Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) kanë bërë të ditur se kanë identifikuar raketa të lëshuara nga Irani në drejtim të territorit të Shtetit të Izraelit.
Sipas agjencisë së lajmeve Associated Press, shpërthime janë dëgjuar në veri të Izraelit.
Forca Ajrore Izraelite ka deklaruar se është duke operuar për të ndërprerë dhe goditur kërcënimet, aty ku është e nevojshme, me qëllim neutralizimin e rrezikut.
Në deklaratën e plotë të IDF-së thuhet:
âPak mĂ« parĂ«, IDF identifikoi raketa tĂ« lĂ«shuara nga Irani drejt territorit tĂ« Shtetit tĂ« Izraelit. Sistemet mbrojtĂ«se janĂ« duke vepruar pĂ«r tĂ« interceptuar kĂ«rcĂ«nimin.
âNĂ« minutat e fundit, Komanda e Frontit tĂ« BrendshĂ«m ka dĂ«rguar njĂ« njoftim paralajmĂ«rues drejtpĂ«rdrejt nĂ« telefonat celularĂ« nĂ« zonat pĂ«rkatĂ«se.â
Policia e Shtetit ka dhënë një njoftim zyrtar për protestën që do të zhvillojë sot përpara Kryeministrisë Partia Demokratike.
Sipas bluve, nisur nga incidenteve të dhunshme të ndodhura gjatë tubimit të mëparshëm, Policia e Tiranës nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të tubimit.
Ndër të tjera shton se ka marrë masa masat për garantimin e rendit dhe sigurisë publike në kryeqytet.
Njoftimi i plotĂ« i policisĂ«:Â
Përfaqësues të subjektit politik Partia Demokratike e Shqipërisë kanë njoftuar Policinë e Tiranës për zhvillimin e një tubimi, më datë 28.02.2026, në orën 18:00, para Kryeministrisë.
Nisur nga incidentet e ndodhura gjatë tubimit të mëparshëm, ku u evidentuan akte dhune dhe përdorim i mjeteve të rrezikshme ndaj punonjësve të Policisë, pjesëmarrja e personave të maskuar dhe përdorimi i të miturve në tubim, si dhe nga informacionet e siguruara mbi mundësinë e përsëritjes së veprimeve të tilla, Policia e Tiranës i ka kthyer përgjigje subjektit politik se nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të tubimit.
Pavarësisht përgjigjes së kthyer, Policia e Tiranës, në përmbushje të detyrave funksionale, ka marrë të gjitha masat për garantimin e rendit dhe sigurisë publike në qytetin e Tiranës, mbrojtjen e institucioneve shtetërore, si dhe për lëvizjen e lirë të automjeteve dhe qytetarëve, në rast se tubimi do të zhvillohet.
Policia e Tiranës apelon për qytetarët që, nëse ndeshen me veprime të dhunshme, të distancohen dhe të denoncojnë çdo paligjshmëri që konstatojnë.
Vendimi ka qenĂ« nĂ« duart e presidentit pĂ«r ditĂ« tĂ« tĂ«ra, i cili deklaroi nĂ« Truth: âRegjimi nuk do tĂ« ketĂ« kurrĂ« armĂ« bĂ«rthamore. Ky operacion Ă«shtĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur popullin amerikan nga kĂ«rcĂ«nimet e Teheranit, i cili Ă«shtĂ« pĂ«rpjekur tĂ« rindĂ«rtojĂ« programin e tij bĂ«rthamor dhe po zhvillonte raketa balistike me rreze tĂ« gjatĂ« veprimi tĂ« afta pĂ«r tĂ« arritur Shtetet e Bashkuara. Ne do tĂ« godasim objektivat e regjimit dhe ato ushtarake, do tĂ« shkatĂ«rrojmĂ« raketat e tyre, do tĂ« shkatĂ«rrojmĂ« objektet e tyre tĂ« prodhimit tĂ« armĂ«ve dhe do tĂ« shkatĂ«rrojmĂ« marinĂ«n e tyre.â
PĂ«rgatitjet nĂ« fakt kishin filluar prej javĂ«sh. Dhe Shtetet e Bashkuara kishin dĂ«rguar forca tĂ« mjaftueshme ushtarake âbrenda rrezes sĂ« veprimitâ pĂ«r tĂ« lejuar njĂ« ndĂ«rhyrje ushtarake tĂ« zgjatur.
Përforcimi ushtarak vazhdoi pavarësisht bisedimeve të vazhdueshme midis delegacioneve nga Uashingtoni dhe Teherani: shumë zyrtarë amerikanë kishin mbetur skeptikë në lidhje me mundësinë e një marrëveshjeje gjatë gjithë kohës. Trump kërkoi një braktisje të plotë të programit bërthamor, duke përfshirë ndalimin e pasurimit të uraniumit; Izraeli po nxiste gjithashtu çmontimin e arsenalit raketor të Iranit.
Izraeli ishte përgatitur për një konflikt të mundshëm për javë të tëra, vetëm tetë muaj pas një lufte 12-ditore në të cilën Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli goditën lokacionet ushtarake dhe bërthamore iraniane.
Dislokimi amerikan ishte masiv: dhjetëra avionë luftarakë dhe anije cisterna furnizimi me karburant ajër-ajër, dy grupe sulmuese transportuese (USS Abraham Lincoln dhe USS Gerald Ford) me eskorta kryqëzorësh, shkatërruesish dhe nëndetësesh .
Deri pak javë më parë, Pentagoni nuk e konsideronte veten plotësisht të përgatitur për të mbështetur kërcënimet e Trump: Forcat amerikane në rajon, midis 30,000 dhe 40,000 trupave të vendosura në tetë baza, nuk kishin mbrojtje ajrore të mjaftueshme. Megjithatë, gjatë muajit të kaluar, sistemet Patriot dhe THAAD janë vendosur për të kapur raketat iraniane, së bashku me shumë avionë luftarakë F-35, F-22 dhe F-16 dhe bombardues strategjikë në gatishmëri.
Por cilĂ«t faktorĂ« e shtynĂ«Â presidentin amerikan tĂ« urdhĂ«ronte sulmin?Â
GjashtĂ« âarsyet e shkĂ«lqyeraâ pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« u paraqitĂ«n nga njĂ« ekspert autoritar, Michael Rozenblat, njĂ« studiues nĂ« KĂ«shillin Atlantik i cili ka punuar nĂ« aparatin izraelit tĂ« sigurisĂ«. MegjithatĂ«, fakti qĂ« ai mund tĂ« klasifikohet si njĂ« âskifter â, nuk e zvogĂ«lon interesin e analizĂ«s sĂ« tij.
Nga njĂ«ra anĂ«, Rozenblat Ă«shtĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ« i aftĂ« tĂ« na pĂ«rcjellĂ« tĂ« njĂ«jtat argumente qĂ« Benjamin Netanyahu i paraqiti Trumpit. Nga ana tjetĂ«r, siç dĂ«shmohet nga qasja e tij, analisti izraelit di si tâi prekĂ« pikat thelbĂ«sore nga perspektiva e interesave strategjike tĂ«Â SHBA-sĂ«.
Deshifrimi ose parashikimi i Trump është gjithmonë i ndërlikuar; vendimet e tij janë si intuitive ashtu edhe impulsive. Por kjo analizë nga Rozenblat nxjerr në pah disa elementë thelbësorë të atij procesi vendimmarrës.
âNjĂ« pĂ«rparim strategjik nga negociatatâ mbeti âi pamundurâ. Irani pohon se programi i tij i raketave balistike dhe mbĂ«shtetja e tij pĂ«r rrjetin rajonal tĂ« ndĂ«rmjetĂ«sve (milici tĂ« armatosura si Hamasi, Hezbollahu dhe HuthĂ«t ) janĂ« tĂ« panegociueshme â pikĂ«risht fushat ku administrata Trump po kĂ«rkon lĂ«shime drastikeâ.
Trump mund tĂ« kishte zgjedhur njĂ« âsulm tĂ« kufizuar shtrĂ«ngues â domethĂ«nĂ«, kundĂ«r Korpusit tĂ« GardĂ«s Revolucionare (IRGC) dhe instalimeve tĂ« Basij â qĂ« synonte zbatimin e âvijĂ«s sĂ« kuqeâ tĂ« Trump pĂ«r vrasjen e protestuesve dhe detyrimin e Iranit pĂ«r tâu rikthyer nĂ« tryezĂ«n e negociatave nga njĂ« pozicion dobĂ«sie. MegjithatĂ«, njĂ« sulm i tillĂ« ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« ketĂ« efekt tĂ« kufizuar nĂ« llogaritjen strategjike tĂ« regjimit dhe nuk do tĂ« garantojĂ« njĂ« pĂ«rballje ushtarake tĂ« menaxhueshme, pasi Irani ka deklaruar se po pĂ«rgatitet pĂ«r masa hakmarrĂ«se nĂ« rast tĂ« njĂ« sulmiâ.
Opsioni i dytĂ« ishte ânjĂ« fushatĂ« mĂ« e gjerĂ« qĂ« synonte arritjen e ndryshimeve themelore nĂ« sjelljen e regjimit â siç Ă«shtĂ« pranimi i kufizimeve tĂ« rrepta mbi raketat balistike dhe aktivitetet ndĂ«rmjetĂ«se â ose edhe sjellja e ndryshimit tĂ« regjimitâ me ânjĂ« fushatĂ« ushtarake tĂ« qĂ«ndrueshme dhe tĂ« koordinuar mirĂ« , tĂ« mbĂ«shtetur nga aleatĂ«t rajonalĂ«, qĂ« e detyron regjimin tĂ« zgjedhĂ« midis âpirjes sĂ« kupĂ«s sĂ« helmitâ pĂ«r mbijetesĂ« ose angazhimit nĂ« njĂ« konflikt qĂ« kĂ«rcĂ«non vetĂ« ekzistencĂ«n e tijâ.
Ndjekja e ndryshimit tĂ« regjimit âmbart rreziqe tĂ« konsiderueshme, duke pĂ«rfshirĂ« mundĂ«sinĂ« e fragmentimit tĂ« brendshĂ«m nĂ« fraksione tĂ« armatosura ose edhe tĂ« njĂ« lufte civile nĂ« shkallĂ« tĂ« plotĂ«. MegjithatĂ«, pĂ«rfitimet e ndryshimit rrĂ«njĂ«sor â ose edhe eliminimit â tĂ« RepublikĂ«s Islamike mund tĂ« tejkalojnĂ« rreziqet nĂ«se alternativa Ă«shtĂ« njĂ« Iran i forcuar dhe i palĂ«kundur. Ja gjashtĂ« arsye strategjike pse njĂ« fushatĂ« ushtarake vendimtare do tĂ« ishte zgjedhja e duhur.â
Ky Ă«shtĂ« njĂ« moment unik pĂ«r tĂ« riformĂ«suar Lindjen e Mesme: Irani e gjen veten nĂ« pikĂ«n e tij mĂ« tĂ« dobĂ«t qĂ« nga revolucioni i vitit 1979, pas protestave tĂ« fundit, luftĂ«s 12-ditore tĂ« qershorit me Izraelin dhe dobĂ«simit drastik tĂ« rrjetit tĂ« tij terrorist. Doktrina mbrojtĂ«se e Iranit â qĂ« pĂ«rfshin programin e tij bĂ«rthamor, fuqinĂ« konvencionale dhe rrjetin rajonal tĂ« ndĂ«rmjetĂ«sve â nuk ka arritur tĂ« dekurajojĂ« Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara qĂ« ta godasin atĂ«, duke e ekspozuar nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive regjimin si njĂ« âtigĂ«r letreâ. NjĂ« fushatĂ« vendimtare kundĂ«r regjimit mund tĂ« zhbllokojĂ« iniciativat rajonale amerikane qĂ« aktualisht janĂ« nĂ« stanjacion, nga integrimi rajonal pĂ«rmes MarrĂ«veshjeve tĂ« Abrahamit deri te afrimi i vendeve tĂ« mbĂ«shtetura nga Irani, si Libani dhe Iraku, me PerĂ«ndimin.
Imperativi moral: Shtypja brutale ndaj protestuesve ka çuar tensionet nĂ« pikĂ«n mĂ« tĂ« nxehtĂ«. Raportet nga Irani janĂ« zhgĂ«njyes. NdĂ«rsa shifrat zyrtare flasin pĂ«r âvetĂ«mâ 3,117 vdekje, disa vlerĂ«sime janĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« larta, duke filluar nga mbi 6,000 nĂ« mĂ« shumĂ« se 30,000 tĂ« vrarĂ« nĂ« dy ditĂ«. Premtimi i Trump pĂ«r tâi âardhur nĂ« ndihmĂ«â popullit iranian ânuk mund tĂ« kufizohej vetĂ«m nĂ« retorikĂ«, por duhej tĂ« bĂ«hej njĂ« dĂ«shmi e lidershipit moral amerikanâ.
Dilema e besueshmĂ«risĂ«: Braktisja e forcĂ«s ushtarake mund tĂ« kishte shmangur konfliktin e menjĂ«hershĂ«m, por rrezikonte krahasime me âvijĂ«n e kuqeâ tĂ« Presidentit tĂ« atĂ«hershĂ«m Barack Obama nĂ« Siri. NĂ« vitin 2013, Obama nuk reagoi ushtarakisht pasi regjimi i Asadit pĂ«rdori armĂ« kimike kundĂ«r popullsisĂ«, tĂ« cilĂ«n ai e kishte pĂ«rcaktuar saktĂ«sisht si njĂ« âvijĂ« tĂ« kuqeâ. NĂ«se Trump nuk reagon, Teherani mund tĂ« arrijĂ« nĂ« pĂ«rfundimin se Uashingtoni do tĂ« tĂ«rhiqet nĂ«n presion pĂ«r sa kohĂ« qĂ« Irani mbetet i vendosur tĂ« rezistojĂ«.
Interesat ekonomike. NjĂ« regjim i ndryshĂ«m iranian mund tĂ« rimbushĂ« rezervat e mĂ«dha energjetike tĂ« vendit â tĂ« dytat mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« botĂ« pĂ«r gaz dhe tĂ« tretat mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r naftĂ« â nĂ« tregjet perĂ«ndimore. Kjo pĂ«rputhet me vizionin e administratĂ«s pĂ«r zgjerimin e aksesit amerikan nĂ« burimet energjetike si njĂ« element kyç i politikĂ«s sĂ« jashtme. Kombinimi i rĂ«nies sĂ« NicolĂĄs Maduro nĂ« VenezuelĂ« dhe ndryshimit tĂ« regjimit nĂ« Iran mund tĂ« rrezikojĂ« seriozisht sigurinĂ« energjetike tĂ« KinĂ«s, pasi Pekini mĂ« parĂ« furnizonte deri nĂ« 30% tĂ« importeve tĂ« naftĂ«s nga tĂ« dyja, falĂ« çmimeve tĂ« zbritura. NdĂ«rlikimi i llogaritjeve ekonomike tĂ« KinĂ«s dhe devijimi i vĂ«mendjes sĂ« saj mund tĂ« çojĂ« mĂ« tej objektivat e SHBA-sĂ« kundrejt Pekinit, siç Ă«shtĂ« parandalimi i njĂ« konflikti nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« nĂ« NgushticĂ«n e Tajvanit.
PĂ«rfshirja e drejtpĂ«rdrejtĂ« e SHBA-sĂ« nĂ« tĂ« ardhmen e Iranit: DĂ«shtimet e brendshme sistemike tĂ« regjimit â hiperinflacioni, mungesa e ujit dhe korrupsioni i pĂ«rhapur â sĂ« bashku me protestat e fundit sugjerojnĂ« njĂ« rĂ«nie pĂ«rfundimtare. MegjithatĂ«, pritja pasive e rĂ«nies nuk ishte njĂ« strategji e qĂ«ndrueshme pĂ«r tĂ« çuar pĂ«rpara interesat rajonale tĂ« AmerikĂ«s. âNjĂ« qasje aktive, pĂ«rfshirĂ« ushtrinĂ«, do tâi lejonte Uashingtonit tĂ« udhĂ«hiqte tranzicionin duke siguruar njĂ« mjedis tĂ« favorshĂ«m pas regjimit dhe duke i mohuar RusisĂ« dhe KinĂ«s aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« shfrytĂ«zuar njĂ« vakum pushteti nĂ« Iran. Kjo nuk nĂ«nkupton domosdoshmĂ«risht njĂ« prani tĂ« pĂ«rhershme trupash si nĂ« Irak, por mbĂ«shtetje ekonomike dhe diplomatike pĂ«r grupet e opozitĂ«s tĂ« afta pĂ«r tĂ« ofruar njĂ« alternativĂ« dhe pĂ«r tĂ« promovuar ndryshime pozitive.
Kërcënimi i vazhdueshëm i programit bërthamor të Iranit: Ndërsa sulmet e qershorit të SHBA-së ndaj objekteve bërthamore ishin të nevojshme për të vonuar aftësinë e menjëhershme bërthamore të Iranit, ato me shumë gjasa e vonuan programin vetëm me disa muaj. Irani kishte deklaruar gatishmërinë e tij për të vazhduar, dhe forcimi i objekteve nëntokësore sinjalizoi refuzimin e tij për të braktisur ambiciet e tij bërthamore. Trump ka deklaruar vazhdimisht se nuk do ta lejonte Iranin të pajiset me armë bërthamore; ai duhet të veprojë.
âVazhdimi i negociatave nĂ« kĂ«tĂ« fazĂ«â rrezikonte âtâi siguronte regjimit njĂ« spirancĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme politike dhe ekonomike pikĂ«risht nĂ« momentin e tij tĂ« cenueshmĂ«risĂ« mĂ« tĂ« madhe. Hendeku midis qĂ«ndrimeve tĂ« Uashingtonit dhe Teheranit e bĂ«n tĂ« domosdoshme pĂ«rdorimin e forcĂ«s pĂ«r tĂ« rivendosur besueshmĂ«rinĂ« e parandalimit amerikan dhe pĂ«r ta detyruar Iranin tĂ« bĂ«jĂ« ndryshime drastike ose tĂ« rrezikojĂ« mbijetesĂ«n e regjimitâ.
NĂ« kontekstin aktual, ânjĂ« pĂ«rpjekje vendimtare e udhĂ«hequr nga SHBA-tĂ« qĂ« synon ndryshimin e regjimit mund tĂ« ofrojĂ« njĂ« rezultat strategjik mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m sesa njĂ« proces diplomatik i zgjaturâ./Corriere della Sera
Presidenti i Shtetet e Bashkuara, Donald Trump, u bĂ«ri thirrje qytetarĂ«ve tĂ« Iranit qĂ« tĂ« âmarrin nĂ« dorĂ« qeverinĂ« e tyreâ, nĂ« njĂ« video-mesazh tĂ« publikuar pas nisjes sĂ« operacioneve ushtarake amerikane ndaj Teheranit.
âNĂ« momentin qĂ« tĂ« pĂ«rfundojmĂ«, merrni qeverinĂ« tuaj. Do tĂ« jetĂ« e juaja pĂ«r ta marrĂ«. Kjo ndoshta do tĂ« jetĂ« mundĂ«sia juaj e vetme pĂ«r breza me radhĂ«,â deklaroi Trump.
Ai iu drejtua gjithashtu forcave iraniane tĂ« sigurisĂ«, duke paralajmĂ«ruar se do tâu ofrohej âimunitetâ nĂ«se dorĂ«zonin armĂ«t, nĂ« tĂ« kundĂ«rt âdo tĂ« pĂ«rballen me vdekje tĂ« sigurtâ. Deklaratat pĂ«rbĂ«jnĂ« njĂ« nga qĂ«ndrimet mĂ« tĂ« drejtpĂ«rdrejta tĂ« presidentit amerikan pĂ«r ndryshim regjimi nĂ« Iran.
NĂ« fillim tĂ« janarit, Trump kishte kĂ«rcĂ«nuar me bombardime ndaj Iranit, ndĂ«rsa forcat e sigurisĂ« po shtypnin protesta mbarĂ«kombĂ«tare kundĂ«r qeverisĂ«. Sipas aktivistĂ«ve tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut, gjatĂ« atyre pĂ«rplasjeve u vranĂ« tĂ« paktĂ«n 6,480 persona. Presidenti paralajmĂ«roi se pĂ«rgjegjĂ«sit âdo tĂ« paguajnĂ« njĂ« çmim tĂ« madhâ dhe u tha protestuesve se ândihma Ă«shtĂ« rrugĂ«sâ.
MegjithatĂ«, disa ditĂ« mĂ« vonĂ«, ai deklaroi se kishte marrĂ« garanci nga autoritetet iraniane se âvrasjet kanĂ« ndaluarâ, ndĂ«rsa fokusi i administratĂ«s sĂ« tij u zhvendos te programi bĂ«rthamor iranian, i cili prej vitesh Ă«shtĂ« nĂ« qendĂ«r tĂ« njĂ« mosmarrĂ«veshjeje tĂ« gjatĂ« mes Teheranit dhe vendeve perĂ«ndimore.
Presidenti Donald Trump konfirmoi në një video të postuar në mediat sociale se Shtetet e Bashkuara kanë filluar një fushatë ushtarake në Iran.
âObjektivi ynĂ« Ă«shtĂ« tĂ« mbrojmĂ« popullin amerikan duke eliminuar kĂ«rcĂ«nimet e menjĂ«hershme nga regjimi iranian, njĂ« grup i egĂ«r njerĂ«zish shumĂ« tĂ« ashpĂ«r dhe tĂ« tmerrshĂ«mâ, tha presidenti nĂ« video.
âAktivitetet e tij kĂ«rcĂ«nuese rrezikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt Shtetet e Bashkuara, trupat tona, bazat tona jashtĂ« shtetit dhe aleatĂ«t tanĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«nâ, tha ai nĂ« mesazhin 8-minutĂ«sh.
âPĂ«r 47 vjet, regjimi iranian ka kĂ«nduar âVdekje AmerikĂ«sâ dhe ka zhvilluar njĂ« fushatĂ« tĂ« pafundme gjakderdhjeje dhe vrasjesh masive, duke synuar Shtetet e Bashkuara, trupat tona dhe njerĂ«zit e pafajshĂ«m nĂ« shumĂ« vendeâ, pĂ«rfundoi ai.
Në mbrëmjen e ftohtë të 28 shkurtit 1986, rrugët e Stokholmit ishin të zakonshme, të qeta, si çdo natë fundshkurti në një vend që krenohej me sigurinë dhe stabilitetin e tij. Por pak para mesnatës, në bulevardin qendror SveavÀgen, një krismë arme do të trondiste jo vetëm Suedinë, por gjithë Evropën.
I vrarë ishte kryeministri i vendit, Sven Olof Palme.
Një figurë që ndante dhe frymëzonte
Palme kishte udhĂ«hequr Partia Socialdemokrate Suedeze qĂ« nga viti 1969 dhe kishte qenĂ« dy herĂ« kryeministĂ«r: fillimisht nĂ« periudhĂ«n 1969â1976 dhe mĂ« pas, pas rikthimit nĂ« pushtet, nga viti 1982 deri nĂ« natĂ«n e atentatit. Ai ishte njĂ« nga politikanĂ«t mĂ« tĂ« njohur dhe mĂ« polarizues tĂ« SkandinavisĂ«.
Brenda vendit, pĂ«rfaqĂ«sonte modelin e shtetit social suedez â mirĂ«qenie, barazi, sistem tĂ« fortĂ« publik. PĂ«r mbĂ«shtetĂ«sit ishte arkitekti i njĂ« Suedie moderne, humane dhe progresiste. PĂ«r kritikĂ«t, ishte tepĂ«r ideologjik, arrogant dhe i gatshĂ«m tĂ« pĂ«rçante opinionin publik.
Por ndikimi i tij shkonte shumë përtej kufijve kombëtarë.
Një zë i pavarur në Luftën e Ftohtë
NĂ« skenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare, Palme u dallua pĂ«r politikĂ«n e tij tĂ« jashtme tĂ« pavarur nga superfuqitĂ« e kohĂ«s â Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik. Ai mbrojti njĂ« vijĂ« tĂ« tretĂ« morale, shpesh kritike ndaj tĂ« dy kampeve.
Ai ishte ndër të paktët liderë perëndimorë që dënoi hapur bombardimet amerikane në Vietnam, duke i krahasuar ato me krime historike të së kaluarës. Si pasojë, marrëdhëniet diplomatike midis Suedisë dhe SHBA-së u ftohën përkohësisht.
Njëkohësisht, ai nuk hezitoi të kritikonte regjimet autoritare të krahut tjetër të perdes së hekurt, përfshirë udhëheqjen e Leonid Brezhnev në Moskë dhe shtypjen e lëvizjeve demokratike në Evropën Lindore.
Palme ishte gjithashtu një mbështetës i hapur i lëvizjeve çlirimtare në Afrikë dhe Azi, kundër kolonializmit dhe aparteidit. Ai kritikoi regjimin e B. J. Vorster në Afrikën e Jugut, si dhe diktaturat e Francisco Franco në Spanjë dhe António de Oliveira Salazar në Portugali.
NĂ« vitet â70 ai u bĂ« kryeministri i parĂ« i njĂ« qeverie perĂ«ndimore qĂ« vizitoi KubĂ«n pas revolucionit tĂ« Fidel Castro â njĂ« akt simbolik qĂ« e vendosi SuedinĂ« nĂ« njĂ« pozicion tĂ« veçantĂ« diplomatik.
Ai ishte një politikan që nuk kërkonte neutralitet të heshtur, por neutralitet aktiv dhe moral.
Nata e atentatit
MbrĂ«mjen e 28 shkurtit 1986, Palme kishte vendosur tĂ« kalonte njĂ« mbrĂ«mje tĂ« zakonshme me bashkĂ«shorten e tij, Lisbet. Pa truprojĂ« â siç bĂ«nte shpesh nĂ« njĂ« vend ku krimi politik dukej i paimagjinueshĂ«m â ai shkoi nĂ« kinema nĂ« qendĂ«r tĂ« Stokholmit.
Rreth orës 23:21, teksa çifti po kthehej në këmbë përgjatë SveavÀgen, një burrë iu afrua nga pas. Një e shtënë e vetme e goditi kryeministrin në shpinë, duke i shkaktuar plagë fatale. Një plumb i dytë plagosi lehtë Lisbet-in.
Autori u zhduk në errësirë, duke përfituar nga konfuzioni i çastit.
Palme u transportua me urgjencĂ« nĂ« spital, por u shpall i vdekur pak pas mbĂ«rritjes. Suedia â njĂ« vend qĂ« nuk kishte pĂ«rjetuar njĂ« vrasje politike tĂ« tillĂ« nĂ« kohĂ«t moderne â u zgjua nĂ« njĂ« gjendje shoku kolektiv.
Hetimi më i madh në historinë suedeze
Vrasja e Olof Palmes u shndërrua në një nga hetimet më të gjata dhe më të diskutueshme në Evropë. Fillimisht, pistat ishin të shumta: grupe ekstremiste, shërbime të huaja sekrete, armiq politikë ndërkombëtarë.
Në vitin 1988 u arrestua Christer Pettersson, një kriminel i zakonshëm me probleme varësie nga droga. Ai u dënua fillimisht për vrasjen, kryesisht mbi bazën e identifikimit nga Lisbet Palme. Por në vitin 1989, Gjykata e Lartë e Suedisë e shpalli të pafajshëm për mungesë provash të mjaftueshme.
ĂĂ«shtja mbeti e hapur pĂ«r dekada.
Në vitin 2020, prokuroria suedeze njoftoi se dyshonte se autori ishte Stig Engström, një dizenjator grafik që ndodhej pranë vendit të krimit, por që kishte vdekur në vitin 2000. Për shkak të vdekjes së tij, çështja u mbyll pa një proces gjyqësor, duke lënë ende hije dyshimi mbi përfundimin zyrtar.
Një plagë e hapur në ndërgjegjen kombëtare
Vrasja e Olof Palmes tronditi imazhin e Suedisë si një shoqëri e hapur, e sigurt dhe e mbrojtur nga dhuna politike. Ajo shënoi fundin e një epoke idealiste në politikën skandinave dhe ngriti pyetje të thella mbi sigurinë, polarizimin dhe urrejtjen ideologjike.
Më shumë se tri dekada më vonë, emri i tij vazhdon të lidhet me vizionin e një politike të guximshme, morale dhe ndërkombëtare. Por gjithashtu me një mister që ende nuk është shuar plotësisht.
28 shkurti 1986 mbetet njĂ« natĂ« kur qetĂ«sia e njĂ« vendi nordik u thye nga njĂ« e shtĂ«nĂ« â dhe kur historia e SuedisĂ« mori njĂ« kthesĂ« tĂ« pĂ«rgjakshme nĂ« mes tĂ« njĂ« rruge tĂ« ndriçuar nga dritat e qytetit.
Pas ndryshimeve tĂ« fundit nĂ« kabinetin qeveritar, Luciano Boci ka reaguar me njĂ« koment , duke e cilĂ«suar kĂ«tĂ« si njĂ« âriorganizim tĂ« korrupsionitâ. Ai thekson se lĂ«vizjet e Edi RamĂ«s, pĂ«rfshirĂ« emĂ«rimin e Belinda Ballukut, nuk janĂ« asnjĂ«herĂ« njĂ« hap pĂ«rpara nĂ« luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit, por njĂ« manovĂ«r pĂ«r tĂ« ruajtur strukturat korruptive dhe pĂ«r tĂ« konsoliduar pushtetin.
Boci argumenton se largimi i disa figurave nga qeveria Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« taktikĂ« pĂ«r tĂ« larguar barrĂ«n politike dhe penale, ndĂ«rkohĂ« qĂ« sistemi i korrupsionit mbetet i njĂ«jtĂ«, vetĂ«m mĂ« i menaxhuar dhe i pĂ«rqendruar. Sipas tij, ky âriorganizimâ Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« ruajtur tĂ« njĂ«jtin sistem tĂ« dĂ«mshĂ«m, duke e mbajtur kontrollin nĂ« duar tĂ« pakta dhe duke shpĂ«rndarĂ« mĂ« tej pasuritĂ« dhe kontratat e dyshimta./A.D
Reagimi i plotë:
KORRUPSIONI I RIORGANIZUAR
Nën avujt e djersës së panikut për fatin personal, Rama ka paraqitur ndryshime kabineti midis të cilave dhe Ballukun e shumëkërkuar.
Një lëvizje për të ruajtur interesat korruptive dhe fituar kohë të çmuar.
Largimi i këtyre figurave u bë, jo sepse u zbulua papritur ndjeshmëria e moralit publik, por sepse u bënë barrë politike dhe penale.
Ndërsa zevendësuesit ndryshojnë nga emri vetëm. Ato kanë të njëjtin problem me moralin dhe me drejtësinë.
E ky nuk është gabimi i rradhës i Ramës, por riorganizimi i rradhës i korrupsionit.
Me këto lëvizje sistemi korruptiv mbetet. Rrjeti mbetet. Logjika e vendimmarrjes mbetet.
âKorrupsioni i riorganizuarâ Ă«shtĂ« pikĂ«risht momenti kur sistemi nuk pastrohet, por rishpĂ«rndahet pĂ«r tĂ« ruajtur produktin. PĂ«r te ruajtur paranĂ« e shpejtĂ« dhe tĂ« madhe.
Në praktikë ndryshon vetëm ai që firmos që në rastin konkret është dhe vazhdim i së njëjtës dorë. Kriza kësisoj përdoret nga Rama për të shtrënguar zinxhirin e komandës e jo ndryshimin sepse komanda është ai vetë. E kjo sjell akoma më pak autonomi në nivele të mesme e akoma më shumë besnikë në pozicione kyçe.
Pra qartazi më pak korrupsion i shpërndarë, më shumë korrupsion i menaxhuar e i përqëndruar në pak duar.Kontratat e pista nuk zhduken fare. Projektet korruptive nuk ndalen. Paratë avullojnë në xhepaThjesht ndryshojnë portat hyrëse dhe dalëse por jo destinacioni i korrupsionit.
Ata që ishin brenda, dalin.
Ata që prisnin jashtë, hyjnë.
Publikut i shitet si kabinet i riorganizuar. Në realitet është përforcim i tabelës së aksionerëve sipas parimeve të korrupsionit të riorganizuar.
Korrupsioni nuk është goditur, është profesionalizuar.
Kjo është dhe arsyeja pse protesta në këto momente nuk është thjesht kundër individëve të larguar, por kundër vetë kreut që riorganozon korrupsionin sa herë i duhet një fabul për të luftuar tani jo korrupsionin, por siç e pohoi vetë anti-korrupsionin.
Protesta sot është domosdoshmëria e një vendi dhe shoqërie që kërkon të sotmen dinjitoze e të ardhmen me shpresa!
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, inkurajoi iranianët që të marrin kontrollin e qeverisë së tyre sapo operacionet ushtarake amerikane të përfundojnë.
âKur tĂ« pĂ«rfundojmĂ«, merrni kontrollin e qeverisĂ« suaj. Do tĂ« jetĂ« e juaja pĂ«r ta marrĂ«. Kjo do tĂ« jetĂ« ndoshta mundĂ«sia juaj e vetme pĂ«r gjenerata,â tha presidenti nĂ« njĂ« videomesazh.
Ai theksoi se po vepronte aty ku pasardhësit e tij presidencialë kishin ndalur, ndërsa shtoi se asnjëri prej tyre nuk ishte i gatshëm të bënte atë që bëri ai.
âPĂ«r shumĂ« vite keni kĂ«rkuar ndihmĂ«n e AmerikĂ«s, por nuk e keni marrĂ«. AsnjĂ« president nuk ishte i gatshĂ«m tĂ« bĂ«nte atĂ« qĂ« unĂ« jam i gatshĂ«m tĂ« bĂ«j sonte. Tani keni njĂ« president qĂ« po ju jep atĂ« qĂ« dĂ«shironi, le tĂ« shohim si do tĂ« pĂ«rgjigjeni,â tha Trump.
âAmerika ju mbĂ«shtet me forcĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme dhe fuqinĂ« shkatĂ«rruese. Tani Ă«shtĂ« koha pĂ«r tĂ« marrĂ« kontrollin e fatit tuaj dhe pĂ«r tĂ« çliruar tĂ« ardhmen e begatĂ« dhe tĂ« lavdishme qĂ« Ă«shtĂ« pranĂ« jush,â vazhdoi ai.
âKjo Ă«shtĂ« momenti pĂ«r veprim,â pĂ«rfundoi presidenti. âMos e lini tĂ« kalojĂ«.â
Policia e Tiranës ka bërë thirrje për vigjilencë dhe respektim të rendit dhe ligjit, pas njoftimit nga përfaqësuesit e Partisë Demokratike të Shqipërisë për zhvillimin e një tubimi të planifikuar më datë 28 shkurt 2026, në orën 18:00, para Kryeministrisë. Pas ngjarjeve të dhunshme që shoqëruan një tubim të ngjashëm në të kaluarën, ku u evidentuan akte të dhunshme dhe përdorim i mjeteve të rrezikshme ndaj punonjësve të Policisë, si dhe pjesëmarrja e personave të maskuar dhe përdorimi i të miturve në protesta, Policia ka bërë të ditur se nuk mund të marrë përsipër garantimin e zhvillimit të këtij tubimi.
Njoftimi i policisë:Tiranë
Përfaqësues të subjektit politik Partia Demokratike e Shqipërisë kanë njoftuar Policinë e Tiranës për zhvillimin e një tubimi, më datë 28.02.2026, në orën 18:00, para Kryeministrisë.
Nisur nga incidentet e ndodhura gjatë tubimit të mëparshëm, ku u evidentuan akte dhune dhe përdorim i mjeteve të rrezikshme ndaj punonjësve të Policisë, pjesëmarrja e personave të maskuar dhe përdorimi i të miturve në tubim, si dhe nga informacionet e siguruara mbi mundësinë e përsëritjes së veprimeve të tilla, Policia e Tiranës i ka kthyer përgjigje subjektit politik se nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të tubimit.
Pavarësisht përgjigjes së kthyer, Policia e Tiranës, në përmbushje të detyrave funksionale, ka marrë të gjitha masat për garantimin e rendit dhe sigurisë publike në qytetin e Tiranës, mbrojtjen e institucioneve shtetërore, si dhe për lëvizjen e lirë të automjeteve dhe qytetarëve, në rast se tubimi do të zhvillohet.
Policia e Tiranës apelon për qytetarët që, nëse ndeshen me veprime të dhunshme, të distancohen dhe të denoncojnë çdo paligjshmëri që konstatojnë.
Opozita po organizon sĂ«rish njĂ« protestĂ« kombĂ«tare, duke u thirrur pĂ«r tâu mbledhur edhe njĂ« herĂ« nĂ« orĂ«n 18:00 pĂ«rpara institucioneve qendrore nĂ« kryeqytet.
Protesta e sĂ« shtunĂ«s Ă«shtĂ« e katĂ«rta pĂ«r kĂ«tĂ« vit qĂ« organizohet nga strukturat kryesore tĂ« opozitĂ«s, me PartinĂ« Demokratike nĂ« krye, nĂ«n drejtimin e ishâkryeministrit Sali Berisha.
NĂ« fokus tĂ« thirrjeve protestuese qĂ«ndron rasti i Belinda Ballukut, ishâzĂ«vendĂ«sâkryeministre dhe ministre e InfrastrukturĂ«s, e cila u shkarkua sĂ« fundmi nga kabineti qeveritar nĂ« kuadĂ«r tĂ« hetimeve qĂ« po zhvillon Prokuroria e Posaçme kundĂ«r Korrupsionit dhe Krimit tĂ« Organizuar (SPAK) pĂ«r njĂ« çështje tĂ« dyshuar korruptive lidhur me kontrata publike.
GjatĂ« ditĂ«ve tĂ« fundit, demokratĂ«t kanĂ« mbajtur mbledhje organizative pĂ«r tubimin e sotĂ«m, duke pĂ«rcaktuar edhe format e organizimit tĂ« protestĂ«s. Kreu i opozitĂ«s, Sali Berisha, ka deklaruar se strukturat do tĂ« eksplorojnĂ« forma tĂ« ndryshme protestash dhe do tĂ« vendosin pĂ«r âkreativitetâ nĂ« lĂ«vizje, duke mos pĂ«rjashtuar marshime nĂ«pĂ«r qytet apo bllokime tĂ« rrugĂ«ve, pĂ«rtej foltoreve tradicionale nĂ« podium. Ai po ashtu ka paralajmĂ«ruar se pret njĂ« pjesĂ«marrje masive nĂ« kĂ«tĂ« tubim.
Protestat e opozitës kohët e fundit kanë tërhequr vëmendjen edhe jashtë vendit për shkak të tensioneve të larta, përfshirë dhe herë pas here përplasje me policinë gjatë manifestimeve më të mëparshme, që kanë bërë që tema e korrupsionit dhe kërkesa për llogaridhënie të jenë qëndrore në debatet politike. Situata politike mbetet e tensionuar ndërsa protesta e sotme zhvillohet në një klimë ku opozita kërkon ndryshim rrënjësor të qeverisjes, ndërsa qeveria në detyrë mban qëndrimin se reforma dhe proceset ligjore duhet të ndjekin rrugë institucionale./A.D
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu bëri thirrje për ndryshim të regjimit në Teheran të shtunën në mëngjes në deklaratën e tij të parë video në lidhje me sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit.
Netanyahu u bĂ«ri thirrje âtĂ« gjitha pjesĂ«ve tĂ« popullit iranianâ qĂ« âtĂ« hedhin poshtĂ« zgjedhĂ«n e tiranisĂ« dhe tĂ« sjellin njĂ« Iran tĂ« lirĂ« dhe paqĂ«sorâ. Ai tha: âVeprimi ynĂ« i pĂ«rbashkĂ«t do tĂ« krijojĂ« kushtet qĂ« populli i guximshĂ«m iranian tĂ« marrĂ« fatin e tij nĂ« duart e vetaâ.
Gjatë luftës 12-ditore me Iranin në qershor, Netanyahu i kishte bërë thirrje gjithashtu popullit iranian të ngrihej kundër regjimit.
Netanyahu e filloi deklaratĂ«n e tij nĂ« video duke falĂ«nderuar Presidentin Donald Trump âpĂ«r lidershipin e tij historikâ. âKy regjim terrorist vrasĂ«s nuk duhet tĂ« lejohet tĂ« pajiset me armĂ« bĂ«rthamore qĂ« do ta bĂ«nin tĂ« kĂ«rcĂ«nonte tĂ« gjithĂ« njerĂ«ziminâ, tha Netanyahu.
28 Shkurt 1692 â Fillon âGjuetia e Shtrigaveâ nĂ« Salem
Nga Leonard Veizi
Sikur perdja e njĂ« teatri tĂ« errĂ«t tĂ« ngrihej ngadalĂ« mbi njĂ« skenĂ« tĂ« mbushur me psherĂ«tima, britma dhe akuza, historia e Salem-it nis aty ku mĂ« vonĂ« do tĂ« niste edhe drama e Artur Miler. Para se Xhon Prokter tĂ« zgjidhte mes jetĂ«s dhe ndĂ«rgjegjes, para se Abigel Uillams tĂ« ndizte flakĂ«n e hakmarrjes nĂ« skenĂ«n e âSprovĂ«sâ, kishte njĂ« skenĂ« reale â mĂ« tĂ« ftohtĂ«, mĂ« tĂ« pamĂ«shirshme â ku njerĂ«zit nuk luanin role, por humbnin jetĂ«nâŠ
âŠMĂ« 28 shkurt 1692, nĂ« fshatin puritan tĂ« Salem Village â sot pjesĂ« e qytetit Danvers â u lĂ«shuan urdhĂ«r-arrestet e para zyrtare pĂ«r magji. Aty, frika nuk ishte mĂ« thashethem; ajo u kthye nĂ« akt juridik. Dyshimi mori vulĂ«n e autoritetit dhe ndĂ«rgjegjja kolektive nisi tĂ« dorĂ«zohej pĂ«rballĂ« histerisĂ«.
Në koloninë angleze të Masëçusets, një shoqëri e ndërtuar mbi doktrina të rrepta fetare dhe mbi bindjen e patundur se Djalli vepronte realisht në botë, paniku u përhap me shpejtësi tronditëse. Mbi 200 persona u akuzuan për magji; 20 prej tyre u ekzekutuan, ndërsa të tjerë vdiqën në burgjet e ftohta koloniale.
Kjo nuk ishte vetĂ«m tragjedi e njĂ« komuniteti tĂ« izoluar. Ishte prova e parĂ« se si frika, kur ushqehet nga fanatizmi dhe legjitimohet nga pushteti, mund tĂ« shndĂ«rrojĂ« drejtĂ«sinĂ« nĂ« mjet ndĂ«shkimi. Dhe pikĂ«risht kĂ«tĂ« plagĂ« historike do ta hapte shekuj mĂ« vonĂ« Mileri nĂ« dramĂ«n e tij â pĂ«r tĂ« treguar se Salem-i nuk kishte pĂ«rfunduar kurrĂ«; ai vetĂ«m kishte ndryshuar kohĂ« dhe emĂ«r.
Brishtësia e shoqërisë
Fundi i shekullit XVII ishte kohĂ« pasigurie. PuritanĂ«t jetonin nĂ«n kĂ«rcĂ«nimin e konflikteve me francezĂ«t nĂ« veri, tĂ« pĂ«rplasjeve me fiset vendase dhe tĂ« grindjeve tĂ« brendshme pĂ«r pronĂ« e pushtet. Besimi i tyre literal nĂ« praninĂ« e sĂ« keqes e bĂ«nte çdo fatkeqĂ«si njĂ« provĂ« âhyjnoreâ. Por le ta themi qartĂ«: djalli nuk i ndezi litarĂ«t nĂ« kodrĂ«n e varjeve. NjerĂ«zit i ndezĂ«n. NĂ« njĂ« klimĂ« tĂ« tillĂ«, mjaftoi njĂ« shkĂ«ndijĂ«.
Vajzat qĂ« âpanĂ«â Djallin
NĂ« janar 1692, vajza e pastorit Samuel Parris dhe kushĂ«rira e saj nisĂ«n tĂ« shfaqnin kriza tĂ« pashpjegueshme. NjĂ« mjek, i paaftĂ« tĂ« jepte diagnozĂ« mjekĂ«sore, shpalli se ato ishin âtĂ« magjepsuraâ. Nga ai çast, rruga drejt tragjedisĂ« ishte e hapur. NĂ«n presion, vajzat filluan tĂ« pĂ«rmendnin emra. TĂ« parat qĂ« u akuzuan ishin gra tĂ« margjinalizuara: njĂ« skllave nga Karaibet, njĂ« lypĂ«se e varfĂ«r dhe njĂ« grua e pĂ«rfshirĂ« nĂ« konflikte pronĂ«sie. RrĂ«fimi i njĂ«rĂ«s prej tyre â i marrĂ« nĂ«n presion dhe ndoshta dhunĂ« â nuk e ndali panikun, por e ushqeu atĂ«. Ky Ă«shtĂ« njĂ« nga mĂ«simet mĂ« tĂ« errĂ«ta tĂ« historisĂ«: kur shoqĂ«ria kĂ«rkon fajtorĂ«, zakonisht i gjen tek mĂ« tĂ« dobĂ«tit.
Gjykatat e frikës
NĂ« pranverĂ« u krijua njĂ« gjykatĂ« speciale, âCourt of Oyer and Terminerâ, pĂ«r tĂ« shqyrtuar çështjet e magjisĂ«. Aty u pranua si provĂ« ajo qĂ« u quajt âprovĂ« spektraleâ: pretendimi se shpirti i tĂ« akuzuarit ishte shfaqur pĂ«r tĂ« torturuar dikĂ«. Me fjalĂ« tĂ« tjera, fantazia u barazua me faktin.
MĂ« 10 qershor 1692 u var personi i parĂ«. GjatĂ« muajve qĂ« pasuan, 19 tĂ« tjerĂ« u varĂ«n nĂ« Gallows Hill. NjĂ« burrĂ« u qĂ«llua pĂ«r vdekje me gurĂ« sepse refuzoi tĂ« pranonte fajĂ«sinĂ« apo pafajĂ«sinĂ« â njĂ« akt qĂ« sot lexohet si protestĂ« e heshtur kundĂ«r njĂ« sistemi absurd.
Drejtësia, kur ndahet nga arsyeja, shndërrohet në instrument dhune. Salem-i nuk ishte triumf i fesë; ishte dështim i saj përballë frikës.
Fundi i histerisë
Kur akuzat prekĂ«n familje me ndikim, pĂ«rfshirĂ« rrethin e guvernatorit kolonial, klima ndryshoi. Gjykata speciale u shpĂ«rnda dhe pĂ«rdorimi i âprovave spektraleâ u ndalua. Deri nĂ« maj 1693 shumica e tĂ« burgosurve u liruan.
Por dëmi ishte bërë. Jetë të humbura, familje të shkatërruara, komunitet i përçarë.
Në vitin 1711 autoritetet koloniale anuluan dënimet dhe ofruan kompensim për familjet. Shekuj më vonë, në vitin 1957, shteti i Masëçusets rehabilitoi zyrtarisht të akuzuarit. Në vitin 1992, në 300-vjetorin e tragjedisë, u përurua një memorial për viktimat në Salem.
Pendesa është e domosdoshme, por ajo nuk i ringjall të varurit.
Një paralajmërim që kapërcen shekujt
âGjuetia e Shtrigaveâ nĂ« Salem nuk ishte thjesht supersticion provincial. Ishte njĂ« laborator i frikĂ«s kolektive, njĂ« shembull se si shoqĂ«ritĂ« â edhe ato qĂ« e quajnĂ« veten tĂ« moralshme â mund tĂ« rrĂ«zojnĂ« parimet e drejtĂ«sisĂ« kur pĂ«rballen me panik. Dhe kĂ«tu qĂ«ndron thelbi editorial: Salem-i nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m histori amerikane. ĂshtĂ« model universal. Sa herĂ« qĂ« opinioni publik ndizet nga thashethemet, sa herĂ« qĂ« drejtĂ«sia zĂ«vendĂ«sohet nga emocioni, sa herĂ« qĂ« âarmikuâ shpiket pĂ«r tĂ« forcuar pushtetin â hija e vitit 1692 rikthehet.
Armiku më i rrezikshëm nuk ishte magjia. Ishte frika e pakontrolluar.
Drama e Artur Milerit â âSprovaâ
NĂ« vitin 1953, dramaturgu amerikan Artur Miler botoi dramĂ«n e tij tĂ« famshme âSprovaâ â e njohur nĂ« anglisht si âThe Crucibleâ. Vepra u vu nĂ« skenĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« Teatrin âMartin Beckâ nĂ« Broduej, mĂ« 22 janar 1953.
NĂ« qendĂ«r tĂ« dramĂ«s qĂ«ndron figura tragjike e Xhon Prokter, njĂ« fermer me integritet tĂ« brishtĂ«, i cili pĂ«rballet me zgjedhjen midis jetĂ«s dhe ndershmĂ«risĂ« sĂ« tij. PĂ«rballĂ« tij Ă«shtĂ« Abigel Uillams, njĂ« vajzĂ« e re e pĂ«rfshirĂ« nga pasioni, xhelozia dhe etja pĂ«r pushtet, e cila nxit akuzat pĂ«r magji dhe ushqen histerinĂ« kolektive. MarrĂ«dhĂ«nia e tyre e ndĂ«rlikuar â mĂ«kat, faj, hakmarrje â bĂ«het boshti dramatik mbi tĂ« cilin Mileri ndĂ«rton konfliktin moral.
Edhe pse pritja fillestare ishte e ftohtĂ« â me pĂ«rjashtim tĂ« disa vlerĂ«simeve nga âThe New York Timesâ â drama fitoi Ămimin âToniâ nĂ« vitin 1953 dhe, me kalimin e kohĂ«s, u shndĂ«rrua nĂ« njĂ« nga veprat themelore tĂ« teatrit amerikan.
Por rĂ«ndĂ«sia e saj shkon pĂ«rtej teatrit. Mileri e shkroi dramĂ«n si alegori pĂ«r âgjuetinĂ« e komunistĂ«veâ gjatĂ« epokĂ«s sĂ« makartizmit nĂ« Shtetet e Bashkuara. PĂ«rmes figurĂ«s sĂ« Prokterit, ai mbrojti dinjitetin e individit pĂ«rballĂ« turmĂ«s dhe shtetit; pĂ«rmes AbigelĂ«s, ai tregoi se si manipulimi dhe frika mund tĂ« shndĂ«rrohen nĂ« armĂ« shkatĂ«rrimtare.
Duke rikthyer Salem-in nĂ« skenĂ«, Mileri i kujtoi publikut se mekanizmi i histerisĂ« nuk kishte vdekur â kishte vetĂ«m ndryshuar emĂ«r.
Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse âSprovaâ mbetet aktuale: sepse nuk flet vetĂ«m pĂ«r vitin 1692, por pĂ«r çdo kohĂ« kur frika merr pushtetin dhe kur e vĂ«rteta sakrifikohet pĂ«r konformizĂ«m.
Epilogu
28 shkurti 1692 Ă«shtĂ« njĂ« kujtesĂ« e pĂ«rhershme se drejtĂ«sia kĂ«rkon guxim, arsye dhe prova â jo britma turme. Salem-i na mĂ«son se shoqĂ«ritĂ« nuk rrĂ«nohen vetĂ«m nga armiqtĂ« e jashtĂ«m, por edhe nga dobĂ«sitĂ« e brendshme. Dhe ndoshta mĂ«simi mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« ky: historia pĂ«rsĂ«ritet sepse mungon kujtesa morale.
Teherani është goditur sot nga disa sulme ajrore izraelite, pas përfundimit të kohës së negociatave për marrëveshjen e armëve bërthamore.
Operacioni izraelito-amerikan u krye nga forcat ajrore tĂ« izraelit. Ministri i Mbrojtjes sĂ« Izraelit njoftoi njĂ« sulm parandalues âândaj Iranit. Mediat iraniane kanĂ« konfirmuar shpĂ«rthimet.
Shumë organizata të shoqërisë civile u janë drejtuar me një letër publike partive politike parlamentare, nga të cilat kërkohet që të gjendet një zgjidhje për zgjedhjen e Presidentit dhe të shmangen zgjedhjet e sërishme.
Pak ditë e ndajnë Kosovën nga zgjedhja e Presidentes apo Presidentit, ose vendi do të shkojë në zgjedhje parlamentare të jashtëzakonshme. Asnjë emër konsensual deri tash nuk e kanë gjetur partitë politike parlamentare. Konsensus nuk ka as për Presidenten aktuale Vjosa Osmani, e cila ka shprehur vetë kandidaturën.
Kjo e fundit tashmĂ« Ă«shtĂ« deklaruar se dĂ«shiron tĂ« kandidojĂ« edhe pĂ«r njĂ« mandat pesĂ«vjeçar, por pĂ«r kandidimin e saj nevojiten tĂ« paktĂ«n 30 nĂ«nshkrime tĂ« deputetĂ«ve, tĂ« cilat Osmani akoma nuk i ka siguruar. Presidentja Osmani nuk ka folur publikisht nĂ«se ka siguruar nĂ«nshkrimet e nevojshme pĂ«r kandidimin e saj. Por zyrtarisht akoma nuk ka zgjidhje. Pas njĂ« takimi qĂ« zhvilloi me tĂ« ngarkuarĂ«n e ambasadĂ«s amerikane nĂ« PrishtinĂ«, Anu Prattipati, Osmani pĂ«rmendi rĂ«ndĂ«sinĂ« e pĂ«rmbylljes sĂ« proceseve kushtetuese dhe konsolidimit tĂ« plotĂ« institucional, nĂ« funksion tĂ«, sic thotĂ« ajo, âstabilitetit demokratik, zhvillimit tĂ« vendit dhe adresimit tĂ« nevojave tĂ« qytetarĂ«veâ.
LVV akoma nuk ka mbledhur nënshkrime
Shumica në Kuvendin e Kosovës, që përbëhet nga Lëvizja Vetëvendosje dhe pakicat joserbe, nuk dëshiron të propozojë një emër të tyre për president apo presidente, për faktin se i kanë vetëm 66 vota në Kuvend. E pa votën e partive opozitare nuk arrihet numri prej 80 votash të nevojshme për zgjedhjen e Presidentit, prandaj kërkohet konsensus. Këtë qëndrim e shprehu Zëvendëskryeministri i parë dhe Ministri i Punëve të Jashtme, Glauk Konjufca.
Osmani e nominoi Kurtin për Kryeministër, do ta mbështetë tani Kurti kandidaturën e saj?Fotografi: Press office of the Kosovo presidency
âAjo mazhorancĂ« qĂ« Ă«shtĂ« prej 66 numrash nĂ« Kuvend, ne jemi bindur qĂ« nuk ka mundĂ«si, pĂ«rmes njĂ« emri qĂ« propozohet, njĂ« emĂ«r i njĂ«anshĂ«m, ta marrim edhe votĂ«n e garantuar tĂ« opozitĂ«s pĂ«r tâi bĂ«rĂ« 80 vota. Ky Ă«shtĂ« konstatimi i mazhorancĂ«s. Nuk po them se Ă«shtĂ« absolut, sepse gjĂ«ra absolute nĂ« politikĂ« nuk ka, por me pĂ«rafĂ«rsi ky Ă«shtĂ« konkludimi i mazhorancĂ«sâ, thotĂ« Konjufca, duke shtuar se shumica do qĂ« ta shmangĂ« idenĂ« qĂ« tĂ« propozojĂ« njĂ« kandidat tĂ« vetin.
Qëndrimet e opozitës
Dy udhĂ«heqĂ«sit e dy partive politike opozitare, PDK dhe LDK, qĂ« zhvilluan takime me Kryeministrin Kurti, kĂ«rkojnĂ« qĂ« emri i kandidatit pĂ«r kĂ«tĂ« post tĂ« ketĂ« mbĂ«shtetje tĂ« gjerĂ«. Kryetari i PartisĂ« Demokratike tĂ« KosovĂ«s (PDK), Bedri Hamza, thotĂ« se âzgjedhja e Presidentit nuk Ă«shtĂ« çështje vetĂ«m e njĂ« partie, por e tĂ« gjithĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« zgjedhurâ.
âSi subjekt politik opozitar, nuk kemi qenĂ« dhe nuk jemi pengesĂ« e proceseve shtetĂ«rore, por as nuk mbĂ«shtesim kandidatura qĂ« nuk pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« unitetin qytetar, sipas frymĂ«s kushtetuese. Uroj qĂ« tĂ« ketĂ« reflektim nga ata qĂ« e kanĂ« pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« kushtetuese pĂ«r tĂ« propozuar kandidatura me mbĂ«shtetje tĂ« gjerĂ«, duke shmangur kalkulimet afatshkurtra partiake. Stabiliteti institucional Ă«shtĂ« jetik dhe duhet tĂ« trajtohet si i tillĂ«â, thotĂ« Hamza.
Nga ana tjetĂ«r, kryetari i Lidhjes Demokratike tĂ« KosovĂ«s, Lumir Abdixhiku, thotĂ« se procesi i zgjedhjes sĂ« Presidentit po zhvillohet brenda njĂ« afati tĂ« kufizuar kohor dhe nĂ« kĂ«tĂ« linjĂ« ai kĂ«rkon âpĂ«rgjegjĂ«si tĂ« lartĂ« politike, qartĂ«si, maturi dhe vullnet pĂ«r kompromisâ.
âĂshtĂ« thelbĂ«sore tĂ« kuptohet se Presidenca duhet tĂ« mbetet institucion qĂ« garanton ndarjen e pushteteve dhe shĂ«rben si faktor uniteti pĂ«r vendin, e jo si vazhdim i shumicĂ«s qeverisĂ«se. NĂ« kĂ«tĂ« frymĂ«, dhe nĂ« pĂ«rputhje me deklaratĂ«n politike tĂ« miratuar nĂ« Kuvendin e LDK-sĂ«, vlerĂ«soj se ekzistojnĂ« dy rrugĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«rpara: ose njĂ« konsensus i gjerĂ« parlamentar rreth njĂ« emri tĂ« pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r President, ose njĂ« marrĂ«veshje politike ndĂ«rmjet partive parlamentareâ, thotĂ« Abdixhiku.
Sipas tij, nĂ«se asnjĂ«ra zgjidhje nuk merr rrugĂ«, âvendit i vijnĂ« zgjedhjet, njĂ« skenar i panevojshĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« kohĂ«â.
Qëndrimet e shoqërisë civile
Analistët thonë se do të ishte pjekuri politike që të ketë një konsensus politik për çështjen e Presidentit, por, si duket, nuk ka gatishmëri.
âNuk ka gatishmĂ«ri tĂ« qartĂ« nga Kurti qĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« konsensus pĂ«r njĂ« President qĂ« nuk do tĂ« kontrollohet nga Kurti. Do tĂ« ishte shumĂ« pozitive qĂ« Kurti tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« propozim pĂ«r President jashtĂ« VV-sĂ« dhe ListĂ«s Guxo. MegjithatĂ«, mendoj se Kurti po shkon kah imponimi ose i Vjosa Osmanit, ose zgjedhjeve tĂ« reja tĂ« jashtĂ«zakonshme. Se a do tĂ« arrijĂ« tĂ« imponojĂ« me detyrim, pritet tĂ« shihetâ, thotĂ« pĂ«r DW analisti Blerim Burjani. Sipas tij, nĂ«se Kurti nuk e arrin kĂ«tĂ«, do tĂ« ishte zhgĂ«njim i madh pĂ«r tĂ«, pĂ«r faktin qĂ« ai paraqet fuqinĂ« politike mĂ« tĂ« madhe nĂ« KosovĂ« dhe ka pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« qĂ« tĂ« shmangĂ« jostabilitetin institucional.
Konsultimet mes Kurtit dhe HamzësFotografi: Press office of the Kosovo Prime Minister
âEdhe bashkĂ«sia ndĂ«rkombĂ«tare do tĂ« befasohej pĂ«r keq qĂ« Kosova tĂ« mos e tejkalojĂ« kĂ«tĂ« gjendje sa i pĂ«rket zgjedhjes sĂ« Presidentit. Kjo po i bie jo pjekuri demokratike, kthim nĂ« stadin fillestar tĂ« shtetĂ«sisĂ«, ku ka pasur nevojĂ« pĂ«r ndĂ«rhyrje ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r tĂ« shmangur problemet dhe konfliktet politike nĂ« vendâ, thotĂ« Burjani, duke vlerĂ«suar se âduhet tĂ« demonstrohet pjekuri, vigjilencĂ« dhe arsye pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur shtetĂ«sinĂ«, demokracinĂ« dhe bashkĂ«punimin ndĂ«rkombĂ«tarâ.
Duke e parĂ« ârrezikunâ real qĂ« Kosova tĂ« shkojĂ« nĂ« zgjedhje tĂ« jashtĂ«zakonshme sĂ«rish, shumĂ« organizata tĂ« shoqĂ«risĂ« civile u janĂ« drejtuar njĂ« letĂ«r publike partive politike parlamentare, nga tĂ« cilat kĂ«rkohet qĂ« tĂ« gjendet njĂ« zgjidhje pĂ«r zgjedhjen e presidentit dhe tĂ« shmangen zgjedhjet e sĂ«rishme.
âKonsensusi pĂ«r zgjedhjen e Presidentit Ă«shtĂ« domosdoshmĂ«ri pĂ«r stabilitetin institucional. Zgjedhjet e pĂ«rsĂ«ritshme tĂ« parakohshme nuk duhet tĂ« konsiderohen si instrument pĂ«r tĂ« garantuar funksionimin e institucioneve. PĂ«rkundrazi, ato e rrisin pasigurinĂ« dhe dĂ«mtojnĂ« vazhdimĂ«sinĂ« institucionale. NjĂ« President i zgjedhur me konsensus ofron stabilitet, siguron funksionimin normal tĂ« pushteteve dhe rrit besimin qytetar nĂ« institucionet e shtetitâ, thuhet mes tjerash nĂ« letrĂ«n e publikuar nga shoqĂ«ria civile.
Sidoqoftë, Parlamenti i Kosovës duhet të zgjedhë Presidenten apo Presidentin e vendit më së largu deri më 04.03, pra jo më vonë se 30 ditë para përfundimit të mandatit të Presidentes aktuale, Vjosa Osman. Mandati i saj përfundon më 4 prill 2026.
PĂ«r tĂ« garuar pĂ«r President tĂ« vendit, njĂ« kandidati i duhet tâi sigurojĂ« tĂ« paktĂ«n 30 nĂ«nshkrime tĂ« deputetĂ«ve, ndĂ«rsa nevojiten dy tĂ« tretat e votave nĂ« Kuvendin e KosovĂ«s me 120 deputetĂ«.
Kuorumi nĂ« Kuvend arrihet me 80 deputetĂ«. NĂ«se nĂ« dy rundet e para tĂ« votimit njĂ« kandidat nuk i siguron 80 vota, atĂ«herĂ« nĂ« votimin e tretĂ« mjafton tâi ketĂ« 61 sosh. DĂ«shtimi eventual do tĂ« çonte KosovĂ«n nĂ« zgjedhje tĂ« parakohshme parlamentare./DW
Rreth 350 kg lëndë narkotike janë zbuluar mëngjesin e sotëm në pikën kufitare të Kakavijës.
Rreth orĂ«s 6:30 tĂ« ditĂ«s sĂ« sotme, gjatĂ« kontrollit nĂ« skaner tĂ« njĂ« mjeti bosh nĂ« dalje nĂ« pikĂ«n doganore tĂ« KakavijĂ«s, u vu re krijimi i njĂ« dopio shasie, ku ishte vendosur njĂ« sasi e dyshuar lĂ«nde narkotike âcanabis sativaâ.
Punonjësit e doganës e kanë kaluar mjetin trajler për kontroll fizik, së bashku me forcat e policisë, ku janë zbuluar 166 pako me 2.1 kg secila lëndë e dyshuar narkotike./A.D
Gjykata e Posaçme ka lënë në burg Durim Bamin i cili u ekstradua të enjten nga Dubai drejt vendit tonë. Durim Bami nuk është paraqitur në seancë, por ka zgjedhur të përfaqësohet nga avokati i i tij mbrojtës Ilir Murati. Ky i fundit i ka kërkuar Gjykatës një masë më të lehtë si ajo e arrestit në shtëpi, por togat e zeza rrëzuan kërkesën.
Organi i akuzĂ«s SPAK pĂ«rfaqĂ«sohej nga Prokurori Altin Dumani. NdĂ«rkohĂ« edhe nĂ« kĂ«tĂ« seancĂ« pĂ«r masĂ« sigurie avokati Ilir Murati ka ngritur shqetĂ«simin para trupĂ«s gjykuese tĂ« kryesuar nga gjyqtari Erion Ăela, se klientit tĂ« tij po i rrezikohet jeta nĂ« burgun 313.
Kërkesa e tij, e bërë një ditë më parë do të shqyrtohet nga Burgjet në bashkëpunim me prokurorinë e SPAK për transferimin e tij në një burg tjetër.
Bami ishte shpallur nĂ« kĂ«rkim ndĂ«rkombĂ«tar, pasi Gjykata e Posaçme i ka caktuar masĂ«n e sigurisĂ« âArrest nĂ« burgâ, pĂ«r veprat penale âSigurimi i kushteve dhe i mjeteve materiale pĂ«r tĂ« kryer vrasjeâ, âGrupi i strukturuar kriminalâ, âKultivimi i bimĂ«ve narkotikeâ dhe âKryerja e veprave penale nga organizata kriminale, ose grup i strukturuar kriminalâ.
Ai akuzohet se kishte kërkuar eliminimin e ish-deputetit socialist Arben Ndoka, ndërsa edhe ky i fundit dhe anëtarë të tjerë të grupeve kriminale e donin Bamin të vdekur. Ervis Martinaj kishte ofruar 1 milion euro për eliminimin e tij.
Ndërsa në shkurt 2021, Bami bashkë me Endrit Doklen dhe Marklen Hakën planifikoi vrasjen e Tori Xhecukës dhe Erigers Mihasit, mik i Ervis Martinaj i cili u vra në Tiranë.
Sipas SPAK, Durim Bami drejtonte e financonte njĂ« grup qĂ« kultivonte kanabis nĂ« NikĂ«l dhe Bubq gjatĂ« dhjetor 2019âkorrik 2020 dhe sĂ«rish nĂ« shtator 2020, duke administruar tĂ« gjithĂ« aktivitetin. NĂ« ndihmĂ« i vinte ish-efektivi i RENEA-s, Altin Morina (i arrestuar) dhe persona tĂ« tjerĂ« tĂ« paidentifikuar, qĂ« jepnin informacione tĂ« brendshme dhe shmangnin kontrollet policore.
Një ngjarje e rëndë është regjistruar mëngjesin e sotëm në qendër të qytetit të Fierit, ku një endacak i identifikuar si Qirjako Ferti është gjetur i shtrirë në tokë, pa ndjenja dhe me shenja të dukshme dhune në trup.
Kanë qenë kalimtarët e rastit ata që, të alarmuar nga gjendja e tij, kanë njoftuar menjëherë shërbimin e urgjencës.
Ambulanca ka mbërritur në vendngjarje dhe e ka transportuar 60-vjeçarin drejt Spitali Rajonal Fier, ku aktualisht ndodhet nën kujdesin e mjekëve.
Sipas burimeve nga bluzat e bardha, Ferti vuan nga probleme tĂ« shĂ«ndetit mendor dhe vetĂ«m njĂ« javĂ« mĂ« parĂ« ishte paraqitur nĂ« urgjencĂ« nĂ« gjendje tĂ« rĂ«nduar shĂ«ndetĂ«sore. MjekĂ«t kanĂ« ndĂ«rhyrĂ« pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« ndihmĂ«n e parĂ«, ndĂ«rsa po monitorojnĂ« nga afĂ«r situatĂ«n e tij.
Ndërkohë, Policia e Fierit ka nisur hetimet për të zbardhur rrethanat e kësaj ngjarjeje.
Dyshohet se i moshuari mund të jetë dhunuar nga persona të paidentifikuar, por nuk përjashtohet as pista e vetëdëmtimit në kushte të rënduara psikologjike.
Autoritetet po punojnë për të siguruar pamje filmike nga kamerat e sigurisë në zonë dhe për të marrë dëshmi nga banorë apo biznese pranë vendit ku u gjet 60-vjeçari.
Hetimet pritet të hedhin dritë mbi atë që ka ndodhur realisht në orët e para të mëngjesit në zemër të qytetit.
Opozita do të zbresë sërish në rrugë pasditen e kësaj të shtune, në orën 18:00. Në fokus të tubimit mbeten skandalet e qeverisë, të lidhura me një sërë hetimesh të ngritura nga SPAK, të cilat shigjetojnë me akuza Belinda Ballukun, tashmë e shkarkuar nga detyra e zv.kryeministres, për të cilën Prokuroria e Posaçme ka kërkuar arrestimin.
Demokratët, gjatë së premtes, kanë zhvilluar mbledhjet e fundit, ku kanë përcaktuar edhe formën e organizimit të kësaj proteste.
Kjo është protesta e katërt e opozitës për këtë vit, ku kërkesa mbetet e njëjtë: largimi i Edi Ramës dhe hapja e rrugës për një qeveri teknike, e cila do ta çonte vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme.
Lidhur me këtë tubim të opozitës ka reaguar e policia, e cila shprehet se nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të protestës.
Njoftimi i Policisë:
Tiranë Përfaqësues të subjektit politik Partia Demokratike e Shqipërisë kanë njoftuar Policinë e Tiranës për zhvillimin e një tubimi, më datë 28.02.2026, në orën 18:00, para Kryeministrisë.
Nisur nga incidentet e ndodhura gjatë tubimit të mëparshëm, ku u evidentuan akte dhune dhe përdorim i mjeteve të rrezikshme ndaj punonjësve të Policisë, pjesëmarrja e personave të maskuar dhe përdorimi i të miturve në tubim, si dhe nga informacionet e siguruara mbi mundësinë e përsëritjes së veprimeve të tilla, Policia e Tiranës i ka kthyer përgjigje subjektit politik se nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të tubimit.
Pavarësisht përgjigjes së kthyer, Policia e Tiranës, në përmbushje të detyrave funksionale, ka marrë të gjitha masat për garantimin e rendit dhe sigurisë publike në qytetin e Tiranës, mbrojtjen e institucioneve shtetërore, si dhe për lëvizjen e lirë të automjeteve dhe qytetarëve, në rast se tubimi do të zhvillohet. Policia e Tiranës apelon për qytetarët që, nëse ndeshen me veprime të dhunshme, të distancohen dhe të denoncojnë çdo paligjshmëri që konstatojnë.
Opozita do të zbresë sërish në rrugë pasditen e kësaj të shtune, në orën 18:00. Në fokus të tubimit mbeten skandalet e qeverisë, të lidhura me një sërë hetimesh të ngritura nga SPAK, të cilat shigjetojnë me akuza Belinda Ballukun, tashmë e shkarkuar nga detyra e zv.kryeministres, për të cilën Prokuroria e Posaçme ka kërkuar arrestimin.
Demokratët, gjatë së premtes, kanë zhvilluar mbledhjet e fundit, ku kanë përcaktuar edhe formën e organizimit të kësaj proteste.
Kjo është protesta e katërt e opozitës për këtë vit, ku kërkesa mbetet e njëjtë: largimi i Edi Ramës dhe hapja e rrugës për një qeveri teknike, e cila do ta çonte vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme.
Lidhur me këtë tubim të opozitës ka reaguar e policia, e cila shprehet se nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të protestës.
Njoftimi i Policisë:
Tiranë Përfaqësues të subjektit politik Partia Demokratike e Shqipërisë kanë njoftuar Policinë e Tiranës për zhvillimin e një tubimi, më datë 28.02.2026, në orën 18:00, para Kryeministrisë.
Nisur nga incidentet e ndodhura gjatë tubimit të mëparshëm, ku u evidentuan akte dhune dhe përdorim i mjeteve të rrezikshme ndaj punonjësve të Policisë, pjesëmarrja e personave të maskuar dhe përdorimi i të miturve në tubim, si dhe nga informacionet e siguruara mbi mundësinë e përsëritjes së veprimeve të tilla, Policia e Tiranës i ka kthyer përgjigje subjektit politik se nuk merr përsipër garantimin e zhvillimit të tubimit.
Pavarësisht përgjigjes së kthyer, Policia e Tiranës, në përmbushje të detyrave funksionale, ka marrë të gjitha masat për garantimin e rendit dhe sigurisë publike në qytetin e Tiranës, mbrojtjen e institucioneve shtetërore, si dhe për lëvizjen e lirë të automjeteve dhe qytetarëve, në rast se tubimi do të zhvillohet. Policia e Tiranës apelon për qytetarët që, nëse ndeshen me veprime të dhunshme, të distancohen dhe të denoncojnë çdo paligjshmëri që konstatojnë.
âNe i kuptojmĂ« shqetĂ«simet. Por, zgjerimi Ă«shtĂ« nĂ« interesin e tĂ« gjithĂ«ve.
Që nga rënia e Murit të Berlinit, vështirë se diçka e ka ndryshuar Bashkimin Evropian aq sa zgjerimi i tij. Duke zgjeruar institucionet, rregullat dhe tregjet e saj me anëtarë të rinj, BE-ja ndihmoi në ankorimin e demokracisë, stabilitetit dhe prosperitetit në pjesë të mëdha të kontinentit.
AsnjĂ« instrument tjetĂ«r politik nuk e ka ndryshuar EvropĂ«n nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« tĂ« thellĂ« ose mĂ« paqĂ«sore. Por, qĂ« nga viti 2013 asnjĂ« anĂ«tar i ri nuk Ă«shtĂ« bashkuar me BE-nĂ«. Edhe pse kjo nuk pasqyron domosdoshmĂ«risht njĂ« mungesĂ« angazhimi, por njĂ« mjedis mĂ« kompleks â reforma tĂ« brendshme, tensione gjeopolitike, kufizime institucionale dhe shqetĂ«sime legjitime nĂ« shtetet anĂ«tare â e vĂ«rteta e ashpĂ«r mbetet: ky realitet i trishtueshĂ«m dhe dekurajues ka vazhduar pĂ«r njĂ« kohĂ« shumĂ« tĂ« gjatĂ«.
Arritjet e projektit evropian janë të pamohueshme.
Asnjë brez evropianësh nuk kanë përjetuar një paqe të tillë, një lëvizshmëri dhe prosperitet të tillë. Zgjerimi luajti një rol qendror në këtë duke zgjeruar një komunitet të bazuar në demokraci, sundim të ligjit dhe shkëmbim ekonomik.
NĂ« pjesĂ«n tonĂ« tĂ« EvropĂ«s, Ballkanin PerĂ«ndimor â njĂ« rajon i rrethuar gjeografikisht nga BE-ja dhe historikisht i lidhur me fatin e EvropĂ«s â perspektiva e anĂ«tarĂ«simit mbetet motori mĂ« i fortĂ« pĂ«r reforma, investime dhe pajtim.
BE-ja vazhdon të jetë fuqimisht e angazhuar përmes mbështetjes financiare, dialogut politik dhe integrimit sektorial.
Jemi mirĂ«njohĂ«s pĂ«r kĂ«tĂ«. Por, efekti transformues i njĂ« anĂ«tarĂ«simi tĂ« plotĂ« nuk Ă«shtĂ« realizuar ende. ĂshtĂ« koha e duhur qĂ« BE-ja tĂ« kuptojĂ« se ekziston njĂ« vijĂ« e re fronti pĂ«r investime nĂ« forcĂ«n e BE-sĂ« nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor.
Shumë evropianë po pyesin nëse BE-ja mund të funksionojë ende në mënyrë efektive me shumë më tepër anëtarë. Shqetësimet në lidhje me vendimmarrjen, ekuilibrin institucional dhe kohezionin politik janë legjitime.
Politikanët kryesorë në Paris, Berlin dhe gjetkë kanë theksuar se reformat e brendshme të BE-së mund të jenë të nevojshme për të siguruar që një BE e zgjeruar të mbetet e aftë për veprime vendimtare.
Ne nuk jemi naivë.
KĂ«to argumente kanĂ« peshĂ«. Ne kemi mĂ«suar â shpesh nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« â sa e vĂ«shtirĂ« Ă«shtĂ« tĂ« bindĂ«sh tĂ« gjitha shtetet anĂ«tare tĂ« pĂ«rshpejtojnĂ« proceset tona tĂ« pranimit dhe sa lehtĂ« mund tĂ« bllokohet progresi, shpesh pĂ«r arsye tĂ« rrĂ«njosura nĂ« konsideratat politike tĂ« brendshme tĂ« shteteve anĂ«tare.
MegjithatĂ«, tâu thuash anĂ«tarĂ«ve tĂ« ardhshĂ«m se duhet tĂ« presin pĂ«r reformat e BE-sĂ« pĂ«rpara se tĂ« bashkohen do tĂ« ishte e barabartĂ« me mbylljen e derĂ«s: edhe mĂ« shumĂ« fjalime solemne nĂ« tĂ« cilat riafirmohet njĂ« angazhim pĂ«r pranimin e anĂ«tarĂ«ve tĂ« rinj, ndĂ«rsa nĂ« fakt ndodh pak ose asgjĂ«.
Kjo do të ishte e gabuar, kundërproduktive dhe madje e rrezikshme në këto kohë. Ne jemi plotësisht të vetëdijshëm se rruga drejt anëtarësimit kërkon reforma të thella dhe shpesh të dhimbshme, përputhshmërinë me standardet e BE-së në pothuajse çdo fushë të jetës publike.
Kjo Ă«shtĂ« e kushtueshme dhe politikisht e vĂ«shtirĂ« â por ndĂ«rmerret sepse qĂ«llimi ia vlen.
Dy vendet tona dhe i gjithĂ« rajoni â me tĂ« gjitha dallimet dhe sfidat e tyre tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta â kanĂ« ndryshuar nĂ« mĂ«nyra qĂ« do tĂ« kishin qenĂ« tĂ« paimagjinueshme njĂ« dekadĂ« mĂ« parĂ«.
Megjithatë, reformat dhe progresi nuk mund të bazohen vetëm në besim. Në pjesë të Ballkanit Perëndimor, entuziazmi për BE-në vazhdon pavarësisht zhgënjimeve të dhimbshme.
Shqiptarët janë dhe mbeten optimistë.
Serbët janë më skeptikë.
Por, në rajon ka një emërues të përbashkët: njerëzit duhet të shohin se procesi është i besueshëm dhe anëtarësimi është i arritshëm në një kohë të arsyeshme.
E kemi shkruar këtë artikull së bashku sepse e pranojmë se Evropa sot ndjek dy qëllime po aq legjitime: vendet kandidate po kërkojnë një mënyrë realiste për anëtarësim të plotë.
Shtetet anëtare duan të ruajnë aftësinë dhe unitetin e BE-së.
Ky tension nuk duhet tĂ« jetĂ« domosdoshmĂ«risht njĂ« dilemĂ« me shumĂ« zero. Me imagjinatĂ« dhe vullnet politik, kjo mund â po dhe duhet â tĂ« bĂ«het njĂ« mundĂ«si strategjike.
Kjo është arsyeja pse ne po bëjmë thirrje për një integrim të përshpejtuar të vendeve kandidate të përgatitura në tregun e brendshëm dhe zonën Schengen.
Kjo mund të sjellë përfitime të prekshme për qytetarët, duke forcuar njëkohësisht pozicionin ekonomik dhe gjeopolitik të BE-së pa e rënduar arkitekturën e vendimmarrjes së BE-së dhe pa ndryshuar ekuilibrin e saj institucional.
Kjo nuk do të thoshte as të drejta vetoje, as komisionerë shtesë, anëtarë të Parlamentit Evropian apo ndryshime në strukturat e votimit.
Jemi tĂ« bindur se kjo do tĂ« lehtĂ«sonte shqetĂ«simet e atyre shteteve anĂ«tare qĂ« ngurrojnĂ« tĂ« zgjerohen nĂ« njĂ« zgjerim mĂ« tĂ« madh â jo tĂ« gjitha sepse do tĂ« ishte shumĂ« mĂ« e lehtĂ« pĂ«r ta qĂ« ta paraqisnin procesin nĂ« mĂ«nyrĂ« bindĂ«se pĂ«r publikun e tyre.
Zgjerimi i BE-së nuk ka qenë kurrë një akt bamirësie.
Ishte një investim i dobishëm për të dyja palët. BE-ja fitoi tregje, talent, thellësi strategjike dhe stabilitet politik. Anëtarët e rinj fituan prosperitet, siguri dhe një zë në formësimin e Evropës.
Kundërshtarët e Evropës jetojnë me narrativa rënieje dhe përçarjeje. Forca e Evropës gjithmonë vinte nga aftësia e saj për të shndërruar krizat në integrim dhe diversitetin në unitet.
Kapitulli tjetĂ«r i kĂ«saj historie nuk Ă«shtĂ« shkruar ende. Me njĂ« dizajn tĂ« kujdesshĂ«m, besim tĂ« ndĂ«rsjellĂ« dhe guxim tĂ« ri politik, kjo mund tĂ« bĂ«het njĂ« histori e re suksesi evropiane â jo vetĂ«m pĂ«r Ballkanin PerĂ«ndimor, por pĂ«r EvropĂ«n nĂ« tĂ«rĂ«si.
Login
