Nga dyqanet e vogla te banesat private, kamerat e sigurisë po bëhen pjesë e përditshmërisë së shqiptarëve. Kërkesa në rritje po zgjeron një treg ku investimi nuk përfundon me blerjen e pajisjes, por përfshin instalimin, mirëmbajtjen dhe monitorimin në distancë. Importet e kategorisë doganore, ku përfshihen edhe kamerat, arritën rreth 1 miliard lekë në vitin 2025, me rritje 28%. Sa kushton sot të m...
Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës
Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.
PEKIN, 9 nëntor /ATSH-DPA/ – Të paktën 14 persona kanë humbur jetën si pasojë e një zjarri në një ndërtesë të lartë në Kinën veriore. Duke iu referuar autoriteteve vendore, agjencia shtetërore e lajmeve Hsinhua njoftoi sot se zjarri kishte rënë të dielën në Taiyuan, në provincën Shanxi. Sipas Hinhua-së, 38 persona janë dërguar në […]
Zbulohen detaje të reja nga ngjarja tronditëse në lagjen Agios Panteleimonas të Athinës, ku një trup i pajetë u gjet i fshehur brenda një valixheje të braktisur në trotuar. Sipas ekzaminimit të parë mjekoligjor, viktima është një grua me trup të imët, e cila dyshohet se kishte ndërruar jetë rreth dy ditë më parë. Policia po kërkon personin që braktisi valixhen në rrugë.
Ngjarja u zbulua pasditen e së dielës, më 8 nëntor, kur një 28-vjeçar me origjinë të huaj, duke kaluar në kryqëzimin e rrugëve Alkamënus dhe Harisis, në qendër të Athinës, ndjeu një erë të rëndë që vinte nga një valixhe e lënë në trotuar.
Ai njoftoi menjëherë policinë, e cila mbërriti në vendngjarje dhe hapi valixhen, duke zbuluar brenda saj trupin e pajetë. Sipas medias greke Zougla, ekzaminimi i parë i mjekut ligjor ka përcaktuar se bëhet fjalë për një grua me trup të imët, e cila kishte ende rrobat e veshura.
Vdekja e saj dyshohet se ka ndodhur rreth dy ditë përpara zbulimit, ndërsa valixhja mendohet të jetë lënë në trotuar gjatë 24 orëve të fundit.
Gjendja në të cilën ndodhej trupi ka krijuar fillimisht paqartësi edhe për përcaktimin e gjinisë së viktimës. Informacionet e para flisnin për një burrë, por ekzaminimi paraprak mjekoligjor ndryshoi pistën e hetimit.
Sipas raportimit grek, autoritetet po shqyrtojnë mundësinë që gruaja të jetë me origjinë afrikane, por kjo nuk është konfirmuar ende, pasi gjendja e trupit mund të ketë ndryshuar edhe karakteristikat e jashtme.
Hetimet e policisë greke janë përqendruar te identifikimi i viktimës dhe zbardhja e rrethanave të vdekjes. Oficerët po kontrollojnë kamerat e sigurisë në zonën përreth, me qëllim identifikimin e personit që mund të ketë transportuar dhe braktisur valixhen në trotuar.
Deri më tani nuk është bërë i ditur identiteti i gruas dhe as shkaku i vdekjes./ad
Modernizimi i transportit publik në Tiranë vijon të mbetet pas afateve të planifikuara. Sistemi i biletimit elektronik, që duhej të përfundonte në vitin 2022, ende nuk kishte nisur të zbatohej deri në auditimin e Kontrollit të Lartë të Shtetit, ndërsa vetëm 11% e gjatësisë së rrugëve kryesore urbane kanë korsi të dedikuara për autobusët. Sipas […]
Investigimi i Corriere della Sera mbi hetimin e Antimafias italiane: një bandë trafikantësh dyshohet se pastroi rreth 15 milionë euro përmes bizneseve dhe llogarive bankare në disa vende evropiane, ndërsa itinerari i parave kalonte përmes Prishtinës drejt Milanos.
Ekspertët fiskalë dhe audituesit ligjorë paralajmërojnë se ulja e pragut të patatueshëm për regjistrimin e biznesit të vogël në TVSh, do të sjellë rritje të kostove dhe nuk garanton uljen e informalitetit. Por ekspertët ngrenë shqetësimin edhe për mënyrën e zbatimit të masës, nëse do të përfshihen automatikisht në skemën e TVSH-së bizneset që kanë […]
Diabeti është një sëmundje kronike që mund të mos njihet për një kohë të gjatë, veçanërisht nëse simptomat zhvillohen gradualisht.
Përpara Ditës Botërore të Diabetit, e cila festohet më 14 nëntor, mjekët paralajmërojnë për katër shenja të rëndësishme që mund të tregojnë nivele të larta të sheqerit në gjak. Këto janë urinimi i shpeshtë, etja e shtuar, lodhja e rëndë dhe humbja e pashpjegueshme e peshës, shkruan Express.co.uk.
Këto simptoma mund të shfaqen në çdo moshë, por nuk janë gjithmonë njësoj të theksuara. Tek fëmijët, ato shpesh zhvillohen me shpejtësi, ndërsa të rriturit mund t'i vënë re vetëm gradualisht.
Katër simptoma për t'i kushtuar vëmendje
Në diabetin e tipit 1, një sëmundje autoimune në të cilën trupi prodhon shumë pak ose aspak insulinë, simptomat më shpesh zhvillohen gjatë disa ditëve ose javëve.
Është e rëndësishme t’i njihni ato në kohë sepse diabeti i tipit 1 i patrajtuar mund të çojë në ketoacidozë diabetike, një gjendje serioze që mund të jetë kërcënuese për jetën.
Në diabetin e tipit 2, simptomat zakonisht zhvillohen më ngadalë, gjatë muajve ose viteve, dhe disa njerëz fillimisht nuk kanë simptoma të dukshme.
Katër shenjat më të zakonshme të diabetit janë:
Urinim i shpeshtë: Një person urinon më shpesh se zakonisht, përfshirë edhe gjatë natës.
Etje e shtuar: Një nevojë e vazhdueshme për të pirë ujë, edhe pas konsumimit të sasive të mëdha të lëngjeve.
Lodhje e rëndë: Lodhje dhe mungesë energjie që nuk mund të shpjegohet lehtësisht nga aktivitetet e përditshme.
Humbje peshe e pashpjegueshme: Humbje peshe pa ndryshuar dietën ose pa rritur aktivitetin fizik.
Si t’i dalloni simptomat tek fëmijët e vegjël?
Tek foshnjat dhe fëmijët nën pesë vjeç, simptomat e diabetit mund të jenë më të vështira për t'u njohur, sepse fëmijët shpesh nuk mund të shpjegojnë se çfarë ndiejnë. Përveç kësaj, shenjat e sëmundjes ndonjëherë ngjajnë me simptomat e problemeve të tjera shëndetësore.
Një nga shenjat e para mund të jenë pelenat që janë jashtëzakonisht të rënda ose që duhet të ndërrohen më shpesh se zakonisht. Fëmijët që kanë mësuar tashmë të përdorin një tualet ose një tualet mund të fillojnë të lagin përsëri shtratin.
Rritja e etjes mund të shfaqet me kërkesa më të shpeshta për një shishe, ujë ose ushqyerje me gji, ndërsa lodhja mund të vihet re përmes përgjumjes së pazakontë, nervozizmit dhe uljes së interesit për lojë.
Prindërit gjithashtu mund të vënë re se fëmija po humbet peshë ose nuk po shton në peshë me ritmin e pritur.
Simptomat tek nxënësit e shkollës dhe adoleshentët
Diabeti i tipit 1 mund të zhvillohet shumë shpejt edhe tek fëmijët e moshës shkollore dhe adoleshentët. Simptomat ndonjëherë i atribuohen gabimisht lodhjes, stresit ose sëmundjeve të zakonshme të fëmijërisë.
Shenjat e sëmundjes mund të përfshijnë shkuarje të shpeshta në tualet gjatë orës së mësimit, zgjim natën për të urinuar dhe një nevojë të vazhdueshme për të pirë ujë. Lodhja mund të ndikojë në përqendrim, performancën në shkollë dhe aktivitetet atletike. Fëmija mund të bëhet më nervoz ose të ketë më pak energji se zakonisht.
Është veçanërisht e rëndësishme t'i kushtohet vëmendje humbjes së menjëhershme të peshës, edhe nëse fëmija po ha njësoj si më parë ose ka oreks të shtuar. Edhe pse diabeti i tipit 1 është më i zakonshëm në fëmijëri, diabeti i tipit 2 mund të zhvillohet edhe tek fëmijët dhe adoleshentët.
Si shfaqet diabeti tek të rriturit?
Diabeti i tipit 2 është më i zakonshëm tek të rriturit dhe përbën afërsisht 90 përqind të të gjitha rasteve të diabetit. Ndodh kur trupi nuk mund ta përdorë insulinën në mënyrë efektive dhe me kalimin e kohës mund të prodhojë shumë pak prej saj.
Meqenëse simptomat shpesh zhvillohen gradualisht, njerëzit mund t'i atribuojnë ato stresit, lodhjes ose plakjes.
Urinimi i shpeshtë, veçanërisht natën, është një shenjë e mundshme. Gjithashtu mund të përjetoni etje të vazhdueshme, gojë të thatë dhe lodhje ekstreme që nuk zhduket as pas pushimit. Disa njerëz gjithashtu vërejnë humbje të pashpjegueshme në peshë.
Tek të moshuarit, simptomat mund të jenë më pak të dukshme. Për shembull, etja mund të jetë më pak e theksuar dhe lodhja dhe humbja e peshës mund t'i atribuohen gabimisht moshës. Është e rëndësishme të dihet se diabeti i tipit 1 mund të shfaqet edhe për herë të parë në moshë madhore.
Kur duhet të vizitoni një mjek?
Nëse ju ose fëmija juaj vini re urinim të shpeshtë, etje të shtuar, lodhje të pazakontë ose humbje të pashpjegueshme në peshë, kontaktoni mjekun tuaj për të kontrolluar nivelet e glukozës në gjak.
Është veçanërisht e rëndësishme të reagoni shpejt nëse simptomat shfaqen tek një fëmijë ose përkeqësohen papritur.
Nëse ato shoqërohen me të vjella, dhimbje barku, frymëmarrje të shpejtë ose të thellë, përgjumje ekstreme ose konfuzion, duhet të kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore emergjente pasi këto mund të jenë shenja të ketoacidozës diabetike.
Vetëm simptomat nuk janë të mjaftueshme për të bërë një diagnozë, por njohja e tyre në kohë mund të ndihmojë në parandalimin e komplikimeve serioze.
Nga veprimtaria si ndërmjetëse gjuhësore-kulturore në Itali te antologjia që bashkoi 43 poetë italianë dhe 40 shqiptarë, Valbona Jakova ka ndërtuar një rrugëtim letrar të lidhur ngushtë me përvojën e saj jetësore. Në këtë rrëfim, ajo zbulon edhe një anë më intime të vetes, ku dashuria, kujtesa dhe poezia marrin kuptime të veçanta
Në Kuç të Kurveleshit, netëve kur mungonte energjia elektrike, babai i Valbona Jakovës ndizte fenerin, mblidhte familjen rreth oxhakut dhe i binte mandolinës Gibson. Në atë shtëpi të rrënuar, këngët shkodrane krijonin për pak çaste ndjesinë e lirisë, edhe pse familja jetonte në internim. Babai, me prirje të veçanta për letërsinë, muzikën dhe teatrin, nuk pati mundësi t’i zhvillonte plotësisht talentet e tij për shkak të përndjekjes. Për Valbonën, dëshira për ta ringjallur atë trashëgimi u kthye në një shtysë të vazhdueshme krijuese.
Në vitin 1991, ajo u largua nga Shqipëria me bashkëshortin dhe dy fëmijët, duke kaluar me peshkarexhë nga Durrësi në Brindizi. Në Itali ndërtoi një jetë të re dhe gjeti hapësirë për t’iu përkushtuar letërsisë.
Në këtë intervistë për Telegrafin, rrëfimi i saj shkon përtej ngjarjeve biografike. Valbona flet për mungesën e një shtëpie të përhershme, jetën mes dy gjuhëve, dashuritë që mbeten të papërmbushura dhe ndjenjat që poezia arrin t’i shprehë aty ku fjalët e zakonshme nuk mjaftojnë. Përtej librave, çmimeve dhe mbiemrit që bart, shfaqet edhe gruaja që e gjen lumturinë në gjërat e vogla të përditshmërisë.
Një mbiemër me histori dhe një fëmijëri pa vend të përhershëm
Zonja Jakova, vini nga një mbiemër që në kulturën dhe historinë shqiptare nuk kalon pa jehonë: Frano, Kolë, Tuk, Filip Jakova. Kur mbani mbiemrin Jakova, e ndieni më shumë si rrënjë që ju mban apo si një peshë që ju kërkon vazhdimisht të jeni në lartësinë e saj?
Në fakt, i ndjej të dyja. Rrënjët e prejardhjes më zgjojnë një kuriozitet të veçantë. Historia e përgjithshme e prejardhjes së një populli gërshetohet dhe lidhet pazgjidhshmërisht edhe me historinë e zonës nga e cila e kanë zanafillën paraardhësit. Sa më shumë breza të përpiqemi të përfshijmë në këtë kërkim, aq më misterioze dhe mistike bëhet origjina.
Ndoshta ky mendim lidhet edhe me fantazinë time, me imazhet që ngjallin tek unë trevat veriore. Paraardhësit e tim eti kanë udhëtuar nëpër këto zona me një synim të caktuar: nga veriu i Shqipërisë drejt Kosovës. Duket se kanë kërkuar të vendoseshin në një vend sa më të mirë, ndoshta më të begatë, me mundësi sa më të favorshme jetese. Për çudi, këtë prirje duket se e kanë trashëguar edhe brezat e sotëm.
Por më duhet të ndalem te prejardhja e fisit të tim eti.
Gjyshi im kishte ardhur nga Gjakova në Shkodër jo për të kërkuar një jetë më të mirë se ajo që mund t'i ofronte Gjakova, por për t'i shpëtuar një çështjeje gjaku. Në Shkodër vazhdoi të ushtronte zanatin e tij, argjendarinë.
Im atë dhe vëllezërit e tij ndoqën shkollat françeskane, ku patën mundësinë të merrnin një formim të gjerë letrar, muzikor dhe artistik. Secili prej tyre u shqua për talentin e vet. Im atë kishte prirje të veçanta për shkrimin, muzikën dhe teatrin, por, fatkeqësisht, arriti t'i ushtronte këto dhunti vetëm për një kohë të shkurtër, pasi familja u përndoq dhe u persekutua deri në vitin 1991.
Pikërisht pamundësia për t'i zhvilluar këto talente, për t'i dhënë hapësirë krijimtarisë dhe për t'i jetuar lirisht dhuntitë e tij, është diçka që më ka vrarë gjithmonë shpirtërisht.
Në Itali më është dashur t'i kushtoj një pjesë të madhe të kohës fëmijëve dhe familjes sime. Megjithatë, brenda mundësive dhe përballë pengesave që nuk kanë munguar, jam përpjekur që çdo vit të bëj diçka, të mos e lë krijimtarinë dhe këtë nevojë të brendshme të shuhen.
Kjo shtysë ka ardhur si rezultat i një komunikimi të vazhdueshëm mes meje dhe prindërve të mi, e në veçanti mes meje dhe tim eti.
Sa herë kam arritur diçka, kam ngritur sytë drejt qiellit dhe, në sfondin e kaltër të hapësirës, kam dalluar fytyrën e qeshur të babait tim, sikur të ishte aty, duke më përgëzuar. Në talentin e genit të familjes së babait dhe të ndërprerjes së dhunshme të asaj trashëgimie ekziston tek unë përpjekja për ta ringjallur.
Në një familje ku arti, kultura dhe historia kanë hyrë kaq herët në jetën tuaj, çfarë kujtimi ju vjen i pari kur mendoni për shtëpinë e fëmijërisë: një zë, një melodi, një libër, një bisedë apo ndoshta një heshtje?
Shtëpia e fëmijërisë sime nuk ka përfaqësuar kurrë një vendbanim të përhershëm. Ndër kujtimet më të bukura që ruaj, do të veçoja ato që lidhen me kujtesën vizuale dhe episodike, pra aftësinë për të mbajtur të gjalla në mendje pamjet e vendeve ku kam jetuar, si dhe periudhat kohore që lidhen me to.
Mund të flas për disa shtëpi dhe disa vende, sepse kujtoj madje edhe kamionët që vinin për të na zhvendosur nga një vend në tjetrin. Kujtoj veten në Gramsh të Elbasanit, kur shkoja në kopsht. Kam ende para syve shtëpinë e asaj kohe: një ndërtesë të lyer me gëlqere të bardhë dhe një livadh ku luanin fëmijët.
Gjatë atyre zhvendosjeve të shpeshta dhe periodike, nga një vend në tjetrin, në njëfarë mënyre mbeta një fëmijë që, brenda vetes, përpiqej të kuptonte dhe të habitej përballë gjithçkaje që i ndodhte.
Kur na internuan në Kuç të Kurveleshit, shtëpia ku do të jetonim ishte një ndërtesë e rrënuar nga lufta. Jetonim të gjithë në një dhomë të vetme, pa energji elektrike.
Tingujt më të gjallë që kujtoj edhe sot janë ata të mandolinës Gibson, së cilës im atë i binte çdo mbrëmje, sapo binte nata. Ai ndizte fenerin, na mblidhte rreth oxhakut dhe pastaj na ftonte të këndonim.
Këndonim çdo natë këngë shkodrane, në të cilat im atë derdhte gjithë melankolinë dhe mallin e tij për Shkodrën.
Kënga u bë për ne një formë shpëtimi nga izolimi dhe vetmia. Ajo krijonte një hapësirë tjetër brenda asaj shtëpie të rrënuar, një hapësirë ku, të paktën për disa çaste, mund të ndiheshim të lirë.
Shtëpia e munguar dhe dy gjuhët e një jete
U larguat nga Shqipëria drejt Italisë në vitin 1991. Kur e kujtoni sot atë vajzë që po linte Tiranën, çfarë mendoni se mori me vete pa e ditur se do ta mbante gjithë jetën dhe çfarë la pas që vazhdon ende ta kërkojë? Pas kaq vitesh mes Shqipërisë dhe Italisë, ku ndodhet sot “shtëpia” e Valbona Jakovës: në një vend, në një gjuhë, në kujtesë apo te njerëzit që do?
Fjala shtëpi është kështjella më e madhe e kujtimeve, e sekreteve, e fjalëve të thëna dhe të pathëna. Është mall, është tërmet shpirtëror, është jetë. Ndërsa mospasja e një shtëpie është një nga padrejtësitë më të mëdha që mund t'i bëhet njeriut.
Peshën e kësaj padrejtësie, të mungesës së një shtëpie si banesë e qëndrueshme, e kam bartur për një kohë të gjatë mbi shpinë dhe brenda psikikës sime. Nuk bëhet fjalë thjesht për mungesën e një strehe fizike apo të një prone. Bëhet fjalë për mungesën e një vendi ku mund të lëshosh barrën e ditës, ku të ndihesh i sigurt, ku të gjesh prehje dhe të ndjesh se i përket një hapësire. Është, mbi të gjitha, mungesa e një sigurie emocionale, e cila, kur e përjeton për vite me radhë, nuk mbetet vetëm në kujtesë, por bëhet pjesë e mënyrës se si e përjeton botën dhe hapësirën ku jeton. Sepse shtëpia është vendi ku njeriu ndërton sigurinë, kujtesën dhe vetveten.
Në fakt, unë nuk u nisa nga Tirana, qyteti ku kam lindur, por nga Elbasani, së bashku me tim shoq dhe dy fëmijët tanë, pasi në vitin 1991 ky ishte qyteti ku jetoja. Me vete, natyrisht, mora ëndrrat e mia më të rëndësishme: shkrimin, familjen dhe të ardhmen e fëmijëve, të cilëve dëshiroja t'u siguroja mundësinë për t'u shkolluar në qetësi dhe me dinjitet.
Shpresoja gjithmonë t'i realizoja këto ëndrra dhe iu përkushtova me të gjitha forcat arsimimit dhe formimit të mirë të fëmijëve në Itali. Kjo ishte një nga ëndrrat që arrita ta bëja realitet.
Ndërkohë, nuk i lashë pas dore shkrimet, poezinë, përkthimet dhe bashkëpunimet me shkrimtarë e poetë italianë dhe shqiptarë. Isha dhe mbetem e bindur se, në çdo fushë të jetës, bashkëpunimi është një nga rrugët më të mira drejt rezultateve të qëndrueshme dhe frytdhënëse.
Ju keni përzgjedhur disa këndvështrime që lidhen me temën e shtëpisë dhe që shtrihen në disa dimensione: hapësirën, gjuhën, kujtesën dhe marrëdhëniet njerëzore. Natyrisht, unë mora me vete edhe edukatën time familjare, bujarinë dhe zemërgjerësinë e prindërve të mi, vlera që kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë pjesë e pandashme e identitetit tim, por edhe si vazhdimësi e identitetit të prejardhjes së tyre. Këtë e konsideroj si mrekulli brezash.
Ajo që vazhdoj të kërkoj edhe sot është përmirësimi i vetvetes, një përpjekje e vazhdueshme drejt asaj që mund ta quajmë përsosmëri relative, sepse përsosmëria absolute nuk ekziston. Njeriu mbetet gjithmonë në procesin e të mësuarit, të kërkimit dhe të rindërtimit të vetvetes.
Të gjitha këto i përkasin shtëpisë ku u rrita dhe që e mbaj në zemër, jo thjesht si një godinë, por në kuptimin më të thellë të fjalës: si vendi që më lidh me prindërit e mi, të cilëve nuk pushoj së shprehuri mirënjohjen.
Keni jetuar gjatë mes dy gjuhëve. A ju ka ndodhur që një mendim ta gjeni më saktë në italisht, por dhimbjen, mallin apo dashurinë ta ndieni se mund t’i thoni vetëm shqip?
Është e vërtetë, pothuajse gjysmën e jetës e kam jetuar në Itali. Ndonjëherë më duket e çuditshme se si njeriu lind në një vend dhe, ndërsa vitet kalojnë me shpejtësi, përfundon duke e jetuar pjesën më të madhe të jetës në një vend tjetër.
Konfuzioni mes gjuhëve është një dukuri e njohur edhe nga gjuhëtarët. Për ta folur mirë një gjuhë që nuk është e jotja, duhet të mësosh të mendosh në atë gjuhë, të ndërtosh dhe të organizosh fjalitë sipas logjikës së saj. Ky është një proces i gjatë pune për trurin, një përpjekje e vazhdueshme për t'u përshtatur me një strukturë tjetër gjuhësore.
Në këtë pikë, mendoj se mendimet tona udhëtojnë në dy binarë të ndryshëm, të cilët ndonjëherë mund të kryqëzohen, të përplasen apo shinat të ndërrojnë drejtim. Ndodh që, në një çast të caktuar, mendimi të zgjedhë fjalën që i vjen e para në mendje, pavarësisht se cilës gjuhë i përket ajo. Kështu, dy gjuhët bashkëjetojnë brenda nesh, herë në harmoni dhe herë në një lloj rivaliteti të heshtur.
Italishtja është një gjuhë mjaft e pasur me sinonime, me mundësi të shumta shprehëse, që favorizojnë përkthimin dhe i japin fjalës një tingëllim melodioz. Megjithatë, pavarësisht pasurisë dhe bukurisë së gjuhëve që mësojmë e përvetësojmë gjatë jetës, ekziston një dimension emocional që nuk zëvendësohet lehtë.
Sepse dhimbja, në fund të fundit, mbetet gjithmonë zëri i nënës.
Përkthimi dhe zëri që nuk mund të huazohet
Në përkthimet e poetëve si Ungaretti, Neruda, Bellintani e Hirschman, si arrini të hyni aq thellë në vargun e tyre, duke ruajtur njëkohësisht zërin tuaj dhe besnikërinë ndaj fjalës e shpirtit të autorit?
Kjo është një pyetje mjaft me vend, të cilën shpesh ia bëj edhe vetes.
Ungaretti, në rininë time, ka qenë poeti im më i preferuar, sepse tek ai shihja diçka nga natyra ime, nga mënyra ime e të qenit. Prirja ime e natyrshme për ta fshehur mendimin brenda poezisë dhe për ta shprehur gjendjen time të brendshme në mënyrë spontane gjente një lloj afërsie me gjuhën e heshtur, të përmbajtur dhe shpesh të mistershme të hermetizmit.
Kam lexuar diku se ekziston një lloj farefisnie shpirtërore midis poetëve. Besoj se kjo afërsi buron nga fakti se ne ndajmë ndjenja njerëzore, të cilat ndryshojnë në intensitet, në mënyrën e përjetimit dhe të shprehjes, në përzgjedhjen e fjalëve, në ritmin poetik dhe në melodinë që krijon tingëllimi i tyre.
Pasi arrita në këtë përfundim, bëra edhe një hap tjetër: fillova t'i afrohesha dhe të njihja çdo poezi të bukur, pavarësisht stilit, shkollës apo rrymës letrare që përfaqësonte.
Pas një përvoje të gjatë leximi dhe reflektimi, kam arritur në përfundimin se poezia nuk mund të vidhet, sepse ajo lidhet ngushtë me identitetin unik të çdo poeti. Megjithatë, ajo mund të përthithet, të bëhet pjesë e përvojës sonë krijuese dhe, pasi kalon nëpër filtrin e ndjeshmërisë dhe të individualitetit tonë, të rishfaqet e transformuar, me një tjetër zë dhe një tjetër identitet.
Në fund të fundit, poezia mund të na ndikojë, të na pasurojë dhe të na ndryshojë, por nuk mund të na zëvendësojë me dikë tjetër. Zëri i poetit mbetet gjithmonë i papërsëritshëm, siç është unik shpirti njerëzor që mbartim.
Përvoja juaj si ndërmjetëse gjuhësore-kulturore ka gjetur shprehje edhe në letërsi. Sa histori njerëzish keni marrë me vete pas një dite pune, histori që në dokumente ishin “raste”, por për ju mbetën fytyra, zëra dhe fate?
Sigurisht, në jetën tonë takohemi me njerëz të shumtë, si në mjediset e punës, ashtu edhe në ato shoqërore. Përvoja ime e pasur si ndërmjetëse gjuhësore-kulturore ka gjetur shprehje në dy libra që kam shkruar dhe që janë vlerësuar edhe me çmime.
Fusha e ndërmjetësimit ku kam ushtruar veprimtarinë time përfshinte shkollat italiane, spitalet, institucionet si kuestura, si dhe zyrat që merreshin me lejet e qëndrimit dhe informimin mbi dokumentacionin e nevojshëm për punësimin.
Të gjitha këto mjedise më rikthenin te vetja ime e dikurshme, te periudha e fillimeve, kur edhe unë kisha nevojë për informacion, orientim dhe sqarime, ndërkohë që mungonin zyrat dhe strukturat e përshtatshme për t'u ardhur në ndihmë të huajve.
Pikërisht për këtë arsye, vështirësitë e tyre i përjetoja edhe si të miat. Dinamikën e pamundësive, nevojën për sqarime dhe pasigurinë që shoqëronte përfundimin e procedurave administrative për të huajt, përpiqesha ta kuptoja duke i parë të tjerët njësoj siç kisha parë dikur veten time. Nuk i konsideroja thjesht si persona që kërkonin një shërbim, por si njerëz që kishin nevojë të kuptoheshin, të orientoheshin dhe të trajtoheshin me dinjitet.
Në fund të fundit, shembujt e jetës mbeten gjithmonë të kapshëm për syrin dhe shpirtin e shkrimtarit. Ato nuk janë thjesht përvoja që kalojnë, por lëndë e gjallë që, përmes vëzhgimit dhe ndjeshmërisë, shndërrohet në reflektim, dëshmi dhe letërsi.
Kur lini mënjanë librat, përkthimet dhe ceremonitë letrare, cila është kënaqësia e vogël e përditshme pa të cilën dita ju duket e paplotë?
Dita më duket e zbrazët kur nuk merrem me diçka, sepse koha fluturon dhe nuk mund të kapet më. Më vjen keq për kohën e pashfrytëzuar; madje, prirjen për të mos e vënë mendjen në lëvizje e konsideroj një lloj përtacie të mendimit.
Më pëlqen të shkruaj poezi në çdo çast dhe në çdo rrethanë, megjithëse e di shumë mirë se poezia nuk i bindet vullnetit tonë dhe as nuk vjen me kërkesë. Ajo troket në shpirt në çaste të paparashikuara, shpesh atëherë kur mendja dhe ndjeshmëria janë më të hapura për ta pritur.
Ndoshta kjo është një nga kënaqësitë e mia më të mëdha: të jem gjithmonë në kërkim, të mos e lë mendimin të pushojë dhe të jem e gatshme për atë çast të papritur kur një ndjesi, një fjalë apo një përjetim shndërrohet në poezi.
Kur poezia kapërcen kufijtë dhe jeta kalon detin
Me antologjinë dygjuhëshe Versi irradianti, Vargje rrezatuese keni vendosur pranë njëri-tjetrit 43 poetë italianë dhe 40 poetë shqiptarë. Pas përkthimit të kaq shumë zërave, çfarë ju duket se i bashkon poetët përtej gjuhës dhe kombit: mënyra si duan, mënyra si vuajnë apo dëshira për t’i shpëtuar harresës?
Besoj se ajo që i bashkon poetët, përtej gjuhës, kombësisë dhe dallimeve kulturore, është mbi të gjitha nevoja thellësisht njerëzore për t’i dhënë kuptim ekzistencës së tyre. Dashuria, vuajtja dhe dëshira për të mos u harruar janë sigurisht tri fije që përshkojnë poezinë e çdo kohe dhe të çdo vendi. Por mendoj se, edhe më thellë, qëndron nevoja për ta njohur veten te tjetri. Të shihet refleksi i poezisë së tyre në universin e shpirtit poetik.
Duke përkthyer zërat e 43 poetëve italianë dhe 40 poetëve shqiptarë, kam pasur ndjesinë se, megjithëse përdorin fjalë të ndryshme, këta autorë shpesh banojnë në të njëjtin territor të shpirtit. Ndryshojnë imazhet, referencat kulturore, ritmet dhe tingëllimat, por mbeten çuditërisht të ngjashme pyetjet themelore: çfarë do të thotë të duash, të humbasësh, të shpresosh, të vuash, të jetosh?
Në fund të fundit, poezia nuk njeh kufij. Ajo është një formë qëndrese ndaj vetmisë, heshtjes dhe, mbi të gjitha, harresës. Çdo poet shkruan edhe për të lënë një gjurmë, për të shpëtuar diçka nga vetja dhe nga koha e tij prej brishtësisë së kujtesës.
Për këtë arsye, Versi irradianti – Vargje rrezatuese nuk e konsideroj thjesht një antologji dygjuhëshe, por një takim mes ndjeshmërive, historive dhe identiteteve. Të vendosësh pranë njëri-tjetrit poetë italianë dhe shqiptarë do të thotë të krijosh një dialog, në të cilin asnjë zë nuk e humbet individualitetin e vet, por secili kontribuon për ta pasuruar tjetrin.
Nëse do të më duhej të zgjidhja vetëm një gjë që i bashkon të gjithë, do të thosha pikërisht këtë: dëshira për të shndërruar një përvojë individuale në një emocion universal. Sepse kur një varg arrin të prekë dikë tjetër, pavarësisht nga gjuha në të cilën është shkruar, poezia e ka kryer tashmë mrekullinë e saj: ka shembur një kufi dhe ka krijuar një lidhje.
Një nga librat tuaj quhet La tempesta delle ore, “Stuhia e orëve”. Nëse do ta shihnit jetën tuaj si një kalendar poetik, cila ka qenë ora që ju ka ndryshuar përgjithmonë dhe që ende nuk ka mbaruar së trokituri brenda jush?
Më pëlqejnë vërtet pyetjet që më drejtoni. Nëpërmjet biografisë dhe bibliografisë sime, keni arritur të rindërtoni, duke krijuar në njëfarë shkallëzimi, etapat e ndryshme të jetës sime.
Libri Stuhia e orëve lidhet me kalimin e detit, me një peshkarexhë, nga Durrësi në Brindizi. Jemi nisur më 7 mars nga Durrësi dhe kemi mbërritur më 8 mars në Brindizi. Këto dy data mbartin për mua një simbolikë të veçantë: 7 marsi përkon me Ditën e Mësuesit, ndërsa 8 marsi me Ditën e Gruas.
Në thellësinë e një kuptimi që në pamje të parë mund të duket abstrakt, këto dy data pasqyrojnë, në njëfarë mënyre, edhe rrugëtimin tim për në Itali. Te 7 marsi kam gjetur pasqyrimin e punës që kam bërë si ndërmjetëse gjuhësore në shkolla, duke u mësuar gjuhën nxënësve shqiptarë. Ndërsa 8 marsi më vendos në një tjetër dimension, atë të festimit të poezisë dhe të prozës, duke më dhuruar çdo herë që shkruaj, një mimozë virtuale.
Shpesh i them vetes: ktheje kokën pas dhe shiko çfarë ke bërë. Sepse ajo që kam dëshiruar të bëj, pra të shkruaj, atë e kam realizuar pikërisht në Itali. Është sikur ky vend të jetë bërë hapësira ku ëndrra ime e hershme ka gjetur mundësinë të marrë formë dhe të bëhet realitet.
Poezia, mendimi dhe frymëzimi lidhen me substancën e shpirtit, me atë entitet enigmatik që i mbart këto cilësi si trashëgimi, si një shteg fati, si pjesë të identitetit të talentit që i dhurohet njeriut. Ky shpirt, me misteret dhe nevojën e tij të pashtershme për t'u shprehur, vazhdon të trokasë në çdo çast të jetës, deri në frymën e fundit.
Ndoshta pikërisht kjo është ajo që e bën krijimin një thirrje të pandërprerë: nuk është thjesht një dëshirë që njeriu zgjedh ta ndjekë, por një zë i brendshëm që e shoqëron gjatë gjithë jetës.
Mirësia dhe jeta në kreshtën e zemrës
Më vonë vjen Richiamare al bene, një thirrje drejt së mirës. Pas gjithë asaj që njeriu sheh, përjeton dhe humbet gjatë jetës, a është mirësia ende një bindje për ju apo është bërë një formë rezistence?
Kam vënë re se në jetë gjithçka është si një bumerang: herët a vonë, ajo që japim, në një formë apo në një tjetër, kthehet tek ne. Më duket si një ligj i pashkruar, por që ekziston dhe mund të kuptohet përmes një vëzhgimi të kujdesshëm, pra empirik, të vetë jetës.
Jeta, në thelb, është një ndërthurje ngjarjesh dhe përjetimesh që përmbajnë gëzim, trishtim, hidhërim, mërzi dhe lodhje. Të gjitha këto përbëjnë lëndën me të cilën ndërtohen vitet tona dhe i shndërrojnë ato në atë që shpesh e quajmë “luftë”: një përpjekje të vazhdueshme, një akt rezistence, qëndrese dhe force.
Përballë këtyre përvojave, secili prej nesh thirret të vërë në përdorim cilësitë dhe virtytet e veta, për të zgjedhur njerëzoren, të mirën, atë që e bën individin të ndihet në paqe me veten dhe me ndërgjegjen e tij.
Pikërisht ky është mesazhi që përcjell ky libër: pavarësisht përballjeve dhe vështirësive që na rezervon jeta, ajo që ka vërtet rëndësi është të mos humbasim njerëzoren brenda vetes dhe të ruajmë atë ekuilibër të brendshëm që na lejon të jetojmë në paqe me ndërgjegjen tonë.
Titulli Sul crinale del cuore, “Në kreshtën e zemrës”, të çon në një vend të bukur, por edhe të rrezikshëm, ku një hap mund të të çojë në njërën anë ose në tjetrën. A ka jetuar Valbona Jakova më shumë duke e mbrojtur zemrën apo duke e rrezikuar atë?
Vargun Sul crinale del cuore e kam ndier brenda vetes, sikur të ishte një shprehje që kishte marrë formë në botën time të brendshme shumë përpara se të bëhej titull libri. Është një varg i marrë nga njëra prej poezive të vëllimit, por që mbartte një domethënie më të gjerë, përtej vetë poezisë.
Ishte poetja italiane Franca Palmieri, e cila ka shkruar edhe pasthënien e librit, që më sugjeroi ta përdorja këtë varg si titull. Sugjerimi i saj më bëri të kuptoja se ndonjëherë një lexues, sidomos kur është vetë poet, arrin të zbulojë në fjalët tona një kuptim që ne e kemi ndier intuitivisht, por ndoshta nuk e kemi artikuluar plotësisht.
Për mua, Sul crinale del cuore është një metaforë e gjendjes njerëzore: të qëndrosh në kreshtën e zemrës do të thotë të jetosh mes kundërshtive, në atë vijë të brishtë ku takohen dashuria dhe dhimbja, drita dhe hija, kujtesa dhe harresa. Është një pikë ekuilibri, por edhe një vend përballjeje me vetveten.
Më pëlqen të mendoj se ky titull lindi nga një ndjesi e imja, por gjeti konfirmimin e vet përmes vështrimit të një poeteje tjetër. Ndoshta kjo është edhe një nga bukuritë e letërsisë: ajo që lind në intimitetin e një shpirti mund të gjejë jehonë dhe të marrë kuptim të ri në shpirtin e një tjetri.
Dashuritë në ikje dhe gjuha që i paraprin fjalës
Në poezinë “Mes shpirtrash”, dashuria afrohet dhe largohet njëkohësisht, derisa mbetet “përjetësisht, në ikje”. A janë pikërisht dashuritë që nuk përmbushen ato që jetojnë më gjatë në poezi, sepse realiteti nuk pati mundësi t’i konsumonte?
Besoj se dashuritë që nuk përmbushen kanë një jetëgjatësi të veçantë në poezi, pikërisht sepse mbeten të papërfunduara. Ato nuk arrijnë të konsumohen nga përditshmëria, nga zakonet apo nga realiteti, por vazhdojnë të jetojnë në hapësirën e dëshirës, të kujtesës dhe të imagjinatës.
Në poezinë «Mes shpirtrash», dashuria shfaqet si një lëvizje e vazhdueshme mes afrimit dhe largimit, mes dëshirës për të qenë pranë dhe pamundësisë për të qëndruar. Shprehja «përjetësisht, në ikje» për mua përmbledh pikërisht këtë gjendje: një dashuri që nuk largohet plotësisht, por as nuk arrin të bëhet prani e përhershme.
Ndoshta ajo që nuk përjetohet deri në fund mbetet më gjatë brenda nesh, sepse nuk ka marrë kurrë një përgjigje përfundimtare. Ajo vazhdon të ushqehet nga pyetjet, nga mundësitë e parealizuara, nga ajo që mund të kishte ndodhur dhe nuk ndodhi. Në njëfarë mënyre, e papërmbushura fiton një jetë të dytë në përfytyrim.
Megjithatë, nuk do të thosha se vetëm dashuritë e papërmbushura janë të pavdekshme në poezi. Edhe dashuria e jetuar, e përjetuar në plotësinë e saj, mund të bëhet poezi. Por dashuria që mbetet pezull ka një veçanti: ajo nuk mbyllet brenda një përfundimi, nuk i bindet kohës dhe vazhdon të ekzistojë si një mundësi e hapur.
Ndoshta poezia është pikërisht vendi ku dashuritë e pamundura gjejnë mundësinë për të mos vdekur kurrë. Aty ku jeta vendos një kufi, fjala poetike hap një horizont. Dhe ndonjëherë, ajo që mbetet përgjithmonë në ikje, është pikërisht ajo që nuk resht kurrë së ardhuri brenda nesh.
Në të njëjtën poezi shkruani për “gjuhën e shikimit të kthjellët”. A ka gjëra që syri arrin t’ia thotë një njeriu dhe që as poeti, me gjithë pushtetin e fjalës, nuk arrin t’i shkruajë?
Patjetër që ka. Madje, besoj se ekziston një gjuhë që i paraprin fjalës dhe që ndonjëherë është shumë më e fuqishme se ajo: gjuha e syve. Shikimi është një formë komunikimi që nuk ka nevojë për përkthim, sepse arrin të përcjellë atë që fjala shpesh e ka të vështirë ta shprehë.
Sytë mund të zbulojnë dashurinë, dëshirën, por edhe heshtjen që mbartin brenda tyre histori të tëra. Një shikim i kthjellët mund të depërtojë përtej pamjes së jashtme dhe të prekë atë pjesë të njeriut që mbetet e fshehur nga fjalët.
Për mua, “gjuha e shikimit të kthjellët” është aftësia për ta parë tjetrin pa paragjykime, për të depërtuar në thelbin e tij dhe për të kuptuar edhe atë që nuk thuhet. Është një komunikim i heshtur, por jo i varfër; përkundrazi, shpesh është më i pasur se çdo rrëfim.
Poeti ka në dispozicion fuqinë e fjalës, por duhet të pranojë edhe kufijtë e saj. Ka ndjenja që mund të përjetohen, por jo të përkufizohen; ka çaste që mund të ruhen vetëm në kujtesën e një shikimi. Ndoshta pikërisht aty fillon poezia: në përpjekjen për t'i dhënë formë asaj që nuk mund të thuhet plotësisht.
Në fund të fundit, fjala mund të përshkruajë një ndjenjë, ndërsa shikimi mund ta bëjë atë të pranishme. Dhe ndoshta sekreti i poezisë qëndron pikërisht në këtë përpjekje të pafundme për të shkruar atë që shpirti e ka kuptuar përpara se mendja të gjejë fjalët.
Fëmija brenda nesh dhe lumturia e gjërave të vogla
Keni shkruar edhe për fëmijë dhe të rinj. Kur i drejtoheni një fëmije, a ju duhet ta thjeshtoni gjuhën apo, përkundrazi, të bëheni edhe më e ndershme, sepse fëmija e dallon më shpejt se i rrituri kur një fjalë nuk është e vërtetë?
Në traditën e krishterë, Jezusi e vendos fëmijën në qendër të një mesazhi të rëndësishëm shpirtëror: “Nëse nuk ktheheni dhe nuk bëheni si fëmijët, nuk do të hyni në Mbretërinë e Qiellit.”.
Italianët përdorin shpesh një shprehje që më pëlqen shumë: “Ruaje të paprekur fëmijën që jeton brenda teje”. Mendoj se ky fëmijë i brendshëm na ndihmon t'i kuptojmë më mirë të tjerët, sepse brenda çdo njeriu të rritur jeton kujtesa e të gjitha etapave të jetës së tij. Pafajësia e fëmijës vazhdon të na flasë me gjuhën e vet, duke na ndihmuar të mbetemi të thjeshtë, të çiltër dhe të afërt me këdo që na rastis të njohim.
Ky fëmijë që rritet bashkë me ne nuk i harron kurrë lojërat, ëndrrat dhe mënyrën e tij të veçantë për ta zbuluar botën. Mendoj se kjo lloj kujtese është një pasuri e vërtetë, sepse shndërrohet në një nga format më të mira të edukimit dhe të qasjes psikologjike ndaj fëmijëve. Kur arrijmë të kujtojmë se si kemi menduar, ndier dhe ëndërruar në fëmijëri, bëhemi më të aftë t'i kuptojmë ata, të komunikojmë me ta dhe të mos biem në gabimet që shpesh i karakterizojnë të rriturit.
Përvoja ime e punës me fëmijët ka ndikuar thellësisht edhe në mënyrën time të të shprehurit. Ajo më ka shtyrë të flas gjuhën e tyre, t'u përshtatem botës dhe ndjeshmërisë së tyre, deri në atë pikë sa, për nevoja didaktike, frymëzimi më ka zgjuar edhe dëshirën për të krijuar këngë për fëmijë. Këto këngë ua kam kushtuar shkollave ku kam punuar në Itali.
Në njëfarë mënyre, fëmijët nuk kanë qenë vetëm pjesë e punës sime, por edhe burim frymëzimi dhe krijimtarie. Ata më kanë ndihmuar të mbaj gjallë atë pjesë të vetes që di të luajë, të ëndërrojë, të mrekullohet dhe të komunikojë pa paragjykime. Ndoshta ky është një nga mësimet më të bukura që më ka dhënë jeta: për t'i edukuar fëmijët, duhet të mos e humbasim kurrë aftësinë për të qenë paksa fëmijë edhe vetë.
Nëse do të kishit një pasdite krejtësisht të lirë, pa telefon, pa obligime dhe pa afate, si do ta kalonte Valbona Jakova atë pasdite?
Këtë përvojë do të doja ta përcillja edhe te nipërit e mi. Tek ata kam zbuluar një fenomen të mrekullueshëm: ndjenjat prindërore, në njëfarë mënyre, zgjohen përsëri dhe ripërtërihen. Është sikur jeta, në një etapë tjetër të saj, në prag të moshës së tretë, të na dhurojë një mundësi të dytë për të përjetuar butësinë, përkujdesjen dhe dashurinë prindërore.
Tek nipërit, njeriu rigjen diçka nga vetja e dikurshme, nga kujtimet e fëmijëve të tij, por edhe nga fëmija që vazhdon të jetojë brenda tij. Është një rikthim i ndjenjave, por edhe një vazhdimësi e dashurisë në një formë të re. Ndoshta kjo është një nga dhuratat më të bukura që na rezervon jeta: të na lejojë ta përjetojmë edhe një herë magjinë e rritjes së një fëmije, kësaj radhe me më shumë përvojë, më shumë durim dhe një tjetër vetëdije për vlerën e çdo çasti.
Ky është vërtet një fenomen i mrekullueshëm, sepse na dëshmon se dashuria nuk njeh moshë dhe se disa ndjenja nuk shuhen me kalimin e viteve; ato thjesht presin një mundësi të re për të lulëzuar.
Dhe po t’jua hiqnim për një çast poeten, përkthyesen, çmimet, librat dhe vetë mbiemrin Jakova, kush është Valbona që mbetet vetëm me veten, kur mbyllet dera, heshtin gjuhët e botës dhe nuk ka më nevojë t’i dëshmojë asgjë askujt?
Është ajo që bën shaka me bashkëshortin e saj, që eksperimenton në kuzhinë me receta të shpikura nga vetë ajo; është ajo që këndon kur nuk e dëgjon askush, sepse kështu këndon pa emocione të sforcuara, me një spontanitet që i buron natyrshëm nga shpirti.
Është ajo që ujit lulet dhe u flet sikur të ishin qenie që e kuptojnë: «Rrituni, dua t'ju shoh të bukura!» Dhe lulet gjelbërojnë, rriten, sikur t'i përgjigjen dashurisë së saj.
Është ajo që, kur vështron sytë e butë të zogjve dhe të kafshëve, veçanërisht të qenit, kësaj krijese kaq besnike, ndien se bota ka ende shumë për të dhuruar. Atëherë thotë me vete: «Sa shumë gëzime na fal kjo botë!»
Është gruaja që nuk ka nevojë për ngjarje të jashtëzakonshme për të qenë e lumtur. Ajo e gjen bukurinë në gjërat e vogla, në një shaka, në një këngë të kënduar në vetmi, në një lule që çel, në vështrimin e një kafshe. Është ajo që di të ruajë brenda vetes fëmijën e dikurshëm, atë pjesë të çiltër që vazhdon të mrekullohet nga jeta. /Telegrafi/
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se, armiqësia midis Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe Vladimir Putin është një nga pengesat kryesore për t’i dhënë fund luftës ruso-ukrainase.
Në një intervistë për programin “60 Minutes”, gazetari i CBS News, Ross Douthat, në lidhje me pengesën më të madhe për paqen, Trump tha se beson që palët janë afër arritjes së një marrëveshjeje.
Ai gjithashtu deklaroi se lufta nuk do të kishte filluar nëse do të kishte qenë president i SHBA-së, duke e quajtur atë një luftë që e trashëgoi.
Douthat e pyeti gjithashtu Trumpin nëse i beson më shumë njërës prej palëve. Presidenti amerikan nuk u përgjigj drejtpërdrejt, duke thënë se shkon mirë me të dyja. Sipas tij, lufta do të përfundojë së shpejti dhe ekziston një armiqësi e konsiderueshme midis Zelenskyt dhe Putinit.
Gazetari vuri në dukje se qëndrimi i Zelenskyy mund të jetë i kuptueshëm, pasi ishte Rusia ajo që pushtoi Ukrainën. Në përgjigje, Trump deklaroi se gjatë takimit të parë të Zelenskyy dhe Putin, Rusisë thuhet se iu tregua mungesë e madhe respekti.
Siç shkruan The Hill, në muajt e fundit Trump e ka lidhur luftën ruso-ukrainase me rritjen e çmimeve të karburantit. Muajin e kaluar, ai shkroi në Truth Social se Ukraina dhe Rusia kishin rënë dakord për një armëpushim energjetik./k.m
Me përfundimin e javës së 11-të të Superiores dhe ndërprerjen e përkohshme të kampionatit, vëmendja kthehet te Kombëtarja shqiptare. Lojtarët grumbullohen sot dhe zhvillojnë stërvitjen e parë nën drejtimin e trajnerit Rolando Maran.
Shqipërinë e presin dy ndeshje vendimtare, fillimisht kundër Finlandës dhe më pas ndaj Bjellorusisë. Kuqezinjtë synojnë pikët maksimale për të ruajtur kreun e grupit, për t’u ngjitur në Ligën B dhe për të përmirësuar mundësitë e kualifikimit në Europianin e 2028-tës.
Sonte pritet konferenca e parë për mediat, ku do të marrin pjesë dy lojtarë. Më pas, skuadra do të ndjekë programin e parashikuar për këtë javë vendimtare. Me besimin se objektivi mund të arrihet në të dyja përballjet, Maran pret mbërritjen e 27 lojtarëve të përzgjedhur për të nisur zbatimin e planit.
Paraqitja kundër Atletico Madridit i solli Lamine Yamalit një tjetër rekord në futbollin spanjoll.
Talenti i Barcelonës dha pasimin vendimtar për golin që u siguroi fitoren katalunasve. Ishte asistimi i tij i 40-të në La Liga, shifër që asnjë lojtar tjetër nuk e kishte arritur në një moshë kaq të re.
Eksperti i statistikave të futbollit MisterChip bëri të ditur se Yamal e preku këtë kuotë në moshën 19 vjeç e 118 ditë, duke përmirësuar rekordin e mëparshëm me gati tre vjet.
Renditja e lojtarëve më të rinj që kanë dhënë 40 asistime në historinë e La Ligës tregon përmasat e këtij rekordi.
Pas Yamalit, që kryeson me 19 vjet e 118 ditë, renditen Lopez Ufarte me 22 vjet e 15 ditë dhe Adrian Escudero me 22 vjet e 349 ditë.
Lista vijon me Segui, i cili e arriti këtë shifër në moshën 23 vjeç e 74 ditë, si edhe me Etxeberria dhe legjendën e Barcelonës Lionel Messi, të dy në moshën 23 vjeç e 158 ditë.
Duke lënë pas edhe Messin, ish-bashkëlojtarin e tij, Yamal dëshmon sërish se është ndër talentet më të spikatura të futbollit botëror.
Mauricio Pochettino konsiderohet kandidati kryesor për stolin e Manchester Unitedit, sipas mediumit anglez “The Standard”. Ndërkohë, pozita e Michael Carrick në “Old Trafford” mbetet e paqartë.
Pas humbjes ndaj Chelseat fundjavën e kaluar, Carrick iu la një afat prej dy ndeshjesh për të përmirësuar rezultatet. Në këtë periudhë, skuadra e tij fitoi ndaj Romës dhe barazoi 4-4 në një ndeshje spektakolare kundër Aston Villas.
Këto rezultate nuk ia kanë ulur presionin ish-mesfushorit, pasi Manchester Unitedi vazhdon të jetë në zonën e rënies nga Liga Premier.
Eddie Howe dhe Julian Nagelsmann mbeten në garë për detyrën e trajnerit. Listës i është shtuar edhe Pochettino, i cili, sipas raportimeve, shihet si favoriti kryesor.
Argjentinasi nënshkroi së fundmi një kontratë të re si përzgjedhës i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por raportohet se do të ishte i hapur për t’u kthyer në Ligën Premier.
Pochettino e njeh futbollin anglez nga periudha kur drejtoi Tottenhamin, skuadër të cilën e çoi në finalen e Ligës së Kampionëve në vitin 2019.
Rezultatet e ardhshme pritet të përcaktojnë të ardhmen e Carrick, ndërsa drejtuesit e Manchester Unitedit po vlerësojnë alternativat për një trajner të ri.
Mes rrezikut të një përshkallëzimi të ri në Lindjen e Mesme, Shtetet e Bashkuara dhe Irani po mbajnë kontakte diplomatike larg vëmendjes publike.
Bisedimet po zhvillohen me ndërmjetësimin e vendeve të treta. Ndërkohë, gjendja në terren mbetet e brishtë dhe mundësia e një përplasjeje tjetër ushtarake nuk është përjashtuar.
Diskutimet përqendrohen te programi bërthamor iranian, sanksionet e vendosura nga SHBA-ja dhe kontrolli i Ngushticës së Hormuzit, një prej rrugëve detare më të rëndësishme në botë për transportin e naftës.
Katari dhe Pakistani po ndërmjetësojnë për të afruar qëndrimet e Uashingtonit dhe Teheranit, sipas CNN.
Synimi i këtyre përpjekjeve është të hapet rruga për rifillimin e negociatave dhe për një marrëveshje që do të pengonte zgjerimin e konfliktit.
Irani kërkon, ndër të tjera, heqjen e bllokadës detare amerikane, çlirimin e aseteve të ngrira dhe garanci se konflikti do të marrë fund.
Uashingtoni, në anën tjetër, kërkon kufizimin e programit bërthamor të Iranit dhe masa për të garantuar sigurinë rajonale.
Kontaktet diplomatike po vijojnë, megjithatë, në një atmosferë të tensionuar. SHBA-ja ka goditur sistemet iraniane të mbrojtjes ajrore në ishullin Qeshm, ndërsa presidenti Donald Trump ka paralajmëruar se janë përcaktuar edhe objektiva të tjerë të mundshëm brenda territorit iranian.
Teherani ka paralajmëruar se do t’i përgjigjet çdo sulmi tjetër amerikan. Ai thotë se është gati për çdo skenar, ndonëse mbetet i gatshëm të vazhdojë përpjekjet diplomatike.
Zhvillimet në rajon pritet të jenë gjithashtu pjesë e bisedës së presidentit amerikan Donald Trump me kryeministrin dhe ministrin e Jashtëm të Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, gjatë takimit të tyre në Shtëpinë e Bardhë.
Megjithë komunikimin mes palëve, arritja e një marrëveshjeje nuk duket ende e afërt. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka pranuar se bisedimet nuk kanë sjellë përparim të konsiderueshëm. Mbetet kështu e paqartë nëse rruga diplomatike do të mund të parandalojë një tjetër përshkallëzim në Lindjen e Mesme.
Një pianist i një anijeje turistike u gjet duke notuar në ujë rreth 32 km larg bregut të Kalifornisë, pasi ra në det, sipas raportimeve të mediave amerikane.
Dy peshkatarë zbuluan punonjësin e Royal Caribbean pranë Ishullit Catalina të premten dhe zyrtarët besojnë se ai mund të ketë qenë në Oqeanin Paqësor për nëntë orë, sipas CBS News.
“Unë i thashë, Po, është një qenie njerëzore. Ndalojeni varkën; le t’i fusim të gjithë litarët tanë në bord”, citohet të ketë thënë Grant Garrett, duke kujtuar momentin kur ai dhe Sean Norton e panë.
Burri, i cili ende nuk është identifikuar, u dërgua në spital në një gjendje të qëndrueshme, tha Roja Bregdetare Amerikane për BBC-në, duke shtuar se po hetonte incidentin.
Peshkatarët thonë se burri e identifikoi veten si pianist në një anije turistike me 14 kuverta të quajtur Ovation of the Seas.
“E vetmja gjë që më tha ishte: ‘Faleminderit. Mendova se do të vdisja'”, tha Norton.
Roja Bregdetare tha në një deklaratë se kishte marrë një raport nga “një Samaritan i Mirë i cili nxori një individ të vetëdijshëm nga uji”.
Personi iu dorëzua Rojeve të Lifeguards të Newport Beach, të cilët konfirmuan se ai ishte punonjës i anijes turistike Ovation of the Seas, tha ajo.
Zyrtarët e rojeve të plazhit besojnë se ai mund të ketë rënë në det rreth orës 02:30, rreth nëntë orë para se të zbulohej.
“Ishte afërsisht 15 deri në 20 milje në det të hapur, pothuajse në mes të oqeanit”, tha Shefi i Batalionit të Rojeve të Lifeguard të Newport Beach, Adam Yacenda.
Horoskopi i Brankos për këtë të hënë, 9 nëntor 2026, sjell parashikime interesante për të gjitha shenjat e zodiakut.
Fillimi i javës shoqërohet me mundësi të reja profesionale, ndryshime në marrëdhëniet personale dhe zhvillime sentimentale.
Dashi mund të marrë një iniciativë të rëndësishme, Luani ka mundësi të fitojë vlerësim në karrierë, ndërsa Peshqit dhe Binjakët favorizohen nga kreativiteti dhe idetë e reja.
Për disa shenja, dashuria rikthehet në qendër të vëmendjes. Ja çfarë thonë yjet për secilën shenjë.
DASHI
Dëshira për pavarësi dhe për të ndryshuar një situatë që prej kohësh ka mbetur e bllokuar bëhet gjithnjë e më e fortë. Hëna ju nxit të merrni iniciativa personale dhe të mos prisni që të tjerët të vendosin për ju. Në punë mund të vijë momenti të merrni një qëndrim të qartë për një projekt profesional që ka ecur ngadalë. Keni guximin dhe energjinë për të ndryshuar rrjedhën e ngjarjeve, por duhet të zgjidhni me kujdes njerëzit me të cilët ndani idetë tuaja. Jo të gjithë mund të jenë bashkëpunëtorët e duhur. Në dashuri rikthehet dëshira për të pushtuar zemrën e dikujt dhe për të përjetuar emocione të forta. Çiftet mund të rigjejnë entuziazmin dhe pasionin, ndërsa beqarët mund të tërhiqen nga një person energjik dhe me iniciativë. Është koha të besoni te vetja, por pa vepruar me nxitim.
DEMI
Një çështje praktike që ju ka shqetësuar prej kohësh mund të gjejë më në fund një zgjidhje të kënaqshme. Mund të bëhet fjalë për një blerje, një investim ose një projekt që lidhet me shtëpinë dhe familjen. Yjet ju këshillojnë të mos e nënvlerësoni rëndësinë e durimit, sepse gjithçka që po ndërtoni ka nevojë për baza të forta. Rrugët e shkurtra nuk janë gjithmonë zgjidhja më e mirë. Në punë mund të merrni një konfirmim që e prisnit prej kohësh ose të ndieni më shumë stabilitet në pozicionin tuaj. Përkushtimi dhe serioziteti mund të japin rezultate pozitive. Në dashuri kërkoni gjeste konkrete, siguri dhe praninë e vazhdueshme të partnerit. Megjithatë, një surprizë romantike ose një moment i veçantë mund t’i japë marrëdhënies më shumë ngrohtësi. Është një ditë e mirë për të vlerësuar atë që keni ndërtuar deri tani.
BINJAKËT
Komunikimi është arma juaj më e fortë dhe këtë të hënë mund t’ju ndihmojë të kapërceni një distancë, të bindni dikë ose t’i jepni formë një ideje interesante. Një kontakt i ri mund të hapë perspektiva profesionale, veçanërisht nëse jeni të gatshëm të largoheni nga mënyrat tradicionale të punës. Mund të merrni një propozim ose të njihni dikë që ju ofron një këndvështrim krejt tjetër. Megjithatë, nuk mjafton vetëm të mblidhni informacione. Është momenti t’i shndërroni idetë në iniciativa konkrete. Në dashuri rikthehet gjallëria dhe dëshira për njohje të reja. Një bisedë e këndshme mund të zgjojë menjëherë kuriozitetin dhe të shndërrohet në fillimin e një marrëdhënieje interesante. Edhe çiftet mund të rigjejnë harmoninë përmes komunikimit dhe planeve të përbashkëta. Përfitoni nga mundësitë që sjell kjo ditë.
GAFORRJA
Yjet ju ftojnë t’u jepni më shumë hapësirë dëshirave dhe nevojave personale, pa lejuar që kërkesat e të tjerëve t’ju marrin gjithë kohën dhe energjinë. Një çështje financiare ose profesionale kërkon vëmendje, por intuita juaj do t’ju ndihmojë të kuptoni më mirë pasojat e vendimeve që merrni. Është e rëndësishme të mos veproni vetëm për të kënaqur të tjerët, duke lënë pas dore interesat tuaja. Në familje mund të jetë e nevojshme të riktheni qetësinë pas disa keqkuptimeve ose tensioneve të vogla. Në dashuri kërkoni siguri, butësi dhe përkujdesje. Ata që janë në një marrëdhënie të qëndrueshme mund të fillojnë të mendojnë për një projekt të rëndësishëm të përbashkët. Beqarët kërkojnë emocione të sinqerta dhe një person që i kupton vërtet. Është një ditë për të gjetur ekuilibrin mes përgjegjësive dhe lumturisë personale.
LUANI
Qielli astrologjik mbështet dëshirën tuaj për t’u dalluar dhe për të marrë vlerësimin që meritoni për përpjekjet e bëra. Në punë mund të vijë një mundësi e rëndësishme. Një person me autoritet mund të shqyrtojë një propozim tuajin ose t’ju ofrojë mundësinë për të marrë një rol me më shumë përgjegjësi. Kjo mund të jetë një periudhë e mirë për të treguar aftësitë tuaja dhe për të forcuar pozicionin profesional. Megjithatë, duhet të shmangni nxitimin, sepse një vendim i marrë pa u menduar mund të rrezikojë një mundësi të vlefshme. Në dashuri nuk ju mungon sharmi dhe aftësia për të tërhequr vëmendjen. Çiftet mund të rikthejnë afërsinë dhe të përjetojnë momente të këndshme. Beqarët duhet të frekuentojnë ambiente të reja ose të marrin pjesë në aktivitete shoqërore, pasi një takim interesant mund të lindë në një rrethanë të papritur. Besoni te potenciali juaj.
VIRGJËRESHA
Një përvojë e kohëve të fundit ju ka ndihmuar të kuptoni më mirë cilat situata meritojnë vëmendjen tuaj dhe cilat vetëm ju marrin kohë pa sjellë rezultate. Në punë mund të shfrytëzoni përvojën dhe aftësitë e fituara ndër vite për të zgjidhur një çështje që kërkon analizë, përpikëri dhe organizim. Është një ditë e përshtatshme për të treguar profesionalizëm dhe për të rikthyer një bashkëpunim që kishte mbetur pezull. Një kontakt i vjetër mund të bëhet përsëri i dobishëm. Në dashuri, Branko ju këshillon të mos kërkoni gjithmonë një shpjegim për çdo sjellje apo fjalë të partnerit. Ndonjëherë është më mirë t’i lini gjërat të zhvillohen natyrshëm. Beqarët mund të përjetojnë një surprizë sentimentale nëse tregohen më të hapur. Mos lejoni që dëshira për të kontrolluar gjithçka t’ju pengojë të shijoni momentet e bukura.
PESHORJA
Jeta shoqërore mund t’ju sjellë surpriza të këndshme dhe mundësi interesante. Një takim me një person që nuk e keni parë prej kohësh ose një njohje e re mund të rezultojë e dobishme edhe për të ardhmen profesionale. Një projekt kolektiv mund të kërkojë pjesëmarrjen tuaj, duke ju dhënë mundësinë të tregoni aftësitë diplomatike dhe krijimtarinë. Në punë duhet të keni kujdes të mos vendosni gjithmonë interesat e të tjerëve përpara tuajave. Përpjekja për t’i kënaqur të gjithë mund t’ju bëjë të lini pas dore objektivat personale. Në dashuri hapet një periudhë më e gjallë, që favorizon planet dhe dëshirën për të ndërtuar diçka të përbashkët. Çiftet mund të rigjejnë entuziazmin, ndërsa beqarët mund të zbulojnë një afërsi të papritur me një person që e kanë njohur së fundmi. Ndiqni emocionet, por ruani edhe ekuilibrin.
AKREPI
Vendosmëria dhe forca e karakterit ju ndihmojnë të përballeni me situata që kërkojnë guxim. Në punë mund të fitoni më shumë pavarësi ose të vendosni të largoheni nga një detyrë që nuk përputhet më me ambiciet tuaja. Është një periudhë që favorizon ndryshimet e menduara mirë dhe iniciativat e bazuara në analiza të kujdesshme. Megjithatë, duhet të shmangni vendimet e marra në nervozizëm ose si reagim ndaj një zhgënjimi. Vlerësoni me qetësi alternativat që keni përpara. Në dashuri kërkoni siguri, besnikëri dhe një marrëdhënie që mund t’u rezistojë vështirësive. Nëse kohët e fundit keni kaluar pasiguri ose keqkuptime, një bisedë e sinqertë mund t’ju ndihmojë të riktheni besimin. Beqarët mund të jenë më të kujdesshëm në zgjedhjen e personave që afrojnë. Është dita e duhur për të përcaktuar më qartë atë që dëshironi.
SHIGJETARI
Dëshira për ndryshim bëhet më konkrete dhe mund t’ju shtyjë të eksploroni mundësi që ndodhen jashtë rutinës suaj të zakonshme. Udhëtimet, kontaktet me qytete të tjera, studimet ose eksperiencat e reja mund të luajnë një rol të rëndësishëm në zhvillimin tuaj personal dhe profesional. Në punë mund të merrni një propozim që kërkon një mënyrë tjetër organizimi ose një angazhim të ri. Mos e refuzoni menjëherë vetëm sepse ju nxjerr nga zona e rehatisë. Ndonjëherë mundësitë më të mira vijnë pikërisht nga ndryshimet. Në dashuri kërkoni lehtësi, mirëkuptim dhe një marrëdhënie që ju lejon të ndiheni të lirë. Çiftet mund të rikthejnë pasionin përmes një aktiviteti ose udhëtimi të përbashkët. Beqarët favorizohen nga njohjet e reja dhe mund të përjetojnë emocione interesante. Është koha të zgjeroni horizontet.
BRICJAPI
Një çështje që lidhet me menaxhimin e burimeve ekonomike ose me një marrëveshje profesionale kërkon një qasje konkrete dhe të kujdesshme. Keni mundësinë të siguroni kushte më të qarta dhe më të favorshme, veçanërisht nëse dini të vlerësoni përvojën dhe kontributin që keni dhënë deri tani. Mos e nënvlerësoni punën tuaj dhe mos pranoni menjëherë kompromise që nuk ju kënaqin. Megjithatë, nuk është e nevojshme të zgjidhni gjithçka brenda një dite. Mjafton të dini drejtimin që dëshironi të ndiqni. Në dashuri mund të ndieni nevojën për më shumë afërsi dhe përkujdesje. Edhe pse zakonisht tregoheni të rezervuar dhe të përqendruar te përgjegjësitë, një gjest i butë mund ta forcojë marrëdhënien. Të shprehni ndjenjat nuk do të thotë të humbni autoritetin. Përkundrazi, mund t’ju afrojë më shumë me partnerin.
UJORI
Yjet favorizojnë iniciativat që ju lejojnë të eksperimentoni dhe të njihni njerëz që stimulojnë imagjinatën dhe krijimtarinë tuaj. Një projekt i përbashkët mund të marrë një drejtim interesant, veçanërisht nëse arrini të gjeni ekuilibrin mes pavarësisë personale dhe bashkëpunimit. Në punë mund të keni ide origjinale që të tjerët nuk i kanë marrë ende në konsideratë. Mos hezitoni t’i ndani me njerëzit e duhur. Edhe miqësitë mund të sjellin një mundësi të papritur, qoftë për një projekt, qoftë për një përvojë të re. Në dashuri nuk duhet të pranoni një marrëdhënie të paqartë që nuk ju jep siguri. Keni nevojë për liri, por edhe për një partner të pranishëm dhe të qëndrueshëm. Çiftet mund të përmirësojnë komunikimin duke folur hapur për nevojat e tyre. Është një ditë që ju nxit të ndiqni idetë dhe dëshirat tuaja.
PESHQIT
Fantazia dhe kreativiteti janë veçanërisht të zhvilluara dhe mund t’ju ndihmojnë të gjeni një zgjidhje ndryshe për një problem që dukej i bllokuar. Në punë, një aftësi personale që deri më tani nuk është vlerësuar sa duhet mund të kthehet në një avantazh të rëndësishëm. Mos kini frikë të tregoni talentin tuaj dhe të merrni iniciativa që nxjerrin në pah potencialin profesional. Kjo është gjithashtu një periudhë e mirë për t’i kushtuar më shumë rëndësi mirëqenies dhe aktiviteteve që ju japin qetësi. Në dashuri mund të përjetoni një fazë më romantike dhe emocionale. Nëse jeni në çift, një bisedë ose një gjest i veçantë mund të rikthejë harmoninë. Beqarët mund të afrohen me një person që ndan të njëjtën ndjeshmëri dhe mënyrë të menduari. Ndiqni intuitën dhe mos i mbani të fshehura ndjenjat.
Protestat masive në të gjithë Francën vazhduan edhe në fundjavë. Presioni duhet të vazhdojë, thotë një përfaqësues i studentëve francezë. Dhjetëra mijëra qytetarë dolën sërish në protesta në mbarë Francënedhe këtë fundjavë. Sipas Ministrisë së Brendshme franceze, vetëm të shtunën, në demonstrata morën pjesë rreth 146.000 persona. Ndërkohë, organizatorët e protestave, përfshirë sindikatat dhe organizatat […]
SPAK ka regjistruar akuza të reja ndaj ish drejtueses së SHISH, Vlora Hyseni. Mësohet se ajo po hetohet për “pastrim parash” dhe “korrupsion”, akuza të cilat ia rëndojnë edhe më shumë pozitën e saj. SPAK po verifikon një transfertë në një kompani ku është i punësuar vëllai i Vlora Hysenit, Izet DIngler. Ndërkohë po verifikohen […]
Ish-shef në ushtrinë izraelite, humbi djalin në luftën në Gaza! Kush është Gadi Eisenkot?
Ish-shefi i ushtrisë izraelite Gadi Eisenkot ka rrugën më të qartë drejt pushtetit, nëse arrin të bashkojë forcat me partitë e drejtuara nga arabët, megjithatë, realizimi i kësaj mund të rezultojë i vështirë.
Kjo është një sfidë e madhe për një njeri që nuk e ka provuar veten sa duhet në traditën e vështirë izraelite të krijimit të koalicioneve.
66-vjeçari vjen nga një familje e klasës punëtore. Ai u rrit nga emigrantë hebrenj marokenë. Ai i kaloi katër dekada në ushtrinë izraelite, ndërsa anglishten e flet me vështirësi.
Pas sulmeve të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023, Eisenkot mori rolin e vëzhguesit në kabinetin e luftës të Netanyahut. Atë ditë, militantët vranë 1.200 njerëz dhe morën peng 251 të tjerë. Më pas, Izraeli nisi një luftë në Gaza, e cila ka shkaktuar vdekjen e më shumë se 74 000 palestinezëve.
Në qershor të vitit 2024, Eisenkot u largua nga kabineti i luftës, duke ndjekur shembullin e një kolegu; në letrën e tij të dorëheqjes, ai shkroi se Netanyahu po lejonte politikën të ndikonte në vendimmarrje, gjë që dëmtonte aftësinë e Izraelit për të arritur qëllimet e tij të luftës.
Djali i Eisenkotit dhe dy nipërit, të cilët ishin dërguar në vijën e frontit, humbën gjithashtu jetën gjatë luftimeve në Gaza.
Këto humbje personale e forcuan pozitën e Eisenkotit në sytë e izraelitëve dhe i dhanë atij besueshmëri, si dikush që, pasi kishte paguar çmimin më të lartë, nuk do t’i sakrifikonte ushtarët pa nevojë.
Ashtu si pothuajse të gjithë politikanët e tjerë në Izrael, Eisenkot i ka mbështetur operacionet ushtarake izraelite në Gaza, Liban dhe Iran.
Ai është shprehur se dëshiron të ulë tensionet me palestinezët në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli dhe të ndjekë planin e presidentit amerikan Donald Trump për Gazën.
Lamine Yamal vazhdon të shkruajë histori në futbollin spanjoll, duke vendosur një rekord të jashtëzakonshëm në La Liga pas paraqitjes historike ndaj Atletico Madridit.
Ylli i Barcelonës dhuroi asistimin vendimtar për golin e fitores së katalunasve dhe me këtë arriti në kuotën e 40 asistimeve në kampionatin spanjoll, duke u bërë lojtari më i ri në historinë e La Ligës që arrin këtë shifër.
Sipas ekspertit të statistikave të futbollit, MisterChip, Yamal e arriti këtë rekord në moshën 19 vjeç e 118 ditë, duke thyer rekordin e mëparshëm me gati tre vjet diferencë.
Lista e lojtarëve më të rinj që kanë arritur në 40 asistime në historinë e La Ligës dëshmon edhe më shumë madhështinë e rekordit të talentit të Barcelonës.
Yamal kryeson me 19 vjet e 118 ditë, i ndjekur nga Lopez Ufarte me 22 vjet e 15 ditë dhe Adrian Escudero me 22 vjet e 349 ditë.
Në këtë listë gjenden edhe Segui (23 vjet e 74 ditë), Etxeberria (23 vjet e 158 ditë) dhe legjenda e Barcelonës, Lionel Messi, i cili e kishte arritur këtë shifër në moshën 23 vjeç e 158 ditë.
Kështu, Yamal ka lënë pas edhe rekordin e ish-bashkëlojtarit të tij, Messit, duke konfirmuar edhe një herë se është një prej talenteve më të jashtëzakonshme të futbollit botëror./Telegrafi/
Edicioni i 23-të i Festivalit të Filmit të Komedisë në Monte-Carlo mbahet nga 11 deri më 14 nëntor në Grimaldi Forum, me tetë filma artistikë, katër filma të shkurtër dhe premierat botërore të "Un Weekend Artificiale" dhe "Camembert".