Që prej shtatorit të vitit të kaluar, projekti i Aeroportit të Vlorës ka hyrë në një sagë ligjore midis dy aksionerëve kryesorë që zotërojnë koncesionin. Ngërçi i krijuar nga ky rivalitet ka lënë të paqartë të ardhmen e një investimi strategjik, ndërkohë që qeveria ka zgjedhur të qëndrojë kryesisht si vëzhguese. Mabco, aksioneri me shumicën e aksioneve por pa të drejtën e votës, dhe 2A Group, aksioneri minoritar, por me të drejtën e administrimit, dhanë së fundmi për “Monitor” qëndrimet e tyre mbi konfliktin dhe ndikimin në projekt. Ndërsa situata merr karakter kompleks, humbjet që i vijnë vendit nga moszgjidhja e ngërçit janë të shumta: nuk janë pezull vetëm fluturimet, të cilave ende nuk u është caktuar një datë, por edhe marrëveshjet me garanci të turizmit, aktiviteti ekonomik lokal dhe potenciali për një arbitrazh ku Shqipëria ka pasur përvojë të hidhur disa herë së fundmi.
Nertila Maho
Më 20 prill 2021, rreth pesë vite më parë, qeveria shqiptare nënshkroi kontratën koncesionare me konsorciumin fitues për ndërtimin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës. Në atë kohë, Mabetex Group mbante 58% të aksioneve, YDA Group, 40%, dhe 2A Group SH.P.K, 2%, ndërsa vlera e investimit ishte parashikuar në 104 milionë euro.
Në një ceremoni zyrtare asokohe, Kryeministri Edi Rama e përshkroi projektin me tone entuziaste, duke theksuar ndikimet ekonomike dhe turistike, dhe duke e paraqitur si pjesë të vizionit të tij për “katër porta të Shqipërisë drejt qiellit”, në referencë të rrjetit të aeroporteve që planifikohej të ndërtoheshin.
Në 8 shtator 2022 turqit e YDA vendosën të dilnin nga ortakëria për Aeroportin e Vlorës duke shitur kuotat e tyre tek MACBO i cili u bë mbajtës i 98% të aksioneve.
Sot, ky projekt, dikur i përgëzuar për vizualizimet 3D, mbetet një kantier ku një pjesë e punimeve është përfunduar, ndërsa të tjera vazhdojnë pa një datë zyrtare për fillimin e operimit tregtar. Konflikti midis aksionerëve ka bllokuar procesin dhe ka çuar çështjet në nivele të ndryshme të gjyqësorit.
Qeveria, përmes Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, ka zgjedhur të mos marrë një qëndrim publik aktiv, duke mbetur në rolin e vëzhguesit, edhe pse investimi mbetet strategjik dhe nën monitorimin e saj gjatë ndërtimit.
Situata aktuale dhe pasiguria për fillimin e operimeve
Tri ditë para zgjedhjeve parlamentare të 2025, më 8 maj, u zhvillua një ceremoni simbolike ku kryeministri nënvizonte planet për rrjetin e aeroporteve në vend, Behgjet Pacolli u ul me avionin e parë në pistën e Aeroportit të Vlorës. Qeveria e quajti këtë fluturim si “certifikues” dhe premtoi se ai do të shërbente si hap për nisjen e operimit të afërt.
Në atë kohë, operatorët turistikë prisnin nisjen e fluturimeve charter dhe transferimin e turistëve direkt nga aeroporti në hotele. Për shkak të mosfunksionimit të aeroportit, operatorët turistikë u detyruan të rregullonin uljet në Tiranë dhe transfertat të bëheshin me autobus, duke shkelur marrëveshjet me garanci. Qeveria premtoi që vera e vitit 2026 do të shënonte patjetër fillimin e fluturimeve.
Por sot, ndërsa konflikti gjyqësor vazhdon, Aeroporti i Vlorës mbetet në pasiguri, pa një datë të qartë për operim. Kur u kontaktua nga “Monitor”, 2A Group, që ka të drejtën e administrimit, deklaroi se synimi është nisja e operimit në fund të qershorit 2026. “Aktualisht po bëhen përpjekje maksimale për të rikuperuar kohën e humbur dhe për të përshpejtuar punimet dhe proceset që lidhen me vënien në operim të aeroportit.
Objektivi ynë është që fundi i muajit qershor të shënojë edhe fillimin e operimit, në mënyrë që sezoni veror i vitit 2026 ta gjejë Jugun e Shqipërisë me fluturime të rregullta dhe lidhje ajrore ndërkombëtare”, u shpreh kompania.
Megjithatë, burime nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë thanë se, pavarësisht avancimit të punimeve, 2A Group ka kërkuar më shumë kohë dhe se fillimi i operimit nuk duket i arritshëm në qershor.
Nga ana tjetër, Mabco, aksioneri me shumicën e aksioneve, deklaroi në shkurt se nëse ngërçi zgjidhet, punimet mund të përshpejtohen dhe certifikimet e nevojshme për operim të përfundojnë brenda disa muajve, por pa dhënë garanci nëse vera e 2026 është e arritshme.
Zanafilla e përplasjes në gjykata, saga ligjore që po zvarrit projektin
Ajo që shohim sot është një sagë ligjore që po teston kufijtë e drejtimit dhe menaxhimit të një korporate dhe qëndrueshmërinë e vendimeve gjyqësore në Shqipëri. Mosmarrëveshja mes Mabco Constructions SA dhe 2A Group mbi kontrollin e shoqërisë koncesionare që zhvillon Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës, është shndërruar në një rast kompleks me ndikime të shumta institucionale dhe ekonomike.
Ngjarjet nisën në shtator 2025, kur 2A Group paraqiti pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit (QKB) një kërkesë për regjistrimin e kontratës së shitjes së kuotave nga Mabco, përmes së cilës pretendonte të fitonte një pjesë të konsiderueshme të kapitalit të shoqërisë “Vlora International Airport” (VIA), prej 47%.
QKB refuzoi regjistrimin, duke kërkuar dokumentacion shtesë që lidhej me miratimet e nevojshme ligjore, përfshirë autorizimet nga institucionet shtetërore dhe nga banka financuese, Banka Kombëtare Tregtare (BKT) ndaj së cilës kompania ka një kredi në vlerën 57 milionë euro. Ky refuzim e zhvendosi konfliktin në dyert e gjykatës.
Në përgjigje, Mabco ndërmori hapat e saj, së pari një kallëzim penal ndaj disa individëve të përfshirë në proces dhe së dyti, një padi civile në Gjykatën e Shkallës së Parë në Tiranë, duke kërkuar njohjen e pronësisë mbi 47% të kuotave të kundërshtuara dhe shpalljen e pavlefshme të kontratës së shitjes. Paralelisht, edhe 2A Group nisi një seri kërkesash për masa sigurimi padie.
Vendimi i parë i tillë, i dhënë në tetor 2025, vendosi pezullimin e së drejtës së votës së Mabco-s në asamblenë e përgjithshme të VIA-s dhe ndalimin e çdo vendimmarrjeje të kësaj strukture. Ky vendim u mor pa dëgjuar palët e prekura, një praktikë që, ndonëse e lejuar në raste urgjente, sipas Mabco mbetet e diskutueshme.
Ndërsa çështja ishte në Apel, dinamika e konfliktit u përshkallëzua. Në dhjetor 2025, 2A Group zhvilloi një mbledhje të asamblesë së përgjithshme të VIA-s pa pjesëmarrjen e Mabco-s, duke emëruar një administrator të ri. Ky vendim u regjistrua në QKB, duke i dhënë efekt juridik të menjëhershëm, pavarësisht kundërshtimeve të palës tjetër.
Pak ditë më vonë, një vendim i dytë për sigurimin e padisë nga Gjykata e Shkallës së Parë pezulloi efektet e këtij emërimi, duke kufizuar kompetencat e administratorit të ri, veçanërisht në lidhje me transfertat financiare dhe vendimet që mund të ndikonin strukturën e kapitalit. Ndryshe nga vendimi i parë, kjo procedurë përfshiu dëgjimin e të gjitha palëve.
Më 22 dhjetor 2025, Gjykata e Apelit ndërhyri në çështje, duke modifikuar vendimin fillestar. Ajo riktheu në masë të konsiderueshme të drejtat e Mabco-s si aksioner, por vendosi kufizime specifike mbi aftësinë e saj për të disponuar kuotat (47%-i) që janë shkak i konfliktit. Ky vendim u interpretua si një përpjekje për të balancuar interesat e palëve dhe për të lejuar, që shoqëria të vijonte me aktivitetin e saj normal teksa paralelisht procesi gjyqësor vazhdonte.
Por, vetëm një ditë më pas, një tjetër vendim nga Gjykata e Shkallës së Parë riktheu të njëjtin penalizim për Mabco, duke pezulluar sërish të drejtën e votës dhe çdo të drejtë që rrjedh nga zotërimi i kuotave të saj, deri në përfundimin e çështjes në themel. Ky vendim u la më pas në fuqi nga Gjykata e Apelit në shkurt 2026, duke krijuar një situatë ku vendime të ndryshme gjyqësore, të dhëna në shumë pak kohë, kanë krijuar konfuzion të gjerë dhe kanë rritur pasigurinë për atë se çfarë realisht po ndodh.
Rezultati sot është një ngërç me projektin e Aeroportit të Vlorës. Në njërën anë kemi një aksioner shumicë, por që nuk ka thuajse të drejta mbi shoqërinë dhe në anën tjetër, aksionerin minoritar, që ka kontrollin e shoqërisë. Sot të dy palët mbeten në një betejë të hapur. Në praktikë, kjo duket sikur ka copëzuar vendimmarrjen për një prej projekteve më të rëndësishme në vend dhe pasojat nuk mund të mos reflektohen tek ecuria e zbatimit të kontratës së aeroportit.
Ndërsa proceset gjyqësore vijojnë dhe një vendim përfundimtar mbetet ende për t’u dhënë, e ardhmja e projektit të Aeroportit të Vlorës mbetet e lidhur ngushtë me zgjidhjen e këtij konflikti. Deri atëherë, pasiguria ligjore dhe institucionale pritet të vazhdojë të ndikojë jo vetëm palët e përfshira, por edhe më gjerë.
Ngërçi
Rezultati sot është një ngërç me projektin e Aeroportit të Vlorës. Në njërën anë kemi një aksioner shumicë, por që nuk ka thuajse të drejta mbi shoqërinë dhe në anën tjetër, aksionerin minoritar, që ka kontrollin e shoqërisë. Sot të dy palët mbeten në një betejë të hapur. Në praktikë, kjo duket sikur ka copëzuar vendimmarrjen për një prej projekteve më të rëndësishme në vend dhe pasojat nuk mund të mos reflektohen tek ecuria e zbatimit të kontratës së aeroportit.
Pretendimet e Mabco për situatën e krijuar
Kompania Mabco, në pretendimet e saj, nënvizon se kontrata e shitjes për 47% të aksioneve, megjithëse ekziston si dokument i nënshkruar, nuk ka asnjë fuqi ligjore.
“Ajo është firmosur nga z. Valon Lluka, bazuar në një prokurë që ai ka marrë nga ortaku i vetëm i Mabco-s, z. Behgjet Pacolli. Sidoqoftë, Kontrata e shitjes në fjalë është absolutisht e pavlefshme për arsyet si vijon:
Kontrata e Shitjes është absolutisht e pavlefshme, pasi është kryer në shkelje të rregullave të përfaqësimit të Mabco-s. Kontrata e Shitjes përmban si anekse të saj një vendim të ortakut të vetëm të Mabco-s të nënshkruar nga z. Behgjet Pacolli, si dhe një prokurë të posaçme të lëshuar nga Mabco, e cila gjithashtu është nënshkruar nga z. Behgjet Pacolli, përpara së njëjtës notere, znj. Valbona Sh. Selimi. Prokura është akti që z. Valon Lluka (ish-administrator i VIA-s) pretendon se bazohet të ketë marrë autoritetin për të nënshkruar Kontratën e Shitjes në emër të Mabco-s.
Siç bëhet e qartë, si nga statuti i Mabco-s, ashtu edhe nga ekstrakti zyrtar i Mabco i nxjerrë nga regjistri tregtar i Zvicrës, personat e vetëm që mund të përfaqësojnë Mabco-n tek të tretët dhe të marrin përsipër të drejta dhe detyrime në emër të saj, apo që kanë të drejtë të delegojnë/caktojnë përfaqësues me prokurë apo autorizim për të marrë vendime apo për të përfaqësuar Mabco-n, janë shtetasit si vijon: (1) Emin Pacolli; (2) Agim Pacolli (3) Habibe Bunjaku; dhe (4) Lucina Maesani, të gjithë anëtarë me të drejta të plota dhe individuale të Këshillit të Administrimit të Mabco-s.
Kjo duhet të kishte qenë e qartë dhe për vetë noteren që ka noterizuar këto akte, sepse ekstrakti zyrtar i Mabco, i cili i është bashkëlidhur Kontratës së Shitjes si aneks, e bën krejtësisht të qartë se personat e vetëm që kanë të drejtë firme janë katër personat të identifikuar më lart. Emri i çdo personi tjetër të vendosur aty ka një vizë sipër tij që tregon që nuk ka më të drejtë firme.
Padyshim që njësoj e qartë duhet të ishte dhe për z. Lluka dhe z. Ademi, të cilët jo vetëm që njësoj si noterja kanë parë aneksin bashkëlidhur Kontratës së Shitjes, por edhe sepse për shkak të cilësive që gëzonin ishin më se të qartë se kush e përfaqësonte ligjërisht Mabco-n. Edhe ju vetë si media, nga verifikimi i thjeshtë i ekstraktit tregtar të Mabco, i bashkëlidhur Kontratës së Shitjes, jeni plotësisht të aftë të konstatoni qartësisht se Kontrata e Shitjes është nënshkruar nga një person që nuk gëzonte autoritet përfaqësimi.
Për rrjedhojë e sa më sipër, çdo dokument që nuk është i firmosur nga ndonjë prej personave të mësipërm nuk është i vlefshëm dhe nuk përfaqëson shoqërinë Mabco. Duke qenë se prokura është nënshkruar nga z. Behgjet Pacolli, i cili në bazë të statutit të Mabco dhe ligjit zviceran nuk ka tagër që të krijojë të drejta apo detyrime për Mabco ndaj palëve të treta, ajo është e pavlefshme.
Si rrjedhojë z. Lluka nuk ka pasur autoritetin për të nënshkruar Kontratën në emër të Mabco dhe nënshkrimi i saj është bërë në kundërshtim me ligjin zviceran dhe atë shqiptar. Kontrata e Shitjes është absolutisht e pavlefshme, pasi bie në kundërshtim me parashikimet e legjislacionit të koncesioneve dhe Kontratës së Koncesionit VIA është një shoqëri koncesionare, e cila vepron në përputhje me ligjin shqiptar dhe në veçanti me ligjin 125/2013 “Për koncesionet dhe Partneritetin Publik-Privat” (në vijim “Ligji për Koncesionet”) si dhe Kontratën e Koncesionit. Si Ligji për Koncesionet, ashtu dhe Kontrata e Koncesionit, kanë vendosur kufizime të qarta për transferimin e kuotave pa miratimin e autoriteteve publike.
Ndërkohë rezulton se z. Valon Lluka dhe 2A Group si palët nënshkruese të Kontratës së Shitblerjes e kanë vendosur që transferimi i kuotës ka ndodhur që në datë 03.04.2025, pavarësisht se nuk është marrë asnjë miratim nga Ministria e Infrastrukturës dhe e Energjisë, si dhe Ministria e Financave.
Veprimi i palëve nënshkruese është krejtësisht në kundërshtim me parashikimin e nenit 32, pika 3, të Ligjit për Koncesionet, i cili kërkon miratimin e autoritetit kontraktor (në këtë rast të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë), si dhe të Ministrisë së Financave, si dhe të nenit 18.2 (a) të Kontratës së Koncesionit, i cili rithekson që kërkohet miratimi paraprak me shkrim i autoritetit kontraktor.
Mabco është informuar zyrtarisht me shkresën e datës nr. 1964 prot, datë 17.02.2026 nga ana e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë që Ministria nuk ka administruar asnjë kërkesë për miratimin e transferimit dhe as nuk ka dhënë ndonjë miratim. Kontrata e Shitjes është absolutisht e pavlefshme pasi është në kundërshtim me marrëveshjen e kredisë dhe marrëveshjen siguruese të lidhur me BKT-në.
Sipas Marrëveshjes së Kredisë që VIA ka me BKT-në, çdo ndryshim në strukturën kapitale të VIA-s, përfshirë transferimin e kuotave, kërkon pëlqimin paraprak me shkrim të bankës. Po ashtu, sipas Marrëveshjes Siguruese, secili zotërues i kuotave duhet të ruajë pronësinë e pjesës së tij deri në ekzekutimin e kolateralit, duke e bërë çdo transferim pa miratimin e BKT-së të pavlefshëm.
Për rrjedhojë, çdo ndryshim, në çfarëdo forme, i strukturës pronësore apo kapitale të VIA-s, përfshirë transferimin e drejtpërdrejtë të kuotave të kapitalit, ishte dhe mbetet i kushtëzuar nga pëlqimi paraprak, i shprehur dhe me shkrim i Bankës Kombëtare Tregtare, miratim i cili nuk është dhënë dhe, për pasojë, nuk ka ekzistuar në asnjë moment.
Kontrata e Shitjes është nënshkruar si rrjedhojë e veprimeve të dënueshme penalisht të shtetasve V. Lluka, V. Ademi dhe V. Vata. Akteve të përdorura për nënshkrimin e Kontratës së Shitjes (si prokurës ashtu edhe vendimit të ortakut) u janë vënë nënshkrimet e z. Behgjet Pacolli në mirëbesim, gjatë pushimeve dhe pa dijeni për përmbajtjen reale dhe pasojat ligjore.
Z. Lluka e ka mashtruar z. Pacolli, duke e bindur se ato akte ishin akte të tjera të nevojshme për shoqërinë. Pas afro dy vitesh, dokumentet u përdorën për nënshkrimin e kontratës së shitjes së kuotave në vitin 2025, në favor të 2A Group, pa dijeninë dhe pa miratimin e Këshillit të Administrimit të Mabco-s.
Ndërkohë, z. Valon Ademi, në bashkëpunim të plotë me z. Lluka, ka pranuar dhe nënshkruar kontratën, duke pasur dijeni të plotë mbi mënyrën e ligjshme të përfaqësimit të Mabco-s, të reflektuar qartë në regjistrin tregtar zviceran. Në dijeni absolute të këtij fakti ka qenë edhe noterja Valbona Selimi, e cila kryente të gjitha aktet noteriale. Pavarësisht kësaj, ajo veproi duke ditur mungesën e legjitimitetit të përfaqësimit dhe madje deklaroi në aktet noteriale se nënshkrimi i z. Pacolli kishte ndodhur në praninë e saj, gjë e cila nuk është e vërtetë, pasi z.
Pacolli nuk e njeh dhe nuk e ka takuar asnjëherë noteren. Pra Kontrata, jo vetëm që është nënshkruar në shkelje të legjislacionit civil dhe administrativ, por edhe në shkelje të legjislacionit penal, pasi duke kryer veprimet penalisht të dënueshme sa më sipër, z. Lluka dhe z. Ademi kanë konsumuar veprën penale të mashtrimit, të parashikuar në nenin 143 të Kodit Penal, me qëllim përvetësimin e paligjshëm të 47% të kuotave që Mabco Constructions SA zotëron te VIA.
Noterja Valbona Selimi ka “certifikuar paligjshmërinë” e këtyre veprimeve, duke konsumuar veprën penale të shpërdorimit të detyrës, të parashikuar në nenin 248 të Kodit Penal” pretendon Mabco.
Pretendimet e 2A Group për situatën e krijuar
Të pyetur nga “Monitor”, përfaqësues të 2A Group dërguan një përgjigje zyrtare me email lidhur me situatën aktuale të Aeroportit të Vlorës, përplasjet në gjykatë me ortakun tjetër.
“Për më shumë se gjashtë muaj, shoqëria koncesionare ‘Vlora International Airport’ (VIA) është përballur me një situatë jashtëzakonisht të rëndë dhe të pazakontë, sepse rreziku më i madh për projektin nuk ka ardhur nga jashtë, por nga brenda vetë strukturës së saj aksionere. Konkretisht, shoqëria është përballur me veprime të aksionerit tjetër, Mabco Constructions, të cilat pas analizimit të dokumentacionit kontraktual dhe zhvillimeve të mëvonshme, treguan se ky aksioner nuk vepronte më në interes të shoqërisë koncesionare dhe të projektit të aeroportit.
Pas zbulimit dhe analizimit të marrëveshjes së lidhur nga Mabco me strukturën Delphos Securities SARL – Compartment Bernina, u bë e qartë se kjo marrëveshje ishte një strukturë përmes së cilës projekti koncesionar dhe shoqëria VIA duhet të vendoseshin nën kontrollin ekonomik dhe financiar të një strukture të tretë “offshore”.
Vetë klauzolat e kësaj marrëveshjeje tregojnë se Mabco kishte marrë detyrime të forta kontraktore për ta futur shoqërinë koncesionare në regjimin e kësaj kontrate dhe për ta detyruar atë të veprojë sipas kushteve të përcaktuara nga ‘kreditori’.
Në praktikë, kjo do të thotë se aksioneri në fjalë nuk përfaqësonte më interesin e shoqërisë koncesionare, të projektit apo të aksionerëve të saj, por vepronte si një instrument për të realizuar detyrimet që kishte marrë ndaj kësaj strukture të fshehtë dhe të dyshimtë. Me fjalë të tjera, përmes kësaj marrëveshjeje ekzistonte rreziku real që Aeroporti i Vlorës dhe vetë shoqëria koncesionare të përfundonin nën kontrollin ekonomik dhe menaxherial të një strukture offshore përmes mekanizmave të borxhit.
Përballë kësaj situate, 2A Group ka ndërmarrë menjëherë veprimet e nevojshme ligjore. Janë paraqitur kallëzime penale, janë dorëzuar prova dhe dokumentacion që lidhen me veprimet e ndërmarra nga Mabco dhe përfaqësuesit e saj, dhe tani presim që Prokuroria të bëjë punën e saj dhe të sqarojë plotësisht përgjegjësitë përkatëse.
Paralelisht me këtë proces, kemi ndërmarrë edhe veprimet e nevojshme në planin civil. Çështja është aktualisht në shqyrtim nga gjykatat dhe ekziston një masë sigurimi e vendosur nga gjykata, e cila pezullon ushtrimin e të drejtave të vendimmarrjes së Mabco në shoqërinë koncesionare. Kjo masë është marrë pikërisht për të mbrojtur integritetin e shoqërisë dhe për të garantuar që projekti të mos vendoset nën një regjim kontrolli që nuk është transparent dhe që mund të ketë pasoja serioze për projektin dhe për interesin publik.
Në këtë kontekst, ekziston edhe një çështje shumë e rëndësishme transparence që duhet t’i shpjegohet opinionit publik. Kur bëhet fjalë për një projekt strategjik si Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës, është e papranueshme që përmes një marrëveshjeje të lidhur në fshehtësi të krijohet mundësia që kontrolli i projektit të kalojë te një strukturë offshore për të cilën publiku nuk di asgjë.
Për këtë arsye, ne besojmë se aksioneri tjetër dhe përfaqësuesit e tij kanë një detyrim të drejtpërdrejtë ndaj opinionit publik shqiptar për të treguar qartë kush qëndron realisht pas strukturës Delphos dhe Compartment Bernina, cilët janë investitorët që përfaqëson kjo strukturë dhe pse është përdorur një mekanizëm i tillë për një projekt koncesionar të një aeroporti shqiptar.
Kur një projekt i tillë lidhet me interesa të mëdha publike dhe ekonomike, transparenca mbi strukturën reale të kontrollit dhe mbi investitorët që qëndrojnë pas saj nuk është thjesht një çështje korporative, por një çështje që i përket drejtpërdrejt opinionit publik. Pavarësisht këtyre zhvillimeve, për ne përparësi mbetet realizimi i projektit të aeroportit. Aktualisht po bëhen përpjekje maksimale për të rikuperuar kohën e humbur dhe për të përshpejtuar punimet dhe proceset që lidhen me vënien në operim të aeroportit.
Objektivi ynë është që fundi i muajit qershor të shënojë edhe fillimin e operimit të Aeroportit të Vlorës, në mënyrë që sezoni veror i vitit 2026 ta gjejë Jugun e Shqipërisë me fluturime të rregullta dhe me lidhje ajrore me shumë destinacione ndërkombëtare.
Ne besojmë se ky projekt është shumë i rëndësishëm për zhvillimin e turizmit dhe të ekonomisë së rajonit dhe mbetemi të përkushtuar për ta çuar përpara, pavarësisht pengesave që kemi hasur gjatë kësaj periudhe”, nënvizon 2A Group në përgjigjen e tij.
A do fillojë fluturimet Vlora?!
Pavarësisht këtyre zhvillimeve, për ne përparësi mbetet realizimi i projektit të aeroportit. Aktualisht po bëhen përpjekje maksimale për të rikuperuar kohën e humbur dhe për të përshpejtuar punimet dhe proceset që lidhen me vënien në operim të aeroportit.
Objektivi ynë është që fundi i muajit qershor të shënojë edhe fillimin e operimit të Aeroportit të Vlorës, në mënyrë që sezoni veror i vitit 2026 ta gjejë Jugun e Shqipërisë me fluturime të rregullta dhe me lidhje ajrore me shumë destinacione ndërkombëtare.
Kredia nga Delphos, “përplasja” mes Mabco dhe 2A Group
Pika më e fortë e përplasjes mes Mabco Constructions dhe 2A Group duket të jetë marrëveshja e financimit që Mabco ka siguruar nga Delphos Securities SARL dhe Compartment Bernina. 2A Group tha për “Monitor” se disa klauzola të marrëveshjes kërkojnë vëmendje të veçantë.
“Në veçanti, disa klauzola të kësaj marrëveshjeje janë shumë domethënëse. Për shembull:
Klauzola që detyron Mabco të sigurojë që VIA të veprojë sipas kushteve të kreditorit:
Clause 23.4 – VIA Side Letter: “Until the VIA Accession Date, the Borrower shall procure that VIA complies with the terms of the VIA Side Letter.” Klauzola që parashikon aderimin e detyrueshëm të VIA në marrëveshje si “Additional Borrower”, duke e përfshirë shoqërinë koncesionare direkt në strukturën e borxhit: Clause 23 – Accession of VIA: “No later than thirty days after the Scheduled Completion Date, the Borrower shall procure that VIA accedes to this Agreement as Additional Borrower.”
Klauzola të sigurisë financiare që vendosin peng mbi llogaritë dhe të ardhurat e aeroportit, duke i dhënë kreditorit kontroll të drejtpërdrejtë mbi flukset financiare të projektit.
Këto dispozita krijojnë një situatë ku shoqëria koncesionare rrezikon të humbasë pavarësinë financiare dhe vendimmarrëse, sepse vendimet strategjike bëhen të varura nga struktura financiare e tretë”, thotë 2A Group. Mabco i kundërshton këto pretendime, duke i cilësuar si “të pavërteta, spekulative dhe të pambështetura në fakte ose prova konkrete”.
“Marrëveshja e financimit ndërmjet Mabco Constructions SA dhe Delphos Securities SARL është një kontratë standarde ndërkombëtare huaje, e zakonshme dhe e domosdoshme në një ekonomi tregu funksionale, veçanërisht për projekte të mëdha infrastrukturore si aeroportet.
2A Group përpiqet të shtrembërojë përmbajtjen e kësaj marrëveshjeje, duke paraqitur të drejta normale të huadhënësit, si e drejta për informim për veprime të rëndësishme apo kërkesa për garanci financiare si një “shitje të maskuar” ose lënien kolateral të Aeroportit të Vlorës. Ky interpretim është juridikisht i pasaktë dhe faktikisht i pabazuar”, gjykon Mabco.
Kompania vlerëson se kontrata me Delphos është një kontratë tipike rifinancimi në kuadër të financimit të projekteve (project financing). Sipas saj kontrata e huasë ekzistuese me BKT për 56 milionë euro është e garantuar vetëm nga asetet e patundshme të Mabco, me vlerë mbi 120 milion euro, të bllokuara për këtë qëllim. Kur projekti bëhet operacional, kontrata me Delphos i mundëson Mabco-s të shlyejë kredinë ekzistuese me BKT, të çlirojë asetet e bllokuara dhe të financojë projektin pa rrezikuar VIA-n apo projektin.
“Është e rëndësishme të sqarohet se VIA nuk është palë në këtë kontratë kredie dhe projekti i Aeroportit të Vlorës nuk është lënë si kolateral. VIA mund të bëhet palë vetëm pas përmbushjes së disa kushteve, përfshirë miratimet nga autoritetet kompetente.
Mabco nuk ka vendosur si kolateral kuotat e saj në VIA, por vetëm të ardhurat që i takojnë si dividend nga aktiviteti i VIA-s, sipas praktikave të zakonshme financiare. Edhe sikur të kishte ndodhur ndryshe, kjo mbetet praktikë normale sepse edhe 2A Group vetë ka lënë kuotat e VIA-s si garanci te BKT.
Çdo pretendim se Aeroporti i Vlorës është lënë apo mund të lihet kolateral, ose se bëhet fjalë për një ‘shitje të fshehtë’, është i pasaktë dhe një absurditet juridik. Aeroporti i Vlorës është pronë e shtetit shqiptar dhe nuk mund të lihet kolateral në asnjë marrëveshje financimi.
Akuzat për tentativa për marrje kontrolli ose pronësie nga persona të lidhur me Rusinë janë plotësisht të pabazuara, spekulative dhe keqdashëse. Marrëveshja mbetet një transaksion financiar i ligjshëm, transparent dhe në përputhje me ligjet shqiptare. Fondet vijnë nga institucione si DFC, IFC dhe US-Exim Bank. Delphos dhe strukturat përbërëse, përfshirë Compartment Bernina, janë të ligjshme sipas ligjit zviceran”, – nënvizon Mabco.
Punimet dhe kërkesa për auditimin e pavarur të sigurisë
Në tetor 2025, Mabco kërkoi që Asambleja e Ortakëve të VIA-s, e planifikuar për 20 shtator 2025, të përfshinte miratimin e një auditimi teknik të pavarur mbi punimet e kryera deri atëherë, si nga Mabco ashtu edhe nga 2A Group. Megjithatë, kjo nuk u mundësua për shkak të bllokimit të asamblesë dhe pezullimit të votës së Mabco-s, një vendim i urgjencës i Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, përmes Vendimit të Parë të Sigurimit të Padisë.
Pavarësisht pengesave ligjore, më 22 dhjetor 2025, sapo Gjykata e Apelit i ktheu të drejtën e votës, Mabco angazhoi SGS, një shoqëri ndërkombëtare për certifikime teknike, për të verifikuar dhe për të certifikuar të gjitha punimet në Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës, duke përfshirë veçanërisht pistën e ndërtuar nga 2A Group, si dhe punimet e realizuara nga vetë Mabco. Megjithatë, vota e Mabco-s u pezullua sërish, duke e bërë të pamundur miratimin e auditimit të pavarur.
Gjatë një konference për shtyp në shkurt të këtij viti, Mabco përsëriti kërkesën për një auditim të pavarur ndërkombëtar për çështjet e sigurisë. Kompania i drejtoi zyrtarisht Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, duke i paraqitur problematikat konkrete dhe duke i ofruar të mbulojë kostot e auditimit me qëllim garantimin maksimal të sigurisë për përdoruesit e aeroportit. “Fatkeqësisht, edhe për këtë kërkesë, pavarësisht se duhet të jetë në interesin primar të MIE, nuk kemi marrë asnjë përgjigje”, vlerëson Mabco.
Historiku i kontratës së Aeroportit të Vlorës
Mabco, së bashku me 2A Group dhe YDA Insaat Sanayi Ve Ticaret A.S (“YDA”), morën pjesë në një konsorcium ofertues për koncesionin e projektimit, ndërtimit, operimit, mirëmbajtjes dhe transferimit të Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës, një procedurë të organizuar nga Ministria e Infrastrukturës dhe e Energjisë (MIE) e Shqipërisë. Konsorciumi rezultoi fitues dhe u lidh Kontrata e Koncesionit me MIE-n si Autoritet Kontraktor.
Për të zbatuar koncesionin, u themelua VIA sh.p.k. Në themel, Mabco zotëronte 58% të kuotave, YDA, 40%, dhe 2A Group, 2%. Me kontratën nr. 5949 rep., nr. 2120 kol., datë 8 shtator 2022, kuotat e YDA u transferuan te Mabco. Pas miratimit nga MIE dhe regjistrimit në Qendrën Kombëtare të Biznesit, përbërja e aksionerëve ndryshoi: Mabco, 98% dhe 2A Group, 2%.
Aeroporti i Vlorës ka një periudhë koncesioni prej 35 vjetësh. Në dokumentet fillestare të koncesionit, qeveria garantonte kompensimin për mungesën e fitimit të koncesionarit deri në 138 milionë euro për 10 vitet e para të operimit nga trafiku i pasagjerëve, ndërsa shteti do të përfitonte 50% të të ardhurave vetëm nëse tejkalohej skenari optimist. Aeroporti është klasifikuar si kategori 4E.
Lexoni edhe:
Nga turizmi tek imazhi dhe Arbitrazhi, rreziku që vjen nga përplasja për VIA
The post Fluturim pezull: mes konflikteve të aksionerëve, a do të fillojë punë Aeroporti i Vlorës? appeared first on Revista Monitor.
Login
