Ministri i Jashtëm i Serbisë, Marko Gjuric, i është përgjigjur deklaratave të kryeministrit Edi Rama lidhur me lumin Ibër dhe zhvillimet në veri të Kosovës, duke e akuzuar qeverinë e Albin Kurtit për “shkatërrim sistematik” të pronave të serbëve. Në një reagim të gjatë në rrjetin social X, Gjuric e cilëson diskutimin mbi lumin Ibër si një përpjekje për të zhvendosur vëmendjen nga ajo që ai e konsideron si “realitetin konkret” në terren. Ministri i Jashtëm serb argumenton se Shqipëria nuk ka statusin e një shteti breglumor të Ibrit dhe se çështjet që lidhen me këtë rrjedhë ujore duhet të trajtohen nga palët drejtpërdrejt të interesuara. Gjuric rikthen gjithashtu në vëmendje qëndrimin e Beogradit për Kosovën, duke iu referuar Kushtetutës së Serbisë, të drejtës ndërkombëtare dhe Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Ai kërkon nga Tirana që mbështetja për komunitetin serb në Kosovë të shoqërohet me veprime konkrete. Në fund të reagimit, ministri serb i sugjeron Ramës dhe ministrit shqiptar për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferid Hoxha, që të lënë pas “diplomacinë përmes altoparlantëve” dhe të fokusohen në bashkëpunimin konkret mes shqiptarëve dhe serbëve. #voxnews #media #news @voxnews.al
Në territorin e vendit janë raportuar 25 vatra zjarri, pjesa më e madhe e të cilave janë shuar. Aktualisht, pesë vatra vijojnë të jenë aktive, ndërsa një zonë mbahet në monitorim. Në terren janë angazhuar 37 automjete zjarrfikëse dhe 365 forca operacionale. Në mbështetje të tyre kanë vepruar edhe 158 efektivë të Forcave të Armatosura, me 10 mjete dhe katër helikopterë të Forcës Ajrore. Në Mallakastër, zjarret në Riban, Ngraçan, Panahor dhe Çyçen janë shuar plotësisht, ndërsa në Drenie është evidentuar një riaktivizim në thellësi të pyllit. Situata vijon të monitorohet edhe në Krujë, ku forcat operacionale po punojnë në lagjen Abaze dhe në zonën Krastë–Halil. Në Priskë të Madhe në Tiranë po vijojnë përpjekjet për vënien nën kontroll të zjarrit, ndërsa nuk raportohet rrezik për zonat e banuara. Ndërkohë, zjarret në Cikallesh, Vilëz, Kallmet të Vogël dhe Goraj–Budishë janë shuar plotësisht, ndërsa Dajti vijon të mbahet në monitorim. #voxnews #media #news @voxnews.al
Për ngjarjen e djeshme të konstatimit të një objekti 5 kate pa leje në Himarë, ka reaguar sot dhe Agjencia e Mbikëqyrjes Policore. AMP ka ndaluar dy punonjës të Policisë së Shtetit, ndërsa dy të tjerë janë shpallur në kërkim për “Shpërdorim të detyrës”. Bëhet fjalë për një hetim që ka vënë nën përgjegjësi penale zinxhirin komandues të strukturave të Policisë në Komisariatin e Himarës, lidhur me mënyrën sesi është lejuar e trajtuar ndërtimi i objektit shumëkatësh pa leje. Sipas AMP-së, pas ndërhyrjes së IKMT-së dhe shembjes së objektit, hetimet janë zgjeruar edhe mbi veprimet dhe mosveprimet e punonjësve të policisë, që kanë pasur dijeni ose përgjegjësi institucionale për situatën. Kështu, në kuadër të hetimeve është ndaluar Emiljano Prenga, aktualisht me detyrë Shef i Krimeve në Volum në Komisariatin e Policisë Divjakë, i cili më herët ka mbajtur të njëjtën detyrë në Komisariatin e Policisë Himarë. Gjithashtu është ndaluar Klodian Petani, me detyrë Specialist i Hetimit të Krimeve në Komisariatin e Policisë Vlorë, i cili më parë ka shërbyer në të njëjtin pozicion në Komisariatin e Policisë Himarë. Në kërkim është shpallur Ferit Merkaj, aktualisht Shef i Seksionit të Trafiqeve në Drejtorinë Vendore të Policisë Vlorë dhe ish-Shef i Komisariatit të Policisë Himarë, ndërsa në kërkim është shpallur edhe Redin Çaushaj, me detyrë SPZ në Komisariatin e Policisë Himarë. Dy prej punonjësve të shpallur fillimisht në kërkim janë paraqitur më pas janë ndaluar, ndërsa dy të tjerët nuk janë gjetur në banesat e tyre dhe nuk janë paraqitur pranë strukturave përkatëse, pavarësisht njoftimeve. #voxnews #media #news @voxnews.al
Është një situatë humori të veçantë kjo e jona. Një paradoks që vetëm Shqipëria di ta prodhojë kaq bukur. Ne kemi vite që ikim në Itali. Për punë, për qejf, për halle shëndeti. Ikim atje dhe lëmë lesh në kantieret e ndërtimit, në restorante, në hotele, në bujqësi, në kujdesin për të moshuarit. Madje, kur sëmuremi, shkojmë edhe për të lënë lesh nëpër klinikat e spitaleve italiane. Lëmë lesh si në kuptimin financiar ashtu edhe në kuptimit kimiko-mjekësor. Ndërkohë, italianët kanë filluar të vijnë tek ne për të mbjellë lesh. Dhe jo vetëm italianët. Shqipëria prej vitesh është bërë një lloj supermarketi i turizmit mjekësor. Ne mbjellim flokë, rregullojmë dhëmbë, bëjmë ndërhyrje estetike. Klinikat private janë plot me të huaj që vijnë të marrin shërbime mjekësore më lirë, më shpejt dhe, në jo pak raste, me standard të kënaqshëm. Në rrugët e Tiranës sheh plot italianë me kokë të fashuar postmbjellje. Pra, nga njëra anë kemi një mjekësi që po i shërben gjithnjë e më shumë dynjasë. Nga ana tjetër, shqiptari vazhdon të marrë avionin për të shkuar në Itali, Turqi, Greqi apo Gjermani kur puna bëhet serioze. Këtu fillon paradoksi. Sepse statistikisht nuk mund të thuash se mjekësia shqiptare ka dështuar. Përkundrazi. Nëse të huajt vijnë këtu të mbjellin flokët dhe të rregullojnë dhëmbët, do të thotë se kemi mjekë, klinika, pajisje, investime dhe një treg dhe shërbim që funksionon. Pyetja është tjetër është pse kemi mjekësi për flokët e italianit, por shqiptari shkon në Itali kur i duhet të trajtojë kancerin? Pse dimë të mbjellim flokë, por jo gjithmonë të garantojmë trajtimin e sëmundjeve të rënda dhe jo vetëm? Pse dimë t’i bëjmë një të huaji një buzëqeshje perfekte, ndërsa shqiptari duhet të zgërdhihet jashtë vendit për një trajtim që mund t’i shpëtojë jetën? Sigurisht, kjo nuk është vetëm çështje mjekësh. Është çështje sistemi, investimesh, teknologjie, organizimi, financimi dhe prioritetesh. Nejse, po të heqim pak seriozitetin në mendim, pamja nga jashtë është komike. Ne shkojmë në Itali për të shpëtuar dhëmbët dhe jetën. Italianët vijnë në Shqipëri për të rregulluar dhëmbët dhe flokët. Ne atje lëmë lesh. Ata këtu mbjellin lesh. Bilanci tregëtar jek e jek… Dhe kjo na vendos përballë një pyetjeje që është më shumë se një shaka. Sepse nëse një sistem shëndetësor është aq i mirë sa të tërheqë pacientë të huaj, duhet të jetë në gjendje t’u japë të njëjtën siguri edhe pacientëve të vet. Përndryshe kemi arritur një model të çuditshëm: mjekësi për eksport dhe shëndetësi për import. Flokët i mbjellim këtu. Dhëmbët i rregullojmë këtu. Por kur puna bëhet për jetën, marrim rrugën për në Perëndim. Dhe kështu, pas gjithë kësaj historie, nuk di nëse duhet ta quajmë sukses, dështim, turizëm mjekësor apo paradoks. Shit e lër lesh. Punë leshi dmth… #voxnews #media #news
Pauline Roquette - France 24/ Eklipset tregojnë se si ka ndryshuar marrëdhënia e njerëzimit me dijen. Në lashtësi, errësimi i papritur i Diellit shihej si një ogur i keq dhe shkaktonte frikë. Sot, eklipset janë kthyer në një mundësi të rëndësishme për shkencëtarët për të studiuar Diellin, Tokën, kafshët dhe edhe reagimet e njerëzve. Një nga dëshmitë më të hershme të vëzhgimit të një eklipsi është një pllakë balte e zbuluar në qytetin e Ugarit, në Sirinë e sotme, që daton rreth vitit 1223 para Krishtit. Në qytetërimet e lashta, zhdukja e Diellit në mes të ditës shkaktonte habi dhe frikë. Në Kinën e lashtë besohej se një dragua po hante Diellin për shkak të sjelljes së keqe të njerëzve. Banorët u binin daulleve për të trembur dragoin dhe për të rikthyer dritën. Edhe inkasit në Amerikën e Jugut e shihnin eklipsin si shenjë të zemërimit të perëndisë së Diellit. Udhëheqësit përpiqeshin të kuptonin shkakun dhe ta qetësonin atë përmes ritualeve dhe sakrificave. Një eklips diellor i vitit 648 para Krishtit, i parë mbi ishullin grek Paros, frymëzoi edhe poetin Archilochus, i cili e përshkroi errësimin e mesditës si një ngjarje që tregonte se çdo gjë ishte e mundur. Por përtej miteve dhe besimeve, eklipset ndihmuan që njerëzit të kuptonin më mirë lëvizjen e trupave qiellorë. Me kalimin e shekujve, roli shkencor i eklipseve u bë gjithnjë e më i rëndësishëm. Në vitin 1868, gjatë një eklipsi, shkencëtarët zbuluan heliumin në spektrin e Diellit, përpara se ky element të identifikohej në Tokë. Një tjetër moment i rëndësishëm ishte eklipsi i 29 majit 1919. Vëzhgimet e bëra nga Brazili deri në Afrikën Lindore ndihmuan në konfirmimin e teorisë së relativitetit të përgjithshëm të Albert Einstein, duke matur devijimin e dritës së yjeve nga graviteti i Diellit. Sot, edhe pse satelitët e vëzhgojnë Diellin vazhdimisht, eklipset vazhdojnë të jenë të vlefshme për shkencëtarët. Ato krijojnë kushte të rralla që nuk mund të përsëriten lehtësisht me pajisje artificiale. Çfarë studiojnë shkencëtarët gjatë eklipsit? Një nga objektivat kryesore është studimi i koronës diellore, shtresa e jashtme e atmosferës së Diellit. Shkencëtarët përdorin pajisje të quajtura koronografë, të cilat krijojnë një lloj eklipsi artificial duke mbuluar pjesën qendrore të Diellit. Megjithatë, sipas astrofizikanëve, Hëna mbetet shumë më efektive në mbulimin e diskut diellor. Kjo është e rëndësishme sepse aktiviteti i Diellit ndikon në magnetosferën dhe jonosferën e Tokës, si dhe në kushtet që ndikojnë te satelitët, astronautët dhe fluturimet ajrore. Një nga misteret që shkencëtarët po përpiqen të zgjidhin është temperatura shumë e lartë e koronës diellore. Ajo arrin rreth 1.5 milionë Kelvin, ndërsa sipërfaqja e Diellit ka një temperaturë prej rreth 5 800 Kelvin. Studimi i këtyre dukurive mund të ndihmojë gjithashtu në kuptimin më të mirë të yjeve të tjerë dhe të sistemeve ku ndodhen planetet jashtë Sistemit Diellor. #voxnews #media #news
Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, ka nënshkruar një urdhër ekzekutiv që parashikon më pak vaksina për fëmijët. Po ashtu rekomandohet që të ndahen në tre doza të veçanta individuale, vaksinat kundër shytave, fruthit dhe rubeolës (MMR). “Dekada më parë, fëmijët merrnin vetëm një pjesë të vogël të vaksinave që kërkohen sot”, tha Trump të hënën. “Në ato kohë, njerëzit ishin shumë më të shëndetshëm dhe, natyrisht, nivelet e larta të autizmit që vërehen sot nuk ekzistonin.” Administrata Trump ka mbështetur prej kohësh lidhjen e pretenduar mes vaksinave dhe autizmit. Megjithatë studime të shumta kanë gjetur se nuk ka asnjë lidhje mes vaksinës MMR dhe autizmit. Duke folur në Zyrën Ovale, Trump tha se administrata e tij “po njeh rekomandimet standarde të arta për vaksinat e fëmijërisë për vetëm 11 vaksinime kryesore kundër sëmundjeve më serioze dhe të rrezikshme”. “Po i zvogëlojmë. Nuk është vetëm se po bëni më pak vaksina, ose injeksione, siç thonë, por po i bëni ato në një seri vizitash te mjeku”, tha Trump. #voxnews #media #news @voxnews.al
Ka shkuar në 132 numri i personave që kanë humbur jetën si pasojë e tërmetit me magnitudë 7.4 që goditi Kolumbinë, ndërsa regjistrohen më shumë se 570 të plagosur. Numri i të vdekurve ka gjasa të rritet, pasi dyshohet se ka më shumë të bllokuar nën ndërtesat e shembura, ndërsa vendi ka shpallur gjendje e jashtëzakonshme. Tërmeti me magnitudë 7.4 ballë një nga tërmetet më të mëdha në vite goditi në orën 07:34 në një thellësi prej 103 km në provincën Chocó, tha shërbimi gjeologjik i vendit. Ai u ndje në një zonë të madhe, që shtrihej për qindra milje në të gjithë Kolumbinë perëndimore. Shumë nga vdekjet janë përqendruar në qytetin e Pereira-s, në rajonin e kultivimit të kafesë në Kolumbi, me qytetet përreth dhe rajonin e Valle del Cauca që janë goditur gjithashtu rëndë. Ekipet e ndihmës së shpejtë po nxitojnë për të nxjerrë njerëzit nga rrënojat. Midis strukturave të shembura ishin edhe seksionet pediatrike dhe neonatale të një spitali në Cali. Qeveria ka shpallur një katastrofë kombëtare dhe ka dërguar ushtarë në zonë. Rreth 55 km nga epiqendra e tërmetit, qyteti i Pereirës pësoi disa nga dëmet më të mëdha, ku bashkia që ka regjistruar numrin më të lartë të viktimave. Videot e publikuara nga CNN tregojnë momentet kur disa ndërtesa në qytetin kolumbian të Pereirës u shembën gjatë tërmetit vdekjeprurës me magnitudë 7.4 ballë që goditi kombin e Amerikës së Jugut të hënën. Pesë kryeqytete në të gjithë vendin janë në alarm të kuq, 86 ndërtesa janë shembur dhe shtatë aeroporte kanë pezulluar operacionet, sipas Shoqatës Kolumbiane të Kryeqyteteve. Të paktën 188 persona rezultojnë të zhdukur në Cali, tha kryetari i bashkisë së qytetit. Gjashtëmbëdhjetë persona u evakuuan nga një sistem teleferiku ajror në Pereira pasi qëndruan të bllokuar për gjashtë orë, tha zyra e kryetarit të bashkisë së qytetit. Epiqendra e tërmetit ishte pranë fshatit San José del Palmar, në provincën Chocó, por kryebashkiaku lokal León Fabio Marín Moncada tha se mrekullisht nuk kishte pasur vdekje apo lëndime, pavarësisht se rrugët hyrëse dhe dalëse ishin dëmtuar. Departamenti i Shtetit tha se SHBA-ja po i jep Kolumbisë 15.5 milionë dollarë për strehim, ushqim, mbrojtje dhe vlerësime të tërmeteve. Ambasada në Bogota tha se SHBA-të gjithashtu po “ndihmojnë në mënyrë aktive” turistët amerikanë. Tërmeti goditi të ashtuquajturin bosht kafeje të Kolumbisë, një rajon malor, i gjelbër dhe me rëndësi kulturore që ndihmon në fuqizimin e ekonomisë së Kolumbisë. Zona ishte vendi i një tërmeti tjetër në vitin 1999 që vrau gati 1,200 njerëz. #voxnews #media #news
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka reaguar ndaj deklaratave të ardhura nga Beogradi në lidhje me Kosovën dhe lumin Ibër dhe përfshirjen e Shqipërisë në debat. Në një postim të gjatë në X, Rama thekson se Shqipëria nuk ka asnjë pretendim territorial ndaj Serbisë dhe se mbështetja e Tiranës për Kosovën nuk ka nevojë për narrativën e një “Shqipërie të Madhe”. Sipas kryeministrit, Kosova është një shtet më vete dhe shqiptarët e Kosovës janë qytetarë të Republikës së Kosovës, me institucionet dhe të drejtën e tyre për të përcaktuar të ardhmen. Rama i drejtohet drejtpërdrejt edhe narrativës së Beogradit për statusin e Kosovës, duke deklaruar se “Serbia e humbi Kosovën”, ndërsa shton se përsëritja e të kundërtës nuk e ndryshon realitetin territorial. “Territori i Republikës së Kosovës nuk është territor serb dhe burimet natyrore që ndodhen në të nuk janë burime të Republikës së Serbisë”, shprehet ai. Rama argumenton se lumi Ibër duhet trajtuar si një sistem ujor ndërkufitar. Ai pranon se Serbia është e lirë të menaxhojë burimet që ndodhen brenda juridiksionit të saj, por thekson se pasojat e mundshme për një shtet tjetër nuk mund të ndalen në kufirin shtetëror. “Kjo është pikërisht arsyeja pse ekziston e drejta ndërkombëtare e ujërave”, shkruan Rama, "lumenjtë kanë zakonin e bezdisshëm të ndjekin gjeografinë dhe jo argumentet diplomatike”. Kryeministri shqiptar thotë gjithashtu se të drejtat, siguria, prona, gjuha dhe trashëgimia kulturore e komunitetit serb në Kosovë duhet të mbrohen. Rama thekson se Shqipëria dëshiron marrëdhënie të mira me Serbinë dhe një rajon të integruar në Bashkimin Europian, ku, sipas tij, duhet të përfshihet edhe Serbia. "Por fqinjësia e mirë nuk mund të nënkuptojë që fqinjët e Serbisë të pranojnë versionin e Serbisë për historinë”, shkruan Rama. "Ballkani ka paguar tashmë një çmim shumë të lartë, në gjak dhe në kohë të humbur". #voxnews #media #news
Oqeanet e botës kanë shënuar në korrik temperaturat më të larta të regjistruara ndonjëherë, duke dhënë një tjetër sinjal alarmi për ndryshimet klimatike. Sipas shërbimit europian të monitorimit të klimës, Copernicus, temperatura mesatare e sipërfaqes së deteve, jashtë zonave polare, arriti në 20.96 gradë Celsius. Rekordi i mëparshëm për muajin korrik ishte 20.89 gradë, i vendosur në vitin 2023. Një faktor që po e shtyn më tej temperaturën është edhe El Nino, fenomeni natyror në Paqësor, i cili pritet të forcohet gjatë muajve të ardhshëm. I kombinuar me ngrohjen globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor, ai mund të sjellë temperatura edhe më ekstreme. Edhe Europa po përballet me pasoja të forta. Temperaturat e detit arritën rekorde përgjatë Atlantikut dhe Mesdheut Perëndimor, duke shkaktuar valë të fuqishme të të nxehtit detar. Ndërkohë, Europa Perëndimore përjetoi qershorin dhe korrikun më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, ndërsa thatësira dhe temperaturat e larta favorizuan zjarre masive në Francë, Spanjë, Gjermani dhe vende të tjera. Shkencëtarët paralajmërojnë se ujërat më të ngrohta thithin më pak dioksid karboni, ndërsa ndryshojnë ekosistemet detare dhe prishin zinxhirët ushqimorë. Sipas ekspertëve, moti që dikur konsiderohej ekstrem po shndërrohet gjithnjë e më shumë në “normalitetin e ri” klimatik. #voxnews #media #news @voxnews.al
Policia normalisht, duhet të jetë shembull për zbatimin e ligjit. Por kjo gjë nuk ndodh në Vorë. Sipas një denoncimi të ardhur në redaksinë e Vox News, çdo natë, makinat e Policisë bllokojnë rrugët, duke parkuar dysh. Pavarësisht shqetësimit të qytetarëve, kjo situatë është përsëritëse. “Prsh. Shifeni pak makinat e policis se kom nr 7 ne Vore, vijojn perseri ne mes te rruges si te jen gango.!!! Nje polic me ka then se ka then Lorisi shefi komisarjatit aty rrini se spyes per njeri une se kam lidhje shum larte. Ok, po ne pse ne gjobisni ???!!!!”, thotë denoncuesi. Shef komisariati në Vorë, është Loris Dervishi. Sipas denoncuesit, ai e ka gruan punonjëse në Gjykatën Kushtetuese, dhe ndaj bën “trimin”, ndërsa “ne na këpusin me gjoba çdo darkë”, thotë denoncuesi. #voxnews #media #news
ShBA-ja po kërkon mbylljen me çdo kusht të luftës me Iranin. Sipas gazetës “The Wall Street Journal”, presidenti Donald Trump është i gatshëm t’i japë fund luftës me Iranin, edhe pa arritur një marrëveshje për programin bërthamor të Teheranit, nëse Irani do të rihapë plotësisht ngushticën e Hormuzit. Sipas gazetës, Trump e ka diskutuar privatisht këtë mundësi me këshilltarët e tij të lartë, pas disa javësh përgatitjesh për të shpallur fitoren, në rast se Irani do të rikthejë lëvizjen e lirë të anijeve në këtë rrugë strategjike detare. Por kjo mundësi u bë më e vështirë të shtunën, pasi Irani paraqiti një sërë kërkesash në këmbim të lejimit të qarkullimit të lirë në ngushticë. Teherani kërkon miliarda dollarë pagesa nga Shtetet e Bashkuara, tërheqjen e trupave amerikane nga rajoni, si dhe përfundimin e bllokadës detare amerikane. Sipas “Wall Street Journal”, Irani ka vendosur kësaj herë kushte më të rënda se më parë për të lejuar qarkullimin e lirë të anijeve në ngushticën e Hormuzit. Kjo ngushticë është një prej pikave më strategjike të transportit detar në botë dhe një arterie kryesore për furnizimin global me naftë. Irani aktualisht ka arritur një marrëveshje me Omanin për administrimin e Ngushticës së Hormuzit, por zbatimi i saj varet plotësisht nga pranimi i kushteve nga ShBA-ja. #voxnews #media #news
Një turiste gjermane 33-vjeçare ka humbur jetën më 30 korrik në Himarë, ndërsa kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka denoncuar publikisht mënyrën se si është menaxhuar rasti. Përmes një postimi në Facebook, Berisha ka publikuar një denoncim të një qytetari, i cili ngre pikëpyetje mbi vonesat në transportin e pacientes drejt Tiranës, mungesën e një piste për uljen e helikopterëve të emergjencës dhe gjendjen e shërbimeve shëndetësore në Himarë. Ai akuzon gjithashtu Policinë se ka dhënë një version të rremë për ngjarjen. #voxnews #media #news
Në një intervistë për revistën e pavarur serbe “Radar”, një nga shkrimtarët më të shquar serbë dhe kritikët më të ashpër të nacionalizmit, Svetisllav Basara, ka folur gjerësisht mbi krizën e thellë politike e shoqërore që ka përfshirë Serbinë. Në romanin e tij më të fundit, “Gjingjiqi: Kujtimet nga ana tjetër e varrit”, Basara analizon historinë e re serbe, duke filluar nga çështja e Kosovës e deri te kapja e shtetit nga Aleksandar Vuçiq, roli i kishës dhe përgjegjësia e elitave politike të prirë nga Vojisllav Koshtunica e Boris Tadiqi. Duke komentuar politikat e sotme të regjimit ndaj Kosovës, Basara nuk u pajtuan me konstatimin se Aleksandar Vuçiq po fshin edhe gjurmët e fundit të pranisë shtetërore serbe në Kosovë. Ai tha se gjurmët e fundit të pranisë shtetërore serbe në Kosovë janë fshirë në një proces që ka përfunduar gjeopolitikisht shumë më herët. Sipas Basarës, gjurmët e fundit të shtetësisë serbe në Kosovë janë fshirë realisht që në ditën e nënshkrimit të Marrëveshjes së Kumanovës në vitin 1999. Të gjitha strukturat ose “institucionet” që Beogradi ka pretenduar se mbante atje pas luftës nuk ishin gjë tjetër veçse imazhe të rreme të krijuara për konsum të brendshëm politik, ashtu siç janë bërë edhe vetë institucionet e Republikës së Serbisë, shtoi Basara. Sipas shkrimtarit serb, rënia e Serbisë në gjendjen e sotme nuk mund t'i faturohet vetëm Aleksandar Vuçiqit apo as thjesht Slobodan Millosheviqit. Basara pretendon se gjendja aktuale është produkt i mbetjeve të mbledhura nën qilim për më shumë se një shekull e gjysmë. “Nuk është Vuçiqi ai që e bëri Serbinë kështu siç është; ai vetëm hoqi dorezat dhe hoqi velin e fundit nga fytyra e saj e shëmtuar. Qilimi nën të cilin për më shumë se një shekull e gjysmë regjimet fshihnin krimet dhe bëmat e fëlliqura është kalbur dhe përmbajtja me erë të keqe ka dalë në sipërfaqe”, shprehet Basara. Ai shton se politika e sotme është e vazhdueshme dhe strukturore: lufta epike për Kosovën, ksenofobia, urrejtja ndaj Perëndimit dhe klerikalizmi i stilit e fashistit Dimitrije Lotiq, të ushqyera me dekada nga intelektualët nacionalistë dhe të përshtatura në shekullin 21 nga ideologë si Dobrica Qosiq. Një nga pjesët më goditëse të intervistës lidhet me figurën e ish-kryeministrit properëndimor Zoran Gjingjiq dhe sfondin e vrasjes së tij në vitin 2003. Basara zbulon se Gjingjiq nuk kishte më asnjë shans të mbijetonte politikisht apo fizikisht, sepse tentoi të këpuste qarkun e nacionalizmit dhe të bënte ndryshime strukturore. “Gjingjiq u vra edhe pse nuk do të duhej të vritej. Ai e kishte kuptuar se nuk mund të bënte asgjë nga ato që kishte planifikuar për shkak të pengesave dhe tashmë po negocionte me disa universitete evropiane për t'u larguar nga politika pas zgjedhjeve të para. Rrethi i tij politik e dinte këtë. E vranë pjesërisht nga inati i pastër, e pjesërisht për të dërguar një mesazh: ‘Kështu do të përfundojë çdokush që guxon të prishë rendin e çarshisë’”, argumenton Basara. Sipas tij, pasuesit e menjëhershëm të pushtetit pas atentatit - Vojislav Koshtunica dhe Boris Tadiq - ishin përfituesit e parë që gëzuan pushtet të pakufizuar për tetë vjet, duke hapur rrugën e rikthimit të radikalëve. Basara e akuzon drejtpërdrejt Koshtunicën se vendosi “kontinuitet shtetëror” me strukturat e Millosheviqit, mbështeti rebelimin e armatosur të njësisë JSO dhe përdori mjetet e shtetit e klerikalizmit për të bllokuar reformat. Mbi rolin e Kishës Ortodokse Serbe dhe klerikalizmit, Basara përmend raste të ndërhyrjes direkte politike e gjyqësore, si mbyllja e hetimeve për pedofili ndaj peshkopit Pahomije me urdhër të drejtpërdrejtë politik të Koshtunicës, apo promovimin e ideve fashiste e ushtarake nën petkun e fesë. I pyetur për mënyrën se si Aleksandar Vuçiq ka kapur çdo pore të shtetit, të shërbimeve të sigurisë e medias, Basara nënvizon se Vuçiqi e mori pushtetin dhuratë nga dështimet e Tadiqit dhe paaftësia e elitave të vetëquajtura demokratike. #voxnews #media #news
Më shumë se 130,000 njerëz largohen nga rajoni i Ballkanit çdo vit. Pse po largohen të rinjtë dhe a janë subvencionet e shpallura nga politikanët rajonalë një nxitje e mjaftueshme për t'u kthyer? Mario (30), Mijat (29) dhe Matija (22) duket se nuk kanë asgjë të përbashkët. Njëri është nga Tuzla, tjetri nga Negotini, i treti nga Zagrebi. Ata kanë mbaruar shkolla të mesme dhe universitete të ndryshme, kanë profesione të ndryshme dhe nuk e njohin njëri-tjetrin. Ajo që kanë të përbashkët është se vijnë nga Ballkani. Dhe se jetojnë jashtë vendit ose planifikojnë të largohen. Të tre i thonë DW se nuk e morën vendimin për t'u larguar brenda natës. Edhe pse motivet e tyre për t'u larguar ishin të ndryshme, arsyet janë të njëjta: çrregullimi i sistemit dhe mungesa e organizimit të shoqërisë. "Pse njerëzit largohen nga Kroacia? Asgjë nuk funksionon atje! Transporti publik, kopshtet, nuk ka punë, nuk ka apartamente, gjithçka është e shtrenjtë. Njerëzit duan të jetojnë në vende ku funksionon, nuk ka të bëjë vetëm me paratë", thotë Matija, i cili jeton në qytetin gjerman të Mainzit që nga mosha 16 vjeç. Një nga shumë Se ata nuk janë të vetëm në vendimin e tyre për të emigruar dëshmohet nga fakti se mesatarisht rreth 133,500 njerëz largohen nga Ballkaniçdo vit. Kjo tregohet nga baza e të dhënave e Organizatës Ndërkombëtare për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), e cila regjistron numrin e njerëzve që janë zhvendosur në një vend në një vit të vetëm. Edhe pse nuk ka statistika zyrtare për numrin e atyre që largohen nga vendi në nivel kombëtar (përveç Kroacisë), të dhënat e OECD-së për 31 vende tregojnë se në periudhën nga viti 2019 deri në vitin 2023 - viti i fundit për të cilin ka të dhëna të disponueshme - një total prej më shumë se 660,000 njerëz u larguan nga Serbia, Kroacia, Mali i Zi dhe Bosnja dhe Hercegovina. Sipas këtyre të dhënave, vendi kryesor për sa i përket "ikjes së trurit" është Kroacia, nga e cila ikin rreth 47,000 banorë çdo vit. Kroacia ka rreth 3.8 milionë qytetarë. Më pas në këtë listë famëkeqe është Serbia, e cila humbet mesatarisht 43,000 banorë çdo vit, ndërsa rreth 40,000 qytetarë largohen nga Bosnja dhe Hercegovinaçdo vit. Në vitin 2023, Sekretarja e Përgjithshme e Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal, Majlinda Bregu, njoftoi se, sipas vlerësimeve, rajoni i Ballkanit Perëndimor do të humbasë midis një të katërtën dedi në gjysmën e qytetarëve të saj të rinj të kualifikuar dhe të arsimuar në dekadat e ardhshme. Ajo theksoi shkallën e lartë të papunësisë, varfërinë dhe përjashtimin si disa nga arsyet kryesore. Pse po largohen të rinjtë? Edhe pse migrimi nga Ballkani nuk është "nga dje", ekspertët tregojnë se faktorët kanë ndryshuar në 30 vitet e fundit. Demografi Vladimir Nikitoviq nga Instituti i Shkencave Sociale në Beograd shpjegon për DW se, ndryshe nga të ashtuquajturit faktorë shtytës që dikur dominonin dhe që kryesisht kishin të bënin mearsye ekonomike, sot njerëzit motivohen edhe nga faktorët e kënaqësisë ose pakënaqësisë me gjendjen e shoqërisë. Megjithatë, ndonëse cilësia e jetës është një faktor i rëndësishëm, Nikitoviq vëren se ajo ndryshon në varësi të llojit të profesionit dhe se është e vështirë të thuhet me siguri se është bërë më e rëndësishme se të ardhurat. "Për njerëzit me arsim të lartë, të cilët si rregull kanë pritje më të larta nga jeta, cilësia e jetës dhe të gjithë faktorët që nuk lidhen ekskluzivisht me paratë ose pagën janë shumë lart në listën e prioriteteve", thekson ai dhe shton: "Nga ana tjetër, për njerëzit që janë në profesione të tjera, kryesisht duke kryer punë manuale, ku ndryshimet në të ardhura janë shpesh pesë ose gjashtë herë më të mëdha se këtu, është mjaft logjike që faktori ekonomik është ende vendimtar. Kjo është ende pjesa më e madhe e njerëzve që largohen". #voxnews #media #news
Policia njoftoi se mbrëmë, rreth orës 22:20, në lagjen “Xhabije”, dyshohet se 2 shtetas të paidentifikuar kanë hyrë në banesën e shtetases O. N., 23 vjeçe, dhe e kanë dhunuar fizikisht. “Shtetasja O. N., ndodhet në Spitalin Rajonal Shkodër, nën kujdesin e mjekëve. Shërbimet e Policisë po punojnë për identifikimin dhe kapjen e autorëve. Grupi hetimor po kryen veprimet për sqarimin e plotë të rrethanave të ngjarjes” - thuhet në njoftim. #voxnews #media #news @voxnews.al
Nga Katie Martin, Financial Times Përfshirja e SHBA-ve në tregun e jenit japonez ngjan me një veprim të motivuar nga interesi i arsyeshëm vetjak. Aventurat e Thesarit amerikan në tregun e jenit japonez mund të duken si diçka mjaft abstrakte — lloji i ngjarjes së “makroekonomisë së madhe” që i emocionon ata që ëndërrojnë të bëhen guvernatorë bankash qendrore dhe i lodh ata që jetojnë për të kuptuar mekanizmat e brendshëm të tregut valutor. Në një nivel sipërfaqësor, kjo është gjithashtu diçka mjaft e thjeshtë dhe jo shumë kontroverse. Monedha e Japonisë ka rënë prej muajsh, me sa duket përtej nivelit që mund të justifikohet vetëm nga diferencat e normave të interesit në botë. Japonia kërkoi ndihmë dhe SHBA-të, aleati i saj i palëkundur, ishte e gatshme ta ndihmonte: bleu jen, trembi spekulatorët dhe premtoi veprime të tjera të përbashkëta nëse tregu nuk sillet siç duhet. E gjithë kjo mund të funksionojë madje — një gjë e rrallë në një treg që zakonisht e poshtëron këdo që përpiqet ta kontrollojë. Deri këtu, gjithçka duket e thjeshtë: një shprehje bujare solidariteti nga SHBA-të dhe një kujtesë se, të paktën në periudhën afatshkurtër, kjo superfuqi mund të ndikojë edhe mbi monedhat — tregu më i madh në planet — dhe ta orientojë atë sipas vullnetit të saj. Por në themel të gjithë kësaj qëndron një seri tensionesh që meritojnë vëmendje përtej rrethit të specialistëve të tregjeve valutore. E gjithë kjo histori prek në zemër disa nga kontradiktat dhe dobësitë kryesore ekonomike të SHBA-së, si dhe kufijtë e fuqisë së saj. Mes vëzhguesve të tregjeve globale, pak janë bindur nga shpjegimi që SHBA-të kanë dhënë për përfshirjen e saj në një monedhë të një vendi kaq të largët. Në një intervistë për Nikkei, sekretari i Thesarit Scott Bessent sugjeroi se blerjet e jenit që ai drejtoi kishin për qëllim të ulnin rrezikun e një krize më të gjerë valutore në Azi, duke thënë se “shumë monedha aziatike ndjekin jenin japonez”. Është disi e tepruar të besohet se një krizë e ngjashme me atë të vitit 1998 ishte vërtet në horizont, por Bessent ka të drejtë kur thekson se disa nga monedhat kryesore aziatike kanë qenë në rënie prej kohësh. Kit Juckes, analist i tregjeve valutore në Société Générale, vëren se Japonia, Kina dhe Koreja e Jugut së bashku përbëjnë rreth 18 për qind të tregtisë së SHBA-së, ndërsa monedhat e tyre janë zhvlerësuar me rreth 9 për qind gjatë dekadës së fundit. Kjo përbën problem për SHBA-të në disa drejtime. Njëri prej tyre është se monedhat e dobëta në Azi i bëjnë eksportet e rajonit shumë më të lira dhe importet nga SHBA-ja shumë më të shtrenjta. Dobësia e monedhave aziatike është paraqitur shpesh nga SHBA-ja si një formë avantazhi të padrejtë në eksport. Por çdo përpjekje e drejtpërdrejtë dhe agresive për ta korrigjuar këtë situatë sjell kompromise shumë të dhimbshme, jo aq për Azinë sa për vetë SHBA-në. Japonia, për shembull, mund ta forcojë ndjeshëm jenin në një nga dy mënyrat: përmes një rritjeje masive të normave të interesit në Japoni ose përmes shitjes masive të rezervës së saj të jashtëzakonshme të bonove të Thesarit amerikan. Rritja e normave të interesit është e vështirë për arsye të politikës së brendshme, por edhe sepse do t’i bënte bonot qeveritare japoneze një investim më tërheqës për investitorët vendas dhe madje edhe globalë, krahasuar me bonot amerikane. Ndërsa nëse Japonia do të rriste shitjet e saj tashmë të konsiderueshme të aktiveve amerikane, kjo do t’i shkaktonte dëm të drejtpërdrejtë SHBA-së, përmes uljes së çmimeve të bonove amerikane dhe rritjes së kostos së huamarrjes së SHBA-së. Fakti është se, pavarësisht retorikës së fortë për tregtinë, mbrojtjen dhe gjeopolitikën, SHBA-ja ka nevojë për miq dhe aleatë. Ajo ka nevojë që bota të blejë bonot e saj dhe nuk mund të përballojë që fuqitë e huaja t’i shmangin ato apo, aq më keq, t’i shesin. SHBA-ja jeton me para të marra hua, duke tejkaluar ndjeshëm ekonomitë e tjera të zhvilluara për nga madhësia e deficitit të saj fiskal. #voxnews #media #news
Deputeti ukrainas Oleksiy Goncharenko, i cili ka nisur në Parlamentin e Ukrainës projektligjin për njohjen e pavarësisë së Kosovës, ka reaguar ashpër ndaj qëndrimit që mbajti presidenti Volodymyr Zelensky gjatë vizitës së tij në Serbi. Zelensky, teksa ndodhej në Beograd, tha se Ukraina nuk ka ndërmend ta ndryshojë qëndrimin e saj ndaj mosnjohjes së pavarësisë së Kosovës. Kjo deklaratë u konsiderua nga Goncharenko si një “gabim diplomatik”. Përmes një publikimi në rrjetin social “X”, deputeti ukrainas e ndau deklaratën e presidentit të vet, duke shtuar edhe një fotografi që tregonte heqjen e mbishkrimit “Free Ukraine” nga Hoteli Grand në Prishtinë. Goncharenko theksoi se shumica e qytetarëve ukrainas e mbështesin pavarësinë e Kosovës dhe se, sipas tij, Kievi duhet ta njohë zyrtarisht shtetin kosovar. Ai u zotua se do të vazhdojë betejën për këtë çështje, duke shprehur bindjen se njohja nga ana e Ukrainës është vetëm çështje kohe. Goncharenko konsiderohet një ndër zërat kryesorë brenda skenës politike ukrainase që kanë kërkuar hapur njohjen e Kosovës, duke e lidhur këtë hap me interesat strategjike dhe politikën e jashtme të vendit të tij. #voxnews #media #news @voxnews.al
Login
