Ministri i Shtetit për Pushtetin Vendor Ervin Demo, ka sqaruar  për publikun në emisionin “Opinion” se çfarë është Paketa e Maleve, kush mund të përfitojë prej saj dhe sa e realizueshme është.

Sipas tij, kjo paketë vjen në një moment kur turizmi në vend është në rritje dhe kërkohet shpërndarja e vizitorëve edhe në zonat kodrinore e malore, të cilat kanë potencial të lartë turistik.

“Paketa e Maleve është një iniciativë e cila, së pari fokusohet në zhvillimin ekonomik në zonat rurale dhe këtu flasim për një potencial të jashtëzakonshëm që ne kemi territor. Dhe ju e dini shumë mirë kur flasim për zonat malore e kodrinore në Shqipëri, që kanë një potencial të jashtëzakonshëm, aq shumë me bumin turistik dhe vetë qytetet që tashmë kanë arritur një nivel të caktuar turistësh në zonat urbane, e kanë të domosdoshme që turistët të kenë mundësi të përhapen sa më shumë në territor.”, tha Demo.

Ai shtoi se kur flasim për turizmin, do të thotë bujtina, hotele, restorante, të cilat janë në zona të caktuara që kanë një lloj atraktiviteti turistik. Përveç turizmit, mbështetje do të ketë edhe për sektorin e bujqësisë, përfshirë ndërtimin e linjave të agropërpunimit dhe strukturave për blegtori.

Ministri theksoi se paketa parashikon edhe incentiva për aplikuesit, ku 500 aplikantët e parë që shpallen fitues do të përfitojnë mbështetje.

Ndërkohë, një pjesë e rëndësishme e nismës është zgjidhja e disa ngërçeve të pronësisë, një nga pengesat kryesore në zhvillimin e këtyre zonave.

 “Paketa e Maleve nuk është vetëm për ata që kanë poseduar pronën për mbi 10 vite pa dokumente. Ajo përfshin edhe ish-pronarë të njohur nga komuniteti, të cilët nuk disponojnë tituj pronësie,” u shpreh Demo, duke shtuar se bashkitë kanë rol kyç në verifikimin e këtyre rasteve.

Ai bëri të ditur se 32 bashki në vend kanë përcaktuar tashmë 272 zona prioritare ku mund të zhvillohen projekte në kuadër të kësaj pakete.

Ministri sqaroi gjithashtu se aplikimi bëhet në nivel individual dhe nuk synon grumbullimin e sipërfaqeve të mëdha toke.

“Aplikimi fillon në nivel individual por marrëdhëniet sipërmarrëse mes individëve është e drejta e tyre. Këtu nuk bëhet fjalë që ti merr hektarë pa fund në pronësi përmes paketës së maleve. Ti merr pronësinë vetëm të pronës që ke zhvilluar, nuk merr gjithë kodrën e gjithë malin.”, u shpreh ministri për Pushtetin Vendor.

Ai sqaroi gjithashtu se Paketa e Maleve nuk merr përsipër të zgjidhë të gjitha çështjet e pronësisë.

Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, ka zhvilluar kontakte me ndërmjetës nga Pakistani lidhur me konfliktin me Iranin, duke treguar një rol në rritje në përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje.

Sipas burimeve për Reuters, komunikimet kanë vijuar deri të martën, ndërsa Pakistani po vepron si ndërmjetës mes SHBA-së dhe Iranit.

Në emër të presidentit Donald Trump, Vance ka sinjalizuar se Uashingtoni është i hapur për një armëpushim, por vetëm nëse plotësohen disa kushte të vendosura nga SHBA.

Gjithashtu, Reuters shkruan se Vance ka përcjellë edhe një mesazh të ashpër ndaj Teheranit, duke paralajmëruar se presioni ndaj infrastrukturës iraniane do të rritet nëse nuk arrihet një marrëveshje.

Konflikti, që tashmë ka hyrë në javën e pestë, po shoqërohet me përpjekje intensive diplomatike. Në negociata janë përfshirë edhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio, si dhe të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner.

Ndërkohë, Trump ka paralajmëruar sulme ndaj infrastrukturës iraniane, por ka shtyrë një vendim të tillë deri më 6 prill, duke lënë hapësirë për një zgjidhje diplomatike.

Zjarret nuk janë thjesht një fenomen sezonal – ato janë një alarm për mjedisin dhe komunitetet tona.

Kjo video sjell një vështrim të drejtpërdrejtë mbi realitetin e zjarreve në Shqipëri: nga shkaqet që i nxisin, deri te pasojat që lënë pas. Nga ndërhyrjet njerëzore te ndryshimet klimatike, çdo faktor ka një rol në përshkallëzimin e kësaj krize.

Por mbi të gjitha, kjo është një thirrje për ndërgjegjësim.

Sepse pas çdo zjarri fshihen pyje të humbura, ajër i ndotur dhe komunitete të rrezikuara. Ndryshimi fillon me informimin dhe veprimin e përbashkët.

Projekti CYCLE-FIRE dëshmon se përmes angazhimit të përbashkët dhe shkëmbimit të njohurive, është e mundur të ndërtohen mekanizma efektivë për parandalimin e zjarreve dhe mbrojtjen afatgjatë të mjedisit.

Federata Ruse është e gatshme të ndërmjetësojë në zgjidhjen e konfliktit në Lindjen e Mesme “nëse të gjithë e dëshirojnë këtë”, tha sot Ministri i Punëve të Jashtme i Rusisë, Sergej Lavrov.

Ai komentoi deklaratën e ambasadorit iranian në Moskë, Kazem Jalali, i cili tha se Teherani do ta mirëpriste rolin e Rusisë në rast të përzgjedhjes së një ndërmjetësi për negociatat mbi konfliktin iranian.

Më herët ambasadori iranian shtoi se qeveria iraniane vlerëson marrëdhënien miqësore të qeverisë ruse./mxh

Mekanika bujqësore fermerit shqiptare këtë vit do t’i kushtojë më tepër, heqja e naftës nga lista e masave të mbështetjes në skemën kombëtare, dhe lufta nga ana tjetër për bujqësinë do të sjellë rritje të kostove të prodhimit.

Sipas ekspertëve të ekonomisë fondi prej 5.2 miliard lekësh për bujqit shqiptarë duhet të ishte menaxhuar më mirë në periudhë lufte

“Mua më vjen çudi fakti që qeveria vendosi ta heqë subvencionin e naftës me justifikimin që me skemën e re po tentojnë më shumë drejt fermerit prodhues. Por të mos harrojmë faktin që jo vetëm kostoja e naftës është rritur në tregjet botërore, por edhe kostot e imputeve bujqësore që është si nënprodukt i naftës është në rritje”, deklaroi eksperti i ekonomisë, Ergis Sefa.

Ndryshe nga ne, vende e rajonit dhe Evropës kanë zbatuar një tjetër politikë mbështetëse. Traktorët e fermerëve në Kosovë dhe serbi do t’i punojnë tokat shumë herë më lirë se bujqit tanë.

“Kosova, Serbia i kanë rritur në mënyrë të ndjeshme nivelin e subvencioneve duke lënë dhe mbështetjen e naftës. Ndërsa në Evropë vendet si Austria dhe Italia e kanë lënë subvencionin e naftës duke bërë një ulje të akcizës, dhe kështu fermeri e merr më të lirë”, tha eksperti i ekonomisë, Ergis Sefa.

Në vitin 2025 nafta për bujqësinë buxhetit shqiptarë i kushtoi 2.2 miliard lekë, afërsisht 50 mijë fermerë përfituan mbështetje direkte për karburant.

Në skemë kombëtare të 2025, nafta e bujkut është zëvendësuar me një tjetër masë që ka për qëllim uljen e kostove të prodhimit. Të gjithë fermerët që kanë më tepër se 3 ha tokë do të përfitojnë 10 mijë lekë për hektarë./mxh

Masoud Pezeshkian ka theksuar në një letër të hapur drejtuar amerikanëve se Irani nuk ka filluar asnjë konflikt dhe nuk përbën kërcënim për sigurinë e rajonit. Ai kujtoi se Irani, me emrin, karakterin dhe identitetin e tij, është një nga qytetërimet më të vjetra me prezencë të vazhdueshme në histori.

Presidenti shtoi se “Irani nuk ka zgjedhur asnjëherë në historinë moderne rrugën e agresionit, zgjerimit, kolonializmit apo dominimit mbi vendet e tjera. Ai nuk ka nisur kurrë luftë, por ka mbrojtur vendin me vendosmëri dhe guxim kundër çdo sulmi”.

Ai pohoi gjithashtu se përshkrimi i Iranit si kërcënim “nuk përputhet as me realitetin historik, as me ngjarjet e sotme të dukshme”. Sipas tij, kjo perceptim është pasojë e “kapritjeve politike dhe ekonomike të fuqive të mëdha, nevoja për të krijuar një armik për të justifikuar presionin, për të ruajtur dominimin ushtarak, për të mbështetur industrinë e armëve dhe për të kontrolluar tregjet strategjike”.

Pezeshkian lidhi mosbesimin iranian ndaj Uashingtonit me ndërhyrjet e huaja dhe “sanksionet çnjerëzore”. Ai tha se marrëdhëniet mes Iranit dhe SHBA-së fillimisht nuk ishin armiqësore dhe ndërveprimet mes popujve nuk ishin të tensionuara.

Ai e konsideron si pikë kthese grushtin e shtetit të vitit 1953, kur Kryeministri Mohammed Mosaddeq u rrëzua me ndërhyrje të CIA-s. Pezeshkian e përshkroi atë si “një ndërhyrje të paligjshme amerikane për të penguar nacionalizimin e burimeve të Iranit”.

Mosbesimi u thellua më tej për shkak të mbështetjes amerikane për regjimin e Reza Shah Pahlavi, për mbështetjen ndaj Saddam Huseinit, për sanksionet e gjera dhe agresionin ushtarak të paarsyeshëm, dy herë gjatë negociatave kundër Iranit.

Duke folur për luftën aktuale SHBA-Izrael kundër Iranit, Pezeshkian pyeti se cilat janë interesat e vërteta që shërben veprimi ushtarak amerikan dhe nënvizoi koston për iranianët dhe amerikanët. “A ekzistonte një kërcënim real nga Irani që ta justifikonte këtë sjellje?” – tha ai.

Ai gjithashtu vuri në pikëpyetje sulmet ndaj civilëve dhe shkatërrimin e infrastrukturës mjekësore, duke pyetur: “A ka një qëllim tjetër këtu përveç dëmtimit të mëtejshëm të imazhit global të SHBA-së?”

Në fund, Pezeshkian e kontestoi rolin e Izraelit, duke pyetur: “A nuk është e qartë se Amerika është e përfshirë si përfaqësuese e Izraelit, e influencuar dhe e manipuluar nga ky regjim? Nuk është e dukshme se Izraeli synon të luftojë Iranin deri te i fundit ushtar amerikan dhe deri te dollari i fundit i taksapaguesve amerikanë, duke kaluar barrën tek Irani, rajoni dhe vetë SHBA-ja, në shërbim të interesave të paligjshme?”/mxh

Gazetari Bledian Koka në një studio televizive ka folur për lajmërimin e nxjerrë nga ambasada amerikane në lidhje me sulmet e mundshme të Iranit në Shqipëri.

Koka tha se Shqipëria është një nga vendet më të tensionuara me Iranin në Ballkan.

Sipas gazetarit, çështja nis që te vendimet e marra nga Rama dhe Berisha për strehimin e muxhahedinëve në Shqipëri.

“Mendoj që një nga vendet me raportet më të tensionuara me Iranin në Ballkan dhe po doni dhe në Europë është Shqipëria. E para punës nis çështje që nga vendimi që kanë marrë dy krahët politikë si zoti Berisha dje në qeveri dhe zoti Rama sot, për të strehuar së pari zoti Berisha 300 muxhahedinë dhe më pas zoti Rama nga 3.000 deri në 6.000 numri është pak i paqartë për prezencën e tyre në Manëz. Dimë që momenti i parë i thyerjes së fortë, mes Shqipërisë dhe Iranit, ka qenë viti 2018, atëherë kur Shqipëria vendosi të përzërë dy diplomatë iranianë, të cilët i akuzonte asaj kohe për organizimin e sulmeve terroriste. Një nga ato u përfol se mund të ishte qëllimi edhe për të vrarë kryegjyshin botëror Baba Mondin dhe kjo ishte arsyeja. Më pas eskaloi situata në 2021-in, kur vendosëm që të mbyllim dhe të ndërpresim totalisht marrëdhënie diplomatike me Iranin dhe hapi tjetër ka qenë pajo që ndodhi me hakërrimin. Dhe pak ditë më parë dhe sot është folur që këto hakera kanë arritur të penetrojnë deri tek faqja e Gjykatës së Lartë por ajo që më bëri përshtypje nga njoftimi është që këtu nuk flitet për sulmin kibernetik”, tha Koka./mxh

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei ka hedhur poshtë pretendimin e presidentit të SHBA-së, Donald Trump se vendi i tij kishte bërë kërkesë për armëpushim.

Baghaei tha sot se deklaratat e Trump ishin të rreme dhe të pabaza.

“Këto janë mashtrime të SHBA-së për të justifikuar politikën e saj të paligjshme të luftës”, tha ai.

“Irani është aktualisht nën sulm armiqësor dhe do të vazhdojë sulmet e tij hakmarrëse”, tha Baghaei , duke shtuar se Teherani nuk po i kushtonte vëmendje deklaratave të tilla mashtruese dhe të pabaza.

Më herët, Trump pretendoi se Irani kishte kërkuar një armëpushim.

Republikani shkroi në platformën “Truth Social” se administrata e tij do ta shqyrtonte këtë sapo Ngushtica e Hormuzit të ishte e lirë për të kaluar.

“Deri atëherë, do të vazhdojmë të bombardojmë Iranin “që në Epokën e Gurit!!!”, tha Trump.

Presidenti amerikan ia atribuoi kërkesën për armëpushim “Presidentit të Ri të Regjimit” të Iranit.

Mbetet e paqartë se kujt saktësisht po i referohej, pasi presidenti amerikan nuk përmendi një emër specifik./mxh

Gazeta britanike, PRESS AND JOURNAL ka publikuar një investifim, ku tregon me detaje se si bandat shqiptare po mbushin me drogë rrugët e qytetit të madh Aberdeen në Skoci. Sipas investigimit, detektivët mund të kalojnë disa muaj duke gjurmuar bandat e kokainës para se të hyjnë me forcë në shtëpi, por çdo sekondë ka rëndësi kur bëhet fjalë për kanabisin, për shkak të rrezikut të lartë të zjarrit në banesa.

Pra, rreziku është real, pasi gjëja e parë që bëjnë bandat e kanabisit kur marrin një pronë është se dërgojnë një “elektricist” për të ndryshuar në mënyrë drastike instalimet elektrike dhe kjo është një rrezik për Fqinjët. Investigimi i PRESS AND JOURNAL vë në dukje edhe jetën luksoze të “kokës” së grupit, ndërsa “kopshtarët” punojnë pa pushim.

Madje disa prej kopshtarëve që jetojnë në Shqipëri, i bindin të shkojnë në Skoci dhe u premtohet punë si zejtarë për disa muaj, në mënyrë që të dërgojnë para në shtëpi. Por sapo mbërrijnë situata ndryshon, pasi drejtuesit e bandës u marrin dokumentet, i dërgojnë në shtëpi kultivimi dhe i detyrojnë të kujdesen për bimët e kanabisit nën kërcënimin e dhunës.

PRESS AND JOURNAL thekson se këto banda pajisin apartamentet me kamera për të shmangur rivalët dhe policinë. Gjithashtu shtëpitë e kanabisit shkaktojnë dëme të mëdha, pasi ai financon krimin e organizuar në shkallë më të gjerë, por ka edhe evazion fiskal dhe rrezik zjarri.

Artikulli i PRESS AND JOURNAL:

Në kuzhinën e një shtëpie të zakonshme në një rrugë të zakonshme në qendër të Aberdeen-it, një shqiptar i dëshpëruar mban kokën në duar, duke menduar për burgun. Burri, rreth të 30-ave, ishte vetëm një nga shumë persona që u mashtruan nga banda shqiptare e drogës që policia e çaktivizoi sot.

Se si përfundoi në këtë situatë, kjo është një histori e zakonshme i mashtruar me premtime për një jetë më të mirë larg kryeqytetit të Shqipërisë, Tiranës, ai u detyrua të përfshihej në krim, përballë rreziqeve të jashtëzakonshme.

Fqinjët e shtëpisë së bandës në rrezik zjarri

The ‘Press and Journal’ mori akses ekskluziv ndërsa oficerët e policisë kryenin një seri bastisjesh në prona të ndryshme në gjithë qytetin këtë mëngjes. Ndërsa reporteri ynë vizitoi një shtëpi në Elmbank Terrace pak pas agimit, kushtet në të cilat operonin bandat dhe bashkëpunëtorët e tyre ishin alarmante, me një rrezik të qartë për zjarr ose shpërthim.

Detektivët mund të kalojnë disa muaj duke gjurmuar bandat e kokainës para se të hyjnë me forcë në shtëpi, por çdo sekondë ka rëndësi kur bëhet fjalë për kanabisin, për shkak të rrezikut të lartë të zjarrit në banesa. Ndërsa publiku mund të mos shqetësohet shumë për shëndetin dhe sigurinë e personave që operojnë ferma kanabisi, fqinjët e pafajshëm shpesh jetojnë pranë këtyre rreziqeve të zjarrit.

Policia synon të bastisë pronat sa më shpejt të jetë e mundur, para se të shpërthejë një zjarr. Rreziku është real, sepse gjëja e parë që bëjnë bandat e kanabisit kur marrin një pronë është të dërgojnë një “elektricist” për të ndryshuar në mënyrë drastike instalimet elektrike.

Siç pa sot reporteri ynë, instalimi i matësit të energjisë elektrike ishte shkulur dhe zëvendësuar me një rrjet të ndërlikuar kabllosh të lidhura me panele të mëdha prizash të improvizuara. Këto panele, nga ana tjetër, ishin të lidhura me dhjetëra transformatorë dhe me shumë ventilatorë e sisteme ajrimi. Ta përshkruash këtë sistem si të improvizuar do të ishte një përshkrim i butë; në fakt është një fuçi baruti që pret të shpërthejë.

Detektivët zbulojnë rrjetin kompleks të bandës shqiptare

Pak ditë më parë, detektivët hartuan një plan që përshkruante rrjetin kompleks të kësaj bande shqiptare, e cila operonte nga disa prona pranë qendrës së Aberdeen-it. Pasi siguruan urdhër-arreste nga gjykata, një ekip prej rreth 30 oficerësh bastisi katër prona këtë mëngjes.

Në Elmbank Terrace, oficerët gjetën kultivim kanabisi në shtatë pika të shpërndara në të gjithë shtëpinë trekatëshe. Një situatë e ngjashme u gjet edhe në një vendndodhje të dytë në Broomhill Road.

Oficerët zbuluan gjithashtu një kultivim më të vogël kanabisi në një pronë në Bothwell Road. Në një pronë të katërt, në Berry Street, policia sekuestroi një sasi parash, rreth 50,000 paund, të cilat dyshohen se janë të ardhura nga aktivitet kriminal.

Jeta luksoze e liderit të dyshuar ndërsa “kopshtarët” punonin pa pushim

Por kontrasti ishte i qartë.

Në shtëpinë e liderit të dyshuar të bandës një apartament i rregullt në katin e dytë me parkim privat në pjesën e pasme kishte një ambient komod jetese, me çelësat e të paktën dy makinave luksoze mbi tavolinë. Ndërsa në shtëpitë e kultivimit, të ashtuquajturit “kopshtarë” jetonin në dhoma të improvizuara, në mënyrë që të mund të kujdeseshin për kanabisin 24 orë në ditë.

Oficerët na thanë se shumë prej këtyre kopshtarëve jetojnë në Shqipëri dhe binden të shkojnë në Skoci, ku u premtohen punë si zejtarë për disa muaj, në mënyrë që të dërgojnë para në shtëpi. Megjithatë, sapo mbërrijnë, drejtuesit e bandës u marrin dokumentet, i dërgojnë në shtëpi kultivimi dhe i detyrojnë të kujdesen për bimët e kanabisit nën kërcënimin e dhunës.

Banda pajis apartamentet me kamera për të shmangur rivalët dhe policinë. Siç pa sot Press and Journal, shumë nga pronat e kultivimit janë të pajisura me kamera vëzhgimi – pjesërisht për të mbajtur nën vëzhgim policinë dhe pjesërisht për të shmangur rivalët.

Policia tha se problemi ndonjëherë fillon kur pronarët e banesave përpiqen të anashkalojnë rregullat në një treg të vështirë qiraje. Në vend që të bëjnë kontrolle referencash dhe të ndjekin procedurat ligjore, disa pronarë marrin qira në para në dorë dhe nuk bëjnë fare inspektime të banesës.

Kjo u lejon gangsterëve të marrin një pronë me qira, të sjellin një “elektricist” për të anashkaluar matësin e energjisë dhe të hapin vrima të mëdha në mure për të vendosur sistemet e ventilimit. Detektivët shpjeguan se bandat instalojnë sisteme të ndërlikuara ventilimi për të bërë që aroma e fortë e kanabisit të shpërndahet mbi çatitë e ndërtesave, duke ulur rrezikun që fqinjët ose kalimtarët të ngrenë alarmin.

Shtëpitë e kanabisit shkaktojnë dëme të mëdha

Çdo kat ka një depo të madhe uji, që i lejon “kopshtarit” të ujisë bimët gjatë gjithë kohës. Kur kanabisi arrin pjekurinë, ai thahet ose në vend ose diku tjetër dhe vendoset në qese të mbyllura me vakum, përpara se të shitet.

Të ardhurat nga ky aktivitet kriminal shpesh financojnë veprimtari të tjera të paligjshme, si trafikimi i njerëzve për prostitucion, dhe përfundojnë duke lënë kultivues si shqiptari që pamë sot me precedent penal. Një tjetër taktikë e bandave është pajisja e dhomave të përparme me mobilje të zakonshme, në mënyrë që prona të duket normale nga rruga.

Megjithatë, prapa skenës situata është krejt ndryshe. Oficerët thanë se disa banda i detyrojnë “kopshtarët” të jetojnë për muaj të tërë në kushte të errëta, të pista dhe me lagështi, për të maksimizuar hapësirën e kultivimit.

Kuptohet se dëmet e shkaktuara në të paktën një nga pronat e bastisura sot do t’i kushtojnë pronarit dhjetëra mijëra paund për t’i riparuar. Bastisje të tilla mund të angazhojnë gjithashtu dhjetëra oficerë për orë të tëra.

Para se të fillojnë punën për sigurimin e provave, prona duhet të bëhet e sigurt për shkak të rrezikut të lartë që paraqet instalimi i improvizuar elektrik.

“Ne e bëjmë këtë për të ndaluar një rrezik të madh për publikun”

Megjithëse të kënaqur me rezultatin e sotëm, policia mbetet privatisht e zhgënjyer që publiku jo gjithmonë e vlerëson rëndësinë e largimit të kanabisit nga rrugët. Inspektori Detektiv Andrew Machray shpjegoi disa nga arsyet pse ekipi i tij është kaq aktiv në luftën kundër bandave të kanabisit.

“Njerëzit ndonjëherë e nënvlerësojnë kanabisin dhe thonë ‘është vetëm kanabis’. Por ai financon krimin e organizuar në shkallë më të gjerë. Ka edhe evazion fiskal dhe rrezik zjarri. Në Bothwell Road ishte një ndërtesë banimi me shumë apartamente. Në Elmbank Terrace ka shumë fqinjë, dhe e njëjta gjë vlen edhe për Broomhill Road. Pra, nëse shpërthen zjarr, ekziston një rrezik i madh për publikun kjo është pjesa që njerëzit shpesh e anashkalojnë.

Jemi shumë të kënaqur me rezultatin e operacionit të kësaj mëngjesi. Vetëm falë ndihmës së publikut mund të kryejmë këtë lloj pune për të çaktivizuar bandat. Prisnim një rezultat pozitiv sot, dhe operacioni shkoi po aq mirë në mos edhe më mirë sesa kishim parashikuar. Kolegët e mi e meritojnë këtë rezultat, sepse janë një ekip shumë punëtor,” Detektiv Inspektori Machray./mxh

Irani po përdor vonesën taktike si një strategji në bisedime për t’i dhënë fund sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite që kanë shkatërruar kapacitetet ushtarake të Teheranit në mes të grumbullimit të forcave amerikane në Lindjen e Mesme, gjenerali në pension i ushtrisë amerikane, Joseph Votel – i cili udhëhoqi Komandën Qendrore të SHBA-së nga viti 2016 deri më 2019 – tha në një intervistë për Radion Evropa e Lirë të dhënë më 30 mars.

Votel foli për rreziqet e përshkallëzimit të konfliktit dhe paralajmëroi se pa një marrëveshje politike për ta parandaluar Iranin që të bllokojë Ngushticën e Hormuzit, një prani e zgjatur ushtarake ndërkombëtare mund të kërkohet për ta mbajtur të hapur këtë rrugë kyç për transitin e naftës dhe gazit.

Radio Evropa e Lirë: Shtetet e Bashkuara janë në pauzën 10-ditore të urdhëruar nga presidenti amerikan, Donald Trump, pasi ai kërcënoi me sulme ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit, duke lejuar më shumë kohë për bisedime. Në të njëjtën kohë, Irani ka lejuar kalimin e anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit. A shihni ndonjë sinjal që Teherani dëshiron të arrihet një marrëveshje apo po vepron në përputhje në interesin e tij?

Joseph Votel: Ne e dimë që Irani ka një histori të përpjekjeve për t’i zgjatur, zgjatur e zgjatur negociatat dhe për të zvarritur gjërat. Prandaj, sigurisht mendoj se kjo është një taktikë që ata e kanë përdorur, prandaj nga njëra anë duhet ta marrim këtë në konsideratë.

Së dyti, sa i përket vetë negociatave, nuk e di se sa larg kemi arritur. Mendoj se ne po përdorim palë të treta aktualisht për të na ndihmuar me negociatat tona. E di që pakistanezët janë angazhuar dhe po tentojnë të na ndihmojnë në këtë çështje. Pra, duhet pak kohë që të arrihet të një diskutim i mirëfilltë.

Mund të jetë kombinim i të dyjave: iranianët po tentojnë të na zvarrisin, por po ashtu ka një pranim nga ana e administratës se duhet pak kohë për t’i organizuar këto bisedime – bisedime kuptimplota – në mënyrë që ne të mund të lëvizim drejt përfundimit të luftës.

Radio Evropa e Lirë: Në të njëjtën kohë, SHBA-ja po rrit praninë ushtarake në rajon. A sugjeron ky grumbullim diçka përtej taktikave negociuese?

Joseph Votel: Duhet të pranohet, para së gjithash, se pjesë e qëllimit të dislokimeve është mesazhi për iranianët.

Kjo po ashtu është për t’u siguruar që ne mund të ofrojmë maksimumin e opsioneve për udhëheqësit tanë ushtarakë dhe udhëheqësit tanë civilë, në mënyrë që, nëse presidenti vendos diçka, ai veçse ka një sërë forcash nga të cilat komandantët ushtarakë mund të hartojnë plane veprime dhe qasje që ai mund t’i miratojë.

Këto dy gjëra – aspekti i mesazhit dhe ofrimi i fleksibilitetit – janë shumë, shumë të rëndësishme. Dhe, mendoj se kjo është ndoshta gjëja më e rëndësishme që këto forca po bëjnë aktualisht. Sigurisht, ata mund të bëjnë gjëra të tjera, sikurse të shkojnë në ishullin Harg ose të ndërmarrin veprime të tjera. Por, ky mesazh dhe aftësia për t’u ofruar shumë opsione udhëheqësve tanë janë dy nga gjërat kryesore që po bëjmë ne tani.

Radio Evropa e Lirë: Administrata ka thënë se dëshiron të sigurojë që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur. Nga këndvështrimi ushtarak, çfarë do të përfshinte kjo në praktikë? A do të bindte domosdoshmërish përgjegjësia mbi forcat amerikane apo Izraeli do të luante një rol të drejtpërdrejtë në një operacion të tillë? Si do të mund të dukeshin këto operacione tokësore?

Joseph Votel: Nuk e di nëse izraelitët kanë forca të pozicionuara për këtë. Sigurisht, që SHBA-ja po tenton ta bëjë këtë.

Një nga gjërat për të cilat është folur është ndërhyrja dhe sigurimi i ishullit Harg. Dhe, mendoj se qëllimi i një veprimi të tillë do të ishte që të sigurohej infrastruktura e naftës dhe garantimit që ajo të jetë në duart e SHBA-së. Kjo gjë mund të shërbejë si mjet presioni për regjimin iranian.

Si do të dukej kjo në praktikë? Do të nënkuptonte marrjen e një prej këtyre njësive që janë dislokuar – qofshin marinsat apo forcat e ushtrisë – dhe vendosjen e tyre në ishull, furnizimin dhe mbrojtjen e tyre, si dhe sigurimin që ata të mund të qëndrojnë atje, teksa ne vazhdojmë të zhvillojmë operacione të tjera.

Çfarë do të bënte kjo është që do të na jepte kontrollin e lokacionit kryesor të eksportit të naftës nga i cili varen iranianët. Një gjë e tillë do të mund t’i detyronte ata që të vepronin. Sigurisht, kjo mund të shkaktojë një reagim nga iranianët – që me gjasë do të përgjigjeshin – kështu që do të duhej të ishim të përgatitur për një gjë të tillë. Por, mendoj se kështu mund të duket një pjesë e këtyre skenarëve.

Radio Evropa e Lirë: Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka sugjeruar se kjo mund të arrihet pa trupa tokësore. A pajtoheni me një gjë të tillë?

Joseph Votel: Trupat tokësore luajnë një rol të rëndësishëm në këtë, çfarëdo vendimin që marrim. Ato do të jenë thelbësore, nëse jo për marrjen e këtij ishulli, atëherë si një forcë e reagimit të shpejtë e gatshme për t’iu përgjigjur zhvillimeve që ndodhin.

Ne më parë kemi bërë shoqërim [të anijeve] përmes Ngushticës së Hormuzit edhe pa trupa, në vitet ’80. Atëbotë nuk përballeshim me kërcënime të njëjta. Irani nuk kishte aftësitë e njëjta.

Pra, natyra e kërcënimeve që Irani paraqet sot bën që të kërkohen disa trupa.

Sa i përket asaj se si duket kjo dhe si do të përfundojë, mendoj se ka tre objektiva të gjera. Së pari, një regjim që është efektivisht “i dobësuar”, që nuk ka kapacitetet që kishte më parë dhe nuk mund të kërcënojë fqinjët e tij.

Së dyti, kapacitetet e tij ushtrak duhet të zvogëlohen deri në një pikë ku nuk mund të përdoren në mënyrë efektive jashtë kufijve të Iranit. Këtu përfshihen raketat, dronët, marina iraniane, marina e Gardës Revolucionare Islamike dhe aftësia për të mbyllur Ngushticën e Hormuzit apo për t’u varur nga bashkëpunëtorët rajonalë.

Dhe së treti, duhet të sigurohemi që ata të mos kenë asnjë mënyrë për të ndjekur posedimin e një arme bërthamore. Kjo përfshin jo vetëm shkatërrimin e infrastrukturës, por edhe vendosjen nën kontroll të përgjegjshëm të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë që ata kanë prodhuar.

Radio Evropa e Lirë: Gjatë vizitës së zhvilluar së fundi në Evropë, Rubio diskutoi me aleatët e G7-ës për nevojën e mundësisë së patrullimeve ndërkombëtare në Ngushticën e Hormuzit për një periudhë të gjatë kohore. Edhe nëse ndërpriten luftimet aktive, a do të thotë kjo se SHBA-ja dhe partnerët e saj duhet të presin një prani të zgjatur ushtarake në rajon?

Joseph Votel: Mendoj se kjo është e saktë. Nëse e hapim Ngushticën e Hormuzit dhe nuk kemi ndonjë lloj marrëveshjeje politike për luftën, atëherë ne do ta bëjmë këtë për një kohë të gjatë dhe duhet të jemi të përgatitur për këtë gjë.

Prandaj partnerët e koalicionit dhe partnerët ndërkombëtarë do të jenë thelbësorë: për ta mbajtur këtë gjendje në terma afatgjatë. Pa një marrëveshje politike, do të na duhet ta mbajmë këtë aq gjatë sa të jetë e mundur.

Radio Evropa e Lirë: Po udhëheqja e Iranit? Po dëgjojmë diskutime në Uashington lidhur me bashkëbisedues të mundshëm brenda udhëheqjes aktuale të Iranit, përfshirë kryetarin e Parlamentit Mohammad Baqer Qalibaf. A sugjeron kjo që SHBA-ja po përgatitet të angazhohet me elementë në regjimin ekzistues në vend se të kërkojë zëvendësimin e tij?

Joseph Votel: Ajo që duket e mundshme, dhe çfarë Qeveria e SHBA-së po fillon ta kuptojë, është se do të ketë një formë të regjimit që mbetet në fuqi.

Shpresa jonë është që të ketë një udhëheqës që tregon një nivel pragmatizmi me të cilin mund të punojmë për ta çuar këtë situatë në një drejtim më pozitiv dhe për të ndaluar luftën.

Ajo që më shqetëson është se udhëheqja e Gardës Revolucionare Islamike duket se ka ndikim shumë të madh, gjë që do të thotë se ende ka figura të linjës së ashpër të lidhur me Qeverinë. Kjo mund ta bëjë procesin më të vështirë.

Po ashtu është e rëndësishme të pranojmë se nuk ka ndonjë forcë opozitare të dukshme gati për të marrë pushtetin. Regjimi është regjim, dhe ne do të duhet të merremi me të ndërsa ecim përpara.

Radio Evropa e Lirë: Si ndikojnë grupet e mbështetura nga Irani, sikurse janë rebelët Huthi?

Joseph Votel: Rebelët Huthi mund të jenë problem. Ata kanë kapacitete të shumta dhe përderisa kishte në fuqi një armëpushim, ata duket se kanë ndërmarrë masa që do t’u mundësojnë të shkaktojnë probleme të mëdha.

Ata janë shqetësim i madh. Grupet e milicive shiite në vende sikurse Iraku po ashtu mund të paraqesin problem, por me ta mund të merren forcat e shteteve ku gjendet këto grupe, me pak ndihmë të SHBA-së.

Rebelët Huthi janë më problematikë pasi kanë më shumë kapacitete sesa shumica e milicive të tjera shiite.

Radio Evropa e Lirë: Ka raportime që Moska jo vetëm që po i jep informacione të inteligjencës Iranit – përfshirë informacione për sulme të mundshme – por, po ashtu po ndan teknologjinë për dronët dhe taktika të fushëbetejës që i ka përmirësuar gjatë luftës në Ukrainë. Sa e rëndësishme është ky lloj i mbështetjes dhe si po e formëson si trajektoren po ashtu edhe kompleksitetin e konfliktit?

Joseph Votel: Është një problem i madh, dhe sigurisht diçka me të cilën SHBA-ja duhet të merret me rusët. Nëse ata po sigurojnë informacion për caqe ose kapacitete që po zgjatin këtë konflikt, kjo duhet të ndalet.

Kjo nuk do të bëhet domosdoshmërisht ushtarakisht. Do të duhet të bëhet nëpërmjet diplomacisë. Ne duhet të ushtrojmë presion mbi rusët që të ndalojnë, sepse kjo mund të zgjasë konfliktin dhe ta bëjë edhe më të vështirë për ne të arrijmë atë që kemi nisur tashmë./Mxh

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir, tha në një konferencë për shtyp se do të përdorte një samit me Bashkimin Europian më vonë këtë vit për të kërkuar më shumë bashkëpunim në ekonomi dhe siguri. Ai paralajmëroi se konflikti me Iranin do të ndikojë në vend, por siguroi publikun se qeveria po merr masa për të lehtësuar kostot e jetesës.

Partitë e opozitës kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme: Konservatorët dhe Reform UK propozojnë heqjen e TVSH-së nga faturat e energjisë dhe anulimin e rritjes së taksës së karburantit, Demokratët Liberalë dhe të Gjelbrit kërkojnë subvencione dhe mbështetje për faturat e energjisë, ndërsa Plaid Cymru dhe SNP kërkojnë qartësi mbi politikat e energjisë dhe kontrollin rajonal.

Sir Keir theksoi se qeveria ka futur në fuqi masa për të lehtësuar kostot, duke përfshirë heqjen e disa taksave të gjelbra dhe rritjen e pagës kombëtare të jetesës, ndërsa mbështetja për familjet do të përcaktohet sipas zhvillimeve të konfliktit dhe hapjes së Ngushticës së Hormuzit.

Megjithatë, Organizata e Bashkëpunimit dhe Zhvillimit Ekonomik paralajmëron se Mbretëria e Bashkuar mund të përballet me një goditje të rëndë për rritjen ekonomike për shkak të pasojave të luftës./mxh

Presidenti i përkohshëm i Sirisë, Ahmed al-Sharaa, ia ka atribuar kancelarit gjerman Friedrich Merz një deklaratë të diskutueshme se 80% e më shumë se 900,000 sirianëve në Gjermani duhet të kthehen në shtëpi brenda tre vjetësh.

Merz e bëri njoftimin gjatë vizitës së al-Sharaa në Gjermani të hënën dhe sqaroi një ditë më vonë se “shifra prej 80% të të kthyerve brenda tre vjetësh u përmend nga presidenti sirian”.

Komenti ka shkaktuar kritika të rënda ndaj Merz nga i gjithë spektri politik, shkruajnë mediat e huaja.

Duke folur në një aktivitet në Londër të martën në mbrëmje, al-Sharaa e hodhi poshtë pretendimin e fundit të Merz.

Gjatë takimit në Chatham House, moderatori e pyeti al-Sharaa nëse shifra prej 80% vinte prej tij.

Udhëheqësi sirian u përgjigj se “deklarata është disi e ekzagjeruar”.

“Nuk isha unë ai që e tha këtë. Ishte kancelari që e tha. Doli në një bisedë. Thashë se kthimi i refugjatëve është i lidhur drejtpërdrejt me rindërtimin e Sirisë”.

Al-Sharaa theksoi se kompanitë gjermane kishin shprehur interes për të investuar në Siri.

Refugjatëve sirianë që kishin mësuar gjuhën dhe proceset e punës në Gjermani mund t’u jepej përparësi për punësim në degët e këtyre kompanive në Siri, vuri në pah ai, duke vënë në dukje se kthimi i refugjatëve duhet të organizohet siç duhet.

Ai tha se i kishte thënë Merz se nëse do të krijoheshin të gjitha kushtet e nevojshme, ai do të garantonte që 80% e sirianëve do të ktheheshin.

Dhe kritikët nxituan të paralajmëronin se kthimi i qindra mijëra sirianëve që jetojnë në Gjermani në një afat kohor kaq të shkurtër do të ishte jashtëzakonisht i ndërlikuar.

Rëndësia e punëtorëve sirianë për ekonominë gjermane është nënvizuar gjithashtu./et

Autoritetet iraniane paralajmëruan anëtaren e NATO-s, Bullgarinë, muajin e kaluar të mos lejojë që SHBA-të të përdorin aeroportet e saj për aeroplanët që marrin pjesë në operacione ushtarake në Iran, tha ministria e jashtme të mërkurën.

Më herët të mërkurën, Stanislav Balabanov, një deputet i partisë “Ka Njerëz të tillë”, tregoi një shënim të 18 marsit në të cilin qeveria iraniane protestonte kundër furnizimit ushtarak amerikan me karburant të aeroplanëve të parkuar në aeroportin Vasil Levski të Bullgarisë.

Në shënim, Irani tha se “rezervon të drejtën për të marrë të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur sovranitetin, sigurinë dhe interesat e saj kombëtare në përputhje me ligjin ndërkombëtar”.

Më vonë të mërkurën, në një deklaratë për gazetarët, zëvendësministri i jashtëm Marin Raikov konfirmoi shënimin dhe tha: “Bullgaria nuk është në luftë”.

“Asnjë aeroplan luftarak nuk po ngarkohet mbi Bullgari për të marrë pjesë në operacione ushtarake”, u tha ai gazetarëve. “Ne mbajmë marrëdhënie diplomatike të paprekura me palën iraniane”.

Në fund të shkurtit, media bullgare raportoi se disa aeroplanë ushtarakë amerikanë u ulën në aeroportin civil Vasil Levski të Sofjes, dhe autoritetet kanë thënë se ata ishin pjesë e vendosjes së avancuar të NATO-s, të cilën Raikov e konfirmoi të mërkurën.

“Parlamenti ynë nuk ka miratuar vendime për të mbështetur veprimet ushtarake përkatëse në rajonin e Ngushticës së Hormuzit”, tha ai.

Kujtojmë se disa vende evropiane, të shqetësuara për luftën me Iranin, kanë kundërshtuar operacionet ushtarake amerikane.

Spanja mbylli hapësirën e saj ajrore dhe mohoi qasjen në bazë, Italia refuzoi një ndalesë në bazën Sigonella dhe Franca bllokoi fluturimet e armëve SHBA-Izrael. /et

Në një intervistë të zhvilluar në emisionin “Të Gjitha Rrugët të Çojnë në Romë” në ABC News, Giovanni Lattanzi ndau detaje të rëndësishme mbi angazhimin e tij të hershëm dhe të vazhdueshëm me Shqipërinë, si dhe mbi procesin kompleks të arritjes së marrëveshjes së pensioneve mes dy vendeve.
Në bashkëbisedim me gazetarin Artur Nura, ai theksoi se puna për këtë marrëveshje ka qenë rezultat i një bashkëpunimi të gjatë institucional dhe joformal, ku një rol kyç ka luajtur edhe ish-senatori italian Tommaso Nannicini.
Lattanzi nënvizoi rëndësinë e koordinimit mes aktorëve dhe sigurimit të burimeve financiare si faktorë vendimtarë për finalizimin e marrëveshjes, e cila synon të garantojë të drejtat e pensionit për qytetarët shqiptarë dhe italianë që kanë punuar në të dy vendet.

Giovanni Lattanzi: Përveç faktit se Tiranën e kam shumë për zemër, e frekuentoj qysh nga viti 1999, në kohën e krizës në Kosovë. Po së fundmi kam qenë shumë herë sepse me senatorin Nannicini kemi punuar për marrëveshjen e pensioneve Itali-Shqipëri

Artur Nura: Atëherë, unë ju kam parë gjatë kësaj kohe me ish-senatorin Nannicini. Nuk ke ardhur vetëm një herë. Mund të tregosh për teleshikuesit tanë gjithë atë punë të madhe që keni bërë

Giovanni Lattanzi: Ashtu, kemi ardhur shumë herë. Unë besoj se puna duhet bërë në nivel formal e joformal. Kur dikush projekton nga zero një takim, mundohet të përfshijë të gjithë aktorët pjesëmarrës më parë e kështu në takim shkohet më i qetë, më i qartë e përmbyllen më shpejt marrëveshjet. E pikërisht ky ishte objektivi ynë, objektivi që të përmbyllet marrëveshja në afate sa më të shkurtra, sepse qytetarët shqiptarë, por edhe qytetarët italianë që punojnë në Shqipëri kishin e kanë të drejtë të kenë një pension e t’u njihet gjithçka që kanë bërë.

Artur Nura: Jam plotësisht i të njëjtit mendim. Më kujtohet se nuk ka qenë diçka e lehtë. Më kujtohet se në fillim duhej të arrihej marrëveshja në nivel teknik. Tek ne ndryshoi pushteti politik dhe dihet se Nannicini i ka ndjekur të gjitha ato komisione për të propozuar edhe buxhetin që duhej, nëse nuk gaboj

Giovanni Lattanzi: Qëllimi ishte pikërisht marrëveshja teknike. Marrëveshja teknike ishte e rëndësishme, por në disa raste kur unë drejtoja pyetjen për qeverinë, pra përfaqësuesve të dikastereve të ndryshme: “Përse nuk po mbyllet kjo marrëveshje? Kemi kohë që po merremi me të? Unë kam njohur dy ministra të punës, në periudha të ndryshme të Shqipërisë, por çfarë po ndodh?” Problemi qëndron gjithmonë tek burimet. Marrëveshja bëhej, marrëveshja është bërë, por nuk gjendeshin burimet.

Artur Nura: Me burime do kuptojmë faturën financiare

Giovanni Lattanzi: Po, pjesa e buxhetit që do të përdorej për pensionet. Është një buxhet që për pensionet, sipas ligjit italian të buxhetit, mbulohet për 10 vjet e më pas rinovohet sipas nevojës. Pra, tema qendrore ishte fakti që nuk kishte burime. Çfarë bëmë unë e Tommaso, arsyetuam e thamë se duhet të gjejmë burimet. Në ligjin e buxhetit duhet parashikuar një fond që do të shkonte për finalizimin e marrëveshjes së pensioneve e në këtë pikë nuk kishte më justifikime e mund të themi se marrëveshja bëhej e mbyllej brenda pak kohe. Burimet i gjetëm, duhej vetëm të zbatonim normat që ishin aprovuar e kështu gjithçka quhej e përfunduar.

Artur Nura: Më kujtohet se keni nënshkruar një marrëveshje këtu në Tiranë me institucione. Më kujtohet se keni nënshkruar një marrëveshje teknike këtu në Tiranë. Nannicini, pas një takimi me kryeministrin Rama, ku ishit ju, Geri Ballo nënshkruat me INPS-in tuaj, nëse nuk gaboj, dhe me Drejtorinë e Sigurimeve Shoqërore të Shqipërisë, ISSH

Giovanni Lattanzi: ISSH në shqip. Pasi u gjetën burimet e u parashikuan në buxhet, gjithçka ishte më e lehtë. Ministri Andrea Orlando caktoi një delegacion që do të negocionte marrëveshjen teknike për pensionet. Në këtë delegacion bënte pjesë Tommaso, isha unë, Geri ishte një mbështetje e fortë sepse ishte ajo që na nxiti; kur ne ndaleshim, ajo ishte si një sponsor për situatën. Pasi u caktua delegacioni, duhej vetëm të niseshim për në Tiranë. Por përpara se të organizohej tryeza, bashkë me Tommaso e Gerin vendosëm të takonim përfaqësues të të gjitha atyre institucioneve që më pas do të uleshin në atë tryezë. Donim të kuptonim se ku mund të kishte probleme e të mundoheshim t’i kapërcenim ato përpara se të uleshim të gjithë në atë tryezë, në mënyrë që të arrinim të përmbyllnim marrëveshjen në një kohë sa më të shkurtër.

Artur Nura: Marrëveshja u mbyll; më pas ishte marrëveshja Rama-Meloni, e pastaj marrëveshja u votua në parlament e në senat. Ju ishit atje.

Giovanni Lattanzi: Kur u bë marrëveshja, ishte një pjesë e saj e ndryshme nga ajo aktuale. Marrëveshja ishte mbyllur. Marrëveshja e përfunduar ishte ajo që realisht u aprovua nga Rama e Meloni. Kjo marrëveshje mund të mbyllej shumë më shpejt, por ndryshoi qeveria, erdhi një qeveri tjetër e cila ra dakord që të punohej e të mbyllej marrëveshja. Marrëveshja u mbyll nga qeveria Meloni e qeveria Rama, por burimet ishin gjetur nga qeveria e mëparshme. Ishte dhe senatori Nannicini…

Artur Nura: Unë e dija këtë e jo rastësisht ju pyeta, ishit atje kur u votua, konkretisht e respektuan punën tuaj

Giovanni Lattanzi: Puna që ne bëmë u respektua plotësisht, marrëveshja që u votua nuk iu ndryshua as edhe një presje. U bënë rregullime në disa shifra, por vërtet po flasim për gjëra të vogla. Praktikisht, e gjithë puna që ishte bërë u aprovua ashtu siç ishte. Ne nuk ishim më, por vazhduam ta ndiqnim gjatë gjithë rrugëtimit sepse ishim të bindur se duhej çuar përpara; ne ishim të vetëdijshëm për atë që po ndodhte e ndiqnim ditë pas dite. Ne kërkuam transparencë, qartësi e mundësi për ta aprovuar përfundimisht këtë marrëveshje.

Një reflektim mbi marrëdhëniet italo-shqiptare, rolin e radikalëve në tranzicionin demokratik të Shqipërisë dhe sfidat e integrimit evropian të Ballkanit u soll në vëmendje gjatë emisionit “Të Gjitha Rrugët të Çojnë në Romë”, ku ishte i ftuar gazetari dhe ish-deputeti italian Maurizio Turco.

Në bisedë me gazetarin Artur Nura, Turco rikujtoi angazhimin e hershëm të radikalëve italianë në Shqipëri, që në fillimet e viteve ’90, kur vendi po dilte nga sistemi komunist. Ai theksoi se Ballkani është konsideruar gjithmonë si pjesë natyrore e Bashkimit Evropian, ndërsa kritikoi zvarritjen e procesit të zgjerimit, duke e cilësuar rajonin si një “gropë të zezë” në hartën e BE-së për shkak të mungesës së vendimmarrjes së qartë nga Brukseli.

Turco ndau gjithashtu kujtime nga kontaktet e para me politikanët e rinj shqiptarë të asaj kohe, të cilët, sipas tij, përfituan nga përvoja demokratike e sjellë nga radikalët për të ndërtuar kulturën politike në vend. Ai vlerësoi evolucionin e disa prej figurave kryesore politike shqiptare, duke theksuar se marrëdhëniet mes Italisë dhe Shqipërisë kanë qenë historikisht të ngushta dhe të bazuara në miqësi.

Në intervistë u diskutua edhe për sfidat aktuale të Bashkimit Evropian, nga burokracia deri te mungesa e një politike të përbashkët për çështje kyçe si mbrojtja dhe zgjerimi. Turco nënvizoi nevojën për një Evropë më të bashkuar, duke rikthyer idenë e “Shteteve të Bashkuara të Evropës” si një zgjidhje për të ardhmen.

Biseda preku edhe çështje konkrete të rajonit, si lidhjet infrastrukturore dhe ekonomike mes vendeve të Ballkanit dhe Italisë, si dhe mungesën e pranisë së mjaftueshme italiane në disa zona, përfshirë Kosovën.

Në përfundim, Turco theksoi se integrimi i Ballkanit në Bashkimin Evropian mbetet një domosdoshmëri strategjike dhe politike, e lidhur ngushtë me vullnetin e qytetarëve të rajonit për t’u bërë pjesë e familjes evropiane.

Artur Nura: Ndërkaq unë po i kujtoj teleshikuesve se ju keni qenë ndër të parët që zbuluat Shqipërinë, të sillni epokën e demokracisë. Unë personalisht kam njohur Marco Pannella, liderin historik të radikalëve, një figurë shumëdimensionale e historisë italiane, ballkanike etj., në rrugët e Tiranës kur ai denonconte mashtrimet e sistemit komunist, në zgjedhjet e para demokratike në Shqipëri.

Maurizio Turco: Qysh herët ka pasur një vëmendje për Ballkanin, sepse ne e kemi konsideruar rajonin e Ballkanit jo pjesë të Evropës, por të Bashkimit Evropian. Kemi ndërmarrë iniciativa politike në kuadër të Parlamentit Evropian për pranimin e vendeve të Ballkanit në Bashkimin Evropian. Me procesin e zgjerimit, më pas pamë edhe këtë gropë të zezë në Bashkimin Evropian…

Artur Nura: Në takimin e Strasburgut, më kujtohet se ju keni përdorur këtë metaforë “gropë e zezë”.

Maurizio Turco: Gropa e zezë e Ballkanit, ne kemi një Bashkim Evropian të paplotë edhe nga këndvështrimi gjeografik, sepse nuk ka kuptim që të mbahen jashtë Bashkimit vendet e Ballkanit. Në këtë mënyrë, BE vendos gjithmonë piketa të reja, sepse nuk ka kurajë të tregojë përse jo; njëherë flasin për korrupsionin, më pas për një sistem tjetër, diçka të tillë. Ne duhet të kemi parasysh se Bashkimi Evropian në 2004, pra rreth 22 vite më parë, e ndau Qipron sepse nuk qe në gjendje të negocionte ashtu siç duhej. Janë rreth 24 vite që Bashkimi Evropian nuk është në gjendje të zgjidhë problemin e 400 mijë njerëzve, nuk po arrin të zgjidhë problemin e Ballkanit; situata është e tillë që kërkon kohezion maksimal. Edhe nga ana e sigurisë ne nuk duhet të lejojmë që qytetarë…

Artur Nura: Le të qëndrojmë në kuadrin italo-shqiptar, kjo më intereson. Unë mund të kujtoj se shkolla e parë e politikës, sepse në Shqipëri sapo erdhi demokracia nuk është se kishim politikanë klasi, e këta erdhën këtu. Mbaj mend kongresin e parë, viti 1993, Edi Rama, Ermelinda Meksi, Pandeli Majko, Arben Meçaj, Petrit Malaj, nuk i mbaj mend të gjithë, të cilët mësuan se çfarë është politika. Ju kujtohet ajo kohë?

Maurizio Turco: Si jo, bënim takime ku merrnin pjesë eksponentë nga të gjitha partitë, edhe ato të vogla. E mbaj mend praninë e partive të vogla dhe atje liderët shqiptarë filluan të mësonin për demokracinë, nuk e njihnin. Kam të drejtë? Këto takime, në një farë mënyre, i ndihmuan të përvetësonin diçka të re. Mbaj mend Edi Ramën, i veshur me xhinse, në takimet tona; tani as nuk krahasohet, edhe në politikën e tij. Ai kishte një perspektivë inovative dhe erdhëm në një realitet konservator të së shkuarës. Me të drejtë kujtove Pandeli Majkon dhe Ermelinda Meksin, të cilët kishin një strukturë mentaliteti të projektuar drejt së ardhmes dhe ne e kuptuam menjëherë se cila do të ishte perspektiva shqiptare, jo vetëm brenda gjirit të BE-së, por edhe në rajon. Më pas Kosova, Maqedonia…

Artur Nura: Ka pasur edhe disa momente të rëndësishme që shkollën e politikës e bëmë jo vetëm në Romë.

Maurizio Turco: Sigurisht.

Artur Nura: Radikalët erdhën edhe në Tiranë, mblodhën Këshillin e Përgjithshëm, thirrën kongrese.

Maurizio Turco: Objektivi nuk ishte të jepnim mësim, ishte ta bënim së bashku; përfshirja në jetën e partive, përfshirja e demokracisë së brendshme në jetën e partive, si ndërtohen marrëdhëniet etj. Nuk e di nëse e kanë përvetësuar.

Artur Nura: Kanë ende për të mësuar.

Maurizio Turco: Sigurisht.

Artur Nura: Kanë mësuar; nëse flasim për Edi Ramën, ai është një profesionist, është politikan i përmasave ndërkombëtare.

Maurizio Turco: Sigurisht, ai ka karakteristikat e tij personale që e dallojnë nga shumë të tjerë.

Artur Nura: Ndaj të njëjtin mendim me ju. Ermelinda Meksi ka një pozicion të rëndësishëm në një institucion ndërkombëtar, Pandeli Majko, disa herë kryeministër; e kujtoj kur ka ardhur në Romë, një vizitë në Partinë Radikale si kryeministër dhe është takuar me Marco Pannella.

Maurizio Turco: Sigurisht. Ka ardhur edhe në Bruksel dhe pastaj është kthyer në Romë në kohën kur ishte ministër për Diasporën. Organizuam një takim me diasporën në Itali. Gjithmonë ka qenë kjo marrëdhënie jo vetëm afërsie, por miqësie; miqësi me liderët shqiptarë…

Artur Nura: Miqësia italo-shqiptare është në të gjithë këndvështrimet. Marrëdhëniet Shqipëri-Itali janë të tilla që nuk i ndeshim me fqinjët e tjerë këtu pranë, nuk po flasim për ata më larg. Sipas meje, kjo ka qenë një ndihmesë.

Maurizio Turco: Ka ndihmuar shumë sepse ka shumë zona, sidomos në jug të Italisë, ku jeton komuniteti arbëresh; ende ata flasin shqip…

Artur Nura: Radio Radikale gjithmonë ju ka lënë hapësirë nëpërmjet rubrikës “Shqipëria italishtfolëse”.

Maurizio Turco: Po, po.

Artur Nura: Duhet ta themi edhe këtë.

Maurizio Turco: Sigurisht. Në Itali është ambasada që kultivon marrëdhëniet me këto komunitete që mbajnë gjallë një kulturë, por edhe vendndodhjet historike të arbëreshëve, jo të themeluar së fundmi, pra një vazhdimësi historike në Itali. Kjo vazhdimësi historike ndihmon në mbajtjen gjallë të lidhjes, jo aq shumë me mëmëdheun sa një lidhje që shkon përtej dy vendeve, një lidhje që shkon përtej ndarjes së kombeve.

Artur Nura: Një lidhje që ka qenë përpara nesh e do të jetë edhe pas nesh.

Maurizio Turco: Sigurisht.

Artur Nura: Doja të dija, në kuadrin italo-shqiptar, por edhe radikal, mund të themi se sot radikalët nuk janë edhe aq të pranishëm, përveç Radio Radikale që asnjëherë nuk pushon së qeni e pranishme në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut etj.; demokracia funksionon, ju ishit të parët që sollët praktikën demokratike, por Partia Radikale Transnacionale, për të cilën pakicë po punon sepse sipas mendimit tim i jep zë atij që i mungon, si p.sh. kosovarëve që u mungon zëri në BE; askush nuk donte të dinte për ta; Marco Pannella, ju e të tjerët dhatë…

Maurizio Turco: Antonio Russo.

Artur Nura: Antonio Russo, ishte gazetari i fundit ndërkombëtar gjatë krizës së Kosovës, gjatë bombardimeve.

Maurizio Turco: Mundi të ikte me trenin e fundit.

Artur Nura: Në këto momente për kë po kujdeseni, kujt i mungon zëri?

Maurizio Turco: Do të të duket e çuditshme për qytetarët evropianë. Qytetarët evropianë të zënë në kurth nga burokracia; një burokraci që nuk lejon, p.sh., nuk i lejon vendet e Ballkanit të hyjnë menjëherë në BE; edhe për qytetarët italianë të mbërthyer në kurthin e një regjimi që shkon përtej partive politike. Është një tërësi institucionesh që bllokon liritë e qytetarit; ligjet elektorale që nuk i lejojnë të zgjedhin përfaqësuesit e vet; informacione që po dënohen nga institucione të vëna nën kontrollin e lirisë së informacionit. I fundit është një vendim i Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut që ka dënuar Italinë, Republikën Italiane, për mungesë të lirisë së shprehjes, neni 10 i Traktatit, pas denoncimit të Marco Pannella gjatë një fushate elektorale; nuk e lanë të flasë.

Artur Nura: Po flasim për Marco Pannella, duhet t’i themi teleshikuesve të ABC News se Marco Pannella ishte i pari, i vetmi që i tha BE-së se nëse duam të jemi në lartësinë e duhur, na nevojiten Shtetet e Bashkuara të Evropës; përndryshe mbetemi jashtë loje. E janë jashtë loje.

Maurizio Turco: Sigurisht, edhe sot përgjigjja është po ajo; integrimi brenda një organizate të re kalon nëpërmjet njohjes së “lirive kombëtare”, por problemet e mëdha si mbrojtja, politika e jashtme duhet të jenë të bashkuara në diçka të re, në Shtetet e Bashkuara të Evropës; politikën kombëtare secili e bën sipas objektivit të vet. Ne nuk mundemi të bëjmë politikën e mbrojtjes në këtë mënyrë; aktualisht janë të shqetësuar se mund të vijnë raketat e Iranit në Romë; ne nuk kemi mundësi të mbrohemi. Kam lexuar se është një avion që fluturon mbi detin Jon për të verifikuar nëse raketat arrijnë deri këtu. A është e mundur kjo, në vitin 2026?

Artur Nura: Janë gjëra teknike dhe nuk di të them si funksionon. Unë po kthehem nga Kosova në Romë, nga Prishtina në Romë, edhe kryeministri Albin Kurti ka qenë pjesë e iniciativave radikale, ka përvetësuar, le të themi…

Maurizio Turco: I kemi njohur të gjithë liderët e zonës ballkanike.

Artur Nura: Të gjithë liderët e Ballkanit Perëndimor. Unë po kthehem nga Kosova, kam intervistuar politikanë, konsulentë biznesi dhe më kanë treguar se nuk ndihet prania italiane sepse mungojnë fluturimet; mund të ndërmerret një iniciativë. Në Shqipëri ka më shumë se 100 fluturime në muaj me Italinë. Me Kosovën vetëm një.

Maurizio Turco: Shikoni, 3 vjet më parë patëm një ide të mbanim një kongres në Prishtinë, por ato ditë ndodhi ngjarja me serbët në kufi. Dua të them se nëse BE nuk ndryshon, ajo duhet të ndryshojë; jo të bëhet më e fortë, por të lejojë integrimin e Ballkanit, të Ukrainës, të integrojë të gjithë ata që duan të integrohen.

Artur Nura: Vullneti i tyre.

Maurizio Turco: Po, ka një vullnet popullor, jo vetëm politik të liderëve për të hyrë në BE, të bëhen pjesë e familjes evropiane me rregullat e familjes; pse jo? Nuk i kuptoj këto përpjekje; kemi dashur ta bëjmë një ishull të lumtur, që është gjithmonë i palumtur./abcnews.al

Postblloqe policie janë vendosur në të gjithë akset e rrethit Krujë, e kryesisht të Fushë-Krujës.

Forca të Komisariatit të Policisë Krujë, të mbështetura edhe nga forcat operacionale të Drejtorisë Tiranë, ushtrojnë kontroll në këto akse për parandalimin e paligjshmërisë, ndalimin e personave në kërkim, si dhe ndalimin dhe arrestimin e personave që qarkullojnë me armë apo lëndë narkotike.

Drejtuesit e rinj të Komisariatit të Policisë Krujë kanë vënë në kontroll të veçantë zonat e nxehta të këtij rrethi, të cilat shquhen për eksponentë me rekorde të rënda kriminale, por edhe zonat problematike për kultivim kanabisi.

Një telefonatë e pazakontë ka alarmuar Policinë e Vlorës, pasi një person ka njoftuar sallën operative me fjalët: “Hajde se kam vrarë mamanë”.

Menjëherë pas këtij njoftimi, forca të shumta policie, përfshirë “Shqiponjat” dhe strukturat operacionale, janë nisur drejt vendit të dyshuar të ngjarjes, në zonën e Lungomares.

Megjithatë, pas kontrolleve paraprake, nuk është konstatuar asnjë rast apo provë që të konfirmojë një krim të tillë.

Sipas burimeve, personi që ka kryer telefonatën ka fikur telefonin menjëherë pas komunikimit. Policia është duke vijuar hetimet./abcnews.al

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka ndarë një mesazh në platformën e tij Truth Social përpara nisjes së 4 astronautëve të misionit Artemis II drejt Hënës.

Trump tha se SHBA po fiton edhe në hapësirë, përveçse në Tokë.

“Për herë të parë në më shumë se 50 vjet, Amerika po kthehet në Hënë! Artemis II, ndër raketat më të fuqishme të ndërtuara ndonjëherë, po i nis Astronautët tanë të Trimë më larg në Hapësirën e Thellë sesa ka shkuar ndonjëherë ndonjë njeri. Ne po fitojmë, në Hapësirë, në Tokë dhe kudo midis tyre – Ekonomikisht, Ushtarakisht dhe tani, përtej yjeve. Askush nuk i afrohet! Amerika jo vetëm që konkurron, ne DOMINOJMË dhe e gjithë Bota po na shikon”, shkruan Trump.

astronautët do të hyjnë në hapësirën e veshjes së kostumeve për kontrollet e fundit mjekësore dhe testet e komunikimit. Më pas, ata do të ngjiten në Orion, anija kozmike që do t’i çojë rreth anës së largët të Hënës dhe më pas do t’i kthejë të sigurt në Tokë./abcnews.al

Në studion e emisionit “War Report” në ABC News, profesori i çështjeve të sigurisë, Xhavit Shala, dhe gazetari Egon Loli, diskutuan mbi situatën aktuale me Iranin dhe ndikimin e vendimeve ndërkombëtare. Shala vuri në pah se Irani mund të pranojë të heqë dorë nga baza bërthamore, por raketat mbeten pjesë kyçe e strategjisë së mbrojtjes së vendit. Ai theksoi gjithashtu rolin e Britanisë së Madhe në sulmet e mëparshme, duke i lidhur me interesat kombëtare, dhe shtoi se SHBA nuk ka ndërmend të largohet nga NATO.

“Irani nuk është Kuba. Irani mund të heqë dorë nga baza bërthamore, por nga ajo raketore sepse është pjesë e strategjisë së mbrojtjes së vendit. Edhe në sulmin ndaj Irakut NATO nuk mori pjesë, por Britaninë  Madhe mori pjesë. Kryeministri Britanik mbrojti interesat e veta kombëtare dhe atë po bën. Unë nuk mendoj që SHBA do të largohet nga NATO. Amerika i ka kërkesat e qarta ndaj luftës në Iran. Në Iran pushtetin e ka Garda Revolucionare, ka bërë grusht shteti dhe ka marrë pushtetin. Presidenti Trump pretendon se ka bërë një ndryshim regjimi, por në fakt është thjesht kapitullimi i regjimit. Ka një problem, Irani kërkon armëpushim por nuk do ta shesë para vendit të tij që e kërkon, kurse Trump kërkon që atë thjesht ta bëjë publike. Ka një grup shtetesh që po punojnë për të gjetur një rrugë të mesme”, tha Shala.

Nga ana tjetër, Loli kritikoi qasjen e administratës së Donald Trump, duke e përshkruar operacionin si të fragmentuar dhe të papërgjegjshëm, duke harruar objektivat kryesore si ndryshimi i regjimit, kontrolli mbi bazën bërthamore, nafta dhe kanali i Hormuzit. Ai e cilësoi situatën si një pasqyrim të vendimeve spontane dhe të paqarta që rrezikojnë stabilitetin rajonal.

“As Trump nuk e di se çfarë do. Kur kjo luftë nisi kishim 4 objektiva të mëdha: ndryshimi i regjimit, baza bërthamore, nafta dhe kanali i Hormuzit. Ishte në të vërtet një operacion luftarak. Nuk e di se sa amator mund të jesh që të sulmosh një vend që të furnizon me naftë. Tani janë harruar të gjitha objektivat e  tjera dhe ka dalë një objektiv që nuk ekzistonte vetëm për shkak të papërgjegjshmërisë së administratës së Donald Trump”, tha gazetari.

Katër astronautët e misionit Artemis II kanë mbërritur në pistën e nisjes, duke përshëndetur turmën e njerëzve që i prisnin gjatë rrugës drejt kompleksit hapësinor. Familjarë, punonjës të industrisë hapësinore dhe spektatorë kanë mbajtur pankarta dhe telefonë lart për t’u uruar fat astronautëve në këtë udhëtim historik, i pari drejt Hënës pas më shumë se 50 vjetësh.

Tani, astronautët do të hyjnë në hapësirën e veshjes së kostumeve për kontrollet e fundit mjekësore dhe testet e komunikimit. Më pas, ata do të ngjiten në Orion, anija kozmike që do t’i çojë rreth anës së largët të Hënës dhe më pas do t’i kthejë të sigurt në Tokë.