Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 23 March 2026Main stream

Kina synon hapjen e tregut dhe zgjerimin e importeve të produkteve

By: A R
23 March 2026 at 16:00

Kina do të vazhdojë të ofrojë rritje të qëndrueshme e me cilësi të lartë dhe të sjellë më shumë siguri e moment pozitiv në ekonominë globale, theksoi Han Wenxiu, zv.drejtor ekzekutiv i Zyrës së Komitetit Qendror për Çështjet Financiare dhe Ekonomike, në Forumin e Zhvillimit të Kinës 2026 të mbajtur në Pekin.

Me gjithë pasiguritë globale, Kina do të mbetet e përkushtuar për thellimin e gjithanshëm të reformave dhe zgjerimin e hapjes me standarde të larta gjatë pesë vjetëve të ardhshëm, do të zgjerojë më tej hyrjen në treg, do të hapë më shumë fusha, veçanërisht në sektorin e shërbimeve, si edhe do të ofrojë hapje më të gjerë në fusha të tilla si telekomunikacioni, shëndetësia e arsimi, theksoi Han.

“Ne nuk synojmë qëllimisht suficitin tregtar, përkundrazi, jemi të përkushtuar për të promovuar zhvillimin e ekuilibruar tregtar,” tha Han, duke shtuar se Kina, në fakt, ka kohë që ka një deficit të konsiderueshëm në tregtinë e shërbimeve.

Si një vend i madh , Kina ka marrë nismën për të hapur tregun e saj, për të zgjeruar importet e produkteve dhe për të ofruar trajtim me tarifa zero për 100 % të linjave tarifore për të gjitha vendet më pak të zhvilluara që kanë marrëdhënie diplomatike me Kinën, tha zyrtari.

Historia ka vërtetuar se mjedisi afatgjatë, i qëndrueshëm dhe i sigurt i zhvillimit të Kinës e bën atë një strehë të sigurt për kapitalin ndërkombëtar, vuri në dukje Han.

Financial Times: Si oligarkët pranë Viktor Orbán përfitojnë miliarda nga tenderët publikë

By: A R
23 March 2026 at 15:53

Një investigim i Financial Times hedh dritë mbi mënyrën se si një rreth i ngushtë biznesmenësh të lidhur me kryeministrin hungarez Viktor Orbán ka përfituar miliarda euro nga kontratat publike që prej ardhjes së tij në pushtet në vitin 2010.

Sipas FT, kompanitë në pronësi të 13 individëve të afërt me qeverinë e Orbán kanë siguruar mbi 28 miliardë euro nga tenderët shtetërorë gjatë periudhës 2010-2025. Kjo përfaqëson një rritje dramatike krahasuar me periudhën paraardhëse pesë-vjeçare, kur të njëjtët aktorë fitonin mesatarisht vetëm 608 milionë euro në vit.

Në total, këto kompani kanë përfituar rreth 14% të të gjitha fondeve të tenderëve publikë në Hungari gjatë kësaj periudhe, ndërsa para vitit 2010 kjo shifër ishte vetëm 1%.

Një nga figurat kyçe në këtë rrjet është Lőrinc Mészáros, mik i fëmijërisë së Orbán, i cili është shndërruar në njeriun më të pasur në Hungari falë kontratave shtetërore. Në këtë rrjet përfshihet edhe László Szíjj, pronar i kompanisë Duna Aszfalt, e cila ka përfituar kontrata me vlerë miliarda euro.

Një tjetër emër i rëndësishëm është István Tiborcz, dhëndri i kryeministrit, i cili gjithashtu ka ndërtuar një pasuri të konsiderueshme, pjesërisht përmes marrëveshjeve me shtetin.

Figura si István Garancsi dhe Gyula Balásy, konsiderohen gjithashtu pjesë të këtij sistemi ekonomik të lidhur ngushtë me pushtetin politik.

“Sistemi i Bashkëpunimit Kombëtar” nën kritika

Modeli ekonomik i promovuar nga Orbán, i njohur si “Sistemi i Bashkëpunimit Kombëtar” (NER), synon të bashkojë interesat e shtetit dhe sektorit privat. Megjithatë, kritikët e përshkruajnë atë si një formë klientelizmi.

Ekonomisti István János Tóth, drejtues i Qendrës për Kërkime mbi Korrupsionin në Budapest, e ka cilësuar sistemin si një “kleptokraci”, duke pretenduar se fondet publike përdoren për të pasuruar elitën e lidhur me qeverinë.

Sipas raportit, kompanitë e lidhura politikisht kanë shumë më tepër gjasa të fitojnë tenderë pa konkurrencë.

Në periudhën 2024-2025, rreth 69% e kontratave të tyre janë dhënë në procese ku ka pasur vetëm një ofertë.

Ky fenomen ka ngritur shqetësime edhe në Bashkimin Europian, i cili në vitin 2022 ngriti pezullimin e rreth 27 miliardë eurove fonde për Hungarinë për shkak të dyshimeve për korrupsion dhe parregullsi në tenderë.

Qeveria hungareze dhe vetë Orbán kanë mohuar vazhdimisht akuzat për korrupsion. Kompania Duna Aszfalt ka deklaruar se suksesi i saj lidhet me përvojën dhe cilësinë e punës, duke theksuar se ka fituar tenderë konkurrues edhe kundër kompanive ndërkombëtare.

Ndërkohë, István Tiborcz ka pohuar se që prej vitit 2015 ka shmangur përfshirjen në tenderë publikë, pas hetimeve të mëparshme nga institucionet europiane.

Ekspertët: Ulja e akcizës s’jep efekt, duhet hequr fare pasi e dyfishon çmimin e naftës

By: A R
23 March 2026 at 15:47

“Sa herë që çmimi i naftës të shkojë në 220 lekë, ne do ta ulim akcizën me 20%.”

Kur e dëgjon në parim, duket si një lehtësim i madh, por kur bën llogaritë, kursimi nuk është më shumë se rreth 600 lekë në muaj. Lëvizja e qeverisë për uljen e akcizës me 20% nuk duket se do të sjellë ndonjë lehtësim të ndjeshëm për përdoruesit e “arit të zi”.

“Nuk e di mbi çfarë baze janë bërë llogaritjet nga ana e qeverisë, por pikëpamja ime personale është që akciza duhet hequr komplet. Akciza është ajo që e dyfishon çmimin e naftës. Nëse nafta në tregun global, para konfliktit, ishte 60–65 lekë për litër, akciza e çonte në 100 lekë, pastaj futej edhe TVSH-ja, që e çonte në 120 lekë,” shprehet eksperti i ekonomisë, Enriko Ceko.

Vitin e kaluar, sipas të dhënave nga Ministria e Financave, në arkën e shtetit u futën rreth 300 milionë euro nga të ardhurat prej akcizës mbi naftën. Sipas përllogaritjeve, arka e shtetit do të humbiste vetëm 3.3% të totalit të të ardhurave.

“Problemi është se buxheti i shtetit po shpërdorohet. Paratë po përdoren për punime civile, por punimet janë të dobëta. Pra kemi dy variante me heqjen e taksave: ose të marrim taksa dhe të kemi një buxhet shteti të mirë, ose të mos i marrim ato taksa dhe t’ua lëmë qytetarëve që t’i përdorin paratë sipas nevojave të tyre”, thotë Enriko Ceko, ekspert ekonomie.

Ndërkohë, në tregjet ndërkombëtare çmimi i naftës po vazhdon rritjen në bursë, ndërsa në tregun vendas litri i naftës po tregtohet me 214 lekë për litër.

Sondazhet: Meloni humb referendumin për drejtësinë

By: A R
23 March 2026 at 15:38

Sondazhet e publikuara këtë hënë, 23 mars, sugjerojnë se Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka humbur me një rezultat të ngushtë referendumin mbi reformën e saj kryesore të sistemit gjyqësor, duke i dhënë një goditje të mundshme koalicionit qeverisës përpara zgjedhjeve të përgjithshme të vitit të ardhshëm.

Sondazhe të veçanta nga SWG dhe Opinio pas votimit të datës 22-23 mars thanë se kampi i opozitës “Jo” siguroi mes 49% dhe 53% të votave, krahasuar me 47% deri në 51% për fushatën e qeverisë “Po”. Edhe sondazhet e YouTrend e vendosën “Jo”-në përpara.

Pjesëmarrja ishte shumë më e lartë se sa pritej dhe pasoi një fushatë të tensionuar që nxori në pah armiqësi të thellë dhe të ndërsjellë mes koalicionit të djathtë dhe gjyqësorit italian, e cila siç shkruan Reuters pritet të lërë gjurmë të qëndrueshme.

Futet në fuqi Bordi i Transparencës për çmimet e karburanteve

By: A R
23 March 2026 at 15:31

Këtë të hënë, 23 mars 2026, është futur në fuqi Bordi i Transparencës, për çmimet e hidrokarbureve.

Përgjatë kësaj jave, pritet dhe mbledhja e këtij bordi për të caktuar çmimet tavan.

Vendimi në Fletoren Zyrtare, 2026

Në datën 18 mars, qeveria propozoi ngritjen e Bordit të Transparencës për çmimet bazë.

Detyra e këtij bordi është monitorimi i kostove të prodhimit për të gjithë tregtarët, vendosjen dhe ruajtjen e çmimeve, monitorimin e subjekteve me qëllim shmangien e rasteve abuzime.

“Do të marrë përsipër një veprimtari që do të shkojë nga garantimi i rezervës shtetërore, tek monitorimi i vazhdueshëm i tregut dhe patjetër edhe tek sigurimi i furnizimit, për të mos lejuar asnjë spekulim me çmimet”, deklaroi Rama më 21 mars 2026.

Tregtuesit që nuk do të mbajnë çmimin e caktuar prej bordit, do ta humbasin të drejtën për të tregtuar, si dhe do t’u konfiskohet malli që kanë në dispozicion.

Gjithashu, është vendosur të ulet me 20% akciza e karburantit. Ky vendim do të marrë parasysh taksat dhe, për çmimin e shumicës, do të ketë një marzh prej 3 lekësh për litër, ndërsa për pakicën 12 lekë për litër. Ky mekanizëm, sipas qeverisë, garanton që çmimet do të jenë të kontrolluara dhe nuk do të ketë asnjë abuzim me konsumatorin fundor.

Krijohen radhë të gjata, Trump dërgon “ushtrinë” kundër emigracionit në aeroporte

By: A R
23 March 2026 at 15:23

Udhëtarët qëndruan në radhë të gjata në Aeroportin Ndërkombëtar të Atlantës të hënën, ku mungesa e punonjësve të sigurisë së transportit ka shkaktuar vonesa të gjata. Kjo gjë ka nxitur dhe vendosjen e agjentëve të Zbatimit të Rregullave të Imigracionit dhe Doganave, ICE, për të plotësuar boshllëqet e sigurisë.

Mungesat midis agjentëve të sigurisë këtë fundjavë arritën nivelin më të lartë që nga fillimi i një mbylljeje të pjesshme të qeverisë pesë javë më parë, tha të dielën Departamenti i Sigurisë Kombëtare. Në aeroportet në Hjuston, Nju Jork dhe Atlanta, më shumë se një e treta e stafit të Administratës së Sigurisë së Transportit po lajmëroheshin të sëmurë ose që mungonin.

Mbyllja e qeverisë la dhjetëra mijëra persona të punonin pa pagesë, ndërsa demokratët dhe republikanët e Kongresit debatojnë mbi buxhetin e Departamentit të Sigurisë Kombëtare. Përplasjet mes palëve kanë të bëjnë pikërisht me ICE, për shkak të dhunës së tepruar në operacionet kundër emigrantëve të paligjshëm në SHBA.

Çmimi i naftës në Shqipëri “fiksohet” 214 lekë për litër, tregu me pakicë mbetet i pandryshuar

By: A R
23 March 2026 at 15:15

Tabelat e çmimeve në pikat e karburanteve në Tiranë tregojnë një situatë të qëndrueshme për naftën, e cila prej disa ditësh shitet me 214 lekë për litër.

Kamera e Radio Televizionit Shqiptar ka zhvilluar një vëzhgim në disa pika të tregtimit me pakicë, ku çmimi rezulton i pandryshuar.

Jashtë kamerave, operatorët e karburanteve pohojnë se aktualisht nuk ka pasur lëvizje në treg, duke reflektuar një periudhë stabiliteti.

Në krahasim me fillimin e luftës në Gjirin Persik, kur çmimi i naftës në tregun vendas varionte nga 170 deri në 175 lekë për litër, niveli aktual mbetet dukshëm i rritur.

Ky ndryshim pasqyron ndikimin që zhvillimet ndërkombëtare kanë pasur në tregun e karburanteve.

Ndërkohë, qeveria shqiptare ka paralajmëruar paketën me masa për të mbajtur në ekuilibër çmimet. Ato konsistojnë në ngritjen e Bordit të Transparencës që do të përcaktojë çmimet tavan dhe çdo tejkalim i këtij çmimi do të sjellë penalizim për kompaninë private.

Një tjetër masë është ulja me 20% e akcizës nëse çmimi do të tejkalojë 220 lekë për litër.

Po ashtu, qeveria ka paralajmëruar kalimin në parlament të ligjit për rezervat shtetërore të naftës si dhe futjen e shtetit në këtë treg.

MASAT E QEVERISË

Ngritja e Bordit të Transparencës

Ulja me 20% e akcizës së naftës

Rezerva shtetërore e naftës

Futja e shtetit në treg

13 % e shqiptarëve vuajnë nga sëmundjet kronike të veshkave

By: A R
23 March 2026 at 15:08

Ndotja, stili i jetesës, por dhe alkooli e duhani, sipas mjekes nefrologe Marsida Duli, kanë shtuar ndjeshëm personat që vuajnë nga sëmundjet kronike të veshkave në vendin tonë.

“Rreth 850 milionë qytetarë në mbarë botën vuajnë nga sëmundjet kronike të veshkave, dhe rreth 13% e shqiptarëve vuajnë nga sëmundjet kronike të veshkave. Ndikim kanë sëmundjet e tjera bashkëshoqëruese, stili i jetesës, ndotja ambientale, rritja e obezitetit, mungesa e aktivitetit fizik, por dhe përdorimi i alkoolit e duhanit”, shprehet Marsida Duli, mjeke nefrologe.

Specialistët shprehen se shqetësues është edhe shfaqja e problemeve në veshka edhe tek grupmoshat e reja.

“Nëse vite më parë konsiderohej si risk për sëmundje kronike veshkash dekada e pestë apo e gjashtë, tashmë po ndeshen edhe tek dekada e tretë apo e katërt, pra edhe tek grupmoshat e reja 30–40”, shton ajo.

Duke qenë se problemet në veshka njihen ndryshe edhe si sëmundje të heshtura, mjekët rekomandojnë kryerjen e analizave bazë për të evidentuar në kohë problemet.

GJKKO jep dritën jeshile, SPAK nis “shoshitjen” e telefonave të dy ish-drejtorëve të MIE-s

By: A R
23 March 2026 at 15:00

Gjyqtari i Gjykatës së Posaçme (GJKKO), Erion Çela, ka autorizuar zyrtarisht Prokurorinë e Posaçme (SPAK) për të nisur këqyrjen dhe analizimin e pajisjeve elektronike të sekuestruara dy ish-zyrtarëve të lartë, Erald Elezi dhe Gentian Gjyli. Dy ish-drejtorët, të cilët kanë shërbyer në ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë, janë pjesë e një hetimi që po shtrihet gjerësisht në kontratat publike dhe rolin e biznesmenëve të përfshirë.

Vendimi i Kushtetueses “zgjidh duart” e hetuesve

Procesi i këqyrjes së celularëve dhe kompjuterëve ishte pezulluar prej kohësh, teksa pritej një interpretim nga Gjykata Kushtetuese mbi procedurat e sekuestrimit dhe privatësisë. Me dhënien e “dritës jeshile” nga Kushtetuesja, SPAK iu drejtua menjëherë GJKKO-së për autorizimin e radhës, i cili u dha së fundmi, duke lejuar oficerët e BKH-së të hyjnë në komunikimet private të zyrtarëve.

Grupi i hetimit, 10 oficerë dhe 3 prokurorë në terren

Dosja po trajtohet me intensitet të lartë nga një grup i zgjeruar hetimor. Prokurorët Klodian Braho, Dorina Bejko dhe Dritan Prençi po udhëheqin operacionin. Të paktën 10 oficerë të Byrosë Kombëtare të Hetimit janë angazhuar për analizën laboratorike të provave digjitale.

Verifikimi i komunikimeve në platformat si WhatsApp, Signal apo email-et zyrtare për të zbuluar pazare të mundshme korruptive, favorizime në tendera apo lidhje të dyshimta me biznesmenë, të cilët gjithashtu janë nën thjerrëzën e SPAK.

Pse janë kyçe këto pajisje?

Organi i akuzës beson se pajisjet e Elezit dhe Gjylit konsiderohen të rëndësishme për informacionin që mund të mbartin mbi vendimmarrjet në dikasterin e Infrastrukturës. Hetuesit dyshojnë se aty mund të gjenden gjurmë të shkeljeve ligjore që implikojnë jo vetëm dy ish-zyrtarët, por edhe persona të tjerë me peshë në administratë apo botën e biznesit.

Tregjet rikuperohen pasi Donald Trump shtyn sulmin ndaj sektorit energjetik iranian

23 March 2026 at 14:29

Tregjet financiare globale kanë shënuar një rikuperim të ndjeshëm, ndërsa çmimet e naftës kanë rënë, pasi presidenti amerikan Donald Trump vendosi të shtyjë një sulm të mundshëm ndaj infrastrukturës energjetike të Iran, sipas raportimeve të Reuters.

Pas disa ditësh tensioni dhe luhatjesh të forta, investitorët reaguan pozitivisht ndaj uljes së menjëhershme të rrezikut gjeopolitik. Indekset kryesore në bursat ndërkombëtare u rritën, duke rikuperuar pjesë të humbjeve të mëparshme.

Në tregun e energjisë, çmimet e naftës pësuan rënie të dukshme.

Nafta e referencës globale Brent zbriti në rreth 104–106 dollarë për fuçi, pasi më herët kishte kaluar 110 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI ra në rreth 99–101 dollarë për fuçi.

Rënia erdhi si rezultat i zbutjes së frikës për ndërprerje të furnizimit, në një moment kur tensionet ishin përqendruar rreth Strait of Hormuz, një korridor strategjik nga i cili kalon rreth 20% e furnizimit global me naftë.

Analistët theksojnë se tregjet mbeten shumë të ndjeshme ndaj zhvillimeve gjeopolitike dhe çdo përshkallëzim i ri mund të rikthejë çmimet e naftës mbi 110 dollarë për fuçi në një kohë të shkurtër.

The post Tregjet rikuperohen pasi Donald Trump shtyn sulmin ndaj sektorit energjetik iranian appeared first on Revista Monitor.

Flukset migratore në rënie në 2026; Egjiptianët dominojnë hyrjet në Shqipëri

23 March 2026 at 14:00

Flukset migratore përgjatë rrugës së Ballkanit Perëndimor kanë shënuar rënie në fillim të vitit 2026. Sipas të dhënave të Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), në janar të këtij viti u regjistruan gjithsej 1,660 hyrje të parregullta në rajon, një nivel rreth 37% më i ulët krahasuar me muajin dhjetor 2025 dhe rreth 12% më pak se në të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Brenda rajonit, Shqipëria mbetet një nga vendet me numër relativisht të ulët regjistrimesh, me 64 hyrje të identifikuara në janar 2026, në rënie me rreth 29% krahasuar me muajin paraardhës.

Rajoni mbetet pikë tranziti

Raporti i IOM për “Flukset e përziera migratore në Ballkanin Perëndimor” tregon se pjesa më e madhe e hyrjeve të parregullta vijon të përqendrohet në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe në Serbi, dy nga nyjet kryesore të korridorit migrator drejt Bashkimit Europian. Në janar 2026, Bosnja dhe Hercegovina regjistroi 732 hyrje të parregullta, ndërsa Serbia 349.  Në vendet e tjera të rajonit, Mali i Zi raportoi 203 hyrje, ndërsa Maqedonia e Veriut 250 raste. Kosova kishte 62 hyrje të regjistruara në këtë periudhë. Rënia mujore e regjistrimeve në shumicën e vendeve të rajonit lidhet kryesisht me faktorë sezonalë dhe me intensifikimin e kontrolleve kufitare, që zakonisht reduktojnë lëvizjet gjatë muajve të dimrit.

Egjiptianët dominojnë në Shqipëri

Sa i përket origjinës së migrantëve që hyjnë në Shqipëri, raporti tregon se pjesa dërrmuese vijnë nga Egjipti. Në dhjetor 2025, rreth 68% e migrantëve të regjistruar në vend ishin shtetas egjiptianë, ndërsa sirianët përbënin rreth 18% dhe shtetasit indianë rreth 6%. Në pjesën tjetër të rajonit dominojnë kombësi të tjera, si afganët, sudanezët dhe algjerianët, duke reflektuar ndryshimet në itineraret migratore dhe rrjetet e trafikut të njerëzve.

Kapacitetet e qendrave të pritjes

Në nivel rajonal funksionojnë 37 qendra pritëse për migrantët, me një kapacitet të përgjithshëm prej rreth 10,867 vendesh. Aktualisht, rreth 1,425 migrantë janë të akomoduar në këto struktura, sipas të dhënave më të fundit të raportit. Në Shqipëri janë identifikuar 10 qendra pritëse me një kapacitet total prej rreth 765 vendesh, por vetëm një numër shumë i vogël migrantësh rezultojnë të akomoduar në to, çka tregon se vendi mbetet kryesisht një pikë kalimi dhe jo destinacion qëndrimi afatgjatë.

Kërkesat për azil

Të dhënat për vitin 2025 tregojnë gjithashtu se në rajonin e Ballkanit Perëndimor u paraqitën 743 kërkesa për azil. Shqipëria regjistroi 38 prej tyre, një numër shumë më i ulët krahasuar me Bosnjë dhe Hercegovinën, Kosovën apo Serbinë. Në të njëjtën periudhë, autoritetet në rajon morën edhe vendime për dhënien e statusit të refugjatit, mbrojtjes plotësuese apo refuzimin e kërkesave për azil, duke reflektuar kompleksitetin e menaxhimit të flukseve migratore në korridorin ballkanik.

Në tërësi, të dhënat e fillimit të vitit 2026 sugjerojnë një ngadalësim të përkohshëm të flukseve migratore në rajon, megjithatë organizatat ndërkombëtare paralajmërojnë se presioni migrator përgjatë kësaj rruge mbetet i paqëndrueshëm dhe mund të rritet sërish gjatë muajve të ardhshëm. /D.Hyka

The post Flukset migratore në rënie në 2026; Egjiptianët dominojnë hyrjet në Shqipëri appeared first on Revista Monitor.

“Parku i Besimit” mbetet letër: Asnjë aplikim në Institutin e Trashëgimisë

23 March 2026 at 15:01

Dokumente të siguruara nga Citizens.al tregojnë se projekti i “Parkut të Besimit” në Petrelë, i prezantuar publikisht si një hapësirë publike që do të mishërojë harmoninë fetare në Shqipëri, lidhet drejtpërdrejt me një territor që përfshin një monument kulture të kategorisë së parë: muret e qytetit antik të Persqopit.

Projekti u shpall fitues në tetor 2025 nga konkursi i çuar përpara prej Bashkisë Tiranë, Ministrisë së Turizmit, Korporatës së Investimeve Shqiptare (KISH), Agjencisë Kombëtare të Planifikimit të Territorit (AKPT) dhe Agjencisë së Zhvillimit të Territorit (AZHT). Por procedurat për shqyrtimin e ndërhyrjeve në këtë zonë nuk rezultojnë të kenë nisur ende.

Ky kontrast mes promovimit publik të projektit dhe fazës në të cilën ai ndodhet në koordinimin me institucionet e trashëgimisë kulturore lë vend për diskutim se si është konceptuar dhe planifikuar zhvillimi i këtij projekti.

Çfarë thonë institucionet e kulturës

Projekti i “Parkut të Besimit,” konceptuar nga një grup arkitektësh të kryesuar nga Bjarke Ingels, parashikon kthimin në park publik të rreth 210,000m² troje kodrinore (21% e të cilave private) të Petrelës.

Koncepti nuk përfshihnte aspekte teknike si koeficentët e shfrytëzimit të truallit, volumetria e ndërtimeve dhe sipërfaqet e sakta. Por nga propozimi kuptohet se ai do të ketë 10 struktura kryesore (1 muze dhe 9 pavioje fetare), të cilat do të shoqërohen me gjelbërim, shtigje të reja, struktura akomoduese, bare, restorante dhe një hotel. 

Sipas preventivit paraprak, e gjitha do të kërkojë rreth 23.5 milionë euro investim.

Por, projekti zhvillohet në perimetrin e mbrojtur të rrënojave të qytetit antik të Persqopit, një vendbanim i hershëm që ngrihet mbi kodra.

Renderë të propozimit të BIG për Parkun e Besimit/Citizens.al

Studiues të ndryshëm e kanë lidhur Persqopin me një vendbanim të rëndësishëm të periudhës ilire dhe helene, ndërsa mbetjet arkeologjike të zonës përfshijnë struktura mbrojtëse dhe një varr monumental. 

Për shkak të vlerës historike, ky sit është vendosur në listat e monumenteve të kulturës së shtetit shqiptar që prej vitit 1948.

Sipas dokumenteve zyrtare, “Muret antike dhe varri i Persqopit” gëzojnë statusin e Monumentit të Kulturës së Kategorisë së Parë, një nga nivelet më të larta të mbrojtjes në legjislacionin shqiptar për trashëgiminë kulturore. 

Për këtë monument, në vitin 2015 është përcaktuar gjithashtu edhe një zonë mbrojtëse, ku ndërhyrjet zhvillimore janë të kufizuara sipas një rregulloreje të posaçme.

Çfarë tregojnë dokumentet

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore (IKTK) ka konfirmuar për Citizens.al se projekti “Parku i Besimit” është përmendur në komunikimet institucionale në prill të vitit 2025.

Sipas dokumenteve, AKPT i është drejtuar IKTK-së me një kërkesë për informacion lidhur me zonën e mbrojtur të Persqopit në kuadër të këtij projekti.

Kërkesa për informacion me Nr.662 mban datën 16 prill 2025. Përmes saj AKPT kërkonte të dhëna mbi aktet ligjore që rregullojnë zonën, kufijtë dhe rregullat që duhen respektuar për ndërhyrje të mundshme zhvillimi pranë monumentit.

Por ka një problem. Kjo kërkesë është bërë rreth 4 javë pasi KISH kishte hapur thirrjen për zhvillimin e zonës (21 mars 2025) duke lënë të kuptohet se për këtë nuk janë respektuar të gjitha hapat e nevojshme.

Paralelisht, mos-përfshirja në organizim të Ministrisë së Kulturës (Ministria e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit MEKI; ristrukturuar pas shtatorit 2025 në Ministrinë e Turizmit, Kulturës dhe Sportit MTKS) ngre pikëpyetje të tjera.

IKTK sqaroi për Citizens.al se Persqopi nuk klasifikohet si zonë arkeologjike, por si monument kulture i kategorisë së parë me zonë mbrojtëse të përcaktuar me urdhër të ish-Ministres së Kulturës, Mirela Kumbaro Nr. 44 datë 2 shkurt 2015.

Një tjetër element i rëndësishëm që ITKT dha në përgjigjje ishte se deri më tani – pesë muaj pas konkursit – nuk rezulton të jetë paraqitur ndonjë aplikim formal për projektin pranë sportelit unik të IKTK-së.

Një projekt publik pa projekt teknik

Legjislacioni shqiptar për trashëgiminë kulturore parashikon procedura të detajuara për çdo ndërhyrje në zonat e mbrojtura të monumenteve.

Në rastin e monumenteve të kategorisë së parë, çdo projekt që parashikon ndërhyrje në zonën e mbrotjur duhet të paraqitet me dokumentacion të plotë teknik dhe të shqyrtohet nga këshillat përkatës të trashëgimisë kulturore.

Varri monumental i Persqopit/KISH

Dokumentacioni përfshin, ndër të tjera, projektet arkitekturore, koordinatat gjeografike të ndërhyrjeve, studimet teknike dhe specifikimet edetajuara të punimeve. Në shumë raste kërkohet gjithashtu kryerja e survejimeve arkeologjike paraprake ose monitorimi arkeologjik gjatë punimeve.

Pa ndjekjen e këtyre procedurave, institucionet e trashëgimisë nuk mund të shqyrtojnë dhe miratojnë ndërhyrjet në zona të tilla.

Nga dokumentet e publikuara rezulton se, ndonëse projekti është prezantuar publikisht dhe është zhvilluar një konkurs ndërkombëtar për masterplanin, në institucionet përgjegjëse për trashëgiminë kulturore nuk është depozituar ende një projekt teknik për shqyrtim.

Kjo do të thotë se faza aktuale e projektit mbetet në nivel konceptual dhe nuk ka hyrë ende në procesin formal të autorizimit për ndërhyrje në zonën e mbrojtur të Persqopit.

Kjo krijon një diferencë të dukshme mes mënyrës se si projekti është komunikuar publikisht dhe fazës në të cilën ai ndodhet në procedurat institucionale.

“Parku i Besimit” u përmend si projekt madhor nga kuratorja Vanessa Norwood, në intervistën me Kryeministrin Edi Rama, që përgatiti për gazetën e Institutit Mbretëror të Arkitektëve Britanik (RIBA) me rastin e përfshirjes së tij në listën e nderit për vititn 2026.

Petrela është një nga zonat ku historia e hershme dhe zhvillimi urban i dekadave të fundit po ndërthuren gjithnjë e më shumë. Afërsia me Tiranën dhe potenciali turistik i zonës kanë nxitur interesin për projekte të reja zhvillimi.

Megjithatë, paralelisht këtyre ambicieve qëndron trashëgimia historike e ndjeshme, e cila kërkon studim dhe trajtim të kujdesshëm sipas procedurave që parashikon ligji.

Projekte si “Parku i Besimit” mund të sjellin vizitorë dhe investime në zonë, por mënyra se si ato ndërthuren me trashëgiminë kulturore mbetet çështje që kërkon transparencë, përfshirjen e komunitetit lokal, vlerësim profesional dhe debat të hapur publik.

Lexoni gjithashtu:

The post “Parku i Besimit” mbetet letër: Asnjë aplikim në Institutin e Trashëgimisë appeared first on Citizens.al.

Vendimi/ Futet në fuqi Bordi i Transparencës për çmimet e naftës

By: e xh
23 March 2026 at 15:01

Nga sot futet në fuqi Bordi i Transparencës për të caktuar çmimet tavan për naftën, pas rritjes që pësuan çmimet pas luftës në Lindjen e Mesme.

Vendimi është marrë më firmë të kryeministrit Edi Rama dhe kompanitë kanë afat deri më datë 24 mars që të dorëzojnë pranë Ministrit përgjegjës për Ekonominë përfaqësuesit e tyre në përbërje të këtij bordi.

Vendimi i qeverisë i datës 19 mars është publikuar në fletoren zyrtare dhe në të thuhet se situata e veçantë dhe prezenca e bordit do të jenë në fuqi pa afat.

Bordi pritet të mblidhet brenda kësaj jave për të caktuar çmimet tavan.

Izraeli paralajmëron luftë të gjatë kundër Iranit dhe Hezbollahut

By: e xh
23 March 2026 at 14:56

Ushtria izraelite i ka paralajmëruar shtetasit e vet për “më shumë javë” luftë kundër Iranit dhe Hezbollahut – grupit të shpallur terrorist nga Shtetet e Bashkuara dhe fuqi tjera.

“Shtetas të Izraelit, ne përballemi me më shumë javë luftime kundër Iranit dhe Hezbollahut”, ka thënë zëdhënësi i ushtrisë izraelite, Effie Defrin në disa deklarime televizive më 22 mars.

“Çdo ditë që kalon, ne jemi më afër dobësimit të regjimit terrorist [në Teheran]. Ne nuk do të lejojmë atë apo degëzimet e tij të kërcënojnë qytetarët tanë të Izraelit, apo ekzistencën e shtetit të Izraelit”, ka thënë Defrin, duke shtuar se fushata tokësore kundër Hezbollahut në Liban do të intensifikohet në javët në vijim.

“Operacioni kundër organizatës terroriste të Hezbollahut tashmë ka nisur… ky është operacion më i gjatë”, ka thënë gjenerallejtënant, Eyal Zamir përmes një deklarate.

Ndërkaq, presidenti amerikan, Donald Trump u ka kërkuar shteteve që e shfrytëzojnë Ngushticën e Hormuzit për të transportuar burime të energjisë, që ta sigurojnë transportin në atë zonë. Ai është shprehur edhe i zemëruar pse shumë shtete kanë hezituar t’i angazhojnë ushtritë e tyre.

Armëpushimi, Irani përgënjeshtron Trump: Nuk ka pasur bisedime

By: e xh
23 March 2026 at 14:37

Irani ka përgënjeshtruar presidentin amerikan, Donald Trump i cili tha se do të ketë armëpushim 5 ditor, pas bisedimeve konstruktive.

Sipas Republikës Islamike, Trump është tërhequr nga sulmi ndaj termocentraleve në vend, pas një “paralajmërimi të prerë” nga Teherani.

Komentet u bënë gjithashtu nga ambasada iraniane në Kabul, e cila postoi në mediat sociale duke thënë se Trump u tërhoq pas kërcënimeve të Iranit për të “shënjestruar infrastrukturën energjetike të të gjithë rajonit”.

Agjencia iraniane e lajmeve Fars, duke cituar një burim, pohoi gjithashtu se nuk ka pasur komunikim të drejtpërdrejtë me SHBA-në, as përmes ndërmjetësve.

Më herët, përmes një postimi në rrjetet sociale, Trump deklaroi se gjatë dy ditëve të fundit, SHBA dhe Irani patën bisedime produktive, për të gjetur një zgjidhje për situatën në Lindjen e Mesme.

Trump theksoi se gjatë këtyre ditëve nuk do të ketë sulme ushtarake, kundër centraleve elektrike dhe infrastrukturës energjetike iraniane.

BE paralajmëron krizën e energjisë: Të mbushen depozitat e gazit

By: e xh
23 March 2026 at 14:33

Bashkimi Evropian u ka kërkuar vendeve anëtare të nisin sa më shpejt mbushjen e depozitave të gazit, për shkak të pasigurisë që po krijon lufta në Lindjen e Mesme në tregjet e energjisë.

Komisioni Evropian thekson se aktualisht furnizimi është i sigurt, por paralajmëron se situata mund të ndryshojë dhe përgatitja duhet të nisë që tani për dimrin e ardhshëm.

Komisioneri për Energjinë Dan Jorgensen tha se BE është më e përgatitur se në vitin 2022, por mbetet e ekspozuar ndaj tregjeve globale. Sipas tij, mbushja e hershme e depozitave ndihmon në uljen e presionit mbi çmimet dhe shmang mungesat në momentet e fundit.

Salianji i përgjigjet Berishës: Ka frikë nga gara

By: e xh
23 March 2026 at 14:30

Ervin Salianji i është përgjigjur kreut të PD, Sali Berisha, i cili tha se Salianji është i vetëpërjashtuar nga partia dhe rrjedhimisht edhe nga gara për drejtimin e saj.

“Në mungesë të votës, shpik etiketa. Në mungesë të garës, shpall “të vetëpërjashtuar”. Sa më shumë flet për përjashtime, aq më e qartë bëhet frika nga gara”, shkroi Salianji në një postim në Facebook. “Partia Demokratike nuk është klub privat ku hyrjet dhe daljet vendosen me humorin e një njeriu, por një forcë politike që duhet të funksionojë me rregulla dhe me votën e anëtarëve të saj. Ironike që ky që flet për demokraci, është i pari që i trembet asaj. Unë nuk kam nevojë për bekime, as për leje. Kam vetëm një kërkesë: garë të hapur dhe votë të lirë. Pjesa tjetër është zhurmë për të mbuluar frikën. E frikë bën mirë që ka se e ka keqpërdorur funksionin për interesa personale dhe biznesi! Demokratët duan një Parti Demokratike fituese!”.

Salianji komentoi edhe deklaratën e Berishës për një bisedë mes të dyve para se ai të dilte nga burgu. “Sa për hallin që ka se mos “vras” Xhafën, i flet subkoshienca se ka merak se mos “vrasim’ Ramën me votë. Burri ka kohë te turpërohet gjithë jetën e vet, por të bjerë në këtë nivel është e paimagjinueshme dhe fiks siç nuk e urojnë as kundërshtarët më të ashpër! Shpifje si kjo tregojnë sa të madhe e ka frikën dhe dëshpërimin, akuzat për vrasje dihet kush i ka mbi shpinë,  siç dhe tregon mendësinë vrasëse sepse  dikush  që dëgjon këto biseda dhe nuk i denoncon tregon për veten! Meqë ky po e mbështet SPAK këtë periudhë, unë jam i gatshëm dhe i bëj thirrje SPAK të nisë hetimin për tentativë vrasje ose moskallëzim krimi”, shtoi ai.

Berisha rrëfen bisedën me Salianjin para se të lirohej nga burgu: Më tha se i…

By: e xh
23 March 2026 at 14:26

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha tha se Ervin Salianji është i vetëpërjashtuar nga Partia Demokratike. I pyetur nëse lejohet Salianji të kandidojë në zgjedhjet për kreun e partisë, Berisha tha:

“I vetëpërjashtuari është i vetëpërjashtuar, nuk ndryshon asgjë. Tani, pse e birëson ky apo ai politikisht këtë apo atë, kjo nuk është puna ime. Birësimet kanë ndodhur dhe ndodhin në të gjitha kohërat. I gëzofshin ata që i birësojnë. Kaq është puna. E birësuan. Iku, mori fund. E birësuan, po të mos birësohej, do ishte ai. Ai zgjodhi vetë birësimin, iku, mori fund”.

Ai tregoi edhe një bisedë me Salianjin para se të lirohej nga burgu. “Një ditë më vjen nga burgu në zyrë, se mirë është meqenëse e hapëm bisedën, dhe më thotë, erdha të të marr një mendim. Çfarë mendimi, i them unë. Urdhëro, e prita mirë. Sigurisht, kemi bërë gjithçka për ta cilësuar të burgosur politik dhe e ka merituar plotësisht. Çfarë mendimi? Tani, thotë, më kanë ngelur tre muaj burg. Për të dalë më takon të dal sipas ligjit, por kërkojnë një deklaratë në të cilën duhet të garantoj se nuk do vras Fatmir Xhafën. Kush ta kërkon këtë? Ma kërkon gjykata dhe drejtoria e burgut. I them unë, po ti je i burgosur politik. Nuk ke punë me Fatmir Xhafën, nuk je zënë, nuk je sharë, nuk je rrahur me Fatmir Xhafën. Meqë më pyet mua, unë të këshilloj që një deklaratë të tillë të mos e bësh se ti merr fajësinë në këtë mes. Të thuash që unë nuk kam ndërmend të vras Fatmir Xhafën, do të thotë se Fatmir Xhafa të burgosi ty se e ke kërcënuar”.

“Kjo është e vërteta. Natyrisht, ai ishte në burg dhe unë nuk mund të merrja përsipër më shumë se kaq. Këshilla ime është që ju të mos e firmosni se kjo të fajëson dhe ti je i ri në karrierë dhe ke karrierë përpara. Mirë, tha. Iku. Doli, erdhi. Çfarë bëre me atë? Jo, tha, nuk ma kërkuan më. Tani, të tjerat lexojini vetë. Kështu që, nuk është përgjegjësia ime për atë që birësohet politikisht këtu apo aty, apo këndej dhe andej. Ka bërë zgjedhjen e tij”, shtoi ai.

15:59 Trump: Arritëm një marrëveshje prej 15 pikash, Irani pranoi të mos kishte armë bërthamore

By: EL
23 March 2026 at 15:59

Last Updated on 23/03/2026 by EL

Presidenti amerikan Donald Trump tha se gjatë negociatave të zhvilluara, të pretenduara prej tij, Irani ka rënë dakord të mos ketë armë bërthamore.

Duke folur me gazetarët para se të nisej për në Memphis, Presidenti vuri në dukje gjithashtu se ishte arritur një marrëveshje me Teheranin për 15 pika, duke përfshirë armët bërthamore.

Nga ana tjetër, Irani ka mohuar se ka pasur negociata me Presidentin Donald Trump, por sipas tyre, SHBA-të u tërhoqën nga sulmet mbi centralet elektrike, pas presionit të Teheranit./et

15:57 Ngrihet zyrtarisht Bordi i Transparencës për karburantet, përcaktohen çmimet tavan

By: EL
23 March 2026 at 15:57

Last Updated on 23/03/2026 by EL

Ka hyrë zyrtarisht në fuqi vendimi i qeverisë për shpalljen e situatës së veçantë në tregun e hidrokarbureve pas shtrenjtimit të çmimeve, pas luftës në Lindjen e Mesme.

Vendimi është marrë me firmë të kryeministrit Edi Rama dhe kompanitë kanë afat deri më datë 24 mars që të dorëzojnë pranë ministrit përgjegjës për Ekonominë përfaqësuesit e tyre në përbërje të këtij bordi.

Bordi pritet të mblidhet brenda kësaj jave për caktuar çmimet tavan për tregtimin e naftës.

“Çmimet, që përcaktohen nga Bordi gjatë situatës së veçantë, janë të detyrueshme për të gjitha subjektet që ushtrojnë veprimtari në fushën e tregtimit të nënprodukteve të naftës dhe të gazit në vend, sipas përcaktimeve të legjislacionit në fuqi”, thuhet në vendimin e qeverisë. /et

❌
❌