Kolegji i Posaçëm i Apelimit, KPA i gjeti të drejtë shkaqet e ngritura në ankimin e prokurores së Kukësit, Rita Gjati lidhur me cënimin e procesit të rregullt ligjor nga Komisioni, për profesionalizmin, si dhe një pjesë të pretendimeve të saj për pasurinë. Megjithatë, mbeti në fuqi konkluzioni përfundimtar për deklarim të pamjaftueshëm në kriterin e pasurisë e të figurës, nga për rrjedhojë edhe shkarkimi i saj nga detyra.
Prokurorja Rita Gjati u shkarkua më 19 mars të vitit 2021 nga Komisioni i Pavarur i Kualifikimit, KPK, pasi u konkluduan probleme në të tre kriteret e rivlerësimit, atë të pasurisë, pastërtisë së figurës dhe profesionalizmit.
Sipas KPK, subjekti ka kryer fshehje tĂ« pasurisĂ«, ka kryer deklarim rremĂ«, tĂ« pasaktĂ«, tĂ« paplotĂ« dhe tĂ« pamjaftueshĂ«m tĂ« pasurisĂ« sĂ« saj dhe tĂ« personave tĂ« lidhur me tĂ«; si dhe se nuk ka justifikuar me burime tĂ« ligjshme blerjen e tyre. Po ashtu, Komisioni ka konstatuar se pĂ«rgjigjet e subjektit nuk kanĂ« qenĂ« shteruese dhe se ajo ka depozituar kĂ«rkesa tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme duke synuar pezullimin ose vonesĂ«n e vetingut â rrethana qĂ« janĂ« konsideruar si qĂ«ndrim jobashkĂ«punues gjatĂ« procesit tĂ« rivlerĂ«simit.
Gjati u gjet në kushtet e deklarimit të pamjaftueshëm dhe në kriterin e figurës, pasi nuk ka deklaruar faktin se ajo dhe bashkëshorti i detyroheshin në shumën 4 milionë lekë një personi të përfshirë në krimin e organizuar.
Po ashtu, në KPK u arrit në përfundimin se subjekti ishte e papërshtatshme në aspektin profesional, me argumentin se të metat e konstatuara nuk mund të korrigjoheshin me trajnimin 1-vjeçar në Shkollën e Magjistraturës. Në vlerësimin tërësor u konkludua se Gjati gjendej në kushtet e cënimit të besimit të publikut tek drejtësia.
Subjekti e kundërshtoi në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit vendimin e KPK, duke ngritur shkaqe për aspektin procedural dhe për të tre kriteret e rivlerësimit, një pjesë e të cilëve u gjetën të drejtë.
Probleme në procedurë
Trupi gjykues i KPA konstaton se gjatë procesit të rivlerësimit, është cenuar e drejta e subjektit të rivlerësimit për proces të rregullt ligjor në drejtim të mosgarantimit nga Komisioni të së drejtës për mbrojtje efektive. Shkak i kësaj situate është bërë vijimi i seancës dëgjimore dhe procesi i vetingut për Gjatin, pa iu dhënë asaj e drejta të caktojë një përfaqësues ligjor, pasi avokati i mëparshëm e kishte braktisur gjatë seancës.
âKomisioni duhet tĂ« kishte mbajtur qĂ«ndrim nĂ« favor tĂ« garantimit tĂ« sĂ« drejtĂ«s sĂ« subjektit tĂ« rivlerĂ«simit, znj. Rita Gjati, pĂ«r njĂ« proces tĂ« rregullt ligjor, duke i dhĂ«nĂ« mundĂ«sinĂ« asaj tĂ« riorganizonte mbrojtjen dhe pĂ«rfaqĂ«simin e interesave tĂ« saj tĂ« ligjshĂ«m nĂ« favor tĂ« njĂ« procedure rivlerĂ«simi qĂ« do tĂ« çonte nĂ« njĂ« vendimmarrje sa mĂ« tĂ« drejtĂ« dhe objektiveâ, arsyeton Kolegji.
Justifikimi i Komisionit se provat ishin mbledhur dhe parashtrimet në emër të subjektit ishin përgatitur nga përfaqësuesi i cili hoqi dorë në seancë, përveçse vlerësohet si i pamjaftueshëm në kuadër të parimit të ekonomisë gjyqësore për të prevaluar mbi të drejtën e subjektit për mbrojtje dhe përfaqësim ligjor, sipas KPA-së, krijon edhe perceptimin e gabuar se në atë moment kohor procesi i vetingut për Gjatin kishte mbaruar. Po ashtu, çmohet se në këtë mënyrë, KPK ka nënvlerësuar edhe funksionin e seancës dëgjimore gjatë së cilës debatohen gjetjet dhe provat, si dhe parashtrohen kërkesa në funksion të mbrojtjes së interesave të ligjshëm të subjektit të rivlerësimit.
Trupi gjykues i Kolegjit, çmon se Komisioni e ka vlerĂ«suar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rciptĂ« deklaratĂ«n e subjektit pĂ«r âpamundĂ«sinĂ« fizikeâ pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar e vetme procesin, pasi duhej tĂ« ishte konsideruar dhe aftĂ«sia pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar emocionalisht e profesionalisht procedurĂ«n e hetimit administrative.
Po ashtu, KPA çmon se Komisioni duhet të kishte mbajtur në konsideratë jo vetëm gjendjen shëndetësore të subjektit të rivlerësimit në ditët e para pas përfundimit të raportit mjekësor për shkak të infektimit me virusin Sars-Cov 2019, por edhe traumën e shkaktuar nga pandemia në përgjithësi dhe faktin që në familjen e subjektit, e cila ishte infektuar e tëra, njëri prej pjesëtarëve të saj kishte historik të një ndërhyrjeje kirurgjikale për një sëmundje të rëndë.
âNĂ« kushtet e njĂ« situate tĂ« tillĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme shĂ«ndetĂ«sore dhe psikoemocionale qĂ« prodhoi pandemia e COVID-19 nĂ« kulmin e pĂ«rhapjes sĂ« saj, trupi gjykues vlerĂ«son se pamundĂ«sia e pretenduar nga subjekti i rivlerĂ«simit pĂ«r ta pĂ«rballuar e vetme dhe pa ndihmĂ« ligjore kĂ«tĂ« proces tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r tĂ« ardhmen e saj, nuk mund tĂ« çmohej e shkĂ«putur nga konteksti i mĂ«sipĂ«rm dhe tĂ« justifikohej nga Komisioni me pretendimin se subjekti i rivlerĂ«simit nuk e provoi me dokumentacion ligjor paaftĂ«sinĂ« e saj tĂ« pretenduar fizike, nĂ« datĂ«n nĂ« tĂ« cilĂ«n po kryhej seanca dĂ«gjimoreâ, argumenton Kolegji dhe vendosi kalimin e çështjes pĂ«r shqyrtim nĂ« seancĂ« publike.
KPA ka rrëzuar edhe konkluzionin e Komisionit, se subjekti nuk ka qenë plotësisht bashkëpunuese gjatë procesit të rivlerësimit.
ââŠVlerĂ«simi i shpjegimeve tĂ« subjektit tĂ« rivlerĂ«simit nĂ« drejtim tĂ« sasisĂ« sĂ« informacionit tĂ« dhĂ«nĂ« dhe nivelit tĂ« detajimit tĂ« tij i mbart pasojat nĂ« vlerĂ«simin e pĂ«rmbushjes ose jo tĂ« barrĂ«s sĂ« provĂ«s nga ana e subjekteve dhe, pĂ«r rrjedhojĂ«, nuk mund tĂ« vlerĂ«sohet nĂ« dĂ«m tĂ« tyre edhe nĂ« kuadĂ«r tĂ« qĂ«ndrimit bashkĂ«punues apo jo ndaj procesit tĂ« rivlerĂ«simit kalimtarâ, vlerĂ«son Kolegji dhe vĂ«ren se Gjati ka depozituar njĂ« volum tĂ« konsiderueshĂ«m tĂ« akteve shkresore justifikuese nĂ« kuadĂ«r tĂ« hetimit dhe pĂ«rmbushjes sĂ« barrĂ«s sĂ« provĂ«s sĂ« kaluar nga Komisioni. Kjo vlerĂ«sohet se pĂ«rmbush kĂ«rkesat ligjore pĂ«r tĂ« qenĂ« bashkĂ«punues nĂ« kuadĂ«r tĂ« kryerjes sĂ« vetingut.
Vlerësimi kritereve të rivlerësimit
Në verifikimin e burimeve financiare që kanë shërbyer për krijimin e një apartamenti dhe garazhi në Sarandë, Kolegji ka pranuar pretendimet për korrigjimin e analizës financiare duke konsideruar të ardhurat e bashkëshortit të subjektit si mësues për periudhën 1986-1997; dy kredi të marra nga Fondi Besa në vitet 2002 dhe 2003; si dhe të ardhurat nga shitja e një trualli në vitin 2002 për shumën 1 milion lekë. Megjithatë, prokurorja Gjati dhe personat e lidhur kanë mbetur sërish me bilanc negativ për krijimin e kësaj pasurie, në shumën rreth 1 milion lekë.
Gjithashtu, trupi gjykues vlerëson se me mosdeklarimin e bashkëpronësisë mbi garazhin, subjekti dhe bashkëshorti nuk kanë përmbushur detyrimin kushtetues dhe ligjor për deklarim të saktë dhe të plotë të pasurive të përfituara, sipas një vendimi gjyqësor.
Situatë e ngjashme është konkluduar dhe për një apartament në Tiranë me vlerë 6 milionë lekë, pasuri e regjistruar në emër të djalit të subjektit në vitin 2021. Pas kontrollit të ushtruar në Kolegj mbi verifikimin e ligjshmërisë së krijimit të kësaj pasurie, pavarësisht korrigjimit të disa gabimeve në analizën financiare të kryera nga KPK, është arritur në përfundimin se bilanci negative mbetet në shumën 1 milion e 657 mijë lekë për pagesën e këstit të parë në qershor të vitit 2015 dhe në pamundësi prej 200 mijë lekësh për mobilimin po atë vit.
Për një truall 550 m2 në emër të djalit, të fituar me vendim të Këshillit të Bashkisë Sarandë të vitit 2000, si shesh ndërtimi, Komisioni ka arritur në përfundimin se subjekti ka kryer deklarim të pasaktë, të paplotë e të pamjaftueshëm, se e ka fshehur këtë pasuri që ka shërbyer si burim për blerjen e apartamentit në Tiranë në vitin 2013. Trualli nuk figuron i regjistruar në ASHK.
KPK konkludoi se djali I subjektit e ka pasur truallin në posedim që prej vitit 2000, por kjo pasuri nuk është deklaruar.
Subjekti i rivlerësimit kundërshtoi si të pabazuar konkluzionin e Komisionit dhe pretendoi se mosdeklarimi i këtij trualli nuk përbën përpjekje për të fshehur apo paraqitur në mënyrë të pasaktë pasuritë që ka në pronësi ose në përdorim djali i saj, sepse kjo pasuri nuk është as në pronësi, as në posedim apo përdorim, por bëhet fjalë thjesht për një përfitues potencial.
Trupi gjykues i Kolegjit konstaton se, sikundĂ«r ka pretenduar subjekti i rivlerĂ«simit, djali i saj, ndonĂ«se zotĂ«ronte njĂ« vendim tĂ« KĂ«shillit Bashkiak SarandĂ« pĂ«r dhĂ«nien e njĂ« trualli si shesh ndĂ«rtimi, ai nuk kishte fituar asnjĂ« tĂ« drejtĂ« juridike pronĂ«sie mbi kĂ«tĂ« pasuri â fakt i konfirmuar edhe nga tĂ« dhĂ«nat e ASHK-sĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, vlerĂ«sohet i drejtĂ« pretendimi i subjektit se nuk ka pasur detyrim pĂ«r ta deklaruar kĂ«tĂ« pasuri. NĂ« pĂ«rfundim tĂ« analizĂ«s sĂ« kĂ«saj pasurie, Kolegji vlerĂ«son se mospasqyrimi i kĂ«saj pasurie nĂ« deklaratĂ«nveting nuk pĂ«rbĂ«nĂ« fshehje.
Pavarësisht këtij konkluzioni, Kolegji rendit një seri problemesh për këtë pasuri. Përdorimi nga subjekti i vendimit të Këshillit Bashkiak Sarandë, sipas të cilit djali i saj M. GJ., kur ishte vetëm 5 vjeç, u bë përfitues i një trualli për ndërtim me sipërfaqe 550 m2 në qytetin bregdetar, i miratuar në mungesë të qartë të plotësimit të kritereve ligjore të kohës lidhur me privatizimin e pasurisë shtetërore, prej nga në mëntrë të padrejtë është përfituar vlera monetare prej 4 milionë lekësh, që ka shërbyer për blerjen e apartamentit në Tiranë, vlerësohet se ndikon në mosarritjen e një niveli të besueshëm në vlerësimin e kriterit të pasurisë.
KPK ka konkluduar se Gjati ka kryer deklarime kontradiktore e të rremë lidhur me një hua në shumën 500 mijë lekë të marrë nga kunati, por subjekti ka kundërshtuar duke pretenduar se e ka deklaruar saktë dhe se ka dhënë shpjegime të detajuara përpara Komisionit, për fakte dhe rrethana të ndodhura para shumë vitesh.
Kolegji vëren se legjislacioni i vetingut të magjistratëve nuk parashikon detyrim për subjektet e rivlerësimit për të deklaruar destinacionin e përdorimit të huasë dhe as i ngarkon ata me barrë prove në këtë drejtim. Për rrjedhojë, arrihet në përfundimin se deklarimet kontradiktore të subjektit të rivlerësimit lidhur me këtë hua, gjatë hetimit administrativ, nuk përbëjnë deklarim të rremë. Ato janë mbajtur në konsideratë në vlerësimin e besueshmërisë së deklarimeve të Gjatit në procesin e vetingut të saj.
Në përfundim të analizës së shkaqeve të ankimit për pasurinë, Kolegji arrin në përfundimin se subjekti gjendet në kushtet e deklarimit të pamjaftueshëm në këtë kriter.
Ashtu, si Komisioni, edhe Kolegji çmon se subjekti nuk e ka plotësuar saktë deklaratën e kontrollit të figurës, pasi nuk ka shënuar faktin se një person, të cilit ajo dhe bashkëshorti i detyroheshin në shumën 4 milionë lekë, ishte person i përfshirë në krimin e organizuar. Sipas KPA, prokurorja Gjati gjendet në kushtet e deklarimit të pamjaftueshëm në kriterin e figurës.
Në vlerësimin e profesionalizmit, pavarësisht se janë konstatuar disa parregullsi në veprimtarinë profesionale të subjektit të rivlerësimit, trupi gjykues i KPA arrin në përfundimin se ato janë të pamjaftueshme për të justifikuar konkluzionin e Komisionit se prokurorja Gjati është e papërshtatshme në këtë kriter rivlerësimi. Shkaqet e ngritura në ankim nga Gjati janë gjetur të bazuara dhe është konkluduar se ajo arrin nivel kualifikues për profesionalizmin.
PĂ«r rrjedhojĂ«, ka rĂ«nĂ« si i pabazuar edhe konkluzioni tjetĂ«r i KPK-sĂ« lidhur me cĂ«nimin e besimit tĂ« publikut tek drejtĂ«sia. ââŠPĂ«r sa kohĂ« ky konkluzion referohet si vlerĂ«sim i ndĂ«rvarur me mangĂ«sitĂ« e konstatuara nĂ« vlerĂ«simin e aftĂ«sive profesionaleâ, konstaton Kolegji.
Megjithatë, në përfundim, KPA ka lënë në fuqi shkarkimin nga detyra të prokurores Rita Gjati për probleme në kriterin e pasurisë dhe figurës./BIRN/
Login
