❌

Normal view

Eurostat “zbulon” paradoksin, shqiptarët rritën të ardhurat në 2025-n, por u bënë më të varfër

18 November 2026 at 06:03

Ndonëse shqiptarët kishin mesatarisht më shumë të ardhura në vitin 2025, ata realisht u bënë më të varfër, pasi me këto para mund të blinin gjithnjë e më pak sesa fqinjët.

Sipas të dhënave, që Eurostat i ka përditësuar për Shqipërinë për vitin 2025, të ardhurat mesatare të disponueshme për frymë ishin 6,731 euro, ose gati 1100 euro më shumë se një vit më parë, me një rritje prej gati 20%.

Të ardhurat e disponueshme matin sa para u mbeten familjeve pas taksave dhe kontributeve, duke përfshirë përfitimet sociale, ndaj japin një pamje më të drejtpërdrejtë të kushteve të jetesës sesa PBB-ja për frymë, që mat sa prodhon ekonomia për banor.

Megjithatë, të matura sipas fuqisë blerëse, rritja është më e ngadaltë.  Po sipas Eurostat, të ardhurat e disponueshme për frymë ishin 9,592 PPS, me rritje 12.5%. Ky tregues merr parasysh dallimet e çmimeve mes vendeve dhe e bën të krahasueshme sasinë e mallrave dhe shërbimeve që familjet mund të blejnë me të ardhurat e tyre, sipas metodologjisë së Eurostat.

Krahasimi me Serbinë e bën më të dukshëm hendekun. Në vitin 2025, për çdo 100 euro të ardhura të disponueshme në Serbi, në Shqipëri kishte 76 euro, nga 82 euro një vit më parë. Kur llogariten edhe çmimet, për çdo 100 njësi fuqi blerëse në Serbi, Shqipëria kishte vetëm 73, nga 84 një vit më parë. Pra, hendeku në fuqi blerëse u thellua nga 16% në 27%.

Shqipëria e fundit në Europë për fuqinë blerëse të të ardhurave

Në vitin 2025, të ardhurat e disponueshme në Shqipëri ishin sa 26% e mesatares së BE-së në euro dhe sa 37.5% e saj pasi merren parasysh çmimet. Në këtë matje, Shqipëria renditej e fundit ndër vendet europiane me të dhëna.

Në Serbi, të ardhurat arritën në 34.1% të mesatares së BE-së në euro dhe në 51.3% sipas fuqisë blerëse në vitin 2025. Për Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut, të dhënat më të fundit janë të vitit 2024.

Krahasuar me mesataren e BE-së të atij viti, të ardhurat në Malin e Zi ishin në 29.4% në euro dhe 46.7% sipas fuqisë blerëse, ndërsa në Maqedoninë e Veriut ishin përkatësisht në 20.8% dhe 40.9%. Për Kosovën dhe Bosnjë-Hercegovinën mungojnë të dhënat e krahasueshme për të dyja vitet.

Në vitin 2024, viti më i fundit me të dhëna të krahasueshme për Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi, shqiptarët kishin 11% më shumë të ardhura në euro se banorët e Maqedonisë së Veriut, por me to mund të blinin 13% më pak. Krahasuar me Malin e Zi, fuqia blerëse e të ardhurave në Shqipëri ishte 24% më e ulët.

Krahasimi me Maqedoninë e Veriut përsëritet edhe te PBB-ja për frymë. Sipas të dhënave të FMN-së të analizuara më herët nga Monitor, Shqipëria e kaloi Maqedoninë e Veriut për PBB-në për frymë në dollarë në vitin 2025, ndërsa Maqedonia e Veriut vijoi të kryesonte kur i njëjti tregues u mat sipas fuqisë blerëse.

Iluzioni, Shqipëria kalon e treta në rajon për të ardhurat për frymë, por me to nuk blen asgjë

Ushqimet kushtojnë më shumë se në BE dhe marrin 40% të buxhetit familjar

Çmimet e ushqimeve, që për herë të parë në 2025-n u bënë dhe më të shtrenjta sesa BE, shpjegojnë një pjesë të hendekut në fuqi blerëse me rajonin.

Në vitin 2025, një shportë ushqimore që kushtonte mesatarisht 100 euro në BE kushtonte 102.9 euro në Shqipëri, 96.6 euro në Serbi, 84.6 euro si në Malin e Zi, ashtu edhe në Bosnjë-Hercegovinë, dhe 74.3 euro në Maqedoninë e Veriut, sipas Eurostat-it. Shqipëria kishte çmimet më të larta të ushqimeve ndër vendet e Ballkanit Perëndimor me të dhëna. Kosova nuk përfshihet në këtë krahasim.

 

Shqipëria shtrenjtohet më tej në 2025, çmimet e ushqimeve e kalojnë për herë të parë mesataren e BE

 

Çmimet e larta rëndojnë pikërisht te zëri ku familjet shqiptare shpenzojnë më shumë. Në vitin 2025, ushqimet dhe pijet joalkoolike zunë 39.8% të shpenzimeve familjare për konsum në Shqipëri, sipas INSTAT-it, kundrejt 13.2% në BE, sipas Eurostat-it.

Pra, ushqimet zënë rreth tri herë më shumë peshë në buxhetin familjar në Shqipëri, ku çmimet e tyre janë rreth 3% mbi mesataren e BE-së, ndërsa të ardhurat mesatare të disponueshme në euro janë vetëm sa 26% e nivelit të BE-së.

 

Struktura e shpenzimeve, shqiptarët punojnë për të mbijetuar (ushqyer), europianët për të jetuar

The post Eurostat “zbulon” paradoksin, shqiptarët rritën të ardhurat në 2025-n, por u bënë më të varfër appeared first on Revista Monitor.

“Dyfisho sipërmarrjen tënde”, deri në shtator garancitë e dhëna nga qeveria arritën në 9.4 mln euro

18 November 2026 at 06:01

Vlera e garancisë sovrane e dhënë nga qeveria shqiptare në kuadër të programit “Dyfisho sipërmarrjen tënde” arriti vlerën e 867 milionë lekëve (rreth 9.4 milionë eurove) në fund të muajit shtator.

Të dhënat e Ministrisë së Financave tregojnë se vlera e përdorur e kësaj garancisë është rritur me 50% (rreth 290 milionë lekë) gjatë tremujorit të tretë të vitit.

Kushtet e skemës së garancisë parashikojnë Ministria e Financave mund të garantojë deri në 70% të shumës së kredisë. Mbi këtë bazë, mund të llogaritet se vlera totale e kredisë e gjeneruar nga programi “Dyfisho sipërmarrjen tënde” deri në fund të 9-mujorit 2026 ishte rreth 1.24 miliardë lekë ose 13.5 milionë euro.

Garancia shtetërore për kreditimin e bizneseve mikro, të vogla e të mesme dhe fermerëve të regjistruar, u miratua fillimisht në korrik të vitit 2025, ndërsa u amendua me dy vendime të tjera të qeverisë shqiptare, në qershor dhe korrik 2026.

Sipas vendimit të fundit, Ministria e Financave merr përsipër të garantojë kredi për bizneset deri në vlerën e 5 miliardë lekëve. Nga kjo shumë, vlera prej së paku 1.5 miliardë lekësh do jetë e dedikuar për sektorin e bujqësisë dhe pjesa e mbetur prej deri në 3.5 miliardë lekësh për sektorët e tjerë të ekonomisë.

Për ofrimin e kredive në kuadrin e këtij programi, qeveria shqiptare ka lidhur marrëveshje me 11 banka tregtare në vend. Bankat mund të japin hua të garantuara për bizneset mikro, të vogla dhe të mesme, në aktivitetet kryesore ekonomike në vend.

Qëllimi i përdorimit të huasë duhet të jetë investimi për asete fizike dhe teknologjike që rrisin kapacitetet prodhuese, cilësinë e prodhimit dhe eficiencën operacionale të bizneseve.

Vlera maksimale e kredive që mund të përfitojë një huamarrës i vetëm është 200 milionë lekë, ndërsa afati maksimal i kredisë mund të jetë deri në dhjetë vjet.

Kreditë duhet të jepen në Lekë, me një normë e interesi jo më të lartë se 2% dhe me tarifa të tjera të aplikueshme ndaj huamarrësve jo më shumë se 0.5%.

Pavarësisht garancisë së ofruar, huamarrësi duhet të përmbushë kriteret financiare dhe ligjore të bankës përkatëse.

Megjithatë, vendimi i qeverisë përjashton nga garancia aplikuesit që kanë kredi me probleme, ata që kanë detyrime  tatimore të papaguara dhe subjektet me aksionarë ose administratorë individë të dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë për mashtrim, korrupsion, përfshirje në organizatë kriminale apo për çdo lloj veprimtarie tjetër të paligjshme që dëmton interesat financiarë të fondeve publike.

Afati i aplikimeve për të përfituar nga ky program është data 20 nëntor 2027. /E.Shehu

The post “Dyfisho sipërmarrjen tënde”, deri në shtator garancitë e dhëna nga qeveria arritën në 9.4 mln euro appeared first on Revista Monitor.

Bankat emetuan 40 milionë euro obligacione për 6-mujorin 2026, rriten interesat

18 November 2026 at 06:00

Sektori bankar ka emetuar obligacione korporative në vlerën e 3.8 miliardë lekëve ose rreth 40 milionë eurove në gjysmën e parë të këtij viti. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, shuma e emetimeve pësoi rënie me 30% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Pjesa dërrmuese e emetimit të obligacioneve lidhen me kërkesat minimale për instrumente të kapitalit rregullator dhe detyrime të pranuara (MREL), të parashikuara në ligjin për ndërhyrjen e jashtëzakonshme në banka dhe kuadrin rregullator në mbështetje të këtij ligji, që aplikohet për bankat më të mëdha në vend, kryesisht ato me rëndësi sistemike.

Gjatë gjysmës së parë të këtij viti, emetimet përfshijnë vetëm borxh të varur. Titujt financiarë të borxhit të varur përfaqësojnë detyrime të nënrenditura, të cilat emetohen kryesisht për qëllime të kapitalit rregullator e njëkohësisht edhe për të përmbushur kërkesën për MREL.

Borxhi i varur, i konvertueshëm në kapital aksionar të i bankave, mund të financohet nëpërmjet marrëveshje të huasë ose përmes emetimit të titujve të borxhit, që iu ofrohen për blerje individëve apo subjekteve të zgjedhur nga vetë emetuesi. Në vitet e fundit, bankat tregtare shqiptare po përdorin gjithnjë e më shumë obligacionet me ofertë private si instrument i sigurimit të borxhit të varur. Ky përdorim ka shënuar rritje veçanërisht pas vitit 2019, kur nisi aplikimi i shtesave makroprudenciale të kapitalit.

Përdorimi i borxhit të varur është një mekanizëm që krijon hapësira për shpërndarjen e dividendëve për aksionarët, pikërisht sepse një pjesë e kërkesës rregullatore për kapital mbulohet nëpërmjet këtij instrumenti.

Për sa i përket monedhës së emetimit të këtyre instrumenteve, për këtë periudhë, emetimi në monedhën vendase shënon 1.89 miliardë lekë, emetimi në Euro shënon rreth 1.83 miliardë lekë dhe në monedhën USD shënon rreth 85.95 milionë lekë.

Për gjashtëmujorin e parë të vitit 2026, totali i emetimeve është ndarë thuajse në mënyrë të barabartë mes monedhës vendase dhe atyre të huaja, ku 49.6% e emetimeve janë në monedhën Lek, 48.1% në monedhën Euro dhe pjesa e mbetur prej 2.3% në monedhën USD.

Në këto emetime, individët, krahasuar me personat juridikë, vijojnë të mbajnë një peshë të rëndësishme (97.3%) të titujve të emetuar të borxhit.

Në lidhje me koston e financimit në tregun e kapitalit, norma e interesit ka shënuar rritje krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, duke reflektuar kryesisht vlerësimin për primin e rrezikut të këtij instrumenti (borxh i varur).

Emetimi në monedhën Lek u realizua me normën mesatare të interesit prej 5.8%, nga 4.9% që kishte qenë një vit më parë. Një rritje më e ndjeshme u shënua në transaksionet në Euro, ku norma mesatare e interesit u rrit në 4.8%, nga 3.5% që kishte qenë një vit më parë.

Banka e Shqipërisë vlerëson se kapaciteti i tregut të kapitalit për të përthithur emetimet për gjashtëmujorin e parë 2026 paraqitet i kënaqshëm edhe pse shënon një vlerë më të ulët kundrejt të njëjtës periudhë të një viti më parë. Gjatë kësaj periudhe, investitorët kanë blerë rreth 79% të vlerës totale të titujve të miratuar për emetim në treg, përkundrejt nivelit prej rreth 90% të së njëjtës periudhë të vitit 2025./E.Shehu

 

 

The post Bankat emetuan 40 milionë euro obligacione për 6-mujorin 2026, rriten interesat appeared first on Revista Monitor.

Gemini zgjerohet me 66 zëra të rinj dhe thekse lokale

18 November 2026 at 08:01

Gemini tani mund të flasë me thekse nga Skocia, Liverpooli e Birmingham. Google synon t’i bëjë ndërveprimet me AI-në më të natyrshme, por zërat nuk janë mësuar të përdorin zhargonin vendor.

Asistentët zanorë shpesh nuk pasqyrojnë shumëllojshmërinë e thekseve që dëgjohen në Britani. Google po përpiqet të sjellë më tepër larmi në aplikacionin Gemini, ku ka shtuar 66 zëra rajonalë, përfshirë thekse skoceze, Scouse të Liverpoolit dhe Brummie të Birminghamit.

Kompania thotë se zërat janë krijuar duke marrë parasysh shqiptimin, tonalitetin dhe ritmin tipik të folësve vendas, në mënyrë që përdoruesit të bisedojnë me një asistent që u ngjan më shumë në të folur.

Megjithatë, Google sqaron se modelet zanore nuk janë trajnuar të përdorin fjalë e shprehje lokale si “bab”, “cob” dhe “bostin’”. Synimi, sipas kompanisë, është të krijohen zëra bindës pa u mbështetur te paraqitjet e tepruara stereotipike.

Shumëllojshmëri më e madhe zërash

Neel Joshi, drejtor i menaxhimit të produktit për Gemini Live, tha se shfaqja paraprake e zërave rajonalë në konferencën Google I/O kishte tërhequr vëmendje të konsiderueshme.

Ai u shpreh se 66 zërat e rinj, të disponueshëm në shtatë variante gjuhësore e rajonale brenda aplikacionit Gemini, janë përpunuar për të pasur ritëm natyror dhe qartësi në komunikimin e përditshëm, me synimin që bisedat të duken më personale dhe më të afërta.

Paketa përfshin thekse të anglishtes britanike dhe indiane, si dhe zëra në hindisht, portugalisht braziliane, indonezisht dhe koreanisht.

Mbi dhjetë prej opsioneve janë të lidhura me Britaninë. Ato përfshijnë Geordie-n e Newcastle-it dhe zonave përreth, Scouse-n e Liverpoolit dhe Brummie-n e Birminghamit, si edhe variante skoceze, uellsiane e irlandezo-veriore. Në dispozicion janë gjithashtu shqiptimi standard bashkëkohor britanik, i njohur si “Modern Received Pronunciation”, dhe anglishtja multikulturore e Londrës.

Ndërrimi i zërit në aplikacion

Për të zgjedhur një zë tjetër, përdoruesit mund të prekin menynë me tri pika në Gemini Live ose të hapin cilësimet e aplikacionit dhe të përzgjedhin “Gemini’s Voice”.

Zëri i zgjedhur do të përdoret në funksionet përkatëse, përfshirë bisedat në Gemini Live, ushtrimet e gjuhëve dhe leximin me zë të përgjigjeve. Opsionet e reja po shpërndahen në aplikacionet për iOS dhe Android.

Google i zbuloi për herë të parë thekset rajonale në maj, në konferencën Google I/O në Kaliforni. Sundar Pichai, drejtori ekzekutiv i Google dhe Alphabet, tha atëherë se inteligjenca artificiale po përparonte me ritëm të shpejtë dhe se përdoruesit presin përfitime të prekshme nga produktet që përdorin çdo ditë.

Në të njëjtën kohë, kompania njoftoi edhe veçori të tjera të bazuara në Gemini. Një prej tyre, “Ask YouTube”, synon t’i ndihmojë përdoruesit të gjejnë video duke bërë pyetje në gjuhë të zakonshme.

Thekset vendore po shfaqen edhe në pajisje të tjera

Google nuk është e vetmja kompani që ka përfshirë të folurën rajonale në shërbimet e saj zanore. Më herët, Ring shtoi një zë skocez te mesazhet e paracaktuara “Quick Replies”, që përdoren nga kamerat e saj të ziles së derës.

Përveç mesazheve standarde, si “Përshëndetje, vijmë menjëherë” dhe “Ju lutemi, lëreni pakon jashtë”, përdoruesit mund të zgjedhin edhe përgjigje që përmbajnë shprehje tipike skoceze.

Një nga mesazhet, i përcjellë në të folurën vendore, thotë: “Nuk jemi brenda për momentin, por prisni pak! Para se të largoheni, do të ishte shumë mirë të linit një mesazh. Mirë se të vini sërish!”

Imitimi i theksit nuk garanton se sistemi e kupton

Edhe pse teknologjia po përmirësohet në krijimin e zërave, sistemet e inteligjencës artificiale mund të mos i kuptojnë mirë thekset dhe shprehjet rajonale.

Këto vështirësi janë vënë re edhe në linjat automatike telefonike të bashkive britanike, ku qytetarët kërkojnë informacion, për shembull, për grumbullimin e mbeturinave ose pagesën e taksave vendore.

Sipas artikullit, disa banorë të Derby-t patën probleme me asistentin digjital të bashkisë, i cili nuk kuptonte fjalë të zakonshme lokale si “mardy” dhe “duck” dhe u kërkonte ta përsërisnin pyetjen.

Rasti tregon se krijimi i një zëri që tingëllon si i një zone të caktuar është diçka tjetër nga aftësia për të kuptuar mënyrën e përditshme si flasin njerëzit.

Kuptimi i disa shprehjeve britanike

The post Gemini zgjerohet me 66 zëra të rinj dhe thekse lokale appeared first on Albeu.com.

Google zgjat në rreth dy muaj ruajtjen e bisedave të përkohshme në Gemini

18 November 2026 at 08:00

Bisedat e përkohshme në Gemini dhe ato të kryera me historikun të çaktivizuar do të ruhen nga Google për rreth dy muaj. Më parë, afati ishte 72 orë.

Rregulli i ri do të hyjë në fuqi në aplikacionin Gemini në mbarë botën gjatë javëve të ardhshme. Sipas kompanisë, zgjatja e periudhës së ruajtjes synon të forcojë sigurinë dhe mbrojtjen e shërbimit teksa sistemet e inteligjencës artificiale fitojnë aftësi të reja.

Afati i mëparshëm prej 72 orësh figuron në një version të qendrës së privatësisë për aplikacionet Gemini, të arkivuar më 12 nëntor.

Google nuk dha përgjigje të drejtpërdrejtë për arsyen konkrete të ndryshimit, as për pyetjen nëse do të ndryshojë mënyra e aksesimit ose shqyrtimit të bisedave. Kompania iu referua një postimi në blog, sipas të cilit të dhënat ruhen për t’u kthyer përgjigje përdoruesve, për të përpunuar komentet e tyre dhe për të mbrojtur shërbimet e përdoruesit. Në dokumentacionin e përditësuar përmendet edhe trajtimi i dështimeve të mundshme të sistemit.

Sipas Google, bisedat e përkohshme nuk përdoren për trajnimin e modeleve të inteligjencës artificiale. Sidoqoftë, kur historiku është i çaktivizuar, të dhënat nuk fshihen menjëherë dhe mund të mbeten të ruajtura deri në përfundim të afatit.

Google po i ndan gjithashtu në dy cilësime të veçanta ruajtjen e historikut dhe lejen për përdorimin e bisedave në trajnimin e modeleve të AI-së. Deri më tani, të dyja kontrolloheshin përmes cilësimit të vetëm “Keep Activity”. Me kontrollet e reja, përdoruesit mund t’i ruajnë bisedat në historik pa pranuar që ato të përdoren për trajnimin e modeleve gjenerative të Google.

Për ata që e kishin të çaktivizuar “Keep Activity”, të dyja cilësimet e reja do të jenë të çaktivizuara si parazgjedhje. Përdoruesve që e kishin të aktivizuar do t’u mbetet aktiv historiku, ndërsa lejen për trajnim do të mund ta ndryshojnë më vete.

Sipas politikave të cituara në artikull, OpenAI mund t’i mbajë bisedat e përkohshme në ChatGPT deri në 30 ditë. Anthropic, nga ana tjetër, i ruan si parazgjedhje për 30 ditë bisedat “incognito” në Claude. Kompanitë mund të mbajnë të dhëna të caktuara edhe më gjatë për arsye ligjore, sigurie ose për të hetuar shkelje të rregullave.

Shfaqja e një bisede në historik, ruajtja e saj në sistemet e kompanisë dhe përdorimi i saj për trajnim janë veprime të ndara. Çaktivizimi i njërit prej tyre nuk do të thotë domosdoshmërisht se ndalen edhe të tjerët.

The post Google zgjat në rreth dy muaj ruajtjen e bisedave të përkohshme në Gemini appeared first on Albeu.com.

08:00 Çfarë videosh ka SPAK? Karamuço zbulon detajet: Janë filmime të bëra në zyrën e Ergys Agasit

By: Anisa
18 November 2026 at 08:00

Eksperti i kriminalistikës, Ervin Karamuço, ka folur në lidhje me materialet filmike që ndodhen në duart e SPAK-ut, duke ngritur dyshime se ato mund të jenë realizuar me të njëjtën aparaturë të përdorur për filmimet në zyrën e Ergy Agasit.

Për Euronews, Karamuço tha se është në dijeni të sekuestrimit të këtyre pajisjeve nga Prokuroria e Posaçme, por theksoi se nuk dihet ende se çfarë përmbajnë pamjet filmike.

“Nuk di për çfarë e ka fjalën, po unë jam në dijeni siç jemi në dijeni të gjithë për filmimet që janë bërë në zyrën e Ergy Agasit. Është e njëjta aparaturë, ajo që dihet nga të gjithë që është e administruar nga ana e SPAK-ut dhe nuk dihet çfarë, pra çfarë janë ato filmime dhe çfarë përmbajnë. Pra, përveç takimeve, di që njëri prej prokurorëve të SPAK-ut, i cili është thirrur për t’u pyetur në lidhje me një takim të mundshëm që ka bërë. Ai ka argumentuar që nuk vij për t’u pyetur për shkak se në momentin kur unë e kam takuar këtë person, ai nuk ka qenë pjesëtar i krimit të organizuar, as i dyshuar, madje ende është në hetim. Kaq”, tha eksperti./ad

Mos harroni çadrat! Si pritet të jetë moti sot

By: Brisi
18 November 2026 at 08:00

Sot vendi ynë do të jetë në ndikim të masave ajrore të paqëndrueshme të cilat do të sjellin mot me vranësira dhe reshje shiu. Reshjet priten të jenë me intensitet të ulët deri mesatare, hera-herë në veri të vendit reshjet priten të jenë në formën e  shtrëngatave  shoqëruar me shkarkesa elektrike. Era do të fryjë […]

The post Mos harroni çadrat! Si pritet të jetë moti sot appeared first on BoldNews.al.

Raport: Paraqitja e kërkesave si lojë mund të dobësojë mbrojtjen e AI-së në situata luftarake

18 November 2026 at 08:00

Një raport i ri i kompanisë Vals tregon se disa modele të inteligjencës artificiale pranuan të shënonin objektiva të mundshëm në imazhe të simuluara, ku shfaqeshin edhe civilë e shkolla. Anthropic i quajti rezultatet të papranueshme dhe bëri të ditur se do të shtojë masat mbrojtëse.

Vals, kompani që vlerëson sistemet e AI-së dhe ka selinë në San Francisko, shqyrtoi nëse modelet mund të nxiteshin të merrnin pjesë në detyra që lidhen me luftimin autonom. Për këtë, studiuesit krijuan skenarë të simuluar dhe përdorën imazhe reale e të gjeneruara nga Ukraina dhe Irani, duke u kërkuar sistemeve të identifikonin objektiva të mundshëm në pamje satelitore dhe nga dronët.

Sipas raportit, modelet e OpenAI, Anthropic, Google, DeepSeek dhe kompanive të tjera shpesh iu përgjigjën kërkesave. Në disa imazhe kishte civilë, ndërsa në të tjera ushtarë që po dorëzoheshin.

Kur një model nuk pranonte të bashkëpunonte, studiuesit shpesh mund ta ndryshonin përgjigjen duke e paraqitur detyrën si pjesë të një loje. Kjo ngre shqetësimin nëse sistemet arrijnë të dallojnë një skenar argëtues nga kërkesat që mund të shërbejnë për akte reale dhune.

Vals raportoi se klasifikuesit e sigurisë nuk bllokuan asnjë nga kërkesat e testuara dhe se modelet refuzuan rrallë. Edhe në rastet e refuzimit, kalimi te kornizimi si “lojë” shpesh çoi në përgjigje bashkëpunuese.

Testet nuk provojnë se ndonjë model kreu sulm ose se përgjigjet u përdorën në operacione reale. Ato matin reagimet ndaj kërkesave të kontrolluara dhe mundësinë që mekanizmat mbrojtës të anashkalohen.

Rezultatet dalin në një kohë kur debati për rreziqet e afërta të inteligjencës artificiale po zgjerohet përtej shqetësimeve afatgjata rreth zhvillimit të inteligjencës së përgjithshme artificiale.

Më herët gjatë këtij viti, Anthropic u përfshi në një mosmarrëveshje me Departamentin amerikan të Mbrojtjes, pasi kundërshtoi përdorimin e teknologjisë së kompanisë për mbikëqyrje masive të amerikanëve ose për luftim autonom. Drejtori ekzekutiv, Dario Amodei, ka thënë se sistemet e sotme nuk janë aq të besueshme sa të marrin vendime për jetë a vdekje pa ndërhyrjen e njeriut.

Pentagoni, nga ana tjetër, ka mbrojtur qëndrimin se duhet të ketë mundësi ta përdorë teknologjinë për çdo qëllim ushtarak të ligjshëm. Raporti i Vals vë në pikëpyetje nëse kufizimet e shpallura nga kompanitë mund të zbatohen në mënyrë të qëndrueshme edhe nga ana teknike.

Studiuesit vunë në dukje se modelet e Anthropic patën rezultatet më problematike në skenarët e shqyrtuar, por mangësi u gjetën në të gjitha modelet e testuara.

Zëdhënësi i Anthropic, Eduardo Maia Silva, i tha TechCrunch se kompania e vlerëson raportin, rekomandimet dhe bashkëpunimin me Vals, si dhe pranoi se rezultatet nuk ishin të pranueshme. Në deklaratën e saj, kompania tha se shembujt e paraqitur bien qartë ndesh me rregullat e saj dhe se ka bllokuar, e do të vazhdojë të bllokojë, përdoruesit kur konstaton sjellje të tilla.

Anthropic përsëriti se edhe në përdorime të autorizuara, modelet më të përparuara të sotme nuk janë ende mjaftueshëm të besueshme për të drejtuar armë plotësisht autonome.

Kompania bëri të ditur se ekipet e saj kishin nisur punën për mbrojtje shtesë përpara se raporti të publikohej dhe se këto masa pritet të zbatohen së shpejti. Ajo njoftoi gjithashtu zgjerimin e testimeve të brendshme dhe forcimin e kontrolleve për të trajtuar dobësitë e evidentuara.

Gjetjet nxjerrin në pah hendekun mes ndalimit të një përdorimi në rregullat e kompanisë dhe mundësisë që sistemi ta parandalojë atë në praktikë.

The post Raport: Paraqitja e kërkesave si lojë mund të dobësojë mbrojtjen e AI-së në situata luftarake appeared first on Albeu.com.

“Condé Nast Traveler” zbulon madhështinë e Alpeve shqiptare, “Majat e Ballkanit” një udhëtim mes natyrës dhe traditës

18 November 2026 at 08:00
– Shtegu turistik “Majat e Ballkanit”, që përshkon malet e Shqipërisë, Kosovës dhe Malit të Zi, po kthehet në një mundësi të rëndësishme për zhvillimin e turizmit malor dhe rigjallërimin e komuniteteve lokale. Përgjatë një itinerari prej rreth 192 kilometrash, vizitorët zbulojnë peizazhe të egra, fshatra malorë dhe tradita të mikpritjes, ndërsa bujtinat familjare u […]

Kufizimet e qeverisë britanike për telefonat në shkolla — ekspertët: Ndalimi i thjeshtë nuk mjafton për të zgjidhur problemet e nxënësve

18 November 2026 at 08:00

Nismat e reja të qeverisë britanike për shtrëngimin e rregullave mbi telefonat celularë në shkolla kanë rindezur diskutimin publik. Studiuesit pranojnë se masa të tilla mund të zvogëlojnë shpërqendrimin, por theksojnë se ato nuk adresojnë domosdoshmërisht çështje si shëndeti mendor, sjellja apo përdorimi i rrjeteve sociale.

Sipas planeve që qarkullojnë në media, nxënësve në Britani mund t’u kërkohet t’i dorëzojnë telefonat sapo të hyjnë në shkollë, si pjesë e përpjekjeve për të eliminuar shpërqendrimin gjatë orëve mësimore.

Propozimet, që pritet të hyjnë në fuqi nga shtatori, parashikojnë udhëzime më të ashpra për shkollat, duke shkuar përtej praktikës aktuale që kërkon mbajtjen e telefonave të heshtur dhe jashtë syve. Qëllimi është që pajisjet të mos jenë të përdorshme apo të aksesueshme për nxënësit gjatë gjithë ditës shkollore.

Por a do të funksionojnë këto ndërhyrje?

Ekspertët që kanë folur për Daily Mail paralajmërojnë se ndalimet e përgjithshme mund të sjellin pasoja anësore. Sipas tyre, evidenca shkencore nuk tregon në mënyrë konsistente se kufizimet e aplikuara vetëm brenda shkollës përmirësojnë mirëqenien, sjelljen apo performancën akademike.

Sonia Livingstone, profesoreshë e psikologjisë sociale në London School of Economics, bën dallim mes efektit të shpërqendrimit dhe pretendimeve më të mëdha për përfitimet e ndalimeve.

Ajo thotë se shpërqendrimi nga telefonat mund të dëmtojë si mësimin ashtu edhe shoqërizimin, por shton se shumë institucione arsimore po e menaxhojnë çështjen me sukses.

Livingstone ngre shqetësimin se një qasje tepër strikte mund të rëndojë më tej shkollat që tashmë përballen me vështirësi disiplinore.

Ajo thekson se provat që këto shkolla do të kenë përfitime janë të pakta, ndërsa masat si dollapët e mbyllur apo këllëfët me çelës kërkojnë investime financiare.

Debati zhvillohet në një kontekst shqetësimesh në rritje për ndikimin e telefonave inteligjentë dhe rrjeteve sociale te gjumi, zhvillimi dhe shëndeti mendor i fëmijëve.

Qeveria pretendon se rregullat më të forta do të reduktojnë ndërprerjet gjatë mësimit dhe ekspozimin ndaj përmbajtjeve të dëmshme online.

Një zëdhënës i Departamentit të Arsimit deklaroi se shkollat duhet të zbatojnë strategji që i mbajnë telefonat jashtë përdorimit dhe të paarritshëm gjatë gjithë ditës, në vend që të pranojnë mbajtjen e tyre në çantë.

Kritikët theksojnë se masat brenda shkollës prekin vetëm një pjesë të përdorimit të teknologjisë nga të rinjtë.

Sipas Livingstone, shumica e provave për efektet problematike lidhen me përdorimin në shtëpi, sidomos gjatë natës. Ajo beson se shkollat do të ishin më efektive nëse udhëzonin nxënësit dhe prindërit drejt zakoneve më të shëndetshme.

Artikulli përmend gjithashtu hulumtime që tregojnë se disa nxënës mund të kompensojnë mungesën e telefonit gjatë ditës me më shumë kohë para ekranit pas shkollës, duke dëmtuar gjumin ose aktivitetin fizik.

Livingstone e vë theksin edhe te mënyra se si funksionojnë platformat digjitale.

Ajo thotë se problemi nuk është vetëm te pajisjet, por te modelet e biznesit të kompanive të rrjeteve sociale, që tërheqin vëmendjen e fëmijëve përmes njoftimeve, rrjedhave të përmbajtjeve dhe mekanizmave të ngjashëm manipulues.

Sipas saj, përveç masave që synojnë fëmijët, nevojitet edhe rregullim më i fortë i kompanive.

Hulumtimet e mëparshme të Livingstone kanë evidentuar disa përfitime në rezultate kur përdorimi i telefonave është kufizuar, veçanërisht për nxënësit me prapavijë socioekonomike më të vështirë.

Megjithatë, gjetjet nuk janë të njëzëshme: disa studime nuk kanë treguar asnjë përmirësim, ndërsa të tjera kanë raportuar edhe efekte negative.

Një pamje të ngjashme paraqet edhe studimi SMART Schools, i drejtuar nga Universiteti i Birminghamit.

Victoria Goodyear, profesoreshë e aktivitetit fizik, shëndetit dhe mirëqenies në këtë universitet, tha se studimi nuk gjeti dallime në shëndetin mendor, mirëqenien, rezultatet akademike apo sjelljen problematike mes nxënësve të shkollave që lejonin telefonat dhe atyre që i ndalonin plotësisht.

Këto rezultate sugjerojnë se ndalimi i vetëm nuk mjafton për të zbutur pasojat negative të përdorimit të telefonave dhe rrjeteve sociale.

Goodyear theksoi se zbatimi i rregullave për telefonat krijon një ngarkesë të madhe për stafin. Sipas një vlerësimi që ajo citon, puna e lidhur me këto politika mund të arrijë rreth 100 orë në javë në total për të gjithë personelin e një shkolle.

Në shkollat me ndalime më të rrepta, një pjesë e konsiderueshme e kësaj kohe harxhohet për masa disiplinore dhe komunikim me prindërit pas shkeljeve.

Ajo shqetësohet se kjo mund të zvogëlojë kohën në dispozicion për mbështetjen emocionale të nxënësve, aktivitetet jashtëshkollore dhe nismat e tjera që nxisin mirëqenien.

Sipas Goodyear, politikat kufizuese sjellin një përzierje përfitimesh dhe pasojash të padëshiruara.

Ato mund të inkurajojnë ndërveprimin ballë për ballë dhe të forcojnë miqësitë mes nxënësve, por rritja e ndërveprimit mund të shoqërohet edhe me më shumë konflikte të drejtpërdrejta.

Ajo shpjegoi se gjetjet e tyre sugjerojnë se politikat për telefonat nuk i eliminojnë problemet, por ndryshojnë mënyrën dhe kohën kur ato shfaqen në jetën e të rinjve.

Studiuesja shtoi gjithashtu se nxënësit në shkollat që lejojnë telefonat shpesh tregojnë zakone më të zhvilluara të vetëmenaxhimit: i karikojnë pajisjet jashtë dhomës së gjumit, vendosin kufij kohorë ose fshijnë aplikacione për të ulur përdorimin. Megjithatë, kjo lidhje nuk tregon se lejimi i telefonave i shkakton këto zakone.

Goodyear përfundoi se marrëdhënia e nxënësve me telefonin vazhdon praktikisht gjatë gjithë kohës, pavarësisht rregullave të shkollës.

Komunikimet dhe ngjarjet në rrjetet sociale jashtë orarit mësimor shpesh ndikojnë edhe brenda shkollës, duke nxitur bullizmin, konfliktet dhe shpërqendrimin, edhe kur telefonat nuk lejohen fare.

Për ekspertët, kufizimet shkollore duhet të shoqërohen me edukim digjital, bashkëpunim me prindërit dhe masa që adresojnë përdorimin jashtë shkollës. Dorëzimi i telefonit në hyrje nuk mjafton për të zgjidhur një problem që vazhdon edhe përtej klasës.

The post Kufizimet e qeverisë britanike për telefonat në shkolla — ekspertët: Ndalimi i thjeshtë nuk mjafton për të zgjidhur problemet e nxënësve appeared first on Albeu.com.

08:00 Eurostat “zbulon” paradoksin, shqiptarët rritën të ardhurat në 2025-n, por u bënë më të varfër

By: Klara
18 November 2026 at 08:00

Ndonëse shqiptarët kishin mesatarisht më shumë të ardhura në vitin 2025, ata realisht u bënë më të varfër, pasi me këto para mund të blinin gjithnjë e më pak sesa fqinjët.

Sipas të dhënave, që Eurostat i ka përditësuar për Shqipërinë për vitin 2025, të ardhurat mesatare të disponueshme për frymë ishin 6,731 euro, ose gati 1100 euro më shumë se një vit më parë, me një rritje prej gati 20%.

Të ardhurat e disponueshme matin sa para u mbeten familjeve pas taksave dhe kontributeve, duke përfshirë përfitimet sociale, ndaj japin një pamje më të drejtpërdrejtë të kushteve të jetesës sesa PBB-ja për frymë, që mat sa prodhon ekonomia për banor.

Megjithatë, të matura sipas fuqisë blerëse, rritja është më e ngadaltë. Po sipas Eurostat, të ardhurat e disponueshme për frymë ishin 9,592 PPS, me rritje 12.5%. Ky tregues merr parasysh dallimet e çmimeve mes vendeve dhe e bën të krahasueshme sasinë e mallrave dhe shërbimeve që familjet mund të blejnë me të ardhurat e tyre, sipas metodologjisë së Eurostat.

Krahasimi me Serbinë e bën më të dukshëm hendekun. Në vitin 2025, për çdo 100 euro të ardhura të disponueshme në Serbi, në Shqipëri kishte 76 euro, nga 82 euro një vit më parë. Kur llogariten edhe çmimet, për çdo 100 njësi fuqi blerëse në Serbi, Shqipëria kishte vetëm 73, nga 84 një vit më parë. Pra, hendeku në fuqi blerëse u thellua nga 16% në 27%.

Shqipëria e fundit në Europë për fuqinë blerëse të të ardhurave

Në vitin 2025, të ardhurat e disponueshme në Shqipëri ishin sa 26% e mesatares së BE-së në euro dhe sa 37.5% e saj pasi merren parasysh çmimet. Në këtë matje, Shqipëria renditej e fundit ndër vendet europiane me të dhëna.

Në Serbi, të ardhurat arritën në 34.1% të mesatares së BE-së në euro dhe në 51.3% sipas fuqisë blerëse në vitin 2025. Për Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut, të dhënat më të fundit janë të vitit 2024.

Krahasuar me mesataren e BE-së të atij viti, të ardhurat në Malin e Zi ishin në 29.4% në euro dhe 46.7% sipas fuqisë blerëse, ndërsa në Maqedoninë e Veriut ishin përkatësisht në 20.8% dhe 40.9%. Për Kosovën dhe Bosnjë-Hercegovinën mungojnë të dhënat e krahasueshme për të dyja vitet.

Në vitin 2024, viti më i fundit me të dhëna të krahasueshme për Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi, shqiptarët kishin 11% më shumë të ardhura në euro se banorët e Maqedonisë së Veriut, por me to mund të blinin 13% më pak. Krahasuar me Malin e Zi, fuqia blerëse e të ardhurave në Shqipëri ishte 24% më e ulët.

Krahasimi me Maqedoninë e Veriut përsëritet edhe te PBB-ja për frymë. Sipas të dhënave të FMN-së të analizuara më herët nga Monitor, Shqipëria e kaloi Maqedoninë e Veriut për PBB-në për frymë në dollarë në vitin 2025, ndërsa Maqedonia e Veriut vijoi të kryesonte kur i njëjti tregues u mat sipas fuqisë blerëse.
Ushqimet kushtojnë më shumë se në BE dhe marrin 40% të buxhetit familjar

Çmimet e ushqimeve, që për herë të parë në 2025-n u bënë dhe më të shtrenjta sesa BE, shpjegojnë një pjesë të hendekut në fuqi blerëse me rajonin.

Në vitin 2025, një shportë ushqimore që kushtonte mesatarisht 100 euro në BE kushtonte 102.9 euro në Shqipëri, 96.6 euro në Serbi, 84.6 euro si në Malin e Zi, ashtu edhe në Bosnjë-Hercegovinë, dhe 74.3 euro në Maqedoninë e Veriut, sipas Eurostat-it. Shqipëria kishte çmimet më të larta të ushqimeve ndër vendet e Ballkanit Perëndimor me të dhëna. Kosova nuk përfshihet në këtë krahasim.

Çmimet e larta rëndojnë pikërisht te zëri ku familjet shqiptare shpenzojnë më shumë. Në vitin 2025, ushqimet dhe pijet joalkoolike zunë 39.8% të shpenzimeve familjare për konsum në Shqipëri, sipas INSTAT-it, kundrejt 13.2% në BE, sipas Eurostat-it.

Pra, ushqimet zënë rreth tri herë më shumë peshë në buxhetin familjar në Shqipëri, ku çmimet e tyre janë rreth 3% mbi mesataren e BE-së, ndërsa të ardhurat mesatare të disponueshme në euro janë vetëm sa 26% e nivelit të BE./k.m

GTA VI trondit rrjetet britanike: shkarkimet paraprake shënojnë rekorde

18 November 2026 at 07:59

Edhe para daljes zyrtare, “Grand Theft Auto VI” po sjell ngarkesë të jashtëzakonshme në rrjetet e internetit. Operatorët britanikë po zgjerojnë kapacitetet dhe po mbikëqyrin më nga afër infrastrukturën, në pritje të publikimit të lojës më 19 nëntor.

Një prej videolojërave më të pritura ndonjëherë ka nisur të ndikojë në përdorimin e rrjeteve për shkak të shkarkimeve paraprake. Disa kompani britanike, mes tyre BT, kanë siguruar kapacitet shtesë në pikat kryesore ku shkëmbehet trafiku i internetit.

Për t’iu përgjigjur kërkesës së lartë, operatorët kanë shtuar ruajtjen e përkohshme të të dhënave në serverët lokalë, kanë kufizuar ndërhyrjet e planifikuara për mirëmbajtje dhe kanë intensifikuar monitorimin e rrjeteve.

Jennifer Holmes, drejtoresha ekzekutive e London Internet Exchange (LINX), tha se disa operatorë anëtarë kanë shtuar kapacitetet përpara publikimit, duke parashikuar kërkesë më të madhe. Sipas saj, kjo tregon se infrastruktura britanike e internetit është e qëndrueshme dhe mund të zgjerohet.

Shkarkimet paraprake shënojnë rekorde

Edhe pse loja do të mund të luhet nga 19 nëntori, përdoruesit kanë nisur ta shkarkojnë në konsolat e tyre. Versioni për PlayStation 5 kërkon, sipas raportimeve, rreth 212 GB hapësirë. Madhësia e tij dhe numri i madh i shkarkimeve të njëkohshme kanë rritur ndjesելիորեն kërkesën për të dhëna.

Virgin Media O2 bëri të ditur se më 10 nëntor rrjeti i saj arriti rekordin si për kulmin e trafikut, ashtu edhe për sasinë e të dhënave të përdorura gjatë një dite.

Kulmi i trafikut ishte 3,8 për qind mbi rekordin e mëparshëm, i cili ishte regjistruar gjatë ndeshjes së Ligës së Kampionëve mes Arsenalit dhe Atlético Madridit. Ndërsa vëllimi ditor i të dhënave e kaloi me 4 për qind rekordin e mëparshëm, të shënuar pas daljes së “Fortnite Chapter 7 Mini Season” më 1 nëntor.

Nga mesnata deri në orën 01:00, gjatë orës së parë të shkarkimeve paraprake, trafiku u rrit me 51,6 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të javës paraardhëse. Në orën 09:00, të dhënat e shkarkuara ishin 73,3 për qind më shumë se në intervalin përkatës më 3 nëntor.

Rrjetet po përgatiten për kërkesën e ardhshme

Jeanie York, drejtuese e teknologjisë në Virgin Media O2, tha se GTA VI është kthyer tashmë në një ngjarje që po thyen rekordet e rrjetit, ndërsa shumë fansa po e marrin lojën para publikimit.

Ajo vuri në dukje se një lidhje e qëndrueshme interneti është e rëndësishme për lojtarët që duan ta kenë lojën gati në kohë, ndërsa marrin pushim nga puna dhe përmirësojnë pajisjet e tyre. York shtoi se kompania e ka përgatitur rrjetin për kërkesën e një publikimi kaq të madh, që fansat të mund të eksplorojnë Vice City-n pa u shqetësuar për shiritin e shkarkimit.

GTA VI del më shumë se 13 vjet pas GTA V, një prej videolojërave më të shitura në histori. Pritja e gjatë ka shtuar interesimin, dhe operatorët parashikojnë rritje të mëtejshme të ngarkesës teksa afrohet dita e publikimit.

Edhe operatorët e vegjël po shtojnë kapacitetet

Përgatitjet për fluksin e shkarkimeve po bëhen edhe nga kompanitë më të vogla. Olilo është bashkuar me LINX-in për të zgjeruar kapacitetet në platformat LON1 dhe LON2, ku shkëmbehet trafiku i internetit.

Aydan Abrahams, bashkëthemelues dhe drejtues i operacioneve në Olilo, shkroi në LinkedIn se zgjerimi kishte për qëllim krijimin e kapacitetit rezervë për t’i bërë ballë valës së shkarkimeve. Ai e quajti këtë një “përgatitje përpara misionit” dhe falënderoi ekipin e LINX-it për realizimin e shpejtë të punës.

Të dhënat tregojnë se GTA VI po u kërkon rrjeteve të përballojnë një ngarkesë të pazakontë. Megjithatë, rekordet e trafikut nuk nënkuptojnë medoemos ndërprerje të shërbimit: kapacitetet e shtuara dhe shkarkimet e nisura përpara publikimit synojnë të përballojnë pikërisht këtë kërkesë.

The post GTA VI trondit rrjetet britanike: shkarkimet paraprake shënojnë rekorde appeared first on Albeu.com.

Starship rikthehet nga orbita dhe kapet për herë të parë nga krahët e kullës së SpaceX

18 November 2026 at 07:59

Anija përshkoi 14 herë orbitën e Tokës dhe lëshoi 26 satelitë të rinj Starlink, përpara se të kthehej në Teksas. Por misioni nuk përfundoi pa humbje: përforcuesi Super Heavy u shkatërrua gjatë kthimit.

Për herë të parë, SpaceX arriti të kapë Starship-in pas një fluturimi orbital, duke e ndalur mes dy krahëve gjigantë prej çeliku të kullës së lëshimit në bazën Starbase të Teksasit.

Videoja e publikuar të shtunën tregoi anijen teksa zbriste vertikalisht dhe kapej nga krahët mekanikë. Kjo arritje përbën përparim drejt synimit të kompanisë për të krijuar një sistem hapësinor që mund të ripërdoret plotësisht.

Fluturimi zgjati rreth 22 orë. Gjatë tij, Starship kreu 14 rrotullime rreth Tokës dhe vendosi në orbitë 26 satelitë të rinj Starlink.

Jared Isaacman, administratori i NASA-s, e përgëzoi ekipin e SpaceX në rrjetin X. “Urime Elon Musk-ut dhe ekipit të SpaceX! Ishte pothuajse magji. Çdo ditë po bindni gjithnjë e më shumë njerëz”, shkroi ai.

Edhe Elon Musk i uroi punonjësit e kompanisë. Më vonë, ai ndau pamje të kontrollit të anijes në platformë dhe tha se ajo “duket në gjendje shumë të mirë”.

Starship u nis të premten pasdite nga Starbase, pranë kufirit të Shteteve të Bashkuara me Meksikën.

Sistemi përbëhet nga dy mjete: Super Heavy, përforcuesi që jep shtytjen në fazën fillestare, dhe anija Starship, e cila vijon udhëtimin drejt orbitës. Ndarja mes tyre u krye me sukses, por përforcuesi nuk arriti të kthehej te kulla për t’u kapur dhe u shkatërrua në Gjirin e Meksikës.

Kate Tice, përfaqësuese e SpaceX, tha se motorët e Super Heavy u fikën më herët se sa ishte planifikuar. Sistemi i drejtimit vlerësoi se përforcuesi nuk ishte në pozicionin e duhur dhe e devijoi drejt detit.

Inxhinierët po hetojnë arsyet e dështimit, ndërsa zona ku ranë pjesët e përforcuesit u shënua me bova.

Ndryshe nga Super Heavy, Starship vazhdoi fluturimin orbital. Anija qëndroi në një lartësi prej rreth 265 kilometrash dhe, përmes rrjetit Starlink, transmetoi pamje të drejtpërdrejta të vetes dhe Tokës.

Ky ishte fluturimi i 15-të i një sistemi Starship me përmasa të plota që prej vitit 2023, si dhe vetëm misioni i dytë ku anija arriti orbitën. SpaceX bëri të ditur se sistemet e saj, përfshirë mburojën termike që e mbron gjatë hyrjes në atmosferë, dukej se kishin punuar siç duhet.

Rikuperimi i anijes paraqet vështirësi të tjera nga kapja e përforcuesit. Starship kthehet nga orbita me shpejtësi shumë më të madhe dhe duhet t’i bëjë ballë temperaturave të larta gjatë hyrjes në atmosferë, përpara se të afrohet te kulla.

SpaceX kishte kapur me sukses Super Heavy tri herë më parë. Këtë radhë, risia ishte kapja e vetë anijes pas përfundimit të një misioni orbital.

“Kapëm një Starship dhe tani gjithçka ndryshon”, tha zëdhënësi i kompanisë, Dan Huot.

NASA ka investuar miliarda dollarë për zhvillimin e një varianti të Starship-it, i cili synohet të shërbejë për dërgimin e astronautëve në sipërfaqen e Hënës. Për këtë arsye, përparimi i programit lidhet drejtpërdrejt me planet e SHBA-së për eksplorimin hënor.

Për SpaceX, kthimi i anijes mund të ndihmojë në uljen e shpenzimeve dhe në shkurtimin e intervalit mes fluturimeve. Megjithatë, kapja e suksesshme nuk do të thotë se Starship mund të ripërdoret tashmë plotësisht dhe brenda një kohe të shkurtër: fillimisht duhet inspektuar e përgatitur, para se të fluturojë sërish.

Kompania ka zbatuar prej vitesh një qasje të ngjashme me përforcuesit Falcon 9, të cilët ulen vertikalisht dhe përdoren disa herë.

Me Starship, synimi i SpaceX është të rikuperojë dhe të ripërdorë të dy pjesët e sistemit. Misioni i fundit e çoi kompaninë më pranë këtij objektivi, por humbja e Super Heavy tregon se sfidat teknike nuk janë zgjidhur ende.

The post Starship rikthehet nga orbita dhe kapet për herë të parë nga krahët e kullës së SpaceX appeared first on Albeu.com.

Projekti kinez me mjet fluturues në bagazh synon të dalë në përdorim më 2027

18 November 2026 at 07:59

Aridge, kompani e krijuar nga prodhuesi kinez i automjeteve elektrike XPeng, planifikon të vërë në përdorim në gjysmën e dytë të vitit 2027 një sistem modular transporti. Ai përbëhet nga një automjet tokësor me gjashtë rrota dhe një mjet elektrik fluturues me dy vende.

Projekti mban emrin “Land Aircraft Carrier” dhe të kujton mjetet futuriste të serialit të animuar “The Jetsons”. Por automjeti nuk ngrihet nga rruga: ai e mbart modulin ajror brenda vetes, ndërsa ky i fundit shkëputet përpara fluturimit.

Sipas Aridge, moduli mund të fluturojë deri në 1.000 metra lartësi dhe të përshkojë afërsisht 30 kilometra për çdo karikim. Sistemi pritet të kushtojë rreth 300 mijë dollarë.

Automjeti që transporton modulin ka përmasa të përafërta me një furgon. Prodhuesi thotë se dyert e pasme hapen vetë dhe mjeti fluturues del prej tij në më pak se pesë minuta. Moduli, me madhësi të ngjashme me një makinë të vogël, përdor gjashtë helika elektrike të tipit të dronëve, të cilat palosen kur transportohet ose ruhet.

Projekti u prezantua nga Deli Zhao në konferencën e teknologjisë Web Summit, në Lisbonë. Siç raportoi The Guardian, Zhao tha se synimi është që në gjysmën e dytë të vitit 2027 sistemi të jetë gati për pilotë amatorë në zonat rurale dhe për shërbimet kineze të emergjencës. Ai u shpreh se po afrohet një kohë kur çdokush mund të bëhet kapiten.

Sipas kompanisë, zhvillimi dhe provat e mjetit në Guangzhou kanë marrë rreth një dekadë. Autoritetet kineze të aviacionit civil e kanë miratuar për përdorim të kufizuar.

Për drejtimin e modulit parashikohen dy mënyra. Një sistem automatik i programueshëm mund ta dërgojë në një destinacion të caktuar dhe ta ulë, ndërsa kontrolli manual bëhet me një levë të vetme, mënyrë që kompania e quan “fluturim me një dorë”.

Zhao është pilot i kualifikuar dhe pretendon se mund t’ia shpjegojë dikujt komandat kryesore brenda pesë minutash. Kjo nuk do të thotë se një demonstrim kaq i shkurtër zëvendëson trajnimin apo lejet që mund të kërkohen për pilotim. Sipas tij, në testime nuk ka pasur të lënduar. Mes përdoruesve të parë që synohen janë të apasionuarit pas zhytjes, sërfit, aventurave jashtë rruge dhe fluturimit.

Megjithatë, mjeti nuk është ende një zgjidhje për të shmangur trafikun e përditshëm. Për momentin, fluturimet parashikohen vetëm në zona të miratuara në Kinë dhe për ekipet e emergjencës që duhet të shkojnë në terrene të vështira.

Aridge ka lidhur marrëveshje edhe me Emiratet e Bashkuara Arabe dhe me vende të Azisë Juglindore për ta shtrirë përdorimin e sistemit. Nuk dihet ende se kur ai mund të ofrohet jashtë Kinës. Zhao tha se kompania synon të hyjë në tregun evropian sa më shpejt.

Ky projekt vjen ndërsa Kina po investon në të ashtuquajturën “ekonomi e lartësive të ulëta”, që përfshin dronët, transportin ajror dhe shërbimet e kryera pranë sipërfaqes së tokës. Në Kinë ndodhet edhe selia e DJI-së, prodhuesit më të madh të dronëve në botë.

Të dhënat e Administratës së Aviacionit Civil të Kinës, të cituara në raportim, tregojnë se në fund të vitit 2025 në vend ishin regjistruar 3,3 milionë dronë civilë. Autoriteti e vlerësonte sektorin në rreth 211 miliardë dollarë për vitin 2025 dhe parashikon që vlera e tij të shkojë në 524,7 miliardë dollarë deri më 2035. Ndërkohë, disa kompani po përpiqen të nxjerrin në treg makina fluturuese dhe taksi ajrore.

Vizioni i Zhao është që në të ardhmen të gjitha makinat të kenë krahë dhe transporti të kalojë nga dy përmasa në tri. Tani për tani, “Land Aircraft Carrier” synon përdorime të kufizuara; realizimi dhe zgjerimi i tij do të varen nga certifikimi, infrastruktura dhe rregullat e aviacionit.

The post Projekti kinez me mjet fluturues në bagazh synon të dalë në përdorim më 2027 appeared first on Albeu.com.

Fundi i botës” sipas një studimi të vitit 1960 dhe ndërprerja e Microsoft: përse 13 nëntori 2026 u bë shaka në internet

18 November 2026 at 07:59

Një ndërprerje e shërbimeve të Microsoft më 13 nëntor 2026 u shndërrua në burim humori në rrjetet sociale, pasi data përkonte me atë që një studim i vjetër shkencor e kishte etiketuar si “ditën e fundit”. Nuk ka asnjë lidhje reale midis dy ngjarjeve.

Nëse po e lexoni këtë tekst, atëherë i keni mbijetuar “apokalipsit” – të paktën atij të parashikuar në një artikull të vitit 1960, i cili caktonte të premten, 13 nëntor 2026, si një moment katastrofik për rritjen e popullsisë njerëzore.

Megjithatë, për shumë punonjës që u gjendën pa akses në email për shkak të problemeve teknike me Microsoft, dita mund të jetë dukur mjaft kaotike. Rastësia e datave nxiti shaka dhe spekulime në platforma si X, ku përdoruesit e lidhën ndërprerjen me parashikimin e vjetër.

“A është thjesht rastësi? Nuk besoj… gjithçka ishte planifikuar”, shkroi me ironi një komentues. Një tjetër pyeti: “Ky është fundi i botës i 13 nëntorit për të cilin po flisnim, Microsoft?”. Madje, dikush vuri në dukje: “Në vitin 1960, shkencëtarët përdorën një ekuacion matematikor për të parashikuar se e premtja, 13 nëntor 2026, do të ishte fundi i botës. Askush nuk i besoi derisa Outlook-u pushoi së funksionuari në mbarë botën këtë mëngjes.”

Disa përdorues e lidhën situatën me bestytnitë për të premten e datës 13, ndërsa të tjerë pyetën nëse problemet kishin të bënin me Merkurin në prapavijë astrologjike. Megjithatë, të gjitha këto mbeten shaka ose spekulime, jo shpjegime për ndërprerjen teknike.

Çfarë thoshte studimi i vitit 1960?

Artikulli u shkrua nga Heinz von Foerster, një ekspert austro-amerikan i kibernetikës, së bashku me dy studentët e tij, Patricia M. Mora dhe Lawrence W. Amiot. Duke analizuar rritjen e popullsisë gjatë rreth 2.000 viteve, autorët ndërtuan një model matematikor që e çonte atë drejt pafundësisë më 13 nëntor 2026.

Në revistën Science, ata e paraqitën përfundimin me një formulim provokues: pasardhësit tanë të largët nuk do të vdisnin nga uria, por do të “shtypeshin për vdekje”. Megjithatë, ky rezultat varej nga vazhdimi i një prirjeje të caktuar demografike dhe nuk përbënte provë se bota do të shkatërrohej në atë datë.

Profesori i historisë Alan MacEachern nga Universiteti Western në Kanada shpjegon në The Conversation se kushtet demografike kanë ndryshuar ndjeshëm që prej botimit të studimit. Sipas tij, rreth vitit 1993 popullsia botërore filloi të mbetej pas vlerave të parashikuara nga modeli. Norma globale e lindjeve sot është pak më e ulët se gjysma e nivelit të vitit 1960, prandaj zgjatja e pandryshuar e prirjeve të atëhershme nuk e përshkruan më zhvillimin real të popullsisë.

MacEachern sjell në vëmendje edhe të shkuarën e von Foersterit si iluzionist skene. Sipas historianit, artikulli mund të lexohet si një punim serioz i mbështjellë me një titull dhe përfundim të jashtëzakonshëm, të menduar për të tërhequr vëmendjen. “T’ia tërheqësh botës vëmendjen për një çështje serioze përmes absurditetit — ky është një truk i mirë”, shkruan ai.

Çfarë dihet për problemet e Microsoft?

Sipas njoftimeve të kompanisë të cituara në raportim, Microsoft po hetonte ndërprerjet dhe kishte identifikuar ngarkesë të shtuar në pjesë të infrastrukturës. Kompania tha se disa serverë nuk i kishin kaluar kontrollet automatike të funksionimit dhe se masat alternative për rikthimin e tyre nuk po jepnin menjëherë rezultatet e pritshme.

Mantas Sasnauskas, studiues i sigurisë kibernetike dhe kryeredaktor i Ransomnews, tha për Daily Mail se informacioni i disponueshëm nuk tregonte drejt një sulmi kibernetik. “Deri tani, asgjë nuk sugjeron një sulm. Microsoft thotë se nuk ka dijeni për veprimtari keqdashëse dhe përshkrimi që ka dhënë përputhet me këtë”, u shpreh ai. Sipas Sasnauskasit, serverët dilnin jashtë funksionit dhe dështonin sërish kur trafiku rikthehej, një sjellje që ngjante më shumë me problem të brendshëm të platformës sesa me një sulm të jashtëm. Ky ishte një vlerësim paraprak; shkaku përfundimtar nuk ishte përcaktuar në kohën e raportimit.

Ndërprerja preku emailin dhe shërbime të tjera

Përdoruesit nisën të raportonin probleme me Outlook-un pak pas orës 18:00 GMT të së enjtes, ose 19:00 sipas orës së Kosovës. Sipas raportimit, më shumë se 14 orë më vonë, shumë prej tyre ende nuk mund të hapnin kutitë postare, të dërgonin email ose të përdornin shërbime të tjera të Microsoft.

Probleme raportuan institucione qeveritare, forca policore dhe kompani në vende të ndryshme. Microsoft pranoi se përpjekjet për rikthimin e shërbimeve nuk po funksiononin siç pritej. Përkimi me datën e “fundit të botës” prodhoi humor në rrjetet sociale, por për institucionet dhe bizneset e prekura shqetësimi ishte shumë më praktik: rikthimi në punë i sistemeve të komunikimit.

The post Fundi i botës” sipas një studimi të vitit 1960 dhe ndërprerja e Microsoft: përse 13 nëntori 2026 u bë shaka në internet appeared first on Albeu.com.

Avatarët që ngjajnë me Lucian e “GTA VI”: Krijuesit pretendojnë të ardhura prej mijëra funtesh

18 November 2026 at 07:57

Interesi për Grand Theft Auto VI po krijon mundësi të ardhurash edhe jashtë industrisë së videolojërave. Me ndihmën e inteligjencës artificiale, krijuesit e influencueseve virtuale po ndërtojnë personazhe që u ngjajnë Lucias, një prej protagonisteve të lojës. Këta avatarë po mbledhin ndjekës në Instagram dhe abonentë në platforma me pagesë. Shumat e raportuara vijnë nga krijuesit dhe kompanitë e përfshira; ato nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.

Prism, platformë që u jep përdoruesve mjete për të krijuar influencues me IA, thotë se është shtuar numri i avatarëve të frymëzuar nga Lucia. Një prej tyre është Adriana Vega. Sipas krijuesit të saj, personazhi virtual ka sjellë 30 mijë funte gjatë muajit të fundit.

Krijuesi, James, është 21 vjeç dhe vjen nga jugu i Londrës. Ai thotë se e ndërtoi Adrianën nga e para, pasi vuri re interesin e publikut për Lucian. Në një prononcim për Daily Mail, James tha se e dinte sa vëmendje po tërhiqte protagonistja dhe se të ardhurat u rritën ndjeshëm kur fansat e GTA-së zbuluan Adrianën, në prag të publikimit të lojës. Sipas tij, ndjekësit kërkojnë vazhdimisht përmbajtje ekskluzive.

Sipas raportimit, GTA VI pritet të publikohet më 19 nëntor, më shumë se 13 vjet pas GTA V, një prej videolojërave më të shitura në histori. Prism thotë se, ndërsa afrohet publikimi, ka vërejtur më shumë personazhe virtuale femërore, pamja dhe identiteti i të cilave mbështeten te kultura latino-amerikane.

Një zëdhënës i Prism shpjegoi se krijuesit përdorin mjetet e IA për t’i përshtatur avatarët me prirjet që tërheqin më shumë vëmendje. Sipas platformës, interesimi për Lucian po kthehet në ndjekës në rrjetet sociale dhe në të ardhura nga shërbime abonimi si Fanvue.

Adriana Vega ka mbledhur më shumë se 24 mijë ndjekës. Identiteti i saj virtual sjell ndër mend atmosferën e serisë GTA: profili e përshkruan si një “vajzë nga Miami, e rritur mes telasheve” dhe mban sloganin “I bëj vendimet e këqija të duken bukur.” Kjo lidhje përforcohet nga vendndodhja e GTA VI: ngjarjet zhvillohen në shtetin imagjinar Leonida dhe në Vice City, të frymëzuar përkatësisht nga Florida dhe Miami.

Edhe influencuese të tjera virtuale po mbledhin audiencë. Shifrat e cituara në raportim i atribuojnë Vicky Torres rreth 114 mijë ndjekës në Instagram dhe të ardhura të vlerësuara në 14 mijë funte në muaj për krijuesin e saj. Naya Veles ka afro 70 mijë ndjekës dhe, sipas raportimit, sjell rreth 8 mijë funte në muaj. Artikulli nuk jep hollësi për shpenzimet, fitimin neto apo mënyrën si janë verifikuar këto shuma.

Zhvillimi i mjeteve të IA për krijimin dhe përpunimin e fotove e videove po e vështirëson dallimin e disa avatarëve nga njerëzit realë. Në profilin e Adrianës, ndjekësit kanë komentuar ngjashmërinë e saj me Lucian. Një përdorues shkroi se ajo dukej tamam si Lucia e GTA 6, ndërsa një tjetër pyeti nëse Adriana kishte dashur të thoshte Lucia. Megjithatë, këto komente nuk dëshmojnë në vetvete se përdoruesit e marrin personazhin virtual për njeri real.

Lewis Davey, themelues i Pixel, një agjenci që menaxhon influencues me IA, e sheh përfitimin nga vëmendja ndaj ngjarjeve të mëdha kulturore si strategji tregtare të zgjuar. Ai thotë se krijuesit ndjekin prirjet dhe i përshtatin personazhet për publikun që tashmë ka interes të madh për një temë. Për Daily Mail, Davey u shpreh se Lucia ka qenë ndër personazhet më të diskutuara para GTA VI dhe se krijuesit e kanë shfrytëzuar këtë mundësi. Sipas tij, avatarët mund të krijohen e të zhvillohen shpejt, çka u lejon autorëve të reagojnë ndaj prirjeve të momentit.

Ky rast tregon se vëmendja ndaj një videoloje të madhe mund të nxisë një treg paralel personazhesh digjitale, ku ngjashmëria, identiteti i ndërtuar dhe përmbajtja ekskluzive ofrohen si produkte për audiencën.

The post Avatarët që ngjajnë me Lucian e “GTA VI”: Krijuesit pretendojnë të ardhura prej mijëra funtesh appeared first on Albeu.com.

Gjenerata Z interesohet sërish për iPhone 5C, të tërhequr nga fotografitë me pamje nostalgjike

18 November 2026 at 07:57

iPhone 5C po tërheq sërish vëmendje trembëdhjetë vjet pas daljes në treg. Për disa të rinj të Gjeneratës Z, arsyeja për të kërkuar telefonin shumëngjyrësh të Apple është kamera e tij, dikur e konsideruar e vjetruar, por sot e pëlqyer për pamjen që u jep fotografive.

Platforma Compare and Recycle raporton se, gjatë vitit të fundit, kërkimet për “blej iPhone 5C” janë shtuar me 40.500 për qind. Kërkimet që lidhen me kamerën e tij janë rritur me 1.815 për qind, ndërsa ato për modelin në përgjithësi me 264 për qind.

Këto përqindje pasqyrojnë interesin në kërkime, jo domosdoshmërisht rritje të shitjeve. Meqë nuk jepet numri fillestar i kërkimeve, prej tyre nuk mund të përcaktohet sa i përhapur është fenomeni.

Në rrjetet sociale, megjithatë, përdoruesit shprehin entuziazëm për fotografitë që u kujtojnë një periudhë tjetër. Një përdoruese e TikTok-ut sugjeroi që një udhëtim me shoqet të dokumentohej me iPhone 5C, duke thënë se pamjet i ngjallnin nostalgji. Një tjetër tregoi, teksa hapte paketimin e pajisjes në video, se e kishte blerë kryesisht për fotografitë.

Apple e nxori iPhone 5C në shitje më 20 shtator 2013 dhe e hoqi nga oferta vetëm dy vjet më pas. Në prezantim, kompania e quajti iPhone-in e saj më shumëngjyrësh deri në atë kohë: modeli vinte në pesë ngjyra të ndezura dhe kishte një kamerë të pasme me rezolucion tetë megapikselë.

Çmimi fillestar në Britaninë e Madhe varionte nga 549 në 709 funte. Sipas shkrimit, sot pajisja mund të gjendet në eBay edhe për rreth 20 funte, në varësi të gjendjes dhe ofertës.

Rezultati që prodhon kamera e vjetër duket se është pikërisht ajo që kërkojnë blerësit e interesuar për estetikën fotografike të fillimit të viteve 2010. Lee Elliott, drejtues i produkteve në Compare and Recycle, thotë se rezolucioni më i ulët, përpunimi më i kufizuar i imazhit dhe pamja karakteristike e asaj periudhe janë cilësi që po i bëjnë tërheqëse sërish edhe kamerat digjitale të vjetra.

Sipas Elliott, dallimi mes kamerës tetëmegapikselëshe të iPhone 5C dhe kamerave moderne me rezolucion shumë më të lartë shpjegon pjesërisht pëlqimin për imazhe më pak të përsosura, me kokrrizim dhe estetikë “lo-fi”. Për këta përdorues, një fotografi teknikisht më e pastër nuk është domosdoshmërisht më e dëshirueshme.

Interesi për telefonin shoqërohet edhe me një paralajmërim. Elliott thekson se pajisjet e vjetra nuk kanë të njëjtën mbrojtje si modelet e reja. iOS 10.3.3, i publikuar më 2017, është versioni i fundit i sistemit operativ që mbështet iPhone 5C. Si pasojë, telefonit i mungojnë përditësimet dhe korrigjimet e sigurisë të shumë viteve.

Ruajtja ose përpunimi i të dhënave të ndjeshme në këtë pajisje mund t’i ekspozojë përdoruesit ndaj rreziqeve që telefonat më të rinj i trajtojnë me masa mbrojtëse të përditësuara. Për ata që duan ta përdorin kryesisht për fotografi, Elliott këshillon të mos hyjnë me llogarinë personale Apple ID dhe t’i kalojnë fotot me kabllo, në vend që t’i ruajnë automatikisht në iCloud.

Ai vlerëson se, me kujdesin e duhur, iPhone-ët e vjetër mund të shërbejnë ende për përdorime krijuese. Megjithatë, këto masa nuk e bëjnë një telefon të vjetruar po aq të sigurt sa një model që vazhdon të marrë përditësime.

Rikthimi i interesit për iPhone 5C është pjesë e një prirjeje më të gjerë drejt teknologjisë së dikurshme. Sipas të dhënave të shërbimit të monitorimit të shitjeve të Circana-s, të cituara në artikull, të ardhurat nga kufjet me kabllo u shtuan me 20 për qind në gjashtë javët e para të vitit 2026.

Kjo ndodhi pas pesë vjetësh rënieje, gjatë së cilës tregu ishte zhvendosur drejt kufjeve pa kabllo, përfshirë AirPods të Apple dhe Pixel Buds të Google. Vëmendje këtij rikthimi i kanë dhënë edhe fotografitë e Emma Watson, Harry Styles, Bella Hadid dhe Charli XCX me kufje me kabllo.

Dr. Omar H. Fares, pedagog në Shkollën Ted Rogers të Menaxhimit të Shitjes me Pakicë në Universitetin Metropolitan të Torontos, e lidh këtë prirje me nostalgjinë dhe dëshirën për një të shkuar të idealizuar. Në një shkrim për The Conversation, ai vëren se rikthimi i modës së fillimit të viteve 2000 ka ecur krahas interesit për pajisje të vjetra, mes tyre aparatet fotografike njëpërdorimëshe.

Fares përmend si arsye edhe dëshirën për një shkëputje të përkohshme nga jeta digjitale, si dhe shqetësimet në rritje për privatësinë. Në këtë prirje përfshihet edhe iPhone 5C: një pajisje e tejkaluar që po vlerësohet përsëri për papërsosmërinë e fotografive të saj.

The post Gjenerata Z interesohet sërish për iPhone 5C, të tërhequr nga fotografitë me pamje nostalgjike appeared first on Albeu.com.

Putin dhe Xi takohen kokë më kokë para samitit me Trumpin

18 November 2026 at 07:56

Presidenti rus, Vladimir Putin, dhe homologu i tij kinez, Xi Jinping, kanë zhvilluar një takim kokë më kokë në Shenzhen të Kinës, një ditë para samitit trepalësh me presidentin amerikan, Donald Trump, i planifikuar për të enjten, më 19 nëntor.

Ky është takimi i pestë mes dy liderëve gjatë këtij viti dhe zhvillohet në një moment të rëndësishëm diplomatik, përpara bisedimeve që pritet të zhvillohen mes tri fuqive të mëdha botërore.

Sipas Kremlinit, Putin synon ta informojë homologun kinez në detaje për bisedimet e fundit mes Moskës dhe Uashingtonit lidhur me përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Takimi dypalësh shihet gjithashtu si një mundësi për të përafruar qëndrimet përpara se në tryezë t’u bashkohet Trumpi.

Në qendër të vëmendjes është edhe agjenda e takimit trepalësh, ku presidenti amerikan pritet të diskutojë me Xi-në çështje të ndjeshme për Pekinin, përfshirë kontrollin e armëve bërthamore.

Kina deri më tani ka shmangur përfshirjen në diskutimet për kufizimin e arsenalit të saj bërthamor, i cili është zgjeruar me ritme të shpejta gjatë dekadës së fundit.

Shtetet e Bashkuara dhe Rusia zotërojnë secila rreth 5 mijë koka bërthamore, ndërsa Kina rreth 600. Megjithatë, zgjerimi i vazhdueshëm i arsenalit kinez po shkakton shqetësim në Uashington.

Nga ana tjetër, Putin ka shprehur pritshmëri pozitive për takimin me dy liderët e tjerë, duke deklaruar se ai mund të sjellë “një përfitim të konsiderueshëm potencial”.

Për udhëheqësin rus, vetë zhvillimi i këtij samiti përbën një sukses diplomatik. Disa gazeta ruse e kanë cilësuar atë si një “fitore diplomatike” për Putinin, vetëm për faktin se po merr pjesë në një takim të këtij niveli.

Që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, Putini është përballur me izolim ndërkombëtar, ndërsa udhëheqësit perëndimorë kanë kërkuar ta mbajnë atë jashtë tryezave kryesore diplomatike. Tashmë, në vitin 2026, ai pritet të ulet në të njëjtën tryezë me presidentët e dy fuqive të tjera të mëdha botërore.

Megjithatë, pritshmëritë për rezultate konkrete mbeten të kufizuara. Analistët vlerësojnë se është ende e paqartë nëse takimi do të sjellë ndonjë përparim të rëndësishëm, veçanërisht sa i përket luftës në Ukrainë, pasi Moska vazhdon të refuzojë një armëpushim gjithëpërfshirës dhe nuk ka bërë kompromise të rëndësishme për t’i dhënë fund konfliktit.

Ndërkohë, Kina synon të arrijë një marrëveshje tregtare me Shtetet e Bashkuara, në përpjekje për të shmangur rikthimin e një lufte tarifore. Uashingtoni, nga ana tjetër, kërkon që Pekini të krijojë më shumë mundësi për bizneset amerikane përpara arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare.

Pavarësisht rëndësisë diplomatike, takimi mes Putinit, Xi-së dhe Trumpit konsiderohet i paprecedentë. Megjithatë, numri i madh i çështjeve që pritet të diskutohen dhe koha e kufizuar e bëjnë të vështirë arritjen e rezultateve konkrete. Për këtë arsye, pak analistë presin hapa të rëndësishëm përpara nga ky samit.

Të tre liderët ndodhen në Kinë në kuadër të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), i cili zhvillohet më 18 dhe 19 nëntor.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Putin dhe Xi takohen kokë më kokë para samitit me Trumpin appeared first on Sinjali.

07:51 Një ditë para se të ulen në tryezë me Trumpin, Putin dhe Xi takohen kokë më kokë

By: Anisa
18 November 2026 at 07:51

Last Updated on 18/11/2026 by Anisa

Presidenti rus Vladimir Putin dhe homologu i tij kinez, Xi Jinping, zhvilluan një takim kokë më kokë në Shenzhen, një ditë përpara samitit të parë trepalësh me presidentin amerikan Donald Trump, i planifikuar për të enjten, më 19 nëntor. Ky është takimi i pestë mes dy liderëve gjatë këtij viti.

Sipas Kremlinit, Putin synon ta informojë Xi-në në detaje për bisedimet e fundit mes Moskës dhe Uashingtonit lidhur me përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Takimi dypalësh u jep dy udhëheqësve mundësinë të përafrojnë qëndrimet përpara se në tryezë t’u bashkohet presidenti amerikan.

Megjithatë, vëmendja kryesore është përqendruar te takimi i tre liderëve. Trump pritet të diskutojë me Xi-në edhe çështje që Pekini mund të preferojë t’i shmangë, përfshirë kontrollin e armëve bërthamore. Kina ka shmangur deri më tani diskutimet për zgjerimin e shpejtë të arsenalit të saj bërthamor gjatë dekadës së fundit.

Shtetet e Bashkuara dhe Rusia zotërojnë secila rreth 5 mijë koka bërthamore, ndërsa Kina rreth 600. Megjithatë, ritmi dhe përmasat e zgjerimit të arsenalit kinez po shkaktojnë shqetësim në Uashington.

Nga ana e tij, Putin ka deklaruar se pret që takimi trepalësh me Trumpin dhe Xi-në të sjellë “një përfitim të konsiderueshëm potencial”. Për udhëheqësin rus, vetë zhvillimi i këtij samiti përbën një arritje diplomatike. Disa gazeta ruse e kanë cilësuar takimin si një “fitore diplomatike” për Putinin, thjesht për faktin se ai po zhvillohet.

Pas sulmit në Ukrainë në vitin 2022, Putin u përball me izolim ndërkombëtar dhe udhëheqësit perëndimorë kërkuan ta mbanin atë jashtë tryezave diplomatike. Në vitin 2026, ai pritet të ulet në të njëjtën tryezë me udhëheqësit e dy fuqive të mëdha botërore.

Megjithatë, analistët mbeten të kujdesshëm për rezultatet e mundshme të këtij takimi. Rusia vijon të refuzojë një armëpushim gjithëpërfshirës në Ukrainë dhe vazhdon luftën kundër vendit fqinj, pa bërë kompromise të rëndësishme në këtë drejtim.

Ndërkohë, Kina synon të arrijë një marrëveshje tregtare me Shtetet e Bashkuara, për të shmangur përsëritjen e një lufte tarifore. Nga ana tjetër, Uashingtoni kërkon që Pekini të krijojë më shumë mundësi për bizneset amerikane përpara nënshkrimit të një marrëveshjeje përfundimtare.

Takimi mes tre liderëve konsiderohet i paprecedentë, por, duke pasur parasysh numrin e madh të çështjeve që pritet të diskutohen dhe kohën e kufizuar, pak analistë presin rezultate konkrete apo hapa të rëndësishëm përpara.

Putin, Xi dhe Trump ndodhen në Kinë për samitin e Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), që zhvillohet më 18 dhe 19 nëntor./ad

❗️ ‘Mr. Chairman, MY DEAR FRIEND — I AM TRULY GLAD TO MEET YOU HERE’

Russian President VLADIMIR PUTIN MEETS Chinese President XI JINPING in SHENZHEN — CONGRATULATES him on the city’s remarkable transformation into one of the world’s largest MEGACITIES https://t.co/p8oIHKBZn4

— RTRussia (@RT_Russia_) November 18, 2026

Testet e pavarura: GPT-6.2 Astra ul koston për detyrë 36–50 për qind, më pak se pretendimi i OpenAI

18 November 2026 at 07:51
Artificial Analysis dhe Vals AI matin kursime më të vogla se "më pak se një e treta e kostos" që premton OpenAI për modelet e reja GPT-6.2 Astra dhe Sol, ndërsa karta e sistemit e bën Astra-n modelin e parë të kompanisë me nivelin "High" për vetë-përmirësimin e inteligjencës artificiale
❌