi te të ardhurat, drafti i ri detyron platformat të justifikojnë vendimet ndaj krijuesve appeared first on Revista Monitor.

Arrin në nivele rekord çmimi mesatar i shitjes së apartamenteve në Tiranë. Deri në muajin mars 2026, çmimi mesatar për apartamentet ka arritur 2,141 euro/m².

Çmimi median ka arritur 2,046 euro për metër katror.

Të dhënat për ecurinë e çmimeve mesatare të apartamenteve nga 2005 deri në 3-mujorin e parë të 2026-s  janë publikuar në indeksin “Keydata Albania” të “Çelësi Media Group”.

Indeksi përfshin një përzierje të dhënash, përfshirë çmimet e apartamenteve të rishitura dhe të reja, megjithatë shumica e tregut që pasqyrohet në indeks është bazuar në çmimet e apartamenteve të rishitura.

Në 7 vite, çmimet e apartamenteve në Tiranë rezultojnë se janë dyfishuar.

Krahasuar me 3-mujorin e parë të 2019-s, periudhë kur nisi përshpejtimi i rritjes, çmimet mesatare të apartamenteve në 3-mujorin e parë të 2026 janë bërë dy herë më të larta. Nga 964 euro për metër katror, çmimi mesatar arrin në nivelin e 2,141 eurove për metër katror apo 122% më shumë.

Në krahasim me 2005-n, viti më i hershëm kur ka filluar llogaritja, dhe çmimi mesatar ishte 664 euro/m², rritja e çmimeve është rreth 222% më shumë.

Çmimi mesatar i apartamenteve në 21 vite është mbi trefishuar krahasuar me vitin 2005.

Ndryshime të çmimeve mesatare të apartamenteve ka pasur edhe për tre zonat kryesore të analizuara nga indeksi.

Në zonën e ish – Blloku çmimi mesatar i shitjes ka arritur 3,003 euro për metër katror deri në muajin mars 2026 nga 1,574 euro për metër katror që ishte çmimi në 3-mujorin e parë të 2022. Krahasuar me të njëjtën periudhë të 4 viteve më parë çmimi mestar në këtë zonë është rritur me 90%.

Brenda Unazës së Vogël të Tiranës ,çmimi mesatar ka arritur 2,431 euro për metër katror nga 1,269 euro që ishte në 3-mujorin e parë të 2022. Edhe në këtë çmimet janë rritur rreth 92% krahasuar me 4 vite më parë.

Shtrenjtim të çmimeve ka pasur edhe për apartamentet jashtë Unazës së Vogël. Në këtë zonë regjistrohet çmim mesatar prej 2,022 euro për metër katror nga 1,056 që ishte në 3 mujorin e parë të 2022. Rritja me 91.4%.

Sipas raportit në Grafikun 1 është paraqitur kurba e evoluimit në kohë të indeksit të çmimit real të shitjes së apartamenteve në Tiranë për periudhën e tremujorëve 2020-2026. Si bazë krahasuese për të gjitha periudhat e përfshira në vlerësim, ekspertët e Keydata kanë përcaktuar vitin 2005 si një periudhë që plotëson kriteret dhe kushtet e një momenti të qëndrueshëm për tregun e pronave të paluajtshme. Vlera e indeksit për vitin 2005 është caktuar 100.

Nga tremujori i parë 2020 deri në tremujorin e parë 2026, çmimi real i shitjes së apartamenteve në Tiranë është rritur me 117%. Inflacioni kumulativ për tremujorët 2020-2026 përllogaritet në 77.3%.

Referuar grafikut të mësipërm, kurba e indeksit të çmimit të shitjes së apartamenteve në Tiranë ka pësuar fluktuacione të pakta përgjatë kësaj periudhe kohore, mes të cilave do të nënvizonim:

Momentet kryesore të rritjes janë listuar si më poshtë:

Tremujori i tretë 2020 deri në tremujorin e dytë 2023; indeksi është rritur me: 3.17%; 2.2%, 0.41%, 0.69% dhe 0.63%, 1.89%, 0.85%, 1.70%, 5.56%, 3.00%, 0.72% dhe 6.24% përkatësisht nga njëri tremujor në tjetrin. Nga tremujori i tretë në tremujorin e kartër indeksi është rritur me një përqindje më të lartë, përkatësisht me 21%, nga tremujori i katërt në tremujorin e parë 2024, indeksi është rritur me 10.09%, nga tremujori i parë në të dytë 2024, indeksi është rritur me 2.26% dhe nga tremujori i dytë në atë të tretë është rritur me 4.19%. Periudha aktuale, tremujori i dytë 2025 shoqërohet me një rritje me 23% krahasuar me tremujorin e parë 2025, ndërsa tremujori i tretë krahasuar me tremujorin e dytë është rritur me një përqindje shumë të vogël, 0.91%. Në tremujorin e parë 2026, çmimet reale të shitjes janë rritur me 9.5% krahasuar me tremujorin e fundit 2025.

Rënie në indeks vërehet nga tremujori i parë në tremujorin e dytë 2020, një rënie me  2.37 % në indeksin e çmimit të shitjes së apartamenteve në Tiranë, një rënie me 1.04% nga tremujori i dytë në tremujorin e tretë 2023, një rënie në periudhën aktuale nga tremujori i tretë në tremujorin e katërt 2024 me 2.57% dhe nga tremujori i fundit 2024 në tremujorin e parë 2025 me 5.26%. Tremujori i fundit 2025 është shoqëruar me një rënie në indeksin e shitjes së apartamenteve në Tiranë me 3.1% krahasuar me tremujorin e tretë 2025.

Në Grafikun 2 më sipër paraqitet çmimi mesatar real i shitjes së apartamenteve në Tiranë në Euro/m² për periudhën e tremujorëve 2020-2026, shprehur në vlerë reale (i deflatuar me normën e inflacionit) si dhe çmimet mediane (vlera e mesit). Nga tremujori i parë 2020 deri në tremujorin e parë 2026, niveli i çmimeve mesatare reale në Tiranë ka lëvizur brenda intervalit 1,030 €/m² – 2,141 €/m², ndërsa çmimet mediane brenda intervalit 984 €/m² në 2,046 €/m².

Në tremujorin e parë 2026, çmimet mesatare dhe mediane përllogariten në 2,141 €/m² dhe 2,046 €/m², respektivisht. Krahasimisht me tremujorin e fundit 2025, në këtë tremujor, çmimet mesatare reale të shitjes së apartamenteve në Tiranë janë rritur me 2.4% dhe çmimet mediane janë rritur me 4.5%.

Ҫmimet mesatare, në ndryshim nga indeksi i çmimeve, përllogariten në proporcion me numrin e apartamenteve që janë në shitje në një periudhë të caktuar. Kështu, një rritje apo rënie në çmimet mesatare, jo domosdoshmërisht duhet të interpretohet me një dukuri që mund të ketë ndodhur të tregun e pasurive të paluajtshme. Ajo mund të interpretohet me faktin se në një moment të caktuar, oferta për apartamente është rritur ose ulur.

Në Grafikun 3, paraqitet çmimi mesatar real dhe median i shitjes së apartamenteve në Tiranë (Euro/m²) në zonën brenda Unazës së vogël për periudhën e tremujorëve 2020-2026. Siç mund të vihet re nga grafiku, çmimi mesatar real i shitjes në këtë zonë, ka ardhur duke u rritur, në intervalin 1,128 – 2,478 €/m². Çmimet mediane luhaten në intervalet 1,074 – 2,282 €/m².

Një tendencë e vogël rënëse e çmimeve në zonën brenda Unazës së vogël vihet re në tremujorin e parë 2026. Në këtë tremujor, çmimi mesatar përllogaritet në 2,431 €/m²; çmimi median përllogaritet në 2,282 €/m². Krahasuar me tremujorin e fundit 2025, në këtë tremujor, çmimet mesatare janë ulur me 1.9% dhe çmimet mediane janë rritur me 1.3%.

 

Në Grafikun 4 është paraqitur kurba e evoluimit të çmimit mesatar real dhe medianës së  çmimeve (Euro/m²) të apartamenteve në zonën e Bllokut. Në këtë zonë, çmimet mesatare të shitjes kanë pësuar një luhatje të konsiderueshme duke variuar në intervalin 1,462€/m²-3,003€/m² ndërsa çmimet median brenda intervalit 1,387€/m² -3,004€/m².

Një rënie e nivelit të çmimeve mesatare reale vihet re në tremujorin e dytë 2020, 13.7%, shoqëruar më pas me një rritje me të madhe me 20.7% krahasuar me një tremujor më parë, një rënie me 3.2 % nga tremujori i katërt 2020 në tremujorin e parë 2021 shoqëruar më pas me një rritje me 6.2% dhe sërisht një rritje me 2.9% nga tremujori i dytë në tremujorin e tretë 2021, me një rënie nga tremujori i tretë në të katërt me 1.4%, nga tremujori i parë në të dytë një rritje me 9.8% dhe një rritje me 13.4% nga tremujori i tretë në tremujorin e fundit 2022. Përsa i përket periudhës aktuale, në këtë tremujor të parë 2026, mesatarisht një apartament në zonën e bllokut shitet në vlerën 3,003€/m², çmimi median përllogaritet në vlerën 3,004 €/m². Çmimet mesatare në këtë tremujor krahasuar me tremujorin e katërt 2025 kanë pësuar një rritje me 1.8% ndërsa çmimet mediane janë rritur me 9.7%.

Në Grafikun 5 paraqitet evoluimi i çmimit mesatar real dhe median të shitjes në Euro/m² të apartamenteve në zonën jashtë Unazës së vogël. Çmimet mesatare reale në këtë zonë variojnë nga një interval 959 €/m² deri në 2,022 €/m² në tremujorin e parë 2026. Çmimet mediane variojnë në intervalin nga 930 €/m² – 1,951€/m2.

Tremujori i parë 2026 karakterizohet nga një rritje e çmimeve mesatare të shitjes së apartamenteve në këtë zonë. Ҫmimet reale mesatare përllogariten në 2,022 €/m², ndërsa çmimet mediane në nivelin 1,951€/m², duke pësuar një rritje me 3.3%, ndërsa çmimet mediane janë rritur me 5.7% krahasuar me tremujorin e katërt 2025.  / D.Azo

The post Keydata: Çmimet e apartamenteve rriten 122% brenda 7 viteve, arrijnë gati 2.2 mijë euro/m² në mars appeared first on Revista Monitor.

Shteti po jep çdo vit më pak para nga buxheti për të mbuluar fondet që nuk sigurohen skemën e sigurimeve shoqërore nga të ardhurat dhe skemat suplementare.

Rritja e të ardhurave nga  kontributet që paguajnë punonjësit dhe bizneset po mbulojnë një pjesë më të madhe të pensioneve, duke ulur nevojën që qeveria të financojë skemën me para nga taksat. Kjo ka lehtësuar barrën mbi buxhetin e shtetit.

Një pjesë e fondeve që më parë shkonin për të mbuluar deficitin e skemës së pensioneve mund të përdoren për qëllime të tjera, si financimi i bonuseve të pensionistëve në fund të vitit ose masa të tjera mbështetëse.

Të dhënat zyrtare nga ISSH tregojnë se në vitin 2025 subvencioni nga buxheti për skemën e sigurimeve shoqërore zbriti në 10.2 miliardë lekë, ose 0.38% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), niveli më i ulët i pesë viteve të fundit. Në vitin 2021, ky financim arrinte në 26.5 miliardë lekë, ose 1.42% të PBB-së, çka tregon se varësia e skemës nga buxheti është ulur ndjeshëm.

Në vitin 2025, subvencioni për skemën e sigurimeve shoqërore zbriti në rreth 10.2 miliardë lekë, nga 13.5 miliardë lekë në vitin 2024 dhe 26.5 miliardë lekë në vitin 2021.

Në krahasim me vitin 2021, financimi shtesë nga buxheti është ulur me rreth 16.4 miliardë lekë (rreth 170 mln euro), ose me afro 62%.

Skema e pensioneve vazhdon të shpenzojë më shumë sesa mbledh nga kontributet, por diferenca që duhet të mbulojë buxheti është bërë më e vogël. Kjo e ka lehtësuar buxhetin e shtetit dhe ka krijuar më shumë hapësirë financiare për masa të tjera në favor të pensionistëve.

Një pjesë e kësaj hapësire mund të përdoret për financimin e bonuseve të fundvitit, shtesave mujore apo programeve të tjera mbështetëse, megjithëse kursimet nga subvencioni nuk kalojnë automatikisht dhe tërësisht për bonuset.

Një nga arsyet kryesore është rritja e të ardhurave nga kontributet e sigurimeve shoqërore. Rritja e pagave, shtimi i punësimit formal dhe deklarimi i pagave më të larta kanë rritur shumën që punonjësit dhe bizneset derdhin çdo muaj në skemë.

Por ulja e subvencionit lidhet edhe me një zhvillim më pak pozitiv, pasi një pjesë gjithnjë e më e madhe e pensionistëve nuk po arrin të marrë pension të plotë.

Sipas të dhënave zyrtare në vitin 2025 rreth 55.2% e pensionistëve të pleqërisë përfitonin pension të pjesshëm, nga 52.1% në vitin 2024. Pra, më shumë se gjysma e pensionistëve marrin pagesa të llogaritura mbi më pak vite kontributesh dhe jo pension të plotë.

Pensionet e pjesshme janë zakonisht më të ulëta, pasi përfituesit nuk kanë plotësuar vitet e sigurimit që kërkohen për pension të plotë. Për rrjedhojë, edhe shpenzimi mesatar i skemës për këta pensionistë është më i ulët.

Ulja e subvencionit është pozitive për financat publike, pasi buxheti duhet të përdorë më pak të ardhura nga taksat për të mbuluar deficitin e zakonshëm të skemës.

The post Rritja e të ardhurave dhe shtimi i pensioneve të pjesshme ulin barrën e buxhetit për subvencione appeared first on Revista Monitor.

Pavarësisht reformës së thellë në drejtësi dhe procesit shumëvjeçar të rivlerësimit të magjistratëve, Shqipëria vijon të ketë një nga numrat më të ulët të gjyqtarëve në raport me popullsinë në Europë.

Në vitin 2024, vendi kishte vetëm 9.66 gjyqtarë profesionistë për çdo 100 mijë banorë, sipas të dhënave të Eurostat, të përpunuara nga Monitor (për Shqipërinë Eurostat raporton vetëm të dhënat për numrin e gjyqtarëve, raporti për 100 mijë banorë është përllogaritur nga redaksia).

Ky nivel ishte rreth 39% më i ulët se mesatarja e Bashkimit Europian, prej 15.7 gjyqtarësh për 100 mijë banorë.

Mes 32 vendeve europiane dhe të rajonit për të cilat ka të dhëna, Shqipëria renditej e nënta nga fundi. Raport më të ulët kishin vetëm Suedia, Malta, Polonia, Italia, Çekia, Spanja, Austria dhe Irlanda.

Në raport me vendet e tjera të Ballkanit perëndimor, Shqipëria ka një diferencë të madh. Mali i Zi kishte 42.49 gjyqtarë për 100 mijë banorë, Serbia 40.18 dhe Maqedonia e Veriut 20.15.

Në raport me popullsinë, Mali i Zi kishte mbi katër herë më shumë gjyqtarë se Shqipëria, ndërsa Serbia rreth katër herë më shumë. Për Bosnjë-Hercegovinën dhe Kosovën nuk figurojnë të dhëna në tabelën përkatëse.

Niveli i ulët pasqyron tkurrjen e trupës gjyqësore gjatë procesit të rivlerësimit, kur largimet, dorëheqjet dhe shkarkimet nuk u zëvendësuan me të njëjtin ritëm nga emërimet e reja. Për pasojë, një pjesë e gjykatave kanë funksionuar me vende vakante, ndërsa çështjet e mbartura dhe kohëzgjatja e proceseve janë kthyer në një nga problematikat kryesore të sistemit.

Të dhënat e tjera të Eurostat treguan se Shqipëria ka 55% të gjyqtareve femra, një nga më të ulëtat në Europë.

Shqipëria, ndër vendet me më pak gra gjyqtare në Europë

Kroacia dhe Mali i Zi kryesojnë Europën

Kroacia kishte raportin më të lartë në Europë, me 43.32 gjyqtarë profesionistë për 100 mijë banorë. Pas saj renditej Mali i Zi me 42.49, Serbia me 40.18 dhe Sllovenia me 40.16.
Nivele të larta shënonin gjithashtu Luksemburgu, me 36.01 gjyqtarë për 100 mijë banorë, Bullgaria me 35.37 dhe Rumania me 35.31.

Në Gjermani raporti arrinte në 26.3, në Greqi në 26.06, ndërsa në Finlandë dhe Estoni përkatësisht në 19.38 dhe 18.11 gjyqtarë për 100 mijë banorë.

Eurostat raportoi se në të gjithë Bashkimin Europian numri i gjyqtarëve në raport me popullsinë është ulur edhe në nivel europian gjatë dekadës së fundit. BE kishte mesatarisht 15.7 gjyqtarë profesionistë për 100 mijë banorë në vitin 2024, nga 17.7 në vitin 2014.

Irlanda kishte numrin më të ulët të gjyqtarëve në raport me popullsinë, me vetëm 3.64 për 100 mijë banorë. Ajo ndiqej nga Austria me 4.32, Spanja me 6.18, Çekia me 6.72 dhe Italia me 7.86.
Polonia regjistronte 8.01 gjyqtarë për 100 mijë banorë, Malta 8.52 dhe Suedia 9.04, të gjitha poshtë nivelit të Shqipërisë.

Megjithatë, krahasimi i drejtpërdrejtë mes vendeve duhet interpretuar edhe në raport me organizimin e ndryshëm të sistemeve gjyqësore, kompetencat e gjykatave dhe rolin e personelit tjetër juridik. Eurostat sqaron gjithashtu se të dhënat për Austrinë dhe Çekinë përfshijnë vetëm gjyqtarët e autorizuar për të shqyrtuar çështje penale.

Si përkufizohet gjyqtari profesionist

Në tregues përfshihen gjyqtarët profesionistë me kohë të plotë dhe të pjesshme, të autorizuar për të shqyrtuar çështje civile, penale dhe çështje të tjera, përfshirë ato në gjykatat e apelit.

Ata duhet të jenë të rekrutuar dhe të paguar për ushtrimin e profesionit të gjyqtarit. Në të dhëna nuk përfshihen gjyqtarët joprofesionistë, anëtarët laikë të trupave gjyqësore dhe magjistratët që nuk e ushtrojnë këtë funksion si profesion.

The post Reformë në drejtësi, por Shqipëria ndër vendet me më pak gjyqtarë në raport me popullsinë appeared first on Revista Monitor.

Arrin mbi 1 mijë numri i aplikimeve nga fermerët për përfitimin e kompensimit 10% të TVSH përmes autofaturave të lëshuara ndaj tyre nga përpunuesit apo grumbulluesit e licencuar.

Sipas të dhënave të administratës tatimore deri më 20 Korrik 2026 janë dorëzuar 1,265 aplikime, me një vlerë totale të kompensimit të kërkuar prej 3,5 mln euro.

Aplikimet për kompensimin e TVSH-së nisën më 1 Korrik 2026.

Nisin sot aplikimet në e-Filing për kompensimin e TVSH-së për rreth 114 mijë fermerë

Aplikimet kryhen përmes sistemit e-Filing, për të gjithë fermerët e pajisur me NIPT.

Pas hyrjes në e-Filing fermerët duhet të plotësojnë te rubrika “Detajet e bankës” të dhënat e llogarisë bankare me numrin IBAN.

Pas plotësimit të kërkesës, në sistem fermerit do t’i shfaqen autofaturat e periudhës janar-qershor, të cilat duhet të identifikohen nga fermeri.

Pas identifikimit të autofaturave, sistemi do të llogarisë automatikisht vetë shumën totale të autofaturave dhe shumën e përfitimit të kompensimit 10%.

Po ashtu, sistemi kontrollon afatin, faturat dhe llogarinë para se ta pranojë.

Qëllimi i kësaj skeme është të rimbursojë TVSH-në 10% që fermeri ka paguar për inputet bujqësore, si plehrat kimike, farat dhe fidanët, duke ulur kostot e prodhimit dhe duke nxitur formalizimin e transaksioneve në sektor.

The post Kompensimi 10% i TVSH, aplikojnë mbi 1 mijë fermerë për një vlerë 3,5 mln euro appeared first on Revista Monitor.

Çmimi i naftës arriti në 206 lekë për litër nga 198 lekë për litër që u tregtua 1 javë më parë në pikat e pakicës të karburanteve

Brenda 7 ditëve çmimi i naftës është rritur me 8 lekë për litër. Ndërsa çmimi i benzinës ka mbetur i pandryshuar, duke vijuar të tregtohet me 189 lekë për litër.

Shtrenjtohen sërish çmimet e karburanteve, nafta arrin 198 lekë për litër

Ndryshimet e çmimit të naftës në tregun vendas, po ndikohen nga çmimet në tregjet ndërkombëtare, për shkak të varësisë së importit.

Përshkallëzimi i ri i luftës në Lindjen e Mesme solli rritje të re të çmimeve në bursat e huaja. Ditën e martë çmimi i naftës bruto arriti 91 USD për fuçi.

Ndërsa presidenti i SHBA-ve Donald Trump ka kërcënuar me një përshkallëzim të ri të luftës së tij në Iran, duke paralajmëruar se SHBA-ja së shpejti do të nisë një sulm ndaj një objekti bërthamor iranian të fortifikuar rëndë, në një kohë kur çmimet e naftës po rriten me shpejtësi.

Kërcënimi i presidentit vjen mes një përshkallëzimi të konfliktit gati 5 -mujor mes Uashingtonit dhe Teheranit, pasi ushtria amerikane përfundoi natën e dhjetë radhazi të bombardimeve dhe çmimi i naftës arriti në 91 USD për fuçi.

Zotimi i SHBA-ve për veprime të reja ushtarake vjen në një kohë kur ankthi mes tregtarëve të naftës po rritet, pasi kalimi i naftës bruto përmes Ngushticës së Hormuzit është ngadalësuar ndjeshëm ditët e fundit dhe rezervat globale po bien në nivele kritike.

Përmes Ngushticës së Hormuzit kalon 1/5 e naftës të tregjeve botërore dhe ndërprerja e kalimit përmes saj mund të çojë çmimin e naftës deri në 120 USD për fuçi sipas parashikimeve të analistëve të huaj.

The post Shtrenjtohen me 8 lekë çmimi i naftës, arrin 206 lekë për litër appeared first on Revista Monitor.

Këshilli i Ministrave në mbledhjen e sotme ka miratuar disa vendime, përfshirë për lehtësimin e kalimit kufitar me Maqedoninë e Veriut dhe për trajtimin ekonomik të familjarëve të punonjësve të policisë që kanë humbur jetën në krye të detyrës.

Pas përfundimit të mbledhjes ministri i Punëve të Brendshme Besfort Lamallari njoftoi se në fund të muajit qershor është nënshkruar marrëveshja me Maqedoninë e Veriut për pikat e përbashkëta të kalimit kufitar, e cila synon lehtësimin e procedurave për qytetarët dhe transportin e mallrave mes dy vendeve.

“Marrëveshja do t’i dërgohet për ratifikim Kuvendit, ndërsa deri në përfundimin e këtij procesi do të shfrytëzohet periudha e testimit për të lehtësuar në praktikë kalimin e udhëtarëve dhe qarkullimin e mallrave”, tha ministri Lamallari.

Ministri i Punëve të Brendshme gjithashtu tha se në mbledhjen e qeverisë janë miratuar dy vendime për trajtimin ekonomik të familjeve të punonjësve të policisë që kanë humbur jetën në krye të detyrës. Sipas vendimeve, familjarët do të përfitojnë deri në 10 paga mujore bruto, si dhe pensionin përkatës. Gjithashtu, bashkëshortet dhe fëmijët e mitur të punonjësve të policisë të rënë në detyrë do të përfitojnë banesa falas.

Ndërsa ministri i Mbrojtjes Ermal Nufi i pyetur nga gazetarët sqaroi disa çështje, si nga përdorimi i fondeve me vlerë 300 mln USD nga marrëveshja e huasë me SHBA, rritjen e kërkesës për rekrutime në radhët e forcave të armatosura, si dhe vendimmarrjen për dërgimin e trupave shqiptare në Gaza.

“Marrëveshja e huasë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të përdoret për marrjen e mjeteve dhe pajisjeve të reja synon modernizimin e kapaciteteve të mbrojtjes sipas angazhimeve të NATOS-s. Bëhet fjalë për një plan zhvillimi afatgjatë, ndërsa investimet do të jenë në përputhje me angazhimet e deklaruara”.

Ministri i Mbrojtjes tha se kërkesat për t’u bërë pjesë e Forcave të Armatosura janë rritur me mbi 90%. Sipas tij rritja e interesit lidhet me përmirësimin e pagave dhe kushteve të shërbimit. Një rritje e veçantë e kërkesave është vërejtur edhe nga gratë që kërkojnë të bëhen pjesë e forcave të armatosura.

Në lidhje me pjesëmarrjen në misione ndërkombëtare në kuadër të Bordit të Paqes dhe mundësinë e dërgimit të trupave në Gaza, sipas ministrit të Mbrojtjes pritet që javën e ardhshme Këshilli i Ministrave të marrë një vendim.

“Më herët është zhvilluar një mision për shqyrtimin e situatës, ndërsa më pas pritet angazhimi i drejtuesve të shtabit për të kryer vlerësime konkrete mbi mundësinë e dërgimit të trupave shqiptare”, pohoi ministri i Mbrojtjes.

The post Miratohet marrëveshja me Maqedoninë e Veriut, lehtësohet kalimi kufitar për udhëtarët dhe mallrat appeared first on Revista Monitor.

Ksamilit dhe Fushë-Studenit do t’u shtohen tre hapësira të reja parkimi publik, në një ndërhyrje që synon të rrisë kapacitetet në dy destinacione turistike me profile të ndryshme, bregdetin e mbingarkuar gjatë verës dhe zonën malore të frekuentuar për natyrë e aventurë.

Fondi Shqiptar i Zhvillimit hapi këtë javë tenderin me objekt “Ndërtimi i nyjeve multimodale të mobilitetit, Rajoni 3&4: Sistemimi urban për krijimin e parkimeve të hapura publike në Ksamil, Sarandë dhe Fushë-Studen, Librazhd”.

Fondi limit i procedurës është 133.5 milionë lekë, ose rreth 1.4 milionë euro, ndërsa punimet parashikohet të përfundojnë brenda 18 muajve.

Pjesa më e madhe e kapacitetit do të krijohet në Ksamil, ku projekti ndahet në dy sheshe. Sipas numërimit të vendeve të shënuara në planimetritë e projektit, parkimi i parë ka rreth 166 vende, ndërsa i dyti rreth 119 vende. Në total, dy hapësirat parashikojnë afërsisht 285 vende parkimi, përfshirë pozicionet e rezervuara.

Ndërhyrja vjen në një nga zonat me përqendrimin më të lartë sezonal të vizitorëve. Gjatë muajve të verës, fluksi në Ksamil rrit trafikun dhe kërkesën për parkim, duke e bërë gjetjen e një vendi të lirë një nga vështirësitë kryesore për vizitorët dhe operatorët turistikë.

Në Fushë-Studen, projekti do të zhvillohet në një parcelë prej 1,752 metrash katrorë. Dokumentacioni parashikon 44 vende standarde parkimi.

Fushë-Studeni, pjesë e zonës së Librazhdit, ka regjistruar interes në rritje nga vizitorët që kërkojnë turizëm natyror, aktivitete në natyrë dhe destinacione malore. Parkimi i ri synon të krijojë një pikë të organizuar pritjeje për automjetet në një zonë ku frekuentimi lidhet kryesisht me fundjavat dhe sezonet turistike.

Tenderi është pjesë e programit për ndërtimin e nyjeve multimodale të mobilitetit, përmes të cilit FSHZH po zhvillon dhe pajis parkime publike në disa qytete dhe destinacione.

Nisma lidhet edhe me planin më të gjerë të qeverisë për infrastrukturën e parkimeve. Kryeministri Edi Rama tha më herët se qeveria do të zbatonte një një program kombëtar përmes Fondit Shqiptar të Zhvillimit, duke përfshirë parkime nëntokësore dhe struktura parkimi të konceptuara si pjesë e ndërhyrjeve arkitekturore dhe urbane.

FSHZH ka hapur ndërkohë edhe procedura të tjera për përmirësimin teknologjik të parkimeve publike në Vlorë, Durrës, Berat dhe Gjirokastër, me sisteme automatike menaxhimi dhe pagese.

 

The post FSHZH, 1.4 mln euro për dy parkime në Ksamil dhe një në Fushë-Studen appeared first on Revista Monitor.

Agjencia e Sigurimit të Depozitave (ASD) pritet të plotësojë këtë muaj strukturën e saj drejtuese ekzekutive. Pas emërimit të Drejtorit të ri të Përgjithshëm, Mina Kusta, këtë muaj pritet që Drejtori të emërojë edhe Zëvendësdrejtoren e Përgjithshme të agjencisë. Në këtë detyrë pritet të emërohet Pamela Qirko.

Pamela Qirko është me profesion juriste dhe prej vitit 2017 deri në vitin 2023 mbajtur detyrën e Anëtares dhe Kryetares së Komisionit të Pavarur të Kualifikimit ose komisioni i vetting-ut të gjyqtarëve dhe prokurorëve. Më herët, në CV-në e saj rezulton një eksperiencë e gjatë në kompaninë Telekom Albania/ Albanian Mobile Communications (AMC).

Ajo pati aplikuar për t’u emëruar gjyqtare në Gykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, Tiranë, por kërkesa e saj u rrëzua këtë muaj nga Këshilli i Lartë i Drejtësisë.

Sipas statutit të ASD-së, Zëvendësdrejtori i Përgjithshëm propozohet nga Drejtori i Përgjithshëm, pas hapjes së vakancës dhe procesit konkurrues.

Emërimi i Pamela Qirkos ndjek atë të Drejtorit të ri të Përgjithshëm, Mina Kusta i emëruar dy muaj më parë në këtë detyrë nga Banka e Shqipërisë, pasi kishte qëndruar vakant që prej korrikut të vitit 2025, kur përfundoi mandati i drejtuesit të mëparshëm, Genc Mamani.

Që prej vitit 2013, Mina Kusta ka punuar në Albcontrol (Ofruesi i Shërbimeve të Lundrimit Ajror të Shqipërisë), në pozicionin e Drejtorit Ekonomik, ndërsa në periudhën 2019-2021 ka mbajtur postin e Drejtorit të Përgjithshëm të këtij enti.

Ndryshimet në drejtimin e ASD-së vijnë në një moment kur do të bëhen ndryshime të rëndësishme në ligjin organik të këtij institucioni që, mes të tjerash, do të rrisin edhe shumën e sigurimit të depozitave bankare në Shqipëri, për ta afruar atë me nivelin e Bashkimit Europian.

Me ligjin aktual, ASD-ja siguron depozitat bankare deri në shumën e 2.5 milionë lekëve dhe depozitat në shoqëritë e kursim-kreditit deri në shumën e 2 milionë lekëve. Direktiva e Bashkimit Europian 49/2014 kërkon që vlera e sigurimit të depozitave në vendet anëtare të jetë të paktën 100 mijë euro.

Megjithatë, rritja e menjëhershme me afërsisht katër herë e nivelit maksimal të mbulimit të depozitave do të ishte e vështirë. Për këtë arsye, ASD-ja projekton një rritje me dy etapa.

Me ligjin e ri “Për sigurimin e depozitave”, që parashikohet të dërgohet për miratim brenda vitit 2026 ose fillimit të vitit 2027, do të ketë një rritje të ndërmjetme të shumës së mbulimit të depozitave, nga 2.5 milionë lekë në 6 milionë lekë. Në një etapë të dytë, në momentin e anëtarësimit në Bashkimin Europian, shuma maksimale e sigurimit të depozitave do të rritet në kufirin e parashikuar në direktivë, prej 100 mijë eurosh.

 

The post Plotësohet drejtimi i ASD-së, Pamela Qirko do të emërohet Zv/drejtore e Përgjithshme appeared first on Revista Monitor.

Mbi 18 mijë shtetas të huaj nga 140 shtete kanë aplikuar për lejeqëndrimi në Shqipëri për 6 muajt e parë të 2026-s.

Sipas të dhënave të Policisë së Shtetit për Monitor, gjatë periudhës janar–qershor 2026 janë regjistruar gjithsej 18,552 aplikime për lejeqëndrimi për shtetas të huaj.

Nga të dhënat konstatohet se kërkesa për lejeqëndrimi në Shqipëri vijon të dominohet nga motivet e punësimit, ndërsa fluksi i aplikimeve mbetet i përqendruar kryesisht në qytetet e Durrësit, Tiranës dhe Vlorës.

Konkretisht, pjesa më e madhe e aplikimeve, 11,246 apo 61%, i përkasin kategorisë së lejeve unike për punëmarrës, duke konfirmuar se punësimi mbetet arsyeja kryesore për qëndrimin e shtetasve të huaj në vend.

Më pas renditen aplikimet për motive humanitare me 2,564 aplikime apo duke përbërë 14% të totalit. Për bashkim familjar janë pajisur me leje qëndrimi 1,746 shtetas apo 9% e totalit.

Kategori të tjera përfshijnë dhënie të 805 lejeve të qëndrimit për studime që përbënë 4% të totalit të lejeve të reja. Gjithashtu leje unike për të vetëpunësuar/investitorë pati 737 për janar-qershor apo 4% e tyre, ndërsa për leje të përhershme janë regjistruar 20 aplikime.

Rekord punësimi i të huajve, arrin 22,7 mijë shtetas; 50% e tyre nga Filipinet, India dhe Egjipti

Sipas gjinisë, 11,851 aplikantë apo 64% e tyre janë meshkuj, ndërsa 6,701 apo 36% e tyre janë femra.

Për sa i përket shpërndarjes territoriale, numri më i madh i aplikimeve është regjistruar në Drejtorinë Vendore për Kufirin dhe Migracionin (DVKM) në Durrës me 6,241 aplikime duke përbërë 34% të totalit, e ndjekur nga Tiranë me 5,932 apo 32% e tyre dhe Vlorë me 4,356 apo 23% e tyre.

Ndërkohë, DVKM Shkodër ka regjistruar 1,301 aplikime, në Kukës 328, në Gjirokastër 273 dhe në Korçë 121 aplikime.

Të dhënat tregojnë se numrin më të lartë të aplikimeve e kanë paraqitur shtetasit nga Filipinet, me 2,841 aplikime, të ndjekur nga shtetasit e Zvicrës me 2,511, Indisë me 2,323 dhe Egjiptit me 2,270 aplikime.

Në vijim renditen shtetasit e Italisë me 1,478 aplikime, Kosovës me 1,266, Turqisë me 985, SHBA me 504, Myanmar-it me 494 dhe Tunizisë me 296 aplikime.

Gjithashtu, një numër i konsiderueshëm aplikimesh është regjistruar nga shtetas të Ukrainës (237), Rusia (222), Indonezisë (215), Maqedonisë së Veriut (210) dhe Nigerisë (173). Pjesa tjetër e aplikimeve është shpërndarë ndërmjet shtetasve nga mbi 100 shtete të ndryshme./ D.Azo

 

The post Lejeqëndrimi për të huajt, për janar-qershor mbi 18 mijë aplikime, 61% e tyre për punë appeared first on Revista Monitor.

Nga Fatos Fico*

Ekspert i zhvillimit të qëndrueshëm

 

Struktura ekonomike, emigrimi dhe oligopolet ekonomike në Shqipëri e kanë kthyer lekun në një monedhë të fortë në mënyrë të panatyrshme.

Në makroekonominë klasike, një vend në zhvillim që vuan nga emigrimi masiv i popullsisë dhe ka një deficit të thellë tregtar, problem madhor ka inflacionin dhe zhvlerësimin e monedhës së tij. Në Shqipëri ndodh e kundërta. Leku shqiptar ka njohur një rritje historike shumëvjeçare kundrejt euros, duke arritur së fundmi në 93 lekë për një euro nga 140 lekë rreth dhjetë vite më parë. Një vend me rreth 2.4 milionë banorë, vëllimi i madh i valutës së huaj, ai mbi deficitin tregtar, që qarkullon në sistem, i vlerësuar në rreth 3,8 miliardë euro në vit përballë një PBB-je prej vetëm 23-25 miliardë eurosh, ka prishur mekanizmat standardë të politikës monetare.

Banka e Shqipërisë është përpjekur të ndalë ngritjen e lekut, duke blerë gjatë vitit 2025 mbi një miliard euro nga tregu i brendshëm valutor. Megjithatë, këto ndërhyrje janë si të përpiqesh të zbrazësh ujin që futet në anije me kova. Kriza nuk është thjesht monetare; ajo është rezultat i riorganizimit strukturor të dekadës së fundit që vjen nga bumi i ekonomisë formale, ekonomisë informale dhe një cikli politiko-ekonomik me fillesa që nga vitet ’90, që ekstrakton pasurinë nga ekonomia e resurset natyrore për ta derdhur në beton, por më e rëndësishmja- politikat nuk kanë mundur të krijojnë e ndërtojnë rrugë e mundësi të tjera ekonomike, e zhvillimi perveç betonit.

 

Flukset hyrëse dhe ekonomia informale

Forcimi i lekut mbështetet nga flukse masive dhe të vazhdueshme të valutës së huaj. Së pari, ndryshimi strukturor në ekonominë reale. Shqipëria është shndërruar në një vend eksportues shërbimesh, ku të ardhurat nga turizmi kalojnë 5 miliardë euro në vit duke rezultuar në një suficit neto prej rreth 2.685 miliardë eurosh. Krahas kësaj, Investimet e Huaja Direkte (IHD) formale kontribuojnë me rreth 1.63 miliardë euro.

Megjithatë, të dhënat zyrtare tregojnë vetëm gjysmën e së vërtetës. Ekonomia informale funksionon si një turbo-karikues me euro. Ndryshe nga IHD-të e korporatave që kanalizohen në llogari bankare, paratë informale janë “në treg” dhe me shpejtësi të lartë qarkullimi e mbështesin konsumin, duke ngopur pikat e këmbimit valutor. Ky fluks mjaft i dukshëm shkakton reagim zinxhir në sjelljen e tregut: duke parë rritjen e vazhdueshme të vlerës së lekut, qytetarët dhe bizneset vendase këmbejnë eurot që mund të kenë për t’i kthyer ato në depozita në lekë ose bono thesari.

Shtrëngimi dhe mungesa e lekut

Ndërsa eurot vërshojnë në treg, monedha fizike në lek është bërë edhe më e rrallë. Qeveria ndjek një politikë të shtrënguar fiskale, me deficite buxhetore të projektuara pranë 0.7% të PBB-së dhe borxh publik në rënie nën 55%. Mbledhja e taksave vazhdimisht tejkalon shpenzimet publike, që do të thotë se shteti tërheq miliarda lekë nga ekonomia dhe i mban ato në llogaritë e thesarit, duke krijuar një mungesë artificiale në tregun e brendshëm. Shpenzimet publike shpesh nuk realizohen 100% dhe përqendrohen në muajin dhjetor, kur qeveria lëvron fonde më shumë për të realizuar planin sesa si pagesa për investimet dhe punët e kryera realisht.

Banka Qendrore bën ndërhyrje për të ulur volumin e eurove në treg, por synimi kryesor i saj është parandalimi i inflacionit. Për këtë, sa herë që Banka e Shqipërisë blen euro nga tregu, ajo i “sterilizon” menjëherë këto ndërhyrje duke i tërhequr lekët e emetuar sërish në llogaritë e saj. Sasia e lekut fizik mbetet e pandryshuar, duke neutralizuar efektin e ndërhyrjes. Për më tepër, sistemi bankar tregtar nuk po krijon para të reja, pasi kredia totale private në Shqipëri është vetëm 34% e PBB-së, kjo në ndryshim nga vendet e BE-së ku kredia private shkon në 100% ose më shumë të PBB-së.

 

Matematika e Këmbimit :  faktorët kryesorë në shifra

Për t’u kuptuar më qartë po rendisim se nga vijnë rreth 3,8 miliardë ekstra euro që po “mbytin” tregun. (me përafërsi shifrash vjetore):

• Eksportet, investimet dhe remitancat formale: Këtu përfshihen të ardhurat masive zyrtare nga turizmi ~5.7 miliardë euro, Investimet e Huaja Direkte formale ~1.6 miliardë euro) dhe remitancat zyrtare nga emigrantët të cilat për vitin 2025 llogariten në 1.1 miliardë euro. Vlera totale e hyrjeve formale shkon rreth 8.43 miliardë euro. Nëse llogarisim diferencën e vërtetë neto, nga kjo shifër duhet të zbresim eurot që shqiptarët shpenzojnë jashtë shtetit për turizëm rreth 2.7 miliardë euro dalëse si dhe deficitin e thellë tregtar prej rreth 5.9 miliardë eurosh dalëse. Matematikisht, bilanci total formal rezulton negativ, me një hendek të vogël prej rreth 170 milionë euro. Në kushte normale, euroja do të duhej të ishte shtrenjtuar, por kjo diference tejkalohet totalisht së pari nga ekonomia e padeklaruar e pastaj nga faktorë të tjerë.
• Ekonomia informale / Paraja cash: Llogaritet në rreth 2.5 deri në 3.2 miliardë euro të hyra. Ky është fluksi i padeklaruar që qarkullon në ekonomi, dhe ndahet në rreth 1 miliard euro cash nga diaspora, rreth 800 milionë – 1 miliard euro nga turizmi që paguhet cash dhe nuk deklarohet, dhe rreth 1 deri në 1.2 miliardë euro nga të ardhura nga aktivitete jo legale jashtë vendit.

Shënim: Shifrat e ekonomise informale janë të ekstrapoluara dhe të llogaritura në mënyrë indirekte dhe jo të dhëna zyrtare.

• Ndërhyrjet sterile të Bankës Qendrore: Megjithëse banka bleu përgjatë vitit 2025 pak me shume se 1 miliardë euro për të ndalur rënien, ajo e sterilizon ndërhyrjen duke mbajtur sasinë e lekut të pandryshuar/neutrale. Ky veprim nuk e shton euron, por nuk lejon shtimin e lekut, duke e lënë lekun qarkullues sërish të rrallë e të shtrenjtë.
• Përshtatja e tregut: Likuidimi i kursimeve nga 500 milionë deri në 1 miliard euro. Nga frika e zhvlerësimit të mëtejshëm, qytetarët shtyhen të këmbejnë kursimet e tyre nga euro ne lek, duke shtuar deri në 1 miliard euro të tjera në treg
• Kredia e Bankave private e mangët në lekë dhe disbursime të kredive edhe ne Euro: Efekt prej 500 deri në 800 milionë euro. Rreth 50% e kredive merren në euro. Ndërtuesit i marrin këto euro dhe një pjesë të madhe e këmbejnë menjëherë në lekë për të paguar punetorët dhe materialet brenda vendit, taksa, etj. duke hedhur euro të reja në treg pa krijuar lek të rinj.
• Bllokimi fiskal nga Qeveria: Ekuivalenti i 300 deri në 600 milionë eurove. Qeveria mbledh taksa dhe mban në llogaritë e saj me dhjetëra miliarda lekë të pashpenzura gjatë vitit, duke bërë që leku fizik të mungojë në xhepat e njerëzve dhe duke e mbajtur raportin në disfavor të euros.

Bilanci Përfundimtar:

Ekuacioni i këtyre 6 pikave tregon qartë pse bie euro. Le të llogarisim të hyrat dhe te dalat – bilanci i formal eksporte+IHD+remitanca minus importe+turizëm dalës lë një deficit prej rreth 0.17 miliardë eurosh, ndërsa Banka e Shqipërisë tërheq edhe 1 miliardë euro. Pra, tregu duhej te ishte i “zbrazur” me rreth 1.2 miliardë euro.

Por, më tej veprojnë forcat masive të mbiofertës: paratë informale ~3.2 mld, + përshtatja e tregut ~1 mld, + konvertimi i kredisë ~0.8 mld,  të cilat së bashku hedhin në treg rreth 5 miliardë euro të reja.

Diferenca midis 5.0 mld ekstra hyrëse me 1.2 mld (deficiti + BSH) lë në treg një suficit të pastër prej rreth 3.8  miliardë eurosh neto çdo vit.

Ky det me euro të tepërta përplaset me një monedhë Lek që mbetet i rrallë, nga sterilizimi i BSH-se, bllokimi fiskal e kreditor, si dhe kërkesa e vazhdueshme për lek nga konsumatorët e bizneset duke vulosur rënien e pashmangshme të euros.

Këto duken të jenë faktorët kryesorë monetarë, megjithëse tabloja totale është më komplekse – biznese të medha shqiptare tani po investojnë jashtë vendit, duke nxjerrë valutë jashtë, por janë edhe ndihmat nga BE, që risjellin euro në ekonomi, Bonot e thesarit ne Euro, etj.

Edhe nëse eliminohet tërësisht një nga këta faktorë p.sh., paratë euro jo legale, faktorët e tjerë do ta mbanin përsëri euron të zhvlerësuar mjaftueshëm.

Efekte të tjera të prurjeve masive në euro të cilat  ndikojnë në ekonomi dhe treg janë:

• Çmimet e banesave: Normalisht duhet të ndjekin rritjen e pagave dhe volumin e ndërtimeve të reja kundrejt kërkesës. Realiteti: Çmimet së fundmi janë rritur me 20%–40%; Tirana kap çmime nga €2,500–€5,000/m² ndërsa paga mesatare është ~€770. Shkaku: Tregu i aseteve ushqehet nga para shpesh informale që përpiqen ta ruajnë vlerën me beton.
• Shkalla e vakancës (shtëpitë bosh): Normalisht oferta e madhe në ndërtim duhet të çojë drejt rënies së çmimeve. Me dhjetëra mijë apartamente janë bosh në Tiranë, ndërsa çmimet vazhdojnë të rriten. Prona funksionon si llogari bankare jolikuide për investitorët, jo për strehim.
• Eksportet (Mallra): Normalisht duhet të rriten krahas zgjerimit ekonomik të vendit. Eksportet janë tkurrur me ~15%; pushime masive nga puna në fasoneri. “Sëmundja Holandeze” , forca artificiale e monedhës e bën importin më të lirë, por shkatërron prodhimin vendas.
• Bilanci tregtar: Deficitet e larta (importi shumë më i madh se eksporti) zakonisht e dobësojnë monedhën vendase. Deficiti thellohet në €5.9 miliardë, megjithatë leku vazhdon të forcohet. Flukset hyrëse nga kanale të tjera (jo-tregtare) e tejkalojnë plotësisht hendekun tregtar.

Rënia e shpejtësisë së qarkullimit te parasë

Për të kuptuar plotësisht paradoksin e Euros kundrejt Lekut, duhet parë përtej treguesve monetarë, duhet të shikojmë ekonominë politike, si dhe përqendrimin e pasurisë.

Të ardhurat e shtetit shqiptar bazohen te taksat indirekte, si psh. TVSH-ja dhe akcizat e karburantit. Kur çmimet rriten për shkak te krizave të ndryshme, qytetarët e thjeshtë shtrydhen edhe më shumë dhe buxhetet e tyre modeste në lekë zbrazen edhe më shpejt drejt arkave të tregtarëve dhe shtetit.

Shteti më pas e rishpërndan këtë pasuri të mbledhur nga taksat kryesisht përmes kontratave të mëdha infrastrukturore dhe koncesioneve Publike-Private (PPP). Rezultati është një transferim masiv i pasurisë: lekët e miliona qytetarëve përqëndrohen në llogaritë bankare të një grushti ndërtuesish dhe importuesish mallrash e karburanti të cilët fitojnë rregullisht edhe tenderat publikë.

Kjo shkakton kolaps në shpejtësinë e qarkullimit të parasë. Njëqind mijë lekë në duart e një mësuesi qarkullojnë shpejt nëpër dyqanet dhe ekonominë lokale. Dhjetëra miliardë lekë të përqëndruara në llogarinë e një oligarku nuk blejnë ushqime apo mallra; ato blejnë tokë, ndërtojnë komplekse hotelesh dhe kulla banimi. Për pasojë, tregtia e pakicës sëe përditshme ngec, shërbimet ngecin, ndërsa ndërtimi përjeton hiperinflacion.

Kjo dinamikë nga ana tjetër krijon stuhinë e përsosur në sektorin e pasurive të paluajtshme. Leku i përqëndruar i tregut të brendshëm, ai nga kontratat qeveritare, bashkohen me valën masive të eurove që hyjnë nga turizmi, diaspora dhe ekonomia informale. Për shkak se tregu financiar i Shqipërisë është i pazhvilluar — nuk ka bursë aktive apo treg obligacionesh të korporatave — nuk ka asnjë mjet financiar ”sfungjer” për të thithur këtë kapital, bën që të gjitha këto para të përplasen drejtpërdrejt në tregun e pronave fizike.

 

Demografia dhe rreziqet e tjera

Për t’i shtuar kësaj situate, kemi edhe problemin demografik. Censi i fundit konfirmon se mbi 420,000 shqiptarë janë larguar jashtë vendit dhe se ikjet vazhdojnë. Kjo jo vetëm tkurr bazën e përdoruesve vendas që mbështeten te leku për transaksionet e përditshme, por ul thellësinë e ekonomisë vendase, dhe në të njëjtën kohë rrit diasporën jashtë vendit, e cila sjell euro në vend për të mbështetur familjet, me turizëm si dhe për blerje pronash.

Kërcënimi afatgjatë i monedhës lokale të mbivlerësuar është stanjacioni i plotë i produktivitetit. Duke kanalizuar pothuajse të gjithë kapitalin e tepërt në sektorë jo-të-tregtueshëm, (si nocion ekonomik kur shitet dhe blihet vetëm brenda vendit), si pasuri të paluajtshme dhe hoteleri me vlerë të ulët në vend të teknologjisë, bujqësisë apo prodhimit, Shqipëria po shkatërron kompleksitetin e saj ekonomik të së ardhmes. Për më tepër, kjo krijon një rrezik sistemik të lartë. Nëse flukset informale zvogëlohen, ose nëse rënia demografike vazhdon edhe më tej bën që flluska e “apartamenteve fantazmë” të pëlcasë. Sektori bankar i cili mban këto prona si kolateral me çmime të mbivlerësuara mund të përballet me një krizë të rëndë likuiditeti. Së fundi, një ekonomi informale e përmasave përtej atyre fiziologjike që vepron në sektorin e pronave mund të krijojë vështirësi të tjera për anëtarësimin e Shqipërisë në BE.

Banka e Shqipërisë po lufton një betejë që nuk mund ta fitojë me instrumentet standarde monetare. Edhe nëse një faktor strukturor do të eliminohej, për shembull rreth 1 miliard euro te supozuara nga burime të paligjshme, miliardat e mbetura nga turizmi, IHD-të, shtrëngimi fiskal, kreditimi privat i mangët, e mungesa e tregut financiar, do të mbanin euron në mbiofertë.

Derisa Shqipëria të thellojë tregjet e saj të kapitalit për të thithur këto prurje, dhe të zhvendosë ekonominë e saj “politike” larg përqëndrimit oligarkik të pasurisë dhe derdhjes së betonit, leku do të mbetet i vlerësuar në mënyrë të panatyrshme — një monument i një ekonomie të gërryer nga brenda, por të mbytur me para nga jashtë.

 

 

*Opinionet janë personale të autorit dhe nuk përbëjnë qëndrim të revistës

The post Monedha e betontë appeared first on Revista Monitor.

Moti i keq që përfshiu disa zona të vendit gjatë mbrëmjes së të martës dhe orëve të para të mëngjesit të kësaj të mërkure la 21 fidera jashtë pune, rrëzoi kontejnerë bosh në Portin e Durrësit dhe shkaktoi probleme të përkohshme në furnizimin me ujë.

Sipas bilancit të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, reshjet intensive të shiut dhe era e fuqishme krijuan problematika në rrjetin e shpërndarjes së energjisë, në stacionet e pompimit dhe në infrastrukturën portuale.

Vlora, Fieri, Saranda dhe Librazhdi janë ndër rajonet e prekura nga ndërprerjet e energjisë elektrike. Operatori i Sistemit të Shpërndarjes ka angazhuar mbi 1,000 punonjës në terren për normalizimin e furnizimit. Në orët e para të mëngjesit u vendos në punë nënstacioni i Livadhjasë, duke rikthyer energjinë në disa zona. Ndërkohë, të gjitha linjat e transmetimit 400 kilovolt, 220 kilovolt dhe 110 kilovolt janë në operim normal.

Në Portin e Durrësit, stuhia rrëzoi disa kontejnerë bosh në Terminalin e Kontejnerëve. Tetë prej tyre pësuan dëmtime më të konsiderueshme, ndërsa vijon koordinimi me kompanitë për vlerësimin e plotë të situatës dhe të dëmeve. Aktiviteti në sektorët e tjerë të portit po vazhdon normalisht. Aeroporti i Tiranës pati disa vonesa të lehta në trafikun në ardhje, të shkaktuara nga fenomene meteorologjike të veçuara. Situata në aeroport, sipas ministrisë, ishte kryesisht e qetë. Në Portin e Sarandës situata paraditen e sotme paraqitet e qetë dhe linja detare me Korfuzin vijon normalisht.

Probleme u regjistruan edhe në furnizimin me ujë. Në Sarandë dhe Ksamil, stacionet e pompimit të ujërave të ndotura janë rikthyer në funksionim normal. Rrugët e bllokuara pranë stacionit të pompimit të ujit të pijshëm u zhbllokuan, ndërsa vijon puna për largimin e pemëve të rrëzuara në impiantin e trajtimit të ujërave të ndotura. Në Fushë-Krujë dhe Çermë u evidentuan problematika të përkohshme në stacionet e pompimit. Në Çermë, një elektropompë pësoi avari, por defekti u riparua brenda pak orësh dhe pajisja u rikthye në funksion.

Në Fier, defekti në stacionin e Kafarajt u riparua rreth orës 02:00, duke mundësuar rikthimin e furnizimit normal me ujë për qytetin. Në stacionin e Varibopit vijon mungesa e energjisë elektrike dhe, si pasojë, Patosi mbetet pa furnizim me ujë.

Akset kombëtare kanë qenë të kalueshme dhe qarkullimi ka vijuar normalisht. Ekipet e Autoritetit Rrugor Shqiptar kanë ndërhyrë për pastrimin e gurëve dhe materialeve të rëna dhe po monitorojnë vazhdimisht gjendjen e rrugëve. Situata në basenin e lumit Drin dhe në kaskadë paraqitet e qetë dhe pa problematika.

Stuhia erdhi gjatë një episodi të motit të rëndë në Europën Juglindore, për të cilin ESTOFEX, Qendra Europiane për Parashikimin e Stuhive, kishte vendosur nivelin 3 të alarmit për zonën nga Italia drejt jugut të Kroacisë, Bosnjës jugore, Malit të Zi dhe Kosovës. Paralajmërimi ishte i vlefshëm nga ora 06:00 e 21 korrikut deri në orën 06:00 të 22 korrikut dhe lidhej kryesisht me rrezikun e breshrit shumë të madh, erërave shkatërruese dhe, në një shkallë më të ulët, tornadove. Qendra paralajmëroi gjithashtu për stuhi të shpejta dhe jetëgjata, përfshirë superqeliza dhe sisteme të fuqishme të erës. Shqipëria nuk u permend në zonën e nivelit 3 por nivele me te moderuara.

 

The post Bilanci i stuhisë, MIE: 21 fidera jashtë pune, dëmtohen kontejnerë në Durrës, Patosi pa ujë appeared first on Revista Monitor.

Policia e Shtetit do të pajiset me një qendër të re për identifikimin biometrik, e projektuar për të bashkuar në një sistem të vetëm gjurmët e gishtave, njohjen e fytyrës, fotografitë, tatuazhet, zërin dhe kontrollin e dokumenteve të identitetit.

Operatori i Blerjeve të Përqendruara hapi  këtë të mërkurë tenderin me fond limit 223.6 milionë lekë pa TVSH, ose rreth 2.39 milionë euro, për ngritjen e Qendrës me Sistemet Multiaplikative të Identifikimit Biometrik të Personit, AMAIS, pranë Qendrës së Furnizimit Materialo-Teknik në Mullet.

Kontrata parashikon furnizimin me 12 sisteme shumëfunksionale për mbledhjen dhe administrimin e të dhënave biometrike të personave të ndaluar ose të arrestuar, si dhe 30 pajisje portative për identifikim përmes gjurmëve të gishtave dhe imazhit të fytyrës.

Sistemet fikse do të instalohen në struktura të Policisë së Shtetit ku kryhen procedurat për personat e ndaluar dhe të arrestuar. Ato do të përdoren për krijimin e dosjeve biometrike me të dhëna personale, numrin e regjistrimit penal, gjurmët e dhjetë gishtave dhe të pëllëmbëve, fotografitë ballore dhe në profil, imazhet e tatuazheve dhe shenjave të veçanta, si dhe kampionin e zërit.

Pajisjet duhet të mundësojnë marrjen automatike të fotografive, kontrollin e cilësisë së imazhit, rregullimin e pozicionit të personit dhe transmetimin e të dhënave drejt bazave qendrore të Policisë së Shtetit. Sistemet do të lidhen me AFIS/APIS për gjurmët e gishtave dhe me AFAIS për identifikimin përmes fytyrës.

Dokumentet parashikojnë që gjurmët e personave të ndaluar ose të arrestuar të krahasohen automatikisht me të dhënat e administruara si prova shkencore në çështje penale nën hetim ose të pezulluara. Gjurmët e gjetura në vendngjarje duhet gjithashtu të dërgohen në kohë reale në sistemin AFIS/APIS për krahasim me bazën e të dhënave.

Tridhjetë pajisjet portative do t’u lejojnë strukturave policore të verifikojnë në terren identitetin e një personi përmes gjurmëve të gishtave dhe fytyrës. Rezultatet e kërkimit duhet të rikthehen në terminal së bashku me të dhënat e regjistruara për individin në sistemet qendrore.

Pajisjet do të përdoren edhe për kontrollin e kartave të identitetit, pasaportave biometrike, vizave dhe dokumenteve të udhëtimit. Ato duhet të lexojnë çipin RFID dhe kodin MRZ, të krahasojnë fotografinë dhe gjurmët e ruajtura në dokument me personin që e paraqet atë dhe të analizojnë elementet e sigurisë përmes dritës së bardhë, ultravjollcë, infra të kuqe dhe ndriçimit këndor.

Platforma elektronike do të përfshijë pajisjet, programet dhe shërbimet për lidhjen e terminaleve portative me bazat qendrore. Dokumentacioni kërkon gjithashtu një bazë me modele dokumentesh dhe kartëmonedhash, me elemente sigurie nga të paktën 100 vende.

 

The post Policia, 2.4 milionë euro për qendrën biometrike që do të lidhë fytyrën, gjurmët dhe dokumentet appeared first on Revista Monitor.

Ndryshimet në ligjin “për sistemin e pagesave”, pritet të mundësojë pjesëmarrjen direkte të institucioneve financiare jo banka në sistemet kombëtare të pagesave, sipas draftit të depozituar në Kuvendin e Shqipërisë.

Sipas Bankës së Shqipërisë, objektivi i këtyre ndryshimeve ligjore do të jetë zgjerimi i kategorive të subjekteve pjesëmarrëse në sistemet e pagesave, që funksionojnë në përputhje me parimin e finalitetit të shlyerjes dhe rritja e konkurrencës dhe e efikasitetit në tregun e pagesave, e, rrjedhimisht, rritja e përdorimit të instrumenteve elektronike të pagesave.

Pjesëmarrja direkte në sistemet e pagesave është një kërkesë e hershme e institucioneve financiare të pagesave, sidomos pas miratimit të ligjit të ri “Për shërbimet e pagesave”, që transpozoi Direktivën Europiane të Pagesave PSD 2.

Në argumentimin e këtyre institucioneve, nuk mund të ketë konkurrencë plotësisht të drejtë dhe të barabartë në shërbimet e pagesave, për sa kohë që pjesëmarrja direkte në sistemet e pagesave mundësohet vetëm për bankat tregtare, ndërsa institucionet e pagesave duhet t’i shlyejnë detyrimisht pagesat nëpërmjet tyre.

Për këtë arsye, anëtarësimi direkt i institucioneve financiare jobanka në sistemet kombëtare të pagesave do të shënojë një risi shumë të rëndësishme në funksionimin e tregut të pagesave.

Aktualisht, pjesëmarrësit në sistemin e pagesave të Bankës së Shqipërisë, të pagesave ndërbankare me vlerë të madhe (AIPS) kategorizohen  në pjesëmarrës të drejtpërdrejtë, të tërthortë dhe pjesëmarrës operatorë. Pjesëmarrës të drejtpërdrejtë, të cilët kryejnë pagesat direkt nga llogaritë e tyre të shlyerjes, janë Banka e Shqipërisë dhe bankat tregtare.

Pjesëmarrës të tërthortë, të cilët shlyejnë nëpërmjet llogarive të administruara nga Banka e Shqipërisë, janë Ministria e Financave, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN)), Banka Botërore (IBRD) dhe Agjencia e Sigurimit të Depozitave (ASD), që e kanë këtë të drejtë nga ligjet e organizimit të tyre. Banka e Shqipërisë, në rolin e saj si agjent shlyerës për klientët e saj, kryen pagesa për pjesëmarrësit e tërthortë, duke administruar llogari të posaçme për ta.

Pjesëmarrës operatorë, janë subjektet të cilët shlyejnë pozicionet e tyre nëpërmjet llogarive të

shlyerjes së pjesëmarrësve të drejtpërdrejtë në sistemin AIPS mbi bazë të autorizimit të dhënë për ta nga këta të fundit. Në këtë kategori përfshihen operatorë të sistemeve të shlyerjes së titujve, operatorë të sistemeve të pagesave, operatorë të shtëpive të klerimit, operatorë të skemave

kombëtare të pagesave me kartë, si dhe elementë të tjerë të rëndësishëm të sistemit kombëtar të pagesave të licencuar sipas ligjit “Për sistemin e pagesave”,, si edhe operatorë të skemave ndërkombëtare të pagesave me kartë.

Ndërkohë, pjesëmarrësit në sistemin e klerimit të pagesave me vlerë të vogël (AECH) kategorizohen në pjesëmarrës të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë.

Pjesëmarrës të drejtpërdrejtë janë subjektet që shlyejnë nëpërmjet llogarisë së tyre të shlyerjes në sistemin AIPS dhe në këtë kategori përfshihen vetëm Banka e Shqipërisë dhe bankat tregtare.

Pjesëmarrës të tërthortë janë subjektet të cilët shlyejnë nëpërmjet llogarisë së një pjesëmarrësi shlyerës në sistemin AIPS ose nëpërmjet llogarive të administruara nga agjenti shlyerës. Në këtë kategori përfshihen Ministria e Financave dhe pjesëmarrës të tjerë të cilët e kanë këtë të drejtë nga ligjet e organizimit të tyre, si edhe subjektet financiare jobanka të përfshira në aktivitetin e pagesave, transfertave dhe emetimit të parasë elektronike, të cilët mund të mbajnë llogari klientësh dhe që shlyejnë nëpërmjet llogarisë së një banke në sistemin AIPS./ E.Shehu

 

 

The post Ligji drejt miratimit, institucionet e pagesave marrin akses direkt në sistemet kombëtare të BSH-së appeared first on Revista Monitor.