Në episodin e radhës të podcast-it “Flasim”, Kryeministri Edi Rama u ndal te rritja e çmimit të karburantit në treg.
Ai u shpreh se ka nisur një ndërhyrje me masë të përkohshme në akcizën e naftës, duke i bërë asaj ulje me 20%, teksa shton se është ngritur një task-forcë në Ministrinë e Ekonomisë dhe Financave për të rritur kontrollet e abuzimit.
Fjala e Ramës:
Kemi folur për këtë gjatë ditëve të fundit. Është një temë që kërkon vëmendje dhe ka vëmendjen tonë të vazhdueshme, orë pas ore dhe siç e kemi thënë, kemi ndërmarrë hapa konkretë, është ngritur një taskforcë në Ministrinë e Ekonomisë dhe atë të Financave me qëllim që të rritet kontrolli dhe të evidentohet çdo lloj abuzimi i mundshëm në treg.
Nuk janë vënë re abuzime, monitorimi vazhdon, dhe duke qenë se çmimi ka pasur një tjetër kërcim, është marrë vendimi që të hyjmë në regjimin e bordit të transparencës, i cili do të sigurohet se nuk do të ketë përfitues apo profiterë, siç i thonë në anën tjetër të bjeshkëve, që do të duan të shfrytëzojnë krizën për të futur më shumë para në xhep.
Në të njëjtën kohë është marrë edhe një vendim tjetër për të ndërhyrë me një masë të përkohshme, gjë që po e bëjnë edhe vende tjera në akcizën e naftës, duke i bërë asaj një ulje me rreth 20%, në mënyrë që të lehtësohet, si të thuash, disi barra mbi përdoruesit e automjeteve.
Por ndërkohë, dua ta them shumë, shumë qartë, që në fund të ditës, ajo që ne na intereson e para është që të mbrojmë pensionistët, që do të thotë se në këtë rast, niveli i rritur i përfitimit që do të vijë në arkën e shtetit nga rritja e çmimit, cilidoqoftë ai, pas uljes që iu bë akcizës, do të shkojë vetëm për të mbrojtur pensionistët, vetëm për të mbështetur pensionistët.
Në të njëjtën kohë, ne po ecim me shpejtësi nga njëra anë për projektligjin për rezervat strategjike, i cili ndodhet në konsultim publik. Është një proces i nisur përpara se të fillonte kjo krizë e re, që lidhet me humbjen e baraspeshës së botës në rang global, gjë e cila po provokon kriza pas krizash.
Dhe nga ana tjetër, paralelisht, ne po përgatitemi që të fusim në treg një faktor publik, një forcë të re, e cila do të ketë barrën, që së bashku me një sërë masash tjera të bëjë një ndërhyrje domethënëse në vendosjen, jo vetëm të një ekuilibri në aspektin të çmimit në tregun e naftës, por edhe të një niveli krejt të ri për sa i përket transparencës së atij tregu, për sa i përket lëvizjeve të naftës në Republikën e Shqipërisë dhe për sa i përket edhe një fenomeni ende të pashterur në këtë aspekt, që është evazioni dhe kontrabanda e naftës, duke përfituar edhe nga regjimi tranzit dhe duke bërë marifete të cilave ju ka ardhur fundi.
Ne do të ndërhyjmë dhe besojmë shumë që në një periudhë, jo shumë të largët, do të tregojmë me fakte, që ndërhyrja ka qenë një ndërhyrje në të mirë të shoqërisë, në të mirë të përdoruesve të automjeteve të konsumatorëve të naftës, po mbi të gjitha, në të mirë të të gjithë atyre që nuk ndotin dhe nuk ia kanë për borxh atyre që ndotin, duke ngarë makina me naftë që në ndërkohë të paguajnë një pasojë, të cilës ne duam t’i japim fund.
Paria Demokratike do të mbajë sot protestën e radhës Kombëtare përpara Kryeministrisë, në orën 18:00.
Policia e Tiranës ka njoftuar masat që do të merren për këtë protestë dhe rrugët të cilat do të bllokohen.
Njoftimi i policisë:
Në bazë dhe në zbatim të ligjit “Për tubimet”, Policia e Tiranës ka ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për garantimin e rendit publik në tubimin që do të zhvillohet ditën e sotme, në orën 18:00, përpara Kryeministrisë.
Në këtë kuadër, do të ketë kufizime të lëvizjes në disa akse rrugore. Konkretisht:
-Nga ora 09:30 deri në përfundim të tubimit, do të bllokohet lëvizja e automjeteve në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, nga Ura deri në kryqëzimin me rrugën “Ismail Qemali”;
-Nga ora 15:00 deri në përfundim të tubimit, do të bllokohen rrugët “Ukraina e Lirë”, “Papa Gjon Pali II” dhe “Ismail Qemali”.
Në varësi të zhvillimit të tubimit, mund të ketë kufizime të qarkullimit të automjeteve edhe në akse të tjera rrugore. Në rast bllokimi, për të ndihmuar qytetarët që do të qarkullojnë në këto akse, Policia e Tiranës ka marrë masa për devijimin e qarkullimit të automjeteve në rrugë alternative.
Policia e Tiranës kërkon mirëkuptimin e qytetarëve për kufizimin e lëvizjes me automjete, si dhe apelon që të distancohen në rast se gjenden përballë veprimeve të kundërligjshme që cenojnë rendin dhe sigurinë publike.
Disa ishuj të vegjël në Gjirin Persik mund të fitojnë papritur rëndësi nëse Shtetet e Bashkuara vendosin të rrisin presionin mbi regjimin iranian duke përfshirë forca tokësore.
Tre kontingjente të Marinës Amerikane janë dërguar drejt rajonit, por presidenti i SHBA-së Donald Trump nuk ka dhënë asnjë shenjë se po shqyrton pushtimin e ndonjë territori iranian.
Trump u tha gazetarëve të enjten se “nuk do të vendoste trupa askund”, por shtoi: “Nëse do ta bëja, sigurisht që nuk do t’ju tregoja”.
Disa nga ishujt mbajnë një pozicion komandues pranë rrugëve detare, dhe njëri në veçanti – Ishulli Kharg – është me rëndësi kritike ekonomike.
Ushtria amerikane ka kryer tashmë sulme intensive ndaj pozicioneve ushtarake në Kharg, përmes të cilave rrjedhin më shumë se 90% e eksporteve të naftës së Iranit.
Ushtria iraniane po paralajmëron tashmë kundër sulmeve ndaj ishujve të saj.
Të premten, selia ushtarake në Teheran kërcënoi me hakmarrje ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe nëse do të ketë ndonjë sulm ndaj ishujve Abu Musa dhe Tunb të Madh.
Këta dy ishuj, së bashku me Tunb të Vogël, ndodhen në perëndim të Ngushticës së Hormuzit, midis vijave bregdetare të Iranit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe.
Shahu i Iranit pushtoi Tunb-et në vitin 1971, pak para se të formoheshin Emiratet e Bashkuara Arabe, dhe Emiratet kanë kërkuar kthimin e tyre që atëherë.
Ishujt e Iranit përgjatë Gjirit Persik janë “fortesa të fortifikuara” sipas kreut të Marinës së Gardës Revolucionare Islamike, Alireza Tangsiri, nëntorin e kaluar.
“Nëse një armik bën një gabim, do të marrë një përgjigje vendimtare atje”, pohoi Tangsiri.
Sot në orën 10:00, kryeministri Edi Rama do të mbledhë drejtuesit politikë të qarqeve në selinë e Partisë Socialiste. Mbledhja vjen pas ndryshimeve të drejtuesve politikë të 6 qarqeve, të prezantuara dje në mbledhjen e Asamblesë së PS.
Kryesocialisti Rama largoi dje 4 drejtues qarqesh: Elisa Spiropalin, Benet Becin, Eduard Shalsin dhe Emirjana Sakon. Spiropali u zëvendësua në Tiranë nga Taulant Balla dhe Ogerta Manastirliu. Sako në Durrës u zëvendësua nga Blendi Klosi. Ministri Ermal Nufi zëvendëson Ulsi Manjën në Lezhë. Ermal Karakçi zëvendëson Benet Becin në Shkodër. Ulsi Manja zëvendëson Blendi Klosin në Dibër dhe Erjon Malaj zëvendëson Eduard Shalsin në Kukës.
Po ashtu Rama konfirmoi Bledi Çuçin në Vlorë, Niko Peleshin në Korçë, Mirela Kumbaron në Gjirokastër, Ervin Demon në Berat, Arbjan Maznikun në Elbasan. Ndërkohë Kukësi iu besua Erion Malajt.
Me një krizë energjetike që po merr formë për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme, Bashkimi Evropian po përpiqet të lërë mënjanë disa rregulla për të përballuar emergjencën, me synimin për të shmangur rritjen e menjëhershme të çmimeve, si ajo që u pa në verën e vitit 2022.
Në këtë kuadër mund të interpretohet edhe thirrja e fundit e Komisioni Evropian drejtuar shteteve anëtare: në vend që rezervat e gazit të mbushen në nivelin 90% për dimrin e ardhshëm, siç kërkohet zakonisht, propozohet që ky nivel të ulet në 80%, për të “siguruar stabilitet dhe për të qetësuar operatorët e tregut”. Fjala kyçe është “fleksibiliteti”, për t’iu përgjigjur kërkesës së familjeve dhe industrisë “në një moment kur oferta është e kufizuar”.
Kjo thirrje, e paraprirë nga Financial Times, vjen në një moment kyç: pikërisht kur temperaturat fillojnë të rriten, vendet rifillojnë të grumbullojnë rezerva gazi, të cilat ndërkohë janë ulur, në prag të sezonit të ardhshëm dimëror.
“Duhet të jemi gati, deklaroi dy ditë më parë ministri italian i Mjedisit dhe Sigurisë Energjetike, Gilberto Pichetto Fratin, të rindërtojmë rezervat deri në fund të vitit. Italia nis nga një pozitë më e favorshme krahasuar me pjesën tjetër të Evropës, falë burimeve të shumta alternative të furnizimit.”
Në gusht të vitit 2022, vit i shënuar nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, gara e shteteve për të siguruar furnizime ndikoi ndjeshëm në rritjen e çmimit të gazit mbi 300 euro për megavat/orë (krahasuar me rreth 59 euro aktualisht, pavarësisht rritjeve të fundit).
“Është e vërtetë, në gusht ne e shkatërruam tregun e gazit, por misioni ynë ishte të mbushnim rezervat”, pranoi në janar 2023 ish-zëvendëskancelari gjerman, Robert Habeck.
Sot, BE-ja synon të shmangë përsëritjen e këtij skenari. Për këtë arsye, thirrja është formalizuar në një letër të firmosur nga komisioneri evropian për Energjinë, Dan Jorgensen. Në këtë letër theksohet se “furnizimi energjetik i BE-së mbetet relativisht i mbrojtur”, por njëkohësisht pranohet se situata aktuale kërkon një “përgjigje kolektive”, pasi “zhvillimet e fundit tregojnë se mund të duhet më shumë kohë që prodhimi i gazit të lëngshëm (GPL) të rikthehet në nivelet para krizës”.
Ndërkohë, Komisioni kishte kërkuar që të mërkurën nga shtetet anëtare më shumë fleksibilitet edhe në zbatimin e rregullave që parashikojnë heqjen graduale të energjisë ruse.
Në zhvillime të tjera, furnizimet me gaz iranian drejt Irakut janë rifilluar me një ritëm prej 5 milionë metrash kub në ditë. Lajmi është bërë i ditur nga agjencia shtetërore e lajmeve, duke cituar Ministrinë e Energjisë Elektrike të Irakut.
Flukset ishin ndërprerë pasi Izraeli goditi fushën kryesore të gazit të Iranit, South Pars, të mërkurën./ La Repubblica
Benjamin Netanyahu ka thënë se vendi i tij ka kaluar “një mbrëmje shumë të vështirë” pas sulmeve iraniane në qytetet e Aradit dhe Dimonës.
Dhjetëra njerëz u plagosën në sulmet, të cilat shkaktuan zjarre dhe dëmtuan rëndë ndërtesat.
Kryeministri izraelit tha se kishte folur me udhëheqësit lokalë dhe se ishte “i vendosur të vazhdonte të godiste armiqtë në të gjitha frontet”.
Në një përditësim, shërbimi i ambulancës izraelite tha se po trajtonte 64 pacientë në Arad – shtatë prej të cilëve të plagosur rëndë.
40 persona janë plagosur pasi një raketë iraniane goditi qytetin jugor izraelit të Dimonës, ku ndodhet një objekt bërthamor, sipas ushtrisë izraelite.
Sipas televizionit shtetëror iranian, sulmi ndaj Dimonës ishte në hakmarrje për një sulm të së shtunës në centralin bërthamor Natanz, rreth 50 kilometra larg qytetit të Kashanit, për të cilin ushtria izraelite thotë se nuk ishte përgjegjëse.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike tha se “nuk ka marrë asnjë shenjë dëmtimi në qendrën e kërkimit bërthamor Negev”, duke shtuar se “nuk janë zbuluar nivele jonormale rrezatimi”.
Kryeministri Edi Rama ka përcjellë një mesazh urimi me rastin e Ditës së Sulltan Nevruzit, duke zgjedhur si simbolikë Teqejenë e Helvetive, një nga objektet më të bukura të trashëgimisë shpirtërore në Ballkan.
Nga qyteti i Berat, i njohur për historinë dhe harmoninë fetare, Rama theksoi rëndësinë e paqes dhe bashkëjetesës, duke e cilësuar këtë vend si një hapësirë ku “qetësia dhe harmonia janë besim”.
Në mesazhin e tij, Kryeministri uroi të gjithë besimtarët dhe qytetarët shqiptarë për një ditë të bekuar, duke shtuar urimin për “një të diel të paqtë”, në frymën e kësaj feste që simbolizon ringjalljen shpirtërore dhe shpresën.
Dita e Sulltan Nevruzit, e kremtuar gjerësisht nga komuniteti bektashi, mbetet një moment reflektimi, uniteti dhe besimi për shumë shqiptarë.
Për ditën e diel, vendi ynë do të ndikohet nga kushte atmosferike kryesisht të qëndrueshme.
Moti parashikohet me kthjellime dhe alternime vranësirash mesatare deri të dendura, më të theksuara në zonat malore.
Reshjet e shiut pritet të jenë të dobëta dhe në formë pikash, kryesisht në relievet malore, si dhe pjesërisht në zonat qendrore dhe jugperëndimore të vendit gjatë orëve të mesditës dhe pasdites.
Era do të fryjë me drejtim juglindje – veriperëndim, me shpejtësi mesatare rreth 5 m/s.
Dashi – Kjo ditë sjell energji të reja dhe mundësi për të rifilluar projekte të mbetura pezull. Në planin profesional, kërkohet vendosmëri dhe qartësi në vendimmarrje. Në marrëdhënie, shmangni reagimet impulsive.
Demi – Fokusohuni te stabiliteti financiar dhe organizimi i çështjeve praktike. Një lajm i papritur mund të ndikojë në planet tuaja, por do të rezultojë pozitiv në afatgjatë. Në aspektin personal, kërkohet më shumë durim.
Binjakët – Komunikimi është pika juaj e fortë sot. Do të keni mundësi të sqaroni keqkuptime dhe të forconi lidhjet ekzistuese. Në punë, idetë tuaja mund të marrin vëmendjen që meritojnë.
Gaforrja – Një ditë që kërkon reflektim dhe kujdes në vendime. Mund të ndjeni nevojën për t’u tërhequr pak nga rutina. Në aspektin emocional, mbështetja e familjes do të jetë thelbësore.
Luani – Energjia pozitive ju shoqëron gjatë gjithë ditës. Mund të merrni një rol drejtues ose të përfshiheni në iniciativa të rëndësishme. Në dashuri, tregohuni më të hapur ndaj ndjenjave.
Virgjëresha – Organizimi dhe përkushtimi do t’ju ndihmojnë të arrini objektivat e ditës. Kujdes me detajet në punë. Në jetën personale, shmangni kritikat e tepërta ndaj të tjerëve.
Peshorja – Kjo ditë favorizon bashkëpunimet dhe marrëveshjet. Një takim i rëndësishëm mund të hapë rrugë të reja. Në aspektin emocional, kërkoni ekuilibër dhe mirëkuptim.
Akrepi – Intuita juaj është e fortë dhe do t’ju udhëheqë në vendime të rëndësishme. Në punë, mund të përballeni me sfida, por do t’i kapërceni me sukses. Në marrëdhënie, tregoni më shumë besim.
Shigjetari – Dita sjell dëshirë për lëvizje dhe ndryshim. Mund të planifikoni udhëtime ose aktivitete të reja. Në planin profesional, mbani fokusin për të shmangur shpërqendrimet.
Bricjapi – Përgjegjësitë janë në qendër të vëmendjes suaj. Një çështje e rëndësishme kërkon zgjidhje të menjëhershme. Në aspektin financiar, tregohuni të kujdesshëm me shpenzimet.
Ujori – Kreativiteti dhe idetë inovative ju vendosin në qendër të vëmendjes. Bashkëpunimet mund të sjellin rezultate të mira. Në jetën personale, surprizat janë të mundshme.
Peshqit – Një ditë e ndjeshme në aspektin emocional. Do të ndjeni nevojën për qetësi dhe reflektim. Në punë, përpiquni të ruani balancën mes detyrimeve dhe mirëqenies suaj.
Me një krizë energjetike që po merr formë për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme, Bashkimi Evropian po përpiqet të lërë mënjanë disa rregulla për të përballuar emergjencën, me synimin për të shmangur rritjen e menjëhershme të çmimeve, si ajo që u pa në verën e vitit 2022.
Në këtë kuadër mund të interpretohet edhe thirrja e fundit e Komisioni Evropian drejtuar shteteve anëtare: në vend që rezervat e gazit të mbushen në nivelin 90% për dimrin e ardhshëm — siç kërkohet zakonisht — propozohet që ky nivel të ulet në 80%, për të “siguruar stabilitet dhe për të qetësuar operatorët e tregut”. Fjala kyçe është “fleksibiliteti”, për t’iu përgjigjur kërkesës së familjeve dhe industrisë “në një moment kur oferta është e kufizuar”.
Kjo thirrje, e paraprirë nga Financial Times, vjen në një moment kyç: pikërisht kur temperaturat fillojnë të rriten, vendet rifillojnë të grumbullojnë rezerva gazi — të cilat ndërkohë janë ulur — në prag të sezonit të ardhshëm dimëror.
“Duhet të jemi gati — deklaroi dy ditë më parë ministri italian i Mjedisit dhe Sigurisë Energjetike, Gilberto Pichetto Fratin — të rindërtojmë rezervat deri në fund të vitit. Italia nis nga një pozitë më e favorshme krahasuar me pjesën tjetër të Evropës, falë burimeve të shumta alternative të furnizimit.”
Në gusht të vitit 2022, vit i shënuar nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, gara e shteteve për të siguruar furnizime ndikoi ndjeshëm në rritjen e çmimit të gazit mbi 300 euro për megavat/orë (krahasuar me rreth 59 euro aktualisht, pavarësisht rritjeve të fundit).
“Është e vërtetë, në gusht ne e shkatërruam tregun e gazit, por misioni ynë ishte të mbushnim rezervat”, pranoi në janar 2023 ish-zëvendëskancelari gjerman, Robert Habeck.
Sot, BE-ja synon të shmangë përsëritjen e këtij skenari. Për këtë arsye, thirrja është formalizuar në një letër të firmosur nga komisioneri evropian për Energjinë, Dan Jorgensen. Në këtë letër theksohet se “furnizimi energjetik i BE-së mbetet relativisht i mbrojtur”, por njëkohësisht pranohet se situata aktuale kërkon një “përgjigje kolektive”, pasi “zhvillimet e fundit tregojnë se mund të duhet më shumë kohë që prodhimi i gazit të lëngshëm (GPL) të rikthehet në nivelet para krizës”.
Ndërkohë, Komisioni kishte kërkuar që të mërkurën nga shtetet anëtare më shumë fleksibilitet edhe në zbatimin e rregullave që parashikojnë heqjen graduale të energjisë ruse.
Në zhvillime të tjera, furnizimet me gaz iranian drejt Irakut janë rifilluar me një ritëm prej 5 milionë metrash kub në ditë. Lajmi është bërë i ditur nga agjencia shtetërore e lajmeve, duke cituar Ministrinë e Energjisë Elektrike të Irakut.
Flukset ishin ndërprerë pasi Izraeli goditi fushën kryesore të gazit të Iranit, South Pars, të mërkurën./ La Repubblica
Policia ka publikuar planin e masave për mbarëvajtjen e protestës së opozitës e lajmëruar për tu zhvilluar sot në orën 18:00 përpara Kryeministrisë.
Përmes një njoftimi të shpërndarë për mediat bëhet me dije se në këtë kuadër, do të ketë kufizime të lëvizjes në disa akse rrugore. Konkretisht:
-Nga ora 09:30 deri në përfundim të tubimit, do të bllokohet lëvizja e automjeteve në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, nga Ura deri në kryqëzimin me rrugën “Ismail Qemali”;
-Nga ora 15:00 deri në përfundim të tubimit, do të bllokohen rrugët “Ukraina e Lirë”, “Papa Gjon Pali II” dhe “Ismail Qemali”.
Në varësi të zhvillimit të tubimit, mund të ketë kufizime të qarkullimit të automjeteve edhe në akse të tjera rrugore. Në rast bllokimi, për të ndihmuar qytetarët që do të qarkullojnë në këto akse, Policia e Tiranës ka marrë masa për devijimin e qarkullimit të automjeteve në rrugë alternative.
Jamie Shea, ish-zëdhënës i NATO-s në kohën e bombardimeve të vitit 1999, ka deklaruar se KFOR-i duhet të mbetet në Kosovë deri në anëtarësimin e kësaj të fundit në NATO.
Ai përmendi “zhurmat” e Serbisë si një prej arsyeve se pse këto forca duhet mbetur ende në vend.
“KFOR-i është i nevojshëm akoma .Sepse kemi ende tensione në Kosovë. Kishim rastin e incidentit në Banjskë para tri viteve dhe e kemi Serbinë që kohë pas kohe po bënë zhurma kërcënuese duke vendosur trupa ushtarake në kufij me Kosovën , kështu që ende na duhet KFOR-i aty”, ka deklaruar Shea.
“Kjo që të sigurojë jo vetëm kosovarët por edhe pakicën serbe në veri sepse kjo forcë paqeruajtëse mbron të gjithë. Kam përshtypjen se ne mund të rregullojmë nivelin e forcave sipas situatës së sigurisë”.
“Por trupat e KFOR-it duhet të mbeten në Kosovë deri në ditën kur Kosova anëtarësohet në Aleancën Veri Atlantike, NATO. Kjo do të sillte deri te tranzicioni më i butë . Dhe sa kohë që KFOR-i është aty, Kosova është në radarin e NATO-s , që unë mendoj është e rëndësishme për Kosovën që të marrë vëmendjen e kërkuar nga Brukseli”.
Sipas Sheas, prania e KFOR-it i ofron edhe vetë FSK-së mundësi për t’u trajnuar dhe aftësuar edhe më shumë për NATO.
“Prania e KFOR-it në Kosovë i ofron Forcës së Sigurisë së Kosovës mundësi të vlefshme për trajnime, për stërvitje dhe që të arrihet përshtatshmëria aftësuese me NATO.Kjo i bie sikur dikush që është lojtar tenisi dhe ka një trajner të këtij sporti i cili jeton pranë teje. Kjo do ta përshpejtoj integrimin e Kosovës në NATO, gjë të cilën unë e mirëpres”.
“KFOR-i është një detyrë që nuk është e vështirë për NATO-n ta mbaj , në kuptimin e numrit të trupave , harxhimeve, sepse ky Mision ka bërë punë të shkëlqyeshme për ta ruajtur stabilitetin në Ballkanin Perëndimor. Disa elemente të këtij misionin pra duhet të qëndrojnë derisa Kosova hyn në NATO.
Ministria e Mbrojtjes e Katarit njoftoi sot se një helikopter u rrëzua në det pranë brigjeve të Emirateve.
Sipas njoftimit, helikopteri hasi një “defekt teknik” gjatë kryerjes së një “fluturimi rutinë”.
Një operacion kërkim-shpëtimi është duke u zhvilluar në zonën detare, ndërsa fati i personave në bord mbetet i panjohur për momentin.
Katari ka përballuar në mënyrë të përsëritur sulme iraniane me dronë dhe raketa që prej nisjes së sulmeve të përbashkëta SHBA-Izrael ndaj Iranit më 28 shkurt, me qytetin industrial Ras Laffan, një nga qendrat më të mëdha të prodhimit të gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë, që ka qenë disa herë objektiv i këtyre sulmeve.
Në një intervistë në podcastin Ilva Tare Talks, Rudina Seseri, ish-deputetja e PS, menaxhere dhe themeluese e Galsswing Venture në SHBA, u ndal te përdorimi i inteligjencës artificiale në administratën publike shqiptare, duke marrë si referencë edhe risinë e Shqipërisë me ministren “Diella”. Sipas saj, teknologjia mund të sjellë efikasitet në procese të rëndësishme shtetërore, por nuk mund të funksionojë e vetme.
“Disa gjëra bëhen më të lehta nëpërmjet inteligjencës artificiale për prokurimin apo për marrjen e një dokumenti”, shprehet Seseri. Megjithatë, ajo thekson se prania e njeriut mbetet e domosdoshme: “Rreziku është që gjithmonë duhet të kesh njeriun, sepse modelet nuk kanë logjikë. Shpesh herë ‘shpikin’ gjëra që nuk ekzistojnë”.
Rudina Seseri e sheh teknologjinë si një mundësi të madhe për njerëzimin: “Kemi mundësinë për ta kaluar njerëzimin në një nivel krejt më të lartë”. Por paralajmëron kundër mbivlerësimit të saj: “Inteligjenca artificiale, ndonëse e emëruar kështu, nuk është inteligjente. Për shembull, nuk ka ende aftësinë për të arsyetuar dhe jemi ende larg kësaj”.
Ky realitet, sipas saj, do të ndikojë drejtpërdrejt edhe në tregun e punës. Profesionet e së ardhmes nuk do të kenë shumë ngjashmëri me ato që njohim sot. “Çfarëdo qofshin ato, do të jenë shumë më të ndryshme nga çfarë shohim sot”, thekson Seseri, duke nënvizuar se ndërthurja e disiplinave do të jetë një nga avantazhet kryesore.
Seseri vëren një trend të qartë global që është rritja e kërkesës për profile që kombinojnë shkencat ekzakte me ato humane. “Kompanitë kërkojnë njerëz që dinë të kenë një pikëpamje të plotë, të mendojnë jashtë përkufizimeve artificiale që ekzistojnë”, shprehet ajo. Madje, në përzgjedhjen e stafit, Seseri preferon profile të pazakonta: “Preferoj shumë më shumë dikë që ka studiuar fizikë dhe ka bërë një master në filozofi”.
Në fund të intervistës, ajo ndalet edhe te raporti i saj me Shqipërinë. Edhe pse u kthye në vitin 2009 për t’u bërë deputete e Kuvendit të Shqipërisë, mandat të cilin e la përgjysmë, një rikthim i dytë për të jetuar në vend nuk është në planet e saj. “Në qoftë se flitet për t’u kthyer në Shqipëri, përgjigjja është jo”, thotë ajo, duke shtuar megjithatë se mbetet e hapur për të kontribuar: “Në qoftë se si mundësi për të ndihmuar, sigurisht”.
Gjermania dhe më shumë se 20 aleatë të saj kanë nënshkruar një deklaratë të përbashkët për t’u angazhuar në “përpjekje të përshtatshme” për të ndihmuar për sigurimin e transportit detar përmes Ngushticës së Hormuzit.
Vende si Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini, Britania e Madhe,Franca, Japonia, Koreja e Jugut dhe Australia i dënuan gjithashtu sulmet e Iranit ndaj anijeve tregtare, si dhe ndaj impianteve të naftës dhe gazit në rajon.
“Pasojat e veprimeve të Iranit do të ndihen nga njerëzit në të gjitha pjesët e botës, veçanërisht nga më të dobtit,” thuhet në deklaratën e përbashkët të këtyre vendeve.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u bëri thirrje vendeve partnere që të ndihmojnë për rihapjen e kësaj rruge detare dhe i ka kritikuar vendet që nuk kanë vepruar në mënyrë të mjaftueshme.
Irani jep sinjale fleksibiliteti
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abas Araqshi, i tha agjencisë japoneze të lajmeve “Kyodo News” se Irani është i gatshëm t’i lejojë anijet që kanë të bëjnë me Japoninë që të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë nga e cila transportohet rreth 90% e importeve japoneze të naftës.
Irani
Irani gjithashtu ka lejuar edhe anijet që kanë si destinacion apo u përkasin vendeve të tilla si Kina, India dhe Pakistani që të kalojnë në mënyrë të sigurt përmes këtij korridori strategjik detar. /DW
Kur Martin Scorsese nis një projekt të ri, pritshmëritë nuk janë kurrë modeste. Por kur në këtë ekuacion shtohen edhe Leonardo DiCaprio dhe Jennifer Lawrence, atëherë kemi të bëjmë me një nga ato bashkime që industria e filmit i sheh si ngjarje më vete, jo thjesht si prodhim të radhës.
Xhirimet e What Happens at Night kanë nisur në Czech Republic, larg zhurmës së zakonshme të Hollywood-it, në një hapësirë që i përshtatet tonit të brendshëm dhe disi të errët të historisë. Filmi, i prodhuar nga Apple Studios në bashkëpunim me StudioCanal, mbështetet në romanin e Peter Cameron dhe ndjek një çift amerikan që udhëton drejt një qyteti evropian të mbuluar nga bora për të adoptuar një fëmijë – një premisë që, në duart e Scorsese-s, vështirë se do të mbetet thjesht një dramë familjare.
Sepse Scorsese nuk është një regjisor i historive të qeta. Edhe kur rrëfen intimitetin, ai kërkon tensionin e padukshëm, çarjen psikologjike, momentin kur realiteti fillon të rrëshqasë. Dhe pikërisht këtu qëndron pritshmëria më e madhe: a do të jetë ky film një eksplorim i errët i marrëdhënieve njerëzore, apo një reflektim më i gjerë mbi fajin, identitetin dhe iluzionin – temat që e kanë ndjekur autorin gjatë gjithë karrierës?
Bashkëpunimi me DiCaprio-n nuk është më një risi, por një formulë e provuar suksesi. Nga The Aviator te Killers of the Flower Moon, kjo dyshe ka ndërtuar një marrëdhënie artistike që shkon përtej rolit dhe interpretimit, duke krijuar personazhe që mbeten në kujtesë. Por prania e Jennifer Lawrence sjell një dinamikë të re. Ajo është një aktore që lëviz me lehtësi mes vulnerabilitetit dhe forcës, dhe në një histori që premton tension emocional, roli i saj mund të jetë çelësi i balancës mes dy botëve: asaj të dukshmes dhe asaj që fshihet poshtë sipërfaqes.
Në këtë kuptim, What Happens at Night duket si një projekt që kërkon më shumë se sukses komercial. Ai kërkon të rikthejë një ndjesi që kinemaja e sotme shpesh e humb: misterin. Në një kohë kur rrëfimet janë bërë të parashikueshme dhe të standardizuara, një film që mbështetet në atmosferë, në ritëm të ngadaltë dhe në eksplorim të brendshëm, është një rrezik – por edhe një domosdoshmëri artistike.
Pyetja mbetet: a do të arrijë Scorsese të krijojë një tjetër vepër që sfidon kohën, apo ky projekt do të mbetet në hijen e suksesit të mëparshëm?
Përgjigjja, si gjithmonë në filmat e tij, ndoshta fshihet pikërisht aty ku titulli sugjeron: në atë që ndodh natën.
Teksa të ardhurat buxhetore po mbështeten te puna, shpërndarja e tyre po favorizon shpenzimet kapitale. Vitin e kaluar, qeveria shpenzoi 1.3 miliardë euro në formën e investimeve kapitale nga rreth 1.6 miliardë euro të planifikuara.
Nga 2014-2025 janë shpenzuar 981 miliardë lekë ose 10 miliardë euro. Nëse marrim në konsideratë kostot me të cilat ndërtohet në një vend të BE-së, Shqipëria do të kishte përfunduar tërësisht infrastrukturën rrugore për të gjithë vendin dhe gjithashtu do të kishte ndërtuar disa qendra spitalore moderne.
Eksperti i ekonomisë, Sherefedin Shehu, ish-zëvendësministër i Financave, vlerëson se ulja e efektivitetit të shpenzimeve publike në Shqipëri ka qenë një zhvillim i pritshëm, duke e lidhur këtë me dobësimin gradual të mekanizmave të menaxhimit financiar në administratë.
Sipas tij, një rol ka luajtur ulja e funksionit të Ministrisë së Financave në kontrollin e investimeve publike, si dhe neglizhimi i ciklit të plotë të menaxhimit të shpenzimeve, që nga planifikimi deri te monitorimi dhe vlerësimi i projekteve.
Kjo situatë, sipas z. Shehu, është shoqëruar edhe me një rënie të transparencës dhe të llogaridhënies fiskale në procesin e investimeve.
Ai thekson se këto zhvillime kanë bërë që përparësitë strategjike të infrastrukturës të zëvendësohen gjithnjë e më shpesh nga projekte me natyrë politike ose nga partneritete klienteliste, të cilat sipas tij, kanë çuar në rritjen e ndjeshme të kostove.
“Shqipëria sot është vendi ku kostoja e investimeve publike është më e lartë, edhe kur krahasohet me projekte moderne të realizuara në vendet e Bashkimit Europian”, shprehet z. Shehu.
Sipas tij, një pjesë e projekteve të mëdha janë kontraktuar përmes propozimeve të pakërkuara nga kompani të paracaktuara, duke përmendur si shembuj projekte si Rruga e Arbërit, Aeroporti i Vlorës apo ndërtimin e shkollave.
Në raste të tjera, shton ai, projektet janë ritenderuar me kosto më të larta, si në rastin e tunelit të Llogorasë, ndërsa ka edhe projekte të financuara pa u realizuar, siç ndodhi me inceneratorët.
Në këtë kontekst, z. Shehu paralajmëron se kostot e buxhetit publik mund të rriten edhe më tej në vitet në vijim. Sipas tij, abuzimet në fazat e buxhetimit, kontraktimit dhe zbatimit të projekteve kanë prodhuar kosto shtesë, të cilat në disa raste mund të dyfishohen, sidomos kur infrastruktura e ndërtuar me probleme kërkon ndërhyrje të reja për rindërtim ose rehabilitim.
Investimet nuk kanë prodhuar asete dhe rritje ekonomike
Qeveria ka çuar sistematikisht këto vitet e fundit mbi 17% të buxhetit për investime publike, por ato janë fragmentuar dhe copëzuar pa dhënë efekt në rritjen ekonomike.
Një pjesë e madhe e investimeve publike, sidomos pas pandemisë, ka shkuar për rindërtimin e pasojave të tërmetit në lagje të tëra si Thumana, Kombinati dhe 5 Maji, ku janë ndërtuar apartamente falas. Janë shpenzuar shuma të mëdha për segmente si Unaza e Madhe, Rruga e Arbërit dhe Kardhiq-Delvinë.
Problemi është se te ne, kostoja për kilometër ka dalë shpesh më e lartë se në vendet e BE-së për shkak të PPP-ve dhe vonesave në shpronësime.
Gjithashtu janë hapur mbi 200 kantiere kanalizimesh në mbarë vendin, por nuk e kanë sjellë ujin 24 orë në rubinetet e qytetarëve. Një pjesë e mirë e investimeve publike ka shkuar në ushtri kryesisht për bazën e Kuçovës, blerjen e helikopterëve”. Investimet në infrastrukturë janë bërë pa cilësi dhe kryesisht janë shtrirë në periferi duke lënë qendrën e vendit pa infrastrukturë.
Nga një studim i fundit i ekspertes bullgare Desislava Stoilova, “The Nexus between Public Investment and Economic Growth”, rezulton se Shqipëria shpenzon shifra rekord për investime publike, por pa prodhuar rritjen e pritshme ekonomike.
Ndërsa qeveria çon për investime kapitale shifra që shpesh i kalojnë 5-6% të PBB-së, znj. Stoilova vëren një fenomen shqetësues që ajo e quan investim pa ndikim.
Sipas analizës së saj mbi nëntë vendet e rajonit të Europës Juglindore, volumi i lartë i parave të derdhura në projekte publike në Shqipëri rezulton statistikisht i parëndësishëm në raport me rritjen reale ekonomike.
Ajo nënvizon se Shqipëria vuan nga një hendek eficience kronike. Me të njëjtat fonde që Shqipëria përdor për një projekt, vendet fqinje arrijnë të ndërtojnë infrastrukturë më cilësore dhe të ofrojnë shërbime më dinjitoze.
Ky disnivel, sipas kërkuesve, është produkt i drejtpërdrejtë i mungesës së transparencës dhe administrimit të dobët, duke lënë të kuptohet se rruga nga buxheti te realizimi është e mbushur me keqadministrim të fondeve. Ajo që znj. Stoilova e cilëson si alarm është neglizhenca ndaj asaj që konsiderohet motori i vërtetë i një kombi, njerëzit.
Ndërsa betoni gllabëron pjesën e luanit të fondeve publike, investimet në edukim dhe shëndetësi mbeten në nivele mbijetese. Studimi paralajmëron se pa një riorientim drejt kapitalit njerëzor, rritja ekonomike e Shqipërisë do të mbetet një iluzion statistikor që nuk preket kurrë nga qytetarët.
Eksperti i ekonomisë, Pano Soko, vlerëson se një pjesë e konsiderueshme e fondeve që janë paraqitur si investime publike në Shqipëri në fakt nuk kanë funksionuar si të tilla, pasi nuk kanë prodhuar asete që gjenerojnë të ardhura në ekonomi. Sipas tij, dallimi thelbësor mes shpenzimeve dhe investimeve qëndron pikërisht tek efekti që ato krijojnë në kohë.
“Ndryshimi mes shpenzimeve dhe investimeve është se investimet krijojnë asete që prodhojnë të ardhura në të ardhmen, ndërsa shpenzimet janë para që përdoren për një shërbim apo produkt që konsumohet dhe nuk gjeneron kthim financiar”, shprehet z. Soko.
Ai thekson se shumë nga fondet që janë alokuar ndër vite si investime publike nuk kanë prodhuar këtë efekt.
“Paratë e dedikuara për investime deri më sot, në fakt është e vështirë t’i klasifikosh si investime, sepse ato nuk kanë sjellë kthim mbrapsht, por thjesht janë shpenzuar, janë konsumuar”, thotë ai. Sipas z. Soko, kjo do të thotë se për të krijuar asetet që duhet të ishin ndërtuar dhe që do të prodhonin të ardhura në kohë, ekonomisë do t’i duhet të shpenzojë sërish fonde publike në të ardhmen.
Si shpenzon rajoni
Për vitin 2025, vendet e Ballkanit Perëndimor kanë miratuar buxhete që pasqyrojnë një përpjekje të përbashkët për të rritur investimet publike, të nxitura kryesisht nga nevoja për infrastrukturë dhe mbështetja e Planit të Rritjes së BE-së. Buxheti i Kosovës për vitin 2025 është caktuar në 3.6 miliardë euro.
Nga kjo shumë, rreth 930 milionë euro (rreth 26% e buxhetit total) janë alokuar për investime kapitale. Ky është një nga nivelet më të larta në rajon për sa i përket përqindjes së buxhetit që shkon drejtpërdrejt për asete fizike, me fokus te hekurudhat, rrugët rajonale dhe sistemet e ujësjellësit.
Kosova ka mbyllur ndërtimin e autostradave të tipit A me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, teksa po përfundon autostradën e Gjilanit dhe është në mes të punës për zgjerimin e Mitrovicës. Kosova ka një buxhet 2.2 herë më të vogël se Shqipëria.
Maqedonia e Veriut, me një buxhet total gati 20% më i ulët se ai i Shqipërisë, ka hyrë në një fazë intensive të punimeve në Korridoret e mëdha rrugore 8 dhe 10. Në vitin 2025, buxheti total i Maqedonisë së Veriut ishte rreth 6.5 miliardë euro, ku rreth 50.5 miliardë denarë, ose rreth 820 milionë euro shkuan për investime kapitale.
Qeveria atje ka planifikuar një nivel rekord investimesh kapitale, me qëllim adresimin e sfidave infrastrukturore, veçanërisht në Korridorin 8 dhe 10, për të cilët ka kontraktuar kompaninë amerikane “Bechtel Enka”, e cila tani është në punime intensive.
Serbia mbetet investitori më i madh në vlerë absolute. Buxheti i saj për vitin 2025 kishte shpenzime totale prej rreth 22.7 miliardë eurosh (2,660 miliardë dinarë). Një pjesë masive e këtij buxheti më shumë se 4 miliardë euro shkon për projekte kapitale, duke përfshirë ekspozitën EXPO 2027, autostrada të reja dhe modernizimin e ushtrisë.
Serbia shpenzon rreth 7% të PBB-së së saj për investime publike, niveli më i lartë në Ballkanin Perëndimor. Në infrastrukturë, ajo po ndërton hekurudhat e shpejtësisë së lartë. Mali i Zi, i cili ka një buxhet më të vogël prej 2.2 miliardë eurosh, ka alokuar rreth 280 milionë euro posaçërisht për projekte kapitale. Fokusimi kryesor mbetet autostrada Bar-Boljare dhe përmirësimi i infrastrukturës që mbështet turizmin, i cili është shtylla e tyre ekonomike.
Në mbledhjen me dyer të mbyllura të Asamblesë së PS mbajtur këtë të shtunë në Gjirin e Lalëzit mësohet se kryeministri Edi Rama është shprehur i pakënaqur me punën e sekretariateve në parti.
Burime i thanë gazetares së Euronews Albania, Eksiola Shehu se kryeministri Rama ka thënë në mbledhje se sekretariati në PS nuk funksionon ndaj dhe do të ndryshojnë rrënjësisht.
Po ashtu, kryetari i PS ka deklaruar: “kemi vetëm sekretar të përgjithshëm, pjesa tjetër e sekretariateve nuk funksionon”.
Besimtarët bektashianë festojnë sot Ditën e Sulltan Nevruzit, ditëlindjen e të madhit Imam Aliu në Qabe, në të cilën sipas legjendës çdo gjë ringjallërohet, lind shpresa e ringjallja për njerëzimin. Ajo është një ditë e re, kur të gjithë shpresojnë për një të ardhme më të mirë.
Kryeministri Edi Rama uroi besimtarët bektashianë me disa pamje nga “teqeja e Helvetive, në Berat ndër më të bukurat në Ballkan, ku qetësia dhe harmonia janë besim”.
Historia e automobilave është plot me pyetje të tipit "po sikur" - koncepte të harruara, vetura ëndrrash që nuk ia dolën kurrë të realizoheshin, pengesa të minutës së fundit dhe shumë më tepër.
Po sikur Alfa Romeo të kishte ndërtuar një rival të Porsche Boxster?
Projekti ekzistonte - të paktën nga pikëpamja e dizajnit - por në fund, u la mënjanë.
Tani, ideja është rishfaqur falë një postimi të ri në Instagram nga Juan Manuel Diaz, një ish-dizajner i Alfa Romeo, i cili së fundmi ndau një mori skicash për projektet e humbura të Alfa-s .
Pasi zbuloi më parë ato pesë projekte të parealizuara, dizajneri argjentinas tani ka ndarë skica të një koncepti tjetër të Alfa Romeo që do ta kishte çuar në garë me Porsche-n.
Dhe duket fantastike.
Diaz thotë në postimin e tij në Instagram: "Në vitin 2008, në studio mbërriti një propozim për një veturë me motor në mes si bazë për një projekt të ri dizajni. Detyra ishte e qartë: të krijohej një veturë sportive kompakte e aftë të rivalizonte bukurinë dhe saktësinë e Porsche Boxster". /Telegrafi/