Ikja e ShkĂ«lqim Hajdarit nga posti i Kryeinspektorit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m pa dhĂ«nĂ« njĂ« motiv dorĂ«heqje nuk Ă«shtĂ« aq e pastĂ«r, por e mbushur me prapaskena pĂ«r emĂ«rimin e tij nĂ« krye tĂ« njĂ« institucioni kushtetues, me qĂ«llim pĂ«r tâu bĂ«rĂ« vegĂ«l e pushtetit nĂ« agoni tĂ« Edi RamĂ«s. Edi Rama mĂ«sohet se e ka projektuar Hajdarin nĂ« krye tĂ« KLSH. ShkĂ«lqim Hajdari shihet si njĂ« figurĂ« e afĂ«rt me qeverinĂ« Rama, ndaj projektimi i tij si kryetar i Kontrollit tĂ« LartĂ« tĂ« Shtetit (KLSH) besohet se diktohet nga llogaritje politike. Hajdari ka qenĂ« njĂ« ish-prokuror dhe prej vitit 2016 Ă«shtĂ« vendosur nga vetĂ« Rama nĂ« poste tĂ« larta ekzekutive. Ai madje Ă«shtĂ« angazhuar hapur nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« qĂ«ndrimeve tĂ« kryeministrit, duke dalĂ« publikisht pĂ«r ta mbrojtur atĂ« nĂ« çështje delikate politike. PĂ«r shembull, gjatĂ« debatit pĂ«r marrĂ«veshjen detare me GreqinĂ«, Hajdari doli hapur nĂ« mbrojtje tĂ« RamĂ«s, duke deklaruar se kryeministri ânuk tradhton interesat kombĂ«tareâ dhe e portretizoi atĂ« si patriot. KĂ«to fakte sugjerojnĂ« se Rama kĂ«rkon ta ketĂ« nĂ« krye tĂ« KLSH-sĂ« njĂ« njeri tĂ« besuar politikisht, i cili nĂ« tĂ« kaluarĂ«n ka dĂ«shmuar lojalitet dhe gatishmĂ«ri pĂ«r tĂ« mbrojtur linjĂ«n e qeverisĂ«. EmĂ«rimi i Hajdarit shihet pra si njĂ« lĂ«vizje pĂ«r tĂ« forcuar kontrollin politik mbi kĂ«tĂ« institucion kushtetues, nĂ« njĂ« kohĂ« kur mazhoranca synon stabilitet dhe âqetĂ«siâ nga institucionet e pavarura. Mungesa e transparencĂ«s mbi arsyet e largimit nga posti i mĂ«parshĂ«m forcon perceptimin se motivet kryesore janĂ« politike, jo profesionale.
Objektivat Strategjikë: Kontrolli mbi KLSH dhe Synimet e Ramës
Vendosja e njĂ« personi tĂ« besuar si Hajdari nĂ« krye tĂ« KLSH i shĂ«rben RamĂ«s pĂ«r tĂ« arritur disa objektiva strategjikĂ«. SĂ« pari, KLSH Ă«shtĂ« institucioni suprem i auditimit shtetĂ«ror, qĂ« kontrollon financat publike dhe zbatimin e ligjit nĂ« pĂ«rdorimin e fondeve; kontrolli mbi tĂ« do tâi jepte qeverisĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« frenojĂ« zbulimin e abuzimeve tĂ« mundshme financiare ose skandaleve tĂ« korrupsionit nĂ« administratĂ«. NĂ«n drejtimin e deritanishĂ«m tĂ« Arben Shehut, KLSH ka qenĂ« aktiv nĂ« evidentimin e shkeljeve â p.sh., raportoi njĂ« koncesion tĂ« dyshimtĂ« laboratorĂ«sh nĂ« shĂ«ndetĂ«si dhe kĂ«rkoi madje anulimin e kontratĂ«s pĂ«r shkelje ligjore. NjĂ« KLSH i pavarur ka bĂ«rĂ« kallĂ«zime penale dhe mijĂ«ra rekomandime administrative çdo vit, duke ushtruar presion mbi institucionet publike. Duke emĂ«ruar Hajdarin, Rama ka gjasa tĂ« zbutĂ« kĂ«tĂ« kontroll: njĂ« kryetar i KLSH-sĂ« politikisht i lidhur mund tĂ« zgjedhĂ« tĂ« ulĂ« ritmin e auditimeve sensitive ose tĂ« mos i çojĂ« pĂ«r ndjekje penale konstatimet qĂ« prekin njerĂ«z tĂ« pushtetshĂ«m. Po ashtu, kontrolli i KLSH i jep qeverisĂ« mundĂ«sinĂ« ta pĂ«rdorĂ« kĂ«tĂ« institucion nĂ« mĂ«nyrĂ« selektive â p.sh. pĂ«r tĂ« hetuar formalisht kundĂ«rshtarĂ«t politikĂ« ose pĂ«r tĂ« spostuar vĂ«mendjen me auditime periferike â ndĂ«rsa shmangen auditimet qĂ« prekin vetĂ« qeverinĂ«. NĂ« thelb, objektivi strategjik Ă«shtĂ« kapja e kontrollit tĂ« llogaridhĂ«nies financiare, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« çdo problem tĂ« parandalohet ose manipulohet brenda dyerve tĂ« ekzekutivit.
Efektet në Balancën Institucionale dhe Pavarësinë e Institucioneve
Kjo lĂ«vizje ngre shqetĂ«sime serioze pĂ«r ekuilibrat institucionalĂ« nĂ« ShqipĂ«ri. Kontrolli i LartĂ« i Shtetit, me KushtetutĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« institucion i pavarur qĂ« duhet tĂ« veprojĂ« si kundĂ«rpeshĂ« ndaj pushtetit ekzekutiv, duke kontrolluar abuzimet financiare. EmĂ«rimi i njĂ« aleati tĂ« kryeministrit nĂ« krye tĂ« KLSH rrezikon tĂ« zhbĂ«jĂ« kĂ«tĂ« pavarĂ«si, duke e shndĂ«rruar de facto KLSH-nĂ« nĂ« zgjatim tĂ« vullnetit qeveritar. NĂ« vitet e fundit janĂ« vĂ«rejtur prirje tĂ« ngjashme me institucione tĂ« tjera tĂ« pavarura dhe agjenci rregullatore, tĂ« cilat janĂ« vĂ«nĂ« nĂ«n ndikimin e maxhorancĂ«s, gjĂ« qĂ« ka dobĂ«suar kontrollin dhe balancat demokratike. NĂ« rastin konkret, pasojat e kapjes sĂ« KLSH-sĂ« do tĂ« ishin: reduktimi i transparencĂ«s nĂ« menaxhimin e financave publike, dobĂ«simi i kontrolleve ndaj korrupsionit dhe rritja e pandĂ«shkueshmĂ«risĂ«. Alarmin e ka dhĂ«nĂ« vetĂ« kreu aktual i KLSH Arben Shehu, i cili pak muaj mĂ« parĂ« u ankua publikisht nĂ« Kuvend se institucionet â pĂ«rfshirĂ« Zyra e Kryeministrit â po bllokojnĂ« auditimet dhe nuk po i japin akses tĂ« dhĂ«nave auditorĂ«ve. Kjo tregon se ekzekutivi de facto ka penguar punĂ«n e KLSH-sĂ« sĂ« pavarur; me Hajdarin nĂ« krye, nĂ« vend qĂ« qeveria tĂ« pĂ«rshtatet me ligjin, pritet mĂ« tepĂ«r qĂ« KLSH-ja âtâi pĂ«rshtatetâ vullnetit tĂ« qeverisĂ«. KĂ«shtu, balanca institucionale anon edhe mĂ« shumĂ« nga pushteti ekzekutiv, duke dobĂ«suar kontrollin parlamentar dhe publik mbi qeverisjen.
Kujt i shërben dhe kë godet kjo lëvizje
Vendosja e ShkĂ«lqim Hajdarit nĂ« krye tĂ« KLSH pritet tâi shĂ«rbejĂ« drejtpĂ«rdrejt interesave tĂ« kryeministrit Rama dhe rrethit tĂ« tij qeverisĂ«s, ndĂ«rsa godet parimin e pĂ«rgjegjshmĂ«risĂ« ndaj publikut dhe çdo kundĂ«rshtari politik. NĂ« radhĂ« tĂ« parĂ«, nga kjo lĂ«vizje pĂ«rfitojnĂ« qeveritarĂ«t dhe zyrtarĂ«t e maxhorancĂ«s, sepse njĂ« KLSH i kontrolluar nuk pritet tâi ekspozojĂ« abuzimet e tyre financiare. Me Hajdarin nĂ« krye, gjasat janĂ« qĂ« auditimet nĂ« ministri e bashki tĂ« drejtuara nga PS tĂ« jenĂ« mĂ« pak agresive dhe raportet pĂ«r shkelje tĂ« mos marrin dhen si mĂ« parĂ«. Kjo mbron jo vetĂ«m vetĂ« RamĂ«n, por edhe ministrat dhe zyrtarĂ«t e lartĂ« nga skandalet financiare ose kallĂ«zimet penale qĂ« mund tĂ« dilnin nga auditimet e KLSH-sĂ«. SĂ« dyti, pĂ«rfiton rrethi oligarkik pranĂ« qeverisĂ«. ShumĂ« biznese tĂ« mĂ«dha tĂ« favorizuara nga qeveria â pĂ«rfshirĂ« grupet e fuqishme koncesionare apo klientĂ«t e pushtetit â preferojnĂ« njĂ« KLSH tĂ« kapur qĂ« mbyll sytĂ«. PĂ«r shembull, kur KLSH kreu auditime tĂ« pavarura, ka kapur raste skandaloze si koncesioni i laboratorĂ«ve nĂ« shĂ«ndetĂ«si qĂ« u dha nĂ« shkelje tĂ« ligjit apo lejimi nga institucionet shtetĂ«rore i produkteve ushqimore tĂ« rrezikshme tĂ« importit pa plotĂ«suar kriteret. NjĂ« kryetar i komanduar politikisht ka gjasa tĂ« mbrojĂ« kĂ«to interesa private duke mos i evidentuar fare problemet ose duke mos i çuar çështjet nĂ« Prokurori. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, kjo lĂ«vizje dĂ«mton opozitĂ«n dhe zĂ«rat kritikĂ«, tĂ« cilĂ«t humbasin njĂ« aleat potencial nĂ« zbulimin e aferave korruptive. Raportet e KLSH shpesh kanĂ« qenĂ« bazĂ« pĂ«r denoncimet e opozitĂ«s; nĂ«se kĂ«to raporte zbuten apo kontrollohen nga qeveria, opozita mbetet pa municion faktik nĂ« betejĂ«n publike. Po kĂ«shtu, qytetarĂ«t humbasin, sepse dobĂ«simi i kontrollit financiar cenon interesin publik â taksat e tyre mund tĂ« shpĂ«rdorohen pa u vĂ«nĂ« re. PĂ«rmbledhtas, lĂ«vizja i shĂ«rben pushtetit aktual pĂ«r tĂ« mbrojtur veten dhe klientĂ«t e vet, ndĂ«rsa godet transparencĂ«n, llogaridhĂ«nien dhe çdo aktor qĂ« do tâi vinte fre abuzimit me fondet publike.
Sfondi Politik dhe Institucional i Shkëlqim Hajdarit
ShkĂ«lqim Hajdari ka njĂ« karrierĂ« tĂ« gjatĂ« nĂ« sistemin e drejtĂ«sisĂ«, por edhe njĂ« profil politik jo tĂ« panjohur. Ai ka shĂ«rbyer si prokuror pĂ«r mbi 20 vjet, duke arritur deri nĂ« pozicionin e Kryeprokurorit tĂ« Apelit para vitit 2016. Gjithashtu ka qenĂ« anĂ«tar i KĂ«shillit tĂ« ProkurorisĂ« dhe drejtues i ShoqatĂ«s sĂ« ProkurorĂ«ve, duke u bĂ«rĂ« njĂ« figurĂ« me ndikim nĂ« sistemin e drejtĂ«sisĂ«. NĂ« vitin 2016, Hajdari hoqi dorĂ« nga sistemi i prokurorisĂ« dhe u rekrutua nga qeveria socialiste pĂ«r tĂ« drejtuar Inspektoratin Qendror â njĂ« strukturĂ« e re pĂ«r reformimin e inspektimeve shtetĂ«rore. EmĂ«rimi i tij nĂ« atĂ« post nga KĂ«shilli i Ministrave (pra nga qeveria Rama) tregoi afrimin e tij me pushtetin ekzekutiv. GjatĂ« drejtimit tĂ« Inspektoratit, Hajdari u vu re pĂ«r zbatimin e njĂ« reforme nĂ« sistemin e inspektimeve dhe u shfaq si zĂ« publik nĂ« disa çështje. MegjithĂ«se formalisht duhej tĂ« ishte teknik, ai nuk nguroi tĂ« merrte anĂ« publike nĂ« debate politike sensitive, zakonisht nĂ« krah tĂ« qeverisĂ«. PĂ«r shembull, nĂ« kulmin e polemikave mbi detin me GreqinĂ«, ndonĂ«se nuk ishte ekspert i fushĂ«s, Hajdari u pozicionua nĂ« media si avokat i qeverisĂ« duke siguruar opinionin se Rama po mbronte interesat kombĂ«tare. Kjo sjellje ngriti vetulla pĂ«r ndĂ«rlikimin e figurave tĂ« drejtĂ«sisĂ« nĂ« propagandĂ«n qeveritare. Nga ana tjetĂ«r, Hajdari Ă«shtĂ« shfaqur edhe si mbĂ«shtetĂ«s i fortĂ« i organeve tĂ« reja tĂ« drejtĂ«sisĂ«, SPAK dhe GJKKO, duke duartrokitur punĂ«n e tyre. Kjo Ă«shtĂ« interesante pasi kryeministri Rama kohĂ«t e fundit ka shprehur pakĂ«naqĂ«si ndaj SPAK-ut; megjithatĂ« duket se Hajdari ka ruajtur pozicionin pro-reformĂ«s nĂ« drejtĂ«si, ndoshta pĂ«r tĂ« kultivuar imazhin e njĂ« zyrtari me integritet. Gjithsesi, fakti qĂ« ai u largua papritur nga detyra e Kryeinspektorit nĂ« janar 2026 pa shpjegime bindĂ«se zyrtare flet se vendimet rreth tij merren me prapavijĂ« politike. Sfondi i Hajdarit pĂ«rmbledh dy tipare kyçe: pĂ«rvojĂ« institucionale nĂ« drejtĂ«si dhe afĂ«rsi me pushtetin politik. Kjo e bĂ«n atĂ« njĂ« kandidat tĂ« pranueshĂ«m pĂ«r RamĂ«n â mjaftueshĂ«m me reputacion profesional sa pĂ«r tâu justifikuar publikisht, por njĂ«kohĂ«sisht tĂ« formĂ«suar pĂ«r tĂ« qenĂ« lojal ndaj interesave tĂ« qeverisĂ« aktuale.
Roli i të birit dhe lidhjet me grupin Devolli
Figura e ShkĂ«lqim Hajdarit nuk mund tĂ« analizohet e shkĂ«putur nga lidhjet familjare dhe rrjeti i interesave pĂ«rreth tij. NjĂ« rol tĂ« veçantĂ« luan i biri, ArbĂ«r Hajdari, i njohur pĂ«r publikun si drejtues i fondacionit bamirĂ«s âFundjavĂ« Ndrysheâ, apo si opinionist i Big Brother Vip gjatĂ« viteve tĂ« fundit Ă«shtĂ« ekspozuar shpesh krah kryeministrit Rama apo Erion Veliajt nĂ« aktivitetet publike, duke krijuar pĂ«rshtypjen e njĂ« marrĂ«dhĂ«nieje tĂ« ngushtĂ« besimi. NĂ« njĂ« event pĂ«r 10-vjetorin e âFundjavĂ« Ndrysheâ, Rama e vlerĂ«soi personalisht punĂ«n e ArbĂ«rit, madje i qĂ«ndroi pranĂ« nĂ« skenĂ« mes shikimesh mirĂ«njohjeje. Por pas kĂ«saj fasade filantropike, dalin nĂ« pah lidhje tĂ« fuqishme ekonomike e politike: ArbĂ«r Hajdari Ă«shtĂ« i martuar me vajzĂ«n e biznesmenit kosovar Blerim Devolli, bashkĂ«pronar i Devolli Group. KĂ«sisoj, ArbĂ«ri shndĂ«rrohet nĂ« hallkĂ« familjare qĂ« lidh drejtpĂ«rdrejt qeverinĂ« Rama me njĂ« nga grupet mĂ« tĂ« fuqishme oligarkike nĂ« KosovĂ« e rajon. Babai i ArbĂ«rit, ShkĂ«lqim Hajdari â tashmĂ« i projektuar pĂ«r KLSH â nga njĂ«ra anĂ« Ă«shtĂ« zyrtar i lartĂ« falĂ« besimit tĂ« RamĂ«s dhe angazhohet politikisht pro qeverisĂ«; nga ana tjetĂ«r, ArbĂ«ri si dhĂ«ndĂ«r i DevollĂ«ve pĂ«rfaqĂ«son interesat e kĂ«tij grupi brenda ShqipĂ«risĂ«. Kjo dyshe babĂ« e bir krijon njĂ« rrjet influence: babai siguron mbĂ«shtetje institucionale e politike pĂ«r kryeministrin, ndĂ«rsa i biri pĂ«rfiton mundĂ«si dhe favore nga qeveria. Media ka vĂ«rejtur se sa herĂ« ShkĂ«lqim Hajdari âmbron shefinâ publikisht, vendimet qeveritare nuk vonojnĂ« tâi sjellin pĂ«rfitime familjes sĂ« tij â p.sh. pronat shtetĂ«rore me 1 euro qĂ« iu dhanĂ« ArbĂ«rit. Lidhja familjare Hajdari-Devolli Ă«shtĂ« kthyer kĂ«shtu nĂ« njĂ« aleancĂ« tĂ« heshtur influence, ku pushteti politik, biznesi dhe imazhi publik humanitar pleksen ngushtĂ« nĂ« dobi reciproke.
Hyrja e Grupit Devolli në Tregun Shqiptar dhe Kapja e Mediave (Rasti i ABC News)
Devolli Group, i drejtuar nga vĂ«llezĂ«rit Blerim e ShkĂ«lqim Devolli (vjehrri i ArbĂ«r Hajdarit dhe xhaxhai i bashkĂ«shortes sĂ« tij), ka zgjeruar agresivisht prezencĂ«n e vet nĂ« ShqipĂ«ri vitet e fundit. Ky grup, i njohur nĂ« KosovĂ« pĂ«r bizneset nĂ« sektorin ushqimor, pije, telekom dhe financĂ«, ka hyrĂ« nĂ« tregun shqiptar si âinvestitor strategjikâ nĂ« disa fusha. NjĂ« nga lĂ«vizjet mĂ« domethĂ«nĂ«se ka qenĂ« blerja e televizionit kombĂ«tar ABC News. Pas ardhjes sĂ« DevollĂ«ve nĂ« pronĂ«si tĂ« ABC News, kanali pĂ«soi ndryshime rrĂ«njĂ«sore: pronarĂ«t e rinj larguan njĂ« sĂ«rĂ« gazetarĂ«sh dhe emisionesh kritike nga ekrani, duke pĂ«rfshirĂ« programe investigative si âLogâ e tĂ« tjera formate qĂ« nuk pĂ«rputheshin me vijĂ«n e re editoriale. Sipas njĂ« raporti tĂ« Departamentit Amerikan tĂ« Shtetit, pas ndĂ«rrimit tĂ« pronĂ«sisĂ« nĂ« ABC, emisionet e gazetarĂ«ve kritikĂ« ndaj qeverisĂ« u mbyllĂ«n dhe stafi kritik u largua. Sot ABC News Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« nga zĂ«rat mĂ« tĂ« butĂ« dhe pro-qeveritarĂ« nĂ« median shqiptare, me drejtues editorialĂ« tĂ« afĂ«rt me pushtetin. Kjo transformim nuk duket i rastĂ«sishĂ«m: DevollĂ«t shfaqen kĂ«shtu si âkalĂ« trojeâ i maxhorancĂ«s nĂ« media, duke blerĂ« influencĂ«n mediatike e duke e pĂ«rdorur nĂ« dobi tĂ« qeverisĂ«. NĂ« prapaskenĂ« tĂ« kĂ«saj loje mediatike shfaqet edhe emri i Baton Haxhiut â njĂ« analist kosovar mik i vjetĂ«r i RamĂ«s â i cili raportohet se ka luajtur rol marketingu pranĂ« biznesit tĂ« DevollĂ«ve, duke e bĂ«rĂ« edhe mĂ« tĂ« dukshme lidhjen mes politikĂ«s, biznesit dhe medias. PĂ«rtej medias, DevollĂ«t kanĂ« depĂ«rtuar edhe nĂ« sektorĂ« tĂ« tjerĂ« shqiptarĂ«. NjĂ« shembull flagrant i ndikimit tĂ« tyre ishte ndryshimi i ligjit fiskal pĂ«r akcizĂ«n e birrĂ«s: Qeveria Rama, me shumicĂ«n e saj parlamentare, nĂ« vitin 2022 dyfishoi akcizĂ«n pĂ«r birrat vendase, duke i trajtuar si import dhe duke hequr avantazhin qĂ« kishin ndaj birrave tĂ« huaja. Rezultati? Birra âPejaâ, produkt i Devolli Group nga Kosova, papritmas paguan tĂ« njĂ«jtĂ«n akcizĂ« si birrat shqiptare, duke fituar avantazh konkurrues nĂ« tregun tonĂ«. Ky ligj u konsiderua gjerĂ«sisht klientelist â prodhuesit vendas e quajtĂ«n skemĂ« qĂ« favorizon hapur DevollĂ«t â pasi pĂ«rkthehet direkt nĂ« fitime pĂ«r fabrikĂ«n e vjehrrit tĂ« ArbĂ«r Hajdarit dhe zgjeron praninĂ« e tyre nĂ« tregun shqiptar. PĂ«rveç birrĂ«s, Devolli Group ka investuar nĂ« sektorin e miellit dhe ushqimeve bazĂ«, dhe pĂ«r ta favorizuar janĂ« krijuar lehtĂ«sira e koncesione. Pra, hyrja e DevollĂ«ve nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar me kapjen e mediave dhe rregullimeve ligjore tĂ« favorshme, tĂ« cilat kanĂ« ardhur si rezultat i ndikimit tĂ« tyre te qeveria pĂ«rmes lidhjeve familjare (rasti ArbĂ«r Hajdari) dhe aleancave politike.
Ndikimi i Lidhjeve Familjare dhe Biznesore në Vendimmarrjen Politike
Shembulli i familjes Hajdari-Devolli ilustron qartĂ« sesi lidhjet private po ndikojnĂ« nĂ« vendimmarrjen publike nĂ« ShqipĂ«ri, duke ngritur pikĂ«pyetje serioze pĂ«r korrupsionin dhe konfliktin e interesit. NĂ«pĂ«rmjet ArbĂ«r Hajdarit, i cili Ă«shtĂ« njĂ«kohĂ«sisht djali i njĂ« zyrtari te projektuar tĂ« lartĂ« shtetĂ«ror dhe dhĂ«ndri i njĂ« prej oligarkĂ«ve mĂ« tĂ« mĂ«dhenj tĂ« rajonit, Ă«shtĂ« krijuar njĂ« ure e pazakontĂ« mes pushtetit politik dhe kapitalit privat. Kjo ure ka sjellĂ« pĂ«rfitime konkrete pĂ«r palĂ«t e pĂ«rfshira: nga njĂ«ra anĂ«, fondacioni i ArbĂ«r Hajdarit ka pĂ«rfituar favore shtetĂ«rore spektakolare, dhe nga ana tjetĂ«r, DevollĂ«t kanĂ« siguruar politika publike nĂ« favor tĂ« tyre. Konkretisht, qeveria shqiptare i ka dhuruar fondacionit âFundjavĂ« Ndrysheâ prona publike kolosale me vlerĂ« simbolike. Me vendime tĂ« veçanta tĂ« KĂ«shillit tĂ« Ministrave, ArbĂ«r Hajdarit i janĂ« dhĂ«nĂ« me qira 1 euro disa pasuri shtetĂ«rore: nĂ« mars 2019 njĂ« truall prej mbi 43 mijĂ« m^2 nĂ« zonĂ«n e Brarit nĂ« periferi tĂ« TiranĂ«s, nĂ« korrik 2020 i hapet rruga tĂ« marrĂ« edhe objekte aty pranĂ« po nĂ« Brar, dhe sĂ« fundmi nĂ« prill 2024 qeveria i kaloi nĂ« administrim njĂ« ish-repart ushtarak prej 16 mijĂ« m^2 truall e godina, pĂ«r 20 vjet, sĂ«rish me tarifĂ«n simbolike âShqipĂ«ria 1 Euroâ. Veç kĂ«tyre, raportime mediatike flasin se fondacionit tĂ« ArbĂ«rit i janĂ« premtuar edhe dhjetĂ«ra hektarĂ« tokĂ« nĂ« fshatin Ferraj, prona shtetĂ«rore me vlerĂ« tĂ« madhe. KĂ«to dhurata shtetĂ«rore nuk mund tĂ« kuptohen pa lidhjen speciale qĂ« familja Hajdari ka me kryeministrin dhe interesat e tij. Babai ShkĂ«lqim Hajdari, duke qenĂ« zĂ« i zellshĂ«m pro-qeveritar dhe tashmĂ« kandidat pĂ«r njĂ« institucion kyç si KLSH, ka konsoliduar besimin e RamĂ«s â i cili nga ana e vet ka âshpĂ«rblyerâ familjen me privilegje ekonomike. NdĂ«rkaq, influenca e DevollĂ«ve mbi politikat qeveritare Ă«shtĂ« forcuar: lidhja familjare me ArbĂ«rin u ka siguruar atyre akses tek vendimmarrĂ«sit mĂ« tĂ« lartĂ«. Siç u vu re, ligjet dhe vendimet e qeverisĂ« mbi akcizat, koncesionet apo asetet publike janĂ« dizenjuar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« favorshme pĂ«r bizneset e DevollĂ«ve. Kjo tregon njĂ« model klientelist tĂ« qeverisjes, ku politikat nuk bĂ«hen nĂ« bazĂ« tĂ« interesit publik apo konkurrencĂ«s sĂ« lirĂ«, por nĂ« bazĂ« tĂ« lidhjeve personale dhe pĂ«rfitimeve tĂ« ndĂ«rsjella mes qeveritarĂ«ve dhe oligarkĂ«ve familjarisht tĂ« lidhur me ta. PĂ«r pasojĂ«, vendimmarrja politike dhe ekonomike nĂ« vend po deformohet: resurset publike, tregjet dhe media po shpĂ«rndahen midis njĂ« rrethi tĂ« ngushtĂ« miqsh e familjarĂ«sh tĂ« pushtetit. Ky model minon konkurrencĂ«n e ndershme (bizneset e tjera vuajnĂ« kur ligjet qepen pĂ«r Devollin), mbyt zĂ«rin kritik nĂ« media (kur televizione si ABC kthehen nĂ« zĂ«ra âtĂ« butĂ«â pro-qeveritarĂ«) dhe cenon shtetin ligjor. Kapja e institucioneve â me rastin mĂ« tĂ« fundit KLSH-nĂ« â Ă«shtĂ« hallka e fundit e kĂ«saj skeme, duke i siguruar qeverisĂ« kontroll tĂ« plotĂ« jo vetĂ«m mbi pushtetin ekzekutiv, por edhe mbi mekanizmat e pavarur qĂ« duhet ta mbikĂ«qyrin atĂ«. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, aleanca familjaro-biznesore e ilustruar nga rasti Hajdari-Devolli forcon pushtetin personal tĂ« Edi RamĂ«s, i cili duke shpĂ«rndarĂ« favore pĂ«r familjarĂ«t e tij politikĂ«, siguron besnikĂ«rinĂ« e tyre dhe mbĂ«shtetjen financiare-mediatike tĂ« oligarkĂ«ve tĂ« afĂ«rt. NĂ« pĂ«rfundim, ndikimi i kĂ«tyre lidhjeve nĂ« vendimmarrje Ă«shtĂ« thellĂ«sisht negativ pĂ«r demokracinĂ« dhe ekonominĂ« e lirĂ«: ai institucionalizon nepotizmin dhe klientelizmin si norma, ndĂ«rsa interesit publik i shkaktohet dĂ«m afatgjatĂ«.
gijotina.com/