Pas pandemisë, çmimet e pasurive të paluajtshme në Shqipëri kanë njohur rritje të ndjeshme, sidomos në kryeqytet, ku kërkesa dhe aktiviteti tregtar janë më të larta. Mirëpo, kjo rritje çmimesh herë pas here është shtyrë nga faktorë të ndryshëm, si rritja e mirëqenies, shtimi i turizmit, si dhe standardet e reja të ndërtimit, të cilat pasohen nga kosto të larta. Në këtë valë rritjesh të çmimeve të pronave, studimi i Investropa ka bërë një analizë për të identifikuar skenarin që mund të shkaktonte një rënie çmimesh në Shqipëri .
Skenari më i mundshëm që mund të shkaktojë një rënie të tregut të banesave është një kombinim i ngadalësimit të ndjeshëm të turizmit ndoshta për shkak të paqëndrueshmërisë rajonale ose një recesioni europian dhe i shtrëngimit të standardeve të kreditimit bankar, që zvogëlon rrjedhën e kredisë hipotekare në treg.
Shenjat e hershme paralajmëruese që do të tregojnë fillimin e një rënieje përfshijnë rritjen e ndjeshme të ditëve që një pronë qëndron në treg (veçanërisht në Tiranë, ku mund të tejkalohet 12 muaj), zgjerimin e zbritjeve mbi 15%, uljen e aplikimeve për leje ndërtimi, rënien e numrit të vizitorëve të huaj dhe rritjen e kredive me probleme nga bankat.
Bazuar në modelet historike, një rënie e mundshme mund të sjellë ulje të çmimeve me 10% deri në 25%, më të theksuar në zonat dytësore dhe më të moderuar në qendrën e Tiranës dhe qytetet bregdetare, ku kërkesa mbetet strukturore nga segmente të shumta blerësish. Një ulje e tillë mund të ndikojë jo vetëm blerësit dhe investitorët, por edhe zhvilluesit e rinj, duke rishpërndarë dinamikën e tregut dhe duke krijuar mundësi për segmentet e pazbuluara të blerësve, ndërsa ata që posedojnë prona në zona strategjike mund të përfitojnë nga kërkesa e qëndrueshme.
Në një intervistë televizive, analisti Fatmir Merkoçi ka komentuar situatën aktuale në PD me përjashtimin e disa anëtarëve që kanë mbështetur nismën e Ervin Salianjit ose kanë shpallur dëshirën për të kandiduar për kryetar të PD. Merkoçi thotë se PD nuk ndryshon nëse nuk ndryshon mentaliteti.
Ai kujtoi se edhe në 2013 Berisha zgjodhi të mbështesës Lulzim Bashën kundrejt Sokol Olldashit dhe Basha fitoi.
“Ndryshimi vjen nga mentaliteti. Tek PD kushdo që të kandidojë nuk e fiton dot me Berishën. Ky defekt nuk është i sotëm, është trashëguar ndër vite. Le të marrim kandidimin e Sokol Olldashit me Lulzim Bashën. Berisha mbështeti Lulin dhe ai fitoi. Pra, është trashëgimi. Në Shqipëri mungon e djathta. PD nuk ka fraksione dhe nuk mund të funksionojë. Kandidatët që dalin janë individualë dhe nuk kanë një program”, tha Merkoçi.
Në listën e anëtarëve të përjashtuar nga PD ditët e fundit përfshihen Rudina Alla, kryetare e Forumit Demokrat të Gruas; Zheni Gjergji, e cila u emërua drejtoreshë në Spitalin e Elbasanit; dhe Alesia Balliu, e cila kishte shprehur ambicien për të kandiduar për kreun e PD-së kundër Berishës. Vendime të ngjashme u morën pak ditë më parë edhe në Këshillin Bashkiak të Durrësit, ku Dritan Burgija dhe Arlind Boshku u shkarkuan pasi mbështetën lëvizjen e Ervin Salianji.
Nga Mero Baze
Lajmet rreth sherreve brenda Partisë Socialiste janë aq të kërkuara sa edhe kur nuk ka, shpiken. Dhe nuk kanë faj as ata që i shpikin dhe as ata që duan të bëjnë sherr. Partia Socialiste në mandatin e saj të katërt, të pazakontë për çdo vend normal demokratik, është e frikshme pa asnjë debat politik brenda saj.
Por problemi qëndron se për çfarë duhet të debatojë Partia Socialiste?
Konfliktet brenda Partisë Socialiste vlejnë të merren seriozisht kur janë në një gjatësi vale me përgjegjësitë e saj si parti në pushtet në mandatin e saj të katërt. Pra në njëfarë mënyre vlejnë vetëm ato debate që kanë opsione të ndryshme nga ato që ka qeveria dhe bëjnë betejë për ide të tyre të qeverisjes së vendit.
Deri më sot, as në kafene nuk kam dëgjuar nga ndonjë socialist, të ketë opsione të vetat për çdo problematikë të zhvillimit të vendit. Të vetmen gjë që dëgjon prej tyre është se kush i ka vendosur ministrat, kush qëndron pas tyre, pse Edi Rama zgjodhi filanin dhe jo filanen etj.
Edi Rama nuk ka nevojë për ministrat me profil të lartë politik, pasi Partia Socialiste është njëngjyrëshe dhe është e tij. Kështu që ai ka nevojë për ministrat që i bëjnë punët që i duhen atij. Dhe këtu mbyllet debati për ata që bëhen ministrat apo ikin nga ministrat. Askush prej tyre nuk ka ndjekur ndonjë rrugë karriere normale, që befas dikush ja ka ndërprerë. Të gjithë socialistët janë bërë ministra kur nuk e kanë pritur dhe kanë ikur natyrisht kur mendonin që nuk do iknin më.
Kjo është një çështje e lidhur personalisht me Edi Ramën dhe nevojat e tij për shërbëtorë publikë.
Njerëzit e mbipushtetshëm brenda qeverisë Rama kanë qenë një traditë e hershme e tij që nga viti 2013, por kjo nuk lidhet me ndonjë meritë politike, por me stilin e tij që punët rutinore në qeveri t’ia besojë një njeriu. Kështu ka qenë Saimir Tahiri, Arben Ahmetaj dhe prej pesë vitesh Belinda Balluku. Të gjithë këta janë larguar prej drejtësisë nga Edi Rama, por e kanë përballuar atë në mënyra të ndryshme.
Saimir Tahiri e ka përballuar me dinjitet duke u përballur me drejtësinë, dhe duke u përpjekur të jetë i dobishëm me një profil të ulët për Partinë Socialiste në jetën e tij private.
Arben Ahmetaj zgjodhi të mos përballej me drejtësinë dhe të denonconte qeverinë e tij. Kështu që nuk kemi çfarë diskutojmë politikisht, por vetëm juridikisht.
Belinda Balluku u mbrojt nga Partia Socialiste për të vendosur një standart të ri sigurie për zyrtarët e lartë lidhur me paraburgimin, dhe ka gjithë arsyet të jetë mirënjohëse ndaj pushtetit që nuk e la në fatin e saj.
Erion Veliaj ka një histori atipike, por që ka prodhuar më shumë politikë me ndëshkimin e tij sesa me qeverisjen e tij. Ai ka qenë një pol pushteti, i prodhuar po nga Edi Rama, por më i pavarur prej tij pasi ishte një pushtet paralel me qeverinë duke qenë tre mandate në krye të Tiranës. Është kjo arsyeja që goditja e tij nga drejtësia, e perceptuar si me leje nga politika, ngjalli shumë teori konspiracioni dhe debate të shurdhëra brenda PS-së, por pa guxuar askush të ngrinte zërin.
Partia Socialiste për nevojat e saj politike ndërmori ndaj tij distancim institucional duke e shkarkuar nga kryetar bashkie dhe duke bërë betejë ligjore kundër tij. Dhe ishte talenti i tij politik që arriti t’i fitonte këto beteja pa u armiqësuar me Partinë Socialiste, duke ecur në teh të briskut mes nevojës për të mbrojtur veten dhe ligjin dhe nevojës për të mos u konsideruar një armik i Partisë Socialiste. Kjo është e vetmja shkollë politike që ka prodhuar PS këto 13 vjet dhe kjo nga dikush që ka hyrë nga rruga në politikë dhe në PS. Të tjerët ose janë mërzitur për vdekje ditën që nuk ishin më ministra dhe kanë vrapuar tek Saliu duke e adhuruar atë, ose kanë përfunduar në llogore për t’u ridukur sërish të vlefshëm.
Ata kanë qenë të pushtetshëm prej dëshirës së Edi Ramës, jo prej ndonjë fuqie politike me të cilën i imponoheshin atij. Nuk ka asnjë gjë politike në pushtetin e tyre përveç pushtetit që u ka deleguar Edi Rama. Të tillë Edi Rama ka dhe në pushtetin ekzekutiv të tij brenda administratës publike, siç janë disa drejtorë agjencish apo këshilltarë të tij. Ky është stili i tij i ushtrimit të pushtetit dhe nuk ka lidhje me politikën. Ata janë njerëz që ai i zgjedh t’u japë pushtet dhe jo njerëz që i imponohen për të qenë në pushtet. Ata mund të kenë krijuar një rreth politik nga të qenit gjatë në pushtet, por brenda pushtetit të Edi Ramës.
Momenti politik në Partinë Socialiste do të jetë ai kur dikush të ngrihet dhe t’i kërkojë karrigen Edi Ramës me argumente të qarta politike për të transformuar ndryshe Partinë Socialiste dhe qeverisjen e vendit. Nuk është domosdoshmërisht një moment politik që do t’i japë fund qeverisjes së Ramës, por një moment politik që vlen të merret seriozisht.
Derisa ky moment të vijë, lajmet për konflikte brenda PS janë si këto lajmet e show bizz-it, që flasin për veshje xhaketa, rrele, apo jetë familjare por jo për politikë. Këto vetëm sa i zbukurojnë Edi Ramës pushtetin brenda Partisë Socialiste duke krijuar idenë se dhe aty ka debat. Aty në fakt nuk ka debat. Ka vetëm të emëruar me afat.
Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) vendosi të shtyjë për në datën 7 prill shqyrtimin e kërkesës për lirimin e ish-ministrit të Shëndetësisë, Ilir Beqaj.
Në seancën e sotme, ishte vetë Beqaj ai që argumentoi të gjitha arsyet pse gjykata duhet të ndryshonte masën e sigurisë ndaj tij. Beqaj ndodhet në paraburgim prej 21 muajsh.
Fjala e plotë:
E nderuar zonja gjyqtare,
Kërkesa ime mbështetet në nenin 260 të K.Pr.P. dhe lidhet me gjendjen aktuale procedurale, jo thjesht me rivlerësimin abstrakt të vendimit fillestar të datës 03.07.2024. Edhe nëse gjykata çmon se masa fillestare ka qenë e justifikuar në kohën e caktimit të saj, sot nevojat e sigurimit kanë rënë krejtësisht. Pas 21 muajsh paraburgim, me hetime të përfunduara, ekspertime të të dhënave digjitale të kryera, dëshmitarë të akuzës të pyetur dhe me kërkesa për gjykim të shkurtuar nga të gjithë të psndehurit, masa e arrestit në burg ndaj meje nuk është më masë e domosdoshme dhe proporcionale.
Siç edhe ju tashmë e dini prej datës 04.07.2024, unë jam në një masë shtrënguese “Arrest me burg”. Ndërsa sot jam para jush bazuar në të drejtën që më jep neni 260 i KPrP.
Pikat 1 dhe 2 të këtij neni sanksionojnë:
“1. Masat shtrënguese dhe ndaluese revokohen menjëherë kur del se mungojnë kushtet dhe kriteret e zbatimit të tyre.
2. Kur nevojat e sigurimit zbuten ose kur masa e zbatuar nuk i përgjigjet më rëndësisë së faktit ose dënimit që mund të caktohet, gjykata e zëvendëson masën me një tjetër më të lehtë.”
A jam unë sot përpara një situate që lidhet me pikat 1 dhe/ose 2 të këtij neni? Unë mendoj se po dhe më lejoni të jua shpjegoj pse.
Por, fillimisht, edhe pse jemi përpara një fakti të kryer dhe se ajo që do të them nuk ka lidhje konkrete me vendimmarrjen tuaj të sotme, më lejoni të jap konsideratën sa vijon. Në vendimin e datës 03.07.2024 që më është vendosur masë sigurie, vendimamarrja është bazuar në nene të KPrP ku flitet vetëm për të pandehurin dhe jo për personin nën hetim. Në praktikën proceduese dhe gjyqësore ky nuk është i vetmi rast që merren vendime që nuk bazohen në ligj. Madje GJL e interpreton nenin 230 me zgjerim, sepse i referohet edhe personit nën hetim me këtë nen. Neni 230 flet vetëm për të pandehur, ndërsa personi nën hetim nuk përmendet fare. Ndërkohë që doktrina e ndalon interpretimin me zgjerim të procedurës penale. E bëra këtë deklaratë se dua të jetë e shënuar në procesverbalin e kësaj seance.
E nderuar zonja gjyqtare,
Ka praktikisht një vit që jemi në seancë paraprake. Po pse po vij sot me këtë kërkesë dhe nuk kam ardhur më parë?
Në datë 26.06.2025, dmth para 9 muajsh, kam bërë kërkesë në GjK për rrëzimin e vendimit të datës 03.07.2024.
Në datë 26.09.2025, Gjykata Kushtetuese ka vendosur ta pranojë këtë kërkesë dhe ka njoftuar se shqyrtimi do të bëhet në 23.12.2025. Në fakt dispozitivi u shpall në 28.01.2026, ndërsa arsyetimi u bë publik vetem para 4 javësh nga sot. Gjatë gjithë kësaj periudhe kam pritur vendimin e GJK. Gjykata Kushtetuese e rrëzoi kërkesën time (5 pro dhe 2 kundër). Në arsyetimin e saj gjykata edhe pse është mbledhur në datë 28.01.2026, ka vlerësuar ekskluzivisht situatën në datë 03.07.2024.
Ndërkohë në datë 27.03.2026 kam mbaruar mbrojtjen time para jush, edhe pse ende nuk është shprehur ende mbrojtësi im ligjor.
Le të vijmë tek 3 kushtet e pikës 3 të nenit 228 të KPrP.
Germa a, sanksionon se: “kur ekzistojnë shkaqe të rëndësishme që vënë në rrezik marrjen ose vërtetësinë e provës, bazuar në rrethana fakti që duhet të tregohen posaçërisht në arsyetimin e vendimit”.
Lidhur me gërmën a) deklaroj sa vijon:
Së pari, më mirë se kushdo nëse unë rrezikoj marrjen e provave këtë e di organi i akuzës. Sipas përmbajtjes së dosjes hetimore, nga 20.09.2023 deri në 04.07.2024, jam ndjekur, përndjekur, gjurmuar dhe përgjuar nga organi i akuzës. Në këta 9,5 muaj nuk kanë gjetur asnjë veprim timin, në dëm të provave dhe nuk kanë gjetur asnjë ndikim tek personat që kanë marrë në pyetje.
Së dyti, në datën 27.03.2026, kërkova vetëm që të merren dokumentat origjinalë në SASPAC. Është provuar që nuk kam bërë asnjë përpjekje për të ndikuar në këto prova nga data 28.12.2023 kur jam njohur me këtë procedim penal deri në 04.07.2024. Kam kërkuar përkthim zyrtar të dokumentave. Kam kërkuar dhe ekspertim financiar. Nuk ka asnjë mundësi se si të ndikoj tek këto prova. Ekspertimi i kompjuterave dhe telefonave celulare ka perfunduar. Pyetja e të gjithë punonjësve të SASPAC ka përfunduar, po ashtu dhe marrja e dëshmisë e çdo personi që ka vlerësuar organi i akuzës. Duke kërkuar gjykim të shkurtuar kam hequr dorë nga kontradiktoriariteti i deklarimeve të çdo personi që ka dhënë dëshmi gjatë fazës së hetimeve.
Gërma b, sanksionon se: “kur i pandehuri është larguar ose ekziston rreziku që ai të largohet”. Besoj se në rastin tim është fjala për pjesën e dytë, pra ekziston rreziku që unë të largohem.
Së pari, dua të evidentoj se unë nuk i fshihem drejtësisë, por pranoj të përballem me atë.
Unë kam dy procedime njëherazi në SPAK. Në të dy këto gjykime, ju e nderuar zonja gjyqtare keni qënë pjesë në faza të caktuara të gjykimit. Besoj se keni konstatuar se unë jam prezent në çdo seancë personalisht, vij i përgatitur, nuk përtoj të evidentoj çdo gjë që vlerësoj që duhet ti paraqes gjykatës. Në procedimin penal 13/2020, siç ju jeni në dijeni, kam kërkuar gjykim të zakonshëm. Është në interesin tim të mos i shmangem atij gjykimi.
Së dyti, gjykatat kanë vlerësuar se ekziston rreziku se unë mund të largohem sepse veprat penale për të cilat hetohem kanë dënime të larta. Gjykatat që kanë vlerësuar masat e sigurisë në datë 06.07.2024 dhe 07.08.2024 i kanë lënë detyra organit të akuzës të hetojë dhe të gjejë prova bindëse për akuzën e korrupsionit pasiv dhe mashtrimit. Gjatë hetimeve, edhe në datë 30.12.2024, gjykata urdhëroi organin e akuzës të bëje ekspertizë financiare. Organi i akuzës pati 9 muaj kohë dhe nuk i provoi dot këto akuza, pavarësisht se i ka të përfshirë në njoftimin e akuzës. Duke qënë se akuza për korrupsion dhe mashtrim me pasoja të rënda është e paprovuar, akuzat tjera e kanë dënimin maksimal jo të lartë. Unë ju kam parashtruar qëndrimin tim në 27 mars 2026 se edhe për këto akuza jam i pafajshëm. Ndërkohe, në jurisprudencën e GJKKO, për veprat penale të mosdeklarimit të pasurisë dhe të shkeljes së barazisë në tender, vendimet e zakonshme për masën e sigurisë janë më të lehta se “Arrest me burg”.
Së treti, unë kam kryer deri sot 21 muaj burg dhe duke qënë se jam në paraburgim kam kryer praktikisht 31.5 muaj të një dënimi eventual. Në vendimin për çështjen time, GJK ka arsyetuar se e drejta për garanci pasurore sipas nenit 28, pika 3 të Kushtetutës “lidhet me kohëzgjatjen e masës, në rast të kontrollit vijues të vendimeve për caktimin e saj.”
Gërma c, sanksionon se: “kur për shkak të rrethanave të faktit dhe personalitetit të të pandehurit ka rrezik që ai të kryejë krime të rënda ose të të njëjtit lloj me atë për të cilin procedohet”.
Për mua ka qënë absurde qe në krye të herës arsyetimi i gjykatave se ekziston rreziku të kryej krime të të njëjta apo më të rënda. Veprat për të cilat procedohet presupozuojnë ushtrimin e një funksioni publik ose një mundësi konkrete ndikimi në procedura administrative/prokuruese. Duke qenë se nuk ushtroj më funksion publik që prej 20.11.2023 dhe duke kërkuar zëvendësimin e masës me arrest në shtëpi, rreziku i përsëritjes së veprave të të njëjtit lloj është praktikisht i neutralizuar. Lidhur me personalitetin, më lejoni të them se pas 1,5 vjet hetime në procedimin penal 190/2023 nuk u provua asnjë qindarkë përfitimim i paligjshëm duke ushtruar detyrën e drejtorit të përgjithshëm te SASPAC. Në procedimin penal 13/2020 jam hetuar për korrupsion dhe nuk është ngritur akuzë. Jam hetuar në 2016 dhe 2017 për shpërdorim detyre dhe korruosion por çështjet penale janë pushuar me vendim.
Praktika gjyqësore e GJKKO njeh ndryshimin e masës edhe në fazën e seancës paraprake, kur nevojat e sigurimit janë zbutur. Psh në rastin e Sali Berisha, masa e sigurisë ështe ndryshuar në seancë paraprake.
E nderuar zonja Gjyqtare,
5 arsyet e mëposhtëme:
– Çfarë parashtrova më sipër
– 21 muaj paraburgim
– Përfundimi i hetimeve
– Të gjithë te pandehurit kanë kërkuar gjykim të shkurtuar
– Vendimi i GJK për kërkesen time, posaçërisht arsyetimi për garancinë pasurore
janë rrethana të reja sipas kërkesave të pikave 1 dhe 2 të nenit 260 të KPrP.
Prandaj kërkoj zëvendësimin e masës së arrestit në burg me masën arrest në shtëpi, si një masë e mjaftueshme për të garantuar zhvillimin e rregullt të gjykimit në vijim. Sidoqofte, në alternativë, kam kërkuar edhe zbatimin e garancisë pasurore.
Faleminderit
Ministria e Brendshme ka përzgjedhur 20 shkolla për pajisjen me kamera inteligjente si pjesë e projektit “Smart City” për rritjen e sigurisë. Sakaq, VNA ka siguruar një dokument të Drejtorisë Vendore të Policisë së Tiranës që zbardh listën e 20 shkollave publike ku do të implementohet sistemi survejimi me kamera dhe inteligjencë artificiale.
Dokumenti përmban emrat e shkollave, vendndodhjen, numrin e kamerave, koordinatat dhe numrin e nxënësve në secilin institucion.
Sipas dokumentit, shkollat ku pritet të vendosen kamerat janë:
1. 9-vjeçare “Fan Noli” – Rr. Qemal Stafa – 11 kamera – 1125 nxënës
2. E mesme Teknike-Ekonomike – Rr. Myrtezim Këllici – 19 kamera – 600 nxënës
3. 9-vjeçare “Marie Logoreci” – Rr. Ali Shefqeti – 12 kamera – 478 nxënës
4. E mesme “Aleks Buda” – Rr. Gjergj Legisi, Laprakë – 20 kamera – 700 nxënës
5. 9-vjeçare “Kongresi i Manastirit” – Rr. Tre Dëshmorët – 20 kamera – 1460 nxënës
6. E mesme profesionale Kamëz – Rr. Montreal – 17 kamera – 1540 nxënës
7. 9-vjeçare “Ramazan Jarani” – Rr. Selaudin Bekteshi – 17 kamera – 478 nxënës
8. E mesme profesionale “Karl Gega” – Rr. Bedri Karapici – 30 kamera – 857 nxënës
9. E mesme “Ibrahim Rugova” – Bulevardi “Nën Tereza”, Kamëz – 23 kamera – 1116 nxënës
10. E mesme “Isa Boletini” – Unaza e Madhe, Paskuqan – 22 kamera – 410 nxënës
11. E mesme “Qemal Stafa” – Rr. e Durrësit – 31 kamera – 1300 nxënës
12. 9-vjeçare “Ahmet Gashi” – Rr. Dritan Hoxha – 14 kamera – 893 nxënës
13. 9-vjeçare “Gjon Buzuku” – Rr. Kahreman Ylli – 17 kamera – 870 nxënës
14. E mesme “Partizani” – Rr. e Dibrës – 12 kamera – 582 nxënës
15. 9-vjeçare “Bajram Curri” – Rr. Niko Avrami – 22 kamera – 482 nxënës
16. 9-vjeçare “Avni Rustemi” – Rr. e Bogdanëve – 24 kamera – 752 nxënës
17. 9-vjeçare “Jeronim De Rada” – Rr. e Durrësit 18 – 13 kamera – 710 nxënës
18. 9-vjeçare “Vaçe Zela” – Rr. Eshref Frashëri – 15 kamera – 502 nxënës
19. E mesme “Petro Nini Luarasi” – Rr. Sami Frashëri – 19 kamera – 1022 nxënës
20. 9-vjeçare “Hoxha Tahsin” – Rr. Hoxha Tahsim 95 – 17 kamera – 635 nxënës
Implementimi i projektit po bëhet nga kompania “Presight AI”, pjesë e grupit G42, me bazë në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Projekti është kontestuar edhe nga ekspertë të të drejtave digjitale për rreziqet që mund të sjellë në privatësinë e qytetarëve, për shkak të përdorimit të inteligjencës artificiale dhe analizimit të të dhënave.
Nga ana tjetër, sipas institucioneve shtetërore, projekti “Smart City” synon rritjen e sigurisë publike dhe parandalimin e krimit përmes teknologjisë së avancuar.
Fillimisht projekti ishte parashikuar të kushtonte 60 milionë dollarë, por më pas kostoja e tij u dyfishua, duke e kthyer në një nga investimet më të mëdha në sistemet e survejimit urban në Shqipëri.
Nga Ylli Pata
Në takimin e sotëm të dy bashkëkryetarëve për reformën zgjedhore, Oerd Bylykbashi ka deklaruar se opozita do të kërkojë ndryshimin e sistemit zgjedhor, duke u përqendruar tek rikthimi i skemës së koalicioneve që funksionoi përpara zgjedhjeve të 2021-shit.
Skemë, ku Partia Demokratike ka të regjistruar fitoren e parë reale si shumicë relative në vend si koalicion elektoral, atë të vitit 2009.
Kolegu i Bylykbashit, përfaqësues i mazhorancës, Damian Gjiknuri, ka dhënë sot një “Jo” të qartë, edhe pse jo përfundimtare në lidhje me kthimin e skemës së vjetër të koalicioneve, duke shrehur megjithatë vullnetin e mazhorancës për të nisur një diskutim të zgjeruar në lidhje me reformën zgjedhore.
Skema e vjetër e koalicioneve, ajo që quhet “treni me shumë vagonë” është fiksuar në kokën e mjaft përfaqësuesve politikë dhe mbështetësve mediatikë të opozitës si një shtyllë jetike për ecurinë e zgjedhjeve në vend.
Madje, që prej 5 viteve tashmë, ata nuk reshtin akuzat se ndryshimi që ndodhi në gushtin e 2020 kur PD dogji mandatet është shkaku i fitores së mazhorancës s Edi Ramës.
Sa qëndron realisht ky version dhe çfarë është realisht “treni me vagona elektoral”? Që në kokën e mjaft mbështetësvee të Sali Berishës dhe Ilir Metës konsiderohet një çelës i rëndësishëm fitoreje.
Sipas skemës së vjetër të trenit, një koalicion elektoral dilte para zgjedhësve me kandidatët e tyre në të 12 zonat zgjedhore të vendit, pra qarqet, si dhe logot e partive të tyre.
Me skemën aktuale, një koalicion elektoral duhet të ketë një logo dhe vetëm një listë të përbashkët kandidatësh.
Në përfundim, votat që marrin koalicionet nga qytetarët janë të njëjtat, por favori është tek listat e kandidatëve. Sot nëse marrim dy koalicionet e mëdha të majtë e të djathtë, secila paraqet në zgjedhje nga 120 kandidatë.
Ndërkohë, me trenin elektoral secila nga partitë që hyjnë në koalicion del me kandidatët e vet. Pra, e zëmë se një koalicion ka 10 parti do të ketë 1200 kandidatë.
Kështu që shpresa apo ideja e opozitës është se sa më shumë kandidatë, aq më shumë mundësi ka që të rritet vota nëpërmjet lobimit që çdo kandidat i bën vetes, duke qenë më i motivuar në fushatë.
Në fakt, kjo ide është më shumë teorike, e jo aq shumë e projektuar në realitetin tonë elektoral, edhe pse në vitin 2009, konsiderohet se treni ka qenë një faktor i rëndësishëm për fitoren nga ana e PD-së.
Pesha e kësaj skeme në 2009-n mund të thuhet se u vu re në qarkun e Elbasanit, Beratit, apo edhe në Tiranë, ku pati një konsolidim votash prej koalicionit të PD-së në krahasim me traditën.
Por nëse shikohet me kujdes, vë re se nuk kishte të bënte aq shumë “treni” sesa disa emra kandidatësh, të cilët patën më shumë peshë se të tjerë.
Në Elbasan, ku skuadrën e drejtonte Lulzim Basha, u arrit të fitohet Peqini, ku kandidat ishte Dash Sula. Zonë që PD nuk e ka fituar më asnjëherë që atëherë në çdo zgjedhje pasardhëse.
Në Berat, peshë pati Lefter Maliqi, i cili kishte influencë në zonën e Urës Vajgurore, kryesisht n ëish-komunën e Otllakut.
E meqë ra fjala te komunat, ishte pikërisht ky organizim pushteti alla merimangë, i cili gjithashtu krijonte një influencë alla klienteliste.
Megjithatë, fiksimi se influence klientelist erdhi nga sistemi i trenit duket i mbivlerësuar. Ësht e vërtetë se në vitin 2009 pati një rritje të votës klienteliste që u tërhoqën nga nga partitë kryesore por nga aleatët e partive të mëdha.
Por në realitet ai vit ishte kulmi i lulëzimit dhe fillimi i fundit të atij zhvillimi, pra sistemit të partive të ashtuquajtura të vogla që grumbullonin vota në hambarët e mëdhenj të së majtës dhe të djathtët.
Këta “proxy” shërbenin si mekanizma elektoralë dhe organizativë jashtë strukturave klasike të PS-së nga njëra anë dhe PD-së nga pala tjetër. Ndërkohë që pati një rol të madh LS-ja e Ilir Metës, e cila me koalicionin e saj arrit të marrë 75 mijë vota edhe pse Rama e Berisha e bënë sistemin për të siguruar hegjemoninë e të mëdhenjve.
Sot jemi në lulëzimin e këtij sistemi, pra që favorizon partitë e mëdha, sistem që është kolauduar tashmë. Një aktor i ri në tregun politik mund të hyjë ose duke qenë një faktor i madh, ose në një rast krize të njërit prej faktorëve. Siiç ndodhi në 11 majin e shkuar, ku disa të vegjël përfituan nga kaosi në Partinë Demokratike. Por siç u panë punët nuk mbijetuan dot dhe nuk kanë sy për qabe në zgjedhjet e ardhshme.
Pyetja shtrohet spontanisht, çfaë e shtyu PD-në që të kërkojë një sistem që favorizon të vegjlit sot, kur po largon edhe njerëzit e saj nga partia?
Gjasat janë që kjo lëvizje e Bylykbasht të jetë një lloj bllofi, që fsheh një gjë tjetër. Përkatësisht hyrjen e PD-së në komisionin e reformës zgjedhore si faktor kryesor bashkë me PS.
Një lëvizje që në realitet rrit peshën dhe faktorizon opozitën aty ku gjërat janë serioze: tek përcaktimi rregullave të lojës, e ndërkombëarët që janë arbitër në këtë rast.
Me fjalë të tjera, PD, përkatësisht Berisha po bëhet gati të hyjë në tangon dyshe me Edi Ramën për ndryshimet e mëdha të Kushtetutës dhe sistemit politik. E këtë po e maskon me “molotovë tymues” për të shmangur sadopak akuzat për kolaboracionizëm në kulmin e fushatës së zgjedhjeve brenda PD.
Ish-ministri socialist Arben Malaj thotë se po konsideron të shpallë kandidaturën për Bashkinë e Vlorës, qytet ku dhe jeton, nisur nga vendimi i kolegut të tij Erion Braçe për të dalë si i pavarur për Bashkinë e Tiranës.
“Kam marrë kërkesa dhe propozime të shumta nga miq dhe dashamirës në Vlorë që edhe unë të konsideroj kandidimin për Kryetar Bashkie në qytetin tonë”, shkruan Arben Malaj, duke theksuar se nëse vendos ta bëjë këtë, do të jetë i pavarur.
“Angazhimi im do të jetë vetëm si kandidat i pavarur. duke i qëndruar besnik parimeve të mia dhe nevojës për një model të ri qeverisjeje që nuk humori i Rames. Integriteti si Busull – Vlora për mua nuk është thjesht një njësi administrative, por një dashuri e pakufishme”, thotë deklarata.
Ish-ministri socialist që është ndër kritikët e qeverisjes së Edi Ramës, thekson se po e mendon propozimin dhe tani është në një proces reflektimi të thellë dhe vendimmarrja do të jetë produkt i një përgjegjshmërie të lartë ndaj qytetarëve të Vlorës.
“Kur të kem një vendim final, do ta komunikoj atë me transparencë të plotë. Akoma nuk kam një vendim përfundimtar, por po respektoj rregullin e artë në politikë: Kurrë mos thuaj kurrë. Nevoja për t’i shërbyer vendlindjes me dinjitet është më e fortë se çdo llogari politike”, vijon Arban Malaj.
Presidenti Bajram Begaj në një postim në rrjetet sociale, ka dhënë një mesazh për përfaqësuesen e Kosovës, e cila luan sonte ndeshjen vendimtare.
Kosova përballet me Turqinë në stadiumin Fadil Vokrri, në takimin final të Play-Off për një biletë në Kupën e Botës 2026. Begaj shkruan se sonte “Me zemër jemi në Prishtinë” teksa shton “Forca Kosovë”.
Nëse Kosova mund Turqinë, do të sigurojë një biletë për në grupet e Botërorit që do zhvillohet në SHBA, Kanada dhe Meksikë.
Kosova është në festë dhe kërkon që kjo festë të vazhdojë edhe pas mesnate deri në verë. Dardanët presin në Prishtinë Turqinë për finalen e play off-it që të dërgon në Botëror.
Trajneri Franco Foda i ka besuar 11-shes që hodhi në fushë përballë Sllovakisë, me Muriç në portë, Dellova, Hajrizi dhe Hajdari në mbrojtje, Vojvoda dhe Gallapeni do të luajnë më të avancuar nga krahët, ndërsa në mesfushë janë Hoxha, Rexhbeçaj dhe Muslija. Sulmi do të përbëhet nga dyshja Muriqi-Asllani.
Drejtësi në këtë takim do të vendosë anglezi Michael Oliver, ndërsa nga krahët do të ndihmohet nga Stuart Burt dhe James Mainwaring, ndërsa i katërt do të jetë Chris Kavanagh. Në krye të VAR do të jetë spanjolli Carlos del Cerro Grande, ndërsa asistent Andrew Dallas.
Sfida do të startojë në orën 20:45.
Formacionet Zyrtare:
Formacioni zyrtar i Shqipërisë për miqësoren ndaj Ukrainës është publikuar dhe duket se trajneri Sylvinho sërish ka vendosur të mos ndryshojë pothuajse asgjë.
Në mesfushë dhe sulm ka vetëm një ndryshim: në stol Nedim Bajrami, ndërsa në fushë Armando Broja. Kështu, Anis Mehmeti sërish mbetet në stol.
Ndryshimi tjetër (i detyruar) është në mbrojtje. Bujar Pllana debuton me Kombëtaren, pasi Ajeti dhe Ismajli mungojnë për shkak dëmtimi.
Login