❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 8 March 2026Main stream

Pse po shkërmoqen rrugët

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:12

Situata e rrugëve në Shqipëri paraqitet kritike, me rreth 30 shembje të rënda që rrezikojnë izolimin e segmenteve kyçe si Korridori VIII. Ekspertët vlerësojnë se shkaku kryesor i këtij degradimi është anashkalimi i standardeve teknike që në projektim e deri te zbatimi. Ndarja e pakuptimtë e akseve në shumë lote dhe supervizimi që kryhet formalisht nëpër kafene, po prodhojnë rrugë pa qëndrueshmëri. Inxhinierët denoncojnë mungesën e testeve bazë si CBR dhe masakrën mjedisore në shtratin e lumenjve, që destabilizon shpatet malore si në rastin e Korridorit VIII. Në ARRSH, hallkat e kontrollit të cilësisë rezultojnë jashtë funksionit, duke u mjaftuar me emërime studentësh pa përvojën e duhur teknike. Profesor Faruk Kaba jep disa këshilla se si situata mund të rikthehet në normalitet

 

Blerina Hoxha

Kohët e fundit kanë ndodhur rreth 30 shembje të shkallës së rëndë dhe të mesme në akset ndërurbane të vendit, më i madhi në Korridorin VIII, që rrezikon të lërë për muaj të tërë në izolim Juglindjen e vendit.

Pothuajse të gjitha rrugët e reja të ndërtuara vitet e fundit po përballen me probleme serioze, çarje, rrëshqitje, deformime apo edhe shembje të pjesshme të trupit të rrugës, tha një burim nga Autoriteti Rrugor Shqiptar me përvojë të gjatë në sektor.

Sipas tij, ndërtimi i një rruge është proces që kërkon standarde të forta nga projektimi dhe zbatimi, të cilat në shumë raste duket se janë anashkaluar ose zbatuar pjesërisht.

Eksperti i ARRSH-sĂ« tha se cilĂ«sia e dobĂ«t e punimeve vjen nga “shembja” e tĂ« gjithĂ« strukturave qĂ« garantojnĂ« cilĂ«sinĂ« e rrugĂ«s, qĂ« nisin qĂ« nga deformimi i termave tĂ« referencĂ«s, studimet e dobĂ«ta tĂ« projektimit dhe zbatimit, ndarja nĂ« shumĂ« lote dhe mungesa reale e supervizimit.

Inxhinieri profesor Faruk Kaba prej kohësh ka ngritur alarmin se investimet në rrugë në vendin tonë po bëhen në mungesë të plotë të profesionalizimit. Ai kërkon të ngrihet me urgjencë Instituti i Transportit në të cilin të jenë inxhinierët më të mirë, që të mund të certifikojnë projektet.

Sipas zotit Kaba, sado serioze që të jetë kompania që ndërton rrugët, shteti duhet të ketë një strukturë të fortë që të mbrojë interesat e tij, pasi infrastruktura ka rëndësi kritike dhe vlen për shumë breza.

Ai ka ideuar pothuajse të gjithë infrastrukturën rrugore në vendin tonë që para viteve 1990. Sipas tij, Shqipëria ka burime njerëzore të mjaftueshme dhe të besueshme për të ndërtuar vepra të standardeve europiane bashkëkohore, por shumica e tyre aktualisht janë të papunë, pasi për shkak të mënyrës se si po ndërtohen rrugët, nuk nevojiten ekspertët.

“Ajo qĂ« ndodh nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nĂ« veprat e infrastrukturĂ«s rrugore Ă«shtĂ« fakti se kompanitĂ« e ndĂ«rtimit i bĂ«jnĂ« tĂ« gjitha vetĂ«, qĂ« nga termat e referencĂ«s deri te supervizimi. NĂ« ARRSH ka drejtori qĂ« merren me kontrollin e cilĂ«sisĂ«, inspektimin dhe kolaudimin e rrugĂ«ve tĂ« reja, por asnjĂ«ra nuk e bĂ«n detyrĂ«n.

QĂ«llimisht emĂ«rohen studentĂ« qĂ« sapo kanĂ« pĂ«rfunduar studimet, tĂ« cilĂ«t ende nuk i kanĂ« konceptet pĂ«r detyrĂ«n qĂ« u kĂ«rkohet”, tha burimi nĂ« ARRSH.

Adrian Haçkaj, Drejtor Kërkimor i Institutit të Bashkëpunimit dhe Zhvillimit, i cili monitoron projektet që financon nisma e Ballkanit Perëndimor, tha se ka ardhur koha që kontratat e punimeve në infrastrukturën publike dhe sidomos në akset e rëndësishme rrugore të sigurohen.

Kjo Ă«shtĂ« njĂ« praktikĂ« e njohur dhe zbatohet nga bankat e zhvillimit. Kompania e sigurimit do tĂ« vinte “valvulat” e sigurisĂ« nĂ« momentin qĂ« i gjithĂ« zinxhiri mbikĂ«qyrĂ«s nuk funksionon.

 

30 shembjet e rrugëve, pse ndodhën

Një sërë segmentesh rrugore në vend, 30 të tilla të ndërtuara vitet e fundit, po shfaqin probleme stabiliteti dhe rrëshqitje.

Teksa qeveria bĂ«ri me faj shiun, burimi nĂ« ARRSH tha se kur ndĂ«rtohet njĂ« rrugĂ«, aq mĂ« tepĂ«r njĂ« segment nĂ« Korridorin VIII, qĂ« Ă«shtĂ« pjesĂ« e infrastrukturĂ«s kryesore europiane, projekti konceptohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« tillĂ« qĂ« t’u bĂ«jĂ« ballĂ« forcave madhore si tĂ«rmeteve dhe shirave dhe bĂ«het nĂ« pĂ«rputhje me kĂ«to ngjarje.

Sipas informacionit tĂ« siguruar, Unaza e Burrelit Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar mbi njĂ« masiv tĂ« paqĂ«ndrueshĂ«m, duke ngritur pikĂ«pyetje pĂ«r qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« afatgjatĂ« tĂ« kĂ«tij segmenti. Problem i ngjashĂ«m raportohet edhe nĂ« aksin Kuç–Qeparo, ku formacioni gjeologjik konsiderohet i paqĂ«ndrueshĂ«m dhe i prekur nga rrĂ«shqitjet e dheut.

RrĂ«shqitjet dhe deformimet janĂ« evidentuar edhe nĂ« njĂ« sĂ«rĂ« segmentesh tĂ« tjera, pĂ«rfshirĂ« akset Tepelenë–GjirokastĂ«r, Memaliaj–TepelenĂ«, Maliq–Lozhan, Moglicë–Lozhan, PĂ«rmet–ÇarshovĂ«, Boboshticë–DardhĂ«, Poçem–VllahinĂ« dhe Çorovodë–Hambull.

Në këtë situatë, vihet në dukje edhe roli kyç i supervizorit dhe drejtuesit të punimeve, të cilët konsiderohen garancia kryesore për zbatimin korrekt të kontratave dhe standardeve teknike, të cilat nuk kanë funksionuar, teksa duke mos pasur asnjë kontroll, kompanitë e ndërtimit përdorin materiale të dobëta dhe ndërtojnë duke u bazuar të ulja e kostove dhe jo të cilësia, tha burimi në ARRSH.

 

 

Ndarja në lote rrit abuzimin dhe ul cilësinë

Në Shqipëri ka një praktikë që përdoret gjithmonë ndarja e pak kilometrave në disa lote, kjo e bën të vështirë monitorimin e fondeve dhe cilësisë, tha inxhinieri.

Për shembull, për 25 kilometër të Unazës së Madhe të Tiranës numërohen gati 20 lote, ndërsa 14 lote janë për Korridorin VIII. Secili lot zakonisht ka një kontratë supervizimi. Copëzimi i projekteve në lote bëhet për të rritur vlerën e punimeve dhe korrupsionin, por ky copëzim kaq i madh cenon standardet e ndërtimit, tha inxhinieri në Autoritetin Rrugor Shqiptar.

Ndarja në shumë lote e një segmenti të shkurtër e prish vazhdimësinë e projektit, tha edhe eksperti Kaba. Një rrugë është një sistem i vetëm inxhinierik, ku përfshihen gjeologjia, drenazhimi, strukturat mbajtëse dhe shtresat rrugore duhet të projektohen si një tërësi, tha ai. Kur segmenti ndahet në shumë lote, secili kontraktor dhe secili projektues fokusohet vetëm në pjesën e vet.

Kjo sjell mungesë harmonizimi në zgjidhjet teknike, sidomos në zonat e ndërprerjes mes loteve, ku ndryshojnë zgjidhjet për muret mbajtëse, drenazhimin apo shtresat e rrugës.

Kur ka shumë lote krijohen edhe pikat e dobëta në kufijtë mes loteve. Problemet më të shpeshta në rrugë shfaqen pikërisht në këto pika lidhëse me lotëve që krijojnë diferenca në nivel, në trashësi shtresash, në sistemin e kullimit të ujërave apo në stabilizimin e terrenit.

Në terrene të paqëndrueshme, një ndërhyrje e pjesshme në një lot mund të ndikojë drejtpërdrejt në segmentin fqinj, duke shkaktuar rrëshqitje apo deformime që nuk mbulohen nga kontrata e askujt në mënyrë të qartë.

Gjithashtu, ekspertĂ«t pohojnĂ« se kur ka shumĂ« lote bĂ«het shumĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« pĂ«rcaktohet pĂ«rgjegjĂ«sia pĂ«r defektet. Çdo kompani mund t’ia atribuojĂ« problemin segmentit ngjitur, projektit fillestar apo kushteve gjeologjike. Kjo shpesh sjell vonesa nĂ« ndĂ«rhyrje dhe rrit koston e riparimeve.

Shembull mĂ« tipik janĂ« Rruga e Kombit dhe Unaza e Re. Kompania “Bechtel” ndĂ«rtoi nĂ« vitin 2008 pĂ«r dy vite segmentin nga Miloti nĂ« Kalimash, 60 kilometĂ«r nĂ« RrugĂ«n e Kombit me njĂ« standard tĂ« lartĂ«, teksa sa po kalon tunelin kuptohen ndryshimet nĂ« cilĂ«si dhe shtresat e asfaltit, pĂ«r shkak se rruga u nda nĂ« shumĂ« lote, ku punuan kompani shqiptare dhe punimet zgjatĂ«n mĂ« shumĂ« se 10 vite.

Kjo krijoi vonesa dhe shtesa fondesh dhe në fund, ndryshim standardi nga Kalimashi në Morinë.

E njëjta praktikë ndodhi në Unazën e Madhe dhe tani në Korridorin VIII. Ekspertët e konsiderojnë ndarjen në shumë lote praktikë me rrezik të lartë, sidomos në terrene të vështira gjeologjike.

 

Ka rënë hallka kryesore, supervizimi

Prej vitesh, funksioni i supervizimit në investimet e infrastrukturës rrugore është kthyer në formalitet, tha burimi në ARRSH. Kompanitë e supervizimit i zgjedhin vetë kompanitë e ndërtimit dhe zakonisht volumet e punimeve firmosen në baret e Tiranës dhe në kantiere nuk ka asnjë laborator që kontrollon cilësinë.

Zoti Kaba ka shumë rezerva për këtë hallkë që është shumë e rëndësishme për garancinë dhe cilësinë e punimeve në rrugë.

Detyra e një kompanie supervizimi gjatë ndërtimit të një rruge përfshin kontrollin e plotë të projektit, që nga fillimi i punimeve deri në dorëzimin e tyre final. Supervizori, sipas kontratave që zbatohen në Shqipëri, është garant i cilësisë, duke u siguruar që çdo fazë e ndërtimit të jetë në përputhje të plotë me projektin teknik, standardet ligjore dhe kushtet kontraktuale mes kompanisë që ndërton dhe qeverisë.

Supervizori e monitoron vazhdimisht kontraktorin që po kryen punimet, duke verifikuar nëse materialet e përdorura, si asfalti, betoni apo nënshtresat, i kalojnë testimet laboratorike për qëndrueshmëri dhe jetëgjatësi.

Përtej anës teknike, supervizori mban menaxhimin financiar të projektit. Ai është përgjegjës për matjen e saktë të volumeve të punës në terren dhe certifikimin e faturave që kontraktori i dërgon shtetit apo investitorit. Buxhetit i shtetit nuk kryen asnjë pagesë pa miratimin e supervizorit, i cili vërteton se puna e deklaruar është kryer realisht dhe me cilësinë e duhur.

Nëse gjatë rrugës hasen probleme të paparashikuara gjeologjike apo teknike, kompania e mbikëqyrjes analizon zgjidhjet e propozuara dhe vlerëson nëse kostoja shtesë është e nevojshme dhe e arsyeshme.

Gjithashtu, kompania e mbikëqyrjes luan rolin e administratorit të kantierit duke dokumentuar çdo detaj në ditarin e punimeve dhe duke u siguruar që afatet të respektohen me përpikmëri.

Një pjesë e rëndësishme e përgjegjësisë së saj është edhe siguria në punë dhe mbrojtja e mjedisit. Supervizori detyron kontraktorin të vendosë sinjalistikën e duhur për të mbrojtur qytetarët dhe punëtorët, si dhe kontrollon që mbetjet e ndërtimit të mos dëmtojnë zonat përreth.

NĂ« fund tĂ« procesit, Ă«shtĂ« kjo kompani qĂ« jep vlerĂ«simin pĂ«rfundimtar nĂ«se rruga Ă«shtĂ« e sigurt pĂ«r t’u hapur pĂ«r qarkullimin e mjeteve. Por kjo detyrĂ« kaq e rĂ«ndĂ«sishme nĂ« ShqipĂ«ri ka vite qĂ« Ă«shtĂ« formalisht, thonĂ« ekspertĂ«t e infrastrukturĂ«s rrugore, tĂ« cilĂ«t kujtuan pĂ«rgjimet e SPAK pĂ«r alarmin qĂ« ngriti kompania greke pĂ«r cilĂ«sinĂ« e punimeve nĂ« tunelin e LlogorasĂ«.

Tani në segmentin e Korridorit VIII duhet të jenë laboratorët e supervizimit, me ekip teknik të përhershëm në kantier, i përbërë nga inxhinierë rezidentë, specialistë gjeoteknikë, inxhinierë materialesh dhe laboratorë në terren, por në të vërtetë këto nuk ekzistojnë.

Ekipet e supervizimit duhet të ishin çdo ditë në terren për të ndjekur hap pas hapi çdo fazë të ndërtimit, nga gërmimet dhe mbushjet, te drenazhimi, muret mbajtëse, stabilizimi i shpateve dhe shtresat e rrugës. Analizat bëhen çdo ditë për çdo material që hidhet në rrugë, por kjo ka vite që nuk ndodh, tha burimi në ARRSH.

 

ARRSH, jashtë funksionit

Aktualisht në Autoritetin Rrugor Shqiptar janë tre drejtori që sigurojnë cilësinë e punimeve në zbatimin e kontratave të investimeve në rrugë. Ato janë Sektori i Menaxhimit të Projekteve të Brendshme, Sektori i Sigurimit të Cilësisë dhe Dorëzimit dhe Sektori i Mirëmbajtjes së Rrugës.

Në strukturën e Autoritetit Rrugor Shqiptar, këta tre sektorë operojnë si një zinxhir i pandërprerë që fillon nga ideimi i një projekti e deri te mirëmbajtja e tij pas shumë vitesh përdorimi, por burimi nga ARRSH tha se asnjë nga këto hallka nuk e kryen detyrën, përderisa të gjitha investimet po rezultojnë kolaps.

P.sh. sektori i Menaxhimit të Projekteve të Brendshme në AARSH funksionon si njësia qendrore ekzekutive për të gjitha investimet që financohen drejtpërdrejt nga paratë e taksapaguesve shqiptarë.

Ky sektor mbulon të gjithë ciklin e punës së një kantieri, duke filluar nga koordinimi i fillimit të punimeve e deri te monitorimi ditor i volumit të punës në terren.

SpecialistĂ«t e kĂ«tij sektori sigurohen qĂ« kompanitĂ« kontraktore t’u pĂ«rmbahen grafikĂ«ve tĂ« punĂ«s dhe qĂ« fondet publike tĂ« pĂ«rdoren me efikasitet, duke shmangur vonesat qĂ« mund tĂ« pengojnĂ« qarkullimin e qytetarĂ«ve.

Më pas, Sektori i Sigurimit të Cilësisë dhe Dorëzimit ka për detyrë të garantojë se ajo që është ndërtuar përputhet me standardet teknike dhe me sigurinë e kërkuar. Ky sektor kontrollon certifikatat e materialeve, kryen analiza laboratorike dhe inspekton çdo detaj përpara se rruga të merret zyrtarisht në dorëzim nga shteti.

Pa miratimin e këtij sektori, asnjë projekt nuk mund të konsiderohet i përfunduar, pasi ata mbajnë përgjegjësinë që rruga të mos pësojë dëmtime të parakohshme. Burimi në ARRSH thotë se kjo drejtori nuk kryen asnjë nga këto funksione.

Së fundmi, Sektori i Mirëmbajtjes së Rrugës është ai që garanton jetëgjatësinë e rrjetit rrugor, pasi investimi ka përfunduar. Ky sektor duhet të jetë vazhdimisht në gatishmëri për të adresuar amortizimin natyral, dëmtimet nga aksidentet ose problemet që shkaktojnë kushtet atmosferike.

Nga pastrimi i dëborës në zonat malore e deri te riparimi i sinjalistikës dhe shtresave asfaltike, ky sektor siguron që rrugët ekzistuese të mbeten të kalueshme dhe të sigurta në çdo kohë, duke parandaluar degradimin e mëtejshëm që do të kërkonte kosto shumë më të larta rikonstruksioni në të ardhmen.

Burimi nĂ« ARRSH tha se kjo drejtori e ka humbur efikasitetin tĂ«rĂ«sisht. “Po tĂ« bĂ«sh inspektime nĂ« akset kombĂ«tare tĂ« vendit pĂ«r muaj tĂ« tĂ«rĂ« nuk do tĂ« gjeni asnjĂ« punĂ«tor duke mirĂ«mbajtur rrugĂ«n. Fondet pĂ«r mirĂ«mbajtjen qĂ« janĂ« rreth 35 milionĂ« euro nĂ« vit janĂ« vjedhje tĂ« pastra”, – tha ai

 

Gërryerja e lumit për material, krim mjedisor dhe teknik

Projektet infrastrukturore në Korridorin VIII po përballen me një krizë të rëndë teknike dhe mjedisore. Gërmimet agresive dhe të pakontrolluara në shtratin e Lumit Shkumbin kanë degraduar plotësisht bazamentin e shpateve, duke shkaktuar ndryshimin e rrjedhës natyrore të ujit dhe destabilizimin e të gjithë zonës përreth.

Burimi në ARRSH tha se ndërhyrjet me mjete të rënda në rrjedhën e lumit kanë dëmtuar ekosistemin dhe kanë zhveshur themelet e shpateve malore, të cilat dikur mbaheshin nga struktura natyrore e gurëve dhe vegjetacionit.

Lumi i devijuar nga mbetjet e gërmimeve, tani po gërryen pjesët e poshtme të rrugës së re dhe asaj ekzistuese. Pa mbështetjen e bazamentit lumor, masivet e dheut kanë humbur ekuilibrin, tha eksperti.

Shembja e fundit nĂ« rrugĂ«n ekzistuese Elbasan – Librazhd nĂ« fshatin DragostunjĂ« Ă«shtĂ« edhe pasojĂ« gĂ«rmimit nĂ« lum. Inxhinieri nĂ« ARRSH tha se jo vetĂ«m ky aks, por i gjithĂ« shpati mbi zonĂ«n qĂ« Ă«shtĂ« gĂ«rmuar nĂ« lumĂ«, tani Ă«shtĂ« zonĂ« e brishtĂ« dhe priten shembje nĂ« vazhdim.

 

Lexoni edhe:

Inxhinierët kërkojnë reformë rrënjësore për investimet në rrugë

Si ra Korridori VIII

 

 

The post Pse po shkërmoqen rrugët appeared first on Revista Monitor.

Inxhinierët kërkojnë reformë rrënjësore për investimet në rrugë

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:10

Inxhinieri i njohur dhe profesori Faruk Kaba ka bërë thirrje për një qasje të re dhe më rigoroze në menaxhimin e veprave publike në Shqipëri. Sipas tij, cilësia dhe jetëgjatësia e rrugëve nuk mund të garantohen pa një kontroll të rreptë profesional dhe pa ndryshime thelbësore në strukturat ligjore e kontraktuale.

Ai ka renditur pesë pika kyçe që do të shërbenin si shtylla për një infrastrukturë moderne dhe të sigurt:

Sipas Prof. KabĂ«s, hapi i parĂ« drejt profesionalizimit Ă«shtĂ« krijimi i Urdhrit tĂ« inxhinierit. Ky organizĂ«m do tĂ« shĂ«rbente si njĂ« “filtĂ«r” pĂ«r licencimin, mbrojtjen e etikĂ«s profesionale dhe rritjen e pĂ«rgjegjshmĂ«risĂ«. “Duhet tĂ« kemi njĂ« institucion qĂ« garanton integritetin e inxhinierit dhe mbron profesionin nga ndĂ«rhyrjet jashtĂ«-teknike”, – shprehet z. Kaba.

Për të shmangur gabimet në projektim dhe për të ndjekur trendet botërore, ai propozon ngritjen e një Komiteti Shkencor për Rrugët.

Ky organ do të përbëhej nga ekspertët më të mirë të fushës, të cilët do të analizonin standardet teknike dhe do të jepnin konsulencë për projektet strategjike kombëtare dhe të jenë një filtër për projektet e investimeve në infrastruktura kyçe.

Një nga pikat më kritike mbetet jetëgjatësia e investimeve. Eksperti këmbëngul që kompanitë ndërtuese duhet të ofrojnë garanci mbi 10-vjeçare për veprat që dorëzojnë.

Kjo do t’i detyronte firmat tĂ« pĂ«rdornin materiale cilĂ«sore dhe tĂ« mos kursenin nĂ« proceset teknologjike, pasi çdo defekt pasues do tĂ« rĂ«ndonte mbi buxhetin e tyre dhe jo tĂ« shtetit.

NĂ« shumĂ« raste, dĂ«shtimi i njĂ« projekti vjen nga mungesa e mbikĂ«qyrjes nĂ« terren. Prof. Kaba thekson se duhet tĂ« funksionojnĂ« realisht kontrollet dhe supervizimet. “Supervizori nuk duhet tĂ« jetĂ« thjesht njĂ« firmĂ« mbi letĂ«r, por autoriteti qĂ« mban pĂ«rgjegjĂ«si ligjore pĂ«r çdo centimetĂ«r rrugĂ« tĂ« shtruar”, – nĂ«nvizon ai.

Z. Kaba propozon që asnjë kontratë ndërtimi të mos nënshkruhet pa përfshirë një plan të detajuar dhe të financuar për mirëmbajtjen afatgjatë. Sipas tij, është më e lirë të mirëmbash një rrugë vazhdimisht sesa ta rindërtosh atë nga e para çdo 4-5 vjet.

 

Punimet pa CBR, një standard që garanton strukturën e rrugës

Në ndërtimin e rrugëve, CBR (California Bearing Ratio) është një tregues teknik që përdoret për të vlerësuar fortësinë dhe aftësinë mbajtëse të tokës ku do të ndërtohet rruga.

Ai tregon sa rezistente është toka ndaj ngarkesave që do të ushtrohen nga trafiku, nga makinat e lehta deri te kamionët e rëndë. Para se të nisë ndërtimi, inxhinierët duhet të kuptojnë nëse toka ekzistuese është e mjaftueshme për të mbajtur strukturën e rrugës.

Nëse toka është e dobët, rruga mund të fundoset, të çahet ose të krijojë gropa pas një kohe të shkurtër përdorimi. Për këtë arsye kryhet testi CBR, i cili mat rezistencën e tokës ndaj depërtimit dhe e shpreh rezultatin në përqindje.

Një burimi në ARRSH tha se punimet në akset e Korridorit VIII  janë bërë pa CBR dhe të gjitha rrugët e bëra vitet e fundit bëhen pa këtë vlerësim.

CBR shërben si bazë për projektimin e gjithë shtresave të rrugës. Sa më e ulët të jetë vlera, aq më shumë ndërhyrje kërkohen për të forcuar bazën, shtresa më të trasha zhavorri, stabilizim me gëlqere ose çimento, apo zëvendësim i tokës së dobët.

Nëse vlera është e lartë, struktura e rrugës mund të ndërtohet me shtresa më të holla dhe kosto më të ulët. Inxhinieri tha se CBR ndikon drejtpërdrejt në jetëgjatësinë dhe sigurinë e rrugës. Një projektim i saktë bazuar në këtë tregues siguron që rruga të përballojë trafikun për vite me radhë pa dëmtime të mëdha.

Për këtë arsye, CBR konsiderohet një nga parametrat më të rëndësishëm gjeoteknikë në projektimin dhe ndërtimin e infrastrukturës rrugore, i cili nuk u krye në Korridorin VIII.

 

Lexoni edhe:

Pse po shkërmoqen rrugët

 

The post Inxhinierët kërkojnë reformë rrënjësore për investimet në rrugë appeared first on Revista Monitor.

Si ra Korridori VIII

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:08

Projekti i shumëpërfolur i Korridorit VIII, i cilësuar si arteria jetike që do të lidhë Adriatikun me Detin e Zi, po përballet sot me një krizë identiteti dhe stabiliteti që kërcënon ta kthejë atë në një tjetër kantier pa afat.

Në krye qëndron vendimi për zhvendosjen e Portit të Durrësit.

Teksa qeveria shqiptare po zbaton një kontratë për të kthyer Portin e Durrësit në një port jahtesh, nga ana tjetër janë krijuar shumë vonesa për të ndërtuar portin e ri të Porto Romanos.

Projekti i shndĂ«rrimit tĂ« Portit tĂ« DurrĂ«sit nĂ« njĂ« marinĂ« jahtesh, i njohur zyrtarisht si “DurrĂ«s Yachts & Marina”, Ă«shtĂ« njĂ« nga kontratat mĂ« komplekse.

Kontrata Ă«shtĂ« lidhur mes shtetit shqiptar dhe kompanisĂ« “Eagle Hills Real Estate Development”, njĂ« kompani private investimesh dhe zhvillimi imobiliar me qendĂ«r nĂ« Abu Dhabi, qĂ« zotĂ«rohet nga Mohamed Alabbar.

Projekti shtrihet në rreth 450 hektarë të truallit portual ekzistues.

Ndërsa projekti i jahteve në portin e vjetër po ecën me ritme të shpejta shitjesh, Porti i Ri në Porto Romano ka ngecur në procedurat tenderit që nuk po mund të zgjedhin një fitues prej dy vitesh.

NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, Korridorit VIII i Ă«shtĂ« rrezikuar “koka”, teksa ekspertĂ«t rendisin plot gabime nĂ« strukturĂ«n dhe segmentet e rrugĂ«s.

 

Duhet ndryshuar tërësisht projekti për Korridorin VIII

Ekspertët e fushës janë të shqetësuar se tentativa për të ndërtuar rrugën mbi shpatet e gërryera është jo vetëm e kushtueshme, por edhe e rrezikshme për jetën e udhëtarëve në të ardhmen.

Ata thanë se duhet anuluar projekti ekzistues që bazohet në mbushje dhe gërmim shpatesh, tashmë të destabilizuar nga gërryerjet dhe duhet riprojektimi nga e para i këtij segmenti, duke përdorur viadukte që janë ura të larta.

Kjo metodë, sipas tyre, do të lejonte rrugën të kalonte këtë problematikë ku ndodhet pa prekur më tej shtratin e lumit dhe pa rrezikuar shembjen e mëtejshme të malit.

“Nuk mund tĂ« luftohet me natyrĂ«n kur e kemi plagosur atĂ« kaq rĂ«ndĂ«. Çdo qindarkĂ« e hedhur nĂ« muret pritĂ«se aktuale Ă«shtĂ« para e hedhur nĂ« lumĂ«. Duhet ndryshim radikal i projektit”, tha burimi nĂ« ARRSH.

Ekspertët bëjnë thirrje për ndërhyrje të menjëhershme të institucioneve mjedisore dhe Ministrisë së Infrastrukturës për të ndalur këtë katastrofë përpara se dëmet të bëhen të pakthyeshme.

 

Devijimet me kosto dhe të panevojshme të Korridorit VIII

Korridori VIII është një histori e gjatë dhe së fundmi e ngatërruar me projekte dhe studime që më shumë duket sikur po e sabotojnë projektin.

Kur Korridori VIII u riklasifikua nĂ« Rrjetin kryesor Europian tĂ« Transportit tre vite mĂ« parĂ« qeveria shqiptare bĂ«ri njĂ« rifreskim projektit, duke zhvendosur nĂ« njĂ« trase krejt tĂ« re segmentin e fundit nĂ« territorin shqiptar, nga ura e BushtricĂ«s nĂ« QukĂ«s pĂ«r tĂ« dalĂ« afĂ«rsisht pranĂ« grykĂ«s sĂ« quajtur “Shkalla e SkĂ«nderbeut” nĂ« kufi me MaqedoninĂ« e Veriut, nĂ« gjatĂ«si 10 kilometra.

Gjurma e re kalon në një lartësi gati 900 metra në malet e Mënikut drejt kufirit me Maqedoninë e Veriut duke e bërë shumë të vështirë mirëmbajtjen pas përfundimit të tij, teksa variantet e tjera kalojnë në një lartësi rreth 600 metër.

Profesor Kaba tha se traseja e re, pĂ«rveçse me kosto tĂ« lartĂ«, e zgjat nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« panevojshme Korridorin. Varianti pĂ«r tĂ« cilin Ă«shtĂ« rĂ«nĂ« dakord me palĂ«n maqedonase, pasi kalon nĂ«pĂ«rmjet njĂ« terreni tĂ« vĂ«shtirĂ« nga ShqipĂ«ria, nĂ« MaqedoninĂ« e Veriut bĂ«n njĂ« kthesĂ« mjaft tĂ« gjatĂ« pĂ«r t’u kthyer sĂ«rish nĂ« QafĂ«-ThanĂ«.

Gjithashtu profesor Kaba tha se është bërë një gabim i madh në projektin e By Pass-it të Elbasanit, i cili kishte plot variante pa tunel dhe kosto të lira, por qeveria ka gjetur një zgjidhje absurde me një tunel 2 kilometra, që rrit kostot jo vetëm gjatë ndërtimit por edhe në mirëmbajtje.

Gjithashtu ka një koncept të gabuar në akset që duhet të përfundojnë të parat. Ndërtimi i segmenteve pas Elbasanit, pa ndërtuar me parë by pass-et e Tiranës dhe Elbasanit nuk kanë asnjë vlerë.

Ekspertët e infrastrukturës rrugore janë mjaft të shqetësuar për atë që po ndodh realisht në investimet rrugore.

 

Lexoni edhe:

Pse po shkërmoqen rrugët

Inxhinierët kërkojnë reformë rrënjësore për investimet në rrugë

The post Si ra Korridori VIII appeared first on Revista Monitor.

PĂ«rplasja mes brezave nĂ« tregun e punĂ«s, si Gen Z “refuzon” modelin tradicional

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:06

Përplasja mes brezave në tregun e punës në Shqipëri po kthehet në një faktor ekonomik me ndikim të drejtpërdrejtë në produktivitet, qarkullimin e stafit dhe koston e rekrutimit. Modelet tradicionale të menaxhimit, të mbështetura te prania fizike dhe kontrolli, po bien ndesh me pritshmëritë e brezave të rinj për fleksibilitet, autonomi dhe matje të performancës mbi bazë rezultati. Kjo po krijon humbje të padukshme për bizneset, duke ngadalësuar inovacionin dhe duke dobësuar aftësinë konkurruese të kompanive në një treg pune gjithnjë e më të kufizuar.

 

Nga Deada Hyka

Nëse dikur zyra ishte një shkallë ngjitjeje ku durimi, orët e gjata dhe bindja ndaj hierarkisë shiheshin si virtyte, sot ajo po kthehet gjithnjë e më shumë në një terren negocimi mes brezave që flasin gjuhë të ndryshme për të njëjtën gjë: punën.

Brezat e rinj nuk kĂ«rkojnĂ« domosdoshmĂ«risht mĂ« shumĂ« para apo tituj mĂ« tĂ« mĂ«dhenj. Ata kĂ«rkojnĂ« diçka mĂ« delikate dhe mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u matur: kohĂ«, fleksibilitet dhe kuptim.

Përballë tyre qëndron një brez që e ka ndërtuar identitetin profesional mbi sakrificën, praninë fizike dhe bindjen ndaj rregullit. Rezultati është një tension i heshtur që po riformëson kulturën e punës më shumë se çdo risi teknologjike apo politikë motivuese.

Një drejtuese e burimeve njerëzore në një kompani të madhe shërbimesh në Tiranë e përshkruan situatën pa romantizëm: punonjësit e rinj nuk largohen sepse paga është e ulët, por sepse ndihen të kontrolluar dhe të pakuptuar.

Ata pyesin pse duhet të qëndrojnë deri vonë kur puna mbaron më herët, pse prania vlen më shumë se rezultati dhe pse fleksibiliteti perceptohet si luks dhe jo si parakusht për produktivitet.

NdĂ«rkohĂ« menaxherĂ«t e rritur me idenĂ« se puna provohet me orĂ« dhe sakrificĂ«, e lexojnĂ« kĂ«tĂ« qasje si mungesĂ« pĂ«rkushtimi. Keqkuptimi nuk Ă«shtĂ« personal. ËshtĂ« kulturor, i mbĂ«shtetur mbi dekada zakonesh, pritshmĂ«rish tĂ« pathĂ«na dhe kodet e padukshme tĂ« respektit profesional.

Shembujt nuk mungojnë. Në një hulumtim të bërë në terren, vihet re se, në sektorin e teknologjisë, kompanitë që ofrojnë orare fleksibël dhe mundësinë e punës hibride raportojnë ulje të qarkullimit të stafit dhe rritje të produktivitetit, ndërsa të tjerat, që ngulin këmbë në modele të vjetra, përballen me largime të shpeshta dhe kosto të larta rekrutimi.

Në banka dhe institucione financiare, ku hierarkia mbetet e fortë dhe zinxhirët e komandës janë të patundur, brezat e rinj pranojnë disiplinën, por nuk tolerojnë mungesën e dialogut; ata kërkojnë feedback të shpeshtë dhe rrugë të qarta zhvillimi, jo premtime të lëna pezull në letra.

Problemi nuk qëndron te kush ka të drejtë dhe kush është gabim. Brezat e vjetër kanë ndërtuar organizata funksionale në kushte të vështira, ku sakrifica dhe pranimi i rregullave ishin çelësi i stabilitetit.

Brezat e rinj po reagojnë ndaj një bote më të pasigurt, ku djegia profesionale shihet si dështim sistemik dhe jo si dobësi personale. Kur këto dy vizione përplasen, produktiviteti bie, bashkëpunimi vuan dhe inovacioni ngadalësohet.

Menaxhimi i konflikteve mes brezave bëhet një kosto e padukshme sipas ekspertëve të fushës së HR, por e qëndrueshme, një varg i gjatë i takimeve, i procedurave dhe i diskutimeve që konsumojnë energji dhe kohë.

Sociologu Gëzim Tushi e sheh këtë përplasje si pasojë e një tranzicioni social të papërfunduar, ku modelet e vjetra të autoritetit vazhdojnë të bashkëjetojnë me pritshmëri të reja individuale.

“Ne kemi ende struktura pune qĂ« funksionojnĂ« me logjikĂ«n e bindjes dhe durimit, ndĂ«rkohĂ« qĂ« brezat e rinj janĂ« formuar nĂ« njĂ« realitet ekonomik mĂ« tĂ« pasigurt dhe mĂ« konkurrues, ku koha dhe autonomia kanĂ« vlerĂ« reale”, shprehet ai.

Sipas z. Tushi, brezat e rinj nuk po refuzojnĂ« punĂ«n apo disiplinĂ«n, por po vĂ«nĂ« nĂ« dyshim format tradicionale tĂ« kontrollit qĂ« nuk prodhojnĂ« mĂ« as motivim dhe as eficiencĂ« ekonomike. “Kur puna matet me orĂ« dhe jo me rezultat, humbet jo vetĂ«m angazhimi, por edhe produktiviteti”, – thekson sociologu.

Nëse ky hendek nuk menaxhohet përmes dialogut dhe një rishikimi të kulturës organizative, ai paralajmëron se tensioni mes brezave do të thellohet dhe do të shndërrohet në një krizë besimi në tregun e punës, me kosto të drejtpërdrejta për biznesin dhe zhvillimin ekonomik.

Trajnimet për menaxherët mbi udhëheqjen fleksibël, objektiva të matshëm që zëvendësojnë kontrollin e orëve, politika që respektojnë jetën personale dhe mundësia për dialog të hapur po rezultojnë më efektive se çdo fjalim motivues apo shmangie e konfliktit.

 

Lexoni edhe: 

Dalina Gjicali: Modelet e vjetruara tĂ« menaxhimit, “Kur kontrolli ushqen largimin dhe jo performancĂ«n”

The post PĂ«rplasja mes brezave nĂ« tregun e punĂ«s, si Gen Z “refuzon” modelin tradicional appeared first on Revista Monitor.

Modelet e vjetruara tĂ« menaxhimit, “Kur kontrolli ushqen largimin dhe jo performancĂ«n”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:04

Flet ekspertja e Burimeve Njerëzore, Dalina Gjicali

 

Marrëdhënia mes brezave në vendin e punës po kthehet gjithnjë e më shumë në një nga çështjet kyçe të funksionimit të organizatave shqiptare.

Ajo qĂ« shpesh etiketohet thjesht si “konflikt brezash” fsheh nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« njĂ« problem mĂ« tĂ« thellĂ« besimi, kulture menaxhimi dhe pritshmĂ«rish tĂ« pashprehura.

Në këtë intervistë, ekspertja e Burimeve Njerëzore, Dalina Gjicali, analizon me qartësi pse përplasja nuk është thjesht çështje moshe, por pasojë e modeleve të vjetruara të menaxhimit, si po ndryshon balanca mes pagës dhe mënyrës së drejtimit, pse fleksibiliteti interpretohet ende si mungesë disipline dhe çfarë rrezikojnë kompanitë që refuzojnë të evoluojnë.

 

Si e përshkruani sot marrëdhënien mes brezave në vendin e punës në Shqipëri dhe a mendoni se flasim për një konflikt të hapur apo për një keqkuptim të vazhdueshëm kulturor?

NĂ« realitet,  mendoj se nĂ« shumicĂ«n e ambienteve tĂ« punĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri, aktualisht nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« pĂ«rplasje e drejtpĂ«rdrejtĂ« mes brezave, por mungesĂ« besimi “funksional” i ndĂ«rsjellĂ«. Brezat mĂ« me pĂ«rvojĂ« shpesh dyshojnĂ« se standardi dhe pĂ«rgjegjĂ«sia vĂ«shtirĂ« do tĂ« ruhen pa kontroll tĂ« fortĂ«, ndĂ«rsa brezat e rinj e lexojnĂ« kĂ«tĂ« kontroll si mungesĂ« besimi nĂ« kompetencĂ«n e tyre profesionale.

Kjo krijon një cikël të heshtur mosbesimi, ku kontrolli rrit rezistencën dhe rezistenca justifikon më tej kontrollin, duke ushqyer keqkuptime të vazhdueshme mbi mënyrën si kuptohet puna dhe roli profesional.

Brezat më të vjetër priren ta lidhin besueshmërinë me qëndrueshmërinë, durimin dhe respektimin e hierarkisë, ndërsa brezat më të rinj e ndërtojnë konfidencën mbi transparencën, autonominë dhe ndjenjën se po dëgjohen dhe vlerësohen.

Kur këto pritshmëri nuk artikulohen qartë, secila palë e lexon tjetrën përmes filtrave të vet, duke krijuar keqinterpretime që, me kalimin e kohës, kthehen në distancë emocionale dhe profesionale.

Ajo qĂ« shpesh quhet “konflikt brezash” Ă«shtĂ« nĂ« fakt njĂ« keqkuptim i ushqyer nga mungesa e dialogut dhe nga modele menaxhimi qĂ« nuk kanĂ« evoluar me tĂ« njĂ«jtin ritĂ«m si vetĂ« forca e punĂ«s.

Në këtë kontekst, sfida kryesore nuk është diferenca e moshës, por aftësia e organizatave për të krijuar një kulturë ku besimi ndërtohet në mënyrë të vetëdijshme, përmes komunikimit të hapur, pritshmërive të qarta dhe një kuptimi të përbashkët të vlerës që secili brez sjell në punë.

 

Cilat janë kërkesat që vijnë më shpesh nga punonjësit e rinj dhe në çfarë pikash ato përplasen me pritshmëritë e menaxherëve më me përvojë?

Kërkesat që vijnë sot më shpesh nga punonjësit e rinj, konkretisht Gen Z, janë në thelb kërkesa për autonomi, besim, qartësi dhe koherencë në marrëdhënien me punën. Këto kërkesa në vetvete nuk janë radikale, por bien ndesh me modele menaxhimi të ndërtuar në një realitet tjetër pune.

Në nivel global, Gen Z kërkon mbi të gjitha transparencë dhe drejtësi. Ata kërkojnë shpjegime pse merren vendime, si maten rezultatet dhe çfarë pritet realisht prej tyre. Janë më pak të gatshëm të pranojnë autoritetin vetëm për shkak të titullit dhe priren të ndërtojnë besimin përmes dialogut, feedback-ut të shpeshtë dhe koherencës mes fjalës dhe veprimit.

Kjo përplaset shpesh me pritshmëritë e menaxherëve më me përvojë, të cilët janë mësuar me struktura më vertikale dhe me idenë që autoriteti fitohet automatikisht nga pozicioni.

Një tjetër kërkesë e fortë lidhet me kuptimin e punës dhe ndikimin personal. Gen Z kërkon të dijë pse ekziston roli i tyre dhe çfarë vlere krijon ai, jo vetëm për kompaninë, por edhe për zhvillimin e tyre.

NĂ« shumĂ« organizata, menaxherĂ«t mĂ« me pĂ«rvojĂ« fokusohen kryesisht te rezultati final dhe performanca afatshkurtĂ«r, duke e konsideruar kĂ«tĂ« lloj reflektimi si dytĂ«sor ose “luks”. Kjo krijon distancĂ«, sepse pĂ«r brezin e ri, kuptimi Ă«shtĂ« pjesĂ« e motivimit jetik, jo vetĂ«m vlerĂ« e shtuar.

Fleksibiliteti Ă«shtĂ« njĂ« tjetĂ«r pikĂ« globale tensioni. PĂ«r Gen Z, fleksibiliteti duhet të ekzistojĂ« si standard funksional dhe mĂ«nyra se si organizohet puna duhet t’i shĂ«rbejĂ« rezultatit dhe jo e kundĂ«rta.

Menaxherët me përvojë, të formuar në kultura ku prania fizike dhe orari ishin prova e angazhimit, shpesh e lexojnë këtë kërkesë si mungesë disipline ose përkushtimi duke krijuar mosbesim të ndërsjellë.

Po ashtu, Gen Z kërkon zhvillim të shpejtë dhe të dukshëm, jo domosdoshmërisht promovim të menjëhershëm, por ndjesinë se po mëson, po rritet dhe po investohet tek ai. Në shumë raste, menaxherët presin që durimi dhe qëndrueshmëria të vijnë përpara se të ofrohet zhvillim, ndërsa brezi i ri e sheh zhvillimin si parakusht për angazhimin.

 

A largohen sot të rinjtë më shumë për shkak të pagës apo për shkak të mënyrës si menaxhohen dhe kontrollohen?

Në nivel global, të dhënat dhe studimet tregojnë qartë se paga nuk është më arsyeja kryesore pse të rinjtë largohen nga puna, edhe pse mbetet një faktor i rëndësishëm. Arsyeja kryesore lidhet me mënyrën si menaxhohen, kontrollohen dhe trajtohen në përditshmëri.

Në shumë tregje të zhvilluara, Gen Z dhe punonjësit e rinj largohen kur përballen me mikromenaxhim, mungesë hapësire për të vepruar, komunikim jo transparent dhe struktura kontrolli që fokusohen tek orari dhe prania, jo te rezultati.

Studime ndërkombëtare tregojnë se marrëdhënia me menaxherin e drejtpërdrejtë është faktori numër një që ndikon në qëndrimin ose largimin nga puna. Të rinjtë priren të pranojnë edhe një pagë mesatare, nëse ndihen të dëgjuar, të respektuar dhe të përfshirë në vendimmarrje.

Megjithatë, konteksti shqiptar është më kompleks dhe nuk mund të lexohet vetëm me logjikën globale. Në Shqipëri, të rinjtë largohen për të dyja arsyet: si për mënyrën e menaxhimit, ashtu edhe për pagën. Diferenca është se këtu faktorët ndërthuren më fort.

Nga njëra anë, paga mbetet shumë më kritike sesa në vendet me tregje të konsoliduara. Të rinjtë kërkojnë rritje page më të shpejtë, sepse kostoja e jetesës, emigracioni si alternativë reale dhe mungesa e sigurisë afatgjatë i bëjnë ata më pak tolerantë ndaj pritjes. Ndryshe nga brezat e mëparshëm, ata nuk e shohin durimin shumëvjeçar si investim të sigurt.

Nga ana tjetĂ«r, mĂ«nyra si menaxhohen shpesh e pĂ«rshpejton largimin. Modelet autoritare, kontrolli i tepruar, mungesa e feedback-ut dhe ideja se “duhet tĂ« durosh sepse je i ri” krijojnĂ« njĂ« ndjenjĂ« mosvlerĂ«simi qĂ« e bĂ«n edhe njĂ« pagĂ« relativisht konkurruese tĂ« humbasĂ« peshĂ«. NĂ« kĂ«to kushte, paga bĂ«het katalizator i largimit, jo shkaku i vetĂ«m.

Pra, globalisht, të rinjtë largohen më shumë për menaxhim të dobët sesa për pagë. Në Shqipëri, ata largohen kur menaxhimi i dobët kombinohet me paga që nuk rriten mjaftueshëm shpejt.

Paga mund të të mbajë për pak kohë, por mënyra si menaxhohesh, vendos nëse do të qëndrosh. Kompanitë që nuk adresojnë të dyja paralelisht rrezikojnë rotacion të vazhdueshëm, pavarësisht nivelit të kompensimit.

 

Si e lexojnĂ« menaxherĂ«t tradicionalĂ« kĂ«rkesĂ«n pĂ«r fleksibilitet dhe ekuilibrin punĂ« – jetë dhe pse shpesh ajo interpretohet si mungesĂ« pĂ«rkushtimi?

Shumë menaxherë tradicionalë e lexojnë kërkesën për fleksibilitet përmes përvojës së tyre profesionale, ku përkushtimi është ndërtuar mbi prani fizike, orar të zgjatur dhe gatishmëri të vazhdueshme. Në këtë logjikë, kontrolli mbi kohën ka qenë mjeti kryesor i menaxhimit dhe çdo kërkesë për autonomi shihet si rrezik për disiplinën dhe rezultatet.

Në këtë kontekst, dua të shtoj një perspektivë praktike nga përvoja ime si drejtuese. Rreth katër vite më parë, për stafin tim morëm një vendim konkret për kalimin në javë pune 32-orëshe. Vendimi u mor pas një analize të brendshme dhe pavarësisht oponencës së fortë nga tregu, i cili e shihte këtë qasje si të parealizueshme apo të rrezikshme për performancën. Ishte një zgjedhje e vetëdijshme.

Rezultatet kanë qenë ndër më të mirat që kemi marrë si ekip. Rritje e përgjegjshmërisë individuale, fokus më i lartë në rezultate, ulje e lodhjes dhe një nivel shumë më i fortë angazhimi dhe besimi mes stafit dhe drejtuesve. Në vend që të ulej përkushtimi, ai u rrit, sepse njerëzit ndien se u besohej dhe se performanca e tyre matej me ndikim real, jo me orë të kaluara në zyrë.

Rezistenca që has shpesh kjo lloj qasjeje lidhet me faktin që ajo sfidon drejtpërdrejt modelin tradicional të kontrollit.

Për shumë menaxherë, ideja se më pak orë mund të sjellin më shumë rezultat bie ndesh me përvojën e tyre personale të ndërtuar mbi sakrificë dhe qëndrueshmëri afatgjatë. Por përvoja jonë tregon se, kur struktura është e qartë, edhe pritshmëritë janë të matshme.

 

A mund të na jepni një shembull konkret nga përvoja juaj ku një konflikt mes brezash ka ndikuar drejtpërdrejt në produktivitet ose në largimin e një punonjësi të vlefshëm?

Po, ka pasur raste konkrete dhe shumë domethënëse dhe pikërisht këto situata tregojnë se konfliktet mes brezave nuk janë çështje emocionesh apo karakteresh, por mënyrë organizimi dhe pritshmërish të paqarta.

Një shembull tipik lidhet me një punonjës të brezit të ri, i aftë teknikisht, i shpejtë dhe me potencial, por që percepton çdo formë kontrolli si mungesë besimi. Për të, autonomia nënkupton liri të plotë në mënyrën si e organizon punën, afatet dhe  standardet e dorëzimit.

Nga ana tjetër, kompania funksionon mbi disa procedura dhe mekanizma kontrolli që kanë një qëllim shumë të qartë, ruajtjen e cilësisë, vazhdimësisë dhe reputacionit profesional.

Përplasja nuk është vetëm mes njerëzve, por mes dy mënyrave të të kuptuarit të punës. Punonjësi e lexon kontrollin si mikromenaxhim, ndërsa menaxhimi e sheh atë si garanci për standard.

Reflektimi pas një rasti të tillë është i qartë. Brezi i ri nuk refuzon cilësinë apo standardin, por shpesh refuzon kontrollin që nuk shpjegohet. Kur nuk bëhet e qartë pse ekziston një procedurë, çfarë rreziku menaxhon dhe si lidhet me përgjegjësinë profesionale, kontrolli përjetohet si mosbesim.

MĂ«simi kryesor Ă«shtĂ« se kĂ«to konflikte nuk lindin sepse brezi i ri “nuk pranon kontroll”, por sepse kontrolli nuk Ă«shtĂ« riformuluar si mjet cilĂ«sie dhe pĂ«rgjegjĂ«sie, dhe jo si mjet autoriteti.

 

NĂ« sektorĂ«t ku hierarkia Ă«shtĂ« mĂ« e theksuar, si financa apo administrata, si po pĂ«rballen brezat e rinj me kulturĂ«n e fortĂ« tĂ« rregullit dhe “zinxhirit komandues“?

Në sektorët ku hierarkia dhe rregulli janë pjesë e ADN-së organizative brezat e rinj po përballen me këtë kulturë në mënyrë relativisht më të menaxhueshme sesa mendohet. Arsyeja kryesore është qartësia e lojës.

Rregullat, zinxhiri komandues, përgjegjësitë dhe kufijtë janë të paracaktuar dhe të kuptueshëm që në hyrje. Globalisht, studimet tregojnë se Gen Z është më pak rezistent ndaj hierarkisë kur ajo është e parashikueshme, konsistente dhe e lidhur qartë me përgjegjësinë.

Brezat e rinj mund tĂ« mos e pĂ«lqejnĂ« gjithmonĂ«, por e pranojnĂ« mĂ« lehtĂ«, sepse kuptojnĂ« pse ekziston. NĂ« fakt, nĂ« financĂ« apo administratë etj., ajo qĂ« kĂ«rkojnĂ« mĂ« shumĂ« nuk Ă«shtĂ« heqja e hierarkisĂ«, por “humanizimi” i saj, komunikim mĂ« i hapur, feedback mĂ« i shpeshtĂ« dhe mĂ« pak formalizĂ«m i panevojshĂ«m.

Sfida bëhet dukshëm më e madhe në sektorët kreativë si marketing, PR, evente, media sociale, industri krijuese dhe kjo vërehet qartë edhe në tendencat globale.

KĂ«to fusha operojnĂ« mbi shpejtĂ«si, ide, eksperimentim dhe fleksibilitet, ndĂ«rkohĂ« qĂ« shumĂ« kompani ende pĂ«rpiqen t’i menaxhojnĂ« me logjikĂ« hierarkike tradicionale. KĂ«tu lind tensioni mĂ« i fortĂ«.

Kontrolli mbi procesin krijues shkakton frenim, ndërsa mungesa e strukturës, nga ana tjetër, çon në kaos. Kompanitë që po funksionojnë më mirë janë ato që kanë ndarë qartë standarde të forta për rezultatin dhe markën, por fleksibilitet të lartë në mënyrën si arrihet ai rezultat.

 

Sa reale është sot ideja se prania fizike në zyrë garanton performancë dhe si po ndryshon kjo qasje në politikat e HR?

Ideja se prania fizike në zyrë garanton automatikisht performancë ka qenë për shumë vite një nga shtyllat e mënyrës tradicionale të të menduarit për punën.

Ajo lidhej me një realitet ku koordinimi, kontrolli dhe produktiviteti vareshin drejtpërdrejt nga bashkëprania fizike dhe mbikëqyrja e përditshme. Para Covid-it, kjo qasje rrallë vihej seriozisht në diskutim dhe fleksibiliteti shihej më shumë si përjashtim sesa si normë.

Pandemia e Covid-it e rrĂ«zoi kĂ«tĂ« paradigmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« menjĂ«hershme dhe globale. KompanitĂ« dhe organizatat u detyruan tĂ« funksiononin pa prani fizike dhe, nĂ« shumĂ« raste, u pĂ«rballĂ«n me njĂ« zbulim tĂ« papritur ku puna vazhdoi, objektivat u arritĂ«n dhe nĂ« disa sektorĂ«, produktiviteti u pĂ«rmirĂ«sua. PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, bindja se “nuk punohet pa qenĂ« nĂ« zyrĂ«â€ u sfidua jo teorikisht, por pĂ«rmes pĂ«rvojĂ«s konkrete.

Pas Covid-it, nuk po shohim një zhdukje të zyrës, por një rishikim të rolit të saj. Politikat e HR po lëvizin gradualisht nga ideja e pranisë si garanci performance drejt një qasjeje më të pjekur, ku fokusi vendoset te rezultatet, përgjegjësitë dhe mirëqenia afatgjatë.

Modelet hibride po përdoren gjithnjë e më shumë për të balancuar nevojën për fokus individual me bashkëpunimin, mentorimin dhe ndërtimin e kulturës organizative.

Në të njëjtën kohë, përvoja post-pandemike ka nxjerrë në pah edhe kufizimet e mungesës totale të pranisë fizike. Kemi kuptuar se distanca e vazhdueshme mund të dobësojë lidhjen sociale, ndjenjën e përkatësisë dhe zhvillimin e punonjësve më të rinj.

Për këtë arsye, qasja më e qëndrueshme sot nuk është kthimi i verbër në modelin e vjetër, por ndërtimi i një pranie me qëllim, ku ardhja në zyrë ka arsye të qarta dhe vlerë reale.

Performanca nuk garantohet nga vendndodhja e punonjësit, por nga qartësia e roleve, pritshmërive, mënyra e matjes së rezultateve dhe niveli i besimit që kompania dhe menaxhimi ndërton me njerëzit e saj.

 

A po rriten kostot e menaxhimit të konflikteve mes brezave dhe si reflektohet kjo në rekrutim, trajnim dhe qarkullim stafi?

Po. Kostot e menaxhimit të konflikteve mes brezave po rriten në mënyrë të qëndrueshme dhe ndikimi i tyre po bëhet gjithnjë e më i dukshëm në disa zona kritike të funksionimit të kompanive.

Në rekrutim, këto kosto shfaqen përmes vështirësisë në tërheqjen dhe mbajtjen e talenteve. Kompanitë ku konfliktet mes brezave mbeten të pamenaxhuara, qoftë edhe në formë të heshtur, krijojnë reputacion jo të favorshëm në treg.

Kandidatët, veçanërisht ata më të rinj, janë shumë të ndjeshëm ndaj klimës së brendshme dhe shpesh tërhiqen nga procese rekrutimi ku perceptojnë mungesë dialogu, besimi dhe kultura të forta kontrolli. Kjo përkthehet në procese më të gjata, më të shtrenjta dhe me më shumë tentativa për të mbushur të njëjtin pozicion.

Në trajnim, kostoja është më pak e dukshme, por po aq reale. Kompanitë investojnë në zhvillim profesional, por kur konfliktet mes brezave nuk adresohen, këto investime humbasin efektin.

Trajnimet për aftësi teknike apo lidershipi përplasen me kultura të ngurta pune dhe me rezistencë të pashprehur ndaj ndryshimit. Në vend që trajnimi të sjellë transformim real në sjellje dhe bashkëpunim, ai mbetet një aktivitet formal, pa ndikim të qëndrueshëm.

Kur konfliktet mes brezave nuk shprehen hapur, ato grumbullohen dhe shndërrohen në pakënaqësi të heshtur, ulje angazhimi dhe, në fund, largim të punonjësve të vlefshëm.

Në kulturën tonë, kjo situatë përforcohet edhe më shumë. Konfliktet rrallë artikulohen drejtpërdrejt; ato mbahen brenda marrëdhënieve dhe shpesh zhvendosen nga niveli profesional në atë personal.

Kjo krijon ngarkesa emocionale nĂ« raportet e punĂ«s, ku tensioni nuk shprehet hapur, por reflektohet pĂ«rmes distancĂ«s, mungesĂ«s sĂ« bashkĂ«punimit ose qĂ«ndrimeve pasive. Kjo e bĂ«n konfliktin mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u menaxhuar dhe mĂ« tĂ« kushtueshĂ«m pĂ«r kompaninĂ«.Top of Form

 

ÇfarĂ« gabimi bĂ«jnĂ« mĂ« shpesh kompanitĂ« kur pĂ«rpiqen tĂ« menaxhojnĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rplasje mes brezave?

Gabimi më i shpeshtë është se e trajtojnë përplasjen si problem sjelljeje individuale dhe jo si çështje kulture, sistemi dhe mënyre menaxhimi.

ShumĂ« kompani pĂ«rpiqen ta zgjidhin kĂ«tĂ« tension duke “korrigjuar” brezin e ri pĂ«rmes rregullave mĂ« tĂ« forta, kontrollit mĂ« tĂ« madh ose trajnimeve qĂ« nĂ« thelb u kĂ«rkojnĂ« tĂ« pĂ«rshtaten me modelin ekzistues.

Në raste të tjera, ndodh e kundërta: relativizohet çdo rregull për të mos humbur të rinjtë, duke krijuar konfuzion dhe frustrim te brezat më me përvojë. Të dyja qasjet e thellojnë problemin, sepse nuk adresojnë shkakun real.

Një gabim tjetër i zakonshëm është mungesa e një gjuhe të përbashkët. Kompanitë flasin për fleksibilitet, autonomi apo performancë, por pa i përkthyer këto koncepte në pritshmëri konkrete, role të qarta dhe kritere të matshme.

Po ashtu, shumë kompani e nënvlerësojnë rolin e menaxherit të mesëm. Në praktikë, ai është pika ku përplasen pritshmëritë e brezave, por shpesh lihet pa aftësi për të ndërmjetësuar dhe pa autoritet të qartë.

 

Cilat politika konkrete kanë funksionuar më mirë për të krijuar një gjuhë të përbashkët mes brezave pa humbur disiplinën dhe standardin e punës?

Politikat që krijojnë një gjuhë të përbashkët mes brezave janë ato që riformulojnë menaxhimin e punës nga kontrolli i mënyrës drejt matjes së ndikimit dhe bashkëpunimit të strukturuar.

Një nga zgjidhjet kryesore të përqafuara gjerësisht është punë hibride e organizuar në mënyrë strategjike dhe jo spontane.

Një dimension tjetër që ka funksionuar mirë është ristrukturimi i projekteve dhe ekipet e përziera ndërbrezore. Duke vendosur punën në baza projektesh ku rolet, pritshmëritë, afatet dhe kriteret e suksesit janë të qarta që në fillim dhe krijohet një kornizë e përgjithshme ku disiplinat bashkohen rreth objektivit, dhe jo rreth mënyrës se si duhet të punohet.

Trajnimi dhe zhvillimi i aftësive menaxheriale për lidership gjithëpërfshirës është një tjetër politikë që duhet promovuar. Drejtuesit duhet të jenë të aftë të bashkëpunojnë me breza të ndryshëm, të kuptojnë stile të komunikimit, pritshmëri të ndryshme për feedback, si dhe mënyra të ndryshme të motivimit.

Kjo kërkon investim në trajnime që fokusohen jo vetëm në njohuri teknike, por edhe në aftësi ndërpersonale dhe lidership situacionale që nxisin bashkëpunim dhe jo polarizim.

Në përmbledhje, politikat që kanë funksionuar më mirë në tregjet e zhvilluara janë ato që ndërtojnë një kulturë të qartë dhe të përbashkët të pritshmërive, duke përfshirë qasje hibride të punës, fokus te objektivat dhe matja e performancës, projekte me role të qarta dhe mentorim ndërbrezor, si dhe trajnime për lidership situacional.

Këto politika reduktojnë keqkuptimet, ruajnë disiplinën dhe standardin e punës, dhe krijojnë një gjuhë të përbashkët ku brezat bashkëpunojnë në vend që të përplasen.

 

A mendoni se kultura e punës në Shqipëri po ndryshon më shpejt nga presioni i brezave të rinj apo nga konkurrenca për talente?

Sot nuk mjafton më të flasim për zhvillim, por për krijim kapacitetesh, dhe ky në Shqipëri nuk duhet të jetë një trend terminologjik, por një ndryshim i domosdoshëm drejtimi.

NĂ« realitetin shqiptar, shumĂ« organizata po pĂ«rpiqen tĂ« “zhvillojnĂ«â€ njerĂ«z mbi supozimin se baza ekziston tashmĂ«. NĂ« shumĂ« raste, ajo bazĂ« mungon.

Prandaj, si qasje profesionale, zhvillimi duhet tĂ« zĂ«vendĂ«sohet me ndĂ«rtim kapacitetesh, tĂ« paktĂ«n nĂ« fazat e para tĂ« ciklit tĂ« punĂ«simit. Kjo do tĂ« thotĂ« tĂ« kalosh nga logjika “si ta pĂ«rmirĂ«sojmĂ« atĂ« qĂ« kemi” te pyetja mĂ« thelbĂ«sore “çfarĂ« kapacitetesh na mungojnĂ« realisht pĂ«r tĂ« funksionuar”.

E shoh të domosdoshme që kompanitë të rishikojnë mënyrën si strukturojnë rolet, on-boarding dhe pritshmëritë. Krijimi i kapaciteteve nënkupton investim të qëllimshëm në aftësi bazë profesionale, në të kuptuarin e rolit, në disiplinën e punës dhe në standardet minimale të performancës, përpara se të flitet për rritje, avancim apo lidership. Pa këtë themel, çdo program zhvillimi mbetet formal dhe pa ndikim real.

Kjo qasje kĂ«rkon edhe njĂ« ndryshim mentaliteti nga ana e menaxhimit. KompanitĂ« duhet tĂ« pranojnĂ« se tregu nuk po i furnizon mĂ« me profile “gati”, dhe se ndĂ«rtimi i kapaciteteve Ă«shtĂ« pĂ«rgjegjĂ«si e brendshme, jo dĂ«shtim i tregut apo i brezave tĂ« rinj.

Këtu përfshihen struktura të qarta mësimi në punë, mentorim të qëllimshëm, standarde të qarta cilësie dhe mekanizma feedback-u që janë edukues, jo ndëshkues.

Në këtë kontekst, presioni i brezave të rinj bëhet dytësor. Ndryshimi real i kulturës së punës në Shqipëri do të vijë nga kompanitë që e kuptojnë se konkurrenca për talente nuk fitohet më vetëm me paga apo përfitime, por me aftësinë për të ndërtuar njerëz nga brenda.

 

Si duhet të ndryshojë roli i menaxherit sot për të udhëhequr ekipe me breza të ndryshëm pa krijuar ndasi?

Modele tradicionale të autoritetit, të bazuara kryesisht në hierarki dhe kontroll, nuk funksionojnë më në kompani ku bashkëjetojnë breza me pritshmëri, ritme dhe mënyra të ndryshme të të kuptuarit të punës.

Nga ana tjetër, edhe lidershipi i mbështetur vetëm tek empatia dhe fleksibiliteti, rrezikon të dëmtojë standardin dhe disiplinën.

Detyra kryesore e menaxhimit është të bëjë punën produktive dhe njerëzit efektivë, çka nënkupton qartësi rolesh, objektivash dhe përgjegjësish përpara çdo përpjekjeje motivuese. Kjo qartësi është themeli mbi të cilin brezat e ndryshëm mund të bashkëpunojnë pa konflikt.

NjerĂ«zit angazhohen mĂ« shumĂ« kur e kuptojnĂ« “pse”-nĂ« e asaj qĂ« bĂ«jnĂ«.

Menaxheri i sotĂ«m duhet tĂ« jetĂ« edhe pĂ«rkthyes kulturor mes brezave: tĂ« artikulojĂ« pritshmĂ«ritĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« brezat e rinj t’i lexojnĂ« si motivuese dhe profesionale, ndĂ«rkohĂ« qĂ« brezat mĂ« me pĂ«rvojĂ« t’i shohin ndryshimet si evolucion tĂ« autoritetit, jo si humbje tĂ« tij. Kjo kĂ«rkon aftĂ«si tĂ« larta komunikimi, qartĂ«si dhe njĂ« qĂ«ndrim tĂ« pjekur ndaj konfliktit.

 

Në gjykimin tuaj, çfarë rrezikojnë kompanitë që zgjedhin të shpërfillin këtë ndryshim kulturor dhe të qëndrojnë te modeli i vjetër i punës?

Në një treg që po evoluon me ritme të shpejta, rezistenca ndaj ndryshimit nuk përkthehet më në stabilitet, por në humbje graduale të kapaciteteve dhe konkurrueshmërisë.

Rreziku i parë është humbja e talenteve, veçanërisht e atyre me potencial të lartë. Në një treg ku burimi njerëzor është gjithnjë e më i kufizuar, kompanitë që mbështeten vetëm në modele pune të vjetruara e gjejnë veten duke tërhequr gjithnjë e më pak profile cilësore dhe duke humbur ata që tashmë kanë.

Rreziku i dytĂ« lidhet me dobĂ«simin e kapacitetit pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar ekipe funksionale nĂ« afatmesĂ«m. Modelet e vjetra tĂ« punĂ«s supozojnĂ« qĂ« tregu do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« furnizojĂ« kompanitĂ« me njerĂ«z “gati”, ndĂ«rkohĂ« qĂ« realiteti po shkon nĂ« drejtim tĂ« kundĂ«rt.

NjĂ« tjetĂ«r pasojĂ« Ă«shtĂ« ulja e inovacionit dhe aftĂ«sisĂ« pĂ«r t’u pĂ«rshtatur. Brezat e rinj sjellin mĂ«nyra tĂ« reja tĂ« tĂ« menduarit, ritme mĂ« tĂ« shpejta dhe njĂ« qasje mĂ« eksperimentuese ndaj punĂ«s.

Në kontekstin shqiptar, rreziku është edhe më i madh për shkak të emigracionit dhe mungesës së alternativave vendase. Kjo e zhvendos konkurrencën nga niveli i kompanive në nivel sistemi, duke e bërë më të vështirë zhvillimin afatgjatë.

Kultura e punës nuk po ndryshon sepse është modë, por sepse kushtet kanë ndryshuar. Kompanitë që e lexojnë këtë ndryshim në kohë dhe e adresojnë në mënyrë strategjike do të ndërtojnë avantazh të qëndrueshëm.

 

Lexoni edhe:

PĂ«rplasja mes brezave nĂ« tregun e punĂ«s, si Gen Z “refuzon” modelin tradicional

 

The post Modelet e vjetruara tĂ« menaxhimit, “Kur kontrolli ushqen largimin dhe jo performancĂ«n” appeared first on Revista Monitor.

A mund të vazhdojë ecuria e jashtëzakonshme e tregjeve në zhvillim?

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:02

Ka shumĂ« mĂ« tepĂ«r nĂ« favor tĂ« tyre sesa thjesht “shisni AmerikĂ«n”, shkruan The Economist

 

PĂ«r pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« 20 viteve tĂ« fundit, tregjet nĂ« zhvillim (EM) janĂ« dukur sikur nuk do tĂ« “dalin” kurrĂ« vĂ«rtet nĂ« skenĂ«. EkonomitĂ« nĂ« rritje tĂ« botĂ«s supozohej t’u ofronin investitorĂ«ve mĂ« tĂ« guximshĂ«m mundĂ«sinĂ« pĂ«r kthime shumĂ« tĂ« larta: pĂ«rfitimin nga rritja mĂ« e shpejtĂ« e vendeve me tĂ« ardhura tĂ« mesme teksa afrohen me vendet e pasura.

Sipas FMN-së, ekonomitë në zhvillim dhe ato në zhvillim e sipër, mesatarisht, e kanë rritur prodhimin më shpejt se ekonomitë e përparuara çdo vit këtë shekull, shpesh me disa pikë përqindjeje diferencë.

MegjithatĂ«, pas bumit tĂ« madh tĂ« viteve 2000, bursat e tyre, deri sĂ« fundmi, kanĂ« gjeneruar kthime tĂ« dobĂ«ta. U desh deri nĂ« vitin 2021 qĂ« indeksi MSCI i aksioneve tĂ« EM tĂ« rikthehej nĂ« kulmin e vitit 2007, vetĂ«m pĂ«r t’u rrĂ«zuar sĂ«rish shpejt, me mbi 40%.

Tani aksionet e EM po rriten sërish fuqishëm. Indeksi MSCI që i ndjek u rrit me 34% në vitin 2025, krahasuar me 21% për ekuivalentin e tregjeve të zhvilluara. Ndërsa ky vit sapo ka nisur, EM janë rritur edhe me 9%.

Monedhat, nga Peso meksikan te Ringiti malajzian, janĂ« forcuar kundrejt Dollarit. Kthimet e obligacioneve tĂ« EM nĂ« monedhĂ« vendase kanĂ« tejkaluar ato tĂ« borxhit “high-yield” amerikan apo europian. A mund tĂ« vazhdojĂ« kjo ecuri e jashtĂ«zakonshme?

Një pjesë e madhe e përgjigjes varet nga ajo që do të ndodhë me Dollarin. Që nga fundi i viteve 1960, kur sistemi Bretton Woods i kurseve fikse të këmbimit nisi të shpërbëhej, Dollari ka kaluar katër tregje të mëdha në rënie.

Çdo herĂ«, sipas analistĂ«ve tĂ« Bank of America, aksionet e EM janĂ« rritur fuqishĂ«m. Suksesi i fundit ka ardhur ndĂ«rsa fuqia e Dollarit Ă«shtĂ« zbehur sĂ«rish. Deri tani, krahasuar me njĂ« shportĂ« monedhash tĂ« vendeve tĂ« pasura, ai Ă«shtĂ« vetĂ«m 11% nĂ«n kulmin e vitit 2025, njĂ« rĂ«nie e lehtĂ« krahasuar me 41% mes viteve 2002 dhe 2008.

Nëse tregtarët vazhdojnë të shesin dollarë, asetet e EM kanë shumë hapësirë për të fituar. Edhe pse qeveritë e vendeve në zhvillim po marrin gjithnjë e më shumë borxh në monedhat e tyre, sidomos në Azi, shumë prej tyre ende kanë borxh të madh në dollarë.

NjĂ« dollar mĂ« i dobĂ«t e bĂ«n kĂ«tĂ« borxh mĂ« tĂ« lirĂ« pĂ«r t’u shĂ«rbyer dhe shlyer. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ai mbĂ«shtet tregtinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« çmuar nĂ« dollarĂ«, si eksportet e mallrave bazĂ«.

Dhe kapitali që del nga Amerika duhet të shkojë diku. Alokimi mesatar i portofolave në aksione EM nga menaxherët aktivë është pranë nivelit më të ulët në dy dekada, duke i bërë këto asete një zgjedhje të dukshme për diversifikim.

MegjithatĂ«, argumenti optimist pĂ«r EM nuk mbĂ«shtetet vetĂ«m te strategjia “shisni AmerikĂ«n”, pra ulja e ekspozimit ndaj aseteve amerikane. Ka tri arsye pse edhe investitorĂ«t mĂ« tĂ« fokusuar te Amerika duhet t’i marrin nĂ« konsideratĂ«: çmimet e ulĂ«ta relative tĂ« aksioneve, qĂ«ndrueshmĂ«ria dhe potenciali pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga rritja globale.

Çmimi i ulĂ«t Ă«shtĂ« tĂ«rheqja mĂ« e dukshme. Edhe pse aksionet EM duken tĂ« shtrenjta krahasuar me historinĂ« e tyre, rreth 13 herĂ« fitimet e pritshme pĂ«r vitin e ardhshĂ«m, ato mbeten rreth 40% mĂ« tĂ« lira se indeksi S&P 500 i SHBA-sĂ«.

Gjigantët amerikanë të teknologjisë mund të përfitojnë shumë nga IA, por edhe kompanitë në Kinë, Kore të Jugut dhe Tajvan. Investitorët mund të përfitojnë nga i njëjti trend me çmime më të ulëta dhe më shumë diversifikim.

Në rast goditjesh ekonomike globale, EM janë shumë më të përgatitura se më parë. Vendet me të ardhura të mesme në Amerikën Latine dhe Azi kanë ndërtuar institucione më të forta, kanë grumbulluar rezerva valutore dhe kanë fuqizuar bankat qendrore.

Kjo u pa në vitin 2022, kur shumë prej tyre rritën normat e interesit para FED dhe BQE, duke ulur inflacionin me sukses. Investimi në EM mbetet më i rrezikshëm se në ekonomitë e përparuara, por shumë më pak se më parë.

Në fakt, panorama ekonomike globale duket shumë afër kushteve ideale për EM. FMN parashikon rritje të qëndrueshme të PBB-së globale në vitin 2026, edhe pse më të ngadaltë, me EM që pritet të rriten 2.4 pikë përqindjeje më shpejt se ekonomitë e pasura.

FED pritet të ulë më tej normat e interesit dhe frika për recesion është e kufizuar. Me fjalë të tjera, situata nuk është as shumë e nxehtë, as shumë e ftohtë, ideale për të nxitur investime në tregje pak më të rrezikshme, por me potencial më të lartë kthimi.

Do tĂ« ndihmonte nĂ«se Donald Trump do t’u jepte investitorĂ«ve edhe mĂ« shumĂ« arsye pĂ«r tĂ« shmangur asetet amerikane, por edhe pa kĂ«tĂ«, rritja e EM mund tĂ« jetĂ« vetĂ«m nĂ« fillim.

The post A mund të vazhdojë ecuria e jashtëzakonshme e tregjeve në zhvillim? appeared first on Revista Monitor.

Qyteti feniks

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
7 March 2026 at 22:00

Si mund të ngrihet sërish Londra. Ekonomia e kryeqytetit britanik ka vuajtur që nga viti 2008, por qyteti ka atë që duhet për të lulëzuar, shkruan The Economist

 

“Ne e mbajmĂ« Nju Jorkun nĂ« materialet prezantuese dhe pĂ«rpiqemi tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« argument nĂ« favor tĂ« tij, por Ă«shtĂ« e vetĂ«kuptueshme qĂ« emetuesit e mĂ«dhenj do tĂ« zgjedhin LondrĂ«n pĂ«rpara Nju Jorkut”.

Kur një bankier anonim ia tha këtë McKinsey-t në vitin 2007, në pamje të parë ai po fliste për vendin ku kompanitë duhet të listohen në bursë. Por komenti përfshinte diçka më të madhe.

Londra ishte në ngjitje dhe Michael Bloomberg, kryebashkiaku i Nju Jorkut, e admironte suksesin e saj. Prandaj ai i kërkoi shoqërisë së konsulencës mendimin se si Nju Jorku mund të rimerrte epërsinë.

Raporti që rezultoi dukej si një letër dashurie për Londrën, duke lavdëruar rregullimin e saj të qëndrueshëm, gjykatat e larta cilësore dhe aftësinë magnetike për të tërhequr talent global.

Pothuajse dy dekada më vonë, shqetësimet e Bloomberg mund të duken si nga një botë tjetër. Ekonomia e Londrës ka kaluar një periudhë të vështirë që nga viti 2007, e goditur nga kriza financiare, Brexit dhe pandemia.

Rënia e tregut të saj të aksioneve ka qenë e thellë: në vitin 2025, Londra doli nga 20 tregjet kryesore në botë për ofertat fillestare publike, duke u kaluar nga Meksika dhe Omani. Por problemet e qytetit shkojnë përtej bursës.

Në dekadën deri në vitin 2007, prodhimi për çdo orë pune i londinezëve u rrit me 30%. Që atëherë, punonjësit e kryeqytetit janë bërë më pak produktivë: prodhimi për orë në vitin 2023 ishte 2% më i ulët se niveli para krizës financiare.

 

 

Ekonomia e Londrës mund të jetë në rënie, por nuk është jashtë loje. Ajo ende ruan shumë nga avantazhet e përmendura në raportin e McKinsey.

Nëse merrni metronë drejt Temple, ndërtesat gotike gjyqësore dhe sallat e epokës Eduardiane përreth përbëjnë kryeqendrën juridike të botës: 40% e transaksioneve globale të biznesit dhe financave rregullohen nga e drejta angleze.

Nga aty, një shëtitje 15-minutëshe drejt West End ju çon në distriktin më të madh teatror në botë, ku u shitën 17 milionë bileta në vitin 2024, 40% më shumë se në Broadway. Një shëtitje përmes Hyde Park dhe arrini në Imperial College, universiteti i dytë më i mirë në botë, sipas renditjes QS World University Rankings.

Në themel të këtyre avantazheve qëndron thellësia e rezervuarit të talenteve të Londrës: mbi 60% e fuqisë punëtore të qytetit përbëhet nga të diplomuar, krahasuar me më pak se 45% në Nju Jork.

Shpresa mĂ« e madhe pĂ«r rritje qĂ«ndron nĂ« mbajtjen e kĂ«tyre punonjĂ«sve shumĂ« tĂ« kualifikuar. PĂ«r ta arritur kĂ«tĂ« kĂ«rkohet qĂ« qeveria e LaburistĂ«ve t’i japĂ« pĂ«rparĂ«si rritjes sĂ« LondrĂ«s dhe tĂ« pĂ«rballet me faktorĂ«t qĂ« po e pengojnĂ« qytetin.

Megjithatë, Sir Keir Starmer, kryeministri, e përmendi Londrën vetëm një herë në fjalimin e konferencës së partisë në shtatorin e kaluar, për të argumentuar se qeveria duhet të investojë më shumë diku tjetër. Kjo mund të ketë qetësuar deputetët e veriut, por ishte një gabim.

 

Motori i Britanisë

Londra historikisht ka qenë motori i rritjes së Britanisë. Kur ajo fillon të ngecë, e njëjta gjë ndodh me ekonominë britanike. Humbja e rritjes së produktivitetit në Londër mes viteve 2007 dhe 2019 përbënte 42% të ngadalësimit kombëtar.

Diversifikimi i ekonomisë britanike është i nevojshëm, por do të kërkojë kohë. Nëse Laburistët duan të rrisin rritjen gjatë këtij mandati parlamentar, nuk mund të përballojnë një kryeqytet me performancë të dobët.

Rritja e fortë në Londër është gjithashtu thelbësore për financat publike: qyteti është një nga vetëm dy rajone, së bashku me Juglindjen, ku qeveria mbledh më shumë të ardhura sesa shpenzon.

 

 

Problemi aktual i Londrës është cilësia e vendeve të punës, jo sasia e tyre. Pas një rënieje të zgjatur të popullsisë pas Luftës së Dytë Botërore, numri i banorëve të Londrës është rritur fort që nga vitet 1980 dhe pritet të vazhdojë të rritet, nëse emigracioni ndërkombëtar vazhdon.

Së bashku me rënien e papunësisë, kjo ka bërë që fuqia punëtore e qytetit të rritet nga 4.8 milionë në vitin 2010 në 6.4 milionë në vitin 2025.

Por, pavarësisht këtij bumi të madh punësimi, rritja ekonomike në Londër u ngadalësua nga rreth 4% në vit mes viteve 1999 dhe 2007 në pak mbi 2% që atëherë. Arsyeja është produktiviteti më i ulët.

Vështirësitë e sektorit të shërbimeve financiare në Londër shpjegojnë pa dyshim një pjesë të problemeve të produktivitetit të kryeqytetit. Prodhimi për punonjës ra me më shumë se 2% në vit mesatarisht mes viteve 2008 dhe 2024, më shumë se në çdo industri tjetër të madhe, përveç shërbimeve energjetike.

Kjo ndodhi pjesërisht sepse rritja e fortë para krizës financiare, e nxitur nga marrja e rreziqeve të tepruara, ishte e paqëndrueshme. Por rimëkëmbja e sektorit u pengua nga taksat e larta pas krizës dhe rregullimi më i fortë global.

Brexit dha një goditje tjetër, duke kufizuar aftësinë e firmave për të eksportuar shërbime financiare në Bashkimin Europian.

 

 

Nën sipërfaqe

MegjithatĂ«, problemet e LondrĂ«s nuk mund t’u faturohen vetĂ«m bankierĂ«ve. NjĂ« raport i fundit nga Oxford Economics zbuloi se ngadalĂ«simi i produktivitetit nĂ« LondĂ«r prek shumicĂ«n e sektorĂ«ve, nga transporti te pasuritĂ« e paluajtshme. PĂ«r tĂ« kuptuar pse, merrni parasysh se çfarĂ« e bĂ«n LondrĂ«n produktive nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ«, pĂ«r shembull pĂ«r njĂ« startup teknologjik ose njĂ« firmĂ« inxhinierike.

 

 

Qyteti ka dendësi të madhe, me një numër të madh profesionistësh të talentuar që punojnë pranë njëri-tjetrit. Kjo krijon terren të favorshëm për ide të reja, u lejon punonjësve të specializohen dhe mundëson ndarjen efikase të infrastrukturës.

Por që kjo të funksionojë, njerëzit e kualifikuar duhet të duan të jetojnë aty dhe të lidhen lehtësisht me njëri-tjetrin. Londra tani përballet me probleme serioze në të dy drejtimet; një sondazh i More in Common, i porositur nga The Economist, zbuloi se vetëm një e katërta e britanikëve e konsiderojnë Londrën një vend të dëshirueshëm për të jetuar.

Kostot e larta të strehimit janë një pengesë e madhe për të jetuar në Londër. Ato përthithin rreth 30% të të ardhurave të disponueshme të familjeve, sipas Oxford Economics, shumë më tepër sesa në Paris (23%) ose Tokio (24%).

Edhe pse çmimet e banesave në Londër kanë rënë në terma realë vitet e fundit, normat më të larta të interesit kanë gërryer çdo kursim. Qiratë kanë vazhduar të rriten. Rezultati është një presion financiar: pas kostove të strehimit, londinezët konsumojnë 7% më pak se mesatarja britanike, pavarësisht se fitojnë 40% më shumë.

Njerëzit po votojnë me këmbët e tyre. Edhe pse emigrantët ndërkombëtarë vazhdojnë të vijnë në numër të madh, gjithnjë e më shumë londinezë po largohen drejt pjesëve të tjera të Britanisë.

Në vitin 2023, pothuajse 130,000 persona u larguan, nga 40,000 në vitin 2010. Mes tyre janë sipërmarrës dhe shkencëtarë, nga të cilët varet produktiviteti i qytetit.

Ata që qëndrojnë shpesh mund të përballojnë vetëm banimin më larg qendrës, çka nënkupton më shumë kohë në udhëtim dhe më pak produktivitet në punë.

Problemet e infrastrukturës e bëjnë më të vështirë që këta njerëz të kryejnë mirë punën e tyre.

Shpejtësia e internetit broadband është rreth dy herë më e ulët se në Nju Jork, ndërsa Londra ndikohet edhe nga fakti që Britania ka ndër çmimet më të larta të energjisë elektrike në vendet e zhvilluara.

Heathrow, aeroporti kryesor i qytetit, funksionon me 99% të kapacitetit, një shkak i madh vonesash. Mungesa e hapësirave laboratorike largon kompanitë e shkencave të jetës. Dhe kostoja e lartë e hapësirave të zyrave komerciale ka kufizuar investimet që rrisin rritjen në kërkim-zhvillim dhe softuer.

 

 

Qeveria ka ndërmarrë disa hapa për të adresuar këto pengesa, duke mbështetur ndërtimin e pistës së tretë në Heathrow dhe duke paraqitur një plan për të nxitur ndërtimin e banesave, përfshirë lejimin e më shumë ndërtimeve rreth stacioneve. Por kjo është e pamjaftueshme.

Londra ka një objektiv për të ndërtuar 88,000 banesa çdo vit; në vitin 2025 filloi ndërtimi i më pak se 6,000 banesave private, sipas Molior, një firmë konsulence. Projekte infrastrukturore thelbësore, si zgjatja e linjës Bakerloo të metrosë, janë në pezullim; edhe pista e tretë nuk parashikohet të ndërtohet para vitit 2035.

Lehtësimi i këtyre kufizimeve do të jetë jetik nëse Londra do të mbetet tërheqëse për talentin global. Në një sondazh nga firma e konsulencës BCG, Londra renditet vazhdimisht si qyteti më tërheqës në botë për punonjësit që mendojnë të zhvendosen jashtë vendit të tyre.

Krahas universiteteve elitare dhe një tregu të madh pune, emigrantët potencialë tërhiqen nga vendndodhja e qytetit dhe gjuha angleze.

Por analiza e BCG zbuloi gjithashtu se, megjithëse Britania mbetet destinacioni i dytë më i preferuar për emigrantët shumë të kualifikuar pas Amerikës, pjesa e saj në këtë treg ra vitin e kaluar, me Emiratet e Bashkuara Arabe që po e ngushtojnë diferencën. Kostot e larta të strehimit e dëmtojnë tërheqjen e qytetit, ashtu si dhe rregullat më të ashpra të emigracionit dhe efektet e vazhdueshme të Brexit.

Londra është mësuar me periudha rënieje, nga Zjarri i Madh i vitit 1666 deri te bombardimet naziste mbi Londër gjatë Luftës II Botërore.

Në vitet 1970, e ardhmja e qytetit ishte në dyshim ndërsa portet e Londrës Lindore u mbyllën dhe puna në fabrika u zhduk. Megjithatë, çdo herë kryeqyteti u rishpik, duke u ringritur si feniksi nga hiri. Në vitet 1980 kjo mori formën e një bumi të shërbimeve financiare.

Në dekadat e ardhshme, pasuria e talenteve e Londrës do të thotë se ajo është e pozicionuar mirë për të marrë pjesë në revolucionin e IA-së.

Por që Londra të ngrihet sërish, politikanët duhet të bëjnë më shumë për ta bërë qytetin të përballueshëm, mikpritës dhe me lidhje të mira transporti dhe komunikimi. Suksesi i saj varet nga fakti që ata që do të drejtojnë ringritjen të kenë mundësi të përballojnë të jetojnë aty.

 

The post Qyteti feniks appeared first on Revista Monitor.

Horoskopi, 8 mars/ Zbuloni çfarë parashikojnë yjet për secilën shenjë

✇BoldNews
By: Ela
7 March 2026 at 23:00

Dashi Sot mund të ndjeni nevojën të largoheni pak nga rrëmuja e përditshme. Yjet ju këshillojnë të mos nxitoni në vendime dhe të merrni pak kohë për veten. Në dashuri është një moment i mirë për të qenë më të ndjeshëm dhe më të hapur ndaj partnerit, duke dëgjuar më shumë sesa duke folur. Financat [
]

The post Horoskopi, 8 mars/ Zbuloni çfarë parashikojnë yjet për secilën shenjë appeared first on BoldNews.al.

Sulmohet me dronë ambasada amerikane në Bagdad

✇BoldNews
By: Ela
7 March 2026 at 22:54

Ambasada amerikane në Bagdad Ă«shtĂ« sulmuar me dronĂ«. Sipas mediave tĂ« huaja, tre zyrtarĂ« irakianĂ« tĂ« sigurisĂ« thanĂ« se njĂ« raketĂ« ra nĂ« vendin e uljes sĂ« helikopterit nĂ« kompleksin e ambasadĂ«s amerikane nĂ« Bagdad. Ata folĂ«n nĂ« kushte anonimiteti sepse nuk ishin tĂ« autorizuar tĂ« komentonin publikisht. Nuk raportohet pĂ«r viktima. Zona e GjelbĂ«r e Bagdadit, e [
]

The post Sulmohet me dronë ambasada amerikane në Bagdad appeared first on BoldNews.al.

Trump paralajmëron: Irani do të goditet shumë rëndë sot

✇BoldNews
By: Ela
7 March 2026 at 22:37

Presidenti i SHBA-sĂ« Donald Trump paralajmĂ«roi se Irani do tĂ« goditet “shumĂ« rĂ«ndĂ«â€ sot, nĂ«se regjimi nuk dorĂ«zohet dhe po kĂ«rcĂ«non njerĂ«z dhe zona qĂ« nuk janĂ« shĂ«njestruar deri mĂ« tani. Ai paralajmĂ«roi njĂ« tjetĂ«r sulm tĂ« mundshĂ«m nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« bashkĂ« me Izraelin, por pa dhĂ«nĂ« detaje. Edhe kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, nĂ« [
]

The post Trump paralajmëron: Irani do të goditet shumë rëndë sot appeared first on BoldNews.al.

Deklarata për Kosovën/ Bytyçi: Grenell paguhet nga Serbia

✇BoldNews
By: Ela
7 March 2026 at 22:32

Enver Bytyçi, profesori dhe eksperti i politikĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare, ka folur kĂ«tĂ« tĂ« shtunĂ« nĂ« “Review” nĂ« Euronews Albania lidhur me ngĂ«rçin kushtetues qĂ« po kalon Kosova, nisur nga ditĂ«t e fundit pĂ«r moszgjedhjen e Presidentit tĂ« RepublikĂ«s. Bytyçi ka komentuar deklaratĂ«n publike tĂ« Richard Grenell, i cili ka sinjalizuar nĂ« njĂ« farĂ« mĂ«nyre ndryshimin e [
]

The post Deklarata për Kosovën/ Bytyçi: Grenell paguhet nga Serbia appeared first on BoldNews.al.

Motoristët e Wolt protestojnë në rrugët e Tiranës: Na kanë ulur tarifat, po na zëvendësojnë me indianë!

✇BoldNews
By: Ela
7 March 2026 at 22:13

Një numër i madh korrierësh që punojnë për platformën e shpërndarjes së ushqimit Wolt kanë dalë në protestë në rrugët e Tiranës, duke kërkuar respektimin e të drejtave të tyre dhe duke denoncuar uljen e tarifave të pagesës. Korrierët kanë marshuar mbrëmjen e sotme me motorët e tyre në rrugët e kryeqytetit, duke rënë vazhdimisht [
]

The post Motoristët e Wolt protestojnë në rrugët e Tiranës: Na kanë ulur tarifat, po na zëvendësojnë me indianë! appeared first on BoldNews.al.

Dyfishohen denoncimet për ngacmime seksuale, Tirana, Vlora dhe Korça kryesojnë listën

✇FaxWeb
By: Fax Web
7 March 2026 at 22:14

Të cilësuara si tabu dekada më parë, denoncimet për ngacmimet seksuale po bëhen më evidente në shoqërinë shqiptare e për pasojë po rritet numri i çështjeve të referuara në instancat e drejtësisë. Të dhënat zyrtare nga Policia e Shtetit tregojnë se nga viti në vit kemi një rritje të numrit të denoncimeve për ngacmime seksuale.

Në 5 vitet e fundit shihet një dyfishim i rasteve për ngacmim seksual. Vetëm vitin që lamë pas në Shqipëri janë regjistruar 89 raste, dyfish më shumë nga viti 2021. Sipas avokatëve, në shumicën e rasteve ngacmimet seksuale janë lidhje të fshehta dhe burojnë nga rrjetet sociale.

“Rritja e tyre ka ardhur pĂ«r shkak tĂ« rrjeteve sociale, tĂ« cilat kanĂ« fituar njĂ« akses tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m, pĂ«rfshirĂ« dhe efektin qĂ« kĂ«to janĂ« marrĂ«dhĂ«nie tĂ« fshehta dhe ka edhe njĂ« lloj mungese ndĂ«rgjegjĂ«simi pĂ«r pasojat e rĂ«nda qĂ« dĂ«nohen nga shteti pĂ«r kĂ«tĂ« vepĂ«r”, pohoi avokati Ylli Kameri. Tirana, Vlora dhe Korça janĂ« tre qarqet me numrin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« krimeve seksuale, pĂ«rfshirĂ« edhe ngacmimet.

“PĂ«r shkak tĂ« natyrĂ«s qĂ« zhvillohen ngacmimet seksuale, denoncuesit kryesorĂ« janĂ« femrat”, tha Kameri. AvokatĂ«t thonĂ« se shumica e autorĂ«ve nuk kanĂ« ndjenjĂ« se çfarĂ« rrezikojnĂ« duke kryer njĂ« ngacmim seksual. “NjĂ« autor i ngacmimit seksual rrezikon 7-15 vjet burgim nĂ« rrethana tĂ« cilĂ«suara dhe jo mĂ« pak se 5 vite burg nĂ« rrethana tĂ« tjera”, shtoi avokati Kameri. Sipas specialistĂ«ve nĂ« shumicĂ«n e rasteve zbulimi i autorit mbetet i vĂ«shtirĂ« kur ngacmimi ndodh nĂ« rrjetet sociale, pĂ«r kĂ«tĂ« arsye ata kĂ«rkojnĂ« qĂ« edhe hetuesit privatĂ« tĂ« kenĂ« akses nĂ« seksionin e krimit kibernetik, aty ku ngacmimet seksuale janĂ« mĂ« evidente.

Tentoi të vriste me thikë 60-vjeçarin gjatë një konflikti, arrestohet autori në Korçë

✇FaxWeb
By: Fax Web
7 March 2026 at 22:11

Një ngjarje e rëndë e mundshme kriminale është parandaluar në Korçë.

Një person është arrestuar pasi tentoi të vriste me thikë një 60-vjeçar gjatë një konflikti.

“Tentoi tĂ« vriste me mjet prerĂ«s 60-vjeçarin gjatĂ« njĂ« konflikti. FalĂ« reagimit tĂ« menjĂ«hershĂ«m tĂ« shĂ«rbimeve tĂ« PolicisĂ«, kapet dhe vihet nĂ« pranga menjĂ«herĂ« pas ngjarjes autori i dyshuar.

Sekuestrohet mjeti prerĂ«s (thikĂ«) qĂ« dyshohet se autori ka pĂ«rdorur nĂ« vendin e ngjarjes”, thuhet nĂ« njoftimin e policisĂ«.

Çmimi i naftĂ«s nĂ« Elbasan ka pĂ«suar sot njĂ« rritje tĂ« menjĂ«hershme me 10 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, duke kapĂ«rcyer edhe çmimet e shitjes nĂ« TiranĂ«. Nga njĂ« vĂ«zhg...

✇@voxnews.al - TikTok
By: @voxnews.al
8 March 2026 at 00:00

Çmimi i naftĂ«s nĂ« Elbasan ka pĂ«suar sot njĂ« rritje tĂ« menjĂ«hershme me 10 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, duke kapĂ«rcyer edhe çmimet e shitjes nĂ« TiranĂ«. Nga njĂ« vĂ«zhgim i kryer nĂ« disa pika tĂ« shitjes me pakicĂ« nĂ« Elbasan mesditĂ«n e sĂ« shtunĂ«s njĂ« litĂ«r naftĂ« ka arritur çmimin deri nĂ« 195 lekĂ«. NjĂ« ditĂ« mĂ« parĂ«, njĂ« litĂ«r naftĂ« shitej rreth 182-185 lekĂ«, çmim i njĂ«jtĂ« edhe pĂ«r benzinĂ«n. NdĂ«rsa sot, nĂ« disa pika karburanti, çmimi Ă«shtĂ« rritur menjĂ«herĂ« me 10 lekĂ«/litĂ«r, ç’ka lĂ« dyshime dhe pĂ«r abuzime nga distributorĂ«t e karburanteve. NdĂ«rkohĂ« nĂ« kryeqytet nafta vijon tĂ« shitet mesatarisht me 182 lekĂ« pĂ«r litĂ«r. NĂ« disa pika karburantesh kĂ«tĂ« tĂ« shtunĂ« ka njĂ« rritje tĂ« lehtĂ« deri nĂ« 185 lekĂ«. Brenda pak ditĂ«sh çmimi i naftĂ«s me pakicĂ« nĂ« kryeqytet u rrit dy herĂ«. TregtarĂ«t e karburanteve e justifikojnĂ« kĂ«tĂ« rritje me shtrenjtimin e naftĂ«s nĂ« bursat ndĂ«rkombĂ«tare, si pasojĂ« e tensioneve dhe luftĂ«s nĂ« Lindjen e Mesme. Pak ditĂ« mĂ« parĂ«, qeveria shqiptare zhvilloi njĂ« takim me kompanitĂ« hidrokarbure pĂ«r situatĂ«n e krijuar. NĂ« takimin me dyer tĂ« mbyllura mes disa ministrive dhe pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« sektorit, u diskutua mbi ndikimin qĂ« lufta mund tĂ« ketĂ« edhe nĂ« tregun shqiptar. Deri mĂ« tani nuk ka njĂ« vendimmarrje nĂ«se qeveria do tĂ« ndĂ«rhyjĂ« apo jo nĂ« treg. #voxnews #media #news

2055 views


đŸ’Ÿ

Një sistem mbrojtës ajror u aktivizua pranë Ambasadës Amerikane në Bagdad të shtunën në mbrëmje, sipas një videoje të postuar në mediat sociale dhe të...

✇@voxnews.al - TikTok
By: @voxnews.al
8 March 2026 at 00:00

NjĂ« sistem mbrojtĂ«s ajror u aktivizua pranĂ« AmbasadĂ«s Amerikane nĂ« Bagdad tĂ« shtunĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, sipas njĂ« videoje tĂ« postuar nĂ« mediat sociale dhe tĂ« verifikuar nga The New York Times. BanorĂ«t e kryeqytetit dhe tĂ« qytetit verior Irbil dĂ«gjuan shpĂ«rthime dhe zhurmĂ«n e mbrojtjes ajrore, qĂ« kapte raketat ose dronĂ«t qĂ« sulmonin zonĂ«n. Kryeministri irakian nĂ« detyrĂ«, Mohammed Shia al-Sudani, konfirmoi sulmin ndaj AmbasadĂ«s Amerikane, duke e quajtur njĂ« “akt terrorist” tĂ« kryer nga “grupe tĂ« pakontrolluara”. Ai theksoi se shĂ«njestrimi i ambasadave qĂ« veprojnĂ« nĂ« Irak â€œĂ«shtĂ« njĂ« akt qĂ« nuk mund tĂ« justifikohet ose pranohet nĂ« asnjĂ« rrethanĂ«â€ dhe urdhĂ«roi forcat ushtarake dhe tĂ« sigurisĂ« tĂ« ndjekin pĂ«rgjegjĂ«sit dhe “t’i sjellin para drejtĂ«sisĂ«â€. Tre zyrtarĂ« irakianĂ« tĂ« sigurisĂ« thanĂ« pĂ«r Associated Press se njĂ« raketĂ« goditi njĂ« pistĂ« uljeje helikopterĂ«sh nĂ« kompleksin e ambasadĂ«s amerikane nĂ« Bagdad. Nuk pati raportime pĂ«r viktima. NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i ambasadĂ«s nuk pranoi tĂ« komentonte. Zona e GjelbĂ«r e fortifikuar rĂ«ndĂ« e Bagdadit, ku ndodhen zyrat qeveritare dhe misionet diplomatike, Ă«shtĂ« shĂ«njestruar shpesh nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, por ky ishte sulmi i parĂ« i raportuar atje gjatĂ« javĂ«s qĂ« nga fillimi i sulmeve ajrore izraelite dhe amerikane kundĂ«r Teheranit, qĂ« kanĂ« rritur tensionet nĂ« Lindjen e Mesme. Departamenti i Shtetit nuk iu pĂ«rgjigj menjĂ«herĂ« kĂ«rkesave pĂ«r koment. #voxnews #media #news

17.6K views


đŸ’Ÿ

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanjahu, në një fjalim televiziv deklaroi se lufta kundër Iranit do të vazhdojë pa kompromis dhe se Izraeli ka një...

✇@voxnews.al - TikTok
By: @voxnews.al
8 March 2026 at 00:00

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanjahu, nĂ« njĂ« fjalim televiziv deklaroi se lufta kundĂ«r Iranit do tĂ« vazhdojĂ« pa kompromis dhe se Izraeli ka njĂ« “plan tĂ« organizuar me shumĂ« surpriza” pĂ«r fazĂ«n e ardhshme, me synim destabilizimin e regjimit iranian. Ai iu drejtua GardĂ«s Revolucionare duke paralajmĂ«ruar se janĂ« nĂ« shĂ«njestĂ«r: “Kush dorĂ«zon armĂ«t nuk do tĂ« pĂ«sojĂ« dĂ«m, kush jo, do tĂ« mbajĂ« pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«â€. Netanjahu i dĂ«rgoi njĂ« mesazh tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« popullit iranian, duke thĂ«nĂ« se “momenti i sĂ« vĂ«rtetĂ«s po afrohet” dhe se Izraeli nuk synon ndarjen e Iranit, por “çlirimin” e tij. Sipas tij, ndryshimi varet nga vetĂ« iranianĂ«t dhe do tĂ« sillte paqe mes dy vendeve. NĂ« fjalimin e tij, ai falĂ«nderoi presidentin amerikan Donald Trump pĂ«r mbĂ«shtetjen dhe pĂ«r “udhĂ«heqjen historike” nĂ« marrĂ«dhĂ«niet SHBA–Izrael, duke theksuar se partneriteti mes dy vendeve Ă«shtĂ« mĂ« i fortĂ« se kurrĂ«. Netanjahu kritikoi ashpĂ«r liderĂ«t perĂ«ndimorĂ« dhe OKB-nĂ« pĂ«r “dobĂ«sinĂ«â€ dhe “heshtjen” ndaj dhunĂ«s sĂ« regjimit iranian, duke i akuzuar se kanĂ« braktisur popullin iranian. Ai shtoi se shumĂ« vende tashmĂ« po i drejtohen Izraelit pĂ«r bashkĂ«punim, duke e cilĂ«suar vendin si “fener force dhe shprese”. Kryeministri izraelit paralajmĂ«roi gjithashtu qeverinĂ« e Libanit se Ă«shtĂ« pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r zbatimin e marrĂ«veshjes sĂ« armĂ«pushimit tĂ« vitit 2024 dhe çarmatosjen e Hezbollahut. NĂ«se kjo nuk ndodh, Libani do tĂ« pĂ«rballet me pasoja tĂ« rĂ«nda. Netanjahu pĂ«rfundoi duke theksuar se Izraeli do tĂ« bĂ«jĂ« gjithçka tĂ« nevojshme pĂ«r tĂ« mbrojtur qytetet dhe qytetarĂ«t e tij. #voxnews #media #news

10.8K views


đŸ’Ÿ

I Dërguari Special Presidencial i Shteteve të Bashkuara për Misione të Veçanta, Richard Grenell, ka reaguar pas shpërndarjes së Kuvendit të Kosovës ng...

✇@voxnews.al - TikTok
By: @voxnews.al
8 March 2026 at 00:00

I DĂ«rguari Special Presidencial i Shteteve tĂ« Bashkuara pĂ«r Misione tĂ« Veçanta, Richard Grenell, ka reaguar pas shpĂ«rndarjes sĂ« Kuvendit tĂ« KosovĂ«s nga presidentja Vjosa Osmani. Ai e ka cilĂ«suar paralajmĂ«rimin pĂ«r zgjedhjet e reja si njĂ« “lajm tĂ« mirĂ«â€ dhe e ka lidhur kĂ«tĂ« me rikthimin e ish-presidentit Hashim Thaçi nĂ« vend. “Lajm i shkĂ«lqyer. Zoti po na pĂ«rgatit tĂ« gjithĂ«ve pĂ«r kthimin e Hashim Thaçit nĂ« KosovĂ«. Thaçi pĂ«r KryeministĂ«r,” shkroi Grenell nĂ« platformĂ«n X. ShpĂ«rndarja e Kuvendit ndodhi pas dĂ«shtimit tĂ« seancĂ«s pĂ«r zgjedhjen e presidentit, ku nuk ishin prezentĂ« 80 deputetĂ«. Kryeparlamentarja Albulena Haxhiu tha se nuk mund tĂ« vazhdohej procesi dhe i Ă«shtĂ« drejtuar GjykatĂ«s Kushtetuese pĂ«r pezullimin e afateve kushtetuese pĂ«r zgjedhjen e presidentit. Grenell ka shĂ«rbyer mĂ« parĂ« si i dĂ«rguar pĂ«r dialogun KosovĂ«-Serbi gjatĂ« viteve 2019–2021. NdĂ«rkohĂ«, ish-presidenti Hashim Thaçi dhe bashkĂ«punĂ«torĂ«t e tij Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi akuzohen pĂ«r krime tĂ« luftĂ«s nĂ« HagĂ«. Zyra e Prokurorit tĂ« Specializuar ka kĂ«rkuar 45 vjet burg pĂ«r secilin, ndĂ«rsa tĂ« akuzuarit janĂ« deklaruar tĂ« pafajshĂ«m. Gjykata ka tre muaj kohĂ« pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« vendimin pĂ«rfundimtar. #voxnews #media #news

4417 views


đŸ’Ÿ

Qeveria shqiptare po tenton prej disa vitesh të miratojë një ligj për krijimin, mbajtjen dhe menaxhimin e rezervave minimale të sigurisë së naftës bru...

✇@voxnews.al - TikTok
By: @voxnews.al
8 March 2026 at 00:00

Qeveria shqiptare po tenton prej disa vitesh tĂ« miratojĂ« njĂ« ligj pĂ«r krijimin, mbajtjen dhe menaxhimin e rezervave minimale tĂ« sigurisĂ« sĂ« naftĂ«s bruto dhe nĂ«nprodukteve tĂ« saj. Rezerva e sigurisĂ«, sipas standardeve, pĂ«rllogaritet nĂ« 90 ditĂ« importe ose 61 ditĂ« konsum, nĂ« varĂ«si se cila shifĂ«r Ă«shtĂ« mĂ« e lartĂ«, dhe aktivizohet nĂ« situata tĂ« jashtĂ«zakonshme, si mungesa e produktit ose kriza tĂ« natyrĂ«s gjeopolitike. Drafti i parĂ«, i propozuar nĂ« shkurt 2019, parashikonte njĂ« formulĂ« bashkĂ«menaxhimi mes shtetit dhe sektorit privat, ndryshe nga modeli aktual, ku rezervat mbahen tĂ«rĂ«sisht nga kompanitĂ« private dhe rafineritĂ«. Sipas kĂ«tij modeli, 60 ditĂ« tĂ« konsumit mesatar do tĂ« mbaheshin nga njĂ« ent publik, ndĂ«rsa 30 ditĂ«t e tjera do t’u pĂ«rkisnin kompanive private. Enti publik, qĂ« do tĂ« krijohej me ligj, ishte parashikuar tĂ« quhej Agjencia ShtetĂ«rore e Rezervave tĂ« SigurisĂ« sĂ« NaftĂ«s, nĂ« varĂ«si tĂ« MinistrisĂ« sĂ« InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« (MIE). Ligji parashikonte qĂ« agjencia tĂ« funksiononte me vetĂ«financim, pĂ«rmes njĂ« tarife tĂ« caktuar nĂ« çdo litĂ«r karburanti tĂ« blerĂ« nga rafineritĂ« dhe shoqĂ«ritĂ« e shumicĂ«s. Ky mekanizĂ«m automatikisht do tĂ« ndikonte nĂ« rritjen e çmimit tĂ« karburantit pĂ«r konsumatorin final, duke pĂ«rfshirĂ« njĂ« detyrim tĂ« ri fiskal. Nga viti 2019, projekti ka kaluar herĂ« pas here nĂ« diskutime brenda qeverisĂ«, por vetĂ«m nĂ« tetor 2025 u nxor pĂ«r konsultim publik. Drafti i ri ruan nĂ« thelb strukturĂ«n e mĂ«parshme: njĂ« autoritet publik jofitimprurĂ«s, i quajtur Autoriteti pĂ«r RezervĂ«n e SigurisĂ«, nĂ« varĂ«si tĂ« MIE, dhe pĂ«rcakton sĂ«rish njĂ« tarifĂ« pĂ«r krijimin dhe mbajtjen e rezervĂ«s. Sipas nenit 10 tĂ« draftit, tarifat pĂ«r detyruesit do tĂ« arkĂ«tohen nga Autoriteti Doganor, gjatĂ« mbledhjes sĂ« detyrimit doganor pĂ«r mallrat me akcizĂ«. Neni 11 shton qĂ« paguesit janĂ« tĂ« detyruar tĂ« dorĂ«zojnĂ« tĂ« dhĂ«na mbi pagesĂ«n brenda 30 ditĂ«ve pas pĂ«rfundimit tĂ« muajit kalendarik. MegjithĂ«se projekti ende nuk Ă«shtĂ« miratuar, operatorĂ«t e tregut parashikojnĂ« kosto shtesĂ« nĂ« qindra milionĂ« euro, duke pĂ«rfshirĂ« blerjen, mbajtjen dhe logjistikĂ«n e rezervĂ«s sĂ« sigurisĂ«. Kjo shifĂ«r do tĂ« pasqyrohej nĂ« tregun aktual, duke rritur kostot operative pĂ«r kompanitĂ« dhe potencialisht çmimin pĂ«r konsumatorin final. Lufta me Iranin rrit rrezikun pĂ«r njĂ« krizĂ« tĂ« re energjetike globale PĂ«rshkallĂ«zimi i konfliktit nĂ« Lindjen e Mesme dhe pĂ«rfshirja e Iranit po krijon tronditje tĂ« forta nĂ« tregjet globale tĂ« energjisĂ« dhe financave. Analizat e mediave ekonomike ndĂ«rkombĂ«tare paralajmĂ«rojnĂ« se njĂ« luftĂ« e zgjatur mund tĂ« shkaktojĂ« ndĂ«rprerje tĂ« furnizimit me energji, rritje tĂ« çmimeve tĂ« naftĂ«s dhe presione tĂ« reja inflacioniste nĂ« ekonominĂ« globale. NjĂ« nga shqetĂ«simet kryesore lidhet me rrezikun qĂ« konflikti tĂ« prekĂ« infrastrukturĂ«n energjetike tĂ« rajonit ose transportin e naftĂ«s pĂ«rmes NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit, njĂ« nga korridoret mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« tregtisĂ« globale tĂ« energjisĂ«. Sipas njĂ« analize tĂ« publikuar nga “Bloomberg” me titull “Lufta me Iranin Ă«shtĂ« njĂ« makth pĂ«r tregjet e naftĂ«s dhe gazit”, theksohet ndĂ«r tĂ« tjera se njĂ« konflikt i gjerĂ« nĂ« rajon konsiderohet prej kohĂ«sh si skenari mĂ« i rrezikshĂ«m pĂ«r tregun e energjisĂ«. NĂ« analizĂ« theksohet se “njĂ« luftĂ« e gjerĂ« nĂ« Lindjen e Mesme Ă«shtĂ« skenari mĂ« i keq pĂ«r tregun global tĂ« naftĂ«s dhe gazit.” Artikulli nĂ«nvizon se rajoni i Gjirit Persik mbetet njĂ« nga qendrat kryesore tĂ« furnizimit global me energji dhe çdo ndĂ«rprerje nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« mund tĂ« shkaktojĂ« reagim tĂ« menjĂ«hershĂ«m nĂ« çmimet e naftĂ«s dhe gazit. Edhe revista ekonomike “The Economist” paralajmĂ«ron pĂ«r ndikim tĂ« madh nĂ« tregjet globale. NĂ« artikullin “Lufta nĂ« Iran mund tĂ« shkaktojĂ« goditjen mĂ« tĂ« madhe nĂ« tregun e naftĂ«s nĂ« vite”, revista thekson se tregjet e energjisĂ« janĂ« veçanĂ«risht tĂ« ndjeshme ndaj tensioneve nĂ« kĂ«tĂ« rajon, pasi njĂ« pjesĂ« e madhe e furnizimit global me naftĂ« kalon pĂ«rmes ngushticĂ«s sĂ« Hormuzit. #voxnews #media #news

4126 views


đŸ’Ÿ

Çmimet e naftĂ«s janĂ« rritur ndjeshĂ«m pas pĂ«rshkallĂ«zimit tĂ« konfliktit nĂ« Lindjen e Mesme, duke arritur nivelet mĂ« tĂ« larta qĂ« nga viti 2023 dhe duke ...

✇@voxnews.al - TikTok
By: @voxnews.al
8 March 2026 at 00:00

Çmimet e naftĂ«s janĂ« rritur ndjeshĂ«m pas pĂ«rshkallĂ«zimit tĂ« konfliktit nĂ« Lindjen e Mesme, duke arritur nivelet mĂ« tĂ« larta qĂ« nga viti 2023 dhe duke rritur frikĂ«n pĂ«r njĂ« goditje tĂ« re energjetike globale. NjĂ« fuçi nafte West Texas Intermediate (WTI), referencĂ« pĂ«r tregun amerikan, u mbyll nĂ« 90.90 dollarĂ«, me njĂ« rritje prej mĂ« shumĂ« se 12 pĂ«r qind nĂ« njĂ« seancĂ« dhe 35.63 pĂ«r qind gjatĂ« javĂ«s, niveli mĂ« i lartĂ« qĂ« nga krijimi i kontratave futures pĂ«r WTI nĂ« vitin 1983. NdĂ«rkohĂ«, njĂ« fuçi Brent, standardi ndĂ«rkombĂ«tar pĂ«r naftĂ«n, u mbyll nĂ« 92.69 dollarĂ«, me njĂ« rritje prej mbi 8 pĂ«r qind gjatĂ« ditĂ«s dhe 27.88 pĂ«r qind gjatĂ« javĂ«s, pas sulmeve izraelito-amerikane ndaj Iranit. NĂ« vetĂ«m disa ditĂ«, çmimet janĂ« rritur me mĂ« shumĂ« se 20 dollarĂ« pĂ«r fuçi, ndĂ«rsa qĂ« nga fillimi i vitit rritja ka kaluar 30 dollarĂ«. Nafta WTI po i afrohet tashmĂ« pragut simbolik tĂ« 100 dollarĂ«ve pĂ«r fuçi, nivel qĂ« nuk Ă«shtĂ« tejkaluar qĂ« nga korriku i vitit 2022. Rritja e çmimeve u pĂ«rshpejtua edhe mĂ« shumĂ« pas deklaratave tĂ« presidentit amerikan Donald Trump, i cili kĂ«rkoi “kapitullimin” e Iranit. MegjithatĂ«, sipas analistĂ«ve, ndikimi kryesor nĂ« treg vjen nga paralizimi i trafikut nĂ« NgushticĂ«n e Hormuzit, pĂ«rmes sĂ« cilĂ«s kalon rreth 20 pĂ«r qind e prodhimit global tĂ« naftĂ«s. “Çdo ditĂ« qĂ« ngushtica mbetet e mbyllur, tregu i naftĂ«s bĂ«het mĂ« i tensionuar”, tha analisti i UBS, Giovanni Staunovo. Kapacitetet e depozitimit nĂ« vendet e Gjirit janĂ« tĂ« kufizuara dhe nĂ«se situata vazhdon, prodhimi i naftĂ«s mund tĂ« reduktohet, ndĂ«rsa aktiviteti i rafinerive – veçanĂ«risht nĂ« Azi dhe Lindjen e Mesme – mund tĂ« ngadalĂ«sohet ndjeshĂ«m. Disa vende tashmĂ« kanĂ« filluar tĂ« ulin prodhimin. Iraku ka reduktuar furnizimin me rreth 1.5 milionĂ« fuçi nĂ« ditĂ«, ndĂ«rsa Kuvajti po i afrohet kufijve tĂ« kapaciteteve tĂ« depozitimit. PĂ«r tĂ« shmangur mungesat e mundshme, Kina ka kĂ«rkuar nga rafineritĂ« kryesore tĂ« ndalojnĂ« eksportet e naftĂ«s sĂ« rafinuar, si nafta dhe benzina. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, qeveria amerikane ka lejuar pĂ«r njĂ« muaj dĂ«rgimin e naftĂ«s ruse drejt IndisĂ«, pavarĂ«sisht sanksioneve, pĂ«r tĂ« stabilizuar furnizimet nĂ« treg. MegjithatĂ«, analistĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se edhe nĂ«se trafiku rifillon, ai nuk pritet tĂ« rikthehet menjĂ«herĂ« nĂ« nivelet e para luftĂ«s. Sipas ekspertĂ«ve tĂ« tregut, rezervat aktuale globale tĂ« naftĂ«s mund tĂ« pĂ«rballojnĂ« deri nĂ« njĂ« muaj bllokim tĂ« NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit, por nĂ«se kriza zgjat mĂ« shumĂ«, tregjet energjetike globale mund tĂ« pĂ«rballen me tronditje tĂ« mĂ«dha. #voxnews #media #news

4781 views


đŸ’Ÿ

❌
❌