Venecia 2026 pa disa nga pretendentët e mëdhenj për Oscar
Edicioni i 2026-ës ngre pikëpyetje për rolin e Venecias në sezonin e çmimeve, teksa disa prej titujve më të shumëpritur kanë zgjedhur festivale të tjera ose po qëndrojnë jashtë qarkut festiv.
Festivali i Filmit në Venecia ka qenë prej vitesh një prej pikave më të rëndësishme të nisjes së sezonit të madh kinematografik. Tapeti i kuq i Lidos, premierat botërore dhe prania e yjeve të Hollywood-it e kanë kthyer festivalin italian në një stacion të rëndësishëm për filmat që synojnë çmimet më prestigjioze, përfshirë Oscarët.

Por edicioni i vitit 2026 po sjell një panoramë disi ndryshe. Para publikimit të programit, pritshmëritë ishin të mëdha për disa produksione të profilit të lartë. Filma si Digger i Alejandro González Iñárritu me Tom Cruise, vazhdimi i The Social Network, The Adventures of Cliff Booth i David Fincher, Cry to Heaven i Tom Ford, Behemoth! i Tony Gilroy apo Jack of Spades i Joel Coen përfliteshin si tituj të mundshëm të Venecias.
Asnjëri prej tyre nuk përfundoi në programin e festivalit. Venecia nuk mbetet pa emra të mëdhenj. Në edicionin e këtij viti janë të pranishëm filma si Wild Horse Nine i Martin McDonagh, me John Malkovich dhe Sam Rockwell, Bunker i Florian Zeller, me Penélope Cruz dhe Javier Bardem, Bucking Fastard i Werner Herzog, me Kate dhe Rooney Mara, si dhe Primetime i Lance Oppenheim, me Robert Pattinson.
Megjithatë, mungesa e disa prej titujve më të përfolur ka nxitur diskutimin nëse Hollywood-i po e rishikon marrëdhënien e tij me festivalin. Një pjesë e filmave duket se nuk kanë përfunduar ende në kohë për Venecian. Të tjerë kanë zgjedhur rrugë alternative. Behemoth! pritet të shfaqet në Festivalin e Filmit në Nju Jork, ndërsa The Debut dhe Being Heumann kanë zgjedhur Toronton. Ndërkohë, Elsinore, Tender Loving Care dhe A Long Winter përfliten për Telluride. Për disa produksione të tjera, si Digger, duket se strategjia është edhe më e drejtpërdrejtë: shmangia e qarkut festiv dhe një nisje e drejtpërdrejtë në kinema.
Arsyeja lidhet edhe me rrezikun që mbart një premierë në Venecia. Festivali ofron prestigj, vëmendje ndërkombëtare dhe një tapet të kuq që mund t’i japë një filmi shtysë të jashtëzakonshme në sezonin e çmimeve. Fitimi i Luanit të Artë ka ndihmuar në të kaluarën edhe rrugëtimin drejt Oscarit, siç ndodhi me Nomadland dhe The Shape of Water. Por e njëjta vëmendje mund të kthehet në problem nëse filmi nuk pritet mirë. Publiku dhe kritika ndërkombëtare në Venecia njihen për reagimet e forta. Një premierë e dështuar mund të ndikojë në mënyrën se si një film perceptohet që në fillim të sezonit të çmimeve. Pikërisht kjo ka ushqyer edhe strategjitë e reja të studiove, sidomos pas rasteve kur produksione me pritshmëri të mëdha janë përballur me reagime të ftohta në Lido.
Në të kundërt, festivale si Telluride, Toronto apo New York Film Festival ofrojnë një tjetër lloj atmosfere. Ato konsiderohen më të favorshme për ndërtimin gradual të entuziazmit rreth një filmi. Telluride, veçanërisht, me praninë e madhe të profesionistëve të industrisë, mund të krijojë një valë të fortë mbështetjeje përpara se filmi të përballet me një kritikë më të gjerë.
Edhe Toronto ka një avantazh të rëndësishëm. Çmimi People’s Choice ka krijuar ndër vite një lidhje të fortë me sezonin e Oscarëve. Filma si Nomadland, Green Book, 12 Years a Slave, The King’s Speech dhe Slumdog Millionaire kanë arritur të fitojnë si në Toronto, ashtu edhe të marrin vëmendje të madhe në garën për filmin më të mirë. Por ekziston edhe një rrugë e tretë: të mos zgjedhësh fare një festival. Sinners i Ryan Coogler dhe One Battle After Another i Paul Thomas Anderson dëshmuan se një film mund të ndërtojë sukses kritik dhe komercial pa pasur nevojë për një premierë në një festival të madh. Për produksionet e mëdha të Hollywood-it, kjo mund të jetë një strategji gjithnjë e më tërheqëse, veçanërisht kur një film ka tashmë emra të fuqishëm, audiencë të garantuar dhe potencial të madh në arkë.
Rasti i Joker: Folie à Deux mbetet një shembull domethënës i rrezikut. Filmi i Todd Phillips, me Joaquin Phoenix dhe Lady Gaga, mbërriti në Venecia me pritshmëri të jashtëzakonshme, por reagimet e ashpra të kritikës ndikuan në perceptimin e tij dhe në rrugëtimin e mëtejshëm komercial e të çmimeve. Në këtë panoramë, Venecia mund të jetë duke ndryshuar rol. Në vend që të jetë domosdoshmërisht pika e nisjes për filmat më të mëdhenj të Hollywood-it, festivali mund të bëhet gjithnjë e më shumë një platformë për kinemanë autoriale, produksionet ndërkombëtare dhe filmat më të vegjël që kërkojnë një shtysë për t’u futur në qendër të vëmendjes. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht dobësim i festivalit. Përkundrazi, mungesa e disa blockbusterëve mund t’i japë më shumë hapësirë filmave që ndryshe do të mbeteshin në hijen e produksioneve të mëdha.
Edhe edicionet e fundit kanë treguar se Venecia mund të shërbejë si trampolinë për filma më pak të njohur. Kur programi ka më pak prodhime të mëdha të studiove, vëmendja mund të zhvendoset te autorët dhe historitë që kërkojnë një audiencë më të gjerë. Kështu, një festival që nuk arrin të tërheqë të gjithë pretendentët e mëdhenj për Oscar mund të vazhdojë të prodhojë vetë pretendentë të rinj. Në fund, pyetja nuk është vetëm nëse filmat e mëdhenj po i shmangen Venecias, por edhe se çfarë kërkojnë sot studiot nga një festival. Për disa filma, tapeti i kuq i Lidos mund të jetë ende një avantazh i jashtëzakonshëm. Për të tjerë, një premierë më e kontrolluar në Toronto, Telluride apo New York, ose edhe një dalje e drejtpërdrejtë në kinema, mund të duket si një bast më i sigurt.
Venecia, megjithatë, vazhdon të ketë një armë që festivalet e tjera nuk mund ta zëvendësojnë lehtë: fuqinë për të vendosur një film në qendër të bisedës globale. Dhe në një sezon ku disa prej filmave më të mëdhenj po zgjedhin të qëndrojnë larg Lidos, kjo hapësirë mund t’u përkasë pikërisht filmave që kanë më shumë nevojë për të./KultPlus.com