Një prej finalistëve të “Big Brother VIP 5”, Miri, ka zbuluar arsyen e vërtetë pse u largua nga podi final pas shpalljes së Selin Bollatit fituese.

Artisti deklaroi se ka dashur t’i lë hapësirën Selinit për ta shijuar çastet e triumfit, duke shtuar se “fituesi duhet të ketë momentin e vet”.

“Unë jam njeri që kam vetëbesim, besoj tek ato që them dhe bëj, i bëj me shpirt e me zemër. Besoja që do të isha unë fituesi i çmimit të madh, ndërsa i publikut e dija të sigurtë që e kisha marrë.

Zbrita sepse unë jam mësuar me skenën, jam mësuar me fituesin, si duhet fituesi ta shijojë momentin e tij. E kam bërë me kastile, jam larguar. Për t’i lënë skenën fituesit që ta shijojë dhe të ketë momentin e saj të vetin. Kam shkuar tek familja ime sepse doja t’i shkoja pranë për t’i thënë të mos mërziteshin“, tha Miri.

The post Miri zbulon arsyen pse u largua nga podi final i “BB VIP 5”: E kam bërë me kastile! appeared first on Albeu.com.

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Skënder Hita ka bërë një ndryshim në drejtimin e një prej komisariateve në kryeqytet, duke emëruar në krye të Komisariatit Nr. 6 në Tiranë, Alban Hoxha.

Ai zëvendëson në këtë detyrë Edvin Peci, bën me dije gazetarja Xhensila Kodra.

Alban Hoxha vjen në këtë pozicion nga detyra e shefit të Sektorit të Krimeve në Volum në Drejtorinë Vendore të Policisë së Tiranës. Më herët, ai ka mbajtur funksione të rëndësishme si shef i antidrogës dhe i operacionales, si dhe detyra të tjera drejtuese në qarkun e Fier dhe në Shkodër.

Ky emërim vjen si pjesë e riorganizimeve të brendshme në strukturat e Policisë së Shtetit në Tiranë, pas marrjes së detyrës së kryepolicit nga Skënder Hita.

The post EMRI/ Ndryshim në Policinë e Tiranës, Skënder Hita emëron shefin e ri i Komisariatit Nr. 6 appeared first on Albeu.com.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës po ndjekin nga afër zhvillimet e fundit në Kosovë, ndërsa shprehin shqetësim për vazhdimin e bllokadës politike në vend.

Një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit tha për Radion Evropa e Lirë se “bllokimi i vazhdueshëm politik dëmton besimin në institucionet e Kosovës”.

“Ne po i ndjekim nga afër zhvillimet. Do të donim t’i shihnim të gjitha grupet politike të bashkëpunojnë për interesat më të mira të popullit të Kosovës”, tha zëdhënësi.

Kosova do të mbajë zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 7 qershor. Ato u shpallën pasi Kuvendi u shpërnda automatikisht këtë javë, për shkak të dështimit për të zgjedhur presidentin e ri brenda afatit kushtetues.

Partia në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje, e akuzoi opozitën për bojkotim të qëllimshëm të seancave, ndërsa partitë opozitare e fajësuan pushtetin për mungesë bashkëpunimi dhe për tentim të përqendrimit të pushtetit në një dorë të vetme.

Legjislatura e dhjetë, e dalë nga zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit, zgjati më pak se tre muaj. Ato zgjedhje u mbajtën pas një krize të zgjatur politike që nisi pas zgjedhjeve të rregullta të 9 shkurtit 2025, kur Kuvendi nuk arriti të konstituohej për muaj të tërë dhe përpjekjet për formimin e Qeverisë përfunduan pa sukses.

Analistët paralajmërojnë se Kosova rrezikon të përballet me një skenar të ngjashëm me atë të Bullgarisë, e cila në pesë vjetët e fundit ka kaluar nëpër shtatë cikle zgjedhjesh të njëpasnjëshme, pa arritur stabilitet institucional. Ata shtojnë se kriza ndikon edhe në ritmin e vendimmarrjes shtetërore dhe sjell barrë të konsiderueshme financiare për buxhetin e shtetit.

Më 2 maj, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve njoftoi se ka nisur afati për partitë politike për t’u deklaruar për pjesëmarrje në zgjedhjet e 7 qershorit, si dhe për formimin e koalicioneve, i cili do të zgjasë deri më 7 maj.

Sipas planit të aktiviteteve të miratuar nga KQZ-ja, më 2 maj ka nisur edhe afati për certifikimin e partive të reja dhe dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë. Afati për partitë e reja përfundon më 10 maj, ndërsa për listat e kandidatëve më 12 maj. Një ditë më parë, KQZ-ja miratoi edhe planin e aktiviteteve dhe buxhetin për zgjedhjet e parakohshme, të cilat do të kushtojnë 10 milionë e 887 mijë euro.

Fushata zgjedhore do të zgjasë 10 ditë, nga 28 maji deri më 7 qershor në orën 07:00, kur hapen vendvotimet. Votimi me postë do të zhvillohet nga 25 maji deri më 6 qershor, ndërsa një ditë para zgjedhjeve do të organizohet votimi në përfaqësitë diplomatike. Regjistrimi për votim nga jashtë vendit do të bëhet nga 6 deri më 17 maj.

Në zgjedhjet e 28 dhjetorit, mbi 2 milionë qytetarë të Kosovës, brenda dhe jashtë vendit, kishin të drejtë vote – një shifër që pritet të mbetet e ngjashme edhe në zgjedhjet e ardhshme. Pjesëmarrja ishte rreth 45 për qind./REL

The post DASH: Bllokimi i vazhdueshëm politik dëmton besimin në institucionet e Kosovës appeared first on Albeu.com.

Në kuadër të masave për forcimin e rendit dhe sigurisë në institucionet penitenciare, Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve ka ndërmarrë një seri kontrollesh intensive dhe të befasishme në IEVP Korçë dhe IEVP Pojske.

DPB njofton se me urdhër të Drejtorit të Përgjithshëm të Burgjeve, Adriatik Kupi, u zhvillua një aksion që u drejtua nga Drejtori i Policisë së Burgjeve, Drejtues i Lartë Paulin Rajta. Në këtë aksion u angazhuan Forcat Operacionale dhe ato Speciale, në bashkëpunim me strukturat e sigurisë nga disa institucione penitenciare të vendit.

Gjatë kontrolleve të ushtruara në ambientet e brendshme dhe të jashtme të dy institucioneve, u evidentuan dhe u nxorën jashtë përdorimit një sërë sendesh të tepërta dhe të palejuara, të cilat cenojnë standardet e sigurisë dhe disiplinës në burgje.

Sipas njoftimit zyrtar, kontrollet janë zhvilluar në mënyrë të befasishme, të koordinuar dhe në përputhje me standarde të larta profesionale, me qëllim parandalimin e çdo tentative për futjen apo mbajtjen e sendeve të ndaluara.

Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve thekson se mbetet e vendosur në zbatimin e një politike të qartë me tolerancë zero ndaj çdo shkeljeje të rregullave. Në këtë kuadër, kontrollet do të vijojnë pa ndërprerje në të gjitha institucionet penitenciare të vendit.

Autoritetet bëjnë me dije se çdo rast i konstatuar do të trajtohet menjëherë, duke u shoqëruar me masa administrative dhe ndjekje penale për personat përgjegjës.

The post Kontrolle të befasishme në burgjet e Korçës dhe Pojskës, sekuestrohen sende të ndaluara appeared first on Albeu.com.

Një televotim mes Blerinës, Malborës dhe Klod Dedjas ka vendosur fatin e këtij të fundit në Ferma VIP, duke e nxjerrë jashtë garës për çmimin e madh.

Vendimi i publikut i dha fund rrugëtimit të tij brenda formatit.

Pas daljes nga reality show, Klodi ishte i ftuar në Ferma Club, ku ndau përshtypjet e tij për eksperiencën në fermë, të cilën e përshkroi si intensive dhe me shumë dinamika të forta.

Ai u ndal te marrëdhëniet dhe grupimet brenda lojës, duke theksuar se sipas tij ishin krijuar dy kampe që ndikonin në rrjedhën e lojës dhe e vështirësonin për individët që hynin si lojtarë më të pavarur.

Ai shtoi se shpesh është ndjerë i përfshirë në situata që i ka perceptuar si të ndërlikuara brenda lojës.

Duke folur për debatet dhe përplasjet, Klodi u shpreh se ato janë pjesë e natyrshme e një formati të tillë, duke theksuar se secili reagon ndryshe në kushte presioni dhe izolimi.

I pyetur për një koment specifik gjatë intervistës, ai sqaroi se deklaratat e tij nuk kishin për qëllim individë të veçantë, por ishin më shumë reflektim mbi dinamikat dhe mënyrën se si zhvillohet loja në përgjithësi.

Në fund, Klodi theksoi se pjesëmarrjen në Ferma VIP nuk e kishte parë si garë për fitore, por si një eksperiencë të vlefshme personale dhe të veçantë.

The post Klodit nuk i del inati me Mozën pas daljes nga Ferma VIP: Aty brenda ka dinozaur, armiku im kryesor appeared first on Albeu.com.

Që prej vitit 2024, operatorët celularë kanë rezervuar të drejtën për të indeksuar çdo vit çmimet e tyre me inflacionin. Njëri prej operatorëve njoftoi se do ta ushtrojë këtë të drejtë për të gjithë përdoruesit celularë, duke filluar nga muaji maj. Një praktikë e tillë ka shtuar shqetësimet për rritjen e vazhdueshme të kostove të komunikimit.

 

Ersuin Shehu

Muajin e kaluar, një nga operatorët celularë njoftoi përdoruesit për rritjen e çmimeve të shërbimeve celulare, nëpërmjet indeksimit me ndryshimin mesatar vjetor të çmimeve të konsumit, duke nisur nga data 1 maj 2026.

Rritja e çmimeve do të jetë deri në masën 2.2%, sipas normës së inflacionit mesatar vjetor të publikuar nga INSTAT për vitin 2025.

Praktika e indeksimit të tarifave me inflacionin e ka origjinën në vitin 2024, kur dy operatorët më të mëdhenj të komunikimeve elektronike në vend, Vodafone Albania dhe One Albania, patën njoftuar ndryshime në termat dhe kushtet e përgjithshme për shërbimet e rrjetit celular dhe rrjetit fiks të kategorive Konsumator dhe Biznes, duke vendosur një klauzolë të veçantë, ku rezervonin të drejtën për të indeksuar çmimet e shërbimeve të tyre me normën e inflacionit të vitit të mëparshëm.

Mbështetur në informacionin e deritanishëm nga AKEP, kjo klauzolë ishte aplikuar për herë të parë vetëm nga One Albania, duke filluar nga data 1 qershor 2024, por vetëm për pajtimtarët e kategorisë Biznes.

Megjithëse rritja e çmimeve në vetvete, në rastin konkret, mund të mos jetë shumë e madhe, aplikimi i një praktike të tillë shton shqetësimin për efektin afatgjatë që ajo mund të ketë në kohë. Një indeksim i përvitshëm, për më tepër në periudha kur inflacioni mund të jetë ndjeshëm më i lartë, do të sillte shtrenjtim progresiv të kostove të komunikimit për përdoruesit shqiptarë.

Nuk është rastësi që operatorët celularë po e aplikojnë indeksimin vetëm në segmentin e shërbimeve celulare, ku konkurrenca është e kufizuar dhe në kushtet e një duopoli.

Një veprim i tillë deri tani, nuk është ndërmarrë në segmentin e shërbimeve fikse të të dy operatorëve, për arsyen e thjeshtë se tregu i shërbimeve fikse të komunikimit ka më shumë konkurrencë dhe përdoruesit kanë më shumë zgjedhje për t’u larguar drejt një ofruesi tjetër shërbimi.

Indeksimi i çmimeve me inflacionin nuk duket të jetë plotësisht i bazuar as nga pikëpamja teorike, sepse ndryshimi vjetor i inflacionit nuk reflektohet domosdoshmërisht në masë të plotë në strukturën e kostove të operatorëve.

Përkundrazi, në pjesën më të madhe, shpenzimet e operatorëve lidhen me zëra që nuk reflektojnë në mënyrë proporcionale shportën e indeksit të çmimeve të konsumit.

 

Autoriteti i Konkurrencës: Indeksimi është element i hetimit ndaj operatorëve

“Monitor” iu drejtua me një kërkesë zyrtare Autoritetit të Konkurrencës, për të marrë një qëndrim nga ky institucion për faktin nëse praktika e indeksimit automatik të çmimeve të shërbimeve të komunikimeve elektronike shtron probleme që lidhen me të drejtën e konkurrencës.

Në përgjigjen për “Monitor”, Autoriteti i Konkurrencës shprehet se kjo çështje është nga elementet e hetimit të thelluar që ky institucion ka hapur në tregun me pakicë të shërbimeve celulare, në nëntor të vitit të kaluar.

Në pikat 8 dhe 9 të këtij vendimi trajtohet edhe çështja e aplikimit të Indeksit të Çmimeve të Konsumit (IÇK), konkretisht:

Sipas kontratës së pajtimit të ndërmarrjes Vodafone Albania SHA (“Termat dhe Kushtet e Përgjithshme për shërbimet e telefonisë së lëvizshme”), parashikohet që detyrimet e pajtimtarit për pagesën e tarifave mund t’u nënshtrohen rregullimeve jo më shumë se një herë në vit, ku çdo muaj prill, vlera mujore e planit tarifor dhe e paketave rritet në përputhje me normën e IÇK të publikuar nga INSTAT.

Ndërmarrja One Albania ka njoftuar për përditësimin e termave dhe kushteve të kontratave,

duke përfshirë një klauzolë mbi indeksimin e çmimeve të pajtimtarëve në përputhje me IÇK, të

publikuar zyrtarisht nga INSTAT.

“Në këtë kuadër, bëjmë të ditur se gjatë procedurës së hetimit të thelluar në tregun me pakicë të

shërbimeve celulare, Sekretariati i Autoritetit të Konkurrencës do të vlerësojë edhe aplikimin e normës së IÇK, në kuptim të dispozitave të Ligjit nr. 9121, datë 28.07.2003 ‘Për mbrojtjen e konkurrencës’. Procedura e hetimit është aktualisht në vijim”, thuhet në përgjigjen e Autoritetit të Konkurrencës.

 

Trupa e Rregullatorëve të BE-së: Klauzolat e indeksimit cenojnë të drejtat e konsumatorëve

Përcaktimi i një klauzole që u lejon operatorëve të indeksojnë automatikisht tarifat e produkteve dhe shërbimeve me inflacionin ngelet çështje e diskutueshme nga pikëpamja ligjore, jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Bashkimin Europian.

Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP) ka mbledhur informacion mbi legjislacionin e vendeve të tjera, lidhur me një dispozitë të tillë. Nga informacioni i mbledhur ka rezultuar se, përgjithësisht, e drejta për indeksim me normën e inflacionit nuk është e ndaluar në legjislacionin specifik sektorial apo në atë të përgjithshëm.

Në kushtet kur nuk ekziston një ndalim eksplicit, AKEP lë të kuptohet se praktika e indeksimit të tarifave është një praktikë që mund të konsiderohet e lejuar ligjërisht.

Por, një kuadër i ndryshëm ligjor ekziston në Angli, ku autoriteti rregullator (OFCOM) ka vendosur rregulla dhe ka dhënë udhëzime për rastet kur dhe si operatorët mund të përfshijnë indeksimin në termat dhe kushtet e përgjithshme të kontratës.

OFCOM ka kryer një proces Këshillimi Publik në lidhje me këtë çështje dhe ka miratuar gjatë vitit 2024 ndryshime në kuadrin rregullator, të cilat ndalojnë aplikimin e rritjes së tarifave të shprehura në përqindje (IÇK), ku rritjet gjatë kohëzgjatjes së kontratës duhet të shprehen në terma monetarë.

Megjithatë, një qëndrim kundër një praktike të tillë ka shprehur autoriteti kryesor në rregullimin e këtyre tregjeve, Trupa e Rregullatorëve Europianë të Komunikimeve Elektronike (BEREC).

Në një dokument të vitit 2024, të quajtur “Opinioni i BEREC mbi tregun dhe zhvillimet teknologjike dhe mbi ndikimin e tyre në zbatimin e të drejtave të përdoruesve fundorë”, i publikuar në dhjetor 2024, kjo trupë e ka konsideruar përfshirjen dhe aplikimin nga operatorët në vendet e BE-së të klauzolave kontraktore për rritje të çmimeve gjatë kohëzgjatjes së kontratës (In-contract price increase clauses) sipas IÇK apo IÇK plus një marzh, si “zhvillim me ndikim shqetësues për të drejtat dhe përfitimet e përdoruesve fundorë, pasi në disa raste, ato kanë rezultuar në rritje të ndjeshme të tarifave dhe/ose përdoruesit nuk kanë të drejtën e ndërprerjes pa penalitet të kontratës”.

Opinioni dhe propozimi i BEREC për Komisionin Europian për këtë çështje është se

“këto klauzola paraqesin sfida për sa i përket konkurrencës, përballueshmërisë, lëvizshmërisë

(ndërrimit të ofruesit së shërbimit) së përdoruesit fundor, transparencës dhe krahasueshmërisë së

çmimeve. Përdorimi i tyre krijon rrezik që objektivat e kuadrit ligjor për mbrojtjen e konsumatorëve të mos përmbushen”.

Pavarësisht këtyre rekomandimeve, deri tani, AKEP nuk ka shprehur ndonjë qëllim të ndërhyjë për të rregulluar apo për të ndaluar klauzola të këtij lloji nga operatorët e komunikimeve elektronike në Shqipëri.

 

 

Operatorët: Praktikë e ligjshme, lejohet edhe në BE

Dy operatorët e komunikimeve elektronike në vend kanë argumentuar pranë rregullatorit se një klauzolë që u lejon indeksimin e tarifave është e ligjshme, madje kanë dhënë shembuj të aplikimit të kësaj klauzole në një sërë vendesh të BE-së, përfshirë operatorë të tjerë, pjesë e grupeve të kompanive pronare të dy sipërmarrësve.

Gjithashtu, operatorët celularë kanë sjellë si shembull edhe një precedent nga praktika gjyqësore e BE-së.

Ata kanë mbështetur qëndrimin e tyre me një vendim të Gjykatës Europiane të Drejtësisë, të datës 26.12.2015, në çështjen që kishte përballë një shoqatë të mbrojtjes së konsumatorëve në Austri dhe njërin prej operatorëve të komunikimeve elektronike në vend (Verein für Konsumenteninformation vs A1 Telekom Austria).

Me këtë vendim, Gjykata i dha të drejtë operatorit, me interpretimin se një ndryshim në tarifa, që vjen si rezultat i një klauzole të axhustimit të çmimit të përfshirë në termat dhe kushtet standarde të kontratës, e cila parashikon që ky ndryshim është i bazuar në ndryshimet që pëson indeksi i çmimeve të konsumit të hartuar nga një institucion publik, nuk përbën modifikim të kushteve kontraktuale dhe nuk i jep të drejtën pajtimtarit të ndërpresë kontratën pa penalitet.

 

Shpenzimi mesatar celular, në rritje prej katër vitesh radhazi

Shpenzimi mesatar i shqiptarëve për shërbime të komunikimeve celulare u rrit për të katërtin vit radhazi në 2024.

Sipas të dhënave nga Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), shpenzimi mesatar arriti në 9200 lekë në vit, 16% më shumë krahasuar me një vit më parë. Kjo vlerë mbështetet në treguesin e të ardhurave mesatare për përdorues të operatorëve celularë (ARPU) dhe llogaritet si raport i të ardhurave nga shërbimet me pakicë me numrin total të përdoruesve aktivë.

Gjithashtu, shpenzimi mesatar i shqiptarëve për çdo minutë thirrje celulare në vitin 2024 u rrit në 5.54 lekë për minutë, në rritje me 16% krahasuar me një vit më parë. Kjo vlerë bazohet në treguesin e të ardhurave mesatare për minutë (ARPM), që llogaritet si raport i të ardhurave nga shërbimet me pakicë me sasinë e minutave dalëse dhe tregon të ardhurat e sipërmarrësit për një minutë.

Dy operatorët e rrjeteve celulare, Vodafone Albania dhe One Albania, vitin e kaluar raportuan të ardhura prej komunikimeve elektronike në vlerën 27.9 miliardë lekë, në rritje me 8.9% krahasuar me një vit më parë.

Në ndarjen e tregut sipas xhiros së gjeneruar nga segmenti celular, Vodafone Albania ka thelluar dominimin e vet, me rreth 58% të totalit të tregut, nga 56% që mbante një vit më parë, ndërsa One Albania ka zbritur në 42% të tregut, nga 44% që zotëronte në vitin 2023.

Vodafone Albania dominon edhe në volumin total të thirrjeve, të internetit dhe të mesazheve të shkruara, ndërsa statistikat zyrtare tregojnë se dy kompanitë kanë pjesë tregu të barabartë sipas numrit të përdoruesve aktivë.

Të dhënat e AKEP tregojnë se numri total i abonentëve celularë ose kartave SIM në fund të vitit 2024 arriti në rreth 3.4 milionë, e thënë ndryshe çdo banor në Shqipëri posedonte rreth 1.4 karta SIM, shifёr kjo mё e lartё se mesatarja europiane prej 1.25 karta SIM pёr banorё. Pjesërisht, kjo mund të jetë e lidhur me turizmin dhe përdorimin e përkohshëm të kartave SIM prej tyre.

Ndërsa, numri i kartave SIM aktive (numri i kartave tё përdorura për të kryer komunikime elektronike gjatë tre muajve të fundit) arriti në rreth 2.5 milionë, në rënie vjetore me 3.8%.

 

 

Operatorët nën hetim, por pretendojnë se rritja e çmimeve ishte e domosdoshme

Pas reduktimit gradual të numrit të operatorëve në treg, nga katër në dy të tillë, tregu i telefonisë celularë po përballet me sfida në rritje të lidhura me konkurrencën.

Në nëntor të vitit të kaluar, Autoriteti i Konkurrencës hapi hetim të thelluar ndaj dy kompanive të ofrimit të shërbimeve celulare në vend, Vodafone Albania dhe One Albania.

Në argumentimin e vendimit, Autoriteti i Konkurrencës shprehet se tregu me pakicë i shërbimeve celulare në Shqipëri paraqitet si duopol, ku dy operatorët në fjalë zotërojnë së bashku 100% të tregut. Kjo strukturë tregon një përqendrim të lartë tregu dhe një nivel të kufizuar konkurrence efektive, duke krijuar kushte të favorshme për pozitë dominuese kolektive.

Nga hetimi paraprak, që përfshiu periudhën nga 1 janari 2022 deri më 25 korrik 2025, është konstatuar se ndërmarrjet Vodafone Albania dhe One Albania kanë ndjekur një sjellje të ngjashme tregtare në lidhje me ofertat e tyre të shërbimeve celulare, përfshirë paketat me parapagesë, me kontratë dhe shërbimet roaming.

Në këtë periudhë, vihet re një rritje progresive dhe pothuajse e sinkronizuar e çmimeve,

ndërkohë që nuk rezulton që këto ndërmarrje të kenë përdorur një metodologji të përllogaritjes së

kostove, që do të justifikonte ndryshimet e çmimeve të aplikueshme në treg.

Nga analiza e zhvillimeve të çmimeve rezulton se, sa herë një nga operatorët ka rritur çmimet e

paketave celulare, operatori tjetër e ka ndjekur brenda një periudhe të shkurtër kohore me një rritje të ngjashme, si në nivel çmimi, ashtu edhe në strukturën e paketës (minuta, internet, SMS, vlefshmëri etj.). Kjo tregon reagim të menjëhershëm dhe simetrik, që mund të interpretohet si praktikë e bashkërenduar, në kuptimin e ligjit “Për mbrojtjen e konkurrencës”.

Analiza e ofertave tregon se paketat e ofruara janë pothuajse identike në çmim dhe përmbajtje (sasi interneti, minuta kombëtare, përfshirje roaming, etj.), duke kufizuar ndjeshëm mundësinë e zgjedhjes për konsumatorët dhe duke reduktuar presionin konkurrues ndërmjet operatorëve.

Ky homogjenitet i produkteve, i kombinuar me mungesën e transparencës në kosto, përbën rrezik për koordinim të sjelljes së ndërmarrjeve, që synon ruajtjen e një niveli të qëndrueshëm çmimesh dhe fitimesh në treg.

Autoriteti i Konkurrencës thekson se asnjë nga ndërmarrjet nuk ka paraqitur dokumentacion që të dëshmojë se çmimet janë përllogaritur mbi bazën e një analize të kostove reale të shërbimeve.

Në mungesë të një metodologjie të qartë, rritjet e çmimeve mund të konsiderohen si të pajustifikuara ekonomikisht dhe si rezultat i një sjelljeje të orientuar drejt ndjekjes së një modeli të përbashkët tregtar, më shumë sesa drejt konkurrencës përmes inovacionit apo eficiencës.

Nga ana tjetër, operatorët celularë argumentojnë se vetë procesi i përqendrimit të tregut në vetëm dy aktorë ishte rrjedhojë e përkeqësimit të treguesve financiarë dhe e një strukture tregu që nuk rezultoi e qëndrueshme në afatin e gjatë. Konkurrenca e ashpër dhe nevoja e vazhdueshme për investime për më shumë se një dekadë solli rënie drastike të fitimeve të kompanive.

Sipas të dhënave të pasqyrave financiare, fitimet e siguruara nga operatorët në dekadën e fundit kanë qenë zhgënjyese. Në dhjetë vitet e fundit (deri në vitin 2024), fitimi EBIT (fitimi para interesave dhe taksave) i dy kompanive celulare ka qenë vetëm 9 milionë euro, ndërsa fitimi përfundimtar neto, pas taksave, ka qenë negativ, me humbje në vlerën e 67 milionë eurove.

Dy kompanitë që dolën nga tregu, Plus Communication dhe Albtelecom rezultuan me humbje nga aktiviteti në shërbimet celulare gjatë gjithë ekzistencës së tyre.

Sipas operatorëve, një performancë e tillë vështirë se mund të mbështesë shëndetin financiar afatgjatë të kompanive dhe të garantojë investimet e nevojshme, të lidhura me mirëmbajtjen dhe rritjen e kapaciteteve transmetuese të rrjeteve, me amortizimin e shpejtë në kohë të aseteve teknologjike, si dhe kapërcimin e radhës në teknologjinë 5G.

Në afat të shkurtër, ashpërsimi i konkurrencës solli përfitime për konsumatorët, nëpërmjet çmimeve më të ulëta, madje në raste të veçanta edhe çmime “grabitqare”, me qëllim zgjerimin e bazës së klientëve ose ruajtjen e kësaj baze, nga operatorët përkatës.

Por, një strukturë e tillë tregu nuk mund të ishte e qëndrueshme në afatin e gjatë, sepse kishte tendencën të gërryente përfitueshmërinë e operatorëve, të reduktonte burimet për shtimin e investimeve dhe në përgjithësi ta bënte tregun më pak tërheqës për investitorët.

Madje, AKEP si rregullator sektorial, pati shprehur shqetësimin për konkurrencë me çmime të pajustifikuara ekonomikisht dhe kishte kërcënuar ndërhyrjen, në rast se një praktikë e tillë do të vazhdonte.

Një element i rëndësishëm në këtë drejtim mund të jetë edhe madhësia e tregut. Shqipëria është një treg relativisht i vogël, me një tendencë në rënie të numrit të banorëve dhe rrjedhimisht edhe të përdoruesve potencialë të shërbimeve celulare.

Censi i fundit, i vitit 2023, numëroi një popullsi prej vetëm 2.4 milionë banorësh, me një rënie të ndjeshme nga popullsia prej 2.8 milionësh që ishte regjistruar në Censin e vitit 2011. Përmasa e vogël e tregut përcakton kosto më të larta për njësi dhe e bën të vështirë përfitimin nga mekanizmi i ekonomisë së shkallës.

 

The post Çmimet celulare shtrenjtohen përsëri me “etiketë” indeksimi appeared first on Revista Monitor.

Vitin e kaluar, bankat shqiptare filluan operacionet në sistemet e SEPA, çka solli ulje të ndjeshme të tarifave të pagesave ndërkombëtare dhe kohë më të shpejtë të ekzekutimit të tyre. Viti 2025 solli rritje të mëtejshme të përdorimit të kanaleve digjitale për kryerjen e pagesave. Pagesat me e-banking përbëjnë dy të tretën e transfertave bankare, ndërsa pagesat me kartë kaluan për herë të parë tërheqjet e parasë cash në ATM.

 

Ersuin Shehu

Viti 2025 ishte përsëri një vit shumë i rëndësishëm në fushën e pagesave. Që nga muaji tetor, bankat shqiptare nisën operacionet dhe ofrimin e transfertave në sistemet e Zonës së Vetme të Pagesave në Euro (SEPA).

Gjithashtu, në fillim të vitit 2025, u realizuan edhe veprimet e para nëpërmjet shërbimit të open banking, një nga parimet më të rëndësishme që solli adoptimi i direktivës PSD 2 të BE-së, të përshtatur në ligjin “Për shërbimet e pagesave”, për vitin 2020.

Vitin e kaluar, nisi gjithashtu puna për sistemin e pagesave të shpejta (instant payments), që do të mundësojë kryerjen e transfertave në kohë pothuajse reale. Pritet që sistemi të finalizohet brenda këtij viti.

Shifrat e pagesave treguan zgjerim të dominimit të pagesave elektronike kundrejt numrit total të veprimeve të kryera nga shqiptarët nëpërmjet kanaleve bankare. Tashmë, 2/3 e transfertave kryhen nëpërmjet telefonit apo kompjuterit, pa shkuar fizikisht në degë.

Një zhvillim domethënës ishte edhe fakti që, për herë të parë, pagesat me kartë në terminalet POS kaluan numrin e tërheqjes së parasë nga ATM-të, duke sinjalizuar një hap simbolik përpara në objektivin për të ulur pagesat cash dhe për të rritur ato elektronike.

 

SEPA uli komisionet e transfertave me jashtë

Mundësimi i transfertave në SEPA solli një ulje të ndjeshme të komisioneve të transfertave ndërkombëtare për publikun shqiptar.

Sipas rregullores së miratuar nga Banka e Shqipërisë, nivelet maksimale të parashikuara për komisionet e transfertave të brendshme do të jenë të vlefshme edhe për transfertat ndërkombëtare nëpërmjet SEPA.

Rregullorja “Mbi tarifat e pagesave ndërkufitare në zonën SEPA dhe kushtet e transparencës” parashikon që tarifat e aplikuara nga Operatorët e Shërbimeve të Pagesave (banka ose institucione financiare jobanka të pagesave dhe parasë elektronike) për pagesat SEPA dalëse nuk mund të tejkalojnë kufijtë e përcaktuar nga Banka e Shqipërisë për vlerat korresponduese të pagesave vendase në Euro, që procesohen përmes sistemeve të saj dhe përcaktohen në kuadrin rregullator të këtyre sistemeve.

Ashtu siç ndodh me transfertat në Lek, edhe rregullorja për transfertat në Euro do të nxisë përdorimin e kanaleve elektronike për kryerjen e transfertave, duke parashikuar komisione të përgjysmuara për veprimet që kryhen nëpërmjet këtyre kanaleve.

Komisioni minimal që bankat mund të aplikojnë për transfertat kombëtare në monedhën europiane, të kryera nëpërmjet e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 2 euro.

Ndërsa totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 100 mijë euro, të kryer me e-banking, nuk mund të jetë më i lartë se 0.01% e vlerës së transferuar. E thënë ndryshe, për shumën maksimale të këtij tavani, 100 mijë euro, komisioni për pagesat elektronike do të jetë maksimalisht 10 euro.

Ndërkohë, totali i komisioneve për çdo transfertë me vlerë deri në 100 mijë euro, e kryer në degë (në formë letër) nuk mund të jetë më i lartë se 0.02% e vlerës së transferuar.

Me rregulloren e mëparshme, komisioni maksimal ishte 10 herë më i lartë, në masën 0.2%.

Gjithashtu, ky komision maksimal ishte i detyrueshëm vetëm për transfertat me vlerë më të ulët, deri në 10 mijë euro; për pagesat më të mëdha se 10 mijë euro, nuk parashikohej një tavan për komisionin në përqindje, por vetëm një komision maksimal në vlerë, pavarësisht shumës së transferuar.

Komisionet maksimale që bankat mund të aplikojnë (për transfertat mbi 100 mijë euro), pavarësisht shumës së transfertës, do të jenë të njëjta si në rregulloren e mëparshme, përkatësisht 50 euro për transfertat e kryera në degë dhe 25 euro për ato të nisura nëpërmjet kanaleve elektronike.

Ndërkohë, për transfertat hyrëse (nga jashtë drejt Shqipërisë) bankat mund të aplikojnë një komision maksimal deri në 3 euro, për të mbuluar kostot e ofrimit të shërbimit.

Shqipëria u pranua zyrtarisht si anëtare e zonës SEPA nga Këshilli Europian i Pagesave më 21 nëntor 2024.

Më parë, sektori bankar në Shqipëri i ekzekutonte transfertat ndërkombëtare nëpërmjet bankave të huaja korrespondente. Një zgjidhje e tillë sillte komisione të larta dhe kohë relativisht të gjatë për kryerjen e transfertave.

Transfertat kërkonin disa ditë pune, ndërsa me anëtarësimin në SEPA pritet që paratë të transferohen në llogarinë e përfituesit maksimalisht brenda një dite pune.

Lehtësimi i kryerjes së pagesave ndërkufitare me partnerin tregtar kryesor të Shqipërisë, Bashkimin Europian, pritet të lehtësojë zgjerimin e mëtejshëm të marrëdhënieve tregtare. Bizneset shqiptare do të kenë akses në një treg të madh me mundësi për zgjerimin e shërbimeve dhe produkteve, si dhe rritjen e konkurrencës.

Pjesëmarrja në SEPA vlerësohet se do të ketë kontribut domethënës në sektorë strategjikë siç është turizmi dhe në rritjen flukseve të lidhura me Investimet e Huaja Direkte. Ulja e kostove të transfertave në Euro pritet të ndikojë dhe në formalizimin e flukseve të remitancave.

Projeksionet e Bankës së Shqipërisë janë që në afat të mesëm, ekonomia shqiptare do të përfitojë disa qindra milionë euro nga aderimi në SEPA.

SEPA është një nismë e hershme e Bashkimit Europian për harmonizimin e pagesave elektronike në Euro, ndërmjet vendeve anëtare.

Skemat e Pagesave SEPA u sigurojnë qytetarëve dhe bizneseve europiane, pagesa ndërkufitare në monedhën e përbashkët, me të njëjtën kosto dhe lehtësi si pagesat brenda vendit të tyre. Megjithatë, zona gjeografike SEPA shtrihet edhe jashtë vendeve të BE-së, duke numëruar deri tani 36 vende që kanë harmonizuar standardet për pagesat elektronike në euro.

 

Studimi, hyrja e Shqipërisë në SEPA kursen 71 milionë euro në vit

Anëtarësimi në SEPA pritet të kursejë më shumë se 71 milionë euro në vit në transfertat ndërkombëtare të kryera nga Shqipëria dhe drejt Shqipërisë. Sipas një studimi nga ekspertë të German Economic Team, GET (ent konsulence i financuar nga Ministria Gjermane për Ekonominë dhe Energjinë), reduktimi i kostove të transfertave ndërkombëtare do të arrijë në 62 milionë euro për pagesat e lidhura me tregtinë e jashtme dhe më shumë se 9 milionë euro për remitancat.

Studimi i ekspertëve të GET llogarit kursimin në kostot dypalëshe të transfertave, pra, jo vetëm ato të dërguesve ose marrësve në Shqipëri, por edhe të palës tjetër, jashtë Shqipërisë.

Studimi ka treguar se për vitin 2024, volumi i të gjitha transaksioneve të tregtisë së jashtme të Shqipërisë me vendet e zonës SEPA (duke përfshirë edhe vendet e Ballkanit Perëndimor, që priten të anëtarësohen së bashku me Shqipërinë), arritën në 15.2 miliardë euro. Kostoja e vlerësuar e komisioneve të transfertave ishte sa 0.44% e totalit të tyre, ose 67.1 milionë euro.

Me hyrjen në zonën SEPA, kjo kosto pritet të ulet në 0.03% e volumit të transaksioneve, ose rreth 5 milionë euro.

Sipas vlerësimit të GET, nga diferenca potenciale prej 62.1 milionë eurosh, kursimi i palës shqiptare në transaksion është 29.2 milionë euro, ndërsa kursimi i palës jashtë Shqipërisë vlerësohet në 32.9 milionë euro.

Në segmentin e remitancave, studimi vlerëson se volumi i dërgesave nga vendet e zonës SEPA në vitin 2024 ishte 574.4 milionë euro. Kostoja e vlerësuar e transaksionit ishte rreth 2.27% e volumit të tyre, ose 13 milionë euro. Në skenarin e hyrjes në SEPA, pritet që kostoja e remitancave të ulet në 3.8 milionë euro. Kursimi i pritshëm i vlerësuar nga studimi është rreth 9.2 milionë euro.

Studimi është i mbështetur në vlerësimin e shifrave të vitit 2024, pa marrë parasysh rritjen e pritshme në volumet e tregtisë së jashtme apo të remitancave, që i bën kursimet potenciale nga SEPA edhe më të mëdha.

Përveç efektit direkt, studimi vë në dukje se implikimet e plota ekonomike afatgjata të përfshirjes së SEPA-s ka të ngjarë të shkojnë përtej një uljeje të kostove të pagesave ndërkufitare.

Bashkimi me SEPA-n do të ndikojë pozitivisht në marrjen e fondeve nga Plani i ri i Rritjes së BE-së në afat të mesëm, si dhe do të ndikojë pozitivisht në procesin e pranimit të Shqipërisë në BE në afat të gjatë.

Bashkimi me SEPA-n mund të çojë në rritjen e konkurrencës në tregun vendas të pagesave, duke ulur edhe kostot e transfertave bankare vendase. Një ulje e kostove të transfertave bankare vendase mund të çojë në rritjen e pranimit të metodave të pagesave jo-cash, të cilat nga ana tjetër do të ulnin ndjeshëm kostot për pagesat me vlerë të vogël.

Studimi vë në dukje se një rritje e përdorimit të pagesave në kanalet bankare, sidomos ato digjitale, do të çonte në më shumë transparencë dhe një ulje të ekonomisë informale. Ulja e kostove të dërgimit të remitancave nëpërmjet kanaleve bankare do të çonte gjithashtu në një rritje të përdorimit të kanaleve formale.

 

Numri i llogarive bankare arrin shifrën më të lartë historike

Numri i llogarive në sektorin bankar u rrit për të katërtin vit radhazi në 2025 dhe arriti nivelin më të lartë historik.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri total i llogarive bankare në fund të vitit të kaluar arriti në 4.16 milionë, me një rritje prej 20.6% krahasuar me një vit më parë. Vitin e kaluar, numri i llogarive në sektorin bankar është zgjeruar me më shumë se 710 mijë të tilla.

Rritja e numrit të llogarive bankare është në thelb një tregues i rritjes së depërtimit të produkteve dhe shërbimeve bankare në ekonomi.

Numri i llogarive bankare të subjekteve rezidente në Shqipëri vitin e kaluar u rrit si në segmentin e individëve, ashtu edhe në atë të bizneseve. Llogaritë e individëve rezidentë arritën në 3.7 milionë, me një rritje vjetore prej 20%.

Shtimi i llogarive bankare të individëve ka marrë një shtysë edhe nga ligji “Për llogarinë e pagesave me shërbime bazike”, që hyri në fuqi në vitin 2024. Sipas ligjit, llogaria e pagesave me shërbime bazike u ofrohet konsumatorëve në Republikën e Shqipërisë nga të gjitha bankat, pavarësisht nivelit të të ardhurave, statusit të punësimit dhe historikut të aftësisë paguese.

Për mbajtësit e kësaj llogarie, bankat duhet të ofrojnë disa shërbime bazike të pagesave pa aplikuar tarifa ose kundrejt një tarife të arsyeshme. Në veçanti, bankat duhet ofrojnë të gjitha shërbimet bazike të pagesave me tarifë zero, për kategoritë të cilët përfitojnë nga programet dhe politikat për skemat e ndihmës ekonomike dhe sociale sipas legjislacionit përkatës në Republikën e Shqipërisë.

Vitin e kaluar, numri i llogarive të bizneseve shënoi për të dytin vit radhazi një rritje të fortë. Në fund të vitit të kaluar, bizneset kishin pothuajse 379 mijë llogari bankare, në rritje me 30% krahasuar me një vit më parë.

Edhe numri i llogarive të jorezidentëve u rrit vitin e kaluar, por me ritme disi më të ngadalta krahasuar me llogaritë e subjekteve rezidente. Numri i përgjithshëm i tyre arriti në më shumë se 76 mijë, në rritje vjetore me 6.2%.

Llogaritë jorezidente përbëjnë rreth 1.8% të numrit të përgjithshëm të llogarive në bankat shqiptare. Llogaritë e jorezidentëve dominohen kryesisht nga individët.

Numri i llogarive bankare në Shqipëri kishte arritur rekordin e mëparshëm në vitin 2016, me pothuajse 3.5 milionë. Në periudhën 2016-2020, numri i tyre pati pësuar rënie të vazhdueshme, sidomos për shkak të uljes së numrit të bankave si rezultat i procesit të konsolidimit të sektorit. Megjithatë, pas vitit 2021, numri i llogarive ka nisur një tendencë e re në rritje, e nxitur nga ecuria e mirë e ekonomisë, lufta ndaj informalitetit dhe një përdorim në rritje i produkteve dhe shërbimeve bankare.

 

 

Veprimet bankare u rritën me 23%

Paralelisht me numrin e llogarive bankare, edhe përdorimi i kanaleve bankare të pagesave nga shqiptarët u rrit më tej vitin e kaluar.

Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, për vitin 2025, individët dhe bizneset kanë kryer më shumë se 59 milionë pagesa në rrugë bankare, në rritje me afërsisht 23% krahasuar me një vit më parë. Vlera totale e transaksioneve arriti në 7.6 trilionë lekë, në rritje me 18% në raport me vitin 2024.

 

 

Në numër veprimesh, peshën kryesore në veprimet bankare të shqiptarëve vazhdojnë ta zënë pagesat me karta, me rreth 67% të totalit, të ndjekura nga transfertat e kreditimit (pagesat) të iniciuara nga klientët nëpërmjet llogarive të tyre, me afërsisht 30% të totalit.

Rritja e volumit të pagesave të kryera nëpërmjet kanaleve bankare, përveçse efektet e zgjerimit të aktivitetit ekonomik, në parim është një tregues edhe për rritjen e formalizimit të ekonomisë.

Megjithatë, treguesit e tërthortë dëshmojnë se ekonomia shqiptare ende ka një nivel të lartë të përdorimit të parasë cash. Sipas të dhënave më të fundit të Bankës së Shqipërisë, paraja jashtë bankave përbën afërsisht 40% të agregatit monetar M2, që përafron ofertën totale të Lekut.

Kjo shifër është ndjeshëm më e lartë në raport me nivelet e Eurozonës (që e ka këtë raport në kufijtë e 10%) apo të vendeve fqinje të rajonit (ku raporti qëndron maksimalisht pranë kufirit të 20%).

 

66% e transfertave bëhen nëpërmjet internetit

Pagesat bankare po mbizotërohen gjithnjë e më shumë nga kanalet elektronike.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, nga rreth 17.5 milionë transferta të kryera nga klientët e sektorit bankar për tremujorin e tretë 2025, 11.5 milionë veprime në total, ose rreth 66% e tyre u kryen nëpërmjet kanaleve elektronike.

Krahasuar me një vit më parë, shqiptarët e rritën numrin e veprimeve bankare në distancë me 23% ose me 2.2 milionë veprime më shumë. Që nga viti 2020, numri i transaksioneve të home banking është rritur me pothuajse 180%.

Transfertat elektronike, megjithatë, ngelen ende në pakicë, të matura në vlerë.

Rreth 38% e vlerës së përgjithshme të transfertave për vitin 2025 u krye nëpërmjet internet banking/mobile banking. Vlera totale e veprimeve të bankingut në distancë për 2025 arriti në 2.73 trilionë lekë, në rritje me 14% krahasuar me një vit më parë.

Shifrat tregojnë se transfertat nëpërmjet internetit janë mbizotëruese sidomos në pagesat me vlerë më të vogël, ndërsa transfertat me vlera të mëdha, të lidhura kryesisht me bizneset kryhen në pjesën më të madhe në formë tradicionale, nga sportelet e bankave.

Përdorimi i kanaleve online është i rëndësishëm për të kursyer kohë, por edhe për të mundësuar një shfrytëzim më eficient të sporteleve të bankave, duke i shfrytëzuar këto sportele vetëm për marrjen e atyre shërbimeve dhe produkteve më të specializuara, ku prania fizike është ende e domosdoshme.

Aktualisht, të gjitha bankat tregtare në Shqipëri i ofrojnë shërbimet e internet banking. Kjo

nënkupton se çdo klient i sektorit bankar ka në dispozicion një kanal alternativ për kryerjen e pagesave, pa qenë nevoja për të shkuar domosdoshmërisht në degë.

Shërbimi i internet banking ofrohet nga të gjitha bankat tregtare në Shqipëri dhe numri i përdoruesve të shërbimit po rritet me ritme të shpejtë.

Në fund të vitit 2025, numri i llogarive bankare të lidhura me internetin arriti në 1.95 milionë, në rritje vjetore me 44%. Vlerësohet se tashmë 49% e llogarive bankare aktive janë të aksesueshme nga interneti, nga 39% që kishte qenë ky tregues në fund të vitit 2024 dhe më pak se 20% që ishte në vitin 2020.

Afërsisht 90% e numrit të llogarive bankare të rezidentëve të lidhura me internetin u takojnë individëve. Numri i llogarive të lidhura me internetin për individët u rrit me 45%, ndërsa për llogaritë e bizneseve, rritja ishte 39% më shumë krahasuar me një vit më parë.

 

 

BSH uli më tej komisionet e transfertave kombëtare

Përdorimi i pagesave nga kanalet elektronike është nxitur edhe nga lehtësitë tarifore të vendosura nga Banka e Shqipërisë, që parashikon komisione më të ulëta për transfertat e kryera nëpërmjet kanaleve elektronike, krahasuar me ato që kryhen në degë.

Në rregulloren e re “Për funksionimin e sistemit të klerimit të pagesave me vlerë të vogël – AECH”, miratuar në shtator të vitit të kaluar, Banka e Shqipërisë ka miratuar ndryshime që shtojnë edhe më shumë incentivat për kanalet elektronike të pagesave.

Për pagesat në nisje të iniciuara në formë elektronike, me vlerë më të vogël ose të barabartë me 40 mijë lekë, bankat nuk duhet të aplikojnë komisione. Më parë, vlera maksimale e përjashtuar nga komisionet për transfertat e kryera në formë elektronike (nëpërmjet shërbimeve të internet banking ose mobile banking) ishte 20 mijë lekë.

Për transfertat mbi 40 mijë lekë, deri në vlerën e 10 milionë lekëve, që kryhen në rrugë elektronike, komisioni maksimal i lejuar parashikohet në nivelin 0.005% të vlerës së transferuar. Për shembull, një transfertë e kryera me e-banking me vlerë 1 milion lekë nuk mund të ngarkohet nga bankat dhe institucionet financiare me një komision më të lartë se 50 lekë.

Ndërsa, për transfertat në formë letër (që kryhen në degë) me vlerë deri në 10 milionë lekë, komisioni maksimal i lejuar do të jetë 0.01%.

Institucioneve të pagesave u lejohet vendosja e një komisioni minimal të shprehur në vlerë absolute, me qëllim mbulimin e kostove për ofrimin e shërbimit. Kjo vlerë mund të jetë deri në 500 lekë për transfertat në degë dhe 50 lekë për transfertat elektronike (vetëm për ato transferta elektronike që kalojnë vlerën e 40 mijë lekëve).

Në total, komisionet për transfertat kombëtare deri në 10 milionë lekë nuk mund të kalojnë në asnjë rast vlerën e 1 mijë lekëve.

Përveç uljes së komisioneve, kuadri i ri rregullator u vendos bankave edhe detyrimin që transfertat kombëtare të finalizohen brenda ditës së punës. Me rregulloren e mëparshme, kryerja e transfertave kombëtare mes bankave të ndryshme kishte afat një ditë pune.

Nismat që kanë sjellë uljen e komisioneve të pagesave në përgjithësi (si për Lekun, ashtu edhe për Euron) kanë ulur kostot për klientët e sektorit bankar dhe përbëjnë një premisë për rritjen e përdorimit të kanaleve formale. Por, nga ana tjetër, këto masa do të japin një efekt negativ mbi bazën e të ardhurave nga komisionet të bankave tregtare.

 

Pagesat me kartë, për herë të parë kaluan tërheqjet cash në ATM

Pagesat me kartë bankare regjistruan përsëri rritje të fortë vitin e kaluar, duke arritur numrin dhe vlerën më të lartë historike.

Sipas statistikave nga Banka e Shqipërisë, gjatë vitit 2025, pagesat me kartë në terminalet POS (pikat elektronike të shitjes) arritën në 27.2 milionë, me një rritje prej 38.7% krahasuar me një vit më parë.

Në vlerë transaksionesh, pagesat me kartë vitin e kaluar arritën në 105.75 miliardë lekë, 27% më shumë krahasuar me vitin 2024.

Për vitin 2025, volumi i pagesave në terminale POS përbënte 17.5% të vlerës totale të veprimeve me karta, nga 16% që kishte qenë pesha e këtyre veprimeve një vit më parë.

Gjithashtu, vitin e kaluar, për herë të parë, numri i pagesave me kartë në terminale POS kaloi numrin e tërheqjeve cash të parasë në bankomate. Ky është një tregues mjaft domethënës i rritjes së përdorimit të pagesave jo cash në ekonominë shqiptare.

Pagesat me kartë në vitet e fundit janë nxitur sidomos nga shtimi i numrit të turistëve të huaj. Kërkesa e tyre për të paguar me kartë ka shtyrë një numër më të madh biznesesh të pranojnë pagesa me këto instrumente, duke krijuar njëkohësisht hapësirat për rritjen e aksesit dhe kulturës së pagesave jo cash edhe për një pjesë më të madhe të publikut vendas.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, numri i terminaleve POS për pranimin e pagesave me kartë në fund të vitit të kaluar arriti shifrën rekord prej në 31 263 njësi, në rritje me 27.7% krahasuar me një vit më parë.

Përveç kërkesës më të lartë të tregut, shtimi i numrit të terminaleve POS është nxitur edhe nga programi promovues i ndërmarrë nga njëri prej operatorëve më të mëdhenj globalë të pagesave me kartë, Mastercard. Programi i Mastercard, nëpërmjet bankave tregtare, ofroi instalimin e pajisjeve POS pa kosto dhe pa komisione transaksionesh për një periudhë fillestare, deri në vlera të caktuara limit.

Ndërsa numri i kartave bankare aktive të lëshuara nga sektori bankar shqiptar arriti në 1.65 milionë, në rritje me 9.4% krahasuar me një vit më parë. Numri i kartave të debitit arriti në 1.46 milionë, në rritje vjetore me 10%. Ky produkt ngelet dominues dhe përbën rreth 88% të numrit të përgjithshëm të kartave bankare.

Karta e debitit është një instrument bazë pagese, i lidhur me llogaritë rrjedhëse të bizneseve dhe individëve.

Viti 2025 riktheu rritjen edhe në segmentin e kartave të kreditit. Në fund të vitit të kaluar, sektori bankar raportonte pothuajse 120 mijë karta krediti aktive, me rritje vjetore prej 5.6%.

 

 

Depozitimet automatike të parasë në ATM u rritën me 110%

Depozitimi automatik i parasë në bankomate shënoi përsëri rritje të fortë vitin e kaluar.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se klientët e sistemit bankar kryen pothuajse 2.2 milionë depozitime të parasë në pajisjet ATM. Numri i depozitimeve u rrit me 109% krahasuar me një vit më parë. Ndërsa vlera totale e depozitimeve arriti në 104.8 miliardë lekë, me një rritje prej gati 110% krahasuar me një vit më parë.

Rritja e përdorimit të këtij shërbimi po shoqërohet edhe me zgjerimin e infrastrukturës së nevojshme për ofrimin e tij. Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri i pajisjeve ATM, që mundësonin depozitimin e parasë cash në fund të vitit 2025, arriti në 430, me një rritje prej 9% krahasuar me një vit më parë.

Më shumë se 39% e numrit të përgjithshëm të ATM-ve në vend ofrojnë shërbimin e depozitimit të parasë cash. Shtimi i ATM-ve me funksion depozitimin e parasë ka një rol të rëndësishëm për transformimin e shërbimeve bankare dhe për shkurtimin e kohës së marrjes së tyre nga publiku.

Veprimet me cash pjesërisht edhe sot ngelen një nga arsyet kryesore të fluksit të madh të klientëve në degët e bankave. Por, nga ana tjetër, pjesa më e madhe e veprimeve cash tashmë mund të kryhen nëpërmjet kanaleve alternative.

Në veçanti, automatizimi edhe i depozitimeve në cash nëpërmjet ATM-ve në vitet e fundit ka ndikuar në uljen e ngarkesës, pakësimin e radhëve dhe përdorimin e degëve të bankave vetëm për ato raste ku ofrimi i shërbimit nga stafi është i domosdoshëm.

Në fund të vitit të kaluar, sektori bankar shqiptar ofronte shërbim nëpërmjet 1091 ATM-ve aktive, në rritje me 8% krahasuar me një vit më parë.

Numri i ATM-ve pati rënë në periudhën 2015-2019, sidomos për shkak të uljes së numrit të degëve, por edhe për shkak të pakësimit të numrit të përgjithshëm të bankave tregtare.

Por, duke filluar nga viti 2020, edhe nën shtysën e pandemisë, bankat shtuan numrin e ATM-ve (kryesisht të vendosura në mjedise jashtë degëve), me qëllim lehtësimin e flukseve të operacioneve në sportele.

Një faktor tjetër që po nxit shtimin e numrit të ATM-ve në vitet e fundit është edhe turizmi. Rritja e fluksit të turistëve ka bërë të nevojshme shtimin e ATM-ve, ku turistët e huaj të kenë mundësi për të tërhequr para cash. ATM-të e vendosura jashtë degëve, në zonat turistike, zakonisht nuk ofrohen direkt nga bankat, por operohen sipas një modeli biznesi në partneritet me biznese të tjera, që zakonisht janë kompanitë që tregtojnë pajisjet ATM-të.

Paralelisht, shtimi i ATM-ve po shoqërohet edhe me përditësim të teknologjisë dhe të shërbimeve të ofruara prej tyre. Rritja e numrit të tyre duket se është ende e nevojshme për të plotësuar nevojat e një shoqërie me përdorim të lartë të parasë cash.

 

Këtë vit nis detyrimi për pajisjen me POS

Qeveria shqiptare, vitin e kaluar, shpalli objektivin për një ekonomi cashless brenda vitit 2030. Një objektiv i tillë nënkupton synimin për zhvendosjen e pjesës më të madhe të pagesave nga para fizike drejt kanaleve digjitale. Në ligjin për “Procedurat Tatimore”, të amenduar nga Kuvendi i Shqipërisë në fund të 2025, u vendos edhe detyrimi për pajisjen e bizneseve (me disa përjashtime) me terminal POS për pagesa elektronike.

Pajisja me terminalet POS për hotelet dhe strukturat akomoduese, sektorin e transportit dhe

për institucionet publike e shoqëri publike duhet të bëhet brenda datës 30 maj 2026, ndërsa për tatimpaguesit e tjerë, brenda datës 31 dhjetor 2026.

Megjithatë, një pjesë e madhe e bizneseve të vogla do të përjashtohet nga ky detyrim.

Konkretisht, do të përjashtohen nga detyrimi i pajisjes me terminal POS tatimpaguesit, që ushtrojnë aktivitet ekonomik në zonat, ku nuk ka mbulim me internet; tatimpaguesit, që përjashtohen nga detyrimi për të lëshuar faturë, sipas ligjit për faturën dhe sistemin e monitorimit të qarkullimit, si edhe tatimpaguesit, të cilët përmbushin njëkohësisht katër kriteret e mëposhtme: nuk janë subjekt i Tatimit mbi Vlerën e Shtuar; kanë përgjegjësi tatimore të Tatimit mbi të Ardhurat Personale nga biznesi; nuk kanë më shumë se një vendndodhje të ushtrimit të veprimtarisë së biznesit; kanë statusin kategorinë e punësimit “i vetëpunësuar i vetëm”.

Po në ligjin “Për procedurat tatimore”, është vendosur për herë të parë një kufi për pagesat cash të individëve, në shumën e 500 mijë lekëve. Gjithashtu, limiti për pagesat cash të bizneseve është ulur nga 150 mijë lekë në 100 mijë lekë.

Statistikat e Ministrisë së Financave tregojnë se paraja cash vazhdon të jetë dominuese në transaksionet e regjistruara ekonomike në vend. Në relacionin e ndryshimeve të propozuara në ligjin “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë”, raportohej se 90.6% e faturimeve midis bizneseve me individët bëhet me mënyrë pagese paranë fizike.

Pesha e transaksioneve në cash është më e ulët e shprehur në vlerë, me 64.2% të vlerës totale të transaksioneve të kryera mes bizneseve dhe individëve.

Megjithatë, duke pasur parasysh shkallën ende të lartë të informalitetit dhe moslëshimin e kuponit tatimor, sidomos te bizneset e vogla, pesha reale e transaksioneve në para cash është me siguri edhe më e lartë se niveli i regjistruar nga administrata tatimore.

Dominimi i parasë fizike është i lidhur me faktorë të shumtë, duke filluar nga informaliteti dhe evazioni fiskal, niveli modest i edukimit financiar apo perceptimi se format alternative të pagesave janë më të kushtueshme, pa vendosur shpesh në balancë kostot dhe përfitimet e secilës formë pagese.

Pavarësisht tendencave pozitive në përdorimin e instrumenteve alternative të pagesave, të dhënat tregojnë se Shqipëria ngelet një ekonomi me përdorim shumë të lartë të parasë fizike në transaksionet ekonomike, krahasuar me ekonomitë më të zhvilluara. Një anketë e kryer nga Banka Qendrore Europiane (ECB) tregoi se në Eurozonë, shkalla e përdorimit të parasë cash në transaksionet ekonomike në vitin 2024 ishte 52%.

 

Gati ulja e komisioneve për pagesat në POS, por për bankierët kjo mund të dëmtojë zhvillimin e tregut

Banka e Shqipërisë po përgatit ndërhyrjen e radhës në komisionet e pagesave, që pritet të nxisë më shumë pagesat me kartë në ekonominë shqiptare.

Një nga arsyet që frenon bizneset, sidomos ato më të vogla, për të pranuar pagesa me kartë është edhe kostoja e transaksionit. Kjo kosto është e ndryshueshme, por mund të arrijë deri në 2.5 – 3%. Edhe për këtë arsye, shumë biznese të vogla nuk kanë shumë dëshirë të pranojnë pagesa me kartë, megjithëse mund të disponojnë terminale POS për këtë qëllim. Në rastet kur klienti këmbëngul për këtë alternativë, shpesh bizneset ia ngarkojnë atij komisionin e pagesës, duke ia shtuar çmimit të produktit ose shërbimit.

Në një masë të madhe, vlera totale e komisionit përcaktohet nga tarifat e skemave të pagesave me kartë, kryesisht Visa dhe Mastercard. Në vitin 2015, Komisioni Europian vendosi nën rregullim këto tarifa (interchange fees), duke përcaktuar një nivel maksimal prej 0.2% për pagesat me kartë debiti dhe 0.3% për pagesat me kartë krediti. Banka e Shqipërisë ka vendosur të adoptojë këtë rregullore, si pjesë e procesit të përafrimit të legjislacionit me Bashkimin Europian.

Vendosja e limiteve mbi këtë element të kostos pritet të sjellë një ulje të ndjeshme të komisionit total që paguajnë tregtarët për shitjet me kartë. Banka e Shqipërisë vlerëson se komisionet do të ulen në nivelin e 1% të transaksionit.

Gjithashtu, Banka e Shqipërisë do të ndalojë praktikën e përcjelljes së komisioneve nga tregtarët te klientët që kryejnë blerje me kartë.

Ulja e komisioneve për pranimin e pagesave me kartë pritet të ketë ndikim të rëndësishëm në përdorimin e cash për transaksionet ekonomike. Një akses më i gjerë në pagesat me kartë gjithashtu do të lehtësonte pagesat sidomos nga turistët e huaj, që shpesh detyrohen të përdorin tërheqjet cash në ATM-të e zonave turistike, shërbim ky që për nga natyra e vet është i kushtueshëm.

Valentina Semi, zëvendësdrejtore e Departamentit të Pagesave në Bankën e Shqipërisë, shpjegoi për “Monitor”, se banka qendrore ka planifikuar edhe një ndërhyrje direkte në komisionet e skemave të pagesave me kartë.

Ulja e këtyre komisioneve do të bëjë që, në total, komisionet që paguajnë tregtarët të jenë më të ulëta, me qëllim nxitjen e rritjes së mëtejshme të pagesave me kartë.

“Ne do të ndërhyjmë edhe te komisionet që bankat aplikojnë te tregtarët, për atë pjesë të komisioneve që ato ndajnë nëpërmjet njëra-tjetrës, pra, atyre që emetojnë kartën dhe atyre që ofrojnë shërbimin e pagesës me POS. Një pjesë e komisioneve që paguan tregtari lidhet me këto komisione.

Ne do të vendosim tavane të njëjta me Bashkimin Europian, në nivelin 0.2% për kartat e debitit dhe 0.3% për kartat e kreditit. Kjo sigurisht që do të reduktojë komisionin final që paguan tregtari. Mendojmë që afërsisht, komisioni mund të shkojë në nivelin e 1%, nga rreth 2% që është aktualisht, në rastin më të mirë”, thotë ajo.

Megjithatë, kjo lëvizje nuk është mirëpritur nga bankat tregtare. Përfaqësues të tyre mendojnë se kufizimi i komisioneve do të dëmtojë tregun, sepse do të ulë incentivat për të investuar dhe do të kufizojë aksesin e publikut në instrumentet alternative të pagesave.

Për këtë çështje, “Monitor” iu drejtua edhe përfaqësive të kompanive Visa dhe Mastercard, por kërkesa për një intervistë nuk mori përgjigje prej tyre.

 

Risia e radhës, pagesat e shpejta

Projekti i radhës madhor i Bankës së Shqipërisë në fushën e pagesave është edhe ai instant payments, ose i pagesave të shpejta. Ky projekt parashikon klonimin e sistemit TIPS të përdorur nga Banka e Italisë, sipas një marrëveshjeje të arritur mes palëve.

Ky sistem jo vetëm do të mundësojë kryerjen e transfertave pothuajse në kohë reale, por do t’u hapë rrugën edhe produkteve të reja, që do të konkurrojnë pagesat me kartë. Ngritja e këtij sistemi do të krijojë hapësira për një përdorim të gjerë të pagesave me QR Code.

Gjenerimi i QR Code do të jetë i unifikuar, do të jetë një sistem i centralizuar dhe do të mundësojë shfaqjen e tij në çdo aplikacion, pavarësisht se cili institucion e përdor. Me një skanim të thjeshtë, mundësohet kryerja e pagesës për disa sekonda.

Ngritja e sistemit TIPS ka si afat paraprak qershorin e vitit 2026, megjithatë nga puna e deritanishme në Bankën e Shqipërisë mendohet se ky afat mund të jetë pak ambicioz.

Fakti që rishtazi në projekt ka hyrë edhe një vend tjetër i Ballkanit Perëndimor, Maqedonia e Veriut, mund të bëjë që këto afate të rishikohen. Procesi është kompleks sepse nuk përfshin vetëm Bankën e Shqipërisë, por kërkon investime dhe zhvillim kapacitetesh edhe për bankat tregtare.

Sipas parashikimeve të fundit të Bankës Qendrore, përdorimi i sistemit të pagesave të shpejta mund të fillojë në vjeshtën e vitit 2026.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post Fillon SEPA, kanalet digjitale dominojnë pagesat bankare appeared first on Revista Monitor.

Intervistë me Andi Ballta, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës Amerikane të Investimeve (ABI Bank)

 

Projektet në turizëm, ndërtim dhe energji pritet të vazhdojnë të ndikojnë pozitivisht në sistemin bankar. Andi Ballta, Drejtor i Përgjithshëm i ABI Bank, thotë për “Monitor” se të ardhurat nga turizmi kanë nisur të mundësojnë fillimet e një diversifikimi ekonomik në Shqipëri, ku sipërmarrës në turizëm janë diversifikuar në energji apo prodhim.

Sipas tij, turizmi ka ciklet e veta të rritjes që mund të shkojnë deri në 60 vjet dhe Shqipëria është në fillim të fillimit në këto cikle. Ai thekson se modeli i zhvillimit ekonomik bazuar mbi turizëm, energji dhe ndërtim është shumë më konkurrues dhe realist për periudhën afatmesme dhe duhet mbështetur.

Z. Ballta mendon se tipologjia e sfidave për sektorin bankar ka ndryshuar, e lidhur kjo me çështje si ulja e mëtejshme e borxhit publik, problemet në infrastrukturë, vonesat në gjykata dhe suficiti i padobishëm fiskal.

Ai shprehet se sektori i turizmit ka nevojë për investime më të mëdha publike për të përmirësuar gjendjen e rrugëve, kanalizimeve dhe të shërbimeve të furnizimit me energji dhe ujë. Ndërkohë, z. Ballta sugjeron një zgjerim të fokusit të reformës në drejtësi në çështje komerciale dhe të pronësisë.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Në vitin 2025, ABI Bank vazhdon të raportojë shifra rekord në rritjen e aseteve, depozitave, fitimit dhe kthimit nga kapitali. Për herë të parë, ABI kalon nivelin e 100 milionë eurove në të ardhura dhe për të disatin vit radhazi raporton normën më të lartë të fitimit në sistemin bankar me mbi 30%.

Gjithashtu, ABI për shumë vite raporton nivelin më të ulët të kredive të këqija në industrinë bankare shqiptare.

Bashkimi i ABI me NOA në nëntor 2025 përbën risi në tregun bankar, pasi për herë të parë një kompani financiare (NOA) e blerë nga një bankë (ABI) do të vazhdojë të mbajë të pandryshuar brandin e saj, ndërkohë që është pjesë e bankës.

Tashmë, si NOA, ashtu dhe ABI, kanë filluar të përfitojnë nga avantazhet konkurruese të njëra-tjetrës dhe në vitin 2027 parashikojmë dyfishim të fitimit neto të NOA-s krahasuar me fitimin e NOA-s përpara bashkimit me ABI-n.

Trinomi ABI, NOA dhe Tranzit krijon një ofertë të re në tregun bankar shqiptar, të ngjashëm me tregjet më të zhvilluara bankare. Grupi financiar rreth dhe nën ABI Bank vazhdon të thellojë dhe të zgjerojë marrëdhënien me një bazë klientele që po u afrohet 100 mijë klientëve, ndërkohë që personeli po u afrohet 1000 punonjësve.

Niveli maksimal i kreditimit të ABI po i afrohet 40 milionë eurove dhe 80 milionë euro për projekte të caktuara infrastrukture. Kjo ka krijuar një mundësi reale që shumë projekte të rëndësishme në fushën e infrastrukturës, e turizmit dhe të energjisë të mund të strukturohen dhe të financohen në kohë rekord, falë besimit të klientëve të ABI dhe aftësisë analizuese tejet të përparuar të ABI.

Suksesi i ABI gjatë 2025 është në linjë me suksesin e ekonomisë shqiptare dhe sistemit bankar.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe të punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Një fakt domethënës për vitin 2025 është se ABI dhe NOA e mbyllën vitin me 63 degë duke krijuar kështu rrjetin e dytë më të madh të degëve në sistemin bankar në vend.

Shumë klientë privatë dhe ente shtetërore do të kenë një mundësi më shumë për mbulim mbarëkombëtar të shërbimeve më të sofistikuara financiare kredidhënëse, depozituese dhe transferuese, si për korporata të mëdha, biznese të mesme apo dhe ente shtetërore të pushtetit qendror dhe lokal.

Gjatë 2026-s, ky rrjet do të përmirësohet, duke harmonizuar mundësitë e ofruara nga digjitalizimi, ndërkohë që do të vazhdojë të jetë parësor kontakti i drejtpërdrejtë me klientët. ABI do të vazhdojë ta trajtojë digjitalizimin në përputhje me nevojat e klientelës së vendit, pa krijuar ulje të njohjes të klientit.

Rrjeti i zgjeruar mbarëkombëtar i degëve (ABI NOA) do të shtojë mundësi bankimi në Bilisht, Kukës, Dibër dhe do të dyfishojë rrjetin ekzistues në qytetet e Tiranës, Durrësit, Vlorës, Fierit, Sarandës, Lezhës dhe më tej.

 

Në vijim të një cikli konsolidimi që zgjati rreth një dekadë, në vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive në Shqipëri pritet të rritet për herë të parë pas 20 vjetësh. Besoni se ndodhemi në fillimet e një cikli të ri zgjerimi të bankave në treg apo në afat të gjatë, sistemi bankar do t’i kthehet përqendrimit dhe konsolidimit?

Për sa i përket konsolidimit të sistemit bankar, mendojmë se ka shumë zhurmë dhe pak zhvillim. Tregu bankar në Shqipëri është shumë konkurrues, ndërkohë që është ende i vogël. Gjithsesi, ashtu si e pamë dhe në rastin e NOA-s, pritshmëritë e shitësve potencialë janë shumë më të larta dhe kohët kur asetet financiare ishin lirë në Shqipëri kanë kaluar.

 

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë vendosi për herë të parë disa kufizime direkte në huadhënien për blerjen e pasurive të paluajtshme rezidenciale, por sërish kredia në këtë segment vazhdoi rritjen me ritme të larta. Si i vlerësoni rreziqet e lidhura me ekspozimin në tregun e pasurive të paluajtshme dhe si do t’i përballonte sektori efektet e një krize të mundshme në këtë treg?

Për sa u përket zhvillimeve rezidenciale, pozicionimi i rregullatorëve është korrekt dhe në linjë me praktikat më të mira botërore.

Gjithsesi, zhurma në media rreth “flluskës” (përcaktimi i saktë i flluskës është shitje masive e apartamenteve nga rënia e çmimeve) vazhdon të jetë e pasaktë dhe në kundërshtim të qartë me të dhënat ekonomike nga vendi të raportuara si nga Banka Qendrore ashtu dhe nga institucionet ndërkombëtare (FMN, Banka Botërore, Moody’s, S&P).

Derisa Shqipëria të vazhdojë të ketë kohë me diell dhe temperatura të larta nga maji në tetor, rritje dhe përmirësim të infrastrukturës, nivel të ulët borxhi mbi depozita, nivel të lartë pjesëmarrjeje të kapitalit, interesim të diasporës për bregdetin dhe pozicionim të favorshëm kontraktual të ndërtuesve ndaj blerësve, ne nuk shikojmë asnjë rrezik sistemik flluske që vjen nga ndërtimi.

I vetmi ndryshim i pritshëm në 24 muajt e ardhshëm, në opinionin tonë, është se liberalizimi i ofertës së lejeve dhe mungesa e infrastrukturës do të krijojë presion ulës në ritmin e rritjes së çmimeve në disa nga tregjet e shtrenjta të bregdetit dhe Tiranës.

Pritshmëritë pozitive të turizmit për 2026, si dhe investimeve të huaja kapitale në ndërtim (kryesisht nga diaspora) do të vazhdojnë të krijojnë presion negativ ndaj Euros, që ne presim të vazhdojë të ketë trend në rënie gjatë këtij viti.

Hapja e aeroportit të Vlorës do të sjellë rritje tjetër të sektorit të turizmit dhe rritjes së çmimit të ndërtimeve në Jug. Ne mendojmë se rritja e turizmit në 2025 do të kishte qenë më e madhe, në qoftë se do të ishte hapur aeroporti i Vlorës, pasi të dhënat nga operatorët turistikë janë se TIA po operon me kapacitet të plotë.

Tashmë që Shqipëria është e njohur dhe e pëlqyer si destinacion turistik, aksesi i lirë dhe i shpejtë i turistëve është i ndërlidhur drejtpërdrejt me rritjen e turizmit.

Për momentin, ne mendojmë se ekonomia shqiptare do të prekej më shumë nga situata financiare e kompanive ajrore (Ryan Air, Wizz Air apo Easy Jet) se sa nga mbindërtimi. Ndërkohë, zgjatja e konfliktit në Gjirin Persik mund të krijojë një rritje të çmimeve të biletave të kompanive ajrore nga rritja e çmimit të naftës dhe për pasojë, një ulje modeste të prurjeve të turizmit.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Projektet e turizmit, energjisë dhe infrastrukturës kanë mundësuar rritjen e shëndetshme ekonomike dhe sistemi bankar ka mbështetur këta sektorë me potencial shumë të madh. Vlerësimi i Moody’s dhe S&P, si dhe raportet e FMN-së dhe Bankës Botërore vazhdojnë të validojnë në mënyrë konsistente rritjen e shëndetshme ekonomike të vendit dhe sistemit bankar.

Ne nuk shikojmë asnjë problem me mbështetjen e rritjes ekonomike kryesisht te turizmi, në krahasim me industritë e tjera. Të ardhurat nga turizmi kanë nisur të mundësojnë fillimet e një diversifikimi ekonomik në Shqipëri, ku sipërmarrës në turizëm janë diversifikuar në energji apo prodhim.

Po ashtu, sipërmarrës në turizëm apo prodhim janë diversifikuar në bujqësi apo infrastrukturë. Turizmi ka ciklet e veta të rritjes që mund të shkojnë deri në 60 vjet.

Shqipëria është në fillim të fillimit në këto cikle. Prandaj potenciali i turizmit as nuk ka nisur të ndihet në Shqipëri. Modeli i zhvillimit ekonomik bazuar mbi turizëm, energji dhe ndërtim është, pra, shumë më konkurrues dhe realist për periudhën afatmesme dhe duhet mbështetur.

Thellimi i aktivitetit të bankave me njohje të thellë lokale dhe drejtimi i sindikatave bankare prej tyre vazhdon të jetë një nga risitë më domethënëse të dy viteve të fundit që presim të zgjerohet dhe thellohet më tej në të ardhmen.

Pjesa bankare me njohje të thella të nevojave dhe mundësive lokale do të shkundë nivelin e përtacisë në disa segmente të tregut bankar, të krijuar nga një iluzion i pasaktë i aftësive menaxhuese të parasë në tregje të huaja, ku avantazhi konkurrues i bankave shqiptare është përgjithësisht tejet i pamjaftueshëm.

Ekonomia shqiptare ka më shumë mundësi dhe nevoja për kreditim, se sa menaxherë asetesh globale pa asnjë avantazh konkurrues në tregjet ndërkombëtare. Kjo do të rrisë kreditimin në vend dhe do të krijojë siguri më të lartë te depozituesit.

Lehtësimi i kushteve të kreditimit të veprave të mëdha infrastrukturore në vitin 2025 ishte një vendim i rëndësishëm që, për mendimin tonë, duhet të shtyhet në kohë dhe të thellohet e zgjerohet në industri të tjera strategjike, për sa kohë që parashikimet e rritjes ekonomike, kapitalizimi i sistemit bankar dhe niveli i kredive të këqija janë në nivele shumë të shëndetshme.

Një pjesë e sistemit bankar shqiptar dhe rregullatorët kanë treguar se dinë të lexojnë dhe shikojnë përtej rekomandimeve historikisht të pasakta apo të vonuara. Nevojat e infrastrukturës në Shqipëri vazhdojnë të jenë shumë të mëdha dhe të domosdoshme (sidomos për tregun e turizmit).

Problemet me përmirësimin e furnizimit të ujit, kanalizimeve, dritave dhe rrugëve janë mjaftueshëm të rëndësishme për turizmin dhe popullsinë, për të krijuar riorientim drejt pjesës më të aftë të inxhinierisë botërore (njësoj si në rastin e arkitektëve) në projektim, zbatim dhe monitorim të veprave infrastrukturore.

Ulja e mëtejshme e normave të interesit të bonove qeveritare do vazhdojë të mbajë të hapur diskutimin e bonove korporative dhe do të shtyjë bankat të pranojnë fitim më të ulët, përqendrim në kreditim apo ekspozim më të madh në tregjet e huaja, ku aftësitë konkurruese janë të kufizuara. Do të jetë çështje kohe, deri sa të korrigjohet keqpozicionimi vetëpërjashtues nga bonot e thesarit korporatave, si i kompanive lider në vend, ashtu dhe i investitorëve në bono thesari.

Sistemi bankar ka nevojë për një zgjerim të fokusit të reformës në drejtësi në çështjet komerciale dhe të pronësisë. Përtej rëndësisë së padiskutueshme politike dhe të integrimit europian të reformës në drejtësi, pjesa komerciale që prek kjo reformë është më pak se 1 për qind e vlerës pasurore në Shqipëri.

Ka disa metodologji që përcaktojnë vlerën e pasurisë së një vendi. Metoda më e thjeshtë është shumëzimi i produktit bruto vjetor me 7-10 herë. Kjo do ta çonte vlerësimin e aseteve në Shqipëri mbi 300 miliardë euro. Ndërkohë që fokusi social vazhdon të jetë ndikimi i reformës së drejtësisë në politikë, ky ndikim edhe në rastin më ekstrem, është disa qindra miliona euro.

Nga ana tjetër, pjesa jopolitike që prek sistemi i drejtësisë është qindra miliarda euro. Problemet që has sistemi bankar dhe pjesa më e gjerë e popullsisë me vonesat në procesin e gjykimit të çështjeve komerciale apo të pronësisë janë me ndikim shumë më të lartë ekonomik dhe afatgjatë.

Rritja e madhe ekonomike e 10 viteve të fundit ka mitiguar disi problemet që sistemi bankar ka me vonesat në gjykimin e çështjeve komerciale. Gjithsesi, çdo ngadalësim i rritjes ekonomike do të nxirrte shumë shpejt në pah problemet e sistemit të drejtësisë me vonesat në çështjet komerciale dhe pasurore.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “ABI Bank, pas bashkimit me NOA, ka rrjetin e dytë më të madh të degëve në sistemin bankar” appeared first on Revista Monitor.

Intervistë me Flutura Veipi, Drejtore e Përgjithshme e Union Bank

 

Në vitin 2026 pritet që fokusi i sektorit bankar të zhvendoset nga rritja drejt cilësisë së saj.

Flutura Veipi, Drejtore e Përgjithshme e Union Bank, thotë për “Monitor” se mjedisi konkurrues dhe ngushtimi i marzheve kërkojnë që bankat të diversifikojnë burimet e të ardhurave dhe të rrisin efikasitetin operacional.

Gjithashtu, ajo thekson se struktura e kreditimit kërkon  balancim më të mirë.

Sektorët e ekonomisë nuk kanë shumë diversifikim, me një përqendrim të lartë në investime në pasuri të paluajtshme dhe sektorë të lidhur ngushtë me turizmin, të cilët mund të jenë sezonalë dhe të ndjeshëm ndaj zhvillimeve në tregje më të gjera, siç janë konfliktet dhe pasojat inflacioniste që burojnë prej tyre.

Transformimi digjital, sipas saj, do të vazhdojë të jetë përparësi strategjike, duke ndërthurur cilësinë e shërbimit ndaj klientit, paralelisht me një vëmendje të shtuar ndaj sigurisë kibernetike, e cila po bëhet komponent kritik i besimit dhe i qëndrueshmërisë në sektor.

Znj. Veipi thekson se suksesi në këtë fazë nuk do të përcaktohet vetëm nga rritja, por nga aftësia për të ndërtuar një model të qëndrueshëm dhe të balancuar në afatgjatë.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Viti 2025 për sektorin bankar shqiptar përfaqëson një moment zhvillimi me elemente reflektuese për orientimin e ardhshëm, pasi tregu po hyn në një fazë më konkurruese dhe më selektive në rritje.

Sinjalet e marra për hyrje të aktorëve të rinj, pas një periudhe të gjatë konsolidimi, treguan se dinamika e tregut po ndryshon dhe se standardet e konkurrencës po rriten.

Në këtë kontekst, Union Bank e ka mbyllur vitin duke ruajtur dhe duke konsoliduar pozicionin e saj në treg, me një peshë prej rreth 5.3% në totalin e aseteve të sektorit bankar, 6.3% në portofolin e kredive dhe rreth 4.8% në depozita.

Performanca jonë, gjithmonë më e lartë se mesatarja e tregut, na ka lejuar të fitojmë pjesë tregu, duke krijuar çdo vit sfida pozitive dhe shtytëse për ne.

Rezultati financiar është shumë i kënaqshëm: ROE e bankës për vitin 2025 është 16.6% (krahasuar me tregun 15.6%), çka na mundëson një rritje të qëndrueshme edhe për vitin 2026, si dhe siguron një mirëkapitalizim dhe mundësi për të mbështetur modernizimin e shërbimeve tona dhe të infrastrukturës, për të qenë një bankë e sigurt për klientët tanë.

2025-a shënoi një periudhë që konfirmoi se tregu po hyn në një fazë më të matur, ku diferenca nuk do të përcaktohet nga madhësia, por nga cilësia e vendimmarrjes, fokusimi strategjik dhe aftësia për t’u përshtatur me një realitet më kompleks.

Rritja e përgjithshme mbetet relativisht e qëndrueshme, me një strukturë asetesh të mirëdiversifikuar dhe një kreditim të balancuar mes kredive ndaj individëve dhe aktiviteteve tregtare.

Ne qëndrojmë të plotësuar në ofertën tonë financiare për një gamë të gjerë klientele, duke qenë një faktor mbështetës në realizimin e planeve të tyre, si personale ashtu edhe të biznesit, duke i analizuar me fleksibilitet, shpejtësi dhe standard të lartë çdo klient.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Në pamje të parë, zhvillimet në sektor mund të duken kontradiktore: nga njëra anë kemi një avancim të shpejtë të digjitalizimit, ndërsa nga ana tjetër, rrjeti fizik jo vetëm që nuk reduktohet, por në disa raste edhe zgjerohet.

Procesi historik ka treguar se qenia njerëzore ka nevojë për të dyja: si për kontaktin fizik, për këshillim dhe procese që kanë në thelb besimin, ashtu edhe për informacion cilësor, në momentet kur klienti duhet të marrë vendime.

Kjo kërkon një partneritet që mbështetet edhe te kontakti fizik dhe, si pasojë, te prania ndaj klientëve.

Në të njëjtën kohë, klienti kërkon shpejtësi dhe akses në shërbime në çdo kohë për kryerjen e transaksioneve. Sot kjo qasje është kurorëzuar në një terminologji të re të sektorit, “Phygital”, që pasqyron qartë nevojën për të operuar me të dy kanalet e shërbimit.

Kjo i shton një sfidë tjetër sistemit: të qenët eficient dhe produktiv.

Ne ruajmë rrjetin tonë fizik, duke e zgjeruar atë (jemi duke hyrë në Gjirokastër), pasi vendi ka pësuar një transformim pas periudhës së Covid-it në vlerën që kanë marrë qytetet. Kjo ndodh edhe pse demografia është nën presion negativ, për shkak të tendencës së viteve të fundit në qytetet e vogla.

Në të njëjtën kohë, ne kemi investuar në mënyrë të qëndrueshme në transformimin digjital të bankës. Union Bank tashmë ka lançuar një platformë të përditësuar digjitale, e cila ofron një përvojë më të avancuar dhe intuitive si për individët, ashtu edhe për bizneset.

Qëllimi ynë ka qenë ridizajnimi i gjithë eksperiencës së klientit, nga aksesueshmëria te shpejtësia dhe personalizimi i shërbimeve.

Gjithashtu, përmes pajisjeve për depozitime cash (ATM dhe Vivex), ne kemi zgjeruar më tej mundësitë e arkëtimeve dhe tërheqjeve në formatin Banking 24H, si dhe kemi shtuar rrjetin e POS dhe e-commerce, për t’u ofruar klientëve tanë biznese më shumë mundësi për të pranuar pagesa elektronike.

Paralelisht, kemi prezantuar edhe platformën e re Union Change, një hap i rëndësishëm në drejtim të inovacionit dhe zgjerimit të shërbimeve tona digjitale. Kjo platformë është një treg ku klientët e bankës mundësojnë këmbim në kohë reale ndërmjet ofertuesve dhe kërkuesve për këmbime.

 

Në vijim të një cikli konsolidimi që zgjati rreth një dekadë, në vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive në Shqipëri pritet të rritet për herë të parë pas 20 vjetësh. Besoni se ndodhemi në fillimet e një cikli të ri zgjerimi të bankave në treg apo në afat të gjatë, sistemi bankar do t’i kthehet përqendrimit dhe konsolidimit?

Zhvillimet që po shohim aktualisht në tregun bankar shqiptar janë  reflektim i një faze natyrore evolucioni. Pas një periudhe të gjatë konsolidimi, interesi për hyrje të reja apo zgjerim aktiviteti është një tregues pozitiv i besimit ndaj stabilitetit të sistemit dhe potencialit të ekonomisë shqiptare.

Në këtë kuptim, rritja e numrit të aktorëve mund të sjellë  impuls të ri konkurrues, duke nxitur inovacionin, përmirësimin e shërbimeve dhe një orientim më të theksuar drejt klientit. Për Union Bank, kjo përkthehet në një mjedis më dinamik, ku fleksibiliteti dhe fokusimi strategjik bëhen edhe më të rëndësishëm.

Nga ana tjetër, është e rëndësishme të theksohet se sektori bankar operon mbi disa faktorë strukturorë që mbeten të qëndrueshëm në kohë. Kërkesat për kapital, investimet në teknologji dhe standardet rregullatore janë në rritje të vazhdueshme dhe kërkojnë kapacitete të konsiderueshme për t’u përballuar.

Në këtë kontekst, pa përjashtuar faza më dinamike në afat të shkurtër, është e natyrshme që në afat më të gjatë, tregu të ruajë një nivel të caktuar përqendrimi, i cili garanton stabilitet dhe efikasitet operacional.

Në fund të fundit, më shumë sesa numri i bankave, ajo që ka rëndësi është cilësia e konkurrencës dhe aftësia e sektorit për të mbështetur zhvillimin ekonomik në mënyrë të qëndrueshme. Në këtë drejtim, çdo zhvillim që rrit standardet dhe zgjeron mundësitë për klientët është një hap në drejtimin e duhur.

 

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë vendosi për herë të parë disa kufizime direkte në huadhënien për blerjen e pasurive të paluajtshme rezidenciale, por sërish kredia në këtë segment vazhdoi rritjen me ritme të larta. Si i vlerësoni rreziqet e lidhura me ekspozimin në tregun e pasurive të paluajtshme dhe si do t’i përballonte sektori efektet e një krize të mundshme në këtë treg?

Rritja e kreditimit në segmentin e pasurive të paluajtshme është reflektim i zhvillimeve pozitive në ekonomi dhe kërkesës së qëndrueshme në treg. Megjithatë, kjo kërkon një qasje të balancuar dhe të kujdesshme nga  bankat. Për ne, fokusi mbetet te cilësia e portofolit dhe diversifikimi i tij.

Rreziku nuk lidhet vetëm me nivelin e ekspozimit, por me përqendrimin dhe standardet e kreditimit.

Masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë janë në drejtimin e duhur dhe kontribuojnë në ruajtjen e stabilitetit të sistemit. Aktualisht, sektori bankar paraqitet i qëndrueshëm, me nivele të ulëta të kredive me probleme dhe bazë të fortë kapitali.

Në këtë kontekst, edhe në rast të një korrigjimi të mundshëm, sektori duket i përgatitur për ta përballuar atë, për sa kohë ruhet disiplina në kreditim dhe një qasje e kujdesshme ndaj rrezikut.

Pas këtyre ndryshimeve, në Union Bank nuk pati rënie të dukshme kreditimi në këtë produkt, kjo pasi banka ka qenë e kujdesshme në përqasje dhe para se këto masa të merrnin efekt.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Në vitin 2026 pritet që fokusi të zhvendoset nga rritja drejt cilësisë së saj. Sfida e përfitueshmërisë mbetet thelbësore. Mjedisi konkurrues dhe ngushtimi i marzheve kërkojnë që bankat të diversifikojnë burimet e të ardhurave dhe të rrisin efikasitetin operacional.

Gjithashtu, struktura e kreditimit kërkon një balancim më të mirë.

Sektorët e ekonomisë nuk kanë shumë diversifikim, me një përqendrim të lartë në investime në pasuri të paluajtshme dhe sektorë të lidhur ngushtë me turizmin, të cilët mund të jenë sezonalë dhe të ndjeshëm ndaj zhvillimeve në tregje më të gjera, siç janë konfliktet dhe pasojat inflacioniste që burojnë prej tyre.

Kjo rrit përgjegjësinë e bankës për të qenë gjithmonë dy hapa përpara dhe për të reaguar me shpejtësi.

Diversifikimi, si në bazën e klientëve ashtu edhe në strukturën e aseteve, mbetet baza më e fortë për të siguruar rritje të qëndrueshme. Njëkohësisht, përmirësimi i vazhdueshëm i proceseve dhe teknologjisë, gjithmonë duke dëgjuar zërin e klientit, është thelbësor.

Dua të theksoj transformimin digjital, i cili do të vazhdojë të jetë përparësi strategjike. Për Union Bank, avantazhi konkurrues do të vijë gjithnjë e më shumë nga shpejtësia e adaptimit dhe cilësia e shërbimit ndaj klientit, paralelisht me një vëmendje të shtuar ndaj sigurisë kibernetike, e cila po bëhet  komponent kritik i besimit dhe qëndrueshmërisë në sektor.

Në fund, menaxhimi i rrezikut në një mjedis gjithnjë e më kompleks mbetet një element thelbësor. Suksesi në këtë fazë nuk do të përcaktohet vetëm nga rritja, por nga aftësia për të ndërtuar një model të qëndrueshëm dhe të balancuar në afatgjatë.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Fokusi i sektorit bankar të zhvendoset nga rritja drejt cilësisë” appeared first on Revista Monitor.

Intervistë me Bozhidar Todorov, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës së Parë të Investimeve Shqipëri (Fibank)

 

Hyrja e aktorëve të rinj do të forcojë konkurrencën në tregun bankar dhe do të jetë një shtysë për më shumë inovacion në sektorin bankar.

Bozhidar Todorov, Drejtor i Përgjithshëm i Fibank, thotë për “Monitor” se ky mjedis do t’u kërkojë bankave të inovojnë vazhdimisht, të diferencojnë ofertat e tyre dhe të ofrojnë vlerë të shtuar për klientët.

Ai thekson se përshpejtimi i vazhdueshëm i transformimit digjital do të kërkojë investime të konsiderueshme në teknologji, siguri kibernetike dhe inovacion. Në një mjedis të tillë, bankat do të duhet të përgjigjen shpejt ndaj pritjeve në zhvillim të klientëve, duke ruajtur standardet më të larta të sigurisë, besueshmërisë dhe të qëndrueshmërisë operacionale.

Në të njëjtën kohë, zhvillimet rregullatore dhe përputhja me kornizat financiare europiane do të mbeten përparësi, veçanërisht ndërsa Shqipëria përparon më tej në procesin e saj të integrimit europian.

Pajtueshmëria, transparenca dhe menaxhimi i riskut do të vazhdojnë të luajnë rol qendror në formësimin e vendimeve strategjike në të gjithë sektorin.

Së fundmi, ai e vendos theksin te financat e qëndrueshme dhe huadhënia e përgjegjshme. Z. Todorov mendon se bankat priten të luajnë një rol jetësor në mbështetjen e zhvillimit ekonomik, promovimin e nismave të gjelbra dhe nxitjen e përfshirjes financiare, duke kontribuar në rritjen afatgjatë dhe të ekuilibruar.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Gjatë vitit 2025, Fibank Albania pati një performancë të fortë, duke rritur ndjeshëm pjesën e saj të tregut në të gjithë komponentët kryesorë. Totali i aseteve u rrit me gati 25%, shkalla më e lartë e rritjes në sistemin bankar, ndërsa si kreditë ashtu edhe depozitat u zgjeruan me më shumë se 22% secila. Këto rezultate e bëjnë vitin 2025 një nga vitet më të suksesshme në historinë e Bankës.

Ne gjithashtu zgjeruam praninë tonë fizike duke hapur dy degë të reja në Kamëz dhe Kavajë, qytete që kanë demonstruar zhvillim të dukshëm ekonomik në vitet e fundit dhe ofrojnë potencial të mëtejshëm rritjeje.

Në të njëjtën kohë, ne i kushtuam vëmendje të fortë përmirësimit të përvojës së klientit duke zgjeruar paketat tona të produkteve dhe duke forcuar më tej kanalet digjitale.

Nga një perspektivë e të gjithë sistemit, viti 2025 ishte shumë pozitiv për sektorin bankar shqiptar. Bankat në të gjithë tregun ishin shumë aktive, duke kontribuar në rritjen e aktivitetit ekonomik dhe rritjen e besimit në sistemin financiar.

Në këtë kontekst, rezultatet e Fibank Albania janë veçanërisht domethënëse, pasi ato u arritën në një mjedis konkurrues dhe dinamik.

Në përgjithësi, sektori bankar shqiptar mbetet i qëndrueshëm, i kapitalizuar mirë dhe elastik. Bankat kanë vazhduar të investojnë ndjeshëm në teknologji dhe zgjidhje digjitale, duke përmirësuar si efikasitetin, ashtu edhe aksesin në shërbimet financiare.

Në të njëjtën kohë, sektori ka bërë përparim të mëtejshëm në përafrimin me standardet dhe nismat europiane, duke përfshirë përparimet drejt integrimit të SEPA-s dhe digjitalizimin e vazhdueshëm të sistemeve të pagesave – zhvillime që do të mbështesin rritjen afatgjatë dhe përfshirjen financiare.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Digjitalizimi është padyshim një nga tendencat më të rëndësishme transformuese në bankingun modern dhe po dëshmojmë zhvillimin e tij të shpejtë edhe në Shqipëri. Megjithatë, tregu shqiptar ende vlerëson ndërveprimin personal dhe shërbimet këshillimore, veçanërisht për produktet financiare më komplekse si kreditë hipotekore, financimi i biznesit ose shërbimet e investimit.

Për këtë arsye, bashkëjetesa e bankës digjitale dhe degëve fizike ka të ngjarë të vazhdojë për njëfarë kohe. Degët po evoluojnë gjithnjë e më shumë, nga pikat tradicionale të transaksioneve në qendra këshillimi dhe menaxhimi të marrëdhënieve.

Besoj se gjatë disa viteve të ardhshme do të shohim gradualisht një zhvendosje drejt transaksioneve dhe shërbimeve më digjitale, por prania fizike do të mbetet e rëndësishme, veçanërisht për ndërtimin e besimit dhe ruajtjen e marrëdhënieve të ngushta me klientët.

Nuk e di të them me siguri se cili do të jetë modeli i ardhshëm, por është e sigurt se investimet dhe përmirësimet në platformat digjitale do të vazhdojnë dhe do të jenë thelbësore në industrinë bankare dhe shërbimet financiare.

 

Në vijim të një cikli konsolidimi që zgjati rreth një dekadë, në vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive në Shqipëri pritet të rritet për herë të parë pas 20 vjetësh. Besoni se ndodhemi në fillimet e një cikli të ri zgjerimi të bankave në treg apo në afat të gjatë, sistemi bankar do t’i kthehet përqendrimit dhe konsolidimit?

Hyrja e bankave të reja në treg është, para së gjithash, një sinjal shumë pozitiv, që konfirmon se Shqipëria mbetet një treg tërheqës me potencial të fortë rritjeje dhe një kuadër të fortë rregullator. Sektorët bankarë kalojnë natyrshëm nëpër cikle zgjerimi dhe konsolidimi, të ndikuara jo vetëm nga zhvillimet e brendshme, por edhe nga faktorë globalë, siç është kriza financiare e vitit 2008.

Në afat të shkurtër dhe të mesëm, hyrja e lojtarëve të rinj tradicionalë ose inovativë pritet të intensifikojë konkurrencën dhe të nxisë inovacionin në të gjithë sistemin bankar. Ky mjedis i shëndetshëm konkurrues në fund të fundit u sjell dobi klientëve, pasi nxit përmirësime të vazhdueshme në cilësinë e shërbimit, çmimet dhe ofertat e produkteve.

Megjithatë, në afat më të gjatë, dinamikat tipike të tregut shpesh çojnë përsëri drejt konsolidimit. Bankat kërkojnë të rrisin efikasitetin, të shfrytëzojnë ekonomitë e shkallës dhe të forcojnë tendencat e tyre të pozicionimit në treg që janë të zakonshme edhe në tregjet bankare më të pjekura.

 

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë vendosi për herë të parë disa kufizime direkte në huadhënien për blerjen e pasurive të paluajtshme rezidenciale, por sërish kredia në këtë segment vazhdoi rritjen me ritme të larta. Si i vlerësoni rreziqet e lidhura me ekspozimin në tregun e pasurive të paluajtshme dhe si do t’i përballonte sektori efektet e një krize të mundshme në këtë treg?

Banka e Shqipërisë ka pasur gjithmonë një qasje të kujdesshme dhe ka një kontribut të rëndësishëm në shëndetin e sistemit bankar. Tregu i pasurive të paluajtshme ka qenë një nga nxitësit kryesorë të rritjes së kredisë në vitet e fundit, duke reflektuar kërkesën e fortë për strehim, si dhe zhvillimin më të gjerë ekonomik.

Ndërsa kjo prirje ka mbështetur aktivitetin ekonomik, është e rëndësishme që bankat të menaxhojnë ekspozimin e tyre me kujdes.

Edhe këto masa të prezantuara nga Banka e Shqipërisë janë pjesë e një qasjeje proaktive makroprudenciale që synon parandalimin e akumulimit të tepërt të rrezikut. Nga perspektiva jonë, këto masa kontribuojnë në ruajtjen e një ekuilibri të qëndrueshëm midis rritjes së kredisë dhe stabilitetit financiar.

Sektori bankar shqiptar sot është dukshëm më i fortë krahasuar me 10-15 vjet më parë, me praktika të përmirësuara të menaxhimit të rrezikut, amortizatorë më të fortë të kapitalit dhe nivele më të ulëta të kredive me probleme.

Prandaj, edhe në rast të paqëndrueshmërisë së mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme, sektori është i pozicionuar mirë për të përthithur goditjet dhe për të ruajtur stabilitetin.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Duke parë përpara drejt vitit 2026, disa sfida dhe mundësi kryesore pritet të formësojnë sektorin bankar.

Përshpejtimi i vazhdueshëm i transformimit digjital do të kërkojë investime të konsiderueshme në teknologji, siguri kibernetike dhe inovacion. Bankat do të duhet të përgjigjen shpejt ndaj pritjeve në zhvillim të klientëve, duke ruajtur standardet më të larta të sigurisë, besueshmërisë dhe qëndrueshmërisë operacionale.

Në të njëjtën kohë, zhvillimet rregullatore dhe përputhja me kornizat financiare europiane do të mbeten përparësi, veçanërisht ndërsa Shqipëria përparon më tej në procesin e integrimit europian.

Pajtueshmëria, transparenca dhe menaxhimi i riskut do të vazhdojnë të luajnë rol qendror në formësimin e vendimeve strategjike në të gjithë sektorin.

Konkurrenca ka të ngjarë të intensifikohet gjithashtu, e nxitur nga hyrjet e reja të pritura në treg dhe prania në rritje e zgjidhjeve fintech. Ky mjedis do t’u kërkojë bankave të inovojnë vazhdimisht, të diferencojnë ofertat e tyre dhe të ofrojnë vlerë të shtuar për klientët.

Së fundmi, financat e qëndrueshme dhe huadhënia e përgjegjshme do të fitojnë rëndësi gjithnjë e më të madhe. Bankat pritet të luajnë një rol jetësor në mbështetjen e zhvillimit ekonomik, promovimin e nismave të gjelbra dhe nxitjen e përfshirjes financiare, duke kontribuar në rritjen afatgjatë dhe të ekuilibruar.

Në Fibank Albania, ne i shohim këto sfida si mundësi. Ne mbetemi të përkushtuar për të forcuar pozicionin tonë në treg, për të përmirësuar shërbimet tona dhe për të vazhduar të kontribuojmë në mënyrë aktive në zhvillimin e sistemit financiar shqiptar dhe të ekonomisë në përgjithësi.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

The post “Konkurrenca në rritje do ta shtyjë më shumë sektorin bankar drejt inovacionit” appeared first on Revista Monitor.

Intervistë me Mirsad Haliti, Drejtor i Përgjithshëm i ProCredit Bank Shqipëri

 

Viti 2026 do të jetë kyç për sektorin bankar, ku fokusi do të kalojë nga rritja e shpejtë drejt rritjes së qëndrueshme dhe të përgjegjshme.

Mirsad Haliti, Drejtor i Përgjithshëm i ProCredit Bank Shqipëri, thotë se sfidat kryesore lidhen me ruajtjen e cilësisë së portofolit në një mjedis ekonomik më të pasigurt, menaxhimin e rrezikut, përmbushjen e kërkesave rregullatore, si dhe përshpejtimin e digjitalizimit.

Në këtë kontekst, sipas tij, bankat duhet të ruajnë disiplinë të fortë në huadhënie, të investojnë në teknologji dhe menaxhim rreziku, dhe njëkohësisht të mbështesin ekonominë. Ai nënvizon se sfida reale nuk është thjesht rritja, por rritja me përgjegjësi dhe stabilitet afatgjatë.

Z. Haliti thotë se, në një mjedis ekonomik dhe rregullator kompleks, përparësitë e bankës do të mbeten ruajtja e cilësisë së portofolit dhe përshpejtimi i transformimit digjital, me synimin afatgjatë për të qenë një bankë që e vendos përvojën mobile në qendër të shërbimeve të saj.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar?

Viti 2025 ka pasur zhvillime të shumta për ProCredit Bank Shqipëri, i karakterizuar nga fokusi i fortë në rritjen cilësore të portofolit, forcimin e bazës së klientëve aktivë dhe thellimin e digjitalizimit të shërbimeve bankare.

Strategjia e bankës për vitin 2025 ka synuar një rritje të qëndrueshme, duke ruajtur standardet e menaxhimit të rrezikut dhe qeverisjes korporative.

Në këtë kuadër, banka ka vijuar forcimin e pozitës së saj në treg dhe investimet në linjat strategjike: përmirësimi i vazhdueshëm i kanaleve digjitale, automatizimi i proceseve dhe zgjerimi i gamës së shërbimeve online, me qëllim rritjen e efikasitetit operacional dhe ofrimin e një vlere të shtuar për klientët tanë.

Si pjesë e këtij zgjerimi, në vitin 2025 kemi çelur edhe degën në Vlorë, në vijim të hapjes së disa degëve të reja në vitin paraardhës. Nuk mund të lë pa përmendur edhe një tjetër risi për të cilën jemi shumë krenarë, pagesat me Apple Pay.

Ishim ne që në korrik 2025 u bëmë banka e parë në tregun shqiptar që lançoi Apple Pay, duke u dhënë klientëve mundësinë të paguajnë menjëherë me telefon ose orë inteligjente. Ky hap forcon pozicionimin tonë si bankë që udhëheq inovacionin dhe përshpejton kalimin drejt pagesave moderne, të shpejta dhe të sigurta.

Në nivel sektori, një nga zhvillimet më të rëndësishme gjatë vitit ka qenë përshpejtimi i transformimit digjital, integrimi i Shqipërisë në zonën SEPA dhe përmirësimi i infrastrukturës së pagesave.

Këto zhvillime kanë kontribuar në rritjen e përdorimit të bankingut digjital dhe pagesave elektronike, si dhe në orientimin e bankave drejt modeleve më efikase të operimit, të mbështetura në teknologji.

Paralelisht, sektori bankar ka ruajtur stabilitet financiar dhe likuiditet të lartë, duke reflektuar një qasje më të kujdesshme ndaj rritjes së ekspozimeve dhe një vëmendje më të madhe ndaj cilësisë së aktiveve.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Edhe pse digjitalizimi i produkteve dhe shërbimeve bankare është thelluar ndjeshëm në dy vitet e fundit, kjo nuk e përjashton menjëherë nevojën për prani fizike të bankave.

Prania fizike e bankave mbetet ende e rëndësishme, veçanërisht për klientët individë dhe bizneset e vogla, të cilët kanë nevojë të vizitojnë bankën për këshillim bankar dhe financiar, duke përfshirë këtu marrjen e një kredie apo këshillimin për të gjetur planin më të përshtatshëm për ta për kursimet e tyre.

Rritja e numrit të degëve dhe punonjësve reflekton nevojën për të mbështetur rritjen e aktivitetit ekonomik dhe kërkesën për shërbime më të personalizuara.

Në fazën aktuale, sektori bankar po operon kryesisht në një model hibrid, ku kanalet digjitale mbulojnë gjithnjë e më shumë shërbimet standarde dhe transaksionale, ndërsa degët fokusohen më shumë në këshillim të personalizuar.

Ne, si bankë që prej më shumë se një dekade kemi përqafuar digjitalizimin dhe transformimin e degëve nga një model tradicional në qendra këshillimi, besojmë se kemi arritur t’u ofrojmë klientëve tanë atë që ata kanë realisht nevojë: komoditet dhe shërbime efikase.

Prej vitesh, klientët tanë përfitojnë nga një bankë që i ka investimet në teknologji në themel të zhvillimit të saj. Njëkohësisht, duke mbajtur gjithmonë në fokus përmbushjen e nevojave të klientëve, strategjia e ProCredit bazohet në një model hibrid, ku kanalet digjitale plotësohen nga prania fizike e degëve tona në qytetet kryesore të vendit.

Nëse kthehem te tregu, në këndvështrimin tonë, një reduktim më i dukshëm i pranisë fizike do të ndodhë gradualisht, në një horizont afatmesëm dhe jo si një proces i menjëhershëm.

 

Në vijim të një cikli konsolidimi që zgjati rreth një dekadë, në vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive në Shqipëri pritet të rritet për herë të parë pas 20 vjetësh. Besoni se ndodhemi në fillimet e një cikli të ri zgjerimi të bankave në treg apo në afat të gjatë, sistemi bankar do t’i kthehet përqendrimit dhe konsolidimit?

Fakti që në vitin 2026 pritet një rritje e numrit të bankave tregtare aktive në Shqipëri, për herë të parë pas dy dekadash, tregon interes të ri për tregun bankar shqiptar dhe një perceptim pozitiv për potencialin e tij afatmesëm.

Nga këndvështrimi i digjitalizimit, kjo rritje lidhet edhe me shfaqjen e aktorëve të rinj dhe modeleve alternative të biznesit, si bankat digjitale apo fintech-et, të cilat e shohin tregun si të përshtatshëm për inovacion dhe rritje.

Megjithatë, në afat të gjatë, besojmë se sektori bankar do të vazhdojë të karakterizohet nga cikle konsolidimi, të nxitura nga kërkesat rregullatore, investimet në teknologji dhe nevoja për shkallë ekonomie. Zgjerimi dhe konsolidimi nuk e përjashtojnë njëri-tjetrin, por pritet të alternohen në varësi të kushteve makroekonomike dhe zhvillimeve strukturore të tregut.

 

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë vendosi për herë të parë disa kufizime direkte në huadhënien për blerjen e pasurive të paluajtshme rezidenciale, por sërish kredia në këtë segment vazhdoi rritjen me ritme të larta. Si i vlerësoni rreziqet e lidhura me ekspozimin në tregun e pasurive të paluajtshme dhe si do t’i përballonte sektori efektet e një krize të mundshme në këtë treg?

Vendosja e kufizimeve direkte nga Banka e Shqipërisë për huadhënien rezidenciale përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të stabilitetit financiar, duke zhvendosur fokusin nga volumi drejt cilësisë së kreditimit.

Edhe pse kërkesa ka mbetur e fortë dhe kredia ka vijuar të rritet, sektori bankar ka hyrë në këtë fazë me pozicione më të forta kapitale dhe praktika më të përmirësuara të menaxhimit të rrezikut.

Rreziqet kryesore lidhen me luhatjet e çmimeve të pasurive të paluajtshme dhe përballueshmërinë e huamarrësve në një mjedis ekonomik më sfidues. Në këtë drejtim, kufizimet mbi tregues si LTV dhe DSTI ndihmojnë në disiplinimin e kreditimit dhe në reduktimin e rreziqeve të akumuluara.

Në rast të një korrigjimi të tregut, sektori pritet të përballojë efektet përmes politikave të kujdesshme të kreditimit, diversifikimit të portofolit dhe niveleve të qëndrueshme të kapitalit dhe likuiditetit.

Në ProCredit, fokusi mbetet te financimi i bizneseve produktive dhe investimeve të qëndrueshme që sjellin ndikim pozitiv ekonomik, mjedisor dhe social.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Viti 2026 do të jetë kyç për sektorin bankar, ku fokusi do të kalojë nga rritja e shpejtë drejt rritjes së qëndrueshme dhe të përgjegjshme.

Sfidat kryesore lidhen me ruajtjen e cilësisë së portofolit në një mjedis ekonomik më të pasigurt, menaxhimin e rrezikut, përmbushjen e kërkesave rregullatore dhe ESG, si dhe përshpejtimin e digjitalizimit. Në këtë kontekst, bankat duhet të ruajnë disiplinë të fortë në huadhënie, të investojnë në teknologji dhe menaxhim rreziku dhe njëkohësisht të mbështesin ekonominë. Sfida reale nuk është thjesht rritja, por rritja me përgjegjësi dhe stabilitet afatgjatë.

Për ProCredit Bank, viti 2026 është mbi të gjitha një vit i rritjes së qëndrueshme. Strategjia jonë fokusohet në mbështetjen e sektorëve kyç të ekonomisë, veçanërisht MSME-ve produktive, investimet e gjelbra dhe rritjen e efikasitetit operacional përmes një modeli hibrid që kombinon kanalet digjitale me këshillimin e specializuar.

Për ne, sfida reale nuk është thjesht të rritemi, por të rritemi me përgjegjësi, duke garantuar stabilitet afatgjatë, ndikim pozitiv dhe vlerë të qëndrueshme për klientët dhe ekonominë.

Gjithashtu, një objektiv shumë i rëndësishëm për ne është rritja e konsiderueshme e bazës së klientëve retail. Vitin e nisëm me prezantimin e një tjetër shërbimi të ri: hapjen e llogarisë 100% online për individët, e cila e thjeshton procesin, kursen kohë dhe na mundëson ta ofrojmë të gjithë ciklin e shërbimit për këtë segment tërësisht online.

Në një mjedis ekonomik dhe rregullator kompleks, përparësitë tona mbeten ruajtja e cilësisë së portofolit dhe përshpejtimi i transformimit digjital, me synimin afatgjatë që të jemi një bankë që e vendos përvojën mobile në qendër të shërbimeve të saj.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Investimet në digjitalizim do të përmirësojnë përvojën e klientëve” appeared first on Revista Monitor.

Intervistë me Bora Feri, Drejtore e Përgjithshme e Bankës së Bashkuar të Shqipërisë (UBA)

 

Viti 2026 pritet të jetë transformues për sektorin bankar shqiptar dhe të lëkundë disi balancat tradicionale.

Bora Feri, Drejtore e Përgjithshme e Bankës së Bashkuar të Shqipërisë (UBA), thotë se sektori bankar pritet të përballet me sfida që lidhen kryesisht me balancimin e rritjes me menaxhimin e riskut.

Sipas saj, ruajtja e cilësisë së portofolit mbetet thelbësore, veçanërisht në një fazë ku kreditimi po rritet dhe ekspozimet në segmente me risk po shtohen, duke kërkuar vigjilencë të shtuar ndaj rreziqeve të akumuluara.

Njëkohësisht, bankat do të përballen me presion mbi marzhet dhe përfitueshmërinë, si rezultat i konkurrencës, SEPA-s dhe formalizimit dhe optimizimit të kushteve të tregut, çka do të rrisë nevojën për eficiencë operacionale dhe optimizim kostosh.

Transformimi digjital do të mbetet përparësi, por edhe një sfidë, për shkak të kostove të larta, dimensioneve të tregut dhe nevojës për të siguruar kthim konkret nga investimet.

Nga ana tjetër, zgjerimi i qëndrueshëm i kreditimit do të vijojë të pengohet nga faktorë strukturorë në ekonomi, si informaliteti, mungesa e projekteve të mirëstrukturuara dhe peizazhi global.

Në këtë kontekst, znj. Feri mendon se suksesi i bankave në 2026 do të varet gjithnjë e më shumë nga aftësia për të rritur cilësinë e operacioneve, për të menaxhuar riskun dhe për të ruajtur qëndrueshmërinë afatgjatë, më shumë sesa nga rritja e thjeshtë e volumit.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Vitin e kaluar, ecuria e aktivitetit të UBA Bank ka qenë pozitive. Duke pasur parasysh ndryshimet në pronësinë e bankës këto dy vitet e fundit dhe angazhimit për futjen e një fryme të re në institucion, jemi përqendruar në përmirësimin e cilësisë së aktiveve dhe krijimin e një pozicioni solid në drejtim të likuiditetit dhe kapitalizimit.

Fokusi ynë ka qenë në mbështetjen e klientëve ekzistues dhe zgjerimin selektiv në segmente me potencial, duke ruajtur një qasje të kujdesshme ndaj menaxhimit të riskut.

Sa i përket sektorit, mendoj se në rrethanat gjeopolitike aktuale vazhdon të mbetet stabël, likuid dhe i mirëkapitalizuar.

Kërkesat për financim mbeten të kënaqshme. Pas tendencës së viteve të shkuara për konsolidim të sektorit bankar, viti i kaluar shënoi rritje të konkurrencës me hyrjen e parashikuar të dy bankave të reja në treg, njëra prej të cilave krejtësisht digjitale. Të tjerë grupe bankare po nuhasin tregun gjithashtu.

Digjitalizimi vazhdon të mbetet kryefjala e zhvillimeve afatshkurtra dhe të mesme në sektor, shtyrë edhe nga nismat e Bankës së Shqipërisë lidhur me modernizimin e sistemeve të pagesave dhe përfshirjes së Shqipërisë në SEPA dhe së fundmi në TIPS Clone.

Ndaj, në të ardhmen e parashikueshme mendoj se sistemi do të fokusohet edhe më shumë tek inovacioni, siguria, rritja e eficiencës së proceseve dhe krijimi i produkteve më pak tradicionale, për t’iu përgjigjur realitetit që ndryshon.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Sado që ne jetojmë në një realitet pashmangshmërisht digjital, ky i fundit është i adoptueshëm më lehtësisht në jetën e përditshme se sa në veprimtarinë bankare.

Siç përmenda edhe më sipër, nisma top-down nga Banka e Shqipërisë, nisma e qeverisë shqiptare si Cashless Albania, apo pranimi i pagesave alternative në pikat e shitjes kanë qëllim të shtyjnë drejt reduktimit të parasë fizike dhe zhvendosjen drejt digjitalizimit.

Tendenca në rritje e numrit të degëve dhe punonjësve – çka është bërë edhe nga UBA Bank, apo ndonjë bankë tjetër: në dy vitet e fundit kemi 4-fishuar numrin e degëve – tregon se tranzicioni drejt një modeli principalisht apo plotësisht digjital nuk do të jetë linear dhe as i menjëhershëm.

Kjo qasje e tregut sugjeron që digjitalizimi në sektorin bankar në Shqipëri është ende më shumë “shtesë” sesa “zëvendësues” i pranisë fizike.

Bankat brick and mortar vazhdojnë ta kenë absolutisht të nevojshme marrëdhënien e drejtpërdrejtë me klientin, e cila deri në një moment të ardhshëm është e nevojshme për të ushqyer besimin që klientët kanë karshi institucionit.

Tregu duhet gjithashtu të kuptojë se qasja që sjell ndryshim duhet të jetë më holistike dhe e nxitur nga nevoja dhe kërkesat që vijnë nga ekonomia dhe shoqëria. Pra, teknologjia në vetvete nuk është e mjaftueshme për të nxitur digjitalizimin e shpejtë.

Konkurrenca në produkte, edukimi i thelluar financiar, formalizimi më i lartë i ekonomisë janë faktorë që do të nxisin digjitalizimin e shpejtë. Në mungesë të këtyre faktorëve, ekziston rreziku që sektori të mbetet në një gjendje “hibride” për një periudhë më të gjatë nga sa pritet.

 

Në vijim të një cikli konsolidimi që zgjati rreth një dekadë, në vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive në Shqipëri pritet të rritet për herë të parë pas 20 vjetësh. Besoni se ndodhemi në fillimet e një cikli të ri zgjerimi të bankave në treg apo në afat të gjatë sistemi bankar do t’i kthehet përqendrimit dhe konsolidimit?

Rritja e numrit të bankave në vitin 2026 është një zhvillim pozitiv, por më shumë duket si një devijim ciklik sesa fillimi i një trendi të qëndrueshëm zgjerimi. Faktorët që kanë nxitur konsolidimin në dekadën e fundit — madhësia e kufizuar e tregut, reduktimi i popullsisë, presioni mbi marzhet, kërkesat rregullatore dhe të sigurisë kibernetike, si dhe kostot e larta të teknologjisë — mbeten ende të pranishme dhe madje më të theksuara.

Në këtë kuadër, hyrjet e reja të bankave në treg ka të ngjarë të jenë më të targetuara për segmente niche. Në një periudhë afatgjatë, sistemi bankar pritet t’i rikthehet një trajektoreje konsolidimi dhe përqendrimi, i nxitur nga përmasat e tregut, nevoja për shkallëzim, eficiencë dhe investime të vazhdueshme.

 

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë vendosi për herë të parë disa kufizime direkte në huadhënien për blerjen e pasurive të paluajtshme rezidenciale, por sërish kredia në këtë segment vazhdoi rritjen me ritme të larta. Si i vlerësoni rreziqet e lidhura me ekspozimin në tregun e pasurive të paluajtshme dhe si do t’i përballonte sektori efektet e një krize të mundshme në këtë treg?

Veprimtaria në sektorin e pasurive të paluajtshme, pavarësisht rëndësisë absolute strategjike dhe rregullimit strikt, mbetet subjekt i nocionit ekonomik bazë “kërkesë-ofertë”. Fakti që pavarësisht shtrëngesave rregullatore për financimin e sektorit, kërkesa është në rritje, tregon se kurba e zhvillimit të këtij sektori nuk e ka arritur ende pikun.

Thënë kjo, historia botërore jo shumë e hershme ka treguar që ky sektor është volatil, ciklik dhe shumë i ndjeshëm ndaj goditjeve makroekonomike.

Edhe në një treg bankar të mirëkapitalizuar dhe likuid, rreziqet mbeten: rritja e çmimeve pa baza në faktorë të parashikueshëm, përqendrimi i portofolit, paqëndrueshmëria e industrisë, varësia ndaj faktorëve të jashtëm gjeopolitikë, etj.

Tani për tani, rreziku nuk duket iminent, por gjykoj që edhe në rast të një korrigjimi të tregut, ndikimi do të ishte i menaxhueshëm në terma sistemikë. Sigurisht do të ketë dallgë, rritje të kredive me probleme, ose rritje të aktiveve të bankave me pasuri të paluajtshme nga ekzekutimi i kolateraleve.

Pra, pavarësisht se nuk shihen rreziqe të menjëhershme për stabilitetin financiar, rritja e shpejtë në këtë segment kërkon vigjilencë të shtuar nga sistemi, pasi vulnerabilitetet priren të materializohen me vonesë në cikle të tilla.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Viti 2026 pritet të jetë transformues dhe të lëkundë disi balancat tradicionale të bankingut. Sektori bankar pritet të përballet me sfida që lidhen kryesisht me balancimin e rritjes me menaxhimin e riskut.

Ruajtja e cilësisë së portofolit mbetet thelbësore, veçanërisht në një fazë ku kreditimi po rritet dhe ekspozimet në segmente me risk po shtohen, duke kërkuar vigjilencë të shtuar ndaj rreziqeve të akumuluara.

Njëkohësisht, bankat do të përballen me presion mbi marzhet dhe fitueshmërinë, si rezultat i konkurrencës, SEPA-s dhe formalizimit dhe optimizimit të kushteve të tregut, çka do të rrisë nevojën për eficiencë operacionale dhe optimizim kostosh.

Transformimi digjital do të mbetet përparësi, por edhe një sfidë, për shkak të kostove të larta, dimensioneve të tregut dhe nevojës për të siguruar kthim konkret nga investimet.

Nga ana tjetër, zgjerimi i qëndrueshëm i kreditimit do të vijojë të pengohet nga faktorë strukturorë në ekonomi, si informaliteti, mungesa e projekteve të mirëstrukturuara dhe peizazhi global.

Në këtë kontekst, suksesi i bankave në 2026 do të varet gjithnjë e më shumë nga aftësia për të rritur cilësinë e operacioneve, për të menaxhuar riskun dhe për të ruajtur qëndrueshmërinë afatgjatë, më shumë sesa nga rritja e thjeshtë e volumit.

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Sfida për sektorin bankar, balancimi i rritjes me menaxhimin e rrezikut” appeared first on Revista Monitor.

Nuk e bën për herë të parë: sa herë është keq, shpif e sulmon gazetarët. Po këtë radhë mori përgjigje. Sali Berisha dhe Syri i tij jo për herë të parë sulmojnë dhe shpifin për gazetarin Sokol Balla. Kësaj radhe përhapi në rrjetin e tij të portaleve me para të pista se mbi gazetarin e njohur ishin bërë kontrolle në shtëpi. ABC News pyeti zyrtarisht SPAK. Përgjigjen e ndjekim më poshtë.

Prokuroria e Posaçme ka përgënjeshtruar lajmin e publikuar këtë të shtunë nga televizioni Syri Tv, i cili pretendoi se SPAK ka ushtruar kontrolle në banesën e gazetarit Sokol Balla.

Zyra e shtypit e strukturës së posaçme, iu përgjigj zyrtarisht interesit të ABC News lidhur me këtë spekulim, duke thënë se banesa e shtetasit Sokol Balla nuk është kontrolluar nga SPAK.

“Në përgjigje të kërkesës suaj, Prokuroria e Posaçme nuk ka ushtruar kontroll në banesën e shtetasit Sokol Balla.”, tha SPAK për televizionin ABC News.

Bazuar në këtë reagim, qartazi nuk ka patur asnjë kontroll apo veprim tjetër hetimor të kësaj natyre ndaj gazetarit Sokol Balla.

Televizioni i Sali Berishës, për të dytën herë ka baltosur figurën e Ballës, duke shpifur dhe dizinformuar publikun me lajme të pavërteta dhe spekulative.

abcnews.al

Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, tha se aleanca po analizon ndikimin e këtij vendimi në pozicionimin e forcave në Europë.

“Po punojmë me SHBA për të kuptuar detajet e vendimit të tyre mbi praninë ushtarake në Gjermani. Ky zhvillim nënvizon nevojën që Europa të vazhdojë të investojë më shumë në mbrojtje dhe të marrë një pjesë më të madhe të përgjegjësisë për sigurinë e përbashkët”, u shpreh ajo.

Duhet thënë se njoftimi për media nuk mund të jetë një lajm zhurmues sikur është ndërmarrë një aksion dhe nga ana tjetër del se nuk ka asnjë rezultat konkret.

Raportimet e dhëna gati në media, Redaksia.al do t’i shqyrtojë dhe do t’i transmetojë sipas rregullave të gazetarisë, duke paraqitur një standard përpara opinionit publik, ndaj të cilit nuk ka detyrim të servirë të gatshëm një informacion që del i paplotë, por do ta analizojë atë sipas aspektit tonë profesional.

Sipas saj, tashmë ka progres në këtë drejtim, pasi vendet aleate janë angazhuar të rrisin shpenzimet për mbrojtjen, duke synuar nivele më të larta të investimeve në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto.

Hart theksoi gjithashtu se NATO mbetet e sigurt në aftësinë e saj për të garantuar parandalimin dhe mbrojtjen kolektive, edhe në kushtet e këtij ndryshimi të pranisë ushtarake amerikane.

“Ne mbetemi të bindur në kapacitetin tonë për të siguruar mbrojtjen dhe parandalimin, ndërsa vazhdon ky tranzicion drejt një Evrope më të fortë brenda një NATO-je më të fortë”, shtoi ajo.

DASHI Sot, le të shohim përtej zhgënjimeve të vogla, sepse mundësitë janë të shumta nëse i mbajmë mendjet hapur ndaj të tashmes. Është e rëndësishme të mos humbasim optimizmin. Marsi në shenjën tuaj ju shtyn drejt veprimeve të synuara. Në punë, idetë inovative çojnë në suksese konkrete. DEMI Ne çlirojmë energji të paeksploruara, duke u […]

The post Horoskopi i ditës, e diel, 3 maj 2026 appeared first on BoldNews.al.

Ministri i Jashtëm kuban Bruno Rodriguez ka dënuar një valë të re sanksionesh amerikane ndaj vendit si të paligjshme dhe abuzive. Një urdhër ekzekutiv, i nënshkruar të premten nga presidenti amerikan Donald Trump, synon zyrtarët në sektorët e energjisë, mbrojtjes, financiare ose të sigurisë së ekonomisë së Kubës. BBC shkruan se Trump vazhdon të shtrëngojë politikën e […]

The post Kuba dënon sanksionet e reja të SHBA-së: Janë të paligjshme dhe abuzive appeared first on BoldNews.al.

Como dhe Napoli janë ndarë në një barazim pa gola në javën e 35-të të Serisë A. Pjesa e parë u dominua nga vendasit, ku Nico Paz krijoi raste të pastra për Douvikas dhe Diao, por mbrojtja e Napolit dhe portieri Milinkovic-Savic arritën të mbanin rrjetën të paprekur. Napoli u shfaq i pafuqishëm në fazën […]

The post Como ndal Napolin në Serie A, Interi një pikë larg titullit appeared first on BoldNews.al.

Administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka miratuar shitje armësh me vlerë mbi 8.6 miliardë dollarë për aleatët në Lindjen e Mesme, duke anashkaluar procesin e rishikimit nga Kongresi. Sipas Departamentit të Shtetit, vendimi u mor me argumentin e një “situate emergjente”, duke i lejuar sekretarit të Shtetit Marco Rubio të autorizojë menjëherë marrëveshjet. Paketa […]

The post Trump shmang Kongresin, furnizon aleatët e Lindjes së Mesme me armë 8.6 miliardë $ appeared first on BoldNews.al.

Me planin për të tërhequr 5,000 trupa nga Gjermania dhe paralajmërimet për masa të ngjashme ndaj Italisë dhe Spanjës, vëmendja është rikthyer te prania ushtarake amerikane në Evropë dhe shpërndarja e saj strategjike. Shtetet e Bashkuara kanë rreth 68 mijë personel ushtarak aktiv të vendosur në mënyrë të përhershme në bazat evropiane deri në muajin […]

The post Tërheqja nga Gjermania dhe sinjalet për Italinë e Spanjën/ Si janë të shpërndara trupat amerikane në Evropë? appeared first on BoldNews.al.

Drejtori i Policisë ka vendosur ndryshime në strukturat drejtuese në kryeqytet, duke emëruar Alban Hoxhën në krye të Komisariatit nr. 6 në Tiranë. Hoxha zëvendëson në këtë detyrë Edvin Pecin, ndërsa më herët ka mbajtur postin e shefit të Sektorit të Krimeve në Volum në Drejtorinë Vendore të Policisë së Tiranës. Kujtojmë se rreth para […]

The post Lëvizje në Policinë e Tiranës, emërohet shefi i ri i Komisariatit nr. 6 (EMRI) appeared first on BoldNews.al.