Banorët e një zone të gjerë në Oreokastro, në periferi të Selanikut, po përjetojnë një natë të rëndë në përballje me zjarrin, ndërsa dhjetëra banesa janë evakuuar.
Vatra e zjarrit u shfaq rreth orës 20:30 të mbrëmjes së të shtunës në një sipërfaqe agro-pyjore të Oreokastros, duke sjellë një gjendje tepër kritike. Të ndihmuara nga erërat e forta, flakët u përhapën me shpejtësi dhe gjatë gjithë natës forca të shumta zjarrfikëse po përpiqen të ndalin avancimin e tyre drejt zonave të banuara.
Sipas autoriteteve, zjarri është aktiv në dy fronte kryesore, ndërsa ka edhe disa vatra të shpërndara, të cilat rrezikojnë banesa, biznese dhe objekte industriale.
Në këtë rajon gjenden magazina, punishte dhe fabrika, ku disa prej tyre mbajnë materiale lehtësisht të ndezshme. Gjatë natës janë dëgjuar shpërthime, ndërsa një fabrikë me magazinat përkatëse u dogj plotësisht. Raportohet po ashtu se ndërtesa të tjera në zonë kanë pësuar dëmtime të pjesshme.
Përhapja e zjarrit u ndihmua nga erërat veriore me intensitet deri në 6 ballë, të cilat ndryshonin vazhdimisht drejtim, duke u krijuar vështirësi të mëdha ekipeve zjarrfikëse. Ndërkohë, re të dendura tymi janë shtrirë mbi Selanik.
Zjarrfikësit kanë theksuar se ky është një zjarr shumë i rrezikshëm, për shkak se ka rënë shumë pranë zonës urbane të Selanikut. E shtuna ishte një ditë me rrezik shumë të lartë për zjarre në shumë pjesë të vendit, ku janë regjistruar më shumë se 60 vatra.
Operacioni mbetet në zhvillim, pasi zjarri ende nuk është vënë nën kontroll. Në terren ndodhen mbi 120 zjarrfikës, 5 grupe këmbësore speciale, 38 automjete zjarrfikëse, autobote dhe makineri të Rajonit të Maqedonisë Qendrore, si edhe shumë vullnetarë. Deri në perëndim të diellit mori pjesë edhe një avion zjarrfikës, por pas rënies së natës mjetet ajrore u tërhoqën.
NĂ« orĂ«n 20:52, autoritetet dĂ«rguan njĂ« alarm emergjent pĂ«rmes numrit 112, duke u kĂ«rkuar banorĂ«ve tĂ« Anthoupolit tĂ« largohen menjĂ«herĂ«. NjĂ« nga çastet mĂ« tĂ« vĂ«shtira tĂ« natĂ«s ishte edhe vendimi pĂ«r evakuimin e 157 personave qĂ« ndodheshin nĂ« Institucionin e SĂ«mundjeve Kronike âShĂ«n Panteleimoniâ, nĂ« Derveni, pranĂ« autostradĂ«s Egnatia, pĂ«rballĂ« fabrikĂ«s âTitanâ.
Më pas, flakët po lëviznin drejt jugut, në drejtim të Evkarpias, një tjetër lagje e madhe në perëndim të Selanikut. Situatën si dramatike e cilësoi edhe kryetari i bashkisë fqinje Pavlou Melas, Dimitris Aslanidis.
Në vendngjarje mbërriti menjëherë edhe Njësia Hetimore për Krimet e Zjarrvënies. Në kuadër të hetimeve është shoqëruar një 76-vjeçar grek.
Zlatan Ibrahimovic ka dhënë mendimin e tij për përballjen e tensionuar mes Francës dhe Paraguait në 1/16 e finales së Kupës së Botës 2026, duke nënvizuar gjakftohtësinë dhe pjekurinë që tregoi skuadra franceze në një sfidë të mbushur me duele dhe nerva të larta.
Në një prononcim për Fox Sports, Ibrahimovic pranoi se natyra e asaj ndeshjeje do ta kishte vënë në vështirësi për të ruajtur kontrollin, nëse do të kishte qenë vetë pjesë e saj.
âNĂ«se do tĂ« kisha luajtur sonte, do tĂ« kisha marrĂ« 4 ose 5 kartonĂ« tĂ« kuq. Nuk mĂ« pĂ«lqen kur njerĂ«zit pĂ«rpiqen tĂ« mĂ« provokojnĂ«, unĂ« e luaj futbollin me seriozitet tĂ« plotĂ«â, deklaroi ai.
Pavarësisht kësaj, ish-sulmuesi suedez vlerësoi në maksimum reagimin e formacionit që drejtohet nga Didier Deschamps, duke theksuar se Franca arriti të mos humbte qetësinë përballë presionit dhe përplasjeve të forta.
âPor Franca tregoi maturi, qĂ«ndroi e qetĂ« dhe reagoi me buzĂ«qeshje. Dhe kjo Ă«shtĂ« mĂ«nyra mĂ« e mirĂ« pĂ«r tâu pĂ«rgjigjur, tĂ« buzĂ«qeshĂ«sh dhe tĂ« mos biesh nĂ« lojĂ«n e tyreâ, pĂ«rfundoi Ibrahimovic.
Businessman Behgjet Pacolli has issued a public response to journalist Berat Buzhala, accusing him of defamation, a tendentious approach and an attempt to damage his image.
According to Pacolli, the attacks against him are linked to the suspension of payments that, he claims, Buzhala had been receiving for years from a former director of Mabetex Holding. He also says that in the past he helped Buzhala and his family receive medical treatment in Switzerland, something he says he had not made public before.
At the end of his response, Pacolli says he will continue to defend the truth and warns that he will publish further details related to Buzhalaâs activities. At the same time, he criticizes part of the media, which he says serves certain interests rather than the public.
Pacolliâs full response:
Berat Buzhala,
I followed and listened to your report on Vlora Airport. The slander you spread is no longer any surprise to me. This time, what pushed me to speak is YOUR DEVILISH, IMMORAL BIAS and your deliberate attempt to damage not only my image, but also the work I have built with great effort and before the public.
This behavior is not accidental. It is a deliberate attempt to divert attention from the real issue â the legal violations and the blocking of Vlora Airport â and to shift the debate to a fabricated narrative aimed at discrediting me. This serves neither the truth, nor the public, nor journalism. It serves only the interests of those who fear the truth and perhaps an extra bone for you!
Knowing the way you operate, after your âreportâ I wanted to understand what lies behind this attack. I learned that months ago your monthly payments had been stopped, payments that for years had been made to you by a former director of Mabetex Holding, who today has been reported for theft and fraud. If this is the reason for your âawakening,â then the public clearly understands the motive!
But I want to ask you a question that concerns your conscience and your morals;
Do you have respect for your parent? Do you remember when, together with you, I brought you by private plane to Switzerland, personally committed myself to ensuring that the best medical treatment was provided, while throughout the entire stay my people took care of you in a five-star hotel? After the treatment was completed, I returned you to Kosovo again in the same way.
I have never mentioned this, because help is not given to be advertised, nor to seek gratitude. But when someone like YOU violates every moral norm, replaces kindness with DEVILISH SLANDER, gratitude with wrongdoing, and the truth with intrigue and deliberate conspiracies meant to cause harm, then silence is no longer a virtue, but would be complicity with evil. When a person acts without scruples, without dignity, without the most basic sense of gratitude and without even the smallest grain of morality, he harms not only the other person; he shows the public the poverty of his own character and humanity.
Where is your morality? What do you tell your family members when they see this behavior? How do you justify to them this uninterrupted campaign of slander against a man who, when you were in need, never turned his back on you?
You, EVIL MAN, can continue to slander together with those of your kind. You can continue to build reports on insinuations and falsehoods. But there is one thing you cannot change: people already know you. They know the difference between journalism and propaganda, between criticism and slander, between integrity and self-interest.
For me, the problem is not only you. The problem lies in the fact that part of journalism has fallen to the point of serving certain interests instead of the truth. This is the greatest loss â not for me, but for the journalistic profession itself.
And you, go on with your slanders, intrigues and conspiracies, while I will show people the other side of the medal as well: your actions and behind-the-scenes dealings, starting from your âvisitsâ to Hygeia and all the way to those beyond the Atlantic,
You manipulator, do not forget that I earned everything through sweat and work, not through blackmailđĄđĄđĄ
After rallies held in Kosovo, Albania and North Macedonia, a similar protest will also be held today in Croatia, starting at 18:00, calling for the release of the former leaders of the Kosovo Liberation Army. The final decision on them is expected to be delivered on September 16 at 10:00.
According to the Organization of War Veterans of the Kosovo Liberation Army, there is hope that this will be the last protest, as they believe that in September the liberators will return home.
The Kosovo Specialist Chambers have charged former Kosovo president Hashim Thaçi, former parliament speakers Kadri Veseli and Jakup Krasniqi, as well as former MP Rexhep Selimi, with war crimes and crimes against humanity.
All four have rejected the charges against them. Since the start of the court proceedings in 2023, protests in support of them have been held in Kosovo and in other countries as well.
Amid the protests taking place in Tirana to protect Narta and Zvërnec, the controversy has also drawn in well-known names from the Albanian entertainment scene.
The organizers have put up photographs in several areas of the capital of artists who, according to them, have not publicly supported the cause, labeling them as âenemies.â
Among the names recently displayed is singer Aurela Gaçe. The publication of her crossed-out photograph prompted a strong reaction from the artist, who chose to respond publicly through a lengthy post on social media.
Aurela shared the posted photo and recalled that her civic engagement is nothing new, but dates back to her student years. âI have taken part in protests since I was a student, including over Chemical Weapons, and I have protested with my whole being and also through very strong song lyrics, though Iâm sure the girl in question may not know that. In fact, she may not even know that I have also been in the square alongside my people now as well,â she said, stressing that she has always reacted in her own way.
The singer sharply criticized attempts to impose on others how they should express their love for the country, comparing this approach to the practices of dictatorship. âNo one can tell me or dictate to me how to love my country. If you complain about dictatorship, then why are you yourself dictating how we should behave? Isnât that violence too?â Aurela wrote, adding that, in her view, people with this mentality âwould trample you underfootâ if they had power.
In her reaction, the artist also shared concerns about the countryâs social reality. She spoke about her retired parents, who, according to her, would not be able to make ends meet without the help of their children, as well as her sister and brother who have emigrated.
Speaking about the future of her children, Aurela said: âI have the dilemmas of every parent about the future, which I fear I do not see here. The people are not happy, and again no one can deny that,â while ending her message by stressing that she values her dignity above everything else.
A road accident occurred on Sunday morning on the TepelenĂ«âKrahĂ«s stretch, in the area known as âMogilaâ, involving two vehicles.
According to preliminary information, the vehicle driven by K. Ă., 67, a resident of Elbasan, collided with a taxi driven by K. R., 28, a resident of Tirana.
As a result of the accident, the taxi driver and three passengers were injured. The injured were taken to the Gjirokastër Regional Hospital, where they are receiving medical treatment and remain under the care of doctors.
Meanwhile, an investigative team went to the scene and is carrying out procedural actions to clarify the causes and circumstances of the accident.
Në vazhdën e protestave që po zhvillohen në Tiranë për mbrojtjen e Nartës dhe Zvërnecit, polemikat kanë përfshirë edhe emra të njohur të skenës shqiptare.
OrganizatorĂ«t kanĂ« afishuar nĂ« disa zona tĂ« kryeqytetit fotografi tĂ« artistĂ«ve qĂ«, sipas tyre, nuk kanĂ« mbĂ«shtetur publikisht kauzĂ«n, duke i etiketuar si âarmikĂ«â.
Mes emrave tĂ« ekspozuar sĂ« fundmi Ă«shtĂ« edhe kĂ«ngĂ«tarja Aurela Gaçe. Publikimi i fotografisĂ« sĂ« saj tĂ« kryqĂ«zuar ka sjellĂ« njĂ« reagim tĂ« fortĂ« nga artistja, e cila ka zgjedhur tâi pĂ«rgjigjet publikisht pĂ«rmes njĂ« postimi tĂ« gjatĂ« nĂ« rrjetet sociale.
Aurela ka publikuar foton e afishuar dhe ka kujtuar se angazhimi i saj qytetar nuk Ă«shtĂ« i ri, por daton prej kohĂ«s kur ishte studente. âKam dalĂ« nĂ« protesta unĂ« qysh studente e pĂ«r ArmĂ«t kimike, e kam protestuar me gjithĂ« qenien time edhe me tekste shumĂ« tĂ« forta kĂ«ngĂ«sh, e sigurt qĂ« vajza nĂ« fjalĂ« mbase nuk Ă«shtĂ« nĂ« dijeni. Madje, mbase nuk Ă«shtĂ« nĂ« dijeni se kam qenĂ« edhe nĂ« shesh krah popullit tim edhe tani,â Ă«shtĂ« shprehur ajo, duke theksuar se gjithmonĂ« ka reaguar sipas mĂ«nyrĂ«s sĂ« saj.
KĂ«ngĂ«tarja kritikoi ashpĂ«r pĂ«rpjekjet pĂ«r tâu imponuar tĂ« tjerĂ«ve mĂ«nyrĂ«n se si duhet tĂ« shprehin dashurinĂ« pĂ«r vendin, duke e krahasuar kĂ«tĂ« qasje me praktikat e diktaturĂ«s. âMua nuk mĂ« tregon as dikton dot askush se si ta dua vendin tim. NĂ«se ankoni pĂ«r diktaturĂ«, atĂ«herĂ« pĂ«rse ti vetĂ« dikton se si duhet tĂ« sillemi? A nuk Ă«shtĂ« dhunĂ« edhe kjo?â, shkroi Aurela, duke shtuar se, sipas saj, njerĂ«z me kĂ«tĂ« mentalitet âtĂ« shkelin me kĂ«mbĂ«â nĂ«se do tĂ« kishin pushtet.
Në reagimin e saj, artistja ndau edhe shqetësimet për realitetin social në vend. Ajo foli për prindërit pensionistë, të cilët, sipas saj, nuk do të përballonin jetesën pa ndihmën e fëmijëve, si edhe për motrën dhe vëllain që kanë emigruar.
Duke u ndalur te e ardhmja e fĂ«mijĂ«ve tĂ« saj, Aurela u shpreh: âKam dilemat e çdo prindi pĂ«r tĂ« ardhmen, tĂ« cilĂ«n kam frikĂ« se nuk e shoh kĂ«tu. Populli nuk Ă«shtĂ« i lumtur e kĂ«tĂ« prapĂ« sâma kundĂ«rshton dot njeriâ, ndĂ«rsa e mbylli mesazhin duke theksuar se dinjitetin e ka mĂ« tĂ« shtrenjtĂ« se çdo gjĂ« tjetĂ«r.
NjĂ« ngjarje rrugore ka ndodhur mĂ«ngjesin e kĂ«saj tĂ« diele nĂ« segmentin TepelenĂ«âKrahĂ«s, nĂ« zonĂ«n e njohur si âMogilaâ, ku janĂ« pĂ«rfshirĂ« dy mjete.
Nga tĂ« dhĂ«nat paraprake bĂ«het me dije se automjeti i drejtuar nga K. Ă., 67 vjeç, banues nĂ« Elbasan, Ă«shtĂ« pĂ«rplasur me njĂ« taksi qĂ« drejtohej nga K. R., 28 vjeç, banues nĂ« TiranĂ«.
Si rezultat i aksidentit janë lënduar shoferi i taksisë dhe tre pasagjerë. Personat e plagosur janë dërguar në Spitalin Rajonal të Gjirokastrës, ku po marrin trajtim mjekësor dhe ndodhen nën kujdesin e bluzave të bardha.
Ndërkohë, në vendin e ngjarjes ka shkuar grupi hetimor, i cili po kryen veprimet procedurale për të sqaruar shkaqet dhe rrethanat e këtij aksidenti.
Brazili pritet të paraqitet me disa ndryshime në formacion për përballjen e 1/8 së finales ndaj Norvegjisë, në krahasim me ekipin që triumfoi ndaj Japonisë në 1/16 e finales.
Një nga arsyet kryesore për këto lëvizje është mungesa e mesfushorit Lucas Paqueta, i cili nuk do të jetë i disponueshëm për shkak të një dëmtimi.
Paqueta dëmtoi muskujt e pasmë të kofshës gjatë fitores 2-1 kundër Japonisë, çka e lë Brazilin pa një prej elementëve të rëndësishëm në mesin e fushës.
Ancelotti pranoi se zëvendësimi i tij nuk është i thjeshtë, pasi sipas tij nuk ka një tjetër lojtar me të njëjtat tipare si Lucas Paqueta.
âNuk kemi njĂ« lojtar me cilĂ«sitĂ« e Lucas Paquetas, ndaj duhet ta zĂ«vendĂ«sojmĂ« me njĂ« profil tjetĂ«r. NĂ« kĂ«tĂ« aspekt kemi karakteristika tĂ« ndryshme te lojtarĂ«t si Danilo, Gabriel, Matheus Cunha apo Edersonâ, shtoi Ancelotti.
Në anën tjetër, lajmi i mirë për brazilianët lidhet me Raphinhan, i cili të premten u kthye në stërvitje pas një ndërprerjeje prej dy javësh.
Sulmuesi kishte mbetur jashtë për shkak të një dëmtimi në tendinën e gjurit, të pësuar në pjesën e parë të sfidës së fazës së grupeve kundër Haitit.
Carlo Ancelotti bëri të ditur se lojtari është i gatshëm për ekipin, megjithëse ende nuk ndodhet në formën e tij maksimale.
âRaphinha po rikuperohet shumĂ« mirĂ«. Nuk Ă«shtĂ« ende plotĂ«sisht i gatshĂ«m, por Ă«shtĂ« nĂ« dispozicion pĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« stol dhe pĂ«r tĂ« marrĂ« disa minuta ose pĂ«r tĂ« ndihmuar nĂ« momente tĂ« caktuaraâ, u shpreh Ancelotti.
Rikthimi i Raphinhas, i kombinuar me faktin që edhe Neymari është i gatshëm, i jep Brazilit më shumë alternativa në fazën sulmuese përpara ndeshjes së fazës nokaut.
Lidhur me kërcënimin që paraqet Erling Haaland, tekniku italian u shpreh se prapavija e tij e njeh shumë mirë sulmuesin norvegjez dhe është e përgatitur për ta përballuar.
âNuk kam nevojĂ« tâua shpjegoj mbrojtĂ«sve tĂ« mi si luan Haaland. Ata e njohin shumĂ« mirĂ«, pasi janĂ« pĂ«rballur shpesh me tĂ«â, tha ai.
Takimi mes Brazilit dhe Norvegjisë në 1/8 e finales së Kupës së Botës luhet sonte duke nisur nga ora 22:00.
Kryeministri Edi Rama e ka nisur këtë diel me një video, ku përgënjeshtron lajmet e publikuara në rrjetet sociale në lidhje me ekzistimin e një projekti dhe planin për ta zbatuar atë në Gjirin e Porto Palermos.
Një lajm të tillë e pati publikuar gazetari Klevin Muka, teksa Rama shprehet se vetë është angazhuar personalisht që në atë zonë të mos ketë asnjë ndërtim, duke e shpallur monument të natyrës.
âKĂ«tu nuk kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« interpretim tĂ« mbrapshtĂ« tĂ« kĂ«tij masterplani qĂ« mund tĂ« jetĂ« real. Ka masterplane qĂ« mund tĂ« jenĂ« reale nĂ« librin âAlbanian Filesâ tĂ« cilat inkuizicioni i dĂ«shtak-zemĂ«rakĂ«ve tĂ« kores sĂ« zezĂ« tĂ« protestĂ«s, e ka kthyer nĂ« njĂ« akt-akuzĂ« pĂ«r mua.
DhjetĂ« prej arkitektĂ«ve tĂ« huaj janĂ« nderuar me Nobel-in e arkitekturĂ«s. KĂ«tu nderohen me njĂ« akt-akuzĂ«. JanĂ« masterplane tĂ« porositura nga subjekte private nĂ« troje privatĂ«, qĂ« arkitektĂ«t kanĂ« zgjedhur tâi vendosin nĂ« dosjen e tyre nĂ« libĂ«r nĂ« liri tĂ« plotĂ« dhe disa prej tyre janĂ« masterplane tĂ« papranuara nga KĂ«shilli i Mbrojtjes sĂ« Territorit, provĂ« qĂ« KĂ«shilli nuk Ă«shtĂ« fasadĂ«, por institucion serioz.
MegjithatĂ«, inkuizicioni i pĂ«rdor kĂ«to si prova tĂ« aktakuzĂ«s pĂ«r tradhtinĂ« time kombĂ«tare, shitjen e atdheut nga unĂ«, gjithĂ« tĂ« zezat qĂ« dĂ«shtak-zemĂ«rakĂ«t mâi faturojnĂ« mua, sepse duan tĂ« ngushĂ«llojnĂ« veten pĂ«r falimentimin e tyre nĂ« mediokritet. Por ky agjitator i algoritmit, e ka bĂ«rĂ« vetĂ« me Chat GPT.
Kjo është fytyra e dezinformatorëve të paguar të opinionit publik, që e kanë humbur që të rinj pigmentin e zverdhjes dhe të skuqjes dhe që paguajnë urdhrat e kujtdo që i paguan mbi dhe nën dorë.
 Ironia në këtë rast, që e zgjodha pasi kemi kthyer disa leje në atë zonë, është bërë edhe një batërdi me tituj pronësie të dhënë kuturu në kohën e copëtimit të madh të pronës në Shqipëri. Unë i kam kërkuar qeverisë të kërkojë mbrojtjen e komplet gjirit të Porto Palermos nga ndërtimet.
E kemi shpallur atĂ« gji, monument tĂ« natyrĂ«s. Po mbyllim edhe projektin e muzeut tĂ« luftĂ«s sĂ« ftohtĂ«s dhe rehabilitimin pĂ«r qĂ«llime turistike tĂ« repartit bashkĂ«ngjitur. JetojmĂ« nĂ« kohĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« vĂ«rtetĂ«n, por ky nuk Ă«shtĂ« justifikim, por dhimbje pĂ«r njerĂ«z tĂ« sinqertĂ« qĂ« helmohen nĂ« kanalet e dezinformimitâ, tha Rama mes tĂ« tjerash.
Situata u tensionua mbrëmjen e shkuar përpara Komisariatit nr. 3, ku po mbahen disa nga protestuesit e arrestuar pas incidenteve të dhunshme.
NjĂ« grup protestuesish marshoi drejt komisariatit duke brohoritur âLironi çunatâ, ndĂ«rsa tensionet u pĂ«rshkallĂ«zuan kur disa prej tyre thyen xhamat e godinĂ«s, duke hedhur edhe thirrje si âPolicia e krimitâ.
Një efektive e policisë ka mbetur e lënduar.
Në përgjigje të situatës, forcat e policisë ndërhynë për të shpërndarë turmën, duke përdorur ujë për të larguar protestuesit nga ambientet përreth komisariatit.
A mund të kërkojmë llogari për një rrugë, kur nuk deshëm të vendosnim asnjë gur në ndërtimin e saj?
Demokracia është si një oxhak. Nuk mjafton të afrohesh pranë tij vetëm kur të ftohtit bëhet i padurueshëm. Zjarri duhet ushqyer përditë. Me durim. Me përgjegjësi. Me pjesëmarrje. Përndryshe, nuk mbetet veçse hiri dhe ankesa se shtëpia nuk ngrohet.
ĂshtĂ« e vĂ«rtetĂ«: jo çdo zgjedhje na ngjall shpresĂ«. Ka raste kur qytetari ndien se pĂ«rballĂ« tij nuk ka dritĂ«, por vetĂ«m nuanca tĂ« sĂ« njĂ«jtĂ«s hije. E megjithatĂ«, edhe kur zgjedhim tĂ« mos zgjedhim, kemi bĂ«rĂ« njĂ« zgjedhje. Sepse boshllĂ«qet nuk mbeten kurrĂ« bosh. Ato mbushen nga vendimet e atyre qĂ« morĂ«n pjesĂ«.
Askush nuk e humbet tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« protestuar. Liria nuk Ă«shtĂ« njĂ« privilegj qĂ« fitohet me njĂ« vulĂ« mbi njĂ« fletĂ« votimi. ĂshtĂ« njĂ« e drejtĂ« qĂ« i pĂ«rket çdo qytetari. Por morali nuk matet vetĂ«m me tĂ« drejtat qĂ« kĂ«rkojmĂ«; ai matet edhe me detyrimet qĂ« pranojmĂ«.
Vota nuk Ă«shtĂ« garanci pĂ«r fitore. ĂshtĂ« garanci se nuk ke munguar nĂ« takimin tĂ«nd me historinĂ«.
Protesta është si rrufeja që çan qiellin. E fuqishme. Tronditëse. E domosdoshme kur padrejtësia errëson horizontin. Por vota është shiu që bie shumë më herët, në heshtje, duke ushqyer tokën që nesër do të japë fryt. Nuk mund të presim korrje aty ku nuk kemi mbjellë asnjë farë.
Ndoshta problemi më i madh nuk është se disa nuk votojnë. Problemi është kur harrojmë se demokracia nuk ndërtohet vetëm me zemërim. Zemërimi rrëzon mure; përgjegjësia ndërton shtëpi.
Le ta ruajmë të drejtën për të protestuar. Ajo është frymëmarrja e një shoqërie të lirë. Por le ta nderojmë edhe votën, sepse ajo është rrahja e zemrës së saj. Njëra pa tjetrën e lë demokracinë ose pa zë, ose pa drejtim.
Historia nuk pyet fare se kush ngriti flamurin e protestës. Historia pyet kush ishte i pranishëm kur iu kërkua të vendoste, qoftë edhe me një shenjë të vogël mbi një copë letër, për fatin e përbashkët.
Revolucioni më i madh nuk fillon në shesh. Fillon në kutinë e votimit, aty ku askush nuk na sheh, përveç ndërgjegjes sonë./kb
Presidenti rus Vladimir Putin ka zhvilluar një bisedë telefonike me presidentin amerikan Donald Trump, me rastin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara, njoftoi Kremlini.
Sipas këshilltarit presidencial rus për politikën e jashtme, Yuri Ushakov, dy liderët diskutuan kryesisht zhvillimet në Ukrainë, në prag të samitit të NATO-s që do të mbahet më 7-8 korrik në Turqi.
âPresidentĂ«t ngritĂ«n çështjen e zgjidhjes sĂ« konfliktit nĂ« UkrainĂ«, duke marrĂ« parasysh edhe pjesĂ«marrjen e Donald Trump nĂ« samitin e NATO-sâ, deklaroi Ushakov, sipas agjencisĂ« ruse tĂ« lajmeve RIA.
Më herët gjatë ditës, edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky zhvilloi një bisedë telefonike me Donald Trump, sipas autoriteteve në Kiev./kb
Policia ka identifikuar në një kohë të shkurtër personat e dyshuar që dhunuan ambientet e Komisariatit nr. 3, duke dëmtuar xhamat dhe derën hyrëse të institucionit.
Siç u raportua më parë, një grup protestuesish të maskuar iu afruan komisariatit gjatë zhvillimit të tubimit dhe goditën me sende të forta xhamat dhe hyrjen e godinës. Të njëjtët persona ishin të pranishëm edhe në protestën e zhvilluar përpara godinës së Kryeministrisë, ndërsa, sipas burimeve policore, veprimet e tyre ndaj komisariatit kanë qenë të qëllimshme.
Një fotografi e realizuar përpara nisjes së protestës ka ndihmuar hetuesit në identifikimin e tyre. Siç shihet edhe në pamjet e ofruara, në disa momente të tubimit ata kanë hequr maskat, duke bërë të mundur identifikimin e tyre.
ĂĂ«shtja tashmĂ« i Ă«shtĂ« referuar organeve kompetente, tĂ« cilat do tĂ« vijojnĂ« hetimet pĂ«r tĂ« dokumentuar rrethanat e ngjarjes dhe pĂ«r tĂ« vendosur pĂ«rballĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« ligjore personat e pĂ«rfshirĂ« nĂ« aktet e dhunshme./kb
Kryeministri Edi Rama e ka nisur këtë diel me një video, ku përgënjeshtron lajmet e publikuara në rrjetet sociale në lidhje me ekzistimin e një projekti dhe planin për ta zbatuar atë në Gjirin e Porto Palermos.
Një lajm të tillë e pati publikuar gazetari Klevin Muka, teksa Rama shprehet se vetë është angazhuar personalisht që në atë zonë të mos ketë asnjë ndërtim, duke e shpallur monument të natyrës.
âKĂ«tu nuk kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« interpretim tĂ« mbrapshtĂ« tĂ« kĂ«tij masterplani qĂ« mund tĂ« jetĂ« real. Ka masterplane qĂ« mund tĂ« jenĂ« reale nĂ« librin âAlbanian Filesâ tĂ« cilat inkuizicioni i dĂ«shtak-zemĂ«rakĂ«ve tĂ« kores sĂ« zezĂ« tĂ« protestĂ«s, e ka kthyer nĂ« njĂ« akt-akuzĂ« pĂ«r mua.
DhjetĂ« prej arkitektĂ«ve tĂ« huaj janĂ« nderuar me Nobel-in e arkitekturĂ«s. KĂ«tu nderohen me njĂ« akt-akuzĂ«. JanĂ« masterplane tĂ« porositura nga subjekte private nĂ« troje privatĂ«, qĂ« arkitektĂ«t kanĂ« zgjedhur tâi vendosin nĂ« dosjen e tyre nĂ« libĂ«r nĂ« liri tĂ« plotĂ« dhe disa prej tyre janĂ« masterplane tĂ« papranuara nga KĂ«shilli i Mbrojtjes sĂ« Territorit, provĂ« qĂ« KĂ«shilli nuk Ă«shtĂ« fasadĂ«, por institucion serioz.
MegjithatĂ«, inkuizicioni i pĂ«rdor kĂ«to si prova tĂ« aktakuzĂ«s pĂ«r tradhtinĂ« time kombĂ«tare, shitjen e atdheut nga unĂ«, gjithĂ« tĂ« zezat qĂ« dĂ«shtak-zemĂ«rakĂ«t mâi faturojnĂ« mua, sepse duan tĂ« ngushĂ«llojnĂ« veten pĂ«r falimentimin e tyre nĂ« mediokritet. Por ky agjitator i algoritmit, e ka bĂ«rĂ« vetĂ« me Chat GPT.
Kjo është fytyra e dezinformatorëve të paguar të opinionit publik, që e kanë humbur që të rinj pigmentin e zverdhjes dhe të skuqjes dhe që paguajnë urdhrat e kujtdo që i paguan mbi dhe nën dorë.
Ironia në këtë rast, që e zgjodha pasi kemi kthyer disa leje në atë zonë, është bërë edhe një batërdi me tituj pronësie të dhënë kuturu në kohën e copëtimit të madh të pronës në Shqipëri. Unë i kam kërkuar qeverisë të kërkojë mbrojtjen e komplet gjirit të Porto Palermos nga ndërtimet.
E kemi shpallur atĂ« gji, monument tĂ« natyrĂ«s. Po mbyllim edhe projektin e muzeut tĂ« luftĂ«s sĂ« ftohtĂ«s dhe rehabilitimin pĂ«r qĂ«llime turistike tĂ« repartit bashkĂ«ngjitur. JetojmĂ« nĂ« kohĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r tĂ« vĂ«rtetĂ«n, por ky nuk Ă«shtĂ« justifikim, por dhimbje pĂ«r njerĂ«z tĂ« sinqertĂ« qĂ« helmohen nĂ« kanalet e dezinformimitâ, tha Rama./kb
Arkivoli Ă«shtĂ« njĂ« nga simbolet mĂ« tĂ« forta politike. Mund tĂ« pĂ«rdoret si metafora e fundit pĂ«r âvdekjenâ e njĂ« sistemi, njĂ« ideje apo njĂ« karriere politike. Por pikĂ«risht sepse mbart ngarkesĂ« tĂ« madhe simbolike, pĂ«rdorimi i tij nĂ« njĂ« protestĂ« qytetare Ă«shtĂ« gjithmonĂ« i debatueshĂ«m. MegjithĂ«se Ă«shtĂ« pĂ«rdorur nĂ« protesta anembanĂ« botĂ«s pĂ«r tĂ« shpallur simbolikisht se njĂ« pushtet âka vdekurâ edhe pse vazhdon tĂ« qeverisĂ«.
Por pikĂ«risht sepse Ă«shtĂ« metafora mĂ« e rĂ«ndĂ«, lind pyetja: âA ka vend arkivoli nĂ« njĂ« protestĂ« paqĂ«sore qytetare? A Ă«shtĂ« ky simbol shenjĂ« e pjekurisĂ« demokratike, apo dĂ«shmi se politika shqiptare vazhdon tĂ« ngatĂ«rrojĂ« teatrin me demokracinĂ«, spektaklin me kauzĂ«n dhe funeralin me fitoren?â
NjĂ« protestĂ« demokratike synon tĂ« bindĂ«, jo tĂ« frikĂ«sojĂ«; tĂ« mobilizojĂ« qytetarĂ«t, jo tĂ« krijojĂ« atmosferĂ« mortore. Kur nĂ« shesh shfaqet njĂ« arkivol, (sidomos pas thirrjeve âVdekje tradhtarĂ«ve!â) vĂ«mendja shpesh largohet nga kauza dhe pĂ«rqendrohet te simboli. Debati nuk bĂ«het mĂ« pĂ«r padrejtĂ«sinĂ«, korrupsionin apo keqqeverisjen, por pĂ«r kufijtĂ« e etikĂ«s sĂ« protestĂ«s.
Simbolet kanë fuqi të jashtëzakonshme. Një flamur mund të bashkojë një komb; një statujë e rrëzuar mund të shënojë fundin e një regjimi; një arkivol mund të shpallë fundin simbolik të një pushteti. Por simbolet e errëta mund të ushqejnë edhe gjuhën e urrejtjes dhe të përshkallëzojnë polarizimin.
Demokracia jeton nga kundĂ«rshtimi, jo nga demonizimi. KundĂ«rshtari politik duhet mundur me votĂ«, me argument dhe me presion qytetar, jo me metafora qĂ« prekin kufirin mes simbolikĂ«s politike dhe vdekjes fizike. Edhe kur synimi Ă«shtĂ« vetĂ«m âvdekja politikeâ, simboli mund tĂ« interpretohet ndryshe nga publiku.
Romakët e lashtë e dinin mirë fuqinë e ceremonive publike. Triumfet dhe funeralet ishin instrumente pushteti. Kush kontrollonte simbolin, kontrollonte edhe emocionin e turmës. Që atëherë e deri sot, politika ka kuptuar se njerëzit shpesh nuk binden nga argumenti, por nga imazhi.
Arkivoli Ă«shtĂ« pikĂ«risht njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« zĂ«vendĂ«suar argumentin me imazhin. Ai nuk fton pĂ«r debat; ai shpall njĂ« verdikt dhe i kĂ«rkon qytetarit vetĂ«m tĂ« duartrokasĂ« âvarriminâ simbolik tĂ« kundĂ«rshtarit.
Por demokracia nuk njeh funeral politik pa zgjedhje. NĂ« demokraci, pushtetet nuk varrosen nĂ« shesh; rrĂ«zohen nĂ« kutinĂ« e votimit. Ădo rrugĂ« tjetĂ«r Ă«shtĂ« mĂ« afĂ«r logjikĂ«s sĂ« turmĂ«s sesa kulturĂ«s sĂ« republikĂ«s.
Fakt Ă«shtĂ« se pushtetet autoritare e kanĂ« ushqyer gjithmonĂ« kĂ«tĂ« lloj simbolike. Totalitarizmat e shekullit XX nuk mjaftoheshin tĂ« fitonin kundĂ«rshtarin; ata donin ta âvarrosninâ edhe nĂ« kujtesĂ«n kolektive. Nuk u mjaftonte humbja politike; kĂ«rkohej edhe eliminimi simbolik. Por aty ku fillon varrimi simbolik i kundĂ«rshtarit, shpesh fillon edhe varrimi i pluralizmit.
Edhe filozofët e politologët kanë paralajmëruar për këtë. Kur këmbëngulim te emocionet, turma nuk kërkon më të vërtetën; kërkon spektaklin.
Një protestë qytetare duhet të jetë një demonstrim i epërsisë morale ndaj pushtetit, jo një garë për metaforën më makabre. Forca e saj qëndron te qytetarët, te argumenti, te dinjiteti dhe te aftësia për të bindur edhe ata që mendojnë ndryshe. Jo te dhënia ushqim e pretekst pushtetit për të sulmuar.
Ndaj debati nuk bëhet nëse lejohet apo jo përdorimi i arkivolit. Demokracia lejon edhe simbole provokuese. Debati është nëse ai objekt i shërben kauzës. Një protestë fiton kur zgjon ndërgjegjen e qytetarëve, jo kur i trondit ata me imazhe që mund të errësojnë mesazhin. Kur simboli bëhet më i fortë se argumenti, protesta rrezikon të humbasë forcën morale që e bën legjitime.
NĂ« demokraci, idetĂ« mund tĂ« âvdesinâ, qeveritĂ« dhe pushtetet mund tĂ« bien. Por gjuha politike nuk duhet tĂ« varroset bashkĂ« me to.
Ndaj, kujdes me metaforat. Ădo epokĂ« qĂ« ka filluar duke varrosur simbolikisht kundĂ«rshtarĂ«t, ka pĂ«rfunduar duke varrosur lirinĂ«./kb
Një aksident u rregjistrua rreth orës 01:00 të së dielës, në afërsi të varrezave, ku një mjet është përplasur fillimisht me pemën e më pas është përmbysur në rrugë.
Fatmirësisht nuk ka pasoja në njerëz pasi një i ri që ishte drejtues i mjetit ka dalë nga makina pa marrë dëmtime.
Dyshohet se ky i fundit mund të ketë qenë nën efektin e alkoolit. Policia po kryen veprimet e mëtejshme për aksidentin. /Kb
Kuajt modernë shtëpiake u përhapën 4200 vjet më parë nga Rusia jugore, kur mbarështuesit filluan të kryqëzoheshin për të krijuar kafshë më të shpejta.
Prej disa vitesh ne e dimë se zbutja e kuajve filloi në Euroazi rreth 4200 vjet më parë: tani një studim i ri që analizoi mbetjet e qindra kuajve të kohës jo vetëm që ka konfirmuar se paraardhësit e të gjithë kuajve shtëpiak që ekzistojnë sot filluan të u përhap rreth vitit 2200 para Krishtit në stepat Pontiko-Kaspiane, në jug të Rusisë, por edhe se ky zbutje shkurtoi ndjeshëm intervalin kohor midis një brezi dhe brezit tjetër. Detajet e studimit janë publikuar në Nature.
5500 vjet më parë kishte një popull, Botai, i cili zbuti kuajt: kultura e tyre, megjithatë, nuk u përhap, dhe kur kjo popullsi u zhduk, kuajt u kthyen në natyrë. Përveç këtij rasti të veçuar, para mijëvjeçarit të 3-të para Krishtit nuk kishte kuaj të edukuar apo shtëpiake, kështu që këto kafshë nuk ndihmuan migrimet e njerëzve të kohës, ndryshe nga sa pretendojnë disa teori.
Periudha kohore e gjeneratave
Studiuesit analizuan gjenomet e 475 kuajve qĂ« jetonin deri nĂ« 50,000 vjet mĂ« parĂ« dhe i krahasuan me ato tĂ« 71 kuajve modernĂ« shtĂ«piak nga 40 raca tĂ« ndryshme nga e gjithĂ« bota. KĂ«shtu ata ishin nĂ« gjendje tĂ« vlerĂ«sonin atĂ« qĂ« Ludovic Orlando â njĂ« nga autorĂ«t â e quan âintervali kohor i gjeneratĂ«sâ, d.m.th. numri mesatar i viteve midis dy brezave tĂ« njĂ«pasnjĂ«shĂ«m.
PĂ«rzgjedhja
Kjo kohĂ« filloi tĂ« shkurtohej nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« konsiderueshme vetĂ«m 4200 vjet mĂ« parĂ«, duke arritur rreth gjysmĂ«n pĂ«r kuajt e edukuar nĂ« krahasim me bashkĂ«moshatarĂ«t e tyre nĂ« natyrĂ«: «Ishte pikĂ«risht rreth vitit 2200 para Krishtit qĂ« mbarĂ«shtuesit arritĂ«n tĂ« kontrollonin riprodhimin e kuajve dhe tĂ« zgjidhnin karakteristikat e tyre tĂ« dĂ«shiruara, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mĂ«vonshĂ«m brezat kanĂ« qenĂ« gjithmonĂ« mĂ« tĂ« shpejtĂ«â, shpjegon Orlando.
Brezat më të afërt
Sipas Orlandos, intervali midis një brezi dhe brezit tjetër ishte ndoshta më i shkurtër për shkak të faktit se kuajt u edukuan më herët sesa do të kishte ndodhur në natyrë.
Christine Aurich nga Universiteti i MjekĂ«sisĂ« Veterinare nĂ« VjenĂ« dyshon se ky shkurtim i gjeneratĂ«s ishte pĂ«r shkak tĂ« shkallĂ«s mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« mbijetesĂ«s sĂ« lindjeve tĂ« femrave: pelat e egra, nĂ« fakt, lindin tĂ« shtrirĂ« nĂ« njĂ« preri, me rrezikun pĂ«r tâu sulmuar nga grabitqarĂ«t pas lindjes. tĂ« mĂ«zave, tĂ« cilĂ«t janĂ« nĂ« gjendje tĂ« vrapojnĂ« vetĂ«m disa orĂ« pas lindjes dhe shpesh pĂ«r arsye tĂ« ndryshme nuk mund tĂ« pinĂ« qumĂ«shtin e parĂ« tĂ« nĂ«nĂ«s, duke vdekur nga uria. Zbutja, pĂ«rfundon Aurich, ka pasur edhe efektin anĂ«sor pozitiv tĂ« uljes sĂ« ndjeshme tĂ« vdekjeve tĂ« pelave dhe mĂ«zave.
Ballkani Perëndimor vazhdon të afrohet me Bashkimin Europian në ligje dhe rregullore, por nuk po ndjek të njëjtin ritëm në zhvillimin ekonomik dhe social.
NjĂ« analizĂ« e re e Institutit tĂ« VjenĂ«s pĂ«r Studime Ekonomike NdĂ«rkombĂ«tare (wiiw) tregon se, edhe nĂ«se vendet e rajonit do tĂ« ruanin ritmet aktuale tĂ« progresit, shumicĂ«s sĂ« tyre do tâu duheshin disa dekada, ndĂ«rsa nĂ« disa fusha edhe mĂ« shumĂ« se njĂ« shekull, pĂ«r tĂ« arritur standardet mesatare tĂ« BE-sĂ«.
Raporti analizon tetë shtylla kryesore të zhvillimit, ekonominë, politikat sociale, shëndetësinë, arsimin, qeverisjen, mjedisin, digjitalizimin dhe infrastrukturën dhe evidenton një rajon që po përparon me ritme shumë të ndryshme.
Digjitalizimi është historia më e suksesshme, ku disa vende mund të arrijnë standardet europiane brenda pak vitesh, ndërsa infrastruktura dhe mjedisi mbeten pengesat më të mëdha, me afate që në shumicën e rasteve kalojnë një shekull.
Në çështjet sociale dhe të qeverisjes, Kosova është më afër BE-së. Ndërsa Serbia dhe Mali i Zi janë më pranë standardeve ekonomike.
Bosnja është më afër BE me Arsimin dhe Maqedonia e Veriut është me afër BR me standardet e qeverisjes, shëndetësinë dhe digjitalizimin. Shqipëria ka bërë progres në qeverisje dhe digjitalizim, por mbetet shumë larg standardeve europiane në infrastrukturë, mjedis dhe pensione.
Raporti nxjerr në pah se sfida e rajonit nuk është vetëm ritmi i rritjes, por edhe cilësia e saj. Ekonomitë vazhdojnë të mbështeten te konsumi, ndërtimi, turizmi dhe remitancat, ndërsa investimet në produktivitet, inovacion, kapital njerëzor dhe infrastrukturë mbeten të pamjaftueshme për të mbyllur hendekun me Europën.
Ekonomia, Serbia kryeson, por rajoni mbetet dekada larg BE-së
Ekonomia vazhdon të jetë fusha ku Ballkani Perëndimor mbetet më larg standardeve të Bashkimit Europian. Sipas Raportit të Konvergjencës 2025 të Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (wiiw), asnjë prej gjashtë ekonomive të rajonit nuk arrin as gjysmën e nivelit mesatar ekonomik të BE-së. Mali i Zi dhe Serbia janë më pranë, me përkatësisht 42.2% dhe 41.7% të nivelit europian, ndërsa Kosova mbetet në fund me 25.7%. Shqipëria renditet në mesin e grupit, me 30.2% të mesatares së BE-së, sipas të dhënave të vitit 2024.
Megjithatë, viti i fundit solli disa sinjale pozitive. Shqipëria dhe Serbia shënuan progresin më të shpejtë, duke ngushtuar hendekun me BE-në me nga 2.1 pikë përqindje secila. Kosova dhe Maqedonia e Veriut avancuan me nga 0.9 pikë përqindje, ndërsa Mali i Zi ka mbetur në vend. Përjashtimi ishte Bosnjë-Hercegovina, e cila jo vetëm nuk e ngushtoi hendekun, por u largua edhe më tej nga mesatarja europiane.
Raporti vëren se përmirësimi ka ardhur kryesisht nga rritja e pagave, veçanërisht e pagës minimale, ndërsa produktiviteti po ecën me ritme më të ngadalta. Në shumicën e vendeve, pagat dhe pensionet mbeten larg standardeve europiane. Pensionet janë veçanërisht problematike në Shqipëri dhe Kosovë, ku ato arrijnë vetëm rreth 10% të nivelit të BE-së.
Nëse ritmet aktuale do të vazhdonin pa ndryshime, Serbia do të kishte nevojë për rreth 35 vjet për të arritur mesataren europiane, Shqipëria për 53 vjet dhe Mali i Zi për 72 vjet. Për Bosnjë-Hercegovinën dhe Kosovën, konvergjenca mbetet objektiv më shumë se një shekull larg.
Sipas wiiw, problemi nuk lidhet vetëm me ritmin e rritjes, por edhe me modelin ekonomik të rajonit. Rritja vazhdon të mbështetet te konsumi, ndërtimi, turizmi dhe remitancat, ndërsa aktivitetet me vlerë të shtuar të lartë mbeten të kufizuara. Për pasojë, ekonomitë rriten, por jo mjaftueshëm shpejt për të mbyllur hendekun me Europën.
ĂĂ«shtjet sociale, Kosova befason, Bosnja largohet nga Europa
Në krahasim me ekonominë, treguesit socialë ku përfshihen shkalla e punësimit, varfëria, pabarazia dhe hendeku gjinor paraqesin një panoramë më inkurajuese. Shqipëria dhe Serbia janë tashmë rreth tre të katërtat e nivelit mesatar të BE-së në këtë shtyllë, me përkatësisht 76.9% dhe 75.8% e mesatares së BE-së, ndërsa Bosnjë-Hercegovina mbetet më larg, me 59.1%.
NĂ« kĂ«ta tregues kryeson Kosova, e cila do tĂ« arrijĂ« mĂ« shpejt standardet, me rreth 19 vjet, ndjekur nga Serbia, 51 vjet, Mali i Zi, 59 vjet, dhe ShqipĂ«ria, 71 vjet. Maqedonia e Veriut Ă«shtĂ« mbi 100 vjet larg, ndĂ«rsa BosnjĂ«-Hercegovina aktualisht po largohet nga BE-ja nĂ« vend qĂ« tâi afrohet.
Kjo do të thotë se vetëm një vend i rajonit, Kosova, mund të arrijë nivelin social të BE-së brenda dy dekadash, ndërsa pjesa tjetër ka nevojë për gjysmë shekulli ose më shumë.
Rajoni është relativisht mirë në treguesit e pabarazisë, ku shumica e vendeve arrijnë rreth 90% të standardit europian. Edhe normat e punësimit në Shqipëri, Mal të Zi dhe Serbi janë afër mesatares së BE-së. Megjithatë, pas këtyre rezultateve fshihet një problem i vazhdueshëm: pjesëmarrja e grave në tregun e punës.
Një tjetër veçori është rasti i Kosovës, e cila rezulton më pranë standardeve europiane në treguesit e varfërisë. Sipas wiiw, kjo lidhet me nivelin relativisht të lartë të transfertave sociale dhe skemave të mbështetjes publike.
Shëndetësia, diferenca të mëdha mes vendeve
Shëndetësia mbetet një nga fushat ku Ballkani Perëndimor paraqitet më afër standardeve të Bashkimit Europian. Sipas Raportit të Konvergjencës 2025, Mali i Zi, Serbia dhe Maqedonia e Veriut kanë arritur tashmë rreth 86-88% të nivelit mesatar të BE-së, duke qenë ndër performuesit më të mirë të rajonit.
Shqipëria renditet më poshtë, me 64.2% të nivelit europian, ndërsa Kosova mbetet e fundit, me 58%.
Pjesa më e madhe e vendeve shënoi përmirësim gjatë 2024. Mali i Zi pati progresin më të madh, me 1.8 pikë përqindje, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria u afruan përkatësisht me 1.6 dhe 1.5 pikë përqindje drejt mesatares së BE-së. Serbia ishte përjashtimi i vetëm, duke humbur terren për shkak të përkeqësimit të disa treguesve të lidhur me shëndetin e foshnjave.
Në pamje të parë, rajoni duket relativisht afër Europës. Jetëgjatësia mesatare në të gjashtë ekonomitë luhatet midis 93% dhe 98% të nivelit të BE-së. Megjithatë, pikërisht ky tregues po shfaq sinjalet më shqetësuese. Në pesë nga gjashtë vendet, përmirësimi i jetëgjatësisë po ecën më ngadalë se në Bashkimin Europian, duke bërë që hendeku të mos ngushtohet.
Një tjetër sfidë e rëndësishme lidhet me burimet njerëzore. Numri i mjekëve mbetet dukshëm nën standardet europiane, veçanërisht në Kosovë, Shqipëri dhe Bosnjë-Hercegovinë. Emigrimi i personelit shëndetësor drejt vendeve të BE-së po e thellon këtë problem, duke krijuar mungesa të vazhdueshme në sistemet publike.
NĂ« lidhje me afatin, Maqedonia e Veriut Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« afĂ«r arritjes sĂ« standardeve tĂ« BE-sĂ« nĂ« fushĂ«n e shĂ«ndetĂ«sisĂ« me vetĂ«m 7 vite, e ndjekur nga Mali i Zi, me rreth 17 vjet. ShqipĂ«ria dhe Kosova qĂ«ndrojnĂ« rreth 39â41 vjet larg, ndĂ«rsa BosnjĂ«-Hercegovina, rreth 89 vjet.
Serbia, pavarësisht se është mes performuesve më të mirë në nivel, është mbi 100 vjet larg konvergjencës për shkak të trendit të saj negativ. Nivelet e larta të disa vendeve nuk garantojnë afrim të shpejtë, sepse ajo që mat raporti i konvergjencës është ritmi i progresit.
Arsimi mbetet një nga sektorët ku rajoni është relativisht pranë standardeve europiane, por raporti nxjerr në pah një paradoks, ndërsa pjesëmarrja në arsim mbetet e lartë, cilësia e rezultateve po përkeqësohet.
Ndryshe nga sektorët e tjerë, ku shumica e vendeve po afrohen gradualisht me Europën, në arsim situata është më komplekse. Vetëm Bosnjë-Hercegovina paraqet një trajektore të qartë konvergjence. Serbia, Mali i Zi, Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut konsiderohen në largim nga standardet europiane kur analizohen trendet afatgjata.
Shkaku kryesor lidhet me cilësinë e rezultateve. Testet ndërkombëtare PISA tregojnë diferenca të mëdha mes rajonit dhe vendeve të BE-së. Serbia është më pranë mesatares europiane, ndërsa Kosova mbetet më larg. Në të njëjtën kohë, shpenzimet publike për arsimin kanë humbur terren krahasuar me BE-në në të gjitha ekonomitë e rajonit.
Një problem tjetër mbetet numri i të rinjve që nuk janë as në arsim, as në punë dhe as në trajnim. Fenomeni është veçanërisht i theksuar në Kosovë, ndërsa edhe vendet e tjera vazhdojnë të përballen me vështirësi në integrimin e të rinjve në tregun e punës.
Sipas raportit, problemi nuk qëndron më tek aksesi në arsim, por tek aftësia e sistemeve arsimore për të prodhuar njohuri dhe kompetenca që kërkon ekonomia moderne. Kurrikulat e vjetruara, mungesa e trajnimit të vazhdueshëm të mësuesve dhe investimet e pamjaftueshme në teknologji po pengojnë përmirësimin e rezultateve.
Vetëm Bosnjë-Hercegovina është me afër BE-së e vlerësuar në rreth 18 vjet për të arritur standardin. Pesë ekonomitë e tjera, Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Kosova dhe Serbia ishin të gjitha në largim nga BE-ja, çka do të thotë se hendeku arsimor po zgjerohet me kalimin e kohës dhe nuk pritet të mbyllet së shpejti me trendet e vitit 2024.
Nëse ekonomitë e rajonit synojnë të afrohen me Europën, arsimi mund të kthehet në faktor vendimtar. Ndryshe, mungesa e kapitalit njerëzor do të vazhdojë të kufizojë produktivitetin, inovacionin dhe ritmin e konvergjencës ekonomike.
Qeverisja, progres i ngadaltë nën hijen e korrupsionit
Qeverisja është një nga fushat ku diferencat mes vendeve të Ballkanit Perëndimor janë relativisht të vogla. Raporti i konvergjencës tregon se Mali i Zi kryeson rajonin me 76.7% të nivelit të BE-së, i ndjekur nga Shqipëria, me 73.8%, dhe Maqedonia e Veriut me 73.3%. Në fund renditet Bosnjë-Hercegovina, me 59.3%.
Pothuajse të gjitha ekonomitë shënuan përmirësim gjatë vitit 2024. Mali i Zi regjistroi avancimin më të madh, ndërsa Shqipëria u rendit e dyta për ritmin e progresit. Maqedonia e Veriut ishte i vetmi vend që humbi terren ndaj mesatares europiane.
Megjithëse treguesit e përgjithshëm janë relativisht pozitivë, raporti identifikon disa dobësi të vazhdueshme. Stabiliteti politik dhe cilësia rregullatore paraqiten më mirë, ndërsa efektshmëria e institucioneve publike dhe kontrolli i korrupsionit mbeten problemet kryesore.
Qeverisja konsiderohet si një nga faktorët më vendimtarë për ritmin e konvergjencës. Sipas wiiw, pa institucione më efektive dhe pa një luftë më të fortë kundër korrupsionit, përparimi në sektorët e tjerë do të mbetet i kufizuar.
Sa i përket cilësisë së qeverisjes, Kosova pritet të konvergojë e para me standardet e BE-së, me rreth 26 vite, e ndjekur nga Maqedonia e Veriut, 40 vite, Mali i Zi, me 57 vite dhe Shqipëria, 64 vite. Serbia është mbi 100 vjet larg, ndërsa Bosnjë-Hercegovina po largohet nga BE-ja.
Megjithëse të gjitha vendet qëndrojnë në nivele relativisht të ngjashme sot (rreth dy të tretat e BE-së), trendet e tyre ndahen ndjeshëm, disa po i afrohen ngadalë BE-së, të tjera po zhvendosen larg saj.
Mjedisi, fusha ku Ballkani po mbetet më larg Europës
NĂ«se ka njĂ« sektor ku Ballkani PerĂ«ndimor po has vĂ«shtirĂ«sitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r tâu afruar me Bashkimin Europian, ai Ă«shtĂ« mjedisi. Sipas Raportit tĂ« KonvergjencĂ«s 2025 tĂ« Institutit tĂ« VjenĂ«s pĂ«r Studime Ekonomike NdĂ«rkombĂ«tare (wiiw), asnjĂ« nga ekonomitĂ« e rajonit nuk po arrin tĂ« ngushtojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« domethĂ«nĂ«se hendekun me standardet europiane nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«.
Shqipëria paraqitet më mirë se vendet e tjera të rajonit, duke arritur 54.4% të nivelit të BE-së. Pas saj renditen Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut, me rreth 45%, ndërsa Kosova mbetet dukshëm më larg, me vetëm 22.2% të mesatares europiane.
Megjithatë, edhe Shqipëria, e cila kryeson rajonin, mbetet më shumë se një shekull larg standardeve të BE-së me ritmet aktuale të progresit.
Një nga arsyet kryesore pse Shqipëria dhe Mali i Zi paraqiten më mirë lidhet me përdorimin e energjisë së rinovueshme. Të dyja ekonomitë e kalojnë mesataren e BE-së në këtë tregues, kryesisht falë rolit të madh të hidrocentraleve.
Në anën tjetër, Kosova vazhdon të mbështetet gjerësisht te qymyri, duke mbetur ndër ekonomitë më intensive në karbon në Europë.
Megjithatë, raporti thekson se energjia e rinovueshme nuk mjafton për të kompensuar dobësitë në tregues të tjerë. Edhe menaxhimi i mbetjeve vazhdon të jetë një pikë e dobët në të gjithë rajonin.
Sipas wiiw, derisa ekonomitë e rajonit të modernizojnë industrinë, të rrisin eficiencën energjetike dhe të zbatojnë me rigorozitet standardet mjedisore, hendeku me Europën do të vazhdojë të mbetet i thellë.
Shqipëria dhe Kosova janë vlerësuar mbi 100 vjet larg nivelit të BE-së, ndërsa katër ekonomitë e tjera, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina dhe Serbia janë duke thelluar hendekun kohor për arritjen e standardeve të BE-së. Mjedisi është fusha ku konvergjenca duket më e largët dhe më rezistente.
Digjitalizimi, historia më e suksesshme e konvergjencës
Ndryshe nga mjedisi, digjitalizimi paraqitet si historia më pozitive e Ballkanit Perëndimor në procesin e afrimit me Bashkimin Europian. Sipas Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare, kjo është fusha ku rajoni ka arritur progresin më të shpejtë dhe ku disa vende janë tashmë pranë standardeve europiane.
Serbia kryeson me 93.1% të nivelit të BE-së, duke qenë praktikisht në prag të konvergjencës. Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut ndjekin me rreth 80%, ndërsa Bosnjë-Hercegovina ka arritur mbi 70%. Shqipëria renditet me 60.6%, ndërsa Kosova, me 66%.
Pavarësisht një rënieje të lehtë në vitin e fundit, Serbia mbetet lideri rajonal dhe, sipas projeksioneve të raportit, mund të arrijë nivelin mesatar të BE-së brenda vetëm tre vitesh. Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut konsiderohen gjithashtu histori suksesi, me perspektivë për të arritur standardet europiane brenda një dekade.
Një nga avantazhet kryesore të rajonit është përhapja e internetit. Në të gjashtë ekonomitë, aksesi i familjeve në internet është shumë pranë ose mbi mesataren e BE-së. Në disa vende, sektori i teknologjisë së informacionit po fiton peshë gjithnjë e më të madhe në ekonomi, ndërsa Serbia është afruar ndjeshëm me standardet europiane edhe në punësimin në sektorin e TIK-ut.
Megjithatë, sfidat mbeten të konsiderueshme. Eksportet e produkteve dhe shërbimeve të teknologjisë së informacionit vazhdojnë të jenë të kufizuara në pjesën më të madhe të rajonit. Sipas wiiw, hapi i ardhshëm nuk është më aksesimi i teknologjisë, por shndërrimi i saj në produktivitet, inovacion dhe eksporte me vlerë të shtuar të lartë.
Kjo është fusha me afatet më të shkurtra të arritjes së standardeve të BE-së në mbarë rajonin. Serbia është vetëm rreth 3 vite larg; Maqedonia e Veriut, 8 vite; Shqipëria, 11 vite dhe Mali i Zi, 18 vite, ndërsa Bosnjë-Hercegovina rreth 30 vite.
Përjashtimi i vetëm është Kosova, e cila mbetet mbi 100 vjet larg, pasi nuk ka bërë progres të fortë në digjitalizim.
Infrastruktura, hendeku më i madh dhe më i kushtueshëm
Nëse digjitalizimi është historia më e mirë e konvergjencës, infrastruktura fizike mbetet historia më problematike. Instituti i Vjenës identifikon këtë si fushën ku rajoni është më larg standardeve europiane dhe ku progresi po ecën me ritme tepër të ngadalta.
Maqedonia e Veriut renditet e para në rajon me 38.4% të nivelit të BE-së, e ndjekur nga Kosova dhe Serbia, me rreth 37%. Mali i Zi arrin në 30.6%, Bosnjë-Hercegovina në 23.2%, ndërsa Shqipëria mbetet në fund të renditjes me vetëm 14.1% të mesatares europiane.
Edhe pse shumica e vendeve kanë shënuar përmirësime të vogla gjatë vitit të fundit, raporti arrin në përfundimin se me ritmet aktuale, pothuajse të gjitha ekonomitë e rajonit mbeten më shumë se një shekull larg standardeve të Bashkimit Europian. Kosova madje konsiderohet në largim nga BE-ja në këtë shtyllë.
Dobësitë shfaqen pothuajse në të gjitha kategoritë. Rrjetet rrugore dhe hekurudhore mbeten të kufizuara, ndërsa kapacitetet energjetike dhe infrastruktura transportuese nuk po zgjerohen me shpejtësinë e nevojshme. Shqipëria paraqet hendekun më të madh, veçanërisht në infrastrukturën rrugore dhe hekurudhore.
Një nga përjashtimet e pakta pozitive janë investimet në autostrada. Kosova, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Mali i Zi kanë bërë përparim të dukshëm në këtë drejtim dhe mund të afrohen me standardet europiane brenda disa dekadave. Megjithatë, ky progres nuk mjafton për të kompensuar mungesat në pjesët e tjera të infrastrukturës.
Sipas wiiw, infrastruktura mbetet pengesa mĂ« e kushtueshme pĂ«r konvergjencĂ«n. Ndryshe nga reformat institucionale apo digjitalizimi, pĂ«rparimi nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ« kĂ«rkon investime shumĂ« tĂ« mĂ«dha, planifikim afatgjatĂ« dhe kapacitete tĂ« forta zbatimi. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, edhe nĂ« skenarĂ«t mĂ« optimistĂ« tĂ« integrimit europian, infrastruktura mbetet ndĂ«r fushat qĂ« do tĂ« kĂ«rkojĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« pĂ«r tâu afruar me standardet e BE-sĂ«.
Shqipëria, Bosnjë-Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia janë të gjitha mbi 100 vjet larg nivelit të BE-së, ndërsa Kosova është në largim. Pra asnjë vend i rajonit nuk është në rrugën për konvergjencë reale me standardet e BE-së me ritmin aktual.
Aktualisht ka mungesë akute të infrastrukturës fizike në Rajon, që kufizon çdo aspekt tjetër të zhvillimit ekonomik e social. /Monitor/kb
Login
