❌

Normal view

07:00 Nga Leonard Veizi/ Kievi, 1943: çlirimi nga nazistët dhe hija e luftës së sotme

6 November 2026 at 07:00

6 nëntor 1943 – Ushtria e Kuqe rimerr Kievin nga pushtimi gjerman

Nga Leonard Veizi

Më 6 nëntor 1943, Ushtria e Kuqe hyri në Kiev dhe i dha fund pushtimit gjerman të qytetit. Më shumë se tetë dekada më vonë, kryeqyteti ukrainas ndodhet sërish në luftë, këtë herë përballë agresionit rus. Ndryshojnë ushtritë dhe rrethanat historike, por çështja e sovranitetit të Ukrainës mbetet në qendër të konfliktit.

1943: Çlirimi me gjak

Më 19 shtator 1941, trupat gjermane hynë në Kiev. Dhjetë ditë më vonë, në Babi Jar, nazistët ekzekutuan 33.771 hebrenj brenda 48 orësh. Masakra ishte pjesë e politikës së shfarosjes së popullsisë hebreje, e zbatuar nga regjimi nazist në territoret e pushtuara.

Gjatë dy viteve të pushtimit, qyteti përjetoi ekzekutime, uri, dëbime dhe punë të detyruar. Përpara tërheqjes, gjermanët shkatërruan një pjesë të madhe të infrastrukturës dhe ndërtesave të Kievit, duke lënë pas dëme të rënda materiale.

Rimarrja e qytetit u bë pas kalimit të Dnieprit, në kuadër të një prej operacioneve të mëdha të Ushtrisë së Kuqe në Frontin Lindor. Fronti i Parë Ukrainas, nën komandën e gjeneralit Nikolai Vatutin, përqendroi sulmin kryesor në veri, në zonën e Liutezhit, duke detyruar forcat gjermane të përballeshin me një drejtim të ri të ofensivës. Më 3 nëntor 1943 nisi sulmi kryesor dhe, tri ditë më vonë, Kievi u rimor nga sovjetikët.

Çmimi njerëzor ishte i lartë. Mbi 25.000 ushtarë sovjetikë u vranë ose u plagosën gjatë ditëve të sulmit përfundimtar, ndërsa humbjet gjermane në betejën për qytetin arritën rreth 3.000 trupa. Një pjesë e konsiderueshme e forcave sovjetike përbëhej nga ukrainas të mobilizuar rishtazi, shumë prej të cilëve u dërguan në front me përgatitje të pamjaftueshme dhe pajisje të pakta.

Kur Ushtria e Kuqe hyri në Kiev, qyteti kishte pësuar një rënie dramatike të popullsisë. Nga rreth 900.000 banorë që kishte para luftës, kishin mbetur më pak se 180.000. Rruga kryesore Khreshchatyk ishte shndërruar në rrënoja, ndërsa një pjesë e madhe e ndërtesave historike dhe publike ishte dëmtuar ose shkatërruar.

Për banorët që kishin mbijetuar gjatë pushtimit, largimi i trupave gjermane shënonte fundin e një periudhe terrori. Por kthimi i sovjetikëve nuk solli lirinë politike.

Çlirimi dhe rikthimi i represionit sovjetik

Kievi u çlirua nga pushtimi nazist, por u rikthye nën kontrollin e një regjimi diktatorial. Bashkë me Ushtrinë e Kuqe u rikthyen edhe strukturat e sigurimit sovjetik, përfshirë NKVD-në. Një pjesë e njerëzve që kishin mbijetuar gjatë pushtimit gjerman u hetuan ose u persekutuan me dyshimin se kishin bashkëpunuar me armikun.

Edhe kujtesa e masakrës së Babi Jarit u vu nën kontrollin e politikës zyrtare sovjetike. Për dekada, regjimi nuk lejoi që përkatësia hebreje e shumicës së viktimave të merrte vendin që meritonte në përkujtimin publik.

Kjo është një pjesë e rëndësishme e historisë së Kievit: çlirimi nga nazizmi nuk nënkuptoi vendosjen e demokracisë apo të lirisë politike. Megjithatë, ky fakt nuk e ndryshon karakterin e pushtimit gjerman, i cili ishte shoqëruar me një politikë sistematike shfarosjeje dhe terrori.

Kievi në luftën e sotme

Sot, Kievi përballet sërish me sulme ushtarake. Që prej nisjes së pushtimit të plotë rus të Ukrainës në shkurt 2022, kryeqyteti është vënë vazhdimisht në shënjestër të sulmeve me raketa dhe dronë. Banorët janë detyruar të përdorin stacionet e metrosë dhe strehimet nëntokësore për t’u mbrojtur nga bombardimet.

Në këtë konflikt, Ukraina mbron integritetin territorial dhe të drejtën për të vendosur vetë të ardhmen e saj. Përpjekja për të mohuar sovranitetin e një shteti dhe për ta nënshtruar atë me forcë është një çështje që lidhet drejtpërdrejt me parimet e rendit ndërkombëtar.

Historia e vitit 1943 nuk mund të barazohet mekanikisht me zhvillimet e sotme. Regjimet, rrethanat dhe objektivat historike janë të ndryshme. Por të dyja periudhat tregojnë se Kievi ka qenë në qendër të përplasjeve të mëdha për kontrollin politik dhe ushtarak të Ukrainës.

Kujtesa historike dhe sovraniteti

Më 6 nëntor 1943, Kievi u rimor nga trupat gjermane me një kosto të lartë njerëzore. Çlirimi i qytetit shënoi fundin e pushtimit nazist, por jo të represionit politik. Më shumë se tetëdhjetë vjet më vonë, kryeqyteti ukrainas përballet me një tjetër luftë, këtë herë për të mbrojtur sovranitetin e vendit.

Historia e tij nuk është një rrëfim i thjeshtë çlirimesh dhe pushtimesh. Ajo përmban edhe masakra, shkatërrime, represion dhe përpjekje të vazhdueshme për të përcaktuar të ardhmen politike të Ukrainës. Pikërisht kjo e bën të rëndësishme kujtesën e 6 nëntorit 1943.

07:00 Horoskopi, 6 nëntor 2026

By: Klara
6 November 2026 at 07:00

Dashi

Do ketë disa debate ne çift gjate kësaj dite dhe mund te keni disa mosmarrëveshje me personin qe keni ne krah. Kujdes me çdo fjale qe do thoni. Beqaret do jene te ndjeshëm ndaj çdo takime dhe ka rrezik qe te hidhen menjëherë ne krahët e dikujt. Gjendja e financave nuk do jete aspak e mire. Mundohuni sa me pare ta ndryshoni gjendjen edhe duke kërkuar ndihme nga familjaret.

Demi

Perspektivat priten te jene shume te mira sot për jetën tuaj ne çift. Kënaqësitë dhe emocionet qe do përjetoni do jete te paimagjinueshme. Beqaret do i marrin gjerat si t’iu vijnë dhe ka gjase qe shume shpejt te ndryshojnë status. Takimet do jene mbresëlënëse. Ne planin financiar duhet te bëni një riorganizum te të ardhurave nëse doni qe situata te stabilizohet.

Binjaket

Jupiteri do sjelle fat me shumice sot për ju qe jeni ne një lidhje. Gjithçka do e zgjidhni me qetësi dhe do jeni gjithë kohës te buzëqeshur. Beqaret do ndihen me vetëm se kurrë dhe ka rrezik te bëjnë gjera te gabuara sot. Beni edhe pak durim. Për financat do jete dite delikate. Do kryeni shpenzime te pamenduara dhe ne një moment mund te gjendeni përballë vështirësive te mëdha.

Gaforrja

Asnjë planet nuk do influencoje sot ne jetën tuaj ne çift prandaj çdo gjë do varet nga sjellja juaj. Mos u nxitoni për asnjë dhe mësoni qe here pas here te hapni rruge. Beqaret do hidhen menjëherë ne krahët e një personi qe ju pëlqen dhe do fillojnë një lidhje me te. Ne planin financiar fatmirësisht do jeni me fat. Do mund te kryeni edhe ndonjë investim kësaj here.

Luani

Marrëdhënia juaj ne çift do jete e shkëlqyer gjate gjithë kësaj dite. Do bashkëpunoni për gjithçka dhe do e thelloni me tepër lidhjen tuaj. Beqaret do jene me shume fat dhe do e gjejnë qe ne orët e mesditës princin e tyre te kaltër. Do i shijoni ne maksimum momentet pranë tij. Gjendja e financave do vazhdoje te mbetet e kënaqshme. Do mund te hiqni edhe ndonjë para mënjanë.

Virgjeresha

Dite me e favorshme për beqaret sesa për te dashuruarit kjo e sotmja. Ata qe e kane një lidhje do vazhdojnë te kenë një dite te qete dhe pa asnjë problem, ndërsa beqaret do përjetojnë emocione te forta dhe rrahje zemra fate disa takimeve qe do realizojnë. Ne planin financiar gjerat do ecin mire. Do i kryeni te gjitha shpenzimet e menduara dhe serish do keni para mënjanë.

Peshorja

Dite e mbushur me re kjo e sotmja për ata qe janë ne një lidhje. Tregohuni shume te matur me çdo hap qe do hidhni sepse përndryshe do keni vështirësi. Beqaret do joshin pa fund, por nuk do ja dalin dot te bëjnë për vete ndonjë person. Ne planin financiar do jeni me fat dhe me te organizuar. Nuk do e lejoni veten te kryeni shpenzime te pamenduara dhe situata do mbetet e qëndrueshme.

Akrepi

Dite e qete dhe pa asnjë te veçante kjo e sotmja për ata qe janë ne një lidhje. Do ndiheni gjithë kohës mire pranë te dashurit te zemrës, por do përtoni te provoni ndonjë eksperience te re me te. Beqaret nga ana tjetër do kenë një dite mbresëlënëse. Shfrytëzojeni! Financat do kenë goxha tronditje. Do shpenzoni pa fund dhe nuk do mendoni aspak për te nesërmen.

Shigjetari

Do i jepni me shume prioritet se kurrë sot jetës suaj ne çift gjate kësaj dite dhe gjerat kane për te ecur ashtu si duhet. Do i lini pas krahëve te gjitha problemet. Beqaret duhet te mos ëndërrojnë shume sepse realiteti ka për t’iu dukur edhe me i dhimbshëm. Ne planin financiar gjerat kane për te shkuar ashtu si i keni dëshiruar. Do i kryeni shpenzimet dhe do hiqni edhe para mënjanë.

Bricjapi

Tregohuni tolerante sot juve qe jeni ne një lidhje sepse vetëm ne këtë mënyrë gjerat kane për t’iu ecur si keni dashur. Kokëfortësia nuk ka për t’iu çuar askund. Beqaret me mire te qëndrojnë edhe sot vetëm sepse mundësitë qe do iu jepen sot për takime nuk janë shume te mira. Gjendja e financave është goxha e mire, por nëse shpenzoni me sy mbyllur ato do përkeqësohen.

Ujori

Gjerat kane për t’iu ecur ashtu si keni dashur juve qe jeni ne një lidhje. Shfrytëzojeni çdo sekonde sikur te ishte e fundit. Beqaret do njihen me një person magjepsës dhe me shume vlera. Me te do fillojnë një lidhje mjaft interesante dhe emocionuese. Gjendja e financave do vazhdoje te mbetet e mire për aq kohe sa ju te tregoheni te matur me shpenzimet.

Peshqit

Do keni shume komplekse sot ju te dashuruarit dhe kjo mund te sjelle disa mosmarrëveshje ne jetën sentimentale. Rikthehuni sa me pare me këmbë ne toke. Beqaret do dashurohen pas dikujt dhe do bëjnë te pamundurën qe ta kenë pranë sa me shpejt. Çështjet e financave nuk do jene aspak interesante kështu qe matuni disa here para se te kryeni shpenzime./k.m

Piktura e humbur e Georgia O’Keeffe-s gjendet pas gati 40 vjetësh në një dollap në Nju Jork dhe del në ankand për rreth 3 milionë dollarë

6 November 2026 at 06:59
«Near Abiquiu, New Mexico I» e vitit 1930, e njohur deri sot vetëm nga një fotografi e vitit 1931, do të ekspozohet falas te Christie's nga 7 deri më 17 nëntor, përpara se të shitet në ankandin e mbrëmjes të shekullit XX.

Moti për ditën e sotme: Paradite me vranësira, gjatë ditës pritet kthjellim dhe rritje e temperaturave

6 November 2026 at 06:58

Sot parashikohet mot me diell dhe vranësira në orët e mëngjesit, ndërsa në orët vijuese të ditës pritet që vranësirat gradualisht të tërhiqen.

Era do të fryjë nga veriu dhe veriperëndimi, me shpejtësi prej 5-19 km/h, njofton MeteoKosova.

Temperaturat minimale do të lëvizin prej 3 deri në 6°C, ndërsa ato maksimale prej 10 deri në 13°C.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Moti për ditën e sotme: Paradite me vranësira, gjatë ditës pritet kthjellim dhe rritje e temperaturave appeared first on Sinjali.

Caitlin Clark bën histori jashtë fushe: partnere e parë sportive në historinë e Dick’s dhe Foot Locker

6 November 2026 at 06:25
Caitlin Clark vazhdon të thyejë barriera edhe jashtë parketit. Dick’s Sporting Goods njoftoi të mërkurën, përmes një komunikate zyrtare, një partneritet shumëvjeçar me yllin e Indiana Fever, i cili e bën atë sportisten e parë në histori që nënshkruan si partnere marke si me Dick’s ashtu edhe me Foot Locker. «Dick’s Sporting Goods ishte gjithmonë […]

Angel Reese nderohet në LSU: duartrokitje në këmbë dhe përqafim me Kim Mulkey në kthimin në Baton Rouge

6 November 2026 at 06:18
Angel Reese u kthye të enjten në mbrëmje aty ku u bë yll. Siç raporton ClutchPoints, ylli i Atlanta Dream zbriti në parketin e Pete Maravich Assembly Center në Baton Rouge për ndeshjen e LSU-së kundër Texas Southern dhe u prit si heroinë nga publiku i saj. Reese e bëri ecjen e veçantë në fushë […]

Peshqit e akuariumit duken të lehtë për t'u mbajtur, por prindërit bëjnë një gabim të madh

6 November 2026 at 06:14


Nuk kërkojnë shëtitje, nuk bëjnë zhurmë dhe nuk lënë qime nëpër shtëpi. Megjithatë, përkujdesja ndaj tyre është shumë më e ndërlikuar sesa duket në fillim

Kur një fëmijë dëshiron të ketë një mik të vogël në shtëpi, prindërit shpesh përballen me dilemën se çfarë të zgjedhin. Qentë dhe macet kërkojnë kohë dhe përkushtim të përditshëm, ndaj peshqit e akuariumit duken si një alternativë më praktike.

Akuariumi mund të zbukurojë shtëpinë dhe njëkohësisht t'i mësojë fëmijës përgjegjësinë, durimin dhe kujdesin ndaj gjallesave.

Megjithatë, peshqit nuk janë thjesht pjesë e dekorit që mjafton t'i ushqeni herë pas here. Ata kanë nevoja të veçanta, ndërsa gabimet në përkujdesje mund të ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin dhe jetëgjatësinë e tyre.

Një enë e vogël prej qelqi nuk është shtëpi e përshtatshme

Gabimi më i zakonshëm është blerja e një ene të vogël, zakonisht në formë sfere, pa filtër dhe pajisjet e nevojshme.

Megjithëse duket praktike, në një enë të tillë është e vështirë të ruhet cilësia e ujit dhe të sigurohen kushte të përshtatshme për peshqit.

Akuariumi duhet të ketë madhësi të mjaftueshme, sistem filtrimi dhe ujë të përgatitur siç duhet. Përpara vendosjes së peshqve duhet të krijohet ekuilibri biologjik që ndihmon në përpunimin e substancave të dëmshme.

Shumica e peshqve tropikalë kanë nevojë edhe për ngrohës që mban temperaturën të qëndrueshme.

Prandaj, akuariumi duhet të përgatitet përpara blerjes së peshqve, jo ditën kur ata sillen në shtëpi.

Cilët peshq janë më të përshtatshëm për fillestarët?

Peshqit gupi (guppy) rekomandohen shpesh për fillestarët, falë ngjyrave të bukura dhe përkujdesjes relativisht të thjeshtë. Megjithatë, shumohen shpejt, prandaj duhet planifikuar numri i tyre.

Edhe peshqit neon tetra janë tërheqës, por nuk duhet të mbahen të vetëm. Ata jetojnë më mirë në grup dhe kërkojnë kushte të qëndrueshme të ujit.

Përpara blerjes, prindërit duhet të informohen për madhësinë që arrin secila specie, nevojën për të jetuar në grup dhe përputhshmërinë me peshqit e tjerë.

Madhësia e akuariumit duhet të përcaktohet sipas nevojave të peshqve, jo hapësirës së lirë në shtëpi.

Çfarë përgjegjësish mund të marrë fëmija?

Fëmijët mund të ndihmojnë në ushqimin e përditshëm të peshqve, duke përdorur sasi të kontrolluara. Gjithashtu, mund të vëzhgojnë sjelljen e tyre, të kontrollojnë temperaturën me ndihmën e prindërve dhe të marrin pjesë në zbukurimin e akuariumit.

Megjithatë, pastrimi, ndërrimi i një pjese të ujit dhe kontrollimi i cilësisë së tij duhet të mbeten përgjegjësi e të rriturve.

Prindërit duhet të jenë të gatshëm ta marrin plotësisht përsipër përkujdesjen nëse fëmija humbet interesimin.

Një mësim që shkon përtej ushqimit

Me përkujdesjen e duhur, akuariumi mund të bëhet një aktivitet i përbashkët familjar dhe një përvojë e vlefshme edukative.

Fëmija mëson se përgjegjësia ndaj një gjallese nuk përfundon me blerjen apo ushqimin e saj.

Mbi të gjitha, kupton se peshqit kanë nevoja që duhen respektuar edhe pasi entuziazmi i ditëve të para të ketë kaluar. /Telegrafi/

BE: Banka e Zhvillimit të mbikëqyret nga BSH për të garantuar konkurrencë të barabartë në treg

6 November 2026 at 06:03

Komisioni Europian i kërkon Shqipërisë vendosjen e mbikëqyrjes së Bankës Qendrore mbi Bankën e Zhvillimit. Në progres-raportin e vitit 2026, theksohet se roli mbikëqyrës i Bankës Qendrore mbi Bankën Shqiptare të Zhvillimit duhet të ruhet për të garantuar një qeverisje dhe mbikëqyrje të fortë.

Gjithashtu, në raport nënvizohet se Shqipëria duhet të ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për të ruajtur kushte të barabarta konkurrence në sektorin bankar.

Raporti kërkon që Shqipëria të sigurojë që të gjitha subjektet të jenë të rregulluara dhe të mbikëqyrura në mënyrë të përshtatshme, si edhe duhet të shtohen përpjekjet reformuese për t’u përafruar me kuadrin e BE-së.

Ligji “Për Bankën Shqiptare të Zhvillimit” nuk parashikon mbikëqyrje të plotë të Bankës së Shqipërisë mbi të. Sipas ligjit, aktiviteti i mbledhjes së produkteve të kursimit nga kjo bankë, nëpërmjet një entiteti të veçantë të Postës Shqiptare, do të mbikëqyret nga Banka e Shqipërisë. Megjithatë, entiteti i veçantë i Postës Shqiptare, nuk do të jetë subjekt licencimi.

Ligji gjithashtu përcakton se Banka Shqiptare e Zhvillimit do të raportojë te Banka e Shqipërisë për qëllime statistikore dhe për regjistrin e kredive. Banka e Shqipërisë do të përcaktojë, gjithashtu, metodologjinë e mbikëqyrjes së aktivitetit të mbledhjes së produkteve të kursimit, si dhe të raportimit statistikor.

Banka Shqiptare e Zhvillimit u regjistrua zyrtarisht në dhjetor të vitit të kaluar, me një kapital fillestar prej 1 miliard lekësh. Megjithatë, banka ende nuk ka nisur operacionet dhe ndodhet ende në fazën e ndërtimit të strukturave të saj. Në maj të këtij viti, Banka e Zhvillimit zhvilloi një procedurë prokurimi me fond limit 315 milionë lekë për të kontraktuar një kompanie konsulence që do të mbështesë ngritjen e kuadrit strategjik dhe operacional.

Ligji përcakton se Banka e Zhvillimit do të mund të mbledhë kursime kryesisht nga individët nuk u ofrohet shërbim i plotë nga sistemi bankar. Në ligj vendoset një kufizim për sasinë e kursimeve që Banka e Zhvillimit do të mund të mbledhë nga publiku. Shuma e pranuar e këtyre fondeve nga Banka Shqiptare e Zhvillimit nuk duhet të jetë më e lartë se 2% e Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Produktet e kursimit të mbledhura nga publiku do të garantohen me garanci shtetërore dhe përdoren për aktivitete promovuese. Llojet e produkteve, karakteristikat e tyre, përfshirë kufizimet në vlerë, do përcaktohen me urdhër të përbashkët të ministrit përgjegjës për financat dhe të ministrit përgjegjës për ekonominë, duke respektuar kufijtë monetarë të përcaktuar në ligjin që rregullon sigurimin e depozitave.

Subjekti ndërmjetës për mbledhjen e fondeve të kthyeshme nga publiku do të jetë një entitet i veçantë i Postës Shqiptare. Këshilli i Ministrave do të përcaktojë me vendim kushtet kryesore të marrëdhënies ndërmjet entitetit të veçantë dhe Bankës Shqiptare të Zhvillimit.

Entiteti i veçantë i Postës Shqiptare dhe Banka Shqiptare e Zhvillimit do të nënshkruajnë një marrëveshje bashkëpunimi, e cila rregullon aspektet kryesore të funksionimit e të administrimit të fondeve të mbledhura dhe shpërndarjes së produkteve, minimalisht procedurat operacionale për shpërndarjen dhe administrimin e produkteve financiare; interesat e zbatueshëm për produktet financiare të ofruara; detyrimin për informimin e transparencën ndaj publikut mbi produktet.

Ligji parashikon gjithashtu si burime financimi linjat e kredisë nga institucionet financiare ndërkombëtare dhe përdorimin e instrumenteve të tjera financiare të garantuara, rast pas rasti, me garanci shtetërore, duke respektuar parimet e përcaktuara në ligjin që rregullon

huamarrjen shtetërore. Emetimi i titujve të garantuar me garanci shtetërore nuk do t’u nënshtrohet parashikimeve të ligjit që rregullon tregjet e kapitalit./ E.Shehu

 

The post BE: Banka e Zhvillimit të mbikëqyret nga BSH për të garantuar konkurrencë të barabartë në treg appeared first on Revista Monitor.

Shqipëria synon të shesë kredite karboni deri në 2035, përgatit sistemin e tregtimit të emetimeve

6 November 2026 at 06:01

Shqipëria synon të hyjë në tregun ndërkombëtar të krediteve të karbonit dhe të shesë kredite deri në vitin 2035, ndërsa po zhvillon një sistem për tregtimin e emetimeve të gazeve serrë, që do të përafrohet me standardet e Bashkimit Europian.

Planet bëhen të ditura në raportin “Raporti për tregun e pyjeve në Shqipëri, 2026”, të dorëzuar nga Ministria e Mjedisit pranë Komisionit Ekonomik të Kombeve të Bashkuara për Europën (UNECE), më 23 tetor 2026, në kuadër të sesionit të 84-t të Komitetit për Pyjet dhe Industrinë Pyjore.

“Kuadri i Shqipërisë për tregjet e karbonit është ende në një fazë të hershme zhvillimi. Në Kontributin e saj të Tretë të Përcaktuar në Nivel Kombëtar (NDC 3.0), Shqipëria shpreh synimin për të marrë pjesë në bashkëpunimin vullnetar sipas Nenit 6 të Marrëveshjes së Parisit dhe për të shitur kredite karboni deri në vitin 2035”, thuhet në raport.

Neni 6 i Marrëveshjes së Parisit parashikon mekanizma bashkëpunimi ndërmjet vendeve për arritjen e objektivave të tyre klimatike, përfshirë transferimin ndërkombëtar të rezultateve të reduktimit të emetimeve. Kreditet e karbonit lidhen me reduktimin ose largimin e emetimeve të gazeve serrë, të cilat mund të transferohen ndërmjet pjesëmarrësve në mekanizmat përkatës, sipas rregullave të zbatueshme.

Në dokumentin e paraqitur në UNECE, Ministria e Mjedisit evidenton edhe përgatitjet për krijimin e një sistemi kombëtar të tregtimit të emetimeve, të njohur si ETS (Emissions Trading System). “Dokumenti identifikon gjithashtu një sistem të ardhshëm të tregtimit të emetimeve (ETS), i cili do të përafrohet me standardet e Bashkimit Europian dhe që aktualisht është në zhvillim”, thuhet në raport.

Sistemi ETS është një mekanizëm përmes të cilit vendosen kufij për emetimet e gazeve serrë dhe krijohet mundësia e tregtimit të lejeve të emetimit ndërmjet subjekteve të përfshira në të. Bashkimi Europian ka një sistem të tillë, EU ETS, në të cilin operatorët e sektorëve të mbuluar duhet të dorëzojnë leje emetimi në përputhje me sasinë e gazeve serrë që emetojnë.

Raporti i UNECE nuk përcakton një datë për fillimin e funksionimit të sistemit shqiptar, sektorët ekonomikë që do të përfshihen apo kufijtë e emetimeve që mund të vendosen.

Në rastin e Shqipërisë, një mundësi e tillë mund të lidhet me pyllëzimin, restaurimin dhe menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve. Reduktimet ose përthithjet shtesë të karbonit, pasi maten dhe certifikohen sipas standardeve përkatëse, mund të shndërrohen në kredite që u shiten blerësve ndërkombëtarë për përmbushjen e objektivave klimatike.

Sipas raportit të Ministrisë së Mjedisit, Shqipëria synon të përfshihet në këtë treg deri në vitin 2035, por ende nuk janë përcaktuar projektet, sasitë që mund të tregtohen dhe të ardhurat e mundshme./N.Maho

 

 

The post Shqipëria synon të shesë kredite karboni deri në 2035, përgatit sistemin e tregtimit të emetimeve appeared first on Revista Monitor.

BALFIN merr kontrollin e kompanisë së mirëmbajtjes së avionëve

6 November 2026 at 06:00

Grupi i biznesit BALFIN ka marrë kontrollin e plotë të shoqërisë I2I – 145 Aircraft Maintenance, kompani me aktivitet në ofrimin e shërbimeve të mirëmbajtjes së avionëve dhe komponentëve të tyre.

Kompania në fjalë ishte themeluar në vitin 2023 si ndërmarrje e përbashkët mes Balfin dhe  I2I – 145, kompani e specializuar sllovene me aktivitet në shërbimet e mirëmbajtjes së avionëve.

Aktiviteti i I2I – 145 Aircraft Maintenance në Shqipëri përfshin gjithashtu shërbime të lidhura me asistencën tokësore, modifikimet, inspektimet dhe riparimet e avionëve në përputhje me licencat përkatëse dhe legjislacionin e zbatueshëm.

Sipas kontratës së nënshkruar mes palëve, transferimi i 50% të kuotave që mbahej nga kompania sllovene në favor të Balfin është bërë kundrejt shumë simbolike 1 euro.

Transaksioni është mbyllur në gusht të këtij viti, ndërsa në shtator është paraqitur për autorizim pranë Autoritetit të Konkurrencës në Shqipëri.

Balfin është një nga grupet më të rëndësishme të biznesit në Shqipëri, me prani në disa sektorë të ekonomisë. Në vitet e fundit, Balfin ka ndërmarrë një ristrukturim të operacioneve të saj në Shqipëri, duke shitur disa prej aktiviteteve të tregtisë me pakicë, si Spar Albania dhe FGA. Grupi ka vendosur më shumë fokus tek kompanitë me shtirje rajonale, që ofrojnë potenciale për të arritur një treg më të zgjeruar, si Neptun, Kid Zone (Jumbo), Kiabi dhe Flying Tiger Copenhagen.

Gjithashtu, Balfin u ka dhënë më shumë prioritet investimeve jashtë Shqipërisë, veçanërisht në sektorët e pasurive të paluajtshme në disa tregje të Europës dhe Amerikës së Veriut.

Megjithëse investimet më të rëndësishme të Balfin ngelen të fokusuara në sektorin e pasurive të paluajtshme, tregtisë dhe shërbimeve financiare, grupi herë pas here ka tentuar diversifikim të portofolit të biznesit edhe në aktivitete më të specializuara, siç është rasti i I2I – 145 Aircraft Maintenance.

Në vitin 2024, Balfin gjithashtu arriti një marrëveshje me kompaninë sllovene Perutnina Ptuj për të investuar në industrinë e kultivimit të shpendëve dhe tregtimit të mishit të tyre. Palët themeluan kompaninë Perutnina Ptuj Albania, të kontrolluar në masën 81% nga kompania sllovene dhe 19% nga ajo shqiptare.

Kompania e përbashkët arriti paraprakisht marrëveshjen për blerjen e disa kompanive shqiptare të sektorit të rritjes së shpendëve, të kultivimit të ushqimit të tyre dhe tregtimit të mishit. Megjithatë, për arsye që nuk u bënë publike, transaksioni i blerjes së kompanive shqiptare nuk u finalizua.

Në tetor të këtij viti, Balfin vendosi të shesë kuotat e saj në këtë shoqëri te ortaku slloven, Perutnina Ptuj, për shifrën e afërsisht 2 milionë lekëve. / E.Shehu

 

The post BALFIN merr kontrollin e kompanisë së mirëmbajtjes së avionëve appeared first on Revista Monitor.

Çfarë ndodh në organizëm kur hamë shumë hudhër? Këta persona duhet të kenë kujdes

6 November 2026 at 06:00


Nga shqetësimet e tretjes deri te ndikimi në mpiksjen e gjakut, hudhra mund të shkaktojë efekte të padëshiruara, veçanërisht te personat që përdorin barna të caktuara

Hudhra është një nga ushqimet më të njohura për vetitë e saj të dobishme. Përdoret për t'u dhënë shije gatimeve, por edhe si pjesë e mjekësisë tradicionale. Megjithatë, konsumimi i tepërt mund të shkaktojë probleme shëndetësore, sidomos te personat me tretje të ndjeshme ose që përdorin barna kundër mpiksjes së gjakut.

Hudhra (Allium sativum) përmban komponime squfuri, përfshirë alicinën, e cila formohet kur thelbi shtypet ose pritet. Këto substanca lidhen me një pjesë të efekteve biologjike të hudhrës.

Studimet tregojnë se preparatet e hudhrës mund të ndihmojnë në uljen e lehtë të tensionit arterial dhe kolesterolit te disa persona. Megjithatë, ajo nuk mund t'i zëvendësojë barnat dhe konsumimi në sasi të mëdha nuk sjell domosdoshmërisht përfitime më të mëdha.

Çfarë ndodh me tretjen kur konsumojmë shumë hudhër?

Pasojat më të zakonshme lidhen me sistemin tretës. Konsumimi i tepërt mund të shkaktojë dhimbje barku, fryrje, gazra, të përziera dhe ndonjëherë diarre.

Hudhra përmban fruktane, karbohidrate që përthithen dobët në zorrën e hollë. Kur arrijnë në zorrën e trashë, bakteret i fermentojnë duke prodhuar gazra.

Për këtë arsye, personat me sindromën e zorrës së irrituar mund të përjetojnë shqetësime më të theksuara, veçanërisht pas konsumimit të hudhrës së papërpunuar.

Edhe te personat me refluks gastroezofageal, hudhra mund të përkeqësojë urthin dhe ndjesinë e djegies në stomak.

A e hollon vërtet hudhra gjakun?

Një nga vetitë më të diskutuara të hudhrës është ndikimi i saj në mpiksjen e gjakut.

Sipas Institutit Linus Pauling të Universitetit Shtetëror të Oregonit, disa përbërës të hudhrës mund të zvogëlojnë grumbullimin e trombociteve, qelizave që marrin pjesë në formimin e mpiksjeve.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se hudhra e hollon gjakun në kuptimin e drejtpërdrejtë.

Dallimi kryesor qëndron ndërmjet hudhrës së përdorur në ushqim dhe suplementeve të përqendruara, të cilat mund të kenë ndikim më të madh në funksionin e trombociteve dhe rrezikun e gjakderdhjes.

Kush duhet të tregojë kujdes të veçantë?

Kujdesi është veçanërisht i rëndësishëm për personat që përdorin barna antikoagulante ose antiagregante, si varfarina, apiksabani, rivaroksabani, aspirina dhe klopidogreli.

Kjo nuk nënkupton përjashtimin e hudhrës nga ushqimi. Sasitë e zakonshme në gatime përgjithësisht tolerohen mirë, por suplementet dhe konsumimi i sasive të mëdha kërkojnë këshillim me mjekun.

Kujdes rekomandohet edhe përpara ndërhyrjeve kirurgjikale, pasi suplementet e hudhrës mund të rrisin rrezikun e gjakderdhjes.

Pse aroma e hudhrës ndihet edhe përmes lëkurës?

Pas tretjes, disa komponime squfuri kalojnë në qarkullimin e gjakut dhe eliminohen përmes mushkërive dhe lëkurës.

Njëri prej tyre, sulfidi alil-metil, është përgjegjës për aromën karakteristike që mund të vazhdojë për orë të tëra, edhe pas larjes së dhëmbëve.

Sa hudhër është tepër?

Nuk ekziston një kufi universal. Toleranca varet nga gjendja shëndetësore, ndjeshmëria individuale, mënyra e përgatitjes dhe barnat që përdoren.

Në disa studime janë shqyrtuar sasi prej një deri në dy thelpinj hudhre të papërpunuar në ditë, por kjo nuk përbën dozë zyrtare të rekomanduar.

Nëse konsumimi shkakton vazhdimisht urth, fryrje, dhimbje barku ose të përziera, këshillohet zvogëlimi i sasisë.

Hudhra mund të jetë pjesë e një ushqyerjeje të shëndetshme, por përfitimi nuk qëndron te konsumimi sa më i madh, por te përdorimi i moderuar dhe i përshtatur me gjendjen shëndetësore. /Telegrafi/

SHBA, Shtëpia e Bardhë mohon zërat për largimin e Rubio-s dhe Hegseth-it nga administrata Trump

6 November 2026 at 05:34

UASHINGTON, 6 nëntor, ATSH/ Shtëpia e Bardhë ka hedhur poshtë raportimet se sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, dhe sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, mund të largohen nga detyrat e tyre pas humbjeve të republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit.

Sipas BBC-së, mediat amerikane kanë raportuar se administrata Trump mund të përballet me ndryshime në kabinet, pas rezultateve të dobëta zgjedhore, të cilat i kanë dhënë demokratëve kontrollin e plotë të Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit.

Megjithatë, Rubio ka mohuar çdo mundësi largimi, duke deklaruar se qëndrimi në administratën Trump deri në përfundim të mandatit presidencial ka qenë gjithmonë plani i tij. Ai ka hedhur poshtë gjithashtu spekulimet se po shqyrton një kandidim të mundshëm në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.

Ndërkohë, presidenti Donald Trump ka shprehur mbështetjen për Hegseth-in, duke deklaruar për ABC News se, megjithëse ka marrë telefonata lidhur me të ardhmen e sekretarit të Mbrojtjes, synimi i tij është ta mbajë në detyrë. Trump e cilësoi punën e tij si të shkëlqyer.

Pozita e Hegseth-it, megjithatë, duket më e pasigurt. Kongresmeni republikan Thomas Massie ka paralajmëruar se do të paraqesë një nismë për shkarkimin e tij përmes procedurës së impeachment, në fillim të javës së ardhshme.

Në të njëjtën kohë, Trump dhe zëvendëspresidenti JD Vance kanë fajësuar luftën me Iranin për humbjet elektorale të republikanëve. Vance ka pranuar se konflikti ka ndikuar ndjeshëm në rezultatin e zgjedhjeve, duke e vendosur administratën përballë një realiteti të ri politik.

Sipas raportimeve të The Washington Post, Trump po shqyrton gjithashtu mundësinë e largimit të gjeneralit Dan Caine, kryetar i Shtabit të Përbashkët të Forcave të Armatosura, ose të admiralit Brad Cooper, drejtues i CENTCOM-it, të cilët kanë pasur role të rëndësishme në këshillimin për luftën me Iranin.

Megjithatë, deri tani, Shtëpia e Bardhë nuk ka konfirmuar ndonjë ndryshim në përbërjen e administratës.

The post SHBA, Shtëpia e Bardhë mohon zërat për largimin e Rubio-s dhe Hegseth-it nga administrata Trump appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA, Trump nënshkruan urdhrin për mbrojtjen e Zyrës Ovale si monument kombëtar

6 November 2026 at 05:26

UASHINGTON, 6 nëntor, ATSH/ Presidenti amerikan Donald Trump ka nënshkruar një urdhër ekzekutiv që e shpall Zyrën Ovale monument kombëtar, me synimin për të penguar presidentët e ardhshëm që të ndryshojnë në mënyrë thelbësore pamjen dhe strukturën e saj.

Trump deklaroi se Zyra Ovale është një simbol i Shteteve të Bashkuara dhe i madhështisë së vendit, ndaj duhet të mbrohet nga çdo ndërhyrje që mund të ndryshojë karakterin e saj historik.

Gjatë mandatit të tij të dytë, presidenti amerikan ka ndërmarrë ndryshime të konsiderueshme në ambientet e Shtëpisë së Bardhë, veçanërisht në Zyrën Ovale, ku ka shtuar elemente të shumta dekorative në ngjyrë ari.

Urdhri ekzekutiv përfshin gjithashtu disa ambiente përreth Zyrës Ovale. Megjithatë, dokumenti nuk e kufizon autoritetin e presidentit për të kryer ndryshime dekorative, për të përzgjedhur mobiliet apo për të ndërmarrë modifikime të zakonshme, për sa kohë që nuk cenohet ndjeshëm struktura historike dhe karakteri arkitekturor i objektit.

Vendimi vjen disa muaj pasi Trump urdhëroi shembjen e plotë të Krahut Lindor të Shtëpisë së Bardhë, për t’i hapur rrugë ndërtimit të një salle të re ceremoniale. Projekti, i cili parashikon ndërtimin e një salle vallëzimi, është përballur me sfida ligjore dhe nuk ka marrë miratimin e Kongresit amerikan.

Sipas legjislacionit amerikan, presidentët kanë kompetenca për të kryer ndryshime të caktuara në Shtëpinë e Bardhë, por projektet madhore të ndërtimit kërkojnë miratimin e Kongresit.

Trump argumentoi se ambientet kishin nevojë për restaurim, duke përmendur dritare të dëmtuara, mure të çara dhe probleme në strukturat prej guri. Ndër ndryshimet e tjera të realizuara gjatë mandatit të tij janë vendosja e një pllake të madhe të artë me mbishkrimin “Zyra Ovale”, shtrimi i sipërfaqes së Kopshtit të Trëndafilave dhe ndërtimi i një platforme të re për helikopterët.

The post SHBA, Trump nënshkruan urdhrin për mbrojtjen e Zyrës Ovale si monument kombëtar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌