Login
Gëzim dhe festë në rrugë, Fundi i epokës së Maduros
4 January 2026 at 02:00
Kush është Nicolas Maduro? Historia e presidentit të Venezuelës
365 views
Normal view
Today â 4 January 2026Main stream
Kush është Nicolas Maduro? Historia e presidentit të Venezuelës
4 January 2026 at 02:00
âNo War, Yes Peaceâ/ Kur Maduro vallĂ«zonte dhe nuk e mori seriozisht Trumpin
4 January 2026 at 02:00
Ukraina arrin marrëveshje ushtarake me SHBA-të
3 January 2026 at 23:42
Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës arritën një marrëveshje për një plan ushtarak për modernizimin e Forcave të Armatosura të Ukrainës.
Dokumenti, i koordinuar në nivelin e Shtabeve të Përgjithshme, përcakton mekanizmat e mbështetjes, furnizimit dhe përputhshmërisë, në një moment kur Ukraina kërkon garanci të forta sigurie pasluftës, shkruan Kyiv Post.
Kreu i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Ukrainës, Andrii Hnatov, konfirmoi marrëveshjen gjatë një konferencë për shtyp.
âBashkĂ«punimi bilateral me Shtetet e Bashkuara u zhvillua nĂ« nivelin e Shtabeve tĂ« PĂ«rgjithshme. ĂshtĂ« dakordĂ«suar njĂ« dokument ushtarak qĂ« pĂ«rbĂ«het nga katĂ«r pjesĂ«â, deklaroi Hnatov.
âTĂ« gjitha kĂ«to pjesĂ« lidhen me mĂ«nyrĂ«n se si do tĂ« ofrohet mbĂ«shtetje pĂ«r UkrainĂ«n dhe Forcat e Armatosura tĂ« saj, si do tĂ« kryhet furnizimi dhe modernizimi i tyre, si dhe si do tĂ« monitorohet pĂ«rputhshmĂ«ria me marrĂ«veshjet dhe reagimi nĂ« rast tĂ« moszbatimit tĂ« tyreâ, shtoi ai.
Ukraina prej kohësh ka kërkuar nga aleatët e saj një mekanizëm efektiv për modernizimin pasluftës të ushtrisë së saj, si dhe garanci të forta sigurie në rast të një agresioni të ri rus.
Ndryshe, gjatĂ« fjalimit tĂ« Vitit tĂ« Ri, presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky deklaroi se âmarrĂ«veshja e paqes Ă«shtĂ« 90 pĂ«r qind gatiâ, ndĂ«rsa 10 pĂ«r qind e mbetur lidhet me çështjet territoriale.
Macron komenton aksionin e SHBA: Populli i Venezuelës është çliruar nga diktatura e Maduros
3 January 2026 at 22:14
Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, ka komentuar zhvillimet e fundit në Venezuelë, duke theksuar se populli i vendit është çliruar nga diktatura e Nicolås Maduro dhe mund të ndihet i lehtësuar pas viteve të shkeljeve sistematike të lirive themelore dhe minimit të dinjitetit qytetar.
Sipas mediave të huaja, Macron shtoi se dita e ardhshme duhet të shënohet nga një tranzicion i qetë dhe demokratik, me respekt të plotë për vullnetin e qytetarëve.
Ai tha gjithashtu se shpreson që Edmundo Gonzålez Urrutia, i zgjedhur në 2024, të mund të sigurojë rikthimin e normalitetit institucional në vend sa më shpejt dhe në mënyrë të qetë.
Presidenti francez nënvizoi gjithashtu se është në kontakt të vazhdueshëm me partnerët e Francës në rajon dhe se Parisi mbetet i angazhuar dhe i gatshëm për çdo situatë.
Sipas tij, prioritet kryesor mbetet siguria e shtetasve francezë në Venezuelë gjatë këtij momenti të pasigurt.
Mateo dhe Greta, dy banorët e rinj në Big Brother VIP Albania
4 January 2026 at 00:39
Pas hyrjes së Stelinës, shtëpisë së Big Brother VIP Albania 5 i janë bashkuar dy banorë të rinj: Mateo dhe Greta.
Mateo Ă«shtĂ« trainer fitnesi dhe ka punuar nĂ« vende tĂ« ndryshme. Ai foli pĂ«r pĂ«rshtypjet e para nga banorĂ«t, duke thĂ«nĂ«: âKa shumĂ« banorĂ«, por pak lojtarĂ«. Ajo qĂ« mĂ« pĂ«lqen mĂ« shumĂ« Ă«shtĂ« Brikena. UnĂ« jam 100% single, kam shumĂ« kohĂ«. PĂ«r terezinĂ« timeâ.
Greta është banorja më e re që i bashkohet garës dhe do të qëndrojë me dy banorët e rinj në Akuarium.
NĂ« fjalĂ«n e saj, ajo u shpreh se Ă«shtĂ« njĂ« vajzĂ« qĂ« pĂ«rshtatet lehtĂ«sisht me tĂ« tjerĂ«t, por shtoi se Lorna Ă«shtĂ« ajo me tĂ« cilĂ«n mendon se do tĂ« ketĂ« mĂ« shumĂ« vĂ«shtirĂ«si: âSecili ka karakteret e veta, por unĂ« sâdo pĂ«rshtatesha shumĂ« me LornĂ«n. Jam tip alegro qĂ« pĂ«rshtatem me tĂ« gjithĂ«. Mjafton tĂ« ketĂ« energji pozitiveâ, tha Greta.
Me hyrjen e tyre, dinamika brenda shtëpisë pritet të ndryshojë, duke sjellë energji të re dhe rivalitete të mundshme në garën për çmimin e madh. /Telegrafi/
- YouTube www.youtube.com
Shkelja e rregullave: Seno largohet nga Big Brother VIP Albania
4 January 2026 at 00:20
Për shkak të shkeljes së rregullave brenda shtëpisë, tre banorët Seno, Keijsi dhe Kristi dolën në televotim, duke u vënë në duart e publikut për të vendosur se cili prej tyre do të largohej nga gara për çmimin e madh.
PĂ«rplasjet dhe sjelljet e tyre gjatĂ« javĂ«s kanĂ« qenĂ« tĂ« shpeshta dhe tĂ« debatueshme, gjĂ« qĂ« ndikoi nĂ« vendimin e VĂ«llait tĂ« Madh pĂ«r tâi futur nĂ« rrezik.
Pas televotimit, Seno u eliminua dhe përfundoi rrugëtimin e tij brenda shtëpisë së Big Brother VIP Albania.
BBVK/YouTube
Ky eliminim solli reagime të shumta te banorët e tjerë, ndërsa momenti i ndarjes u përcoll me emocione dhe reflektime mbi sjelljen dhe strategjitë e secilit prej të përfshirëve.
Ky televotim i së shtunës theksoi rëndësinë e respektimit të rregullave brenda shtëpisë dhe tregoi se asnjë banor nuk është i paprekshëm, pavarësisht popullaritetit ose lojës së zhvilluar deri në atë moment. /Telegrafi/
- YouTube www.youtube.com
Nëse përdorni korrektor pa e ditur këtë detaj, fytyra duket e lodhur edhe pas grimit
3 January 2026 at 23:56
Një lëvizje e vogël që ruan freskinë dhe teksturën natyrale të lëkurës
Korrektorët me ngjyrë shërbejnë për të neutralizuar nëntonet e padëshiruara të lëkurës dhe për ta përgatitur tenin për hapat e mëtejshëm të grimimit, duke krijuar një bazë të njëtrajtshme dhe të qetë. Por a i aplikoni ato në mënyrën e duhur?
Nëse përdorni korrektor dhe nuk e dini këtë, fytyra duket e lodhur edhe pas grimimit
Roli i korrektorëve me ngjyrë nuk është të mbulojnë si pudra, por të neutralizojnë vizualisht nuancat problematike, duke përdorur rregullat e teorisë së ngjyrave, sipas së cilës ngjyrat e kundërta neutralizojnë njëra-tjetrën. Në këtë mënyrë arrihet një rezultat më natyral sesa kur zonat problematike mbulohen me shtresa të trasha pudre. Ato janë veçanërisht të dobishme te rrathët e theksuar poshtë syve, skuqjet apo njollat, ku korrektorët klasikë shpesh nuk mjaftojnë.
Kur përdoren siç duhet, ato mundësojnë përdorimin e një sasie më të vogël pudre, ndërsa teni duket më natyral, më i freskët dhe më i njëtrajtshëm, transmeton Telegrafi.
Jeshilja kundër skuqjes
Korrektori jeshil pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« neutralizuar skuqjen, si puçrrat, irritimet, rozacea apo shenjat e akneve. Kur aplikohet nĂ« njĂ« shtresĂ« shumĂ« tĂ« hollĂ«, ai zbut intensitetin e ngjyrĂ«s sĂ« kuqe, kĂ«shtu qĂ« pas aplikimit tĂ« pudrĂ«s ose korrektorit nĂ« ngjyrĂ«n e lĂ«kurĂ«s, zona problematike pothuajse shkrihet me pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« fytyrĂ«s. ĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« korrektori jeshil tĂ« pĂ«rdoret vetĂ«m lokalisht, sepse nĂ« tĂ« kundĂ«rt mund tâi japĂ« lĂ«kurĂ«s njĂ« pamje gri ose tĂ« pajetĂ«.
Pjeshka zbut vjollcën
Korrektorët pjeshkë dhe portokalli përdoren më shpesh në zonën poshtë syve, por edhe për njollat e errëta në fytyrë që kanë nënton blu ose vjollcë. Ata rikthejnë ngrohtësinë në atë pjesë të fytyrës. Nuancat më të çelëta të pjeshkës janë të përshtatshme për ten të çelët dhe rrathë më të lehtë, ndërsa tonet portokalli janë më efektive për ten më të errët dhe hije më të theksuara. Sasia e duhur e produktit është kyçe, sepse teprimi mund të futet në vijat e holla dhe të theksojë teksturën e lëkurës.
E verdha freskon
Korrektori i verdhë përdoret për të freskuar tenin e lodhur dhe me nuancë gri, si dhe për të zbutur hijet vjollcë ose blu, sidomos rreth syve dhe në këndet e brendshme. Ai jep efekt ndriçimi të lehtë dhe ngrohtësie, duke e bërë fytyrën të duket më e pushuar dhe më e shëndetshme.
Vjollca neutralizon të verdhën
Korrektori vjollcë ose livandë shërben për të neutralizuar tonet e verdha të lëkurës dhe përdoret shpesh në sipërfaqe më të mëdha, si balli apo faqet, por gjithmonë në një shtresë shumë të hollë, në mënyrë që teni të marrë freski pa efekt artificial.
Si përdoren
Korrektorët me ngjyrë vijnë në tekstura të ndryshme, nga kremoze deri te të lëngshme, dhe është e rëndësishme të zgjidhni atë që i përshtatet tipit të lëkurës suaj. Formulat kremoze janë më të përshtatshme për lëkurë të thatë dhe normale, ndërsa teksturat më të lehta dhe të lëngshme janë shpesh zgjedhje më e mirë për lëkurë të yndyrshme ose të përzier.
Pavarësisht teksturës, korrektorët aplikohen para pudrës, me goditje të buta me gishta, sfungjer ose furçë, në mënyrë që të shkrihen me lëkurën. Më pas mbi to vendoset korrektor ose pudër në ngjyrën e tenit, duke arritur një përfundim natyral dhe të njëtrajtshëm. Me përdorim të saktë dhe të moderuar të korrektorëve me ngjyrë, grimi duket më i lehtë, teni më i shëndetshëm, ndërsa tekstura natyrale e lëkurës mbetet e dukshme dhe e kuruar. /Telegrafi/
Apartament në Tiranë: Mision i paarritshëm për shtresën e mesme
3 January 2026 at 22:12
Turizmi, rritja e kostove të ndërtimit e deri te qarkullimi i parasë informale që po shtrembëron tregun e lirë janë disa nga faktorët që, sipas ekspertëve të ekonomisë dhe urbanistikës, po nxisin rritjen e shpejtë të çmimeve të apartamenteve në Tiranë. Si pasojë, blerja e një banese po bëhet gjithnjë e më e paarritshme për familjet me të ardhura të mesme dhe të ulëta. Ndërsa qiratë tejkalojnë kufijtë e përballueshmërisë të rekomanduar nga standardet ndërkombëtare.
Â
Dorina Azo
Të blesh një apartament në Tiranë sot është më e vështirë se tre vite më parë, për shkak të rritjes së shpejtë të çmimeve që nuk ndjekin rritjen mesatare të të ardhurave të familjeve të shtresës së mesme.
Aktualisht projektet mĂ« tĂ« reja nĂ« afĂ«rsi tĂ« zonave periferike po shiten me çmime deri nĂ« 2,000 euro/mÂČ (projekti Tirana Tower me dy kulla qĂ« po ndĂ«rtohet nĂ« Porcelan), ndĂ«rsa nĂ« ish-Bllok, çmimi i apartamenteve ka arritur nĂ« 5,500 euro/mÂČ.
Në Shqipëri, paga mesatare mujore bruto për vitin 2024, sipas INSTAT, arriti në 77,5 mijë lekë në muaj, ose rreth 770 euro. Pagat në Shqipëri mbeten rreth 30% më të ulëta se në vendet e tjera të rajonit, ku kryeson Serbia, me pagë mesatare bruto prej 1,150 eurosh në muaj.
Teksa të ardhurat vijojnë të mbeten në vendnumëro, rritja e çmimeve të apartamenteve nuk ndalet, duke e bërë të pamundur për shtresën e mesme sipas ekspertëve që të përballojë blerjen e një apartamenti.
Brenda 9 muajve të 2025-s, sipas të dhënave të zyrave të shitjeve në terren, çmimet e apartamenteve në disa zona të kryeqytetit kanë shënuar rritje të shpejtë. Krahasuar me muajin shkurt 2025, çmimet janë rritur nga 10% deri në 33%, në varësi të zonës dhe objektit.
Të dhënat e matjeve nga disa idekse njëherësh tregojnë që në Tiranë, rritja e çmimeve të apartamenteve është përshpejtuar. Në 6-mujorin e parë të 2025-s, të dhënat e Indeksit Fischer të Bankës së Shqipërisë, treguan se çmimet e banesave në vend u rritën me 14.6% në krahasim me gjashtëmujorin e kaluar, dhe me 41.7% në krahasim me 2024.
Â
Burimi: Keydata
Â
Deri nĂ« qershor 2025, sipas indeksit âKeydataâ, çmimi mesatar pĂ«r njĂ« metĂ«r katror apartament arriti nĂ« 1,830 euro. Ămimi mesatar Ă«shtĂ« llogaritur mbi bazĂ« tĂ« dhĂ«nash pĂ«r çmimet e apartamenteve ekzistuese, pra pĂ«r ndĂ«rtesa tĂ« ndĂ«rtuara 5, 10 apo 15 vite mĂ« parĂ«.
NĂ« krahasim me 2005-n, viti mĂ« i hershĂ«m kur ka filluar llogaritja, çmimet janĂ« 2.8 herĂ« mĂ« tĂ« larta. Ămimi mesatar i apartamenteve nĂ« 20 vite Ă«shtĂ« gati trefishuar krahasuar me vitin 2005.
NĂ« 2024, ShqipĂ«ria u rendit gjithashtu ndĂ«r vendet qĂ« kanĂ« shĂ«nuar rritjen mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« çmimeve nĂ« EuropĂ«, sipas raportit âPĂ«r indeksin e pasurive tĂ« paluajtshme 2025â, i hartuar nga kompania ndĂ«rkombĂ«tare âDeloitteâ.
NĂ« raport theksohej se çmimi mesatar i shitjeve tĂ« apartamenteve nĂ« vend arriti nĂ« 1,620 euro/mÂČ. Krahasuar me 2023, çmimi mesatar u rrit me rreth 17%. NĂ« raport, ShqipĂ«ria renditej e dyta pas PolonisĂ« pĂ«r rritjen mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« shitjes sĂ« pronave.
Në Poloni, niveli i rritjes ishte 19.3%, por sipas ekspertëve theksohet se kjo rritje u ndikua nga zbatimi i politikave subvecionuese të shtetit për strehim.
Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« indeksit tĂ« âDeloitteâ, nĂ« TiranĂ«, çmimi mesatar i shitjes sĂ« apartamenteve arriti nĂ« 2,000 euro/mÂČ. NĂ« zonat e qendrĂ«s si ish-Blloku apo sheshi âSkĂ«nderbejâ, çmimet mesatare tĂ« shitjes arritĂ«n nga 3,000 deri nĂ« 3,500 euro/mÂČ.
E llogaritur nga âMonitorâ, sipas metodologjisĂ« sĂ« prezantuar nga âDeloitteâ, sot, pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« apartament 70 metĂ«r katror nĂ« TiranĂ«, njĂ« qytetari shqiptar i nevojiten rreth 19 paga vjetore bruto, shumĂ« mĂ« tepĂ«r sesa nĂ« qytetet mĂ« pak tĂ« pĂ«rballueshme tĂ« EuropĂ«s si Athina apo Amsterdami.
PĂ«r shkak tĂ« ritmit tĂ« shpejtĂ« tĂ« çmimeve qĂ« nuk ndjekin rritjen e tĂ« ardhurave tĂ« familjeve, Stela Dhami nga âColliers Albaniaâ, vĂ« nĂ« dukje se pĂ«rballueshmĂ«ria e blerjes sĂ« njĂ« apartamenti nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« mĂ« e ulĂ«t sesa nĂ« vendet e Bashkimit Europian.
âNĂ« ShqipĂ«ri, raporti midis çmimit tĂ« shitjes sĂ« pasurisĂ« sĂ« paluajtshme me tĂ« ardhurat mesatare Ă«shtĂ« njĂ« raport i largĂ«t. NjĂ« çifti me tĂ« ardhura mesatare i duhen diku te 15â19 vite pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« apartament.
Standardi nĂ« vendet e BE-sĂ«, duke marrĂ« njĂ« mesatare, varion midis 10â12 viteve. Ka shumĂ« faktorĂ« qĂ« hyjnĂ« nĂ« kĂ«tĂ« analizĂ«, por kryesorĂ«t janĂ«: çmimet e larta tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« raport me tĂ« ardhurat mesatare familjare; kostot e larta tĂ« kredive hipotekore, tĂ« cilat mbeten me kushte financiare tĂ« vĂ«shtira pĂ«r xhepin e familjeve shqiptareâ.
Edhe pĂ«r ekspertin e ekonomisĂ«, Elvin Meka, njĂ«kohĂ«sisht edhe Dekan i Fakultetit tĂ« EkonomisĂ« nĂ« âTirana Business Universityâ, blerja e njĂ« apartamenti Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e papĂ«rballueshme pĂ«r shtresĂ«n e mesme nĂ« TiranĂ«, pĂ«r shkak tĂ« rritjes sĂ« çmimeve qĂ« nuk sinkronizohet me rritjen e tĂ« ardhurave.
âKy kĂ«rcim i fortĂ« i çmimeve tĂ« banesave e ka rritur ndjeshĂ«m trysninĂ« mbi tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«t shqiptarĂ«, rezidentĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, e veçanĂ«risht banorĂ«t e kryeqytetit, tĂ« cilĂ«t pĂ«rballen tashmĂ« me njĂ« treg tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme thuajse i papĂ«rballueshĂ«m dhe i aksesueshĂ«m, nĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« ofertĂ«s sĂ« tij, nga pjesa mĂ« e madhe e popullatĂ«s me tĂ« ardhura tĂ« mesme dhe tĂ« ulĂ«ta.
Sot Ă«shtĂ« e dukshme qĂ«, personat dhe familjet me tĂ« ardhura mesatare, e kanĂ« tĂ« pamundur tâi pĂ«rgjigjen nivelit aktual tĂ« çmimeve tĂ« banesave, jo vetĂ«m nĂ« zonat qendrore, por dhe ato periferike, ku çmimet vijojnĂ« tĂ« rriten thuajse nĂ« sinkron me ritmin e rritjes sĂ« tyre nĂ« zonat qendrore dhe ato tĂ« parapĂ«lqyeraâ, pohon ai.
Â
Qiratë tejkalojnë kufijtë e rekomanduar nga standardet ndërkombëtare
PĂ«rveç kostove tĂ« larta pĂ«r blerjen e njĂ« apartamenti nĂ« TiranĂ«, edhe pĂ«rballueshmĂ«ria e qirasĂ« mujore mbetet njĂ« sfidĂ« e madhe pĂ«r familjet. Ămimet nĂ« rritje tĂ« tregut tĂ« banesave po ndikojnĂ« drejtpĂ«rdrejt nĂ« buxhetin familjar, duke e bĂ«rĂ« strehimin gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« papĂ«rballueshĂ«m pĂ«r njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« qytetarĂ«ve.
Sipas koeficientit ndërkombëtar që përdoret për vlerësimin e përballueshmërisë së strehimit, qiraja konsiderohet e përballueshme kur nuk kalon 30% të të ardhurave mujore të familjes ose individit.
Kur qiraja kalon mbi 30%, ajo konsiderohet e papĂ«rballueshme dhe sinjalizon stres financiar te njĂ« familje pĂ«r strehimin. NĂ«se arrin mbi 50%, kjo gjendje quhet âhousing cost burdenâ ekstrem, qĂ« rrit rrezikun e pasigurisĂ« nĂ« strehim.
âJanĂ« bĂ«rĂ« studime tĂ« vazhdueshme qĂ« shqyrtojnĂ« raportin midis tĂ« ardhurave dhe shpenzimeve mujore tĂ« njĂ« familje, pĂ«r arritjen nĂ« rregullin e artĂ«, sipas tĂ« cilit njĂ« familje nuk duhet tĂ« shpenzojĂ« mĂ« shumĂ« se 30% tĂ« tĂ« ardhurave mujore pĂ«r banimâ, thekson Stela Dhami eksperte e tregut tĂ« pasurive tĂ« patundshme.
Â
Burimi: Keydata
Â
Deri në muajin tetor, sipas të dhënave të agjencive imobiliare, në zonat pranë qendrës së Tiranës, çmimet mesatare të qirave për apartamentet 1+1 variojnë nga 600 deri në 900 euro në muaj, ndërsa në periferi, qiratë janë midis 400 dhe 500 euro.
Në vitin 2024, të ardhurat mesatare mujore të disponueshme për frymë (të ekuivalentuara) ishin 51,000 lekë.
Një familje me 3 anëtarë dhe me të ardhura mujore prej 153,000 lekësh (51 mijë lekë llogariten nga INSTAT të ardhurat mujore për frymë), nëse paguan një qira prej 60,000 lekësh në muaj, po shpenzon rreth 40% të të ardhurave të saj mujore për strehim.
Sipas këtij koeficienti, shuma maksimale që kjo familje duhet të paguajë për qira, që të konsiderohet e përballueshme sipas standardeve ndërkombëtare, është rreth 47,430 lekë, që mund të përballohet vetëm qiraja për apartamente 1+1 në zonën e Freskut dhe Kinostudios.
NdĂ«rsa pĂ«r zona si ish-Blloku, Komuna e Parisit, Liqeni Artificial, Rruga e Elbasanit apo stadiumi âAir Albaniaâ, koeficienti i pĂ«rballueshmĂ«risĂ« llogaritet mbi 40%.
Por në Shqipëri, shpenzimet për ushqime vijojnë të zënë gati 40% të buxhetit të familjeve, mbi mesataren e vendeve të BE-së dhe rajonit. Mesatarja e Bashkimit Europian është rreth 13% dhe e rajonit, nën 35%.
Në vitin 2024, sipas të dhënave të INSTAT mbi buxhetin e familjeve, familjet shqiptare shpenzuan mesatarisht 93 mijë lekë në muaj për konsum, një rritje prej 1,5% krahasuar me vitin 2023. Edhe pse shpenzimet totale janë rritur, struktura e buxhetit të familjeve ka mbetur pothuajse e pandryshuar, me ushqimin që vijon të zërë peshën më të madhe.
Shpenzimet mujore nĂ« vitin 2024 pĂ«r grupin âushqime dhe pije joalkoolikeâ pĂ«rbĂ«jnĂ« 39,6% tĂ« shpenzimeve mujore, po aq sa njĂ« vit mĂ« parĂ«, me njĂ« shumĂ« mesatare prej 36,879 lekĂ«sh.
Â
Si kanë ndryshuar çmimet e apartamenteve brenda 2025-s?
Sipas njĂ« vĂ«zhgimi nĂ« terren tĂ« âMonitorâ brenda nĂ«ntĂ« muajve nĂ« 2025, çmimet e apartamenteve nĂ« TiranĂ« kanĂ« shĂ«nuar rritje tĂ« ndjeshme, ku zonat me shtrenjtimin mĂ« tĂ« shpejtĂ« rezultojnĂ« tĂ« jenĂ« ish-Blloku, pranĂ« Liqenit Artificial, Porcelani dhe zona pranĂ« Parkut Olimpik.
NĂ« rrugĂ«n âXhanfise Kekoâ nĂ« zonĂ«n e Porcelanit te projekti âTirana Towerâ ku pĂ«rfshihet ndĂ«rtimi i dy kullave njĂ«ra prej sĂ« cilĂ«s do tĂ« jetĂ« 34-katĂ«she, apartamentet ofrohen me çmime qĂ« nisin nga 1,800 deri nĂ« 2,000 euro/mÂČ (nĂ« varĂ«si tĂ« pozicionit dhe katit tĂ« apartamentit). Projekti ndodhet nĂ« fazĂ«n e parĂ« tĂ« zhvillimit dhe parashikohet tĂ« pĂ«rfundojĂ« brenda katĂ«r viteve.
Sipas zyrĂ«s sĂ« shitjes, çmimet ndryshojnĂ« sipas vendndodhjes sĂ« apartamentit, dhe deri nĂ« katin e 15-tĂ«, çmimi Ă«shtĂ« 1,800 euro/mÂČ. Mbi kĂ«tĂ« kat, çmimi i ofruar nis nga 2,000 euro/mÂČ.
NĂ« muajin shkurt, sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« mbledhura nga zyrat e shitjes nĂ« njĂ« nga objektet e pĂ«rfunduara tĂ« kompanisĂ« âArlisâ nĂ« rrugĂ«n âXhanfise Kekoâ, çmimet varionin deri nĂ« 1500 euro/mÂČ. Krahasuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« vitit tĂ« kaluar, çmimet nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« rezultojnĂ« se janĂ« rritur nga 20 deri nĂ« 33%.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n zonĂ«, njĂ« tjetĂ«r zhvillues i kompleksit rezidencial 9-katĂ«sh (pĂ«rballĂ« ish-ambienteve tĂ« kompanisĂ« âAleatâ) ofron apartamente me çmim 1,600 euro/mÂČ qĂ« pĂ«rfaqĂ«son njĂ« rritje prej rreth 7% krahasuar me muajin shkurt.
Vendi i parkimit ka mbetur i pandryshuar për zonën, vijon të shitet 25 mijë euro.
Pas pandemisĂ« sĂ« Covid-19, mĂ« 2021, çmimi maksimal i shĂ«nuar nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« arriti 800 euro/mÂČ. Krahasuar me katĂ«r vite mĂ« parĂ«, çmimet e shitjes sĂ« apartamenteve tĂ« zonĂ«s janĂ« rritur rreth 1.5 herĂ«.
Ămimet e apartamenteve kanĂ« shĂ«nuar rritje edhe te njĂ« nga komplekset e reja rezidenciale qĂ« po ndĂ«rtohet pranĂ« Parkut Olimpik. Aktualisht sipas zyrĂ«s sĂ« shitjes, çmimet e apartamenteve variojnĂ« nga 2,500 deri nĂ« 3,000 euro/mÂČ. NĂ« katet mĂ« tĂ« larta, apartamentet ofrohen me çmime 3,200 euro/mÂČ.
NĂ« muajin shkurt tĂ« kĂ«tij viti, nĂ« tĂ« njĂ«jtin projekt, çmimet e shitjes sĂ« apartamenteve nisnin nga 2,400 deri nĂ« 2,700 euro/mÂČ. Brenda 9 muajve, çmimet janĂ« rritur nga 4 deri nĂ« 11%. Projekti Ă«shtĂ« nĂ« fazat e para tĂ« zhvillimit.
Prej 2024-s, me fillimin e rrethimit tĂ« zonĂ«s, u ofruan çmime shitje nga 2,200 deri nĂ« 2,900 euro/mÂČ. Kompleksi rezidencial parashikohet tĂ« pĂ«rfundojĂ« brenda 3 viteve.
NĂ« zonĂ«n e ish-Bllokut, brenda 9 muajve, çmimet e shitjes rezultojnĂ« se janĂ« rritur me 500 euro/mÂČ apo 10% nĂ« tĂ« njĂ«jtin objekt.
NĂ« ndĂ«rtimin qĂ« po zhvillohet pĂ«rballĂ« bar âRebecaâ, sipas zyrĂ«s sĂ« shitjes, nga 5,000 euro/mÂČ qĂ« ofroheshin nĂ« muajin shkurt, aktualisht çmimet e apartamenteve kanĂ« arritur nĂ« 5,500 euro/mÂČ. PĂ«r ambiente zyrash, çmimet e shitjes arrijnĂ« deri nĂ« 7,000 euro/mÂČ sipas zyrĂ«s sĂ« shitjeve.
NĂ« zonĂ«n pranĂ« Liqenit Artificial pritet tĂ« nisĂ« ndĂ«rtimi i njĂ« projekti tĂ« ri qĂ« pĂ«rfshin zhvillimin e 5 kullave. Sipas zyrĂ«s sĂ« shitjeve tĂ« projektit, çmimet e apartamenteve do tĂ« variojnĂ« sipas pozicionit dhe orientimit, duke filluar nga 2,800 â 3,000 euro/mÂČ, dhe deri nĂ« 3,500 euro/mÂČ pĂ«r apartamentet me pamje mĂ« tĂ« favorshme.
NjĂ« kompleks i ri rezidencial nĂ« zonĂ«n e âLiqenit tĂ« ThatĂ«â Ă«shtĂ« duke u zhvilluar nga kompania âFratari Constructionâ, me pritshmĂ«ri qĂ« shitja e apartamenteve tĂ« nisĂ« qĂ« nĂ« fazĂ«n e karabinĂ«s. Sipas drejtuesve tĂ« kompanisĂ«, çmimet nĂ« kĂ«tĂ« projekt do tĂ« variojnĂ« nga 1,800 deri nĂ« 2,400 euro/mÂČ, nĂ« varĂ«si tĂ« katit dhe orientimit tĂ« apartamentit.
PĂ«rveç kĂ«tij zhvillimi, kompania ka nĂ« plan tĂ« ndĂ«rtojĂ« edhe njĂ« kompleks tjetĂ«r tĂ« madh rezidencial nĂ« zonĂ«n e Kasharit, me kapacitet strehimi pĂ«r rreth 12 mijĂ« familje. Ky projekt do tĂ« ketĂ« 17 objekte rezidenciale, pĂ«rfshirĂ« njĂ« ndĂ«rtesĂ« 27-katĂ«she me funksion hotelerie. Ămimet nĂ« kĂ«tĂ« kompleks pritet tĂ« nisin nga 1,400 euro/mÂČ.
Hajredin Fratari, drejtues i kompanisë, u shpreh se në të dy projektet ka interes konkret për blerje. Në zonën e Liqenit të Thatë, kërkesa dominohet nga blerës me kredi, kryesisht sipërmarrës vendas. Ndërsa në projektin e Kasharit, në këtë fazë të parë të interesimit dhe prenotimeve, theksohet interesimi i shqiptarëve të emigruar prej dekadash, të cilët parashikojnë të kthehen në atdhe për të kaluar vitet e pleqërisë.
Edhe nĂ« zona tĂ« tjera periferike tĂ« TiranĂ«s vijojnĂ« tĂ« ofrohen apartamente me çmime shitjeje 1,400 euro/mÂČ, siç Ă«shtĂ« zona e Freskut dhe ShkozĂ«s. NĂ« kĂ«to zona, çmimet kanĂ« mbetur tĂ« pandryshuara krahasuar me vjet.
Edhe nĂ« vijĂ«n e dytĂ« tĂ« ndĂ«rtimit nĂ« Bulevardin e Ri vijojnĂ« tĂ« ofrohen apartamente me çmime tĂ« njĂ«jta si nĂ« fillim tĂ« vitit, nĂ« nivelet e 1800 deri nĂ« 1900 euro/mÂČ.
Â
Â
Faktorët që kanë ndikuar te rritja e çmimeve
Shtrenjtimi i shpejtë i çmimeve të apartamenteve në Tiranë, sipas ekspertëve, është ndikuar nga një sërë faktorësh, përfshirë rritjen e kërkesës për prona nga turizmi, të kostos së ndërtimit nga materialet dhe taksat deri te kanalizimi i parasë informale në sektorin e ndërtimit me qëllim pastrimin e tyre.
Stela Dhami, nga âColliers Albaniaâ, nĂ«nvizon se arsyet kryesore se pĂ«rse Tirana po shikon njĂ« rritje tĂ« lartĂ« tĂ« çmimit tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme janĂ« shtrenjtimi i kostos sĂ« ndĂ«rtimit dhe kĂ«rkesĂ«s nĂ« rritje pĂ«r investim nĂ« sektorin e pasurive tĂ« paluajtshme. ShumĂ« apartamente nĂ« TiranĂ«, sipas zonjĂ«s Dhami, po blihen pĂ«r dhĂ«nie me qira ditore apo funksionojnĂ« si klinika dentare apo mjekĂ«sore.
âRritja e çmimeve tĂ« shitjes sĂ« apartamenteve, sĂ« pari Ă«shtĂ« ndikuar, nga rritja e kostove tĂ« ndĂ«rtimit, ku pĂ«rfshihen materialet e ndĂ«rtimit qĂ« pas pandemisĂ« sĂ« Covid-19 dhe kostoja e fuqisĂ« punĂ«tore.
Kjo ka ardhur për disa arsye, si nga ndryshimi logjistik dhe ulja e rendimentit prodhues në botë, duke pasur parasysh edhe situatën gjeopolitike, por edhe prej emigracionit që po ndodh në vend në dekadën e fundit.
Së dyti, nga rritja e barrës fiskale për sektorin e ndërtimit. Taksat në ndërtim janë një barrë e konsiderueshme për ndërtuesit që kryesisht transmetohet te blerësit nëpërmjet çmimeve më të larta të shitjes.
Së treti, nga mungesa e tokës për zhvillim në zonat e qendrës, si dhe nga rritja e kostos së kompensimit ndaj pronarëve të truallit, që edhe më shumë po i shtyn ndërtuesit të rrisin çmimet.
Rritja e çmimeve ndërkohë është justifikuar edhe nga rritja e kërkesës për banim nga banorë vendas të cilët: 1) Blejnë për arsye banimi për veten ose fëmijët e tyre; 2) Për arsye investimi, duke ditur që pasuritë e paluajtshme mbeten investimi i vetëm i prekshëm nga blerësit; 3)
PĂ«r arsye biznesi sidomos nĂ« zonat e qendrĂ«s sĂ« qytetit, ku shumĂ« prej apartamenteve janĂ« kthyer pĂ«r qira ditore nĂ«pĂ«rmjet ofrimit tĂ« tyre nga platforma ndĂ«rkombĂ«tare Airbnb, ose nĂ« funksion tĂ« biznesit nĂ« lulĂ«zim tĂ« turizmit dentar e mjekĂ«sorâ, â argumenton zonja Dhami.
Profesor Doktor Elvin Meka nënvizon se kjo situatë nuk është thjesht rezultat i kërkesës së tregut për strehim, por pasojë e një sërë faktorësh të tjerë që kanë deformuar balancat.
Nga rritja e turizmit dhe orientimi i tregut drejt qirave afatshkurtra, te kërkesa në rritje nga blerës jorezidentë, kanalizimi i flukseve të parasë informale, rritja e kostove të ndërtimit dhe mungesa e mekanizmave kontrollues mbi spekulimin e çmimeve, të gjitha kanë bashkëvepruar për të prodhuar këtë realitet.
âKjo mospĂ«rputhje ka qenĂ« e pranishme thuajse gjithmonĂ« nĂ« treg, por vitet e fundit, divergjenca dhe hendeku mes tyre Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« shumĂ« e thellĂ«, e kjo pĂ«r disa arsye.
Së pari, një aspekt lidhet me rritjen e çmimeve të pasurive të paluajtshme në rrafsh global, pas pandemisë Covid-19, prirje që as Shqipëria nuk u anashkalua e që u lidh kryesisht me një rritje të përgjithshme të kërkesave për to, si dhe për qëllime të rritjes së kërkesës turistike, që shënoi rritje domethënëse pas hapjes nga pandemia.
Së dyti, rritja e shpejtë e kostove të ndërtimit, kryesisht si pasojë e problematikave të tregut të brendshëm me fuqinë punëtore (rritja e shpejtë e kësaj kostoje dhe vetë materialeve të ndërtimit), politika fiskale (taksa e ndikimit në infrastrukturë), etj.
Së treti, rritja e theksuar e kërkesës nga jorezidentët (përfshirë dhe shqiptarët me banim jashtë vendit) për rezidenca banimi.
Së katërti, problematikat me rivlerësimin e mundshëm të këtyre pasurive (që nuk u materializua si proces, duke sjellë një ulje të dukshme të ofertës në treg), si dhe amnistia fiskale dhe penale e shpallur por e jetësuar (që krijoi pritshmëri të lartë dhe rrjedhimisht dhe një fluks të lartë hyrjesh të parave në sektorin e ndërtimit).
Së pesti, kanalizimi i flukseve informale (ekonomia gri dhe ajo e zezë), të cilat përdorin përgjithësisht kanalin e tregut të pasurive të paluajtshme për pastrimin e tyre.
SĂ« gjashti, rritja e fortĂ« e sektorit tĂ« turizmit dhe kĂ«rkesĂ«s pĂ«r qira afatshkurtĂ«r, qĂ« nxiti njĂ« kĂ«rkesĂ« tĂ« shtuar nga individĂ«t pĂ«r blerje tĂ« banesave, edhe nĂ«pĂ«rmjet kredive bankare, qĂ« kanĂ« njohur njĂ« rritje tĂ« madhe gjatĂ« 2-3 viteve tĂ« fundit. KĂ«tu mund tĂ« konsiderohet dhe efekti i âinstinktit tĂ« turmĂ«sâ, qĂ« potencon edhe mĂ« shumĂ« blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme, nĂ« periudha tĂ« rritjes sĂ« shpejtĂ« tĂ« çmimeve.
Së shtati, rritja e qëndrueshme ekonomike ka mundësuar më shumë disponibilitet për investime nga grupe të caktuara shoqërore për të investuar në pasuri të paluajtshme.
Së teti, si një vend në zhvillim, Shqipëria po kalon thuajse të njëjtin proces të rritjes së çmimit të pasurive të paluajtshme që është parë edhe në tregje dhe ekonomi të ngjashme dhe në stade të përafërta zhvillimi.
TĂ« marra tĂ« gjithĂ« sĂ« bashku, kĂ«ta faktorĂ« kanĂ« kushtĂ«zuar njĂ« rritje tĂ« fortĂ« dhe mĂ« tĂ« shpejtĂ« tĂ« çmimeve tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« raport me rritjen e pĂ«rgjithshme tĂ« tĂ« ardhurave (pra ritmi i rritjes sĂ« tĂ« ardhurave nĂ« ekonomi ka qenĂ« mĂ« i ulĂ«t sesa efekti i faktorĂ«ve qĂ« nuk lidhet drejtpĂ«rdrejt me rritjen ekonomike)â, nĂ«nvizon ai.
Â
Lexoni edhe:
A është ky një treg normal apo po jetojmë në prag të një flluske?
Elvin Meka: Pse individĂ«t dhe familjet nuk po blejnĂ« dot apartamente as nĂ« periferiâ
The post Apartament në Tiranë: Mision i paarritshëm për shtresën e mesme appeared first on Revista Monitor.
A është ky një treg normal apo po jetojmë në prag të një flluske?
3 January 2026 at 22:10
Rritja dyshifrore e çmimeve të apartamenteve, e shkëputur nga logjika e të ardhurave ngre pyetjen, a po jetojmë në një treg të shëndetshëm, apo në fillimet e një flluske të pasurive të paluajtshme?
Edhe pse elementi i flluskës nuk është i plotë, sipas profesor Elvin Mekës, mungojnë disa indikatorë tipikë që e karakterizojnë atë megjithatë, rreziku është real dhe kërkon vigjilencë institucionale.
âShumĂ« flitet pĂ«r flluskĂ«n e çmimeve tĂ« ndĂ«rtimit nĂ« ShqipĂ«ri dhe ndonĂ«se nĂ« treg duket se ka elemente qĂ« lidhen me tĂ«, duhet thĂ«nĂ« se ekzistenca dhe krijimi i njĂ« flluske tĂ« mirĂ«filltĂ« nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« ShqipĂ«ri nuk i ka tĂ« gjithĂ« elementet tĂ« kushtĂ«zojnĂ« njĂ« prani tĂ« tillĂ«.
Sigurisht kemi rritje të shpejtë të çmimeve, rritje të kërkesës përkatëse, por vetëm këto elemente nuk mjaftojnë për të përcaktuar krijimin e një flluske tipike në ndërtim.
NĂ« ecurinĂ« e çmimeve duket se ndikojnĂ« tĂ« tjerĂ« faktorĂ«, qĂ« kanĂ« mundĂ«suar njĂ« panoramĂ« tĂ« tillĂ« nĂ« tregâ.
Eksperti i urbanistikës dhe pedagogu Gentian Kaprata thotë se ndodhemi përballë një flluske, nisur nga zhvillimi urban dhe territorial i Tiranës në dekadën e fundit, që bien ndesh me zgjerimin e standardeve europiane për strehim dhe rritjen e popullsisë.
âSĂ« pari Ă«shtĂ« argumenti i normave tĂ« strehimit. Norma e vendeve tĂ« Bashkimit Europian Ă«shtĂ« rreth 30 metĂ«r katror banim pĂ«r banor.
Në fakt, kjo është edhe një normë projektimi, që do të thotë se ne arkitektët në proceset planifikuese dhe projektuese përdorim pikërisht këtë shifër, në projektet e reja të strehimit.
Kurse nĂ« TiranĂ«, qĂ« sipas matjeve tĂ« INSTAT nĂ« 12 vitet e fundit (2011 â 2023) u rrit vetĂ«m me 40 mijĂ« banorĂ«, u ndĂ«rtuan rreth 12 milionĂ« metra katror banesĂ« e re, apo 300 metĂ«r katror pĂ«r banor tĂ« ri. Pra, 10 herĂ« mĂ« shumĂ«.
SĂ« dyti Ă«shtĂ« argumenti i krahasimit tĂ« dinamikave tĂ« çmimit tĂ« banesave nĂ« 20 vitet e fundit nĂ« TiranĂ«. UnĂ« e kam bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, referuar INSTAT dhe âMonitorâ, dhe mĂ« del se (i) nĂ« periudhĂ«n 2005 â 2007 dhe pĂ«r vitet 2017 â 2024, çmimet shĂ«nuan rritjen mĂ« tĂ« madhe.
NĂ« periudhĂ«n 2009 â 2011 dhe 2014 â 2016, çmimet nuk ndryshuan. NĂ« periudhĂ«n 2012 â 2014 çmimet u rritĂ«n pak, dhe nĂ« periudhĂ«n 2017 â 2024, indeksi i rritjes ishte i jashtĂ«zakonshĂ«m.
PĂ«rveç interpretimeve tĂ« tjera, ajo qĂ« deduktohet Ă«shtĂ« e qartĂ«: nĂ« vitet (2009 â 2011 dhe 2014 â 2016) kur nĂ« treg nuk hyri asnjĂ« metĂ«r katror banim i ri (ofertĂ« e re zero), si pasojĂ« e moratoriumeve tĂ« ndĂ«rtimit, çmimi nuk ndryshoi.
Kurse në vitet e tjera, sa më e madhe të ishte sasia e sipërfaqes së re të banimit që hynte në treg, aq më shumë rritej çmimi. Kushdo që njeh rregullat e tregut të lirë, e kupton se në këtë sektor nuk ka pasur treg të lirë për strehim.
ThĂ«nĂ« kĂ«to, Ă«shtĂ« e qartĂ« se jemi nĂ« njĂ« flluskĂ« tĂ« qartĂ« dhe fundi i njĂ« flluske Ă«shtĂ« gjerĂ«sisht i njohur nĂ« botĂ«. Mjafton tĂ« kujtojmĂ« krizĂ«n apo plasjen e flluskĂ«s sĂ« çmimeve tĂ« banesave â nĂ« SHBA nĂ« vitin 2008.
Sigurisht flluska shqiptare nuk do tĂ« ketĂ« ndikim shumĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ« se familjet shqiptare dhe ShqipĂ«ria, sepse ne jemi njĂ« vend i vogĂ«l dhe ekonomia jonĂ« nuk bĂ«n pjesĂ« nĂ« rrjetin global tĂ« ekonomive, por nuk mund tĂ« mohohet se shumĂ« tĂ« huaj qĂ« kanĂ« blerĂ« apartamente nĂ« TiranĂ« do tĂ« preken njĂ«sojâ.
Â
Të rinjtë shqiptarë, të dytët në Europë për mbipopullimin e banesave
Por për shkak të të ardhurave të ulëta dhe çmimeve të larta të shitjes së apartamenteve, Shqipëria renditet ndër vendet me përqindjen më të lartë të mbipopullimit të banesave te të rinjtë, që po kthehet në një faktor nxitës për emigracionin.
Sipas tĂ« dhĂ«nave mĂ« tĂ« fundit tĂ« Eurostat, pĂ«r vitin 2021, tĂ« fundit e disponueshme pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« â 70.3% e tĂ« rinjve shqiptarĂ« (15 â 29 vjeç) jetojnĂ« nĂ« kushte mbipopullimi, qĂ« nĂ«nkupton se njĂ« familje nuk ka mjaftueshĂ«m dhoma nĂ« raport me numrin e anĂ«tarĂ«ve.
Ky tregues e rendit Shqipërinë në vendin e dytë në Europë, pas Malit të Zi (72.5% në 2022). Në Serbi kjo shifër është 60.8%, ndërsa në Maqedoninë e Veriut, 43.4%. Për Kosovën nuk ka të dhëna të raportuara.
Në kontrast të fortë, mesatarja e Bashkimit Europian është vetëm 26.5%, ndërsa në zonën euro zbret në 22.7%, sipas të dhënave të përditësuara për vitin 2024.
Vendet e Europës Veriore dhe Perëndimore shfaqin nivelet më të ulëta të mbipopullimit të banesave për të rinjtë: Holanda vetëm 4.3%, Finlanda 7.7%, Danimarka 8.1% dhe Gjermania 10.5%. Po ashtu, edhe vendet e zhvilluara të Europës Qendrore kanë përqindje ndjeshëm më të ulëta se Shqipëria, si Austria me 12.7% apo Franca me 12.5%.
Krahasimi i këtyre shifrave tregon hendekun e madh mes vendeve të Ballkanit dhe atyre të BE-së, ku standardet e strehimit për të rinjtë janë dukshëm më të larta.
Vendet e EuropĂ«s Qendrore e Veriore kanĂ« nivele shumĂ« mĂ« tĂ« ulĂ«ta: Suedia 29.8%, Ăekia 26.2% dhe Hungaria vetĂ«m 23.6%.
Â
Lexoni edhe:
Apartament në Tiranë: Mision i paarritshëm për shtresën e mesme
The post A është ky një treg normal apo po jetojmë në prag të një flluske? appeared first on Revista Monitor.
âPse individĂ«t dhe familjet nuk po blejnĂ« dot apartamente as nĂ« periferiâ
3 January 2026 at 22:08
Flet Prof. Dr. Elvin Meka, Zv.Rektor dhe Dekan i Fakultetit tĂ« Biznesit dhe DrejtĂ«sisĂ« nĂ« âTirana Business Universityâ
Â
Në vitet e fundit, Shqipëria ka njohur një rritje të ndjeshme të çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme, veçanërisht në kryeqytet, Tiranë.
Sipas Prof. Dr. Elvin Meka, Zv.Rektor dhe Dekan i Fakultetit tĂ« Biznesit dhe tĂ« DrejtĂ«sisĂ« nĂ« âTirana Business Universityâ, pĂ«r rritjen e çmimeve tĂ« apartamenteve, tregu Ă«shtĂ« ndikuar nga faktorĂ« tĂ« ndryshĂ«m, pĂ«rfshirĂ« kĂ«rkesĂ«n nĂ« rritje, investimet e jorezidentĂ«ve, flukset informale dhe zhvillimet nĂ« sektorin e turizmit dhe ndĂ«rtimit.
Por kjo rritje ka ardhur në një kohë kur të ardhurat mesatare të familjeve shqiptare nuk kanë ndjekur të njëjtin ritëm, duke e bërë blerjen e një apartamenti për qëllim banimi gjithnjë e më të vështirë.
Â
Â
NĂ« TiranĂ«, sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« publikuara nga Indeksi Fischer dhe raporti i âDeloitteâ, çmimet mesatare tĂ« shitjes sĂ« apartamenteve janĂ« rritur ndjeshĂ«m. Duke pasur parasysh rritjen e ndjeshme tĂ« çmimeve dhe nivelin e tĂ« ardhurave mesatare tĂ« familjeve, sa e pĂ«rballueshme Ă«shtĂ« sot pĂ«r njĂ« familje me tĂ« ardhura mesatare nĂ« TiranĂ« blerja e njĂ« apartamenti pĂ«r qĂ«llim banimi?
Ămimet e pasurive tĂ« paluajtshme kanĂ« shĂ«nuar rritje relativisht tĂ« fortĂ« gjatĂ« dy-tre viteve tĂ« fundit, rritje kĂ«to dyshifrore, qĂ« pĂ«rkojnĂ« thelbĂ«sisht me rritjen e vrullshme tĂ« turizmit dhe industrisĂ« sĂ« mikpritjes nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, ku turizmi dhe ndĂ«rtimi janĂ« shndĂ«rruar tashmĂ« nĂ« âmotorĂ«tâ kryesorĂ« tĂ« rritjes ekonomike tĂ« ShqipĂ«risĂ«, duke zhvendosur fort tĂ« gjithĂ« sektorĂ«t e tjerĂ« tĂ« ekonomisĂ«, tĂ« cilĂ«t ose japin njĂ« kontribut mĂ« tĂ« vogĂ«l nĂ« tĂ«, ose janĂ« me rĂ«nie, si p.sh. bujqĂ«sia.
Veçanërisht gjatë vitit 2024, rritja e çmimeve ishte më e theksuar, në përgjigje të rritjes së fortë të kërkesës turistike, nisur dhe nga karakteristikat e turistëve që vizitojnë Shqipërinë, si vizitorë që përdorin kryesisht qiranë afatshkurtër, në raport me mjediset hoteliere.
Ky kërcim i fortë i çmimeve të banesave e ka rritur ndjeshëm trysninë mbi të gjithë qytetarët shqiptarë, rezidentë në Shqipëri, e veçanërisht banorët e kryeqytetit, të cilët përballen tashmë me një treg të pasurive të paluajtshme thuajse i papërballueshëm dhe i aksesueshëm, në një pjesë të mirë të ofertës së tij, nga pjesa më e madhe e popullatës me të ardhura të mesme dhe të ulëta.
Sot Ă«shtĂ« e dukshme qĂ«, personat dhe familjet me tĂ« ardhura mesatare, e kanĂ« tĂ« pamundur tâi pĂ«rgjigjen nivelit aktual tĂ« çmimeve tĂ« banesave, jo vetĂ«m nĂ« zonat qendrore, por dhe ato periferike, ku çmimet vijojnĂ« tĂ« rriten thuajse nĂ« sinkron me ritmin e rritjes sĂ« tyre nĂ« zonat qendrore dhe ato tĂ« preferuara.
Â
Si e shpjegoni që rritja e çmimit të apartamenteve është më e shpejtë dhe më e lartë se rritja e të ardhurave, pse ky raport?
Kjo mospërputhje ka qenë e pranishme thuajse gjithmonë në treg, por vitet e fundit, divergjenca dhe hendeku mes tyre është bërë shumë e thellë, e kjo për disa arsye.
Së pari, një aspekt lidhet me rritjen e çmimeve të pasurive të paluajtshme në rrafsh global, pas pandemisë COVID-19, prirje që as Shqipëria nuk u anashkalua e që u lidh kryesisht me një rritje të përgjithshme të kërkesave për to, si dhe për qëllime të rritjes së kërkesës turistike, që pësoi një rritje domethënëse pas hapjes nga pandemia.
Së dyti, rritja e shpejtë e kostove të ndërtimit, kryesisht si pasojë e problematikave të tregut të brendshëm me fuqinë punëtore (rritja e shpejtë e kësaj kostoje dhe vetë materialeve të ndërtimit), politika fiskale (taksa e ndikimit në infrastrukturë), etj.
Së treti, rritja e theksuar e kërkesë nga jorezidentët (përfshirë dhe shqiptarët me banim jashtë vendit) për rezidenca banimi.
Së katërti, problematikat me rivlerësimin e mundshëm të këtyre pasurive (që nuk u materializua si proces, duke sjellë një ulje të dukshme të ofertës në treg), si dhe amnistia fiskale dhe penale e shpallur por e jetësuar (që krijoi pritshmëri të lartë dhe rrjedhimisht dhe një fluks të lartë hyrjesh të parave në sektorin e ndërtimit).
Së pesti, kanalizimi i flukseve informale (ekonomia gri dhe ajo e zezë), të cilat përdorin përgjithësisht kanalin e tregut të pasurive të paluajtshme për pastrimin e tyre.
Së gjashti, rritja e fortë e sektorit të turizmit dhe kërkesës për qira afatshkurtër, që nxiti një kërkesë të shtuar nga individët për blerje të banesave, edhe nëpërmjet kredive bankare, që kanë njohur një rritje të madhe gjatë dy-tre viteve të fundit.
KĂ«tu mund tĂ« konsiderohet dhe efekti i âinstinktit tĂ« turmĂ«sâ, qĂ« potencon edhe mĂ« shumĂ« blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme, nĂ« periudha tĂ« rritjes sĂ« shpejtĂ« tĂ« çmimeve.
Së shtati, rritja e qëndrueshme ekonomike ka mundësuar më shumë disponibilitet për investime nga grupe të caktuara shoqërore për të investuar në pasuri të paluajtshme.
Së teti, si një vend në zhvillim, Shqipëria po kalon thuajse të njëjtin proces të rritjes së çmimit të pasurive të paluajtshme që është parë edhe në tregje dhe ekonomi të ngjashme dhe në stade të përafërta zhvillimi.
Të marra të gjithë së bashku, këta faktorë kanë kushtëzuar një rritje të fortë dhe më të shpejtë të çmimeve të pasurive të paluajtshme në raport me rritjen e përgjithshme të të ardhurave (pra ritmi i rritjes së të ardhurave në ekonomi ka qenë më i ulët sesa efekti i faktorëve që nuk lidhet drejtpërdrejt me rritjen ekonomike).
Â
A pritet të ndodhë flluska e çmimeve me këtë rritje të shpejtë të çmimeve të apartamenteve?
Shumë flitet për flluskën e çmimeve të ndërtimit në Shqipëri dhe ndonëse në treg duket se ka elemente që lidhen me të, duhet thënë se ekzistenca dhe krijimi i një flluske të mirëfilltë në tregun e pasurive të paluajtshme në Shqipëri nuk i ka të gjithë elementet të kushtëzojnë një prani të tillë.
Sigurisht kemi rritje të shpejtë të çmimeve, rritje të kërkesës përkatëse, por vetëm këto elemente nuk mjaftojnë për të përcaktuar krijimin e një flluske tipike në ndërtim. Në ecurinë e çmimeve duket se ndikojnë të tjerë faktorë, që kanë mundësuar një panoramë të tillë në treg.
Â
A duhet të ketë ndërhyrje nga institucionet në këtë sektor kur rritja e çmimeve mbështetet jo nga kërkesa reale?
Në kushtet kur kërkesa normale për strehim nuk i përgjigjet asaj çfarë paraqitet në treg, është e këshillueshme ndërhyrja në treg, por duhet të kihet parasysh se këto ndërhyrje duhet të bëhen shumë të kujdesshme dhe të fokusuara në problematikat që i shkaktojnë këto çekuilibrime në treg.
Në këtë rast, në Shqipëri mbetet një sfidë madhore reduktimi i ekonomisë informale dhe i flukseve të parave me origjinë të dyshimtë, që përbën ndoshta një prej faktorëve të rëndësishëm të rritjes së çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme.
Nga ana tjetër, Banka e Shqipërisë ka prezantuar dhe jetësuar disa kufizime, lidhur me zgjerimin e shpejtë të huadhënies për strehim ndaj individëve, duke u pozicionuar qartë dhe duke parandaluar formimin e një prej faktorëve kyç që mundësojnë një flluskë të mundshme në ndërtim.
Gjithashtu, qeveria duket se konsideron ndërhyrje përmes politikës fiskale, e cila mund të ndikojë në kërkesën në treg, por gjithsesi ajo nuk mund të tjetërsojë pritjen e zhvillimeve në treg.
Â
Për të mundësuar strehimin e familjeve me të ardhura të mesme, qeveria parashikon zbatimin e skemave për qëllime strehimi. A mendoni se këto nisma i japin zgjidhje çështjes së strehimit për familjet e reja? Cilat modele rekomandoni si më efikase?
Skemat klasike të mbështetjes qeveritare lidhur me çështjen e strehimit kanë ekzistuar dhe vijojnë të jenë funksionale në Shqipëri, por ato mbeten gjithsesi të kufizuara, pasi modeli i tyre kërkon angazhim të drejtpërdrejtë buxhetor, që pamundëson një angazhim të fortë të qeverisë në këtë drejtim.
Në këtë rast, do të rekomandoja skema që angazhojnë qeverinë qendrore, atë lokale, entin përkatës së banesave dhe sektorin bankar, skema këto që parashikojnë dhe përdorimin e instrumenteve financiarë afatgjatë, siç mund të jenë obligacionet, dhe tregun e kapitaleve.
Këto skema lehtësojnë angazhimet buxhetore, ndërkohë që u japin zgjidhje problematikave të strehimit përmes mekanizmit të tregut.
Natyrisht ato kërkojnë angazhim institucional në një nivel tjetër të qeverisë qendrore dhe lokale, si dhe entit përkatës të banesave, por që mbështesin më mirë dhe me mekanizma tregu këto problematika.
Â
Lexoni edhe:
Apartament në Tiranë: Mision i paarritshëm për shtresën e mesme
Â
The post âPse individĂ«t dhe familjet nuk po blejnĂ« dot apartamente as nĂ« periferiâ appeared first on Revista Monitor.
âTregu i banesave nĂ« TiranĂ«, jashtĂ« kontrollit tĂ« tregut tĂ« lirĂ«, po ushqehet nga para tĂ« pistaâ
3 January 2026 at 22:06
Flet pedagogu i urbanistikës, Gentian Kaprata
Â
Në Tiranë, shtrenjtimi i çmimeve të apartamenteve sipas urbanistit dhe pedagogut Gent Kaprata nuk ndjek logjikën e tregut të lirë.
Ai argumenton se ndërtimi i apartamenteve në Shqipëri është kthyer në sektorin më fitimprurës të ekonomisë, duke u ushqyer nga para të pista dhe pa një orientim real drejt strehimit të qytetarëve.
Sipas z. Kaprata, situata aktuale është e pasigurt dhe rrezikon të sjellë pasoja për familjet dhe vetë financat publike. Ai propozon masa konkrete për të rritur përballueshmërinë e strehimit dhe për të rikthyer balancën midis ofertës dhe kërkesës reale në tregun e pasurive të paluajtshme.
Â
Si ekspert dhe pedagog i urbanistikës, sipas jush cilët janë faktorët që kanë ndikuar te rritja e çmimeve të apartamenteve në Tiranë?
Në fakt, rritja e çmimeve të banesave nuk është karakteristika e vetme e tregut të pasurive të paluajtshme të Tiranës.
Ky treg karakterizohet nga 5 âlemaâ:
(i) rritja e sasisë së sipërfaqes së banesave të ndërtuara rishtas, rreth 11 milionë metra katror ndërtim i ri vetëm në 7 vitet e fundit;
(ii) rritja e çmimit mesatar tĂ« banesave deri nĂ« 2000 euro pĂ«r metĂ«r katror, nga 500 â 600 qĂ« ishte 15 vite mĂ« parĂ«;
(iii) ulja e kërkesës, si pasojë logjike e uljes së numrit të banorëve në vend; (iv) ulja e kërkesës, si pasojë e uljes së aftësisë blerëse të qytetarëve, dhe në fund;
(v) ulja në mënyrë të jashtëzakonshme e cilësisë urbane të jetesës që ofron qyteti, pas ndërhyrjeve të gabuara të qeverisë qendrore dhe vendore në procesin e dhënies së lejeve ndërtimore (për ndërtime të reja) dhe kontrollin e territorit për ndërtime informale.
Një problem tjetër shumë i madh që sjell ky treg, specifikisht industria që prodhon apartamente të reja, është fakti se ai është prurësi i parë në ekonominë shqiptare.
Në një kohë kur, Shqipëria e dekadës së katërt pas socializëm, ende nuk ka një model ekonomik të mbështetur te prodhimi (manifaktura), gjë që do të siguronte një ekonomi që punëson në shkallë të gjerë, të qëndrueshme në kohë por edhe në mjedis.
Kjo është një gjë e keqe, edhe në krahasim me vendet e rajonit, me të cilat ekonomia shqiptare konkurron për të tërhequr investime.
Këto vende e kanë industrinë e ndërtimit, prurësin e tretë apo të katërt në ekonomi; ndërkohë që në vendet e para kanë prodhimin e manifakturës.
Një shqetësim tjetër që vjen nga kjo situatë e sektorit të ndërtimit të banesave të reja është fakti se ato sjellin mbi 50% të të ardhurave të veta të Bashkisë së Tiranës.
ĂfarĂ« do tĂ« thotĂ« se nĂ« njĂ« moment, kur tregu tĂ« hyjĂ« nĂ« sjelljen normale ekonomike, rĂ«nia e sasisĂ« sĂ« sipĂ«rfaqes sĂ« re tĂ« ndĂ«rtuar do tĂ« shoqĂ«rohet me uljen drastike tĂ« buxhetit tĂ« BashkisĂ« sĂ« TiranĂ«s, dhe gjithçka tĂ« keqe qĂ« e shoqĂ«ron kĂ«tĂ«.
Dhe kĂ«tu dalim te pĂ«rgjigjja e drejtpĂ«rdrejtĂ« e pyetjes tuaj. NĂ«se theksova âkur tregu tĂ« hyjĂ« nĂ« sjelljen normale ekonomikeâ do tĂ« thotĂ« se çmimet e banesave, gjatĂ« viteve tĂ« fundit, nuk u janĂ« pĂ«rgjigjur mekanizmave pĂ«rcaktues tĂ« tregut tĂ« lirĂ« (sipas raportit ofertĂ«-kĂ«rkesĂ«).
Që do të thotë se ai nuk është financuar nga blerës fundorë që synonin strehimin e familjes së tyre, sikurse është qëllimi final i ndërtimit të banesave të reja në shoqëritë perëndimore. Ai është financuar nga paratë e pista të krimit të organizuar publik (korrupsioni qeverisës) dhe privat (aktivitetet kriminale).
Â
Si e shpjegoni që rritja e çmimit të apartamenteve është më e shpejtë dhe më e lartë se rritja e të ardhurave, pse ky raport?
Rritja e çmimeve të apartamenteve më shpejt se rritja e të ardhurave të qytetarëve është një tregues tjetër se tregu është një flluskë që rrezikon plasjen. Ne kemi argumentuar këtë nga qasja urbanistike, por ka edhe argumente të forta ekonomike.
Së pari, është Indikatori i Joseph Stieglitz. Stieglitz thotë se nëse çmimi i një aseti është më i lartë se sa sugjerojnë fondamentet e ekonomisë dhe njerëzit vazhdojnë ta blejnë atë thjesht dhe vetëm të shtyrë nga ideja se çmimi i tij do të rritet edhe më shumë, atëherë flluska është afër.
SĂ« dyti Ă«shtĂ« âmetodaâ vlerĂ«suese e FMN. Nga studimet empirike tĂ« FMN ka rezultuar se nĂ«se diferenca mes rritjes sĂ« sektorit tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« banesave dhe rritjes sĂ« ekonomisĂ« nĂ« tĂ«rĂ«si qĂ«ndron mbi 5 pikĂ« pĂ«rqindje pĂ«r mĂ« shumĂ« se 5 vjet, atĂ«herĂ« rreziku pĂ«r flluskĂ« rritet nĂ« mĂ«nyrĂ« eksponenciale. NĂ« tre vitet 2020 â 2022, raporti i rritjes sĂ« sektorit tĂ« ndĂ«rtimit me atĂ« tĂ« PBB, 4.5 â 10.9%.
Dhe konkretisht: në vitin 2020, sektori i ndërtimit u rrit me 1.21%, kurse ekonomia ra me 3.3% (diferencë 4.5%); në vitin 2021, diferenca mes rritjes së ndërtimit dhe asaj të ekonomisë kërceu në 9.1%, dhe; në vitin 2022 arriti në rekordin 10.9%.
PĂ«r tĂ« ardhur te pĂ«rgjigjja direkte e pyetjes suaj, shpjegimi Ă«shtĂ« se sektori i ndĂ«rtimit tĂ« banesave nuk orientohet nga mekanizmi i pĂ«rcaktimit tĂ« çmimit sipas marrĂ«dhĂ«nies kĂ«rkesĂ« â ofertĂ« pĂ«r strehim, por sipas mekanizmit kĂ«rkesĂ« â ofertĂ« âparkim i produkteve tĂ« krimitâ. Me pak fjalĂ«, nĂ« kĂ«tĂ« treg kĂ«rkesa nuk orientohet nga nevoja pĂ«r strehim, por nga nevoja pĂ«r parkim parash tĂ« zeza dhe gri.
Â
Me këtë rritje të shpejtë të çmimeve të apartamenteve, a pritet të ndodhë flluska e çmimeve apo ka elemente të pranisë së fenomenit?
Fakti që jemi para një flluske mund të vërtetohet nga shumë qasje, por unë do të doja të trajtoja vetëm ato që kanë lidhje me zhvillimin urban dhe territorial.
Së pari është argumenti i normave të strehimit. Norma e vendeve të BE është rreth 30 metër katror banim për banor. Në fakt, kjo është edhe një normë projektimi, që do të thotë se ne arkitektët në proceset planifikuese dhe projektuese përdorim pikërisht këtë shifër, në projektet e reja të strehimit.
Kurse nĂ« TiranĂ«, qĂ« sipas matjeve tĂ« INSTAT nĂ« 12 vitet e fundit (2011 â 2023) u rrit vetĂ«m me 40 mijĂ« banorĂ«, u ndĂ«rtuan rreth 12 milionĂ« metra katror banesĂ« e re, apo 300 metĂ«r katror pĂ«r banor tĂ« ri. Pra, 10 herĂ« mĂ« shumĂ«.
SĂ« dyti Ă«shtĂ« argumenti i krahasimit tĂ« dinamikave tĂ« çmimit tĂ« banesave nĂ« 20 vitet e fundit nĂ« TiranĂ«. UnĂ« e kam bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«, referuar INSTAT dhe âMonitorâ, dhe mĂ« del se
(i) nĂ« periudhĂ«n 2005 â 2007 dhe 2017 â 2024, çmimet shĂ«nuan rritjen mĂ« tĂ« madhe; nĂ« periudhĂ«n 2009 â 2011 dhe 2014 â 2016 çmimet nuk ndryshuan; nĂ« periudhĂ«n 2012 â 2014 çmimet u rritĂ«n pak, dhe; nĂ« periudhĂ«n 2017 â 2024, indeksi i rritjes ishte i jashtĂ«zakonshĂ«m.
PĂ«rveç interpretimeve tĂ« tjera, ajo qĂ« deduktohet Ă«shtĂ« e qartĂ«: nĂ« vitet (2009 â 2011 dhe 2014 â 2016) kur nĂ« treg nuk hyri asnjĂ« metĂ«r katror banim i ri (ofertĂ« e re zero), si pasojĂ« e moratoriumeve tĂ« ndĂ«rtimit, çmimi nuk ndryshoi; kurse nĂ« vitet e tjera, sa mĂ« e madhe tĂ« ishte sasia e sipĂ«rfaqes sĂ« re tĂ« banimit qĂ« hynte nĂ« treg, aq mĂ« shumĂ« rritej çmimi.
Kushdo që njeh rregullat e tregut të lirë, e kupton se në këtë sektor nuk ka pasur treg të lirë për strehim.
ThĂ«nĂ« kĂ«to, Ă«shtĂ« e qartĂ« se jemi nĂ« njĂ« flluskĂ« tĂ« qartĂ« dhe fundi i njĂ« flluske Ă«shtĂ« gjerĂ«sisht i njohur nĂ« botĂ«. Mjafton tĂ« kujtojmĂ« krizĂ«n â apo plasjen e flluskĂ«s sĂ« çmimeve tĂ« banesave â nĂ« SHBA nĂ« vitin 2008.
Sigurisht flluska shqiptare nuk do të ketë ndikim shumë më të gjerë se familjet shqiptare dhe Shqipëria, sepse ne jemi një vend i vogël dhe ekonomia jonë nuk bën pjesë në rrjetin global të ekonomive, por nuk mund të mohohet se shumë të huaj që kanë blerë apartamente në Tiranë do të preken njësoj.
Â
Në këtë situatë, ku çmimet po njohin rritje me të shpejtë sesa të ardhurat e familjarëve, çfarë skemash për përballueshmërinë e blerjeve të apartamenteve duhet të zbatojë qeveria? Cilat modele rekomandoni?
Dy janë detyrat e qeverisjes në lidhje me strehimin: (i) të bëjë strehimin të përballueshëm për të gjitha familjet shqiptare; dhe (ii) të bëjë të arritshëm strehimin edhe për familjet që e kanë të papërballueshëm nëpërmjet tregut të lirë.
Strehimi i përballueshëm për të gjitha familjet ka kuptimin që qeveria nëpërmjet (a) instrumenteve të planifikimit dhe projektimit urban dhe (b) politikës tatimore, sigurohet që çmimet në tregun e banesave të jenë të përballueshme për shumicën dërmuese të familjeve.
Për planifikimin territorial dhe urban mund them se: megjithëse kemi harxhuar qindra miliona euro të taksapaguesve për arkitektë të huaj, nuk kemi asnjë Plan, në asnjë qytet që të na shërbejë për një zhvillim të zgjuar, të qëndrueshëm dhe gjithëpërfshirës të qyteteve tona.
PĂ«r politikĂ«n tatimore, mund tĂ« thuhet se sot nĂ« TiranĂ«, 13% e vlerĂ«s sĂ« apartamentit shkon nĂ« buxhetin e bashkisĂ«, pa folur pĂ«r âbuxhetin privatâ tĂ« zyrtarĂ«ve.
Të dyja këto, së bashku me faktin se tregu i banesave nuk i përgjigjet kërkesës për strehim, por për parkim parash të zeza dhe gri, bëjnë që strehimi të mos jetë i përballueshëm për shumicën dërmuese të familjeve shqiptare. E krahasuar me të ardhurat që marrin banorët, çmimet në Tiranë janë më të shtrenjta se në Romë, Vjenë, Barcelonë, Stokholm, Berlin.
Nga ana tjetĂ«r, strehimi social Ă«shtĂ« ndihma qĂ« shoqĂ«ria si njĂ« e tĂ«rĂ«, nĂ«pĂ«rmjet buxhetit tĂ« shtetit dhe pronave tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta lokale, i jep njĂ« pjese tĂ« vogĂ«l tĂ« saj, qĂ« nuk e ka tĂ« mundur tâi drejtohet tregut tĂ« lirĂ«, pĂ«r tâu strehuar.
Mirëpo, ka një pikë thyerje këtu: sistemi i strehimit social mund të funksionojë në një raport të caktuar midis dy grupeve:
(i) grupi që për vete e ka strehimin të përballueshëm dhe (ii) grupi që ka të pamundur sigurimin e një banese pa ndihmën e shoqërisë (grupi i parë). Nëse ky raport nuk arrihet, solidariteti është i pamundur, peshorja tërheq poshtë të gjithë shoqërinë, dhe jo vetëm me çështjen e strehimit.
Thënë këto, kam thënë edhe rekomandimet e mia:
(i) qeveria duhet tĂ« heqĂ« dorĂ« nga propaganda dhe popullzimi mbi çështjet e strehimit social, por tâu kthehet detyrave tĂ« saj primare sikurse i prezantova nĂ« pĂ«rgjigjen e mĂ«sipĂ«rme;
(ii) të heqë dorë nga rritja e burokracisë duke mbajtur institucione si Enti Banesave apo akoma më keq, të ndërtojë institucione të tjera (sikurse kam dëgjuar se po premton Kryeministri), sepse të gjitha paratë që harxhohen për mbajtjen e kësaj administrate janë dhënë nga taksapaguesi për të ndihmuar familjet në nevojë dhe jo për të mbajtur me paga dhe kosto operative burokratë; dhe
(iii) të rrisë përballueshmërinë e shumicës dërmuese të familjeve shqiptare të një banese për strehim sipas tregut të lirë, dhe në fund të ndihmojë në gjetjen e një banese edhe për grupin e vogël të familjeve që nuk e arrijnë dot atë nëpërmjet tregut të lirë.
Â
Lexoni edhe:
Apartament në Tiranë: Mision i paarritshëm për shtresën e mesme
The post âTregu i banesave nĂ« TiranĂ«, jashtĂ« kontrollit tĂ« tregut tĂ« lirĂ«, po ushqehet nga para tĂ« pistaâ appeared first on Revista Monitor.
Strehimi, a mjaftojnĂ« politikat e qverisĂ« shqipare, krahasimi me vendet e BE-sĂ« Â
3 January 2026 at 22:04
NĂ« vitin 2024, njĂ« qytetari shqiptar i duhen gati 19 paga vjetore pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« apartament, sipas pĂ«rllogaritjeve tĂ« âMonitorâ bazuar nĂ« metodologjinĂ« e âDeloitteâ.
Edhe të dhënat e Numbeo-s për 6-mujorin e parë të vitit 2025 e konfirmojnë këtë realitet të vështirë, duke e vendosur Shqipërinë në krye të listës së vendeve europiane me çmimet më të larta të banesave në raport me fuqinë blerëse.
Ndërkohë që qeveria mburret me rritjen e investimeve në pasuri të paluajtshme dhe synon të tërheqë blerës të huaj, shtresa e mesme dhe e re e popullsisë e ka gjithnjë e më të pamundur sigurimin e një banese.
Politikat e deritanishme të strehimit nuk arrijnë të përballojnë këtë krizë të thellë, ndërsa zgjidhjet e ofruara mbeten të fragmentuara, burokratike dhe të papërshtatura me realitetin ekonomik të shumicës së shqiptarëve.
Në vend zbatohen gjashtë programe kombëtare të strehimit.
Enti KombĂ«tar i Banesave (EKB) Ă«shtĂ« institucioni pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r zbatimin e programit tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« banesave me kosto tĂ« ulĂ«t, njĂ« nga gjashtĂ« programet kombĂ«tare tĂ« strehimit. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« EKB-sĂ« pĂ«r âMonitorâ, qĂ« prej vitit 1994 janĂ« strehuar rreth 11,492 familje.
Sistemi aktual i strehimit social, bazuar nĂ« ligjin nr. 22/2018 âPĂ«r strehimin socialâ, tĂ« pĂ«rditĂ«suar me ndryshimet e ligjit nr. 48/2023 ofron disa programe tĂ« targetuara pĂ«r shtresat nĂ« nevojĂ«, pĂ«rfshirĂ« ndĂ«rtimin me kosto tĂ« ulĂ«t dhe subvencionimin e qirasĂ«.
Përzgjedhja e përfituesve bazohet në kritere si: mungesa e banesës, mbipopullimi, rreziku nga shembja, statusi familjar ose social dhe përkatësia në grupe të margjinalizuara.
Më herët, kryeministri Edi Rama njoftoi gjithashtu se qeveria është në procesin e krijimit të një Agjencie Kombëtare të Planifikimit Urban dhe Strehimit, që do të fokusohet në një qasje të re ndaj strehimit social, si dhe në nisma për të lehtësuar blerjen e banesave nga shtresat me të ardhura të ulëta dhe të mesme.
âDo tâi qasemi nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« re strehimit social, duke krijuar mundĂ«si reale pĂ«r ata qĂ« sot e kanĂ« tĂ« pamundur tĂ« blejnĂ« njĂ« banesĂ« nĂ« tregun e lirĂ«â.
Megjithatë, urbanisti dhe pedagogu Gentian Kaprata paralajmëron se strehimi social nuk mund të mbajë peshën e një tregu të çakorduar, sidomos nëse raporti mes atyre që mund të blejnë dhe atyre që varen nga ndihma publike është në disbalancë të thellë.
âStrehimi social Ă«shtĂ« ndihma qĂ« shoqĂ«ria si njĂ« e tĂ«rĂ«, nĂ«pĂ«rmjet buxhetit tĂ« shtetit dhe pronave tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta lokale, i jep njĂ« pjese tĂ« vogĂ«l tĂ« saj, qĂ« nuk e ka tĂ« mundur tâi drejtohet tregut tĂ« lirĂ«, pĂ«r tâu strehuar.
Mirëpo, ka një pikë thyerje këtu: sistemi i strehimit social mund të funksionojë në një raport të caktuar midis dy grupeve:
(i) grupi që për vete e ka strehimin të përballueshëm dhe
(ii) grupi qĂ« ka tĂ« pamundur sigurimin e njĂ« banese pa ndihmĂ«n e shoqĂ«risĂ« (grupi i parĂ«). NĂ«se ky raport nuk arrihet, solidariteti Ă«shtĂ« i pamundur, peshorja tĂ«rheq poshtĂ« tĂ« gjithĂ« shoqĂ«rinĂ«, dhe jo vetĂ«m me çështjen e strehimitâ, thotĂ« ai.
Ekspertët rekomandojnë që Shqipëria të shikojë drejt modeleve që kanë funksionuar në vende të tjera me sfida të ngjashme.
Ekonomisti Elvin Meka sugjeron përdorimin e obligacioneve të banesave dhe krijimin e skemave hibride që përfshijnë qeverinë, bashkitë, sektorin bankar dhe zhvilluesit privatë. Këto skema do të siguronin financim afatgjatë për ndërtimin e banesave të përballueshme dhe qasje të zgjeruar për qytetarët.
Stela Dhami propozon që modeli austriak i banesave sociale me qira afatgjatë dhe mundësi blerjeje përmes kredive të buta mund të përshtatet edhe në Shqipëri.
Ky model, që funksionon me sukses në Vjenë dhe qytete të tjera europiane, siguron jo vetëm çmime të ulëta, por edhe siguri dhe cilësi në jetesë.
âShumĂ« vende me kĂ«rkesĂ« nĂ« rritje pĂ«r banim janĂ« pĂ«rgjigjur duke ofruar modele hibride tĂ« rezidencave publike, me kontrata afatgjata qiraje me tĂ« drejta tĂ« plota pĂ«r qiramarrĂ«sit. KĂ«ta banorĂ« kanĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie afatgjatĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrueshme me shtetin, duke ndĂ«rtuar kĂ«shtu njĂ« model tĂ« suksesshĂ«m ku ata ndihen tĂ« sigurt dhe tĂ« mbrojtur.
Një nga shtetet që ka aplikuar me sukses këtë model është Austria, ku një pjesë e konsiderueshme e popullsisë jeton në rezidenca publike.
Këto rezidenca dallohen për cilësinë e ndërtimit, e cila është e barabartë me banesat private, dhe për mbrojtjen ligjore dhe rregullore që sigurojnë të drejta të qarta për banorët.
NĂ« ShqipĂ«ri, mund tĂ« merret parasysh ky model, duke ofruar mundĂ«sinĂ« qĂ« njĂ« pjesĂ« e rezidencave publike tâu shiten banorĂ«ve nĂ« varĂ«si tĂ« mundĂ«sive tĂ« tyre. Kjo do tĂ« mundĂ«sohej pĂ«rmes aksesit nĂ« kapital financiar, pĂ«r shembull, pĂ«rmes kredive tĂ« buta tĂ« ofruara nga bankatâ, pohon ajo.
Â
Disa nga politikat për strehimin që po zbatohen në vendet e BE
Politikat e strehimit ndryshojnë ndjeshëm nga një shtet në tjetrin në vendet e Bashkimit Europian.
Polonia po pĂ«rballet me njĂ« mungesĂ« tĂ« konsiderueshme banesash, me njĂ« deficit qĂ« arrin deri nĂ« 2 milionĂ« njĂ«si. Ămimet e qirave dhe shitjeve janĂ« rritur ndjeshĂ«m, duke e bĂ«rĂ« strehimin tĂ« papĂ«rballueshĂ«m pĂ«r shumĂ« qytetarĂ«.
Për rrjedhojë, Polonia ka ndërmarrë një sërë masash për të zgjidhur krizën e strehimit dhe për të përmirësuar aksesin në banesa të përballueshme. Disa nga nismat kryesore përfshijnë:
Programi âĂelĂ«si i Strehimitâ (Key to Housing) ka pĂ«r qĂ«llim ndĂ«rtimin e 15,000 apartamenteve sociale dhe komunale nĂ« vitin e parĂ«, me njĂ« objektiv vjetor prej 40,000 njĂ«sish deri nĂ« vitin 2030.
Në vitin 2025, do të alokohen të paktën 2.5 miliardë PLN (rreth 650 milionë euro) për këtë nismë. Programi përfshin: 8,000 apartamente komunale për qira të përballueshme, 6,500 apartamente sociale për grupe vulnerabël.
Qeveria po mbështet ndërtimin dhe rinovimin e konvikteve për studentët dhe kandidatët për doktoraturë, duke ofruar grante deri në 80% të kostove të investimit. Kjo masë synon të lehtësojë ngarkesën financiare për studentët dhe të përmirësojë kushtet e jetesës për ta.
Qeveria ka miratuar një projektligj që rrit ndjeshëm financimet për strehimin social. Për vitin 2025 parashikohet disbursim fondi me vlerë 2.5 miliardë PLN (rreth 650 milionë euro), me mundësi deri në 5 miliardë PLN (rreth 1.3 miliardë euro).
PĂ«r periudhĂ«n 2025 â 2030, njĂ« total prej 45 miliardĂ« PLN (rreth 11.7 miliardĂ« euro), me njĂ« kufi vjetor prej 10 miliardĂ« PLN apo 2.3 miliardĂ« euro. KĂ«to fonde do tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r ndĂ«rtimin e 15,000 njĂ«sive strehimi sociale nĂ« vitin 2025, me grante deri nĂ« 80% tĂ« kostos pĂ«r bashkitĂ« qĂ« ndĂ«rtojnĂ« ose rinovojnĂ« banesa.
Për të nxitur kursimin për strehim, janë propozuar disa ndryshime në llogaritë e strehimit: Depozita minimale mujore 65 euro; Norma minimale e bonuseve vjetore rritet në 4% apo heqja e kufirit të moshës për kontribuuesit. Këto masa synojnë të rrisin kursimet për ndihmën në blerjen e një banese.
Spanja planifikon të investojë rreth 1.3 miliardë euro nga fondet e BE-së për ndërtimin industrial të strehimit social. Objektivi është ndërtimi i 15,000 banesave të reja çdo vit, për të zgjidhur mungesën e strehimit dhe për të përmirësuar përballueshmërinë për qytetarët.
Qeveria hungareze ka propozuar njĂ« subvencion vjetor prej 1 milion forintash (rreth 3,000 euro) pĂ«r shĂ«rbyesit publikĂ« â pĂ«rfshirĂ« mjekĂ«, infermierĂ«, mĂ«sues, policĂ« dhe ushtarĂ« â si pjesĂ« e njĂ« programi pĂ«r mbĂ«shtetjen e strehimit dhe pĂ«r rritjen e qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« sociale. Kjo masĂ« Ă«shtĂ« paralajmĂ«ruar si pjesĂ« e njĂ« pakete para zgjedhjeve tĂ« vitit 2026.
Në Gjermani, veçanërisht në qytetin e Berlinit, strehimi është bërë gjithnjë e më i papërballueshëm. Një e treta e familjeve nuk mund të përballojnë çmimet e qirave në tregun e hapur. Si përgjigje, autoritetet kanë ndërmarrë masa për të kontrolluar qiratë dhe për të nxitur ndërtimin e banesave sociale e të përballueshme, megjithatë mungesa mbetet një sfidë serioze në metropolet kryesore.
Në Itali, qeveria ka vendosur një garanci shtetërore prej 80% për hipotekat e blerjes së shtëpive të para për individët nën 36 vjeç, çifte të rinj, prindër të vetmuar me fëmijë të mitur dhe familje të mëdha.
Ky program është i vlefshëm deri në vitin 2027.
Ndërsa për qytetin e Milanos ka miratuar një plan ambicioz për ndërtimin e 10,000 njësive strehimi me qira të kontrolluar, me një qira maksimale prej 80 euro për metër katror në vit. Ky plan synon të mbulojë nevojat e qytetarëve me të ardhura mujore midis 1,500 dhe 2,500 euro.
NĂ« rajonin e KalabrisĂ«, njĂ« projekt pĂ«r tĂ« evakuuar romĂ«t nga njĂ« kamp (tĂ« izoluar nga pjesa tjetĂ«r e shoqĂ«risĂ«) dhe pĂ«r tâi strehuar ata nĂ« njĂ«sitĂ« e reja tĂ« strehimit Ă«shtĂ« modifikuar pas ndĂ«rhyrjes sĂ« aktivistĂ«ve pĂ«r tĂ« drejtat e romĂ«ve. Plani i modifikuar tani parashikon zhvendosjen e familjeve nĂ« strehim social tĂ« integruar, duke shmangur krijimin e njĂ« getoje tĂ« re.
Â
Lexoni edhe:
Apartament në Tiranë: Mision i paarritshëm për shtresën e mesme
The post Strehimi, a mjaftojnë politikat e qverisë shqipare, krahasimi me vendet e BE-së  appeared first on Revista Monitor.
Shtatë mëkatet vdekjeprurëse të euforisë së korporatave
3 January 2026 at 22:02
NjĂ« mani e furishme e inovacionit financiar ka mbĂ«rthyer korporatat amerikane. ĂfarĂ« mund tĂ« shkojĂ« keq?, shkruan The Economist
Â
Ashtu si qytetet e mëdha pasqyrojnë gjeninë e arkitektëve të tyre, manitë e mëdha financiare pasqyrojnë marrëzinë e hartuesve të tyre të veshur me kostum. Mënyra të reja për të mbledhur dhe për të shpenzuar kapital joshin drejtuesit ambiciozë dhe shtyjnë tregjet përpara.
Këtë herë nuk është ndryshe. Silicon Valley, Wall Street dhe Washingtoni po bashkëpunojnë në një nga epokat më të mëdha të fitimit të parave në kapitalizmin amerikan. Vlera e kompanive amerikane të listuara në raport me madhësinë e ekonomisë është në nivelin më të lartë të të gjitha kohërave.
Të përfshirë në këtë çmenduri, drejtuesit e korporatave amerikane po përqafojnë shtatë strategji të rrezikshme financiare. Këto pasqyrojnë obsesionet e momentit, nga Inteligjenca Artificiale dhe kriptovalutat te kapitali privat dhe ekonomia e nxitur nga patriotizmi.
Disa kanë jehona të bumit të së kaluarës, ndërsa disa janë krejt të reja. Të gjitha përfshijnë manovra financiare dhe ofrojnë të dhëna për natyrën e krizës së ardhshme.
Â
Â
- Lakmia për kripto
Presidenti Donald Trump ka promovuar me zell industrinë e kriptovalutave gjatë mandatit të tij të dytë.
Korporatat amerikane e kanĂ« ndjekur. AsgjĂ« qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rçmuar kaq gjatĂ« nĂ« sallat e bordeve nuk Ă«shtĂ« pĂ«rqafuar mĂ« pas me kaq entuziazĂ«m. Bankat dhe shitĂ«sit mĂ« tĂ« mĂ«dhenj amerikanĂ« thonĂ« se po shqyrtojnĂ« krijimin e âstablecoinsâ tĂ« tyre tĂ« lidhura me Dollarin.
Disa kompani madje kanĂ« shndĂ«rruar departamentet e tyre tĂ« thesarit nga qendra pĂ«r pagesa dhe arkĂ«time nĂ« qendra spekulimi. MĂ« e spikatura Ă«shtĂ« Strategy (e quajtur mĂ« parĂ« MicroStrategy), udhĂ«heqĂ«sja e lĂ«vizjes sĂ« âdepartamentit tĂ« thesarit tĂ« kompanive qĂ« investojnĂ« nĂ« kriptovalutaâ. Dikur njĂ« yll i epokĂ«s dotcom, sot ekziston vetĂ«m pĂ«r tĂ« blerĂ« bitcoin.
Kompania zotëron gati 70 miliardë dollarë bitcoin, të blera duke emetuar në mënyrë agresive borxhe dhe aksione. Biznesi është i vlefshëm sepse investitorët nuk kanë shumë mënyra të ekspozohen ndaj bitcoin, thonë mbështetësit e tij. Mbi 100 kompani po bëjnë diçka të ngjashme.
Â
- Zilia ndaj investitorëve të vegjël
Skemat e tilla janĂ« pjesĂ«risht tĂ« dizajnuara pĂ«r tâu pĂ«lqyer investitorĂ«ve tĂ« palodhur individualĂ« tĂ« SHBA-sĂ«. Impulsi i tyre kryesor Ă«shtĂ« tĂ« blejnĂ« kur çmimet bien. Por disa prej tyre blejnĂ« çdo gjĂ«.
Aksionet-meme (aksionet qĂ« bĂ«hen virale nga mediat sociale) janĂ« rikthyer, dhe drejtuesit po pĂ«rpiqen tâi bĂ«jnĂ« pĂ«rshtypje publikut. Elon Musk i detyrohet turmĂ«s fanatike tĂ« investitorĂ«ve tĂ« vegjĂ«l marrĂ«veshjen e tij tĂ« pagĂ«s prej 1 trilion dollarĂ«sh te Tesla. VlerĂ«simi i fryrĂ« i Palantir Ă«shtĂ« produkt i instinkteve tĂ« turmĂ«s tĂ« tregtarĂ«ve amatorĂ«.
Të depërtosh në këtë botë të prekur nga aksionet-meme është e mundur edhe për kompani të vogla si American Eagle. Aksionet e markës së veshjeve janë rritur mbi 70% pasi vendosën aktoren Sydney Sweeney në një reklamë.
KompanitĂ« mund tĂ« shfrytĂ«zojnĂ« gjithashtu investitorĂ«t e vegjĂ«l pĂ«r tâu listuar nĂ« bursa shpejt dhe me pak kontroll, duke u bashkuar me njĂ« kompani tĂ« posaçme pĂ«r blerje (SPAC).
Pas bumit të epokës së pandemisë, këto entitete të zbrazëta, të preferuara nga investitorët e vegjël, po përmbytin sërish tregun. Më shumë se 150 pritet të bëhen publike këtë vit.
Â
- Qarkullimi âdembelâ
Kur tregjet ngrihen, rritet edhe toleranca ndaj kompleksitetit korporativ. Silicon Valley po teston kufijtë, me ekosistemin e Inteligjencës Artificiale tashmë të karakterizuar nga shpenzime ciklike dhe rrjete mbajtjesh të ndërsjella aksionesh.
Nvidia, furnizuesi kryesor i çipave tĂ« IA, zotĂ«ron aksione te CoreWeave, e cila blen çipat e saj pĂ«r tâua dhĂ«nĂ« me qira tĂ« tjerĂ«ve, dhe po investon te xAI, e cila blen çipat e Nvidias pĂ«r tĂ« drejtuar modelet e saj.
Ajo do të investojë deri në 100 miliardë dollarë në OpenAI, duke i dhënë zhvilluesit të ChatGPT më shumë para për të blerë çipat e Nvidias.
Nga ana e saj, OpenAI, e cila është gjithashtu pjesërisht në pronësi të Microsoft, furnizuesit të saj më të madh të fuqisë llogaritëse, ka aksione në CoreWeave dhe së shpejti mund të zotërojë 10% të Advanced Micro Devices, konkurruesi kryesor i Nvidias.
EntuziastĂ«t thonĂ« se kjo nuk ndryshon shumĂ« nga marrĂ«veshjet e âfinancimit tĂ« furnizuesitâ tĂ« zakonshme nĂ« industri tĂ« tjera. CinikĂ«t shohin paralele me praktikĂ«n e âqarkullimit fiktivâ tĂ« tregtarĂ«ve tĂ« energjisĂ« dhe firmave tĂ« internetit nĂ« fund tĂ« viteve 1990.
NĂ« marrĂ«veshje tĂ« tilla, tĂ« njohura si âLazy Susansâ, shpesh nuk shkĂ«mbeheshin mallra apo shĂ«rbime reale, edhe pse tĂ« dyja palĂ«t regjistronin tĂ« ardhura pĂ«r tĂ« arritur objektivat e fitimit. Etiketa qĂ« do tâu ngjitet marrĂ«veshjeve tĂ« IA do tĂ« varet nga fakti nĂ«se kompanitĂ« ndjekin ose jo angazhimet e tyre investuese.
Â
- Marrëveshje të furishme
Ădo bum pĂ«rcaktohet nga mega-marrĂ«veshjet e tij, nga blerja e RJR Nabisco nĂ« vitin 1989 deri te bashkimi i AOL dhe Time Warner nĂ« vitin 2001. KĂ«tĂ« vit, kredia e lirĂ« dhe lehtĂ«simi rregullator kanĂ« ringjallur biznesin e blerjeve, pavarĂ«sisht vlerĂ«s sĂ« shkatĂ«rruar gjatĂ« valĂ«ve tĂ« mĂ«parshme.
Që nga vera, drejtuesit amerikanë kanë nënshkruar bashkimin më të madh hekurudhor ndonjëherë, blerjen më të madhe të një qendre të të dhënave dhe blerjen më të madhe me borxh në histori.
Këtë muaj Kimberly-Clark, prodhuesi i Huggies, ra dakord të paguajë pothuajse 50 miliardë dollarë për Kenvue, prodhuesin e Tylenol, blerja më e madhe e produkteve të konsumit në një dekadë.
Â
- Lakmia për borxh
Për të financuar shpenzimet për qendra të të dhënave dhe blerjet, korporatat amerikane po ushqehen me borxh. Meta, gjiganti i Silicon Valley, kohët e fundit shiti 30 miliardë dollarë obligacione për të paguar investimet e saj në qendra të të dhënave, marrëveshja më e madhe e këtij lloji këtë vit. Për të fuqizuar rreshtat e pafund të serverëve që kërkojnë modelet e IA, ofruesit e energjisë po marrin gjithashtu borxhe masive.
Në këtë proces kompanitë po eksperimentojnë me forma më të reja të borxhit. Kredia private, e siguruar nga kompani investimi dhe jo nga bankat, është rritur në popullaritet.
Ndonjëherë huatë private duken të ngjashme me ato të dhëna nga huadhënësit tradicionalë. Por shpesh ato janë më krijuese.
NjĂ« risi nga Apollo, njĂ« kolos i tregjeve private, pĂ«rfshin dhĂ«nien e njĂ« huaje qĂ« vlerĂ«sohet nga agjencitĂ« e vlerĂ«simit si âinvestim kapitaliâ pĂ«r marrĂ«sin (duke e mbajtur tĂ« paprekur vlerĂ«simin e tij tĂ« kreditit), ndĂ«rkohĂ« qĂ« bilanci i huadhĂ«nĂ«sit pĂ«rfiton nga detyrime tĂ« klasĂ«s investuese.
NdĂ«rsa huamarrja rritet, ajo do tĂ« bĂ«het edhe mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu parĂ« nĂ« bilancet e kompanive.
Përveç ofertës së obligacioneve të saj, rreth 27 miliardë dollarë investime, kryesisht të financuara nga borxhi, të lidhura me qendrën e re të të dhënave të Metas në Louisiana nuk do të regjistrohen në bilancin e saj. xAI po planifikon diçka të ngjashme.
Â
- Krenaria patriotike
NĂ«se kjo mani ka njĂ« himn, ai Ă«shtĂ« âBorn in the USAâ. KompanitĂ« amerikane po shfaqin patriotizmin e tyre me premtime tĂ« bujshme por tĂ« paqarta investimi. JPMorgan Chase ka thĂ«nĂ« se do tĂ« financojĂ« kompani tĂ« pĂ«rfshira nĂ« âsiguri dhe qĂ«ndrueshmĂ«riâ me 1.5 trilionĂ« dollarĂ«. Disa drejtues kanĂ« shkuar edhe mĂ« tej, duke u lidhur ngushtĂ« me shtetin.
Qeveria amerikane tani zotĂ«ron njĂ« âaksion tĂ« artĂ«â nĂ« US Steel; 10% tĂ« Intel, prodhues çipash qĂ« po has vĂ«shtirĂ«si; dhe investime minoritare nĂ« tre kompani minerare.
SĂ« shpejti mund tĂ« zotĂ«rojĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« Westinghouse, prodhues reaktorĂ«sh bĂ«rthamorĂ«. BankierĂ«t thonĂ« se kompanitĂ« amerikane me edhe lidhje tĂ« largĂ«ta me âqĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« kombĂ«tareâ janĂ« tĂ« etura tĂ« bĂ«jnĂ« marrĂ«veshje me ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«.
Drejtoresha financiare e OpenAI kohĂ«t e fundit sugjeroi qĂ« qeveria tĂ« sigurojĂ« njĂ« âgaranciâ pĂ«r maninĂ« e huamarrjes sĂ« industrisĂ« sĂ« qendrave tĂ« tĂ« dhĂ«nave.
Â
- Grabitje e pangopur
NjĂ« mĂ«kat i fundit mund tĂ« shfaqet sĂ« shpejti. Ădo treg nĂ« rritje ka fshehur mashtrime nĂ« tĂ« kaluarĂ«n. Ashtu si skandalet kontabĂ«l te WorldCom dhe Enron, ato ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« zbulohen mĂ« vonĂ«.
Dhe kushtet për shkelje janë të pjekura. Praktikat kontabël për IA, kripton dhe kreditë private janë mjaft fleksibël dhe të paqarta.
Dhe barrierat po lëkunden. Investitorët aktivistë nuk kanë më peshën që kishin dikur në tregjet publike. Zbatimi i ligjeve të emigracionit është një prioritet më i madh për Shtëpinë e Bardhë sesa krimet e punonjësve të zyrave.
Â
Dita e gjykimit
Për momentin, Wall Street pret që kohët e mira të vazhdojnë. Diferencat e kreditit mbeten të ngushta. Luhatshmëria e tregut të aksioneve është e ulët. Investitorët e vegjël nuk tregojnë shenja lodhjeje.
JavĂ«n e kaluar, Robinhood, njĂ« broker online, tha se huamarrja e klientĂ«ve tĂ« tij ishte rritur me 153% kĂ«tĂ« vit. Shenjat e krijimit tĂ« njĂ« flluske shpesh bĂ«hen tĂ« dukshme shumĂ« pĂ«rpara se ajo tĂ« shpĂ«rthejĂ«. Alan Greenspan paralajmĂ«roi pĂ«r âekzuberancĂ« iracionaleâ nĂ« vitin 1996, rreth katĂ«r vjet para se tĂ« vinte kriza tjetĂ«r.
Megjithatë, në disa cepa humori po fillon të prishet, për shembull në tregun e kriptos. Më herët këtë vit, Strategy tregtohej me më shumë se dyfishin e vlerës së zotërimeve të saj në bitcoin.
Ndërsa çmimi i bitcoin ka rënë, aksionet e kompanisë kanë rënë edhe më shumë. Fitimi i saj është tkurrur në rreth 20%.
NĂ«se nuk Ă«shtĂ« nĂ« gjendje tĂ« shesĂ« mĂ« shumĂ« aksione, mund tâi duhet tĂ« likuidojĂ« zotĂ«rimet e saj tĂ« bitcoinit pĂ«r tĂ« paguar kostot e larta tĂ« interesit. Si njĂ« zotĂ«ruese e madhe, dhe njĂ« kampione edhe mĂ« e madhe, e bitcoin, ajo rrezikon rĂ«nien.
Edhe shqetësimet për tregjet e kreditit janë rritur. First Brands, prodhues provincial i kandelave të ndezjes, mori hua mbi 10 miliardë dollarë përpara se të shpallte falimentin. Huadhënësit e saj tani e akuzojnë për mashtrim.
Jamie Dimon, drejtuesi i JPMorgan Chase, paralajmëroi se do të shfaqeshin edhe raste të tjera. Disa kompani të zhvillimit të biznesit, një lloj fondi kredie private, po tregtohen shumë poshtë vlerës së aseteve të tyre.
Aksionet e Blue Owl, firmë kredie private, kanë rënë me më shumë se 40% nga kulmi i fillimit të vitit. Tregjet dhe rregullatorët janë kthyer kundër Egan-Jones, një prej agjencive të preferuara të vlerësimit në kredinë private. Përdorimi nga industria i policave të sigurimit të jetës për të financuar investimet po vihet gjithashtu nën vëzhgim.
Pastaj shtrohet pyetja nëse shpenzimet kolosale të Silicon Valley për IA do të japin rezultat para se investitorët të humbasin durimin. Nëse jo, ndëshkimi mund të jetë më i ashpër për kompanitë që i janë dorëzuar shtatë mëkateve.
Pasojat, sidoqoftë, do të përhapeshin shumë përtej tyre. Humbjet për investitorët do të ndikonin në konsumin e familjeve. Tregjet e kreditit, dhe ndoshta edhe qeveria, do të pësonin goditje.
Pjesë të sistemit financiar që nuk janë testuar më parë do të viheshin nën presion. Inxhinierët do të mbeteshin pa punë. Por fajtorë do të ishin inxhinierët financiarë.
The post Shtatë mëkatet vdekjeprurëse të euforisë së korporatave appeared first on Revista Monitor.
Maduro dhe bashkëshortja e tij mbërrijnë në bazën ushtarake të Nju Jorkut
3 January 2026 at 23:13
Një avion që transportonte presidentin e Venezuelës, Nicolås Maduro, dhe bashkëshorten e tij, Cilia Flores, kanë mbërritur në Stewart Air National Guard Base në Nju Jork, kanë bërë të ditur zyrtarë federalë amerikanë.
Maduro pritet të dalë javën e ardhshme para gjykatës federale në Manhattan, ku do të përballet me akuza për trafik droge dhe armësh.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se pas rrĂ«zimit tĂ« Maduros, Shtetet e Bashkuara do tĂ« âdrejtojnĂ« pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« pacaktuar VenezuelĂ«nâ dhe do tĂ« marrin nĂ«n administrim rezervat e mĂ«dha tĂ« naftĂ«s tĂ« vendit.
Ai tha se kompanitĂ« amerikane do tĂ« ftohen tĂ« investojnĂ« miliarda dollarĂ« nĂ« industrinĂ« venezueliane tĂ« naftĂ«s, ndĂ«rsa konfirmoi se trupa amerikane do tĂ« kenĂ« prani nĂ« territorin venezuelian âsa i pĂ«rket çështjeve tĂ« naftĂ«sâ.
Liderja e opozitĂ«s, MarĂa Corina Machado, ka bĂ«rĂ« thirrje qĂ« vendin ta drejtojĂ« njĂ« figurĂ« opozitare, duke e konsideruar rrĂ«zimin e Maduros si njĂ« moment kritik pĂ«r tranzicionin politik.
Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm i Venezuelës këmbëngul se Maduro vazhdon të jetë presidenti legjitim i vendit, duke e quajtur ndërhyrjen amerikane shkelje të sovranitetit të Venezuelës.
Në Karakas, shumë venezuelianë kanë shprehur reagime të përziera: një pjesë shpresojnë në fundin e krizës politike dhe ekonomike, ndërsa të tjerë kanë frikë nga përshkallëzimi i tensioneve dhe paqëndrueshmërisë.
Venezuela prej vitesh ndodhet në krizë të thellë ekonomike, me inflacion rekord dhe largim masiv të qytetarëve drejt vendeve të tjera. Me nisjen e procesit gjyqësor ndaj Maduros në SHBA, vëmendja ndërkombëtare mbetet tek fati politik dhe ekonomik i vendit.
Arrestimi i Maduros/ Këshilli i Sigurimit i OKB-së mban të hënën mbledhje emergjente
3 January 2026 at 22:18
Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara ka njoftuar se do të mbajë një mbledhje emergjente të hënën, lidhur me operacionin e Shteteve të Bashkuara në Venezuelë.
Pjesëmarrësit në mbledhje ende nuk janë konfirmuar, por pritet që në të të marrë pjesë edhe Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres.
Kërkesa për mbajtjen e kësaj mbledhjeje është bërë nga Kolumbia, me mbështetjen e Rusisë dhe Kinës, të cilat janë anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit.
Aksident në bypass-in e Fierit, përplasen dy mjete në afërsi të fshatit Mbrostar
3 January 2026 at 23:44
Një tjetër aksident rrugor është regjistruar mbrëmjen e sotme në bypass-in e Fierit, në afërsi të fshatit Mbrostar.
Sipas informacioneve paraprake, një furgon ka goditur nga pas nga një automjet tjetër, ndërsa të dy mjetet po lëviznin në të njëjtin drejtim.
Si pasojë e përplasjes janë shkaktuar dëme materiale, ndërkohë që nuk raportohet për persona të lënduar rëndë.
Menjëherë pas ngjarjes, në vendin e aksidentit kanë mbërritur shërbimet e Policisë.
Policia ka shoqëruar njërin prej drejtuesve të mjeteve për verifikime të mëtejshme, ndërsa po punohet për zbardhjen e shkaqeve dhe rrethanave të aksidentit
The post Aksident në bypass-in e Fierit, përplasen dy mjete në afërsi të fshatit Mbrostar appeared first on Albeu.com.
U arrestuan nga forcat amerikane, Nicolas Maduro dhe bashkëshortja e tij mbërrijnë në bazën ushtarake të Nju Jorkut
3 January 2026 at 23:20
Një avion që transportonte presidentin e Venezuelës, Nicolås Maduro, dhe bashkëshorten e tij, Cilia Flores, kanë mbërritur në Stewart Air National Guard Base në Nju Jork, kanë bërë të ditur zyrtarë federalë amerikanë.
Maduro pritet të dalë javën e ardhshme para gjykatës federale në Manhattan, ku do të përballet me akuza për trafik droge dhe armësh.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se pas rrĂ«zimit tĂ« Maduros, Shtetet e Bashkuara do tĂ« âdrejtojnĂ« pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« pacaktuar VenezuelĂ«nâ dhe do tĂ« marrin nĂ«n administrim rezervat e mĂ«dha tĂ« naftĂ«s tĂ« vendit.
Ai tha se kompanitĂ« amerikane do tĂ« ftohen tĂ« investojnĂ« miliarda dollarĂ« nĂ« industrinĂ« venezueliane tĂ« naftĂ«s, ndĂ«rsa konfirmoi se trupa amerikane do tĂ« kenĂ« prani nĂ« territorin venezuelian âsa i pĂ«rket çështjeve tĂ« naftĂ«sâ.
Liderja e opozitĂ«s, MarĂa Corina Machado, ka bĂ«rĂ« thirrje qĂ« vendin ta drejtojĂ« njĂ« figurĂ« opozitare, duke e konsideruar rrĂ«zimin e Maduros si njĂ« moment kritik pĂ«r tranzicionin politik.
Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm i Venezuelës këmbëngul se Maduro vazhdon të jetë presidenti legjitim i vendit, duke e quajtur ndërhyrjen amerikane shkelje të sovranitetit të Venezuelës.
Në Karakas, shumë venezuelianë kanë shprehur reagime të përziera: një pjesë shpresojnë në fundin e krizës politike dhe ekonomike, ndërsa të tjerë kanë frikë nga përshkallëzimi i tensioneve dhe paqëndrueshmërisë.
Venezuela prej vitesh ndodhet në krizë të thellë ekonomike, me inflacion rekord dhe largim masiv të qytetarëve drejt vendeve të tjera. Me nisjen e procesit gjyqësor ndaj Maduros në SHBA, vëmendja ndërkombëtare mbetet tek fati politik dhe ekonomik i vendit.
The post U arrestuan nga forcat amerikane, Nicolas Maduro dhe bashkëshortja e tij mbërrijnë në bazën ushtarake të Nju Jorkut appeared first on Albeu.com.
âIu dogji se u zgjodha e preferuaraâ/ Si lindĂ«n pĂ«rplasjet e BrikenĂ«s me vajzat e shtĂ«pisĂ«: Mori simpati nga publiku vetĂ«m seâŠ
3 January 2026 at 22:58
Përplasje të shumta kanë ndodhur në ditët e fundit dhe një prej tyre ishte dhe ajo e Brikenës me vajzat e shtëpisë.
Zgjedhja e saj si një nga të preferuarat e publikut, duket se nuk i ka pëlqyer shumë Selinës, Lornës dhe Armelës, gjë që Brikena i quan si xhelozi nga ana e tyre.
Selin: Brikena duhet tĂ« jetĂ« koherente dhe e drejtĂ«, sepse kur Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e preferuar, kam qenĂ« e para qĂ« e kam takuar dhe i kam thĂ«nĂ« urime. PĂ«r pjesĂ«n qĂ« nuk di tĂ« çojĂ« njĂ« lojĂ« deri nĂ« fund, natĂ«n e Vitit tĂ« Ri erdhi dhe mĂ« qĂ«ndroi afĂ«r, ndĂ«rkohĂ« qĂ« kĂ«to komentet se i kam gjuajtur me kunja, nuk Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«. ĂshtĂ« pĂ«lqyer sepse, pavarĂ«sisht debateve qĂ« ka pasur, nuk kishte asnjĂ« situatĂ« tĂ« vetĂ«n. ĂshtĂ« njĂ« vajzĂ« shumĂ« seksi, e çiltĂ«r dhe e drejtĂ« dhe kjo gjĂ« ka bĂ«rĂ« qĂ« tĂ« pĂ«lqehet te publiku. Xhelozia duhet tĂ« shihet nga ana tjetĂ«r.
Lorna: UnĂ« dhe Brikena kemi njĂ« dashur-urrejtje. I qĂ«ndroj pro mendimit qĂ« Brikena e ka lojĂ«n te kamerat. Sa i pĂ«rket âQueenâ-it nĂ« tentativĂ«, sâka tĂ« bĂ«jĂ« me BrikenĂ«n, por me SelinĂ«n.
Selin: E kam thënë unë atë, jo ti. A i sheh klipet? Mbrohem vetë aty.
Lorna: Sa i pĂ«rket mendimit pĂ«r BrikenĂ«s, pavarĂ«sisht paraqitjes qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« vajzĂ« seksi, Ă«shtĂ« e sinqertĂ« dhe aktivizohet shumĂ«. ĂshtĂ« aty pĂ«r tĂ« mĂ« pranuar mua nĂ« krevatin e saj, pavarĂ«sisht marrĂ«dhĂ«nieve qĂ« kemi. Brikena Ă«shtĂ« pozitive.
Brikena: Siç e patë, shihet qartë që i ka djegur. Secila prej nesh ka dëshire të dalë e preferuara. Secila e pret për veten. Në momentin kur zgjidhet dikush që këta nuk e presin, mendoj se kapen me gjërat të kota. Unë kam hyrë të jem vetvetja dhe vetëm kaq.
Armela: KĂ«tĂ« xhelozi mes vajzave e lobon vetĂ« Brikena. LojĂ«n qĂ« e bĂ«n, e bĂ«n nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pisĂ«t. ĂshtĂ« politikisht dhe shumĂ« korrekte nĂ« atĂ« qĂ« thotĂ«.
The post âIu dogji se u zgjodha e preferuaraâ/ Si lindĂ«n pĂ«rplasjet e BrikenĂ«s me vajzat e shtĂ«pisĂ«: Mori simpati nga publiku vetĂ«m se⊠appeared first on Albeu.com.
Ish e dashura e Keijsit bëhet pjesë e Big Brother VIP, kush është banorja më e re që do i bashkohet lojës
3 January 2026 at 22:22
Stelina është banorja më e re Big Brother VIP 5.
Ish-konkurrentja e PĂ«râputhen, e cila kishte njĂ« lidhje me Keijsin, Ă«shtĂ« tashmĂ« pjesĂ« e garĂ«s pĂ«r Ămimin e Madh.
PĂ«rpara hyrjes sĂ« saj, ajo foli pĂ«r raportin me Keijsin, duke u shprehur: âKa shumĂ« gjĂ«ra pĂ«r tĂ« treguar. ĂshtĂ« vetĂ«m fillimi. Do ende kohĂ« tĂ« ambientohetâ, ndĂ«rsa shtoi se mendon se Keijsi Ă«shtĂ« i rrezikuar tĂ« dalĂ« mbrĂ«mjen e sotme pĂ«r shkak tĂ« sjelljes sĂ« tij ditĂ«t e fundit.
The post Ish e dashura e Keijsit bëhet pjesë e Big Brother VIP, kush është banorja më e re që do i bashkohet lojës appeared first on Albeu.com.
