https://www.tiktok.com/@a2_cnn/video/7701871790577962253

1426 views

💾

494 views

💾

613 views

💾

https://www.tiktok.com/@a2_cnn/video/7701865012243057934

448 views

💾

1483 views

💾

5835 views

💾

3493 views

💾

https://www.tiktok.com/@a2_cnn/video/7701852906814770446

1289 views

💾

4766 views

💾

1345 views

💾

Nga protestat studentore te paraliza e një kryeqyteti që duket se ka humbur aftësinë për të vetërregulluar jetën e vet

Nga Leonard Veizi

Çfarë po ndodh me Tiranën në këto ditë të zjarrta protestash studentore dhe protestash të tjera, më të vakëta në numër, por jo më pak të rëndësishme në atë që shprehin?

Kryeqyteti duket se ka humbur fillin e ditës. Rrugët janë të mbingarkuara, kryqëzimet pika bllokimi, lëvizja një përpjekje individuale për të mbijetuar mes rrëmujës. Tirana nuk është thjesht një qytet me trafik të rënduar, por një qytet ku po dobësohet vetë mekanizmi që duhet ta mbajë në këmbë jetën e përditshme.

Mjafton të shohësh trafikun. Semaforët prej kohësh nuk e zgjidhin dot problemin. Në shumë nyje, si te 21 Dhjetori, vendin e tyre e kanë zënë policët e qarkullimit. Me gjeste mundohen të bëjnë atë që sistemi teknik nuk e bën dot me sinjale: ndalin një radhë, lirojnë tjetrën, zhbllokojnë një krah ndërsa bllokohet tjetri.

Polici mund të zëvendësojë përkohësisht semaforin, por jo një sistem të tërë menaxhimi. As mund të shpikë rrugë të reja në mes të kryqëzimit. Ai zgjidh bllokimin e çastit, por jo problemin urbanistik të grumbulluar ndër vite.

Dhe këtu nis problemi i vërtetë: Tirana është rritur më shpejt sesa aftësia e saj për t’u organizuar. Në çdo kryeqytet, protestat dhe devijimet krijojnë vështirësi të përkohshme. Por këtu mjafton një pengesë në një aks kryesor që të nisë reaksioni zinxhir: një rrugë bllokohet, një kryqëzim mbushet, një tjetër paralizohet. Autobusët humbasin orarin, këmbësorët mbeten në pritje dhe qytetari zbulon se një distancë e zakonshme kërkon një kohë të paparashikueshme.

Protesta është e drejtë. Por administrimi i qytetit nuk mund të vihet në gjumë sa herë që një pjesë e tij del në rrugë.

Në sheshet qendrore shfaqet pamja tjetër e kaosit. Pedonalet, të konceptuara si vende ku njeriu ecën i qetë, janë kthyer në korridore ku motorët e shpërndarjes së ushqimit lëvizin me shpejtësi, të ndjekur nga biçikletat elektrike. Njeriu që del për shëtitje në qendër duhet të ruhet nga mjeti që i del përpara. Edhe pedonalja rrezikon të mos jetë më e tillë.

Nuk ka asgjë të keqe që qytetari porosit ushqim në shtëpi, as që punonjësi fiton bukën duke shpërndarë porosi. Por kur shërbimi komercial merr përparësi mbi sigurinë publike, problemi nuk është te individi, por te rregullat dhe zbatimi i tyre. Një qytet serioz mbron njëkohësisht punën, lëvizjen dhe sigurinë. Tirana duket se e ka humbur ekuilibrin mes të trijave.

Ka rënë në krizë jo vetëm sistemi teknik, por edhe sistemi qytetar i vetërregullimit. Rregulli nuk mbahet vetëm me semaforë dhe tabela, por me bindjen se hapësira publike u përket të gjithëve dhe se liria e njërit mbaron aty ku nis siguria e tjetrit. Kur kjo bindje dobësohet, secili kërkon të kalojë i pari, të futet mes makinave, të ngjitet në trotuar. Në fund, të gjithë humbasin kohë.

Por kaosi nuk shpjegohet vetëm me sjelljen e qytetarëve. T’u kërkosh disiplinë pa u ofruar një sistem funksional është mënyra më e lehtë për t’ia kaluar përgjegjësinë tjetrit.

Këtu hyn drejtimi i qytetit. Tirana po përballet, përtej trafikut dhe protestave, me mungesën e një autoriteti drejtues të perceptuar si i pranishëm, aktiv dhe përgjegjës për tërësinë e jetës urbane. Një kryeqytet i kësaj madhësie nuk funksionon me ndërhyrje rasti dhe zgjidhje emergjente.

Qyteti ka nevojë për dikë që merr vendime, koordinon institucionet, parashikon pasojat dhe mban përgjegjësi. Jo vetëm për të dalë në fotografi kur mbarojnë punimet, por për të qenë aty kur qyteti ngec.

Dhe këtu lind pyetja politike: kush po e drejton Tiranën në këtë moment? Kur drejtuesi kryesor mungon, fizikisht apo në rol, barra bie mbi zëvendësuesin. Por numri dy nuk është gjithmonë numri një. Jo se i mungon aftësia, por sepse autoriteti, përgjegjësia dhe legjitimiteti nuk janë e njëjta gjë.

Një drejtues i përkohshëm kryen detyrat e përditshme, por mund të mos ketë peshën politike për vendime të vështira. Nëse e sheh postin si stacion kalimtar, pritshmëria për drejtim afatgjatë dobësohet. Një kryeqytet nuk drejtohet me logjikën e një karrigeje që sot është e dikujt dhe nesër e një tjetri. I duhet vazhdimësi institucionale dhe një zinxhir i qartë përgjegjësish.

Ndërkohë, protestat studentore nuk mund të trajtohen si bezdi për qarkullimin. Studentët dalin sepse kërkojnë të dëgjohen. Protesta e tyre gjykohet nga kërkesat dhe nga përgjigjja e institucioneve, jo nga numri i makinave në trafik. Edhe protestat e tjera, më të vogla, janë pjesë e jetës demokratike. Një qytet që proteston nuk është domosdoshmërisht në krizë. Kriza nis kur institucionet nuk ruajnë dot funksionimin e përditshëm dhe qytetari nuk sheh më një adresë ku të kërkojë llogari.

Pyetja nuk është nëse Tirana përballon një ditë protestash. Çdo kryeqytet demokratik duhet ta përballojë. Pyetja është nëse përballon njëkohësisht protestat, trafikun, shpërfilljen e rregullave dhe mungesën e një drejtimi që i lidh të gjitha në një përgjigje të vetme.

Sepse qyteti nuk është vetëm bulevardi i protestës apo kryqëzimi ku polici zhbllokon makinat. Është edhe autobusi që duhet të arrijë në kohë, fëmija që duhet të kalojë i sigurt rrugën dhe qytetari që nuk mund të humbasë gjysmën e ditës për disa kilometra.

Tirana ka nevojë për rregulla që funksionojnë edhe kur rrugët mbushen me protestues, për një polici që nuk lihet të bëjë me dorë punën e një sistemi dhe për një drejtim që nuk shfaqet vetëm kur ka kamera.

Protestat do të mbarojnë. Kolonat do të shpërndahen. Por nëse nuk ndryshon mënyra si administrohet kryeqyteti, kaosi do të mbetet aty, duke pritur rastin e radhës. Dhe atëherë nuk do të mund t’ia vëmë fajin vetëm protestës, trafikut apo mungesës së një drejtuesi në zyrë. Sepse një qytet që nuk di të vetërregullohet ka nevojë për institucione që dinë ta drejtojnë. Kur mungojnë të dyja, Tirana nuk ecën përpara. Thjesht përpiqet të dalë nga bllokimi i radhës.

Dashi

Edhe pse do të niseni të bëni gjërat gjithmonë me qëllimin e mirë, jo përherë të tjerët do t’ju kuptojnë. Iniciativat tuaja do të kenë vlerë vetëm në rast se i realizoni ato vetë deri në fund. Gjatë kësaj dite do të viheni në qendrën e vëmendjes dhe njëkohësisht do të rezultoni të suksesshëm në disa punë që do t’ju ngarkohen.

Demi

Nëse vendosni të bëni një pushim apo shkëputje të vogël nga të gjitha kontaktet që keni vendosur në punë, ky do të jetë një avantazh mjaft i madh për ju. Ju mund të bashkëveproni me të tjerët dhe në të njëjtën kohë të ruani një qëndrim dinjitoz ndaj disa “armiqve” të cilët presin nga momenti në moment të shikojnë dështimet tuaja. Melankolia do t’ju shoqërojë në anën e dashurisë. Mund të tregoni tendencë për treguar më shumë kritik seç duhet me partnerin.

Binjakët

Është një ditë shumë e mirë për të punuar në një plan strategjik të rëndësishëm në familje. Do të keni mendime të përbashkëta me familjarët, çka do të sjellë harmoninë mes jush. Sot do të keni mundësinë të tregoheni se jeni të aftë dhe të përgjegjshëm për punët që ju ngarkohen.

Gaforrja

Do të dëgjoni mendjen dhe zemrën tuaj sot, pa marrë aspak parasysh idetë e mendimet e të tjerëve. Do të doni të bëni gjërat që ju pëlqejnë më shumë dhe keni për t’ia arritur. Bëni kujdes të mos përfundoni duke u lënduar në fund të ditës.

Luani

Efektiviteti juaj në disa punë të caktuara do të jetë i diskutueshëm gjatë kësaj dite. Ju nuk duhet të bëni asnjë lëvizje të dyshimtë apo që do të vendosë në rrezik të ardhmen tuaj. Mendoni dy herë dhe më pas veproni.

Virgjëresha

Është dita e duhur që ju të tregoni aftësitë tuaja profesionale dhe të shprehni gjithçka që mendoni në lidhje me një çështje të caktuar në punë. Nëse ju jepet një detyrë shumë e rëndësishme, bëni mirë ta përballoni atë me sukses. Në aspektin sentimental, gjithçka do të jetë në nivelin e duhur. Shijojeni këtë ditë.

Peshorja

Do të keni aftësi që ti vendosni vetes disa kufizime, të cilat nuk do të jenë aspak të mira për ju dhe njëkohësisht do t’ju ndikojnë në zgjedhjet që do të bëni në të ardhmen, në lidhje me disa çështje. Mundohuni të krijoni pavarësi nga disa persona dhe të mos u kushtoni atyre çdo mendim. Vendosni se cilat janë prioritetet që ju keni në jetë e mos u pendoni edhe nëse bëni gabime.

Akrepi

Mos u frikësoni nëse do t’ju duhet të merrni disa vendime pa u menduar shumë gjatë. Bëni atë që mendoni se është më e mira për ju apo për ata që ju rrethojnë. Ruani energjitë për në mbrëmje pasi do t’ju duhen. Partneri do t’ju bëjë një surprizë, e cila do t’ju lejë pa fjalë.

Shigjetari

Nëse do t’ju duhet të punoni intensivisht, disa ide që më parqe ju një dukur fantastike, sot do të shndërrohen në një problem thelbësor për ju. Mund të dalloni se ka diçka që nuk shkon në mënyrën se si ju punoni dhe se si ju trajtoni një çështje apo të tjerët rreth jush. Qetësoni veten dhe ruani gjakftohtësinë sido që të krijohen rrethanat.

Bricjapi

Sot do të vijoni të ëndërroni gjatë gjithë ditës për disa plane tuajat, të cilat keni shumë dëshirë ti realizoni. Do të mbusheni me pozitivistet dhe nuk do ti ndieni aspak disa influenca negative që persona të caktuar do të tentojnë të ushtrojnë mbi ju. Sot do të merrni gjithçka me qetësi dhe dot gjeni paqen shpirtërore

Ujori

Do të jetë një ditë e bukur gjatë së cilës mund të realizoni disa plane që i keni bërë prej kohësh. Mos u entuziazmoni më shumë seç duhet në rast se dikush ju ndihmon për një çështje të caktuar pasi çdo gjë e ka një çmim në fund. Do të tregoheni mjaft të gatshëm për tu ofruar gjithçka që mundeni disa njerëzve që ju rrethojnë.

Peshqit

Dita premton fat të mirë sot dhe shumë pozitivistet. Nëse keni disa punë për të kryer, bëni mirë ti përfundoni ato dhe të mos i lini përgjysmë. Nëse dikush do t’ju kritikojë, mbaji parasysh vërejtjet dhe mundohuni të përmirësoni gabimet./k.m

E quajtur edhe gazpacho e bardhë, kjo supë kremoze pa gatim nga Andaluzia përgatitet me bajame të qëruara, bukë, hudhër dhe vaj ulliri, dhe shërbehet e ftohtë me rrush të bardhë.

Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Ukrainës ka bërë të ditur se humbjet e përgjithshme luftarake të trupave ruse, nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022 deri më 29 tetor 2026, arrijnë në rreth 1 584 910 ushtarë, siç njofton Ukrinform, duke iu referuar njoftimit të Shtabit të […]

Të dhënat e fundit të regjistrit janë të vitit 2022, përgjigjja ndaj programeve të depistimit mbetet shumë e ulët — sidomos për kancerin e qafës së mitrës në Tuzi — ndërsa vdekjet nga tumoret malinje u rritën nga 1.091 në vitin 2010 në 1.645 në vitin 2023

Ushtarakët e Korpusit të 1-rë të Gardës Kombëtare të Ukrainës “Azov” kanë goditur mbi 100 trena rusë me karburant dhe pasuri të tjera në rajonin e Doneckut, siç njofton Ukrinform. “Azov” e njoftoi këtë në Telegram dhe publikoi videon përkatëse. Sipas “Azov”-it, armiku përpiqet të krijojë pamjen e marrjes së suksesshme të vendbanimeve, por nuk […]

Kompania konfirmoi kthimin e 90 deri 110 trilionë woneve për aksionarët gjatë vitit 2026, por detajet e planit do të finalizohen vetëm në janar 2027 — dhe tregu reagoi me shitje.

Gjeneral-lejtënanti Brett Sylvia u hoq nga posti i drejtorit për strategji, plane dhe politika (J5) i Shtabit të Përbashkët, pa arsye zyrtare dhe pa pasardhës të shpallur, ndërsa forcat amerikane thuhet se janë gati për operacione të reja kundër Iranit brenda 96 orëve nga urdhri i presidentit.

Shqipëria do të vijojë të ketë një nga nivelet më të larta të taksimit të fitimit dhe dividendëve në Ballkanin Perëndimor, edhe pas tërheqjes së qeverisë nga propozimi për rritjen e tatimfitimit nga 15% në 17%. Paketa e re fiskale për vitin 2027 parashikon rritjen e tatimit mbi dividendin nga 8% në 15%, vendosjen e një shkalle të re tatimi prej 30% për pagat mbi 700 mijë lekë në muaj dhe rritjen e normës standarde të TVSH-së nga 20% në 21%. Shqipëria do të vijojë të ketë tatimfitim më të lartë se Kosova, Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina dhe shumica e bizneseve në Mal të Zi, ndërsa do të mbetet në të njëjtin nivel me Serbinë. Përfaqësuesit e biznesit kanë paralajmëruar zhvendosjen e aktivitetit dhe investimeve drejt vendeve fqinje.

 

“Monitor” ka krahasuar normat kryesore tatimore në vendet e Ballkanit Perëndimor, si edhe në Slloveni, Kroaci, Hungari, Rumani, Greqi, Turqi dhe Moldavi, ekonomi që aplikojnë modele të ndryshme të taksimit të fitimit, të ardhurave personale dhe konsumit.

Krahasimi tregon se Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Bosnjë-Hercegovina aplikojnë një normë standarde tatimfitimi prej 10%, ndërsa Mali i Zi e nis tatimin nga 9%, duke e rritur në mënyrë progresive deri në 15%. Serbia aplikon një normë prej 15%, të njëjtë me Shqipërinë, pas tërheqjes së qeverisë nga propozimi për rritjen në 17%.

Në vendet e tjera të përfshira në krahasim, Hungaria ka normën më të ulët të tatimit mbi fitimin, prej 9%, ndërsa Moldavia aplikon 12% dhe Rumania 16%. Kroacia ka dy norma, 10% dhe 18%, sipas të ardhurave të biznesit. Sllovenia dhe Greqia aplikojnë nga 22%, ndërsa Turqia 25%, me normë më të lartë për sektorin financiar.

Diferenca është edhe më e madhe në tatimin mbi të ardhurat personale. Shqipëria aktualisht aplikon një sistem progresiv, me norma 13% dhe 23% për pjesën e të ardhurave të tatueshme mbi pragjet përkatëse, ndërsa paketa e re parashikon një shkallë të tretë prej 30% për pjesën e pagës bruto që tejkalon 700 mijë lekë në muaj. Në draftin fillestar ishte propozuar norma 32%, por ajo u rishikua në prezantimin e paketës më 28 tetor.

Në Kosovë, norma më e lartë e tatimit mbi të ardhurat personale është 10%, po aq sa në Maqedoninë e Veriut. Në Bosnjë-Hercegovinë, tatimi mbi pagat është 10% në Federatën e Bosnjë-Hercegovinës dhe në Distriktin e Bërçkos, ndërsa në Republikën Srpska është 8%. Mali i Zi aplikon norma prej 0%, 9% dhe 15%, ndërsa Serbia taton pagat me 10%, krahas një tatimi vjetor shtesë për individët që tejkalojnë kufijtë e përcaktuar të të ardhurave.

Në vendet e tjera të krahasuara, Sllovenia aplikon norma progresive të tatimit personal nga 16% në 50%, Greqia nga 9% në 44% dhe Kroacia norma të diferencuara sipas bashkive. Turqia ka norma progresive deri në 40%, ndërsa Hungaria aplikon normë të sheshtë prej 15%, Moldavia 12% dhe Rumania 10%.

Tatimfitimi mbetet 15%, dividendi 15%, pagat e larta deri në 30%

Paketa fiskale për vitin 2027 parashikon ndryshime në taksat mbi të ardhurat dhe fitimet, megjithëse qeveria është tërhequr nga rritja e tatimfitimit e përfshirë në draftin fillestar.

Drafti fillestar parashikonte rritjen me 2 pikë përqindjeje të tatimit mbi fitimin e korporatave, nga 15% në 17%, një masë nga e cila priteshin rreth 5 miliardë lekë të ardhura shtesë. Por më 28 tetor kryeministri Edi Rama njoftoi se qeveria nuk do ta rrisë tatimfitimin për biznesin e madh, duke e lënë normën në 15%.

Ndërkohë, tatimi mbi dividendin propozohet të rritet nga 8% në 15%, duke sjellë sipas përllogaritjeve fillestare të Ministrisë së Financave rreth 3 miliardë lekë të ardhura shtesë. Qeveria nuk është tërhequr nga kjo masë.

Kjo do ta çonte tatimin mbi dividendin në Shqipëri në të njëjtin nivel me atë të Serbisë, Malit të Zi dhe Hungarisë, kur krahasohen normat e përgjithshme për individët rezidentë.

Në Kosovë, dividendët janë të përjashtuar nga tatimi. Maqedonia e Veriut aplikon normën 10%. Në Bosnjë-Hercegovinë, trajtimi i dividendëve ndryshon sipas entitetit dhe rezidencës së përfituesit; për pagesat ndaj kompanive jorezidente, norma e përgjithshme e mbajtjes në burim është 5% në Federatë dhe 10% në Republikën Srpska, me mundësi ndryshimi sipas marrëveshjeve tatimore.

Në vendet e tjera të krahasuara, Greqia ka normë prej 5% mbi dividendët, Moldavia 6%, Kroacia 12%, Rumania 16% dhe Sllovenia 25%.

Në Shqipëri, ndryshimi i propozuar për tatimin mbi pagat përmban dy masa me efekte të kundërta. Rritja nga 200 mijë në 300 mijë lekë në muaj e pragut mbi të cilin zbatohet norma 23% do të ulë barrën tatimore për një pjesë të punëmarrësve, me një kosto të vlerësuar buxhetore prej 1.98 miliardë lekësh.

Por për pagat mbi 700 mijë lekë bruto në muaj është njoftuar vendosja e një norme të re marxhinale prej 30%, në vend të 32% të draftit fillestar. Kjo normë do të zbatohet vetëm mbi pjesën e pagës që tejkalon pragun përkatës. Relacioni fillestar parashikonte rreth 970 milionë lekë të ardhura shtesë në vit nga norma 32%; ky efekt kërkon rivlerësim.

Norma e re maksimale prej 30% do të ishte dukshëm më e lartë se normat e zakonshme të tatimit mbi pagat në vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, ndonëse ajo prek vetëm një pjesë të kufizuar punëmarrësish.

150 mln euro taksa shtesë për bizneset e individët nga rritja e tatimfitimit, dividend, akcizë, TVSH

Krahasimi i TVSH-së

Ndryshimet e propozuara në Shqipëri prekin edhe tatimin mbi vlerën e shtuar.

Për herë të parë, paketa parashikon vendosjen e një norme të reduktuar prej 6% për produktet ushqimore bazë, nga 20% që aplikohet aktualisht. Sipas përllogaritjeve të Ministrisë së Financave, kjo masë do të kishte një kosto prej 12.8 miliardë lekësh në buxhet.

Por paralelisht, norma standarde e TVSH-së propozohet të rritet nga 20% në 21%, me një efekt të pritshëm prej 10.6 miliardë lekësh të ardhura shtesë, me një diferencë prej rreth 2.2 miliardë lekësh midis dy masave.

Paketa parashikon gjithashtu uljen e pragut të regjistrimit në TVSH në 5 milionë lekë xhiro vjetore, masë nga e cila priten 4.5 miliardë lekë të ardhura shtesë, si edhe rritjen e propozuar të TVSH-së për hotelerinë nga 6% në 10%, me përjashtim të agroturizmit, me efekt të vlerësuar fillimisht rreth 600 milionë lekë.

Në këtë mënyrë, lehtësimi i propozuar për produktet ushqimore shoqërohet me zgjerimin e bazës së TVSH-së dhe rritjen e normës standarde për mallrat e shërbimet e tjera.

Në vendet e rajonit, TVSH-ja e reduktuar për ushqimet aplikohet prej kohësh, megjithëse produktet që përfitojnë ndryshojnë sipas legjislacionit kombëtar.

Serbia ka një normë standarde prej 20% dhe normë të reduktuar prej 10% për produktet bazë. Kosova aplikon 18% dhe 8%, ndërsa Maqedonia e Veriut ka normë standarde 18% dhe normë të reduktuar 5% për kategori ushqimore të përcaktuara.

Në Mal të Zi, norma standarde është 21%, ndërsa për produkte të caktuara ushqimore zbatohet norma 7%. Bosnjë-Hercegovina ka një normë të vetme prej 17%, pa TVSH të reduktuar për ushqimet.

Kroacia aplikon normë standarde të TVSH-së prej 25% dhe norma të reduktuara prej 5% dhe 13%. Sllovenia ka normë standarde prej 22%, si edhe norma të reduktuara prej 9.5% dhe 5%. Greqia aplikon normë standarde 24%, me norma të reduktuara 6% dhe 13%; Turqia ka normë standarde 20%, ndërsa Moldavia 20%, me norma të reduktuara për kategori të caktuara.

Edhe Rumania e rriti normën standarde të TVSH-së nga 19% në 21% në gusht 2025, por aplikon normë të reduktuar 11% për shumicën e produkteve ushqimore, me përjashtime të përcaktuara me ligj.

Hungaria, ndonëse ka normën standarde më të lartë, prej 27%, aplikon norma të reduktuara prej 5% dhe 18% për kategori të caktuara ushqimore.

 

The post Krahasimi i taksave në Europën Lindore, Shqipëria po merr kryesimin appeared first on Revista Monitor.

Fondet shtesë që qeveria parashikon për politikat e reja të pensioneve dhe bonusin e pensionistëve në vitin 2027 përfaqësojnë një përfitim mesatar teorik prej 1,529 lekësh në muaj për pensionistët e pleqërisë, ose rreth 18,350 lekë në vit.

Nëse një shumë e tillë do t’i shtohej përherë pensionit çdo vit, do të duheshin rreth 13 vjet për dyfishimin e pensionit mesatar urban dhe tetë vjet për atë rural. Megjithatë, pjesa më e madhe e financimit shtesë për vitin 2027 lidhet me bonusin, i cili nuk përbën rritje të përhershme të pensionit.

Sipas projektbuxhetit 2027, fondet e parashikuara për politikat e reja të pensioneve dhe bonusin arrijnë së bashku në 24 miliardë lekë, nga 11.65 miliardë lekë të planifikuara për vitin 2026, me një shtesë prej 12.35 miliardë lekësh.

Të dhënat e Institutit të Sigurimeve Shoqërore tregojnë se në vitin 2025 numri i pensionistëve të pleqërisë arriti në 641,085 persona. Projeksionet e ISSH-së sugjerojnë një shtim të stokut minimalisht  me 16 mijë pensionistë në vit, numri i tyre do të arrinte në rreth 673 mijë në vitin 2027.

Nëse shtesa prej 12.35 miliardë lekësh do të shpërndahej në mënyrë të barabartë vetëm mes pensionistëve të pleqërisë, përfitimi mesatar do të ishte 18,348 lekë në vit, ose 1,529 lekë në muaj.

Nga kjo shumë, 10 miliardë lekë përfaqësojnë rritjen e fondit të bonusit, ndërsa 2.35 miliardë lekë janë shtesa për politikat e reja të pensioneve.

Pjesa e bonusit përfaqëson rreth 1,238 lekë në muaj për pensionist, ndërsa fondi shtesë i politikave të reja rreth 291 lekë. Këto vlera janë ekuivalente mujore të financimit shtesë vjetor dhe jo domosdoshmërisht pagesa që do të kryhen çdo muaj.

Rritja e pensionit mesatar urban gjatë viteve të fundit ka qenë relativisht e ngadaltë. Nga 17,258 lekë në vitin 2021, ai arriti në 20,123 lekë në vitin 2025, me një shtesë prej 2,865 lekësh në katër vjet, ose mesatarisht rreth 716 lekë në vit.

Nëse pensionit mesatar urban prej 20,123 lekësh do t’i shtoheshin çdo vit nga 1,529 lekë në muaj, në mënyrë të përhershme ai do të dyfishohej pas rreth 13 viteve.

Për pensionin rural prej 12,313 lekësh, dyfishimi me të njëjtën shtesë fikse vjetore do të kërkonte rreth tetë vjet.

Por ky skenar supozon që buxheti të krijojë çdo vit një shtesë të re financimi të barasvlershme me atë të vitit 2027 dhe që ajo të përkthehet në rritje të përhershme të pensionit.  Projektbuxheti nuk garanton një politikë të tillë për vitet e ardhshme.

Nëse merret si referencë ritmi real historik i pensionit mesatar urban në periudhën 2021–2025, që korrespondon me një rritje mesatare nominale prej rreth 3.9% në vit, dyfishimi do të kërkonte rreth 18 vjet, në rast se ky ritëm do të vazhdonte pa ndryshim.

Pensionet në rajon, Shqipëria mbetet pas

Diferencat me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor mbeten të konsiderueshme, veçanërisht në krahasim me Malin e Zi dhe Serbinë.

Sipas Fondit të Sigurimit Pensional dhe Invalidor të Malit të Zi, pensioni mesatar në dhjetor 2025 ishte rreth 543 euro në muaj.

Në Serbi, pensioni mesatar pas rritjes së dhjetorit 2025 arriti në rreth 485 euro, sipas Fondit Republikan të Sigurimit Pensional dhe Invalidor.

Në Maqedoninë e Veriut, të dhënat e Ministrisë së Financave tregojnë se pensioni mesatar i pleqërisë në shtator 2025 ishte 28,789 denarë, ose afërsisht 468 euro, ndërsa mesatarja e të gjitha pensioneve ishte rreth 442 euro.

Në Shqipëri, pensioni mesatar urban i pleqërisë prej 20,123 lekësh në fund të vitit 2025 ishte afërsisht 205 euro, ndërsa ai rural prej 12,313 lekësh rreth 125 euro, sipas një kursi orientues prej 98 lekësh për euro.

Pensioni mesatar urban në Shqipëri rezulton kështu më pak se gjysma e niveleve mesatare të raportuara në Serbi, Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut.

Megjithatë, krahasimi nuk është plotësisht homogjen. Shqipëria raporton veçmas pensionet urbane dhe rurale të pleqërisë, ndërsa shifrat e Serbisë dhe Malit të Zi i referohen mesatares së të gjitha kategorive të pensioneve.

Në Serbi, pensionet u rritën me 24.4% nga dhjetori 2024 në dhjetor 2025, ndërsa në Maqedoninë e Veriut pensioni mesatar në shtator 2025 ishte 14.5% më i lartë se në të njëjtin muaj të vitit të mëparshëm.

Rritja e numrit të pensionistëve kufizon efektin e fondeve shtesë

Një faktor që ndikon mbi mundësinë e rritjes së pensioneve në Shqipëri është shtimi i vazhdueshëm i numrit të përfituesve. Nga 557,017 pensionistë pleqërie në vitin 2021, numri i tyre arriti në 641,085 në vitin 2025, me një shtesë prej rreth 84 mijë personash në katër vjet.

Ndërkohë, projektbuxheti 2027 parashikon që fondi i përgjithshëm i sigurimeve shoqërore të rritet me 5.2%, nga 204.96 miliardë lekë në vitin 2026 në 215.59 miliardë lekë në vitin 2027.

Një pjesë e kësaj rritjeje duhet të përballojë zgjerimin e numrit të përfituesve dhe detyrimet e tjera të skemës. Për këtë arsye, shtimi i fondeve të sigurimeve shoqërore nuk përkthehet automatikisht në të njëjtën normë rritjeje për pensionin mesatar individual.

Mbështetja përmes bonusit sjell të ardhura shtesë për pensionistët në vitin kur shpërndahet, por, ndryshe nga rritja e pensionit bazë, nuk krijon automatikisht një përfitim të përhershëm për vitet pasardhëse.

Nga 12.35 miliardë lekë shtesë të parashikuara në dy zërat buxhetorë për vitin 2027, rreth 81% i përket rritjes së fondit të bonusit dhe vetëm 19% rritjes së fondit për politikat e reja të pensioneve. / B.Hoxha

The post Buxheti 2027, fondet shtesë për pensionet dhe bonusin mundësojnë 1,500 lekë më shumë në muaj appeared first on Revista Monitor.